RUSKE SLOVO 45

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОРАХОВСКИ КУД „ПЕТРО КУЗМЯКˮ У ҐОЛУБЦУ

ÄÓÍÀÉÑÊÓ ÊÐÀÑÀÂÈÖÓ ÂÐÅÄÇÅËÎ ÂÈÄÇÈÖ вердиня Ґолубац була запущена красавица на Дунаю за хтору ридко хто знал. Влада Републики Сербиї конкуровала за средства за проєкт реконструованя на ИПА фонди Европскей униї у рамикох медзинародного проєкта „Драга култури – Твердинї на Дунаюˮ за цо достате 6,5 милиони евра. Цалком оправена, нова красавица отворена 29. марца 2019. року, а реконструкция тирвала од 2014. року. История гвари же ше у Ґолубцу вше дацо случовало од римского часу, та по нєшка. Дунай то зна и чува балкански тайни лєм за себе. Бул вон дакеди гранїца медзи турским и австроугорским царством. Сучасни чловек може на Ґолубац пойсц удихнуц добри воздух и видац Дунаю свойо тайни. Драга нєдалєка. Рано мож пойсц, а вечар уж буц дома. Ґолубац при Дєрдапу, то прекрасна твердиня хтора ма 9 турнї, музей, пристанїще, и прекрасни попатрунок на Дунай. – Понеже члени КУД „Петро Кузмякˮ того року нє були анї на єдним фестивалу, анї на єдним путованю, а робели и вежбали, цо указал и концерт у октобру, ришели зме пойсц на вилєт до Ґолубцу и там ше дакус подружиц, виприповедац, а и видзиц штредньовиковну твердиню. После наших активносцох у КУД нїґда нє маме часу пошедзиц и виприповедац ше. Кажде бежи дому, за свою роботу, та зме себе направели нагоду на тим вилєту, всоботу, 24. октобра – гварела Татяна Дудаш, предсидателька КУД „Петро Кузмякˮ. На путованю були найвецей млади члени КУД, тамбураше. Понеже ше вилєт и опатранє твердинї муши наявиц и точно знац датум, потрафело ше же вилєт бул всоботу, дзень пред ораховским Кирбайом, та ґаздинї мушели остац дома рихтац ше за госцох. Ол. Папуґа

РОК LXXVI ЧИСЛО 45 (3914) НОВИ САД, 6. НОВЕМБЕР 2020.

Фото˸ Б. Маґоч

Т

Фото: Андреа Медєши

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 1009P

Фотоґрафия: 0869P

Фотоґрафия: 0873P_B1447

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ ЄШEНЬСКА „ЧЕРВЕНА РУЖА”

КОРОНА ПРОЦИВ КУЛТУРИ Пише꞉ Анамария РАНКОВИЧ, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох

Ситуация зоз корону ознова озбильна. Нє лєм у Сербиї.

Фейсбук наживо и подобни други даваю велї можлївосци, Ознова ше уводза окремни епидемиолоґийни мири з а як остатня опция велї финансиєре розумя ситуацию и налєтом габи хтора моцнєйша од гевтей ярнєй. Кажди порихтани су на предлужованє терминох и пренамену средствох за, наприклад, дзень провадзиме з нєизвемоцнєнє лоґистично-техсносцу, и пре особни, алє и нїчних капацитетох. Врапре професийни причини, циц до стати пенєж вше яки буду числа и нови условия можебуц випатра як найроботи. Даєдним ше удало лєгчейши способ, алє зоз отримац подїї у зменшаним капацитету, други одложели собу ноши и одред зену свойо змисти, а треци ше дозу ризику. То гу то ри прилагодзели и премесцели финансиєром же зме ше нє свойо програми до он-лайн знашли и нєдобре прецеТераз нагода за експериментованє и сфери. нєли можлїви ризики, та обдумованє нових форматох представяня идуци раз, два раз роздуКорона нє вплївовала културно-уметнїцкей творчосци, маю чи нам додзеля средмоцно лєм на лоґистичну комуникациї зоз публику и видлївосци ства, чи нє. Гоч хто ру часц културних змистох. наших орґанизацийох и дружтвох. ва ри ян ту ви бе ре це, нє Дод зелєни финансийни У тим нєнормалним року, кед нє мож треба забуц же ище вше средства за културу уж були предвидзиц цо нас чека наютре, му ши ме мер ко вац. З нєнїзки, а терашня криза лєм треба репрограмовац способ роздумованя и одвичательним справовапреглїбела проблематику и пре на йсц мо де ли як за чу вац то то цо мож. ньом мож загрожиц нє лєм явних и приватних кутурОн-ла йн плат фор ми як цо то Ска йп, Зум, себе алє и других, та ситуних институцийох и нєзаФе йс бук на жи во и по доб ни дру ги, ация може ескалировац у висних уметнїкох. Припода ваю ве лї мо жлї во сци. То ти ча си нам тиж и каждей хвильки. веда ше о рестриктивних здогаднуце, и опомнуце. буджетох за идуци рок, а Завод у тим смислу найЦо векше число диґитализованих ентитетох извесни и нови огранїченя баржей у оглядзе ма своїх у чишлє присутней публики, нашей култури муша буц доступни шицким, хасновательох, та шицки односно виводзеня порядгоч кеди, гоч дзе и на тото змисти хтори ше орґаниней културней програми у ше будземе фокусовац. зує по конєц рока буду наиходзацим периодзе. огранїчени на 10 присут-

Гоч то звучи поражуюце, таки обставини стимуловали

роздумованя о нових способох презентациї архивох, колекцийох, концертох, представох, виданьох, алє и орґанизацийох и людзох хторих коло себе зазберую. Гоч интернет нє може цалком заменїц виводзенє културноуметнїцкей програми у физичним просторе прето же людзом насампредз хибя друженє, ритуал и стварни швет, заш лєм може буц нагода за спатранє значносци роботи каждей поєдинєчней орґанизациї лєбо дружтва и анализу, односно планованє дальшей роботи и позиционованя на културней мапи.

Тераз нагода за експериментованє и обдумованє нових

форматох представяня културно-уметнїцкей творчосци, комуникациї зоз публику и видлївосци наших орґанизацийох и дружтвох. У тим нєнормалним року, кед нє мож предвидзиц цо нас чека наютре, треба репрограмовац способ роздумованя и пренайсц модели як зачувац тото цо мож. Он-ла йн плат форми як цо то Ска йп, Зум,

2 РУСКЕ СЛОВО

ни особи (уключуюци и медиї и орґанизаторох) пре квадратуру сали. Прето шицки будуци активно сци буду преношени наживо на Фейсбук боку дзе ше зоз своїма коментарами заинтере совани можу явиц, а познєйше положени на Юʼтюб канал Заводу. Тиж так, з оглядом на дисперзию нашей заєднїци по цалим швеце, тоти часи нам буду, и були, здогаднуце и опомнуце. Цо векше число диґита лизованих ентитетох нашей култури муша буц до ступни шицким, гоч кеди, гоч дзе и на тото ше будземе фокусовац.

На концу

бим повторела заключеня хтори сом спомина ла и у прешлей Анатомиї: Зоз спокусох того нєпредвидлївого часу у хторим зме ше нашли, виберам паметац моц култури прилагодзиц ше ґу чежким обставином и твардо гла во од би вац же би була по ци сну та. Алє одвичательно!■ Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

6. НОВЕМБЕР 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, заменїца главного одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 4. Формована Покраїнска влада

■ Нашо места 7. Урош Раданович нови предсидатель Општини Жабель

■ Економия 12–13. Биланс ламачки у коцурским хотаре

■ Мозаїк 14–15. Златко Емейди, добитнїк награди Мултимедиялного часописа за младих МАК

■ Култура и просвита 20–21. Отримана 59. „Червена ружа”, ревиялного характеру и у он-лайн формату

■ Руске словечко 22–23. Нови филм за дзеци, „Лєто кед сом ше научела лєциц”

■ Людзе, роки, живот 26–27. Мирослав Цирба, наш дакедишнї колеґа зоз Шиду

■ Духовни живот 28. У Бачинцох преславени Кирбай

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. Кадети керестурского „Русина” закончели полусезону

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок꞉ Кристина и Дарко Афичово на „Червеней ружи”, Авторка фотоґрафиї꞉ Андреа Медєши

КОНТИНУИТЕТ ЗАЧУВАНИ У новшей историї нашого найстаршого Фестивала рускей култури „Червена ружа” паметаме же бул отримани вєшенї даскельо раз, пре рижни причини и у рижних концепцийох, же бул и директно преношени на ТВ и радио габох, алє нє паметаме же приход публики бул дакеди лимитовани и же „Пупче” нє було отримане. То нє критика, лєм констатация, бо шицки уж вецей як пол рока жиєме у пандемиї вируса корона, хтора поремецела нє лєм збуваня у култури, алє и вельо ширше, у скоро шицких обласцох нашого живота. Сценоґрафия зоз шветлоснима ефектами и амбиєнт на бини у Доме култури бул крашнє обдумани и випатрал вельо сучаснєйше як цо у реалносци наисце випатра. Фестивал почал и закончел ше зоз свою гимну, композицию Якима Сивча „Ружи, червени ружи” хтору одграл керестурски Вельки народни оркестер Дома култури. З оглядом на ситуацию, на Фестивалє участвовали лєм сами Керестурци и вон бул ревиялного, а нє змагательного характеру. Тогорочни 59. по шоре Фестивал рускей култури „Червена ружа” ука зал голєм на да ске льо фак ти. Пер ше, же ше у тим штред ку пестую талантовани интерпретаторе музики, наисце квалитетни млади соло шпиваче, пред котрима красна музична кариєра. Друге, же Руски Керестур ма велїх младих и квалитетних музичарох хтори граю у Вельким народним орке стру Дома култури. Треце, же зоз ретроспективним вибором дакедишнїх наградзених и популарних композицийох, хтори наисце домерковано вибрани, указане же компози циї ква ли тетни, же пре жи ли час и же ше их ище вше дзечнє слуха. Мож повесц же зме у музики наисце уживали и, кед водителька Адриана Надь наявела конєц, було нам якош мало, хибело нам ище, праве зме ше до шицкого ужили... Заш лєм од шицкого найважнєйши континуитет, же ше традицию нє претаргло, бо нарок нас чека ювилейни, шейдзешати Фестивал по шоре, за хтори ше будзе требац наисце добре порихтац. Музика найуниверзалнєйша уметносц, єй преклад нє потребни як писаному слову, розумлїва є шицким народом швета и, кед же дацо злучує людзох, то сиґурно музика. Руснаци ше можу цешиц же за тоти шейсц децениї, кельо тирва Фестивал „Ружа”, витворели велї квалитетни композициї хтори охабя шлїд о нас будуцим поколєньом, о тим цо зме шпивали и як зме компоновали. А, ретроспективни приступ ґу тому Фестивалу, могол би зажиц и як сеґмент у будуцей пракси.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Папуґа, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

6. НОВЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИБРАНА ПОКРАЇНСКА ВЛА ДА

КОНТИНУИТЕТ И ОБЄДИНЬОВАНЄ КОЛО ЗАЄДНЇЦКИХ ЦИЛЬОХ У експозеу Иґор Мирович гварел же Покраїнска влада будзе водзиц политику континуитету и фокусованя на конкретни проєкти. Як перши и найважнєйши задаток наведол борбу процив епидемиї вируса корона и єй економских и социялних пошлїдкох осланїки Скупштини Войводини штварток, 29. октобра, вибрали нову Покраїнску владу хтору и у другим мандату за шором водзиц будзе Иґор Мирович. Покраїнска влада як и у предходним зволаню, будзе мац 14 членох – предсидателя, подпредсидателя и 12 покраїнских секретарох. У Влади, односно на чолє покраїнских секретариятох хтори водзели и у предходним мандату оставаю секретар за здравство Зоран Ґойкович, секретарка за културу, информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами Драґана Милошевич, секретар за урбанизем и защиту животного штредку Владимир Ґалич, секретарка за финасиї Смилька Йованович, секретар за високе образованє и науково-виглєдовацку дїялносц Зоран Милошевич и секретар за социялну политику, демоґрафию и ровноправносц полох Предраґ Вулетич. Дотерашнї Секретар за реґионални розвой, медзинародне сотруднїцтво и локалну самоуправу Оґнєн Бєлич достал сектор енерґетики, будовательства и транспорту. Секретарият за реґионални розвой, медзинародне сотруднїцтво и локалну самоуправу достал Александар Софич, директор Реґионалней розвойней аґенциї Бачка. Дотерашнї предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич меновани за секретара за польопривреду, водопривреду и лєсарство. Нови член Покраїнскей влади задлужени за спорт и младих будзе дружтвени активиста Дане Баста. Шицки спомнути члени СНС, окрем Вулетича хтори припада Руху социялистох Александра Вулина. Нови Покраїнски секретар за привреду и туризем будзе Ненад Иванишевич, предсидатель покраїнского одбору СДПС Расима Ляїча. Покраїнски секретаре Ґойкович и Ґалич достали и функциї подпредсидательох Покраїнскей влади, як и нови Покраїнски

СКУПШТИНСКИ ОДБОРИ Опрез трецей схадзки у актуалним зволаню на хторей вибрана Покраїнска влада, Скупштина Войводини отримала и свою другу схадзку на хторей формовани шицки 20 скупштински одбори, стаємни роботни цела за окремни обласци и питаня у инґеренциї покраїнского Парламенту. Медзи нїма, за АП Войводину окреме специфични скупштински Одбор за националну ровноправносц. Задлужени є за надпатрунок витворйованя общей ровноправносци меншинских заєднїцох з векшинским народом, у шицких сеґментох културней автономиї и общих законских предписаньох з обласци людских и меншинских правох. То найвекши скупштински одбор, а у членстве, попри єденац покраїнских посланїкох, по функциї и предсидателє скупштинских одборох за културу и информованє, образованє и службене хаснованє язика и писма и Одбору за безпечносц. У членстве Одборa за националну ровноправносц чий предсидатель Ласло Чикош (СВМ), и покраїнска посланїца Олена Папуґа (ВФ-ЛСВ-ВП). Папуґова тиж вибрана и до членства Одбору за науку и образованє.

4 РУСКЕ СЛОВО

секретар за образованє Жолт Сакалаш зоз СВМ и представитель Социялистичней партиї Бранко Чурчич, хтори у новей Влади нє задлужени за конкретни ресор. Фото: www.vojvodina.gov.rs

П

Як гварел покраїнски премиєр Иґор Мирович, на нїзших позицийох у Влади буду и представителє меншинских политичних партийох зоз словацкей и горватскей националней заєднїци. У експозеу Иґор Мирович гварел же Покраїнска влада будзе водзиц политику континуитету и фокусованя на конкретни проєкти. Як перши и найважнєйши задаток наведол борбу процив епидемиї вируса корона и єй економских и социялних пошлїдкох. У тим контексту, окреме акцентовал заєднїцтво у чежких часох як перши принцип роботи покраїнскей администрациї. Дальши привредни розвой, капитални инфраструктурни проєкти и обєдиньованє капацитетох шицких уровньох власци коло заєднїцких цильох, як и одвичательне ґаздованє з явнима финансиями достали найвецей простору у експозеу покраїнского премиєра. У другей часци викладаня програми Влади, Мирович деталнєйше бешедовал о мирох у обласци ровноправносци полох, демоґрафиї, социялней защити, образованя, култури и явного информованя. Явносц замерковала же за розлику од свойого першого премиєрского експозеа, Мирович з тей нагоди конкретно нє наведол виробок и приношенє Закона о финансованю АП Войводини як єден з стратеґийних цильох Покраїнскей влади. Спомнути закон, хтори обецали даскельо остатнї покраїнски администрациї, требал би систематично и раз занавше ришиц питанє финасованя компетенцийох покраїнских орґанох и службох и власних приходох Покраїни, хторе ше актуализує з рока на рок у периодзе кед ше формує буджет, а завиши практично, лєм од дзеки Влади Сербиї. Премиєр Иґор Мирович гварел же од шицких членох Покраїскей влади обчекує же буду активни и оперативни у своїх ресорох, же би ше максимално реализовало поставени програмни цилї. Тиж виражел обчекованє же у политичним живоце покраїни будзе отримани високи уровень комуникациї и диялоґу шицких його актерох коло отворених питаньох значних за гражданох як вираз демократского стандарду хтори треба же би важел и тераз, и убудуце. Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович наявел же уж того тижня починаю активносци на пририхтованю покраїнского буджету за 2021. рок, зоз цильом же би ше предлог буджету утвердзело у законским термину – по 20. новембер.За розлику од републичней, Покраїнска влада АП Войводини формована на полни, штиророчни мандат. Пририхтал И. С. 6. НОВЕМБЕР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

КООРДИНАЦИЯ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

МЕНЄЙ ПЕНЄЖИ У МЕНШИНСКИМ БУДЖЕТУ? Концом октобра на адреси шицких Националних совитох националних меншинох сцигнул допис зоз Канцелариї за людски и меншински права у хторим наявена можлївосц пропорцийного зменшаня средствох зоз буджета Републики Сербиї за 20 одсто, и то за чечуци рок. Наявене зменшанє средствох хтори наменєни за функционованє националних совитох, обгрунтоване зоз преглашену пандемию вируса корона. Пре неґативни економски ефекти пандемиї и позарядового стану хтори ше случели, на схадзки Влади Републики Сербиї прилапена Уредба о вименкох общих приходох, розходох и видаткох зоз буджета Републики Сербиї. По тей уредби, национални совити меншинох мали обовязку предложиц зменшанє розходох од 20 одсто средствох планованих за 2020. рок. То була причина за урґентне зволованє схадзки Координациї националних совитох, а отримана є он-лайн прешлого пиятку, а спред Националного совиту Руснацох участвовал предсидатель Борислав Сакач. – Ситуация була така же спомнута Уредба Влади Републики Сербиї була обявена ище 24. априла того року, а ми аж концом октобра од Канцелариї за людски и мешински права достали допис о тей пременки. Од представительох 23 националних совитох на схадзки участвовали осемнац и шицки були активни у дискусиї. На схадзки найзначнєйше заключенє було же би ше цо скорей орґанизовало схадзку зоз предсидательку Совиту националних совитох, односно предсидательку Влади Републики Сербиї, Ану Брнабич. У допису хтори ма буц послати з тей нагоди будзе писац же национални совити од 2014. року нє мали нїяке звекшанє приходох од Канцелариї за людски и меншински права и же гоч яке зменшанє средствох будзе правиц вельки проблем националним совитох у реализациї нашей роботи. Насампредз прето же ми и зоз тельо средствами кельо зме доставали за шейсц роки мали почежкосци сполнїц шицки вимоги ґу хасновательом хтори за свойо програми доставаю средства зоз буджетох националних совитох. Друга причина прецо ше вимага схадзку то же зме о тей пременки обвисцени у остатнїм кварталу того року, и то так же шицки виплацованя зоз Канцелариї ше зопре. З другого боку, ми би ше требали прераховац и направиц ребаланс наших буджетох же бизме видзели у якей суми за цали рок будзе тото зменшанє. То єдна цалком нєвигодна ситуация за шицки национални совити, бо ше уходзи до „минусу”. Пенєжи уж подзелєни и зоз правнима субєктами подписани контракти, цо нас правно обовязує же бизме випочитовали шицко цо догварене ище на початку рока – гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. Як надпомнул предсидатель Совиту, а то и становиско Координациї, така Уредба цалком нєприлаплїва у тей хвильки. На схадзки пробоване предложиц компромисне ришенє – же би тото зменшанє буджетох националних совитох було прилаплїве лєм за остатнї квартал и то у суми од 5 до 10 одсто. Но, опредзелєнє векшини на схадзки було таке же би ше нє пристало на даяки зменшованя у чечуцим року, алє же би ше о тим евентуално могло бешедовац на початку идуцого року. А. Паланчанин 6. НОВЕМБЕР 2020.

STANOVISKA

Пише: Каролина ДЖУДЖАР, професорка руского язика

СЕДМЕ ЗАМАХАЙЛO Заєднїцка нїтка котра скапчує шицких министрох образованя потераз, то нєришени проблеми зоз котрима ше просвитни роботнїки уж роками зочую. Нє укладанє до образованя, способ приманя роботнїкох на роботу, одношенє министрох и директорох ґу просвитним роботнїком, плани, учебнїки... Шпорованє на школстве и на самим образованю то цена котра ше драго плаци. Инсистованє на вельким числу школярох у оддзелєню доводзи до завераня школох у руралних штредкох, та так и наставнїки оставаю без роботи. Тото автоматски поцагує селєнє цалей фамелиї до городу. Дзеци ше селя пре наставу, родичи пре роботу. Так и настава абсурд. Гоч морталитет векши як наталитет, гоч млади одходза индзей народзиц дзеци, просвита и далєй за державу то трошок. Прераховює ше дзе, и як пришпоровац. Абсурдне же школи нє маю психолоґох, дефектолоґох, та охабене на наставнїкох же би ше „виборели” зоз дзецми котри маю окремни потреби. Нє тото же наставнїки нє маю дзеку помогнуц таким школяром, напроцив. Треба ше питац же нач ше школує дефектолоґох кед за нїх нєт места у образовней установи. То таке як кед дахто отвори ресторан, а нє ма кухара. Понеже наставнїки нє фаховци за таки дзеци, постої ище векше обаванє же чи ше им нє направи векшу чкоду од того яка є уж. Окрем зоз плацу, положенє наставнїкох девалвоване и зоз вкупним становиском дружтва ґу нїм. Констатно ше подгрива зраженє медзи родичами и наставнїками, наставнїками и школярами. Єден од актуалних и основних проблемох то план и програма, учебнїки котри ше друкує пре пенєж, а нє пре їх основну функцию, як и тераз актуалне скрацованє годзинох на 30 минути. Так родичи примушени зоз дзецми дома робиц вельо вецей, та так анї квалитет настави нє може буц исти. Щиро, за 30 минути ше мало цо може зробиц на годзини, алє и то лєпше яґод нїч. Настава на далєкосц як єдине ришенє нє така подла идея, алє ма мало бенефити, а громаду нєдостатки. Наставнїк нє видзи школярох, питанє хто место даєдних школярох одрабя задати задатки, родичи ше муша учиц зоз дзецми, дзеци ше нє дружа, нє маю социялни контакт, а то им нєобходне за нормални психофизични розвой. Велї думаю же би дзеци требали шицко поробиц у школи, а дома одпочивац и бавиц ше, ходзиц на рекреацию, мац даяки хоби, буц дзеци, а нє школяре. Складам ше зоз тим, алє так мож робиц кед нормална ситуация. Понеже є нє, мушиме ше и ми сами прилагодзовац. Проблеми громаду, найвецей таки цо ше под тепих упарто позмета. Кед же вообще и зосце робиц як треба, нови министер будзе мац громаду роботи. У тим му ситуация у котрей ше образованє находзи, та анї тота зоз ковидом, анї кус нє помогню. Кед же зосце послухац фах и професию, можебуц ше дацо и годно виправиц (голєм тото найосновнєйше), а то направиц даяки социялни диялоґ, кед нїч инше. Ключ шицкого наисце политика Влади ґу образованю, а цошка ше обавам же будзе идентична як и прешла, праве прето же уж роками у самей Влади нєт хто шицко тото пременїц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА 15. СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

ПРИНЄШЕНИ ТРЕЦИ ТОГОРОЧНИ РЕБАЛАНС Одборнїки Скупштини општини Кула на 15. порядней схадзки 3. новембра прилапели Одлуку о трецим тогорочним ребалансу буджету Општини, а у шеснац точкох дньового шора принєшени и рижни други одлуки. Медзи нїма и снованє Спортского центру општини Кула, до чийого составу войду шицки спортски обєкти у населєних местох, та и фодбалски стадион на Ярашу у Руским Керестуре. Цо ше дотика трецого ребалансу буджету, толкуюци Одлуку визначене же плановани приходи зоз пренєшенима средствами 1 645 751 000 динари, а у истим обсягу плановани и розходи. Сущносц ребалансу потолковал и предсидатель Општини Дамян Милянич, та у нєй визначел три главни позициї – єдна то вибудов трафостанїци при Спортско рекреативним центре „Вашарищеˮ хтора була предвидзена у другей фази роботох, а будзе реализована уж у першей фази. Друга позиция за ребаланс ма вязи зоз проєктну документацию за реконструкцию Здравственей амбуланти у Червинки хтору потребне комплетно обновиц, а треца позиция то обезпечованє средствох за особних асистентох хасновательох Здруженя МНРО „Белава птицаˮ, за чим, нажаль єст вше векша потреба. На тему средствох за вибудов базену, було досц питаня и зоз шорох опозицийних одборнїкох зоз ҐГ „Критична масаˮ. На тото потолковане, же пре ковид-ситуацию финансийна терха дочасово спадла на општину, алє ше наздаваю же у наступним периодзе, як плановене, поможе и Покраїна. На схадзки СО одборнїки з векшину гласох принєсли и Предлог одлуки о консолидованим Закончуюцим рахунку буджету за 2019. рок, та Звит о запровадзованю Одлуки о буджету за прешли рок, и звит за период по 30. септембер 2020.

року. Одборнїки прилапели и предложени подприємства за припознаня, т. є. повелї з нагоди наиходзацого Дня општини дзе ше нашли даскельо подприємства и институциї. Медзи предложенима подприємствами опозиция доганяла єдино за червинску цукровню хтора барз мало допринєсла за таке припознанє понеже, як наведзене, розрила драги и одпущела роботнїкох. На 15. схадзки локалного парламенту, медзи иншим, принєшена и Одлука о формованю Спортского центру општини Кула, зоз шедзиском у Червинки, до чийого составу войдзе инґеренция над шицкима спортскима обєктами и стадионами у населєних местох општини. Тото ше одноши затераз и на Стадион ФК „Русинˮ у Руским Керестуре, цо значи же општина будзе финансовац його функционованє и отримованє, а практичне старанє од нєдавна пренєшене на Месну заєднїцу и тих цо ше и потераз о тим старали. На тот способ лєм буду олєгчани велї адмистративни чежкосци хтори МЗ у тим мала М. А.

ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

У ЗАХОДНОБАЧКИМ ОКРУГУ

РИШОВАНЄ КОМУНАЛНИХ ПРОБЛЕМОХ

ВЕКШЕ ЧИСЛО ПОЗИТИВНИХ НА ВИРУС

Окончователь длужносци секретара МЗ Руски Керестур Михайло Пашо, 23. Октобра, зоз предсидательом Скупшини опшини Кула Бобаном Дамяновичом обишол валал же би видзели драги на улїчкох. Констатоване же драга у улїци Ирини Провчи дослужела и муши ше ю преляц, а тиж будзе требац ришиц и одвод води до КЦ3 беґелю у Русинскей улїчки. – Барз ше борим за асфалтованє улїчки Ирини Провчи, бо є сама дзира, а по нєй ше вельо и ходзи. На початку Русинскей улїчки, при такволаним Кирбаю, єст преход у хторим нєт пайпи, та ярок нє ма функицю – гварел Пашо и наявел же у наиходзацих дньох, у Керестуре почнє и акция орезованя конарох, хтори у електричних дротох. Пашо виявел и же Месна заєднїца и локална самоуправа буду вельо робиц же би ше ришело проблеми у валалє. Ан. М.

6 РУСКЕ СЛОВО

Епидемиолоґийна ситуация у Заходнобачким округу ше тих дньох погоршує, понеже вше векше число позитивних на корона вирус – сообщене зоз Заводу за явне здравє Зомбор, а преноша медиї. Гоч по податкох, число тих цо ше обрали од вирусу, дупло векше лєм за єден тидзень, та активни єст 44 случаї, то заш лєм нє таке алармантне на 200 000 жительох цалого округу. На початку того тижня, од активних 44 случайох, найвецей позитивних на вирус єст у Оджаку дзе 16 особи були позитивни на

ПЦР тесту, у Зомборе позитивни 14, у Кули 13, док у Апатину єст лєм єден позитивни случай. У самоизолациї єст 36 особи. Нєурядово дознаваме же у кулскей општини число позитивних на вирус нє звекшане у одношеню на прешли тижнї, а у Керестуре затераз нєт потвердзени позитивни особи. По звитох зомборского Заводу у зомборским Общим шпиталю „др Радивой Симоновичˮ похорели ше двойо медицински роботнїки, а Ковид-19, затераз нє вошол до школох и герентолоґийних центрох у округу. М. А. 6. НОВЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

СКУПШТИНА ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

УРОШ РА ДАНОВИЧ НОВИ ПРЕДСИДАТЕЛЬ На другей схадзки СО Жабель, котра отримана 30. октобра, єдногласно вигласани шицки 39 точки дньового шора. На схадзки були присутни 19 од 21 одборнїка, нє було розправи, а анї одборнїцки питаня. Конституована нова општинска власц, вибрани нови предсидатель Општини Жабель и його заменїк. Понеже нєдавно вибрани предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич задзековал, на його место на схадзки СО зоз тайним гласаньом вибрани Урош Раданович, котри окончовал функцию заменїка предсидателя. За заменїка нового предсидателя вибрани Владимир Чонкич. Урош Раданович по фаху дипломовани правнїк зоз Чуроґу, а Владимир Чонкич доктор ветеринарскей медицини зоз Жаблю. Вибрани на схадзки СО обецали же чесно и одвичательно буду окончовац свою длужносц. – Чесц ми же сом вибрани, дзекуєм на довирию. Шведкове зме часу и виволаньох котри пред нами, та од вас вимагам же бисце робели и були одвичательни, бо лєм так превозидземе тото цо нас очекує у периодзе пред нами, а одвичательносц маме ґу гражданом нашей општини. Визначел бим же ми як нововибраному предсидательови лєгчейше як предходнїкови, понеже ми зохабени стабилни финансиї и стабилну Општину, котра ма визию модерней будучносци, та му за тото дзекуєм – гварел предсидатель Урош Раданович. Вон виявел же гражданє буду на першим месце и же предлужи робиц проєкт ˮСтратеґия отримуюцого розвою општини Жабельˮ, хтори роби на тим же би општина по 2030. рок достала статус Еколоґийней општини. Понеже нови предсидатель Урош Раданович и його заменїк Владмир Чонкич вецей нє члени Скупштини општини Жабель, место нїх нєодлуга буду вибрани нови одборнїки зоз шорох Сербскей напредней странки. Чедомир Божич од 29. октобра, окончує длужносц секретара за

польопривреду, водопривреду и лєсарство у Покраїнскей влади. Вон тиж зоз Сербскей напредней странки. Божич на месце предсидателя општини бул два мандати, и на остатнїх виберанкох є вибрани по треци раз. По фаху є економиста. У Управи општини Жабель почал робиц 2009. року, теди як представнїк Демократскей странки. На схаздки СО Жабель вигласани треци у тим року ребаланс буджета, плани роботи шицких основних школох и єдней штреднєй школи зоз жабельскей општини, розришени стари и меновани нови члени Надпатруюцого одбору ЯКП „Чистота”, Општинского совиту за родичох, Школского одбору ОШ „Жарко Зренянин” зоз Ґосподїнцох, як и Управого одбору Центру за социялну роботу „Солидарносц” Жабель. СО Жабель ше по преглашеню пандемиї ковид-19 отримує у биоскопскей сали у будинку општини Жабель. Општинска рада Општини Жабель, у новим зволаню, а по остатнїх виберанкох, ма седем ресори – урбанизем и будовательство, локални економски розвой и европски интеґрациї, инвестициї, реґионалне сотруднїцтво и сотруднїцтво зоз фондами, потим ресор за социялну и здравствену защиту, за рурални розвой, два ресори за комуналну дїялносц и ресор спорт и туризем. С. С.

ВЕРБАС

КОНСТИТУОВАНИ СОВИТ ЗА ЗДРАВЄ

У Општини Вербас прешлого тижня конституовани нови Совит за здравє. На першей схадзки новоформованого цела розпатрана актуална епидемиолоґийна ситуация, а члени информовани о пририхтованьох за предлуженє борби процив оберацей хороти вирусу корона. После схадзки сообщене же кед ше поровна Вербас зоз цалосну ситуацию у жеми, епидемиолоґийни стан у тей општини стабилни. Же би ситуация була стабилна допринєсла орґанизация роботи на примарним и секундарним уровню здравственей защити. Барз важне же павильонски обєкт на Старей гирурґиї оддзелєни од главного будинку Общого шпиталю и претворени до Ковид-єдинки и же Оддзелєнє диялизи изоловане од цалого шпиталю. Финансийну потримовку за реализованє того проєкту дала Општина Вербас. Зоз Общого шпиталю Вербас, др Златко Луинович, членом новофомованого цела, представел започати роботи у будинку у котрим були змесцени пациєнти инфицировани зоз вирусом Ковид-19, а вони треба же би були пририхтани за нову габу ширеня епидемиї. Вон визначел же ше преширюю капацитети, а плановане же би ше обезпечело 70 посцелї зоз оксиґеном. На схадзки було бешеди и як Совит за здравє може вплївовац на справованє людзох у дньох високого ризику ширеня Ковиду-19. Началнїца Центра за гиґиєну и гуману еколоґию Ин-

6. НОВЕМБЕР 2020.

ституту за явне здравє Войводини проф. др Саня Биєлович, гварела же ше муши освидомйовац гражданох о триманю дистанци и апеловац на порядне отримованє гиґиєни. Затераз ше нє дума заверац школи, алє кед же ше зяви вирус вец ше планує же би нфицировани школяре и школяре з контактох були изоловали и же би предлужели провадзиц наставу од дому. Др Биєлович бешедовала и о имплементованю Акцийного плану явного здравя на уровню держави, значно сци водзеня рахунка о явним здравю у ширшим смислу и обовязкох котри зоз тим до станю єдински локалних управох и їх совити за здравє. На конститутивней схадзки того цела бул представнїк Дома здравя „Велько Влахович” др Борис Любас котри и вибрани за предсидателя Совиту за здравє, з Институту за явне здравє Войводини була проф. др Саня Биєлович, з Общого шпиталю Вербас бул др Златко Луинович, з Републичного фонду за здравствене осиґуранє Марко Ускокович, директорка Ґеронтолоґийного центру Вербас Радмила Мусич, зоз Здруженя гражданох „Белави Вербас” Иґор Црнянски, помоцнїца предсидателя Општини Вербас Йована Вуйтович, директорка Апатики Вербас Єлена Дюрович, и з Оддзелєня за дружтвени дїялно сци Општинскей управи Вербас Мира Недич и Радмила Ґоведарица. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО

7

НАШО МЕСТА ЗОЗ ДОМУ ЗДРАВЯ ЖАБЕЛЬ

ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНА СИТУАЦИЯ ВШЕ ГОРША На териториї општини Жабель, у остатнїх двох тижньох барз рошнє число новоинфицированих зоз Ковид-19, та мож повесц же актуална треца габа вируса и у тей општини За седем днї, од 26. октобра по 1. новембер у жабельскей општини реґистровани осемнац позитивни особи котри тестирани пре симптоми актуалного вируса. Число новоинфицированих росло з дня на дзень. Пред мешацом у жабельскей општини було мирнєйше, односно теди ше углавним окончовало лєм контроли инфицированих особох котри вилїчени, и котрим, як гвари др Никола Якшич, директор Дома здравя Жабель, остал имунитет. У трецим налєту ше почало звекшовац число новозаражених. Пондзелок, 1. новембра, од седем тестираних особох пейц були заражени, дзень пред тим, всоботу 31. октобра, од осмерих тестираних, шесцеро були заражени. Важне повесц зе тестирани лєм особи котри мали симптоматски пременки, односно особи котрим дохтор препоручел тестиранє пре симптоми котри указовали на вирус Ковид19. Ситуация вше горша, та фаховци апелую на гражданох же би почитовали епидемиолоґийни мири, пре власне добро и добро своїх ближнїх. – Алепуєм на гражданох же би озбильно похопели

УМАРЛИ СЕДЕМ ОСОБИ Од початку пандемиї, у двох налєтох, односно у першим налєту вяри и другим влєце, у жабельскей општини було 240 заражени особи котри реґистровани. Потераз, точнєйше у остатнїх двох габох Ковиду-19 у општини умарли седем особи, у першим штири, а у другим налєту три особи. У тим трецим налєту найстарша новозаражена особа ма 57 роки, а наймладша 10 роки. Вецей од половки новозаражених у општини Жабель особи од 25 по 40 роки, а то особи котри ше частейше рушаю, путую и дружа. Важне и тото визначиц, же ше указало же трицец одосто новозаражених у општини нє маю симптоми. Прето важне ношиц маску и тримац оддалєносц два метери.

ситуацию и ношели маску. Же би почитовали мири, бо су уведзени пре гражданох. Нє орґанизуйце сходи и славеня. Ношце маски, бо то барз важне, почитуйце оддалєносц два метери и на оствореним и у завартим простору. У явней превозки найлєпше нє бешедовац и нє хасновац мобилни телефон, таке ше запровадзує и у европских жемох – гварел др Никола Якшич, директор Дома здравя Жабель. У Дому здравя ше мож саминициятивного тестирац на крев, и дац брис. Хто ма симптоми найлєпше най ше яви на фиксни телефон до амбуланти, дзе зоз вибраним дохтором мож побешедовац о симптомох, а кед потребне вон каждого, кого треба, пошлє до Ковид амбуланти, або на тестиранє. Прешлого тижня др Предраґ Кон, член Кризного штабу гварел же ситуация у нашей держави нєвигодна и же ше найвироятнєйше пошвидко пооштри мири. Тото ше и случує. У тим и шлїдуюцим тижню планує ше пременка Закону о защити гражданох од оберацих хоротох, пре пооштрованє мирох, понеже єст вельо правила за защиту од ширеня вируса, а мало таких котри покарани за їх нєпочитованє. С. С.

НОВИ САД – КОВИД-19

АПЕЛ НА ОЗБИЛЬНОСЦ

На початку того тижня КЦВ у Новим Садзе зоз швидким темпом полнєл свойо капацитети пре вирус корона, а лїчели ше 84 пациєнти, двойо були на респиратору. На Универзитету преподаваня, углавним онлайн, а на трох факултетох були лєм онлайн. Городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич прешлого тижня апеловал на озбильносц гражданох, бо сто

8 РУСКЕ СЛОВО

и вецей новоинфицированих на вирус корона у єдним дню у тим городу, то озбильне спозоренє шицким. Прето, плановане трансформованє Дома здравя на Новим Населєню до ковид амбуланти. – Мушиме чувац здравє, алє и економию. Мушиме направиц баланс, буц одвичательни и чувац шицко од чого жиєме, и себе и других – виявел Вучевич. М. Г. К. 6. НОВЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

У БИКИЧУ ЄСТ ПРАЗНИ ХИЖИ, АЛЄ ПРИХОДЗА И НОВИ ВАЛАЛЧАНЄ

ЗА БИВАНЄ И ОДПОЧИВОК Фрушкогорски валал Бикич, на главней драги од Шиду по Илок у Републики Горватскей, тераз ма коло 100 обисца, у 80 жию людзе, а два-три хижи и тераз на предай. Так, накратко, випатра статистика хтору нам дал Деян Бобаль, предсидатель Совиту МЗ Бикич. Бобаль пояшнює и же у коло 10 обисцох жиє лєм по єдна старша особа, а єст и обисца хтори празни, бо особи пошли на дочасову роботу до иножемства. Медзитим, пре добре ґеоґрафске и инфраструктурне положенє, Бикич вше баржей прицагує нових жительох. Старша хижа хтора очувана, алє нє ма купальню и воду, кошта коло 5 000 еври, алє до тей цени ураховани и двор и порта (заграда), од пол, та аж по єден гольт жеми, цо вец досц вигодна цена. – Новши хижи з воду и купальню коштаю и до 10 000 еври, а яка цена будзе – завиши як ше поєднаю купец и тот цо предава – гварел нам Деян Бобаль, чия фамелия пред даскельома роками тиж купела єдну таку хижу, нєдалєко од своєй хижи у Чапаєвей улїци. Же у Бикичу добре бивац, похопели пред 12 роками Боян Бабич и його супруга Драґана, хтори купели хижу з вельку порту, реновирали ю, осучаснєли и у нєй жию од яри по єшень, а на авту нє далєко пойсц до Шиду кед єст потреби. Деян Бобаль нам тиж гвари же прешлого року його родзина зоз Швайцарскей Ґоран Бобаль, тиж купел стару хижу, а потим направел нову, и посадзел винїцу и лаванду.

Планує ту розвивац бициґлистични туризем, а пред даскельома роками валалу подаровал даскельо бициґли. И Ґоран Бачащак, хтори жиє у Нємецкей, цалком обновел и ушорел родичову хижу, а єдна малженска пара зоз Сримскей Митровици тиж купела хижу у валалє. – Кельо ми познате, єст ище особи зоз Швайцарскей хторим ше пачи наш валал и околїско и хтори роздумую же би можебуц ту купели и обновели, лєбо направели нову хижу, хтора би була за одпочивок. За нїх то досц туньо, а єдну часц у року би могли препровадзиц ту и одпочивац ше. Прето ше вше баржей и роздумує о валалским туризме, бо нам ту Фрушка гора, манастири, озера, винїци и овоцнїки, домашнї єдла, цихосц и спомалшени темпо живота – гвари Бобаль. Вл. Дї.

У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ТРИБИНА О БЕЗПЕЧНОСЦИ У ТРАНСПОРТУ

СВИДОЦТВО ДЕИ ДЮРДЄВИЧ О ТРАҐЕДИЇ Локална самоуправа у Шидзе, прешлого тижня орґанизовала трибину о безпечносци у транспорту „Будзме безпечни”, у сали Културно-образовного центра, а бешедовали представнїки локалней самоуправи, Полицийней станїци, Компаниї „Дунав осиґуранє”. Свидоцтво о особней траґедиї, хтору дожила у транспорту прешлого року, виприповедала Деа Дюрдєвич, позната новинарка и водителька РТВ Пинк. Деа початком фебруара прешлого року дожила чежке транспортне нєщесце, кед ю вчас рано опрез будинку РТВ Пинк заквачел авто. Вишла з авта бешедовац зоз дзивку хтора вожела авто хтори ю заквачел, а вец... – Була сом на дражки за преходнїкох кед ше нараз указали два моцни шветла, тота дзивка ми скричала най меркуєм, алє нє було часу, бо автобус „прешлїзкал” на дражку, почал ме дриляц даскельо метери и спадла сом 6. НОВЕМБЕР 2020.

долу зоз одорвану руку – виприповедала Деа Дюрдєвич. Вона по сле тей траґедиї формовала Здруженє „Будзме безпечни”, а од значних активносцоох Здруженя праве отримованє трибинох у рижних городох Сербиї. Александра Славулїца, официрка за безпечносц Полицийней станїци у Шидзе гварела же найчастейши причини нєще сцох то гонєнє з вельким количеством алкоголу, велька швидкосц, хаснованє мобилного телефона кед ше гонї, нєвязанє защитного пасу, а нє меркую и бициґлисти окреме кед су вноци нє ошвицени. Милорад Радич, представнїк „Дунав осиґураня” з тей нагоди представел полиси осиґураня хтори понукаю. Катарина Митрович, членїца Општинскей ради гварела же локална самоуправа меркує на безпечносц и потримує таки едукациї. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

9

ЕКОНОМИЯ ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ПОГОСЦИТЕЛЬОМ ПОДЗЕЛЄНА ПОМОЦ

Пише: Сандра САЛАМУН

Општина подзелєла 20 000 динари по занятим у 39 погосцительних обєктох и за тоту нагоду з буджета опредзелєла два милиони сто тисячи динари

Д

руги раз за шором у тим року, и одкеди актуална нєвигодна ситуация зоз вирусом Ковид-19, Општина Жабель помага привреднїкох котрим опаднул обток у дїлованю як пошлїдок актуалней пандемиї. Першираз таку одлуку вигласали члени СО Жабель у маю, кед помоц достали привреднїки з даскелїх дїялносцох котри нє могли окончовац свою роботу под час позарядового стану. Теди од општини достали 20 000 динари по занятей особи. Того мешаца принєшена одлука же би ше помоц унапрямело лєм на погосцительни обєкти на териториї општини.

– Погосцительство то дїялносц котра зазначела значне зменшанє дїлованя у чечуцим року. Того мешаца зме уручели ришеня за помоц 39 погосцительним обєктом за 105 у нїх занятих, роботнїкох – гварел Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель. На тот завод општина под зелєла по 20 000 динари по занятим и за тоту нагоду з буджета опред зелєла два милиони сто тисячи динари. Ришеня уручени у трецим тижню октобра у святочней сали будинку општини, а на святочним уручованю було лєм одред зене число представнїкох пого сцительних обєктох пре почитованє мирох за застановйованє ширеня вируса Ковид-19. НЄТ ОРҐАНИЗОВАНИ ПРЕСЛАВИ

Мирко Хромиш

10 РУСКЕ СЛОВО

– Пре огранїчене число особох на єдним месце, алє и социялну дистанцу у нашей Чарди вообще нєт орґанизовани преслави. Цалком зме остали без такей файти роботи. Нашо госци, окреме старши, тераз ридше приходза до нас госциц ше, бо ше боя же ше оберу од вируса. Стан таки же на нас ше стої поряднє дезинфиковац обєкт, и притримовац ше шицких мирох за добро занятих и госцох, алє нє можеме вплївовац на обток – гварел Саша Влайнович з Чарди „Дебела ладовина” котри вихасновал нагоду же би подзековал општини Жабель за порозуменє и помоц. 6. НОВЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

Ирена Михальовски

Же општина ознова помогла погосцительни обєкти позитивно привитали и власнїки погосцительних обєктох у Дюрдьове. Медзи нїма и Мирко Хромиш, котри заняти у Бифеу „Ловац”, чий власнїк його син Ваня Хромиш. – И першираз, и тераз другираз, зме достали помоц од општини. Кед першираз додзельовали средства о тим нас обвисцели, а другираз сом чул од свойого рахунководителя, та зме ше ознова приявели. Задовольни зме! З тоту нєврацаюцу помоцу можеме надополнїц єдну часц страценого и, так повесц, нєзаробеного. Добре же єст порозуменя у општинскей власци, понеже таку помоц нє дава кажда општина – гварел Мирко Хромиш. У їх „Бифеу”, на щесце, од яри углавним про секово стаємне и исте число го сцох, котри найчастейше приход за през дзень, алє видаванє сали и двора у їх обєкту опадло за коло седемд зешат одсто. Причина то найчастейше огранїчене число особох котри шму буц на єдним ме сце. Такей роботи найвецей було влєце, понеже теди углавним нє були строги огранїченя, алє заш лєм, нє було роботи як прешлих лєтох. Мирко гвари же Дюрдьовчанє того року одуставали од орґанизованя и пре славох як цо кре сцини, род зени днї, пре слави матурох и другого, найчастейше пре огранїчене число го сцох на єдним ме сце. Ґу тому, аж и обеди, котри ше у Хромишовим локалу у Дюрдьове найчастейше орґанизує, були лєм з часу на час, алє з вельо менєй особами як цо було прешлих рокох, а даєдни анї нє правели обед.

тому допринєсол страх од вируса – гварела Ирена котра роби у Бифеу зоз ище єдним келнером. Вона тиж гвари же будзе требац досц часу за финансийне окрипенє, алє и гевто друге, психичне окрипенє, понеже обачела же ше людзе пременєли од яри и же вецей нє так як цо було, страх значно уплївовал на людзох и то ше чувствує. На додзельованю ришеньох чолнїки Општини Жабель гварели же ше буду намагац и надалєй помагац привреднїком з општини же би лєгчейше превозишли чежку ситуацию хтору виволала пандемия вируса корона и же би мали цо менєй утрати у дїлованю. ■

У СЛИКИ И СЛОВОХ

НАЙЧЕЖШЕ БУЛО ВЯРИ И у Бифеу „Ирена” зменшани обток, окреме є зменшани вяри кед шицко робело скрацено, бо госци до того бифеа найволя пойсц вечаром. Власнїца Бифеу „Ирена”, Ирена Михальовски, гвари же кед ше першираз додзельовало средства, за тото чула од представнїкох општинскей и локалней власци, а другираз ю обвисцел кнїжководитель. – Понеже зме вяри нє робели полни два мешаци, чежко надополнїц страцене. Так же кажда помоц добра, и дзекуєм општини на тим, алє з ню заплатаме лєм часточку од старценого. Од петнастого марца по петнасти май, тоти два мешаци було найгорше, найменєй роботи, а требало нам з дачого жиц. Обток зменшани за половку, слабше приходза и младши и старши, а видзи ми ше же 6. НОВЕМБЕР 2020.

НЄВИТЛАЧЕНЕ ПОЛЬО СОЇ Парасти хасную кажди дзень красну хвилю же би поробели роботи на полю. Ламачка кукурици у полним розмаху, а ище цалком нє закончена анї шатва жита. Соя давно скошена, алє єст ище подаєдно польо хторе пре одредзени причини нє скошене, як на нашим знїмку на полю сої у беркасовским хотаре. Причина можебуц же соя пожнєла у дозреваню, а вец пришли други роботи, комбайнованє кукурици, та комбайнере нє могли меняц „хедер” з кукурици ознова на сою.... Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ КУКУРИЦА У КОЦУРСКИМ ХОТАРЕ

ДОБРИ УРОЖАЙ, А ДОБРА И ЦЕНА

Пише: Оля РУСКОВСКИ

Нєдостаток влаги у жеми, вирус корона, позарядови стан, полицийна годзина – то фактори пре котри ше велї землєдїлци обавали як вообще прейдзе садзенє кукурици. Заш лєм, плановани поверхносци були посадзени, а тераз при концу ламачки чечуци рок мож оценїц як солидни, просекови за тоту польопривредну културу. Як гваря фаховци, того року урожай достаточни и за домашнї потреби, а будзе кукурици и за вивоз

Є

сом положел нову сорту за ден з Коцурцох на пробу ZP 707. Скорей сом чиїм полю ше рокаробел и ASI, алє нє будзем ми вєшенї жовцею златвецей, нє бул сом задовольни зарна кукурици и пони зоз чежину заренкох куль о при вред нїк Сил ве курици. стер Ме зеи. По його словох, велї роки ше нє ХТО ВИЛАМАЛ, трафело же би бул и доМОЖЕ БУЦ ЗАДОВОЛЬНИ бри род, а и добра цена тей култури. Силвестер дума же ламач– Кукурицу мам на 30 ка досц вчас почала, алє ше гольтох, и можем повесц досц и предлужела, и позно же крашнє зродзела, род ше закончує. нормални, а того року и – Увидзиме нарок яка будцена добра. Хвиля нє зазе хвиля, понеже нас тераз у вадзала, нїяки окремни Силвестер Мезеи ламачки кус диждж трапел. хороти, анї чкодлївци ю нє нападали. Хто на час поробел польо, по- Кед би хвиля була добра, верим же би уж пирскал процив коровча, тот зоз кукурицу шицко було готове. Мож повесц же диждвецей нє мал нїяки бриґи и урожай бул як жу було найвецей у хотаре прейґ каналу, а там и найлєпше зродзело, урожаї були натреба – гвари Мезеи. Як толкує коцурски польопривреднїк, на йлєпши и кукурици, и житу, и слунечнїку – свойо поля два роки садзи кукурицу на ку- гвари наш Коцурец. Його вкупни упечаток, кед тота польокурицу, а треци рок шеє даєдну другу польопривредну културу и садзи– жито, слу- привредна култура у питаню, же хто того року мал кукурицу – може буц задовольни. нечнїк лєбо сою. – Просекови урожай 66 метери по голь– Того року сом хасновал вецей файти нашеня, даєдни преверени, а даєдни сом ту чистого. Вчасни сорти сом предал по першираз вжал же бим випробовал. Мал нїзшей цени, так як приходзело, а тоти посом гибриди кукурици Декалб DKC4717, знєйши сом предал по добрей цени, та DKC 4943, DKC5031, KWS Конфитес и просек добри. Почал сом зоз 15,5 дин и 13 Пионир P0164, а на нєвельку поверхносц одсто влаги, а закончел сом векшу поверх-

12 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Тераз цена кукурици 19 дин, була и по 19,5 дин, а єй цена уж помали почала падац. Як будзе надалєй, увидзиме. После тих дижджох маме и вельо вецей влаги, тота цо була суха кукурица тераз ма коло 16 одсто влаги, а маме и ПРОБЛЕМИ ЗОЗ КРАДОШАМИ по 17 одсто и вецей. Чи будзе ище красней хвилї, чи ше Мезеи гвари же мал и проблеми зоз крадошами на по- вихвилї, треба причекац и мац сцерпеня – гвари Фейса. Понеже ше кукурица роби по дньовей цени, так було и лю, аж волал и полицию. – На виходу з валалу сом мал кукурицу на поверхносци од у тей Землєдїлскей задруґи. Як толкує наш собешеднїк, 50 ари. Була на вигодним месце, часто сом преходзел коло з початку рушело зоз цену од 15,5 дин, а потим цена понєй, и вше так у преходзе дацо и зробел. Парал сом три раз, мали почала роснуц. – Тоти польодїлци цо мали сухшу кукурицу, цо попонаруцал штучни гной, а першираз сом ту положел сорту DKC5031. Барз сом бул задовольни, чутки були добри, вель- гляли, вчас покошели, вони предали по 15,5 дин. Тоти цо мали влажнєйшу, цо кошели кус познєйше, ки, єднаки, добре зродзело. Єден дзень зме вони добили лєпшу цену и попредали по 19,5 надумали пойсц опатриц яка влага, и кед дин. Други култури, як жито, слунечнїк, соя, сом вошол до поля, мал сом цо видзиц – ту ше конєчну цену чека на концу, а кукурикукурици нєт. А крадоше так крашнє и муца як приходзи, так ше предава. Тоти котри дро зробели, охабели по два шори з єднопредали скорей, тераз кус нєзадовольни зоз го и другого боку, та з драги анї нє могло малу цену яку достали, алє ту нє мож нїч, єдвидзиц же цо ше ту случело. Приявел сом ноставно то так – бешедує Фейса. до полициї, коло 20 ари ми украдли, алє Як гвари Юлин, роснуце цени у самей конажаль, крадоше кукурици нє найдзени. сидби остатнїраз ше случело 2012. року. По його словох, таки случаї ше часто Углавним, як идзе косидба, так цена кукурислучую у хотаре. На полю котре ше наци пада, а того року нє була така ситуация. ходзи нєдалєко од тей парцели, єдному По його словох, ламачка у коцурским хотапольопривреднїкови з Коцура крадоше ре ше помали приводзи ґу концу, прейґ 90 одтиж виламали вецей як пол поверхносто готове з кукурицу за тот рок. сци. – Кед слово о урожаю, думам же бул со– Кед ме покрадли, такой сом пошол лидни рок. Кукурици було коло 6 тони по каолупац тото цо остало на полю. До конЮлин Фейсa тастарским гольту, коло 10 тони по гектаре. ца, зоз тей сорти DKC5031 на тих 30 арох було 56 метери. То барз добре, задовольни сом зоз На тоту цену яка була, думам же то барз добре. За кукуню, так же нарок тоту сорту сиґурно положим на векшу рицу мож повесц же бул цалком добри рок, вихасновала го цалком – бешедує фаховец зоз коцурскей задруґи. поверхносц – бешедує Силвестер. Як гвари, гоч з початку и влєце було кус проблеми, поНа концу Мезеи гвари же кукурицу попредал, а у чардаку охабел скоро два ваґони, од чого єден ваґон найвиро- знєйше дижджи котри пришли праве єй крашнє помогли ятнєйше преда познєйше, а єден похаснує за карменє шви- же би ше род злєпшал. – Було дакус и пламенцу и ище койчого, алє на концу ньох. Тераз шлїдзи жимске оранє и руцанє штучного гноя. – За кукурицу и слунечнїк за нарок сом руцел 125 кило- то нє важне, думам же род фини, и же польодїлци можу грами MAP 1252 и заорал, а за жито 150 килограми. NPK буц задовольни и зоз цену и з урожайом. Тоти цо нє пре3 x 16 руцам од 125 до 150 килограми по гольту. Тераз ро- дали кукурицу лєбо ше ище роздумую цо зоз ню робиц, биме жимске оранє, од 27 до 30 цм, и видзим же ше фино можу у нас охабиц на лаґеру и предац ю познєйше, шицоре, жем ше крашнє розтреса. Робиме, пририхтуєме ше за ко функционує як и потераз. шлїдуюцу сезону, а як нарок будзе, увидзиме – закончел НАРОК БУДЗЕ МАЛО ЖИТА свою приповедку ратар зоз Коцура Силвестер Мезеи. носц зоз 17,5 дин и 14,5 одсто влаги. Шицко було по ЮС-у – з ошмихом гвари наш собешеднїк.

ОДКУП ДОБРЕ ФУНКЦИОНОВАЛ У розгварки зоз Юлином Фейсом спред Землєдїлскей задруґи „Либела продукт”, дознали зме як ишол одкуп кукурици у тей коцурскей задруґи.

6. НОВЕМБЕР 2020.

Роботи котри тераз актуални на полю то шатва жита, а як гвари Фейса, и то ше помали приводзи ґу концу. Його упечаток же мало жита пошате того року – у одношеню на лоньски рок, и до 50 одсто менєй. – Вельо менши поверхносци пошати зоз житом. Того року зме мали цену 18,5 дин, то була нїзка цена и думам же праве пре тото польодїлци нєзаинтересовани за шатву жита. Ми добре опремени и маме нашеня, лєм тераз функционуєме так же потребне наручиц кельо треба, нєт вельки резерви, прето же думам же ше мало будзе шац – щиро толкує наш собешеднїк. Як нам гварел на концу Юлин Фейса, попри шатви жита, людзе ше лапаю и до ораня, понеже попадали дижджи та тота робота крашнє идзе, а и руцаю минерални, штучни гної. Сиґурно же вредних коцурских польодїлцох ище и у велїх наиходзацих дньох годно видзиц як допатраю свойо поля, благо коцурского хотара.■

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ ЗЛАТКОМ ЕМЕЙДИЙОМ, ДОБИТНЇКОМ МАК-ОВЕЙ НАГРАДИ ЗА 2020. РОК

КРЕАТИВНОСЦ И ДОБРА ИДЕЯ ЗА СУЧАСНИ ВИПАТУНОК ЧАСОПИСУ Златко Емейди зоз Нового Саду, родом зоз Руского Керестура, нєдавно достал награду Мултимедиялного часописа за младих МАК. За седем роки, кельо є задлужени за дизайн и компютерски обробок у тим нашим младежским медию, участвовал у твореню коло 60 числох, а робел и преломи кнїжкох, визуалних публикацийох, дизайн музичних албумох хтори виходзели зоз часописом. Зоз сучасним способом роботи и креативнима идеями Златко доприноши квалитету часописа МАК, а його робота прицагує читачох Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Н

аграду часописа МАК ше, починаюци од того року, додзелює кажди други рок за найлєпше авторске дїло (або вецей) по руски,

як и мултимедиялни роботи, а тиж и за активносц у часопису. Тогорочни добитнїк Златко Емейди, дипломовани инженєр ґрафичного инженєрства и дизайну, перше число МАК-у дизайновал и технїчно ушорел на початку 2014. року. Од теди активно гонорарно сотрудзує зоз тим младежеским часописом. – Вшелїяк же ми тота награда потвердзенє же добре робим и понеже ми указана така чесц, длужни сом зоз свою роботу тото и потвердзиц – гварел Златко и здогаднул ше як пред седем роками од Иґора Орсаґа, превжал дизайнерованє МАК-у.

14 РУСКЕ СЛОВО

– Иґор ми потолковал цо и як до теди робели. Спочатку ми технїчно досц помагал. Дал ми и даяки алати, фонти, материяли хтори хасновали. На початку сом и йому посилал преламани МАК най превери чи добре, алє пошвидко ми гварел же шицко идзе як треба и же можем сам робиц. Теди сом бул студент и робота у МАК-у ми була добра пракса, бо вшелїяк же вельке искуство робиц на даяким конкретним прикладу. Перше число, хторе сом преламал, однєсол сом и на факултет асистентови зоз ґрафичного дизайну, хтори ми дал даяки суґестиї, алє знам же ми гварел же часопис добре ришени, окреме же є на рускей кирилки, дзе нєт вельки вибор фонтох. Найлєпше число МАК-у ми було кед тема була хип-хоп, бо сом бул инспировани и цали дизайн поробени у стилу ґрафитох, а у тим МАК-у обявени и мой текст.

Кед МАК ище бул тематски, правел сом и даєдни насловни боки, та и там було интересатни идеї, хтори паметам. На насловни боки ше траци досц часу, алє теди сом студирал, та сом и мал вецей часу. Тераз ми за єдно число МАК-у треба дас штири-пейц днї, алє то тераз робим после моєй порядней роботи – толкує Златко.

ПОШТРЕДНЇК МЕДЗИ ДИЗАЙНЕРОМ И ДРУКАРОМ Скорей баржей думал на дизайн, а у медзичаше Златко видзел же му баржей лєжи пририхтованє за друкованє и буц поштреднїк медзи дизайнером и друкаром. – Дизайнере нє знаю вельо о друку, а друкаре нє барз любя дизайнерох, бо вони койцо повидумую, а то технїчно вельо раз нє мож реализовац. Я тот помедзи, добре байлаґуєм зоз друкарскима технїками и знам порихтац дизайн так же би го могло друковац. У медзичаше сом нашол и таку роботу, та тераз робим у єдней фирми зоз Ветернику, хтора шиє шмати, найвецей кратки маїци, дукси, спортску опрему, спортски дреси и застави. Мам вецей задлуженя, пририхтуєм

6. НОВЕМБЕР 2020.

mozajik@ruskeslovo.com за сито друкованє, а у сублимацийним друкованю робим скоро цали процес. Ту ридко кеди єст креативней роботи, достанєме готову идею, або скицу и я мам порихтац так як клиєнт жада, док у МАК-у мам вельо отворенши приступ и можем ше, най так повем, бавиц – припознава Ємейди.

ОДДИХ ОД РОБОТИ НАХОДЗИ У ЕРСОФТУ Окрем зоз часописом МАК, Златко сотрудзовал озда и зоз шицкима здруженями зоз Керестура, а робел и клиєнтом зоз иножемства.

– Робел сом плакати, флаєри, кнїжочки, билборди, визиткарти... Сотрудзовал сом зоз здруженьом „Pact Ruthenorum”, Здруженьом женох „Байка”, Туристичним здруженьом Руски Керестур, з Майсторским домом, „Водову фесту”, „Дньовку”, „Днями керестурскей паприґи”, зoз керестурскима приватнїками итд. Сотрудзуєм и з єдним британским сайтом за предаванє козметики, правим нюзлетери, односно реклами хтори ше посила по мейлу. Правел сом маїци до Нємецкей – пробовал начишлїц шицки проєкти хтори потераз робел, а виприповедал нам и же го тота робота заинтересовала ище у основней школи. – У тей роботи, як и у векшини других, мушиш вельо 6. НОВЕМБЕР 2020.

виглєдовац и учиц сам. Ище у основней школи сом чул же ше у програми корел рисує, инсталовал сом ю и експериментовал. Теди зме, наприклад, правели лоґо за „State of Хижа”, друковали зме себе маїци – гвари Златко, хторому скорей гобиї були ґлума, гранє на буґнох, воженє скейту, а тераз оддих находзи у ерсофту (airsoft). – То, найпростейше поведзене, симулация оружийних зраженьох, дзе ше хаснує реплики пушкох хтори виштрелюю шейсцмилиметерски кульки. Єст рижни сценария и бависка, дзе ше хаснує и розличну опрему. Ми углавним бавиме на менших

теренох. Ерсофт сом видзел пред даскельома роками на ют’юбу и випатрало ми вельо интересантнєйше як пейнтбол, цо часто людзе поровную, алє заш лєм иншака физика єдного и другого. То спортско-тактичне бависко. Кед мали терен, баржей єст беганя, а на векших мапох важна тактика. Зна и болїц кед це дахто потрафи, завиши з якей блїзкосци и яка моцна пушка – бешедує Златко о своїм гобию, за хтори би любел мац вецей часу. На питанє цо будзе совитовац младшим, хтори го єдного дня нашлїдза у дизайнованю МАК-у, обецує же тото цо ту научел нє будзе чувац лєм за себе, алє же помогнє так як цо и йому помагали на початку и да знанє каждому кому будзе требац. ■

НАШО МАСТЕРАНТИ

Мено и презвиско: МАРИНА ШЛЕМЕНДЕР Датум народзеня и место одрастаня: 10. септембер 1995. року, Коцур Напрям: Анґлийски язик Тема мастер роботи и датум мастерованя: Дїєсловни префикси у анґлийским и руским язику (семантична и аспектуална анализа), 30. септембер 2019. року Основни студиї: Филозофски факултет, Универзитет у Новим Садзе Штредня школа: Ґимназия ,,Жарко Зренянин”, Вербас Язики: Руски, сербски, анґлийски, росийски, мадярски Интересованя и гобиї: Читанє, варенє, йоґа Контакт: marina.slemender.95@gmail.com Плани за будучносц: Уписац ше на докторски студиї на Филозофским факултету у Новим Садзе, вецей виглєдовац, учиц и писац о подобносцох и розликох у анґлийским и руским язику, анализовац руски язик так як то робя анґлийски линґвисти у їх язику.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ШКОЛА ПЕТРО КУЗМЯК” ”

У ИНТЕРНАТУ КАЖДИ ДРУГИ ТИДЗЕНЬ

У чечуцим школским 2020/21. року, хтори по вельо койчим специфични пре познату ситуацию зоз епидемию корона вирусу, специфични и условия пребуваня школярох штреднїх школох у домох школярох. Як у векшини штреднїх школох у жеми, так и у Штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмякˮ у Руским Керестуре, школяре вибрали комбиновану наставу, т. є. тидзень су присутни у школи, а други тидзень наставу провадза он-лайн прейґ интернету. Прето так вименково, т. є. кажди други тидзень, пополнєти и дом школярох хтори у составе самей керестурскей Штреднєй школи. Як дознаваме од управителя интернату Михайла Надя, змесценє школярох того року орґанизоване строго ше притримуюци специфичних мирох хтори сцигли у фаховим допису з Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою. Основна мира яка наложена то же число школярох у Доме муши буц преполовене у одношеню на його капацитет. Но, керестурски Дом ту нє мал вельо бриґи, понеже капацитет праве тельо и пополнєти, озда 70 места, конкуровали 34-еро школяре, гоч пракса скорейших рокох була така же ше число школярох у жимских мешацох звекшовало, од того кельо були уписани по септембер. Так тота основна мира випочитована, а познате же пре таку миру єст вельки бриґи у других вельких домох у векших городских центрох, бо велї школяре нє можу пребувац у дому, гоч ше поряднє уписали, та родичи примушени глєдац алтернативни ришеня. У керестурким интернату ше тиж так применює и шицки други предписани мири предострожносци хтори важа и за саму школу, а у интернату ище додате и каждодньове меранє тїлесней температури.

– Цо ше дотика числа школярох по двойо су змесцени у менших хижох, у двох хижох дзе векша квадратура маме змесцени по тройо, а маме и хижи дзе школяре по само. Значи меркуєме на шицки мири предострожносци, притримуєме ше и мирох безпечносци, маме средства за дезинфекцию и шицко ше запровадзує як предписане. Тиж так и мири у єдальнї окремни, єст физични прегради медзи кухарами и школярами, єдзеня доставаю на тацни, а окончує ше дезинфекция и того простору, шицко як зме достали у допису. Провадзиме актуалну ситуацию яка у нашей жеми коло епидемиї, та и евентуални пременки у функционованю интернату – потолковал управитель Надь. Иншак, и того школского року у Доме школярох керестурскей школи пребуваю школяре найвецей зоз вербаскей општини, потим з кулскей, а єст и даскельо Руснацох з Дюрдьова и Бачкей Тополї. М. А.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МИНИ-ВОЛОНТЕРСКИ КАМП МЕСТО МЕДЗИНАРОДНОГО

Початком октобра, у Дзецинским тижню у Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмякˮ почала ре ализация мини-уметнїцкого кампу за младих и дзеци. Орґанизаторка кампу Любица Няради, педаґоґиня. Як дознаваме од Нярадийовей, мини-уметнїцки камп обдумани место нєотриманого 14. Медзинародного волонтерского кампу ,,За красши Руски Керестур 2020.ˮ хтори нє реализовани пре епидемию вируса корона, як и други плановани медзинародни кампи у орґанизациї Младих виглєдовачох Сербиї, а прейґ проєкта ,,Млади су законˮ. Понеже остатнї роки орґанизатор Медзинародного волонтерского кампу Туристичне здруженє Руски Керестур, а його предсидателька тиж Нярадийова, вона у мено орґанизатора о ситуациї зоз кампом потолковала: – Того року, нажаль, нє мож було отримац камп у його стандардним лєтним термину, гоч зме му и датум прецаговали, наздаваюци ше же ше здобудзе условия и же зме го годни отримац. Но, понеже то заш лєм, нє могло, понеже робим и як педаґоґ у Школи, направела сом моди-

16 РУСКЕ СЛОВО

фикацию кампа у школских условийох. Лєтни камп мал буц уметнїцкого характеру и тот-мини камп так и обдумани. Плановани уметнїцки активносци зоз фракталним рисованьом прилагодзели зме ґу школяром основношколского и штредньошколского возросту, вєдно зоз наставнїцу подобовей култури Маю Колошняйову. Вона реализує роботнї фракталного рисованя у основней школи, а я орґанизуєм роботнї фракталного рисованя у штреднєй школи и Доме школярох. Циль того мини-кампу за младих и дзеци же би розвивали любов ґу рисованю, фарбом и уметнїцкому виразу, а Камп будзе закончени зоз вистава фракталних рисункох младих и дзецох у школским голу. Фракталне рисованє по методи Танзили Палуяхтовей розвива кординацию мозґу и моторику рукох, фину моторику пальцох, функциї правей и лївей мозґовей гемисфери, креативносц, ориґиналносц, чувствительносц за фарби и ниянси. Таки уметнїцки вираз розвива сцерпезлївосц, упартосц, пошвеценосц и доводзенє започатей роботи до конца. М. А. 6. НОВЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ОТРИМАНА ПРОГРАМА „МАЦЕРИ РУСКИНЇ” У Сримскей Митровици зоз почитованьом шицких предписаних епидемиолоґийних мирох и без публики штварток, 29. октобра, у просторийох Архиву Сриму отримана тогорочна програма „Мацери Рускинї“. На початку часци зоз поеми „Мацери Рускинї”, Гелени Гафич Стойков пречитали Неґован Пелич и Душанка Костич. Стихи домашнїх поетесох Злати Загорянсковей, Олґи Олеаровей и Ясни Арбанас пречитали сами авторки. Часц чле нох шпи вац кей ґру пи „Руски зарї”, як и вше потераз, одшпива ла даскельо писнї зоз свойого репертоару, а на тот завод и зоз

потримовку пароха о. Владислава Варґи. Потим шицки члени Здруженя „Руснак”, вєдно зоз домашнїм, директором Архиву Сриму паном Деяном Уметичом, опатрели виставу фотоґрафийох Саши Сабадоша „Каждодньови живот Руснацох”. Виставу пожичел Завод за културу войводянских Руснацох, а тиж и финансийно потримал пририхтованє и отримованє програми. Члени Здруженя „Руснак” и шпивацкей ґрупи „Руски зарї” предлужа активносци у рамикох дошлєбодзеного и наздаваю ше новим програмом у своїм городу. Д. Костич

ҐИМНАЗИЯ „ЖАРКО ЗРЕНЯНИН” У ВЕРБАШЕ

УЧАСТВУЮ У ПИЛОТ ПРОЄКТУ ПОКЛАДАНЯ ДЕРЖАВНЕЙ МАТУРИ Вербаска Ґимназия „Жарко Зренянин”, вєдно зоз ище коло 100 образовнима институциями у нашей жеми, часц пилот проєкту покладаня Державней матури. До проєкту уключени 50 ґимназиї, 48 стреднї фахово школи и три стреднї уметнїцки школи. През три днї школяре двох оддзелєньох трецей класи ґимназиї покладали три тести котри представяли пририхтованє пред такв. вельку матуру, котра их чека як закончуюци испит на концу стредньошколского образованя. У проби Державней матури участвовали 45-еро вербаски ґимназиялци, од 150 школярох кельо хвильково ходзи до трецей класи у тей школи. Зоз Державну матуру плановане же би шицки школяре покладали сербски язик и математику, а же би ше опредзелєли за предмет котри буду покладац на основи свойого вибору дальшого школованя. Вони ше буду находзиц на лїстини общеобразовних предметох. – Концом прешлого школского року наша школа достала информацию од Министерства просвити и Заводу за образованє же зме вибрани як пилот школа за запровадзованє пилот проєкту Державней матури. Тот проєкт представя законченє стреднього школованя новей реформованей ґенерациї ґимназиялцох. Вони буду перши матуранти котри законча ґимназию по новим плану настави ученя. Перше пилотованє окончене тераз концом октобра, а плановане ище єдно пилотованє Державней матури за конєц того школского року, у маю мешацу. Предвидзене же би у рамикох того пририхтованя Державней матури участвовали шицки стреднї школи на териториї Републики Сербиї. Тото пилотованє у котрим 6. НОВЕМБЕР 2020.

участвує наша школа нагода же бизме ше медзи першима упознали зоз цалу процедуру и значносцу того проєкту – гварела директорка Ґимназиї „Жарко Зренянин” у Вербаше Тат`яна Кажич. По плану Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою, матура ше уводзи до образовней системи 2022. року и треба же би представяла значни крочай ґу квалитетнєйшому образованю. Єден испит, єднаки за шицких школярох, з котрим закончую стредню школу, омолїви обєктивне преверйованє їх посцигнуцох. Експертни тим, составени з домашнїх и фаховцох зоз Европскей униї, будзе анализовац як запровадзени пилотованя. Вони тиж даю и препорученя за дальше запровадзованє Державней матури, а велька одвичательносц у цалим процесу вшелїяк и на наставнїкох и школярох. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ТАМБУРАШЕ ЗОБУДЗЕЛИ РУСКУ СВИДОМОСЦ У НОВИМ ОРАХОВЕ

КЕД ШЕ СЦЕ, МАЛО ТРЕБА ЖЕ БИ ШЕ ОЖИЛО РУСКОСЦ

Пише: Олена Папуґа

Концерт з нагоди 20 рокох роботи Тамбуровoго оркестра КУД „Петро Кузмякˮ отримани пияток, 18. септембра, у Доме култури у Новим Орахове. Бул то вечар у хторим ораховски тамбураше грали зоз цалу душу, полним шерцом так як то вше и робя, алє тот вечар бул иншаки, якош и весели, а и смутни, бо даскелїх тамбурашох, хтори 1999. року „направели оркестерˮ вецей нєт. Пошли до швета, за хлєбом, а вше кед на вельки швета нєт дакого домашнього за столом, ту и чувства смутку

Д

авного, 1999. року кед нас уж наисце шицко знашло цо сучасну цивилизацию може знайсц, Ораховчанє жадаюци претаргнуц стах и безнадїйносц, надумали кажду нєдзелю пополадню пойсц до пиньвици Михайла Еделинския и грац руски писнї – за свою душу. Нє мал з нїх нїхто музичне образованє, окрем того же як рапухи ходзели ґу професорови Драґославичови на годзини тамбури, так, нєобовязно. – Тоти роки войнох и бомбардованя були таки же Руснацом з других валалох нє було бриґа чи Руснаци у Орахове дихаю, чи нас єст, а анї ше нє питал нїхто чи ше у нашим културним живоце дацо случує – гвари Владимир Маґоч, шпивач у тамбуровим оркестру и длугорочни културни активиста у Новим Орахове. ЛЄДВО ЗМЕ ЧЕКАЛИ НЄДЗЕЛЮ И ГРАНЄ У ПИНЬВИЦИ На першим граню у Еделинскийовей пиньвици була така добра енерґия же нє могли дочекац же би прешол тидзень и пришла нова нєдзеля. Домашнї Мижо Еделински,

18 РУСКЕ СЛОВО

Любо Рац, Славо Джуджар, Ярослав Провчи, Золи Дудаш, Ґоран Еделински, Борис Маґоч и Владимир Маґоч шпивали и грали стари руски шпиванки зоз шерца, за себе. О кратки час нагварели и Жолта Надя, а и Золтана Чабая най приду грац. Оркестер бул комплетно порихтани за освойованє наградох, путованя, друженя. Пошвидко ше коло нїх формовал фолклор, женска шпивацка ґрупа – постали порушоваче културного живота Руснацох у Новим Орахове. – О рок як зме ше сходзели у пиньвици, т. є. 2000. року надумали зме ше похвалїц зоз тим цо знаме, та у Ловарским доме орґанизовани Вечар рускей писнї. Шпивало ше до рана руски шпиванки, а за Руснацох ше знова почало чуц. Медиї о нас писали же зме ту, же єст Руснацох у Орахове. Шерца нам були полни – гвари Владо. Такой о рок, 2001. року Борис Маґоч на „Червеней ружиˮ освоєл чобольов за найкрасши хлопски глас, а тамбураше достали ище вецей дзеки за оживйованє руского духа у Орахове. Кед 2004. року почало оправянє Руского дома, тамбураше були найважнєйши слуп 6. НОВЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

– орґанизовали шицки роботи, були муляре, маляре, кухаре и шицко цо требало, лєм же би Руснаци достали свой дом у тим валалє. ВИДЗЕЛИ ШВЕТА, ПЛАКАЛИ КЕД ЧУЛИ РУСКУ БЕШЕДУ Путовали вшадзи – були на шицких руских фестивалох у державох дзе єст Руснацох. Од возбудзеня же чули руску бешеду плакали и лєдво шпивали на фестивалу у Словацкей. У иножемстве за 20 роки були 45 раз, рахуюци нє лєм руски, алє и мадярски и други фестивали. На рижних мадярских фестивалох у нас и у Мадярскей представяли нашо обичаї на свадзбох, варели нашо єдла и за тото освойовали перши места. – Мили нам шицки награди хтори зме достали на рижних фестивалох. Алє заш лєм, награди хтори зме достали на „Мелодийох Руского двораˮ у Шидзе нам наймилши. То награди од наших людзох. Там зме 4 раз були перши, 3 раз други, а раз треци – гвари Владо. А ЯК З НОТАМИ Музичне образованє нє ма анї єден тамбураш. Ноти нє познаю, алє маю свой „музични язикˮ записованя нотох. На початку напишу виолински ключ, а вец „це, де, ефˮ. То знаю читац и грац лєм вони. Маю свой язик, хтори лєм вони розумя. Граю по слуху, та мож повесц же маю абсолутни слух. Як иншак? Помоц глєдаю кед им треба розписац мелодию по гласох. Вец им вше помогол покойни Юлиян Рамач Чамо, або Мирон Сивч. И то шицко цо нє знаю. Граю и шпиваю руски шпиванки, любя тоти барз стари, керестурски, цо их грали славни гудаци на свадзбох. Озда то и пре вичну носталґию за Руским Керестуром, валалом хтори їх дїдове мушели зохабиц. Понеже часто ходза на мадярски фестивали, маю и мадярски репертоар. На питанє чи знаю добре бешедовац по мадярски, гварели же бешедовац нє знаю, а шпивац

6. НОВЕМБЕР 2020.

знаю. Та, ти знай. Гудацом нє вше мож вериц. У оркестру вше двоме-троме Мадяре, та рушела бешеда и о тим як вони знаю шпивац по руски? ˗ Так як и ми по мадярски. Вони нам напишу по мадярски цо маме шпивац, а ми им по руски. Часто нє знаме о чим шпиваме, анї ми анї вони. Алє идзе нам то. Звучи добре. Ниа, и награди освоюєме. Та така то мултикултурална Войводина – шицки шицких розумя – гвари Владо Маґоч. КОМУ ОХАБИЦ ДУХ И ТАМБУРКИ Тамбурови оркестер КУД „Петро Кузмякˮ у 20 рокох своєй роботи посцигнул вельо успихи. У своїм валалє Новим Орахове до нєшка маю мисию отримованя рускосци, бо без нїх би нє було анї фолклорней секциї, анї удатних шпивачох хторих провадза на шицких фестивалох. На концерту хтори бул пошвецени їх 20 роком роботи бул наступ фолклорашох. Шпивацкей ґрупи нєт, а и младих тамбурашох. Пошли до швета. Алє, нє треба буц песимистични. Бо, вони приклад же кед на нїх шицки забули, вони указали же их єст. Най так будзе и тераз. Маю Ораховчанє моци отримац ше, бо то сцу. ■

ХТО ТО ТОТИ ОРАХОВСКИ ТАМБУРАШЕ? На самим початку тамбурови оркестер мал 10 членох – Михайло Еделински, Ярослав Провчи, Жолт Надь (нєшка жию у иножемстве и хибя оркестру), Любо Рац, Славко Джуджар, Золи Дудаш, Ґоран Еделински, Борис и Владимир Маґоч и Золтан Чабаї. Терашнї члени – Ґоран Еделински, Борис Маґоч, Владимир Маґоч, Золтан Дудаш, Любо Рац, Славко Джуджар, Золтан Чабаи и Душко Шпрох.

Фото: Борис Маґоч и фото-архива КУД „Петро Кузмякˮ

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 59. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖАˮ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

„РУЖА” РЕВИЯЛНА ЯК И ДАКЕДИ

У Велькей сали Дома култури, алє и у живим преносу на дружтвених мрежох нашого найстаршого Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, патраче могли уживац у народних и забавних композицийох, хтори виводзени и наградзовани на скорейших фестивалох, а хтори зажили и остали запаметани по нєшка

Т

огорочни 59. Фестивал рускей култури „Червена ружа”, пре актуални епидемиолоґийни стан отримани у єшеньским термину, всоботу, 31. октобра, зоз вименєну концепцию, на хторим ше зоз осем шпиванками представели млади музичаре зоз Руского Керестура. Так, перши на бину виступел Павле Венчельовски зоз писню „Гунцути Руснаци”, автора Владислава Надьмитю, потим и Виктор Хрин зоз писню „Керестурски тополї”, авторох Якима Сивча и Дюри Латяка, а обидвоме интерпретаторе дебитантни на тогорочней „Ружи”, алє и искусни члени керестурского Велького народного оркестру Дома култури. Струни Велького народного оркестра нашироко одгуковали кед його члени, под руководством Мирка Преґуна, наступели зоз композициями „Карпатски венчик” и „Шицким добре”, а о худобним културним змисту у тим року, потвердзує и факт же праве на „Ружи” бул їх перши наступ у тим року. Публика, всоботу вечар уживала и у прекрасних женских гласох вокално-инструменталней ґрупи „Ария”, у чиїм составе Дорика Чизмар, Наташа Колесар, Саня Чапко и Марина Роман, а хтори ше представели зоз дво-

20 РУСКЕ СЛОВО

ма композициями у забавним духу – „Златни каруци” авторох Мирослава Сивча и Славка Романа, як и „Цинь”, автора Славка Романа, хтори на „Ружи” виведзени пред скоро 20 роками. Марина Роман, членїца ґрупи Ария, потим наступела зоз свою шпиванку „За ньго”, за хтору пред двома роками на истим фестивалу достала награду за найлєпшу авторску композицию, а Марини у интерпретациї помогли и Жарко Остоїч на ґитари и Алексей Надь на дємбеу. БЕЗ ЗМАГАТЕЛЬНОГО ХАРАКТЕРУ И попри тим же тогорочна „Ружа” нє була змагательного характеру, публика зоз моцнима аплаузами наградзовала своїх фаворитох, а єдни з нїх були вшелїяк и дует, брата и шестри, Кристини и Дарка Афичових, хтори виведли композициї „Пойдзем” и „Ми нє зохабени”. На прешлорочней „Червеней ружи” Кристина Афич достала награду за найлєпшу авторску композицию, а пред двома роками, дзекуюци шпиванки „Пойдзем”, за хтору написала и стихи и ноти, заслужела награду за цалосни наступ. Зоз исту шпиванку, пред двома роками Кристина и

6. НОВЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

Дарко достали и награду публики на Фестивалу акустичней музики у Сивцу, а всоботу вечар Афичово ожили и композицию „Ми нє зохабени” за хтору, пред двацец трома роками, наградзени їх оцец Славко Афич. Писня „На концу конца”, автора Мирослава Папа, тиж першонаградзена на Ружи 2003-ого року, а всоботу вечар ожили ю Мирослав Малацко, у провадзеню на клавиру Михайла Рацпетийового. Мирослав зоз спомнуту писню прешлого року наградзени за найлєпши цалосни наступ. Програму хтору водзела Адриана Надь, того вечара могли провадзиц коло 80 патраче у сали Дома култури. Медзитим, нєвельке число местох заш лєм остало празне, та ше здобул упечаток же нащивителє нє пришли, рушаюци од предпоставки же пре огранїченє, места у сали и так нє будзе. Но, орґанизаторе роздумуюци о шицким, обезпечели и директне преношенє програми прейґ рижних платформох дружтвених мрежох, хтори ютредзень зазначели коло 1 500 препатрунки, та ше гласи талантованих музичарох чуло и звонка гранїцох нашей жеми. – Гоч у сали нє було тельо людзох кельо могло, чому вироятно причина тота же ше людзе обавали же нє будзе досц места пре огранїченя, добре було тото же ше програму преношело директно на Ют’юб каналу кулскей „Кумедиїˮ. И попри тим же постояла мала гришка у технїчним смислу, односно звук бул слабши, нажаль, нє знаме прецо, думам же знїмок хтори будзе обявени пошвидко на Ют’юб каналу Дома култури, а хтори нам прешлїдзи „Кумедияˮ, будзе у шоре. – гвари єдна од орґанизаторкох тогорочней „Ружи”, Мая Зазуляк Гарди и додава же би директни пренос „Червеней ружиˮ прейґ дружтвених мрежох и надалєй требал постац пракса, маюци у оглядзе же и Руснаци з вонка Руского Керестура, та и нашей держави, любя буц у цеку и послухац квалитетни руски шпиванки. КОНТИНУИТЕТ БАРЗ ВАЖНИ По законченю програми, публика черала упечатки, векшина, вшелїяк, похвали и позитивни коментари на рахунок виводзачох и орґанизациї, та и попри тим же „Ружа” нє була змагательного характеру, дзепоєдни, по традициї скорейших „Червених ружохˮ, ранґовали своїх фаворитох. Як єдна од заувагох була же „Ружа” могла тирвац и длужей, цо указує на жажду публики за уметносцу и културнима збуванями, хторих у тим року було на рекордним минимуму. 6. НОВЕМБЕР 2020.

Орґанизаторе задовольни же ше после вецей вименкох датуму, „Ружу” на концу, заш лєм удало отримац, и попри рижних почежкосцох и виволаньох хтори тот рок принєсол. – Барз важне же ше отримало нєшкайши Фестивал „Ружу” и же нє претаргнута нїтка у континуитету потераз. Прето бим сцел, насампредз, подзековац шицким хтори були у орґанизациї, од Управного одбору Дома култури, прейґ Орґанизацийного одбору фе стивалу „Червена ружа”, окреме треба подзековац и шицким учашнїком хтори зоз своїм наступом збогацели програму, а вшелїяк и публики хтора ше одволала, и без хторей би шицко тото нє мало смисла. Виволаня були вельки и

ПРИРИХТУЄ ШЕ РИСОВАНИ АНИМАЦИЇ ЗА ДЗЕЦИ Понеже тогорочне „Пупчеˮ нє було отримане, за наймладших ше пририхтує рисовани анимациї зоз пейцох шпиванкох скорейших Пупчох. Писнї – „Гусареˮ, „Амрелиˮ, „Перши шнїгˮ, „У бабовим двореˮ и „Нєшорˮ, вибрани зоз вецей музичних албумох, а перша шпиванка за хтору Златко Русковски направи анимацию будзе шпиванка „Гусареˮ, автора Владимира Дудаша.

требало шицко тримац под контролу, требало буц у добрей медзисобней комуникациї же бизме дзешка нє погришели и же бизме шицки мири випочитовали, цо ше на концу и указало як добре. – гварел предсидатель Орґанизацийного одбору „Червеней ружи” Желько Ковач. Важносц континуитету у отримованю „Червеней ружи” потвердзує и Мая Зазуляк Гарди, а визначує и же кажде хто у тим року послал прияву за змаганє на „Ружи”, годзен участвовац на шлїдуюцим, ювилейним, 60-тим Фестивалу рускей култури. – Понеже у фебруару була розписана поволанка за участвованє на „Червеней ружи”, односно за змаганє за найкрасши глас, авторску композицию и цалосни наступ, а було досц приявених, велї з нїх ше збунєли чи вони можу участвовац на тей 59. ревиялней „Ружи”. Прето, треба надпомнуц же шицки тоти прияви оставаю за нарок и наздаваме ше же 60. ювилейна „Червена ружа” будзе отримана и же приявени учашнїки потамаль годни наступиц. Вшелїяк же ше з нїма будзе контактовац, а годни ше приявиц и нови учашнїки – потолковала Мая. ■ Андреа Медєши

РУСКЕ СЛОВО 21

Число 34

Ушорела и пририхтала: Славица ФЕЙСА

ЗАКОНЧЕНЕ ЗНЇМАНЄ ФИЛМА ЗА ДЗЕЦИ „ЛЄТО КЕД СОМ ШЕ НАУЧЕЛА ЛЄЦИЦ”

ИНТЕРЕСАНТНА И ДУХОВИТА ПРИПОВЕДКА

Тих дньох закончене знїманє филма за дзеци режисера Радивоя Раши Андрича „Лєто кед сом ше научела лєциц”, а по роману познатей писательки Ясминки Петрович. Понеже ше филми за дзеци нє знїма так часто як дакеди, велї нєсцерпезлїво чекаю його приказованє 22 РУСКЕ СЛОВО

У

филму главну улогу ма дванацрочна София, хторей ше случело таке же муши препровадзиц лєто з двома бабами. Прето би барз нє ишла на таке, нїби, допите лєтованє. Та заш лєм, пре нови приятельства, перши поцилунок и обновени добри одношеня з одцудзену фамелию, лєто на ядранским острове останє занавше запаметане по велїм, а окреме по нєпреповедзеним искуству. Улога Софиї дата талантованей младей ґлумици Клари Хрванович, а потримовку єй дали искусни ґлумци Олґа Оданович и Жарко Лаушевич. 6. НОВЕМБЕР 2020.

У филму бавя и ґлумци з Горватскей, та и знїманє було нє лєм у Беоґрадзе, алє и на острове Хвар. „Лєто” знїмане по кнїжки Ясминки Петрович, єдней з найзначнєйших писателькох за дзеци и младих у Сербиї, а вона по тераз надоставала вельо припознаня за дзецинску литературу. Ясминка була даскельо раз на знїманю и гварела же барз дзекує доброму тиму, хтори знїмал тот филм, односно ґлумцом хтори толкую юнакох з єй романа. А чи читанє того романа помогло главней ґлумици Клари док ше рихтала за тоту улогу, дознаваме праве од нєй. – Барз ми помогло. Любим читац кнїжки Ясминки Петрович, бо су блїзки моїм роздумованьом и мойому возросту. Було ми интересантне дожиц и видзиц тото кед ше кнїжка претваря до филму, и як дзпоєдни ситуациї у сценарию поставаю кус иншаки, алє подєднак возбудлїви. Можебуц аж и возбудлївши – гвари Клара и надпомина же тота улога, улога Софиї єй найблїзша, и попри тим же уж ґлумела у двох филмох, бо ше София у филму зочує з проблемами хтори звичайни дзивчатом єй рокох. – То филм о одрастаню, и то цошка з чим сом ше у тей хвильки могла зожиц. Алє ми наисце помогли старши ґлумци и режисер Раша, хтори вше знал потолковац тото цо важне, гоч думам же ми найважнєйше було довириє хторе сом до ньго здобула. Прето сом на знїманю могла одґлумиц и тото цо сом можебуц, анї нє шнїла же можем – гвари млада ґлумица. Раша Андрич култни режисер, а його филми медзи младима барз популарни, окреме филми „Кед вирошнєм будзем кенґур”, або „Три палми за два битанґи и рибку”. Док филм нє будзе приказани, ище єст надосц часу, а кнїжку Петровичовей кажде може пречитац и дознац кус вецей о спомнутей теми. Вшелїяк же вец и патренє филма будзе вельо интересантнєйше.■ Филм „Лєто кед сом ше научела лєциц” ше реализує у копродукциї Sence Production (Сербия), Kinorama (Горватска), Art Fest (Болгарска) и Silverart (Словацка), з потримовку националних фондох и паневропских фондох Креативна Европа и Eurimaz. 6. НОВЕМБЕР 2020.

Фото: Glorija Lizde

slovecko@ruskeslovo.com

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ТОМИСЛАВ КЕТЕЛЕШ З ПЕТРОВЦОХ

У ЖИВОЦЕ МОЖ КРАШНЄ ЖИЦ Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

УЛЇЧКА МОЇХ ГУДАЦОХ – Вельо того ме цикави, а окреме прешлосц Кетелешових. У виглєдованю сом пренашол же у Керестуре, дзе перше приселєли Кетелешово, була єдна улїчка хтору волали улїчка Кетелешових гудацох. Грали на гушльох лєбо цимбали, а гармонику першираз заграл мой прадїдо кед пришол з Америки. Потим оцец предлужел, а ниа, нєшка ше вона зна найсц и на моїх плєцох – гвари Томислав.

Кетелешово велїм Руснацом познати. Дакому оцец Силво, сликер, гармоникаш и дружтвени дїяч у ХХ столїтию, велїм и Мирослав хтори робел як знїматель у РТВ, дакому и красне дзивче Марча, хтора ше у младосци зявйовала на велїх наших манифестацийох, а велькей векшини терашнєй ґенерациї найпознатши Томислав, наш госц у рубрики „Людзе, роки, живот” – Народзени сом 1954. року у Петровцох, дзе сом одрастал по другу класу основней школи. Потим сом пошол до дїда и баби до Вуковару, бо там бул и брат, школовал ше. И я сцел буц школовани, а нє робиц на жеми. По законченей основней школи жадал сом уписац даяку уметнїцку, подобову лєбо музичну школу, алє ми ше нє удало, та ме послали до Риму. Там сом ходзел до теолоґийней ґимназиї, алє анї там ми нє було „по дзеки”. О два роки сом ше врацел, и уписал ше до економскей школи на напрям – погосцитель, алє ми припознали лєм єден рок з ґимназиї – почина Томислав о своїм школованю ту, и у иножемстве. Напрям пого сцительства и туризма предлужел у Заґребе, а закончел у Опатиї. Ище и нєшка памета свой перши роботни дзень. ЗОЗ СТЕВОМ КАРАПАНДЖОМ – У готелу „Еспланада” у Заґребе, було перше мойо роботне место. Теди там як кухар робел и мой наставнїк кухарства – Стево Карапанджа, хтори познєйше постал барз познати и за гранїцу старей держави. А 1975. року сом прешол робиц до готелу „Интерконтинентал”. Ношел сом на тацночки ранши фриштик, ткв. „анґлийски”, зоз горуцу воду, до апартману дзе була єдна малженска пара. Уходзел сом нука,

24 РУСКЕ СЛОВО

а у тей хвильки панї виходзела з купатила, случайно ми подбила тацночку, а горуца вода ше розляла по ноги єй супруга. Приявели ме, и такой сом достал одказ – гвари Томислав – Нїяки толкованя нє помагали. Барз сом бул розчаровани, предлужує, алє нє могло ше нїч зробиц. Врацел сом ше до Вуковару, a уж сом бул оженєти и требало ше старац о фамелиї. Моя супруга почала робиц як медицинска шестра у Миклошевцох 1978. року, а мнє понукли же бим водзел локални погосцительни обєкт – предлужує наш собешеднїк. „ПРОФЕСОРСКА” КАРИЄРА У ПОГОСЦИТЕЛЬСТВЕ – А знаце цо то було? Обична карчма! Лєм я, попри роботи качмара, мал ище обовязку старац ше и о шицких роботох у тим обєкту и дзепоєдних околних... Нє пачела ше Кетелешови келнерска робота у тей карчми, знал же у живоце може вецей зробиц, та ше уписал на Педаґоґийну академию у Осиєку, и закончел за учителя. Аж и роботу достал у фаху, алє же би цо скорей заробел за хижу, пошол робиц у туристичней сезони до Умаґу. · Замерковали ме такв. букере готела „Шератон”, „Вест Ин” и „Хюстон” и поволали же бим ше дошколовал за инструктора роботи, бо сцели отвориц готели на нашим морю. Специялизация була у 6. НОВЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

Минхену, а за два роки стипендиї, мушело ше одробиц 5 роки у їх готелох... Алє угляд и плаца були мотив же бим прилапел усовершованє у фаху. Робел сом у Нємецкей, алє и у Амстердаму, Праги, Варшави, Лурду, Марсею, Бечу... Дзе ґод ме послали – гвари вон и предлужує. – Уж познєйше, 90-тих рокох, кед сом робел у готелу у Заґребе, стретнул сом ше зоз своїма бувшима профе сорами хтори ме волали же бим преподавал на пого сцительней школи у Заґребе. Пристал сом, положел розлику предметох, а теди сом уж мал закончену Педаґоґийну академию, и так почала моя „профе сорска” кариєра у пого сцительстве. А вец ме замодлє- Томислав Кетелеш зоз хлопску шпивацку ґрупу КУД Яким Гарди” з Петровцох ” ли же бим зоз Заґребу прешол до Фамелия ми вше була важна. Мам двох синох, старши Вуковару, лєм тельо док ше нє знайду за профе сийни кадер... До Вуковару сом пришол 1998. року, а 2019. Иґор зоз супругу и дзецми жиє у Канади, а младши Сароку оталь пошол до пензиї – гутори Томислав док з ша, з фамелию у Умаґу. Младши роби як сомелиєр на прейґокеанскей ладї, та у франти гварим же пол рока руку указує на Вуковар. плїва, а пол рока ужива. Їх мац умарла, та зме остали троме хлопи, а вец кажди нашол свою драгу. Я ше стаПОЕЗИЯ ТИРВАЦА ЛЮБОВ ционовал у Петровцох, ту мам хижу, и свойо пензионерски днї препровадзуєм зоз супругу – гвари Томислав. – Першу писньочку сом написал у штвартей класи основней школи, а нагнал ме учитель Янко КостелИ ПОЛИТИКА ГО НЄ ЗАОБИШЛА ник, хтори тиж одкрил и мой талант за мальованє, и ниа, и нєшка знам вжац щеточку и уживац у мальоваУ пензиї чловек ма вецей часу, та так и Томислав озноню – гутори Томислав. Дакеди малюєм, дакеди пива активнєйши у валалє. Видзи же ше млади нє барз шем, граєм, шпивам... Уключел сом ше и до хлопскей уключую до нашей, рускей култури, та заш лєм ше нашпивацкей ґрупи КУД „Яким Гарди” у Петровцох. здава же як народ обстанєме. Алє поезия остала моя тирваца любов. Обявйо– Ниа, постал сом и предсидатель Ради рускей нациовал сом писнї вшад зи, а думам же сом прихильносц налней меншини општини Боґдановци. Мали зме велї ґу красному нашлїд зел од родичох, оца Силви и маплани, алє нас вирус корона у шицким зопар. цери Любици. Мац барз крашнє шпивала, а оцец Жадал бим же бизме як рада зблїжовали єдни других, любел грац на гармоники. Барз ше цешим же мой же бизме ше частейше стретали и дружели зоз Руснацаоцец бул єден зоз сновательох етноґрафскей збирки ми зоз Бачкей. Любел бим кед би Дунай постал рика у Петровцох, вєдно зоз Силвом Ердельом и дохтохто ра нас повязує а нє роздвоює – гвари на концу Томиром Миширом. слав Кетелеш.■

Док ше шпива позната гимна Петровского дзвону”, ” хлопска шпивацка ґрупа у хторей и Томислав, провадзи шпивака Михала Голика

6. НОВЕМБЕР 2020.

Кетелешово, оцец Томислав и синове Иґор и Саша

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОСЛАВ ЦИРБА, НАШ ПЕНЗИОНЕР ЗОЗ ШИДУ

ТЕАТЕР ПОЗНАЛ ЯК СВОЙО ОБИСЦЕ

Пише: Владимир ДЇТКО

Ґлумиц почал ище у Ґимназиї, а потим у числених представох КПД „Дюра Киш”. У представох ґлумел вєдно зоз супругу Гелену, алє, кед требало, бул шицко, та аж и сценоґраф. Цирба бул познати и по своєй длугорoчней новинарскей кариєри

У НОВИНАРСТВО БУЛ ЙОГО ВИБОР Мирослав Цирба после законченого факултета вошол до новинарских водох и бул новинар през цали свой роботни вик. Почал робиц у Радио Шидзе, а накадзи ше указала потреба и нагода, прешол робиц до „Руского слова” и цaли час бул дописователь зоз шидскей општини и Сриму. Пред 20 роками з места дописователя пошол до пензиї.

26 РУСКЕ СЛОВО

року кед Културно-про свитне дружтво „Дюра Киш” означує вельки ювилей, 100-рочнїцу иснованя, зводзи ше рахунки о богатей културней творчо сци Руснацох у Шидзе през тото єдно столїтиє. У спомнутим вику глїбоки шлїди зохабела драмска секция Дружтва у активносцох од свойого снованя, после Другей шветовей войни, а окреме седемдзешатих и осемдзешатих рокох прешлого вику. О тим шведоча замерковани и наградзовани представи, аж по републични уровень. Медзи численима ґлумцами хтори през рижни роли на сцени ґлумели, вшелїяк же медзи найзамеркованшима и Миро слав Цирба, дакедишнї новинар „Руского слова” у пензиї, хтори ше дзечнє здогадує на свойо ґлумецки наступи и вецейрочни анґажман у култури у Шидзе. ҐЛУМЕЦ ОД ҐИМНАЗИЙСКИХ ДНЬОХ – Ґлумиц сом почал ище у другей и трецей класи ґимназиї у представи „Николетина Бурсач”, хтора виведзена за Дзень школи. А з улогами у КПД „Дюра Киш” сом почал 1963. року у єдночинки „Франтовнїца” Петра Ризнича Дядї хтору режирал мой брат Еуґен. Там сом ґлумел оца, а у шлїдуюцей представи „На швитаню” Михайла Ковача, хтору тиж режирал Еуґен Цирба, бавел сом леґиня. Паметам

же сом у тей представи бул задлужени за сценоґрафию, та аж и за маски. Предпремиєру зме мали у Бикичу, а премиєру у Словацким доме у Шидзе – гвари Миро слав Цирба, бешедуюци о аматерским анґажованю у театрe. Рок за роком, шоровали ше представи єдна за другу. Нє мож ше на шицки нараз и поздогадац, алє у памяткох нашого собешеднїка остала Ґоґольова „Женїдба” 1978. року дзе бавел Анучкина. Тоту предсатву режирал Дюра Папгаргаї, а Цирба му бул асистент. Представа наград зована од општинского по републични уровень, дзе до стала другу награду. Вивед зена є по наших руских ме стох, а у Суботици на фе стивалу профе сийних те атрох, Шидянє наступели як аматере. У жирию бул познати драмски уметнїк Бранко Плеша хтори одпатрел и „Женїдбу” и похвалєл ю. Зоз тим фалатом ше наступело и у Руским Кере стуре на драмским мемориялє „Петра Ризнича Дядї”. – Од 1963. року по 1979. бул исти ґлумецки ансамбл хтори бул убавени, а Дюра 6. НОВЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

Папгаргаї док робел з нами бул барз задовольни. ЗОЗ СУПРУГУ ШЕ НА ДЕСКОХ” УПОЗНАЛИ ” – Паметам же сом у представох найчастейше ґлумел леґиньох, а у „Ожало сценей фамелиї” моя улога була улога Трифуна Спасича, члена фамелиї хтори бул коцкар. У ансамблу теди бавела и Гелена Чордаш, залюбели зме ше и почали ходзиц, а кус познєйше, влєце 1978. року зме ше и побрали. Вона ґлумела у шицких представох, окрем у „Ожа ло сценей фамелиї”, бо теди роСЦЕНОҐРАФИЯ – РАЗ-ДВА бела у школи у Бачкей Па ланки и нє Кед ше дацо з любову роби и кед ту и могла бавиц. Проби ве лька дзека, вец нїч нє чежко, а наш зме вше мали у Рускей школи, там зме собешеднїк нам виприповедал єдну давали и премиєри интересантносц з його живота у млапо 1969. рок кед зва- досци. – Добре паметам тот час кед сом залєни будинок тей кон чел служенє войска. Дому сом пришколи. Остали зме шол внєдзелю, а праве теди требало без про сторийох и по ро биц сценоґрафию за представу дочасово Дружтво „Ви ла Ла ла”. Шицко сом покончел, хасновало про сториї у Лєтней владиче - верце, за єден дзень. Премиєра була скей резиденциї. А ютредзень, пондзелок. Було то 1974. вец кус-покус ан- року – здогадує ше Цирба. самбл ше почал осиповац. Ґлумци ше одавали и женєли и ма- вом... У паметаню ли иншаки животни обовязки – припове- ми остала и предда Миро слав Цирба, указуюци фотоґра- става „Чудо у Шарґфиї зоз представох у хторих ґлумел вєдно ану” у режиї Дюри зоз своїма приятелями. Окрем того же Папгаргая, а на носцени ґлумел, наш собешеднїк гвари же у пред- во садскей ставох бул часто задлужени за виробок „Дядя”, дзе сом бавел Вилотиєвича, кансценоґрафиї, а тиж и коло шминканя, од- дидата за по сланїка. Тото цо будзем паметац у моєй ґлумецкей кариєри то найзначно сно пририхтованя маскох за ґлумцох. – Були зме полни енерґиї и доказованя, нєйша представа и улога у „Женїдби” – и нє було того же на пробу пре дацо нє мо- поцешено гвари Цирба. У КПД „Дюра Киш” потим настала длужеме пойсц. Добре знам же моя супруга Гелена бавела у представи „Наймичка”, горочна павза у драмскей творчо сци на теди кед була ваготна зоз сином Миро сла- хтору вшелїяк же уплївовала война 90тих рокох прешлого вику. Же ше дацо пременї и драмска секция ознова будзе И У „КАМЕНЬ активна, Миро слав Цирба подумал кед ЗА ПОД ГЛАВУ” 2005. року порихтана представа „Франкейнштайн” у режиї Цветина Аничича. Медзи представами хтори тиж оста- Представа була барз замеркована и мала ли замерковани, то и представа „Ка- наступи, алє як гвари Цирба, випатра же мень за под главу” Милици Новкович нє було моци предлужиц далєй. Анї поу режиї Дюри Папгаргая. Було то 1979. зберац ґлумцох ветеранох, а анї младих року. У тей представи Мирослав Цир- хтори би у Шидзе предлужели аматерски ба ґлумел вєдно зоз супругу Гелену. живот на де скох.■ 6. НОВЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БАЧИНЦОХ

СВЯТИ ЛУКА НАШ ЗАЩИТНЇК На швето Святого апостола и євангелисти Луки, 31. октобра церква и вирни у Бачинцох преславели храмове швето – Кирбай. Кирбайску Службу Божу предводзел протоєрей ставрофор о. Юлиян Рац, парох з Нового Саду, а сослужели о. Владислав Варґа, парох зоз Сримскей Митровици, о. Владимир Еделински Миколка, парох з Беркасова и домашнї парох о. Дарко Рац, як и словацки священїк о. Доминик Ралбовски зоз Селенчи и монах Алойзий Павлович зоз Заклопачи при Беоґрадзе. Отец Юлиян Рац у казанї бешедовал о живоце и значеню за Церкву апостола и євангелисти Луки за хторого гварел же бул лїкар и же провадзел апостола Павла у научованю и ширеню Слова Божого. После шмерци апостола Павла, св. Лука предлужел його научованє, умар у 84. року. – Церква, окреме у нєшкайших часох муши буц унапрямена на шицки народи хтори потрацени и хтори ше оддалєли од Бога. Страх надвладал чловека и оддалює людзох єдних од других, алє то и часи кед видно хто витирвали. Нє бойме ше од тих часох и уповайме ше на Бога. А сваяти Лука заступнїк нє лєм бачинскей парохиї, алє цалей нашей Епархиї. Кирбай нагода за обнову души и доставанє

подполного одпусту, алє и свидомосци же сваяти Лука наш нєбесни заступнїк и защитнїк хтори ше стара о нас – гварел, медзи иншим, у казанї о. Юлиян Рац и повинчовал Кирбай. На Богослуженю апостол читал Андрей Рац, а Євангелию о. Владимир Еделински Миколка, хтори пред Службу Божу и споведал. На Служби Божей вєдно шпивали вирни, а предводзели их Маґдалена Страценски и Верунка Надь. Домашнї парох о. Дарко Рац подзековал шицким паноцом и вирним хтори пришли возвелїчац Кирбай и гварел же о. Юлиян Рац у тим року означує 20 роки священства и же службовал у Руским Керестуре, Старим Вербаше и тераз у Новим Садзе. После Служби Божей бул обход коло церкви зоз читаньом Євангелийох и на концу одшпиване многолїтствиє. Того року пре пандемию вируса корона, на бачинским Кирбаю було менєй свящнїкох як звичайно, а тиж и вирних. И попри тим, Кирбай торжествено преславени, як у церкви и парохиї, так и у обисцох вирних. Вл. Дї.

КОЦУР

У РИМОКАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ ПРЕСЛАВЕНИ КИРБАЙ На швето Шицких святих по григориянским календаре, внєдзелю, 1. новембра, у римокатолїцкей церкви у Коцуре преславени Кирбай, та велї вирни були у тей церкви.

28 РУСКЕ СЛОВО

Кирбайску Службу Божу на 11 годзин служел домашнї, управитель, о. Карло Сабадї, а сослужели грекокатолїцки священїки – парох коцурски о. Владислав Рац и о. др Яков Кулич. У казанї о. Сабадї, медзи иншим, визначел як нас молитва на швето Шицких святих приблїжи ґу Исусови и змоцнї нас у вири. Служба служена на мадярским и на горватским язику. Парохиянє и того року на швето Шицких святих на гробох запалєли швички, на чесц шицким своїм милим покойним. Тот обичай превжали шицки валалчанє, та окрем вирних римокатолїкох, швички запалєли и вирни на гробох покойних на грекокатолїцким и на православним теметове. Пондзелок, у каплїчки на римокатолїцким теметове, була служена Служба Божа за шицких покойних, а потим пошвецани гроби. О. Р. 6. НОВЕМБЕР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

„НОЦ ХРАМОХ” У НОВИМ САДЗЕ

ШПИВАЛ И ХОР „ГАРМОНИЯ”

Фото: В. Вуячич

У Новим Садзе, всоботу, 31. октобра, була Духовна манифестация „Ноц храмох”, а у Церкви св. апостолох Петра и Павла шпивал Хор „Гармония”, з дириґентку Сузану Ґрос-Маркович и солистку Бранку Оклєш. У програми участвовали церковни хори, музичаре, поєдинци и ґрупи, хтори представели културу и традицию своєй вирскей заєднїци и историю храмох. Наступи могло патриц наживо прейґ интернету – з нашей церкви, реформатскей, евангелистичней, католїцкей церкви мена Марийового и зоз Синаґоґи. Шицки заинтересовани могли провадзиц концерти прейґ лайв стриму на Ютюб каналу Color Media Communications. Присутних у нашей церкви привитал директор Хору „Гармония” Борислав Сакач, хтори накратко поинформовал о прешлосци Церкви, будинку и хору, хтори барз крашнє одшпивал „Марийо Дїво”, „Святи Боже”, „Алилуя” и други писнї, цо публика наградзела з гласним аплаузом. Дзень, 31. октобер то швето св. Луки – дзень реформациї (подїї зоз XVI вику) и дзень св. Петра Цетиньского, та ше тому датуму сцело дац позитивне духовне и християнске значенє.

Орґанизатор „Ноци храмох” здруженє Hbo Color Media Events, у сотруднїцтве зоз компанию Color Media Communications и з финансийну потримовку Городскей управи за културу Городу Нови Сад и Покраїнского секретарияту за културу, информованє и одношеня з вирскима заєднїцами, по углядзе на Фестивал „Lange Nacht der Kirchen” з Бечу. М. Г. К.

У ДЮРДЬОВЕ

МОЛИТВИ И ЗДОГАДОВАНЄ НА СВОЇХ Одкеди Стриберова фамелия зоз Дюрдьова направела каплїчку на грекокатолїцким теметове, од теди ше у нєй 1. новембра служи парастос, а после того панахида при крижу на штред теметова. Парастос и панахиду, 1. новембра служел домашнї священїк о. Михаил Холошняй, а шпивали присутни людзе и члени Холошняйовей фамелиї. Понеже бул красни дзень, було вельо людзох хтори пришли на теметов ґу своїм покойним. То було у двацец першей нєдзелї по Пятьдесятнїци, святого пророка Иоиля и святого мученїка Уара, преподобного оца нашого Йоана Ральского (болгарского), а по григориянским календаре Шишяти – Шицких святих, обичай нащивйованя гробох своїх покойних.

6. НОВЕМБЕР 2020.

Того дня, у шпиваней Служби Божей о. Михаил Холошняй у казанї гуторел о богатей церковней историї и важносци свидомосци о тей историї. – Важне у историї Церкви то же Церква од самого початку, од шмерци Исуса Христа на хресту, од його хованя и воскреснуца, та од кеди ше почало гуториц о християнстве, тота вира була єдинствена, а Церква нє подзелєна, свята, соборна и апостолска. Єдинство тирвало по 1054. рок, а тот рок ше рахує як рок розколу Христовей Церкви. Од теди ше Церква дзелї на Заходну часц, однодно римокатолїцку, и Восточну византийну церкву котру означує православна Церква. Розуми ше, такой себе поставяме питанє дзе ше ми находзиме. Ми медзи тима двома роздзелєнима часцами – гварел о. Михаил Холошняй у своєй казанї. Богослуженя котри ше служи у дюрдьовскей Грекокатолїцкей церкви мож поряднє провадзиц и на Фейсбук профилу домашнього священїка и управителя церкви о. Михаила Холошняя, на профилу Mihail Holosnjaj. На тим боку о. Михаил поряднє наживо знїма нєдзельово шпивани Служби и Служби на векши швета. Мож их опатриц гоч кеди, понеже оставаю зняти на тим профилу. Знїмки Службох патра досц людзе, єст добри коментари наших, алє и людзох з иножемства. Од прешлого пондзелку, 26. октобра, як ше пременєло рахованє часу, у тей нашей церкви вечарши Служби Божо починаю на 17 годзин. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. новембра наполнює ше смутни рок як нас занавше зохабела и преселєла ше до вичносци наша мила мац, дзивка, шестра и нина

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як нас зохабела наша мац, баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ Красни памятки нам остали, а вони нас буду вше на це здогадовац. З почитованьом твоя дзивка Славка, жец Янко зоз дзецми Катарину, Андрейом, Петром, Майкл и праунуку Милу СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнєли ше три роки як нас зохабел наш мили

ЯРОСЛАВА СЛАВКА СТЄПАНДИЧ народзена Рац (1953–2019) з Руского Керестура З любову и подзековносцу у своїх памяткох вично будземе чувац твою безгранїчну любов и доброту. Твойо наймилши – дзивка Ґабриєла, мац Леона и шестра Марча зоз фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнєли ше три роки як нас зохабел наш колеґа

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017) Його витирвалосц у роботи, колеґиялносц и приятельску потримовку, занавше будземе паметац. Колектив НВУ „Руске слово” Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. септембра наполнєли ше Дня 7. новембра наполня ше 15 29 роки як нас занавше зохабел роки як нас занавше зохабела наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

СЛАВКА СЕМАН ЙОАКИМ СЕМАН (1926–1991) з Руского Керестура народзена Шовш (1931–2005) З любову и почитованьом памятку на нїх чуваю – дзивка Марча зоз супругом Владимиром, син Мижо зоз супругу Терезку, и унуки Марияна и Мижо зоз фамелиями и София Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чуваю супруга Натка, дзивки Ваня и Мая, жецове Златко и Денис и унучкове Павле и Иван Спочивай у вичносци! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнєли ше три роки як вецей нє з нами наш син, брат и бачи

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017) з Руского Керестура Памятки на ньго вично буду чувац мац Мария и шестра Оля зоз фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. новембра 2020. року наполнюю ше дзешец роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

СЛАВОМИР БУИЛА (1941–2010) з Дюрдьова Його милу подобу у своїх шерцох занавше буду чувац супруга Єлица, синове Мирослав и Владимир зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

6. НОВЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. октобра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

Дня 10. новембра наполня ше пейц мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. новембра преселєл ше до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

МИХАЙЛО БИКИ (1933–2020)

З любову и почитованьом памятки на ньго вично буду чувац – супруга Мелана, син Владо зоз супругу Таню, унук Алексей, унука Андрея зоз супругом Александром и праунук Тарас Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли два смутни роки, алє ти и далєй з нами у наших думкох и шерцох

НАДА САЛОНТАЇ ЛЮБОМИР САЛОНТАЇ (1964–2020) (1956–2020) з Коцура У наших шерцох и думкох останєце занавше и нїґда вас нє забуду синове Александар и Любомир, нєвеста Наташа и унукове Славиша и Серґей Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєли ше У септембру ше наполнєли два три роки як нас зохабел наш роки як ше преселєла до супруг, оцец и дїдо вичносци

НАТАЛИЯ СЕМАН ВЛАДИМИР СЕМАН (1925–2018) (1955–2017) з Руского Керестура Красни памятки на це чуваю супПамятку на ню чуваю нєвесруга, дзеци и унукове та, унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Руменацка II”НСУ180/НСЛ180/НСО180” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2 Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Руменацка

6. НОВЕМБЕР 2020.

СИМЕОН САКАЧ (1929–2018) адвокат зоз Нового Саду З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол смутни рок як ши вецей нє зоз нами

АНА КОВАЧ НЯРАДИ (1934–2019) з Вуковару З любову и почитованьом памятку на це чува родзина зоз Нового Саду, Руского Керестура, Вербасу, Миклошевцох и Нємецкей Спочивай у мире Божим!

II”– НСУ180/НСЛ180/НСО180” Нови Сад у улїци Руменацка драга число 4, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 3395, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. октобра 2020. року принєсла ришенє число VI-501-299/20 з хторим дата согласносц на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня може ше порушац суд пред Управним судом од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя у средствох явного информованя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ЗАВОД ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ НОВЕ ЧИСЛО ТЕЛЕФОНА Завод за културу войводянских Руснацох обвисцує заинтересовану явносц же ма нове число телефона 021/654-6534 Адреса Заводу иста – Футожска 2, Нови Сад

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

ОГЛАШКИ БУДУ ОБЯВЕНИ И НА САЙТУ Тих дньох НВУ „Руске слово” оможлївела читачом же би посмертни оглашки обявйовали и на сайту, цо значи же кажди такв. In memoriam хтори обявени у новинох, будзе и на линку www.ruskeslovo.com/ин-мемориам/. Тота услуга нє меня цену посмертних оглашкох, а кед таке оглашованє будзе прилапене, годно обявиц и обвисценя о датуму кеди буду отримани и други обряди за найблїзших. Шицки оглашки на сайту буду єднакей велькосци и годно их видзиц два тижнї. Затераз ше их будзе обявйовац штвартками, а годно их дзелїц и на дружтвених мрежох. Оглашки котри ше порядно обявює у новинох „Руске слово” од октобра ше обявює и на нашим сайту, а по старих ценох. То значи же хто уплаци оглашку до новинох, по истей цени будзе мац исти текст обявени и на сайту. Таке понуканє будзе важиц до початку шлїдуюцого року. Обявйованє посмертних оглашкох на сайту, вєдно зоз малима оглашками, почало у рамикох преширйованя огласного простору Установи. Б. В.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней „НСУ144, НСЛ144, НСО144 НС – Паризкей комуни” Нови Сад, у улїци Паризкей комуни 25, у Новим Садзе, на катастарскей парцели 4944, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 8. децембер 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 9. децембра 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

ДНЇ ТОЛЕРАНЦИЇ ШАЙКАШКЕЙ Здруженє женох „Олория” з Дюрдьова у обидвох дньох того викенду з нагоди дзешецрочнїци од снованя Здруженя орґанизує святочну програму „Днї толеранциї Шайкашкей” и Дня општини Жабель. На соботу, 7. новембра, на 19 годзин, у голу Месней заєднїци Дюрдьов будзе отворена вистава старих сликох Дюрдьова, шпивац будзе Шпивацка ґрупа „Василис”, Мария Сеґеди будзе гуториц свойо стихи, а Лїляна Цвиянович нар. Колбас наступи зоз скечом. Шицки учашнїки зоз Дюрдьова. Ютредзень, на нєдзелю 8. новембра, тиж на 19 годзин, у Ресторану „Наша ловарска приповедка” у Жаблю будзе виведзена иста програма, а приключа ше Хор Пасторала зоз Жаблю и шпивач Петар Закамарок зоз КУД „Калина” зоз Индїї. Програма у Дюрдьове будзе на сербским и руским язику, а у Жаблю и на українским. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней „НС67, НСХ67, НСУ67, НСЛ67, НСО67 НС – КРАЛЯ ПЕТРА I – МУП” НОВИ САД, у улїци Булевар краля Петра I число 11, на катастарскей парцели 4654/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 8. децембер 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 9. децембра 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней „НС32, НСХ32, НСУ32, НСЛ32, НСО32 НС – Ветерник” Ветерник, у улїци Младежска бб, у Ветернику, на катастерскей парцели 1299/2, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 8. децембер 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 9. децембра 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12,30 годзин.

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС1486_02 НС_Нови_Сад_Ротквария” Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” д.o.o. зоз Београду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” d.o.o., Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней „НС1486_02 НС_Нови_Сад_Ротквария” у улїци Темеринска 8, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 9091/1, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкалду Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 2. новембра 2020. року принєсла ришенє число VI-501-457/20 з хторим дата согласносц на предметни проєкт. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня може ше порушац суд пред Управним судом од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

32 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

6. НОВЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com

6. НОВЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ОКРУЖНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА КА ДЕТОХ

ТРЕБА ШВИДШЕ РЕАҐОВАЦ НА ТЕРЕНУ ФК „Русин” – ФК „Крила Країнe” (Бачка Паланка) 2:4 (0:1)

Ґоли дали: Александар Тома и Неманя Ковачевич У 10. колу Окружней кадетскей лиґи, хторе одбавене всоботу, 24. октобра, кадети Русина на домашнїм терену страцели з резулатом 2:4 (0:1), процив екипи „Крила Країне” зоз Бачкей Паланки. У першим полчасу, перши ґол дали госци кед после єдней гришки у охрани, у одлучуюцей хвильки, двоме госцуюци бавяче остали на єдного домашнього, одбрамбеного бавяча, вихасновали тоту числену предносц и виборели ше за копанє лабди на ґол. Познєйше, у тим першим полчасу вецей нагоди дац ґол анї нє було. У другим полчасу, такой на початку, тренер кадетом дал двох швижих, одпочинутих бавячох, медзитим, достали ище два ґоли зоз швидких нападох госцуюцей екипи. Тото цо було видлїве то же ше фодбалере Русина муша научиц швидше ошлєбодзовац од лабди, муша швидше додавац, и то тото цо, и по словох тренера Шомодїя, при младих бавячох хтори нє тренираю одмалючка, досц чежко функционує. Старе правило же ше лабду нє шме затримовац вецей як даскельо секунди ше указало як точне. Кед резултат бул 3:0 за госцох, на терен вошол ище єден ошвижени бавяч, Алекса Шайтош, хтори иншак нє бави, алє понеже є реґистровани член клубу, могол наступиц, та у остатнїх 30. минутох кадети зменшали резултат на 2:3, дзекуюци интервенцийом Александра Томи и Неманї Ковачевича.

При резултату 2:3, госци нє сцели дац лабду же би ше ю виведло зоз центра терену, та пришло и до конфилкту. Направене претаргнуце од 5 минути, госци ше злєкли же настанє преобраценє, а потим русиновци нападли же би дали и треци ґол и так виєдначели. И попри тим же хлапци мали вельо вецей кондициї, и физичней моци як процивнїки, нє удало ше им у нападу дойсц и до 3. ґола, гоч ше даскельо раз и пробовало. У остатнєй минути, кед уж було шицко готове, бавяч екипи зоз Бачкей Паланки зоз шлєбодного бица вдерел на ґол зоз 30 метерох, и лабда ше, практично, одшейтала до ґолу. То бул резултат 4:2 за госцох. Ан. М.

РЕЗУЛТАТ ДОБРИ, ГОЧ СУ И ПОРАЖЕНИ ФК „Русин” – ФК „ЧСК” (Челарево) 0:2 (0:0) За Русин бавели – Чордаш, Максимович, Зорич, 60. минути настава заплєт, кед над домашнїм бавячом Стричко, Бодянец, М. Иличич, Чонка, Н. Ковачевич, Александром Томом направени чежки фаул, та го пре Тома, Л. Иличич, а у замени Чордаш, М. Ковачевич, калїченє зоз терену мушели винєсц двоме бавяче. По сле його замени, у остатнїх 20 минутох, русиновци од го Бики. Остатнє,11. коло у тей єшеньскей часци Окружней ка- сцох до стали два ґоли. Стретнуце було ровноправне, зазначени вельо фаули, детскей лиґи, кадети Русина одбавели вовторок, 3. новембра, на своїм терену, процив ФК „ЧСК” зоз Челаре- ґураня, калїченя, а по словох тренера Зденка Шомодїя, хлапци наисце борбено наступели, цали час були на вива, а з резултатом 0:2 (0:0). За процивнїка мали барз моцну и физично доминант- сини задатку, а було и вецей як 100 дуели, цо потвердзує нєйшу екипу, медзи иншим и прето же у своїм со ставе же змаганє було праве хлопске. Вєдно нападали, вєдно мали трох старших, седемнацрочних членох хтори бавя ше бранєли, та их похвалєл и тренер процивнїцкей екии за 1. тим Челарева. Тота физична супериорносц про- пи. Же хлапци у бависку озбильно напредовали потвердцивнїка, медзи иншим, на концу и приведла до розлики зую ясни резултати хтори гваря же таки час прешлого у резултату. Другопласована го сцуюца екипа, була и фаворит, а на року, млади кадети були на остатнїм, 12. ме сце, а того тим змаганю мушела уложиц остатню капку зною же би року, у тей єшеньскей часци, завжали високе 6. ме сто остала у борби за 1. ме сто процив першопласованей зоз освоєнима 9 бодами. Зоз тим 11. колом закончена єшеньска часц сезони, а екипи зоз Червинки, за одход до висшей Войводянскей 12. коло процив екипи „Борац” зоз Бачкого Ґрачцу, будлиґи. И попри тим же русиновци мали моцних процивнїкох, зе одбавена накнадно, понеже пре позарарядови стан у полни 60 минути ше барз добре тримали на терену. У општини Оджак, тота екипа препущела вельо спортски першим полчасу, резултат бул 0:0, та аж и добри 20 ми- змаганя, та и процив кадетох Русина. Ан. М. нути у другим полчасу хлапци ше твардо тримали. Но, у

34 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ШТВАРТИ ЮНИОРСКИ „КУП НАЦИЙОХ” У ВЕРБАШЕ

НАШО БОКСЕРЕ НАЙЛЄПШИ

Пред тим як боксере вошли до ринґу, орґанизаторе уручели подзекованя орґанизацийом и поєдинцом котри помогли же би ше отримало тоту спортску манифестацию. Змагали ше хлапци и дзивчата зоз Босни и Герцеґовини, Сиверней Македониї, Зєдинєних Америцких Державох и домашнї, зоз Сербиї. Домашнї турниру бул Боксерски клуб „Чарнок” зоз Вербасу. Гоч того року участвовали лєм штири репрезентациї, учашнїком нє хибело дзеки же би ше змагали и указали свой максимум. У тим ше окреме визначели боксере зоз Сербиї, котри освоєли 11 златни, 12 стриберни и 7 бронзово медалї. Селекция ЗАД освоєла два златни медалї, учашнїки котри представяли Сиверну Македонию єдну златну, два стриберни и єдну бронзову медалю, а репрезентация БиГ освоєла єдну стриберну и єдну бронзову медалю. Так, у вкупним скору треце место завжала Сиверна Македония, друге ЗАД, а найлєпше ранґована була репрезентация Сербиї. Як визначел тренер репрезентациї Сербиї Ненад Василєвич после турниру, национални тим и фахови штаб можу буц задовольни зоз посцигнутим успихом. – Наша жем ше представела зоз 12 репрезентативцами. Тренирали зме, ишли на даяки мини-пририхтованя. Обчековали зме векше число жемох и репрезента-

Фото:www. vrbas.net

У гали Центра за физкултуру „Драґо Йовович” у Вербаше, од 14. по 18. октобер отримани 4. Юниорски куп нацийох у боксу. През тоти штири днї борбох, змагали ше 40 боксере и боксерки зоз штирох жемох. На дзень котри бул резервовани за финале, отримани 15 мечи у катеґорийох до 75 килограми

цийох же бизме ше могли випробовац, прето же нам приходзи державне першенство, европске першенство, алє зоз тим цо зме приказали на тим змаганю, можеме буц барз задовольни и уж можеме очековац даяки висши цилї – гварел Василєвич. Юниорски куп нацийох у Вербаше високо ранґовани медзи боксерскима турнирами у домашнїм и медзинародним боксу. Того року тота спортска манифестация отримана зоз применьованьом епидемиолоґийних мирох и препорученьох зоз меншим числом змагательох. Без огляду на мале число селекцийох, думанє шицких котри участвовали на тим Купу же приказани квалитетни бокс, а окреме фер-плей и спортски дух, а то и найважнєйше. О. Р.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”

ОПРАВДАЛИ УЛОГУ ФАВОРИТА РК „Обилич” (Нови Кнежевац) – РК „Русин” 15:18 (9:8)

У штвартим колу Трецей рукометней лиґи Сивер „Сивер”, хторе одбавене внєдзелю, 1. новамбра, рукометаше Русина були госци у Новим Кнежевцу и победзели домашню екипу РК „Обилич” з резултатом 18:15 (8:9). З оглядом на терашнї стан на таблїчки, Русин бул фаворит на тим змаганю, гоч то нє популарна назва и часто ше то у спорту зна и нє потвердзиц. У першим полчасу обидва екипи ше зменьовали у даваню ґолох. Бависко було фер и коректне, та на цалим змаганю бул лєм єден пенал и то за домашнїх. Зоз минималну розлику 9:8 за домашнїх, закончел ше перши полчас. Русиново бавяче лєпше бавели у другим полчасу. Же су физично и тактично лєпше порихтани од домашнїх, видзело ше и на тим змаганю. При резултату 13:11 за 6. НОВЕМБЕР 2020.

Русин, ґолґетере Русина даваю за шором 6 ґоли, охрана нє прима анї єден ґол, а интересантне спомнуц и же серия од 6:0 за Русин, ушлїдзела после тайм-ауту хтори глєдал тренер русиновцох. Ґоли на тим змаганю найвецей дал капитен Славко Гербут (6), док Владислав Салак дал 4, а по 2 ґоли дали Виктор Микита, Неманя Стойков, Филип Орос и Филип Тома. На змаганю наступели и Даниєл Милинкович, Борис Югик, Мирослав Виславски, Владимир Мудри, Иґор Варґа и Стефан Дюрко. Пияте коло рукометаше Русина одбавя процив першопласованей екипи РК „Ґраничар” зоз Ґакова, а змаганє будзе отримане у Спортскей гали у Руским Керестуре. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

У ДЕРБИЮ У БИКИЧУ – ВИРОВНАНЕ

Фото. Д. Бобаль

У 12. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход у дербию кола у Бикичу домашнї ОФК „Бикич” и водзаци на таблїчки ФК „Фрушкоґорац” бавели нєришено 1:1, у Ердевику домашнї ФК „Ердевик 2017” и Змай тиж бавели 1:1, а у Куковцох ФК „Обилич 1993” и ФК „Сримец” з Беркасова зазначели резултат 1:1. У Чалми Слоґа бавела 3:1 процив Сримцу з Ярку, у Шашинцох Шлєбода страцела од Ґраничара з Кузмина 2:1, а ФК „Фрушка гора” достала боди у Сримскей Митровици процив Трґовачкого 2:0. У Шидзе Єднота ознова страцела 2:1 од екипи ФК „Зека Булюбаша”, а у Адашевцох Ґраничар и Єдинство бавели 1:1. На таблїчки ФК „Фрушкоґорац” и далєй перши зоз 27 бодами, ФК „Обилич 1993” други зоз 25 бодами, а тре-

ЄДИНСТВО ПОБЕДЗЕЛО ОМЛАДИНЄЦ Одбавене и одложене стретнуце осмого кола Општинскей фодбалскей лиґи Шид медзи Єдинством з Люби и Омладинцом з Батровцох. Домашнї були лєпши и победзели зоз 3:1. Тото стретнуце нє принєсло пременки на таблїчки, бо Єдинство остало на штвартим месце, алє тераз зоз 12 бодами, а Омладинєц затримал шесте место зоз дзевец бодами.

ца Фрушка гора, штварти Сримец (Б), пияти ОФК „Бикич” и шести Ґраничар (К) маю по 24 боди, седме Єдинство ма 23 боди, осми Змай, дзевяти Ґраничар (А) и дзешати ФК „Зека Булюбаша” маю по 16 боди, Трґовачки єденасти и Шлєбода дванаста маю по 12 боди, тринаста Слоґа ма 11 боди, штернасти ФК „Ердевик 2017” ма шейсц боди, петнаста Єднота зоз трома бодами, а остатнї Сримец (Я) и ма лєм два боди. У 13. колє на нєдзелю, Зека Булюбаша дочекує ФК „Ердевик 2017”, Ґраничар (К) будзе бавиц зоз ОФК „Бикичом”, ФК „Фрушкоґорац” дочекує ФК „Обилич 1993”, а Сримец (Б) одмера моци зоз ФК „Слоґа” (Ч). Сримец (Я) будзе бавиц процив Шлєбоди, Ґраничар (К) дочекує Трґовачки, Єдинство (Р) дочекує Єдноту, а у Фрушка гора будзе бавиц процив Ґраничара (А). Вл. Дї.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

НЄРИШЕНИ РЕЗУЛТАТ У КОЦУРЕ ФК „Искра” – ФК „Раднички” (Баймок) 1:1 (0:1)

КОЦУР: стадион ФК „Искра”, стретнуце судзел судия В. Ерделян зоз Бачкого Ґрадишта. Ґол за Искру дал Д. Ваяґич у 53. минути. Жовти картон у екипи Искри достал Иван. ИСКРА: Вучинич, Кудєрски, Живанович, Юрчук (Сталевич), Д. Баяґич, Барович (Чурґуз), Л. Ваяґич (Дакич), Иван, Николич (Дамир Ґубаш), Бокан, Петрович. Нє очековало ше таки резултат на прешлонєдзельовим фодбалским стретнуце у Коцуре. Насампредз прето же и домашня екипа и госцинска екипа потераз указали подобни квалитет и бависко. Могло би повесц же екипа Радничкого зоз Баймоку з тей нагоди мала вецей судийского щесца. Перши ґол дали госци у 24. минути зоз пеналу и то бул резултат першого полчасу.

36 РУСКЕ СЛОВО

У другим полчасу, Искрово бавяче ше дакус таргли и почали озбильнєйше горжиц у нападу, алє вихасновали лєм єдну шансу. Вона ше указала осем минути потим як почал други полчас. У 53. минути добре бил на ґол Д. Ваяґич, вировнал резултат и после того госци позаверали шицки дражки ґу свойому ґолу, та то остал и конєчни резултат на тим стретнуцу. На таблїчки Искра на 13. месце, а од дванац змаганьох у тей часци першенства на трох победзела, два були зоз нєришеним резултатом, а седем страцела. Интересантне надпомнуц же екипа Радничкого лєм два места висше од Искри и ма исте число бодох. Бавяче Искри дали 10 ґоли, а достали 33, цо твори неґативну ґол-розлику од 23 ґоли. Кед ше шицко поздава, ма 11 боди. А. П. 6. НОВЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ЗВАЛЄНА ТВЕРДИНЯ ЗОЗ БАЧУ Русин наступел у составе – Калинич, Будински (Бранкович), Голик, Ланчужанин (Виславски), В. Вуйович, Саянкович (Кочиш), Ф. Вуйович, Даноєвич, Дюканович, Кулич, Рац. Ґоли дали: Рац, Дюканович, Даноєвич. У Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, 14. коло ФК „Русинˮ одбавел внєдзелю, 1. новембра, у Руским Керестуре, на хторим победзел ФК „Твердиняˮ зоз Бачу, а з резултатом 3:1 (2:1). Пред самим змаганьом, фодбалере Русина були абсолутни фаворити на нєдзельовим змаганю и чекало ше лєм зоз яким високим резултатом ше воно закончи. Но, на терену слика зоз шицким була иншака. Госци випатра, нє мали цо страциц, та бавели опущено, борбено и були ровноправни зоз домашнїма у шицких фодбалских елементох. Штредком першого полчасу найопаснєйши и найконкретнєйши Русинов бавяч – Дюканович, приял лабду на 16 метери, виходзел опрез ґолмана, алє го двоме госцуюци бавяче звалєли и то бул пенал за домашнїх. Уж по правилу бице зоз 11 метерох виводзи Иван Рац, цо бул случай и внєдзелю, кед ґолман рушел на єден бок, а лабда до мрежи на други. Други ґол за Русин, у 26. минути, дал Дюканович, кед преруцел доброго и високого госцуюцого ґолмана, а нєодлуга и госци зменшали резултат на 2:1, з бицом прейґ 18 метерох. Други полчас прешол подобно як и перши. Русин без амбициї же би дал ґол, бавяче хтори можу дацо поробиц у

Фото: П. Маравич

ФК „Русин” – ФК „Твердиня” (Бач) 3:1 (2:1)

нападу ше слабо рушаю и одкриваю, и так препущую бависко госцуюцей екипи. При активному резултату од 2:1 за Русин, госци потрафели стативу, цо лєм ище баржей закомпликовало ситуацию на терену. Заш лєм, на самим концу змаганя, у 90. минути, зоз шлєбодного бица, Русин дава и треци ґол. Зоз коло 20 метерох, лабду намесцаю Бранкович и Дюканович, обидвоме добре виводза шлєбодни бица. Даноєвич приходзи з боку и лєм пласира лабду прейґ живого мура, кед ше госцуюци ґолман анї нє рушел зоз места. У тей хвильки Русин 4. на таблїчки зоз 29 бодами и заостава за єден бод од трецопласованей екипи „Будучносцˮ зоз Младенова, зоз хтору будзе бавиц на нєдзелю, 8. новембра, у шлїдуюцим 15. колу як госц. Ан. М.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ТРИ БОДИ ЗА ШТВАРТЕ МЕСТО ФК „Сириґ” – ФК „Бачка 1923” 0:2 (0:1)

Сириґ: Стретнуце судзел судия Стеван Чобанов з Руменки. Ґол посцигнул Душан Тривунович у 30. минути и Небойша Баґич у 51. БАЧКА: Златан Смолян, Милан Станкович, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Стефан Деянович, Янко Вуйович, Илия Данґубич, Желько Тривунович, Предраґ Маркович, Небойша Баґич, Душан Тривунович, Милан Роґич, Деян Тривунович. Руменки. Ґол посцигнул Душан Тривунович у 30. минути и Небойша Баґич у 51. Внєдзелю, першого дня новембра, у Сириґу одбавене Першенствене стретнуце 14. коло Новосадскей лиґи на котрим бавели ФК „Сириґ” зоз Сириґу и дюрдьовска Бачка. Од самого початку стретнуца Бачка мала инициятиву на терену. Мали добри акциї и тактични поцаги, та пошвидко то указал и резултат. На перши ґол, заш лєм, чекало ше пол годзини, а стрилєц бул Душан Тривунович у 30. минути. То бул резултат з хторим ше пошло на одпочивок. У другим полчасу слика на терену була подобна як и у першим полчасу. Дюрдьовчанє чекали шансу же би дали ище єден ґол. Лєм шейсц минути од початки другого полчасу то ше 6. НОВЕМБЕР 2020.

удало Небойшови Баґичови у 51. минути. То бул и конєчни резултат на тим стретнуцу – 0:2 (0:1) за ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. Тото першенствене стретнуце було динамичне зоз велїма претаргованями пре нєспортске справованє, як домашнїх так и госцинских бавячох, а у даскелїх хвилькох було и нервози на обидвох бокох терена. Шицки жовти картони на тим змаганю судия оправдано указал. При концу змаганя у 72. минути зоз бависка виключени двоме бавяче, єден зоз домашнєй екипи, а други зоз Бачкей пре нєспортске справованє. Тота побида, Бачки принєсла штварте место у таблїчки. Од штернац стретнуцох Бачка була победзела на 8, три бавела нєришено и три старцела. Бачка дала 30 ґоли, а прияла 13 цо твори позитивну ґол-розлику од 17 ґоли и ма 27 боди. На таблїчки, интересантне надпомнуц, опрез Бачки, на трецим месце, екипа ФК „Сириґ”, хтору внєдзелю победзели. Шлїдуюце стретнуце Бачка 1923 будзе бавиц на нєдзелю, 8. новембра, на домашнїм терену процив екипи ФК „Фрушкоґорац” котри ше находзи на шестим месце. Змаганє почнє на 13.30 годзин. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Гелена Скубан

K ерестурска паприґа на китайски способ За 2 особи потребне:

■ 200 ґрами билого меса з курчеца ■ 2 менши главки цибулї ■ дакус дюмбиру (може и у праху) ■ шери бренди ■ мачанка зоз сої (єст готове у маркетох) ■ 2 штреднї керестурски паприґи ■ дакус горкей папрички ■ 2 струча цеску ■ сољ, веґета ■ рискаша Месо порезац на пантлїки и превариц у кус води, дзе зме додали соль, дюмбир и главку цибулї. Вариц 15 минути. Виняц, порезац на коцочки, преляц зоз шери брендийом и охабиц най одстої годзину. За тот час попражиц цибильку на олєю, додац горкей папрички, а потим и порезану паприґу и два струча пошеканого цеску. Динстовац док наполи нє омегча. Додац месо и дакус препражиц вєдно, а потим преляц зоз порихтану чечносцу: 2 ложички цукру ложка мачанки зоз сої („соя сос“) ложичка шери брендию

1-2 ложки води зоз дакус веґети Най ше динстує дас 5 минути. Меркуйце на соль: соя сос слани сам по себе. Сервирац по верху на уварену рискашу (вари ше лєм у сланей води). Смачного!

Люпка Цвеїч

Шульканци зоз маком Поступок правеня:

Потребне:

■ ■ ■ ■

700 ґрами кромплї 700 ґрами муки 200 ґрами цукру 200 ґрами маку * Можеце и звекшац меру, алє кельо положице кромплї, тельо исто треба и муки

Кромплї з лупу уварце, охабце их най ше охладза, а вец их очисцце и поджамце. Тото цо важне, же би кромплї були цалком жимни и вец аж до того пиреа зоз кромпльох положце муку. Дакус посольце и гнєцце. Цесто ше зоз обидвома руками збива же би ше тоти два состойки зєдинєли. Кед ше достанє зєдинєне цесто, подзельце го же бисце лєгчейше могли правиц шульканци. Направце єден векши шульканєц, вец го з ножом попрейґа порежце на дробнєйши фалатки и кажди фалаток шулькайце у рукох. До векшей шерпенї положце води и кед почнє врец, покладзце до нєй шицки шульканци и най ше варя дас 10-15 минути. Одцадзиц на дзираву вареху. У другей судзини помишайце мак и цукер и посипце по шульканцох. Звичайно ше шульканци нє миша, алє ше влапи зоз двома руками шерпеню и треше ше горе-долу, алє мушице мерковац же би вам шульканци нє повипадовали.

38 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Славица Катона

Пита з бундаву СЕЗОНА БУНДАВОХ – ПЕЧМЕ ЗОЗ БУНДАВУ! Рихтаме так: Перше очисциме и потреме бундаву, а до тепши положиме папер за печенє. То мера за тепшу велькосци одприлики 35цм зоз 40цм. Цукер и вайца добре розмишац, нє треба вам миксер. Додац муку и млєко, та знова розмишац а потим додац цимет, ванелию и олєй. Розмишац же би нє було кульки. На концу додаме бундаву и зоз варешку премишаме. Такой усипеме до тепши, розПотребне нам: поредзиме же би грубина була при■ 2 цали вайца блїжно иста вшад■ 100 ґрами цукру зи и кладземе ■ 250 ґрами билей муки печиц. Релна треба ■ 2,5 деци млєка же би була зограта на 220-230 ступнї, а пече ше коло 30 минути. ■ деца олєю Пита упечена кед єй верх почервенєл. Дакеди коло концох зна ■ дакус цимету буц и дакус баржей упечена. ■ мещок ванелиї Треба примерковац перши пейц минути, бо ше зна по штредку ■ 400-500 ґрами натартей надуц. Там дзе ше надує треба зоз видлїчку преджобнуц и спубундави щиц ю на сподок тепши. ■ дакущичко солї У нас ше реже на векши фалатки чим ю винєм зоз релни и єме док є ище цепла. То тиж рецепт наших предкох. Тунї є, смачни и вше ше уда.

Милана Младеновски (инстаґрам cooking.with.love_mm)

Колач з бананами и кексами Поступок: Увариц пудинґ у литри млєка зоз 9 ложками цукру. Охабиц го най ше охладзи. Витрепац сладку шметанку з миксером. Кед ше пудинґ Потребне нам: охладзел, зєдинїц го зоз сладку шметанку ■ литра млєка и до того положиц ■ 9 ложки цукру поламани кекси. ■ 3 пуднґи зоз ванелиї Розпоредзиц го до ■ 200 милилитри калупа, лєбо глїбшей сладкей шметанки тепши. (моя тепша ма ■ 300 ґрами кекси 23х40 цм). Положиц ■ 4 банани порезани банани, а од ■ 2 шлаґи горе шлаґ. 6. НОВЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОРАХОВСКИ КУД „ПЕТРО КУЗМЯКˮ У ҐОЛУБЦУ

ÄÓÍÀÉÑÊÓ ÊÐÀÑÀÂÈÖÓ ÂÐÅÄÇÅËÎ ÂÈÄÇÈÖ вердиня Ґолубац була запущена красавица на Дунаю за хтору ридко хто знал. Влада Републики Сербиї конкуровала за средства за проєкт реконструованя на ИПА фонди Европскей униї у рамикох медзинародного проєкта „Драга култури – Твердинї на Дунаюˮ за цо достате 6,5 милиони евра. Цалком оправена, нова красавица отворена 29. марца 2019. року, а реконструкция тирвала од 2014. року. История гвари же ше у Ґолубцу вше дацо случовало од римского часу, та по нєшка. Дунай то зна и чува балкански тайни лєм за себе. Бул вон дакеди гранїца медзи турским и австроугорским царством. Сучасни чловек може на Ґолубац пойсц удихнуц добри воздух и видац Дунаю свойо тайни. Драга нєдалєка. Рано мож пойсц, а вечар уж буц дома. Ґолубац при Дєрдапу, то прекрасна твердиня хтора ма 9 турнї, музей, пристанїще, и прекрасни попатрунок на Дунай. – Понеже члени КУД „Петро Кузмякˮ того року нє були анї на єдним фестивалу, анї на єдним путованю, а робели и вежбали, цо указал и концерт у октобру, ришели зме пойсц на вилєт до Ґолубцу и там ше дакус подружиц, виприповедац, а и видзиц штредньовиковну твердиню. После наших активносцох у КУД нїґда нє маме часу пошедзиц и виприповедац ше. Кажде бежи дому, за свою роботу, та зме себе направели нагоду на тим вилєту, всоботу, 24. октобра – гварела Татяна Дудаш, предсидателька КУД „Петро Кузмякˮ. На путованю були найвецей млади члени КУД, тамбураше. Понеже ше вилєт и опатранє твердинї муши наявиц и точно знац датум, потрафело ше же вилєт бул всоботу, дзень пред ораховским Кирбайом, та ґаздинї мушели остац дома рихтац ше за госцох. Ол. Папуґа

РОК LXXVI ЧИСЛО 45 (3914) НОВИ САД, 6. НОВЕМБЕР 2020.

Фото˸ Б. Маґоч

Т

Фото: Андреа Медєши

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 1009P

Фотоґрафия: 0869P

Фотоґрафия: 0873P_B1447

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ ЄШEНЬСКА „ЧЕРВЕНА РУЖА”