Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 44 (3809) НОВИ САД, 1. НОВЕМБЕР 2018.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препозП нац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у даке-

■ ВИБЕРАНКИ ЗА

НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ

Фотоґрафия: 0014P дишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: 0018P

ВИРА ТВЕРДИНЯ ИДЕНТИТЕТУ Пише: Микола ШАНТА, новинар, перши кандидат на лїстини 5 „Лїстина шлєбодних кандидатох”

Ниа, як настала „Лїстина шлєбодних кандидатох”. Почал парохию нєшка нє мож задумац нє лєм без пароха о. Юлисом ю правиц досц позно, єдноставно, нє находзел сом яна Раца, алє и без аґилней Гелени Бабич, предсидательки шлєбодного часу занїмац ше зоз тим у периодзе кед розпи- Културней ради у новосадскей парохиї. Тарас Чапко одмасани виберанки. А вец, нараз, у рекордно кратким чаше лючка у „Матки” у Дюрдьове. Мария Дудаш-Фейса од нєсподзивано вискочела перша лїстина. Чуєм, була схад- младосци пошвецена роботи у КУД „Жатва”, облєканю зка у Керестуре, партия на власци позазберовала кандида- дзивчатох и хлапцох до народного облєчива, шпиваню рутох, поволала, порозказовала, и – перша лїстина уж прия- ских жридлових писньох. Юлиян Ковач, длугорочни актер вена. Партийни бавяче знаю же нє досц упуцени гласаче културного и дружтвеного живота Руснацох у Шидзе. Мазвичайно гласаю за лїстину число 1. Иншак, у єдней на- рия Гудак Тот и Леона Виславски роками у рускей култусправди демократскей жеми, гоч кельо демократия нєсо- ри, на розлични способи, алє су ту. Оля Русковскова и Гевершена, у Данскей, на виберанкох гласаю лєм гевти хто- лена Папуґа млади особи хтори уходза до того швета, а як ри полня буджет. Нє гласаю гевти хтори го троша. То зна- професорки руского язика унапрямени су на руску прочи же нє гласаю гевти хтори доставаю социялну помоц, блематику. Микола Колєсар гевтот автентични народни пензионере... У нас праве тоти катеґориї людзох главна чловек хторому важне буц Руснак. Векшина зоз начишлєцильна ґрупа политичних кампаньох, та и тей. Праве та- них кандидатох високообразовани, у живоце робели одвичательни роботи и указали ких ше купує зоз пакециками, У процесу зявйованя виберанкових лїстинох же им руски идентитет ваекскурзиями, з єдним словом – за тунї пенєжи. А купую их хтори маю партийну офарбеносц, я надумал жни и же су порихтани себе лєм тоти хтори достали пенє- дац нашей лїстини назву – „Лїстина шлєбодних дац до тей роботи. жи за тото. Тоти лїстини хто- кандидатох”. Сцел сом поручиц виберанковому Чом священїки на лїстини? ри блїзко при власци, або их целу же на тей лїстини особи хторим нїяка Якей вони маю вязи зоз штивона направела, достали пе- партия нїч нє розказала, то кандидати хтори рома обласцами цо их понєжи за кампаню, а тоти дру- виходза зоз народу, и хтори уж указали зоз свою крива Национални совит: ги – нє! И ми, тоти други, цо активносцу же су порихтани робиц за народ образованє, информованє, маме робиц? Держава нє наслужбене хаснованє язика и правела фонд за виберанки зоз хторого би каждей лїстини културу? Ниа, одвит. Нарок будзе сторочнїца од снованя дала з нього, алє дава лєм єдним. Чудуєм ше пре тоту сеґ- Руского народного просвитного дружтва (РНПД). На снореґацию и нєкоректносц. Странка на власци сама прави вательней схадзки тей нашей першей културней асоциялоялних и нєлоялних. А странацки активисти зоз лоялних циї було слова, медзи иншим, и на хторим язику ше буду лїстинох приставаю на тоту сеґреґацию, а кандидую ше за друковац нашо новини, кнїжки... Були рижни алтернатиорґан хтори треба же би ше старал о шицких Руснацох. ви, алє превагла идея паноца Михала Мудрого же би то Такей баламути зме ище нє мали на виберанкох за НС. бул народни язик на хторим и нєшка бешедуєме. Кажда Но та так, у тим процесу зявйованя першей и другей лї- друга понукнута вариянта (росийски язик, українски, стини хтори маю партийну офарбеносц, (познейше ше сербске писмо...) после сто рокох дала би цалком иншаки зявела ище єдна така), я надумал дац лїстини назву – Лї- резултати. И Костельник бул за тоту вариянту бо по теди стина шлєбодних кандидатох. Сцел сом поручиц вибе- уж написал першу кнїжку на руским народним язику, а ранковому целу же на тей лїстини особи хторим нїяка вец и Ґраматику... Сцем повесц – нашо священїки фундапартия нїч нє розказала, то кандидати хтори виходза зоз ментовали нашу културу зоз вибором народного язика, народу, и хтори уж указали зоз свою активносцу же су литературу, зоз друкованьом Руских новинох вони фундаментовали информованє, видавнїцтво. Конфесийна шкопорихтани робиц за народ. Векшина з нашей лїстини витворени людзе хтори през ла по руски у моцним процесу мадяризациї ше длуго живот робели одвичательни роботи. Адвокат Звонко Са- отримовала у Коцуре и Новим Садзе, дзекуюци аґилним бол будовал и стварял „Карпати” у Вербаше, о. Владислав и мудрим священїком, цо значи же фундаментовали и Варґа будовал будинок коцурскей парохиї и будинок Кари- образованє по руски. Пре тоти важни улоги священства у тасу, парох є у Сримскей Митровици и у Београдзе, зазбе- историї нашей култури, на нашей „Лїстини шлєбодних рує по Сриме страцени руски души, а вєдно зоз Миколом кандидатох” єст и священїки. Я их замодлєл най приду, бо Цапом и зо мну иницировали зме и порушали християн- наш народ у векшей кризи як цо то випатра. Тоту кризу ски часопис „Дзвони” хтори виходзи уж 25 роки. Ирина можеме превозисц лєм вєдно зоз нашу Церкву, бо вира Гарди Ковачевич, писателька за дзеци и за старших цали твердиня процив траценя идентитета, алє є источашнє и живот пошвецела борби за руски идентитет. Весна Раґаї- моцни и уплївни порушовач.■ Цап борец за рускосц у школи у Коцуре, нєпреривно аниСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” мира дзеци и уключує их до роботи „Жатви”. Новосадску

2 РУСКЕ СЛОВО

1. НОВЕМБЕР 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Славица ФЕЙСА, заменїца главного одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 4–9. Финиш предвиберанковей кампанї за Национални совит

■ Нашо места 12. Акциї за унапредзенє здравя у Вербаше и Дюрдьове

■ Економия 14–15. Продукция желєняви у Дюрдьове

■ Култура и просвита 16–17. Перша декада Заводу за културу войводянских Руснацох

■ Литературне слово 19–22. Розходи и нови початки

■ Людзе, роки, живот 24–25. Саня и Таня Сеґеди зоз Дюрдьова

■ Духовни живот 30. Кирбаї у Суботици, Новим Орахове и Вуковару

■ Информатор 32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Резултати наших фодбалских клубох

Насловни бок: Застава Руснацох у Републики Сербиї Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

СЛОВО Пред тижньом и нашо „Руске слово”, свойо виданя представело на Сайме кнїжкох у Беоґрадзе. Достали зме свой термин, бул хто послухац мудрих, творчих людзох... Крашнє, гоч ми вше на таким Швету, якош хибя вецей млади, студенти, школяре... То нє заувага, знам обставини, знам же дзе нєшка кнїжка, и як чежко доходзи до даєдних рукох. Истого дня гужва, нє – шориско коло єдного штанду хтори бим нє споминац, а на хтори сом упутена пре єдну дзецинску кнїжку зоз давного сериялу, хтори уж анї нє друкує иста видавательна хижа... Ставам до шора, прешвечена же и млади и старши у тей „ґунґули” пре три кнїжки за тунї пенєж. Треба чекац найменєй годзину и пол, два. А вец – шок. То нє пре тунї кнїжки, алє Кия Коцкар, риялити гвизда, подписує свою першу кнїжку „Мой подпис”. Зявела ше. Вреск, дрилянє, циркус, з хторого одходзим... Крачам по штанд Амбасади України на хторим ма буц представена Антолоґия сучасней українскей драми. И нєпреривно ми на розуме же яка нам култура – указуєме и дзелїме интимносц и то радше пред вельким числом публики, пред тв камерами, а млади таке любя, ценя, актерох до нєбеса воздзвигую, пачи ше им же су шмели, щири... итд. Ми голєм знали кеди треба буц цихо, або зме звикли буц цихо, писали зме дньовнїки, писма и чували зме себе и на таки способ о себе роздумовали. Мали зме якиш гранїци. Нєшка гранїци нє ИН, огранїчени простор хтори зме мали коло себе як панцир помали капе, трациме приватносц, а зоз тим, видзи ше ми, и здрави розум. Нє лєм у нас так, донайпосле вельо того, (читай шицко) зме превжали – копи пейст. Так нєшка до истого меха положени и ТВ сериї и класика и риялити и лїха музика, верх литератури и „Кийов подпис”. Як вец и бешедовац о формованю, або будованю моцного Я, кед маме тельо процивсловносци, вшадзи, на каждим крочаю. Психоаналитичаре би на тоту тему мали цо повесц, медзи иншим и тото же кед препадню основни фундаментални вредносци – у души настава празни простор. Тот простор ше муши пополнїц, а празней и духовно мертвей души потребни возбудзеня, та „лїґа” таблоїди, патри сензациї, „Задруґи”, „Пари”... Потребна им Кия. А на штанду українскей амбасади цалком иншака атмосфера. Професорка Людмила Попович и громада єй студентох, барз добра интерпретация Хани Селимович хтора чита виривки з драми „Milion padobrancica” Неди Наждани, и хора тиж иронично, нам даскелїм, спомина же найпредаванша кнїжка на сайме, єдней риялити гвизди... Хиби нам Слово, о хторим ище Папгаргаї писал, Слово хторе нам живот збогаци, хторе нам души виполнї, и розум зачува.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Ана Маркович, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

1. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

ПРЕДСТАВЯМЕ ВИБЕРАНКОВО ЛЇСТИНИ

7. „МЛА ДИ МАЮ ПЕРШЕНСТВО”

епублична виберанкова комисия 19. октобра, преглашела лїстину „Млади маю першенство”, седму за виберанки за членох Националного совиту рускей националней меншини, хтори буду отримани 4. новембра. На виберанковей лїстини „Млади маю першенство”, хтору придало Здруженє „Руска матка”, єст 8 кандидатох и за ню стоя 95 полноважни вияви виберачох. Перши на лїстини дипломовани историчар Борис Фейди зоз Коцура, хтори и представел лїстину. Хто твори лїстину „Млади маю першенство”? – Лїстину кандидовало и потримує здруженє Руска матка, кандидати зоз нашей лїстини окрем длугорочней активносци у нашей заєднїци, маю и єдну барз важну квалификацию, а то ясна визия нашей заєднїци на концу штиророчного мандата: Зєдинєна, розвита и єдна од найобразованших заєднїцох у Републики Сербиї Цо лїстина „Млади маю першенство” видзи як нєшка найвекши проблеми у рускей заєднїци? – Найвекши проблеми видзиме у зменшованю и поступним процесу гашеня руских оддзелєньох, очуваню нашого институционалного паметаня, и проблеми котри нашо установи маю зоз простором у котрим буду змесцени.

4 РУСКЕ СЛОВО

Яки ришеня понука ваша лїстина, у рамикох компетенцийох НС? – Пеши крочай у ришованю проблема зоз малим числом уписаних дзецох до оддзелєньох по руски муши буц обновйованє едициї кнїжкох за дзеци на руским язику, зоз тим младим родичом оможлївиме свойо дзеци воспитовац у духу рускей литератури, тиж мушиме од Влади Републики Сербиї вимагац же би видавательох учебнїкох обовязала на видаванє потребного числа кнїжкох на руским язику. Нє дошлєбодзиме же би актуална демонополизация видавательства мала неґативни пошлїдки на сполньованє наших правох у образованю, котри нам, як и шицки други права, ґарантує Устав Ребулики Сербиї. Тиж, треба предлужиц зоз позитивну праксу додзельованя стипендийох нашим студентом. Интитуционалне паметанє подрозумює шицок културни скарб нашого народу котри треба зачувац и котри нам оможлївює дотик зоз нашу историю. То зачуваме кед формуєме установи як цо то: национални Музей, Библиотека, Архива, и национална Ґалерия... Тоти установи у исти час буду чувац нашу културу и презентовац исту ширшей явносци. У нашей заєднїци єст приватни збирки и людзох котри их жадаю донирац, а тераз нє маю дзе, прето таке ришенє нє вимага вельки финансийни видатки. Мушиме инсистовац на дошлїдним и подполним применьованю права на хаснованє службеного язика и писма у шицких локалних самоуправох на чиїх територийох жию Ру-

снаци, цо окрем назвох улїчкох и таблох на уходох до населєних местох подрозумює и прекладанє шицких одлукох локалних самоуправох на язики котри у службеним хаснованю. Роботне цело за младих муши достац векши финансиї, же би адекватно могло провадзиц и потримац вше квалитетнєйши и кре ативнєйши проєкти котри наша младеж продукує, окрем того муши буц порихтане едуковац, промововац и змоцньовац капацитети наших младежских орґанизацийох. Медзиреґионални спорозуменя котри маме подписани медзи АП Войводиниу и Закарпатску обласцу у України, и Прешовским крайом у Словацкей нам обезпечую сотруднїцтво зоз Руснацами у тих реґионох. То подрозумює черанку студентох, професорох, отримованє заєднїцких семинарох, културне сотруднїцтво. Мушиме почац хасновац тоти можлївосци, алє нє шмеме ту стануц; мушиме буц иницияторе и других таких спорозуменьох котри нас повяжу зоз Руснацами у Европи. Цо лїстину „Млади маю першенство” квалификує же би у шлїдуюцим мандату заступала Руснацох пред державу? – Национални совит Руснацох нє може мац анї леґитимитет, анї капацитет представяц и робиц на хасен цалей Рускей заєднїци, кед у нїм нє уткане заєднїцтво младосци и искуства. Наша лїстина ма тото заєднїцтво и прето вимагаме потримовку за будованє моцней и зєдинєней Рускей заєднїци. И. С.

КАНДИДАТИ НА ЛЇСТИНИ 7 „МЛАДИ МАЮ ПЕРШЕНСТВО” 1. Борис Фейди, 1992, дипломовани историчар, Коцур 2. Ребека Планчак, 1997, студентка, Руски Керестур 3. Мирослав Ковач, 1978, менаджер у тарґовини, Вербас 4. Мелита Рускаи, 1993, дипломовани социолоґ, Сримска Каменїца 5. Владимир Микита, 1976, поднїматель, Кула 6. Любка Скубан, 1980, економски технїчар, Коцур 7. Любомир Медєши, 1992, дипломовани економиста, Коцур 8. Славица Мармила, 1966, професор математики, Кула 1. НOВЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

„РУСНАЦИ ВЄДНО”

„БУЦ И ОСТАЦ РУСНАК - ОЛЕНА ПАПУҐА”

ЗАКЛАДАНЄ ЗА УСПИШНЄЙШИ НАЦИОНАЛНИ СОВИТ

ДЛУЖНИ ЗМЕ ЗАЧУВАЦ ТОТО ЦО НАМ ДАЛА ДЕРЖАВА

Лїстина „Руснаци вєдно” хтора ше на виберанкох за Национални совит рускей националней меншини на гласацким лїстку будзе находзиц под числом 1, представела ше штварток, 25. октобра, у Червеней сали Центра за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше. Присутним ше з тей нагоди представела векша часц кандидатох з тей лїстини, а медзи нїма Борислав Сакач, Йоаким Рац Мими, Мартица Тамаш, Микола Кухар, Михайло Киш, Миломир Шайтош, Марина Джуджар, Михайло Пашо, Иґор Фейди, Владимир Олєяр и Аранка Медєши. На представяню лїстини на хторей вкупно 19 кандидати могло чуц же ше кандидати буду закладац же би Национал-

Вовторок, 30. октобра, у просторийох КПД „Карпати” у Вербаше, представена лїстина хтора на гласацким лїстку на виберанкох будзе под числом 2, „Буц и остац РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА”. Кандидати з тей лїстини – Олена Папуґа, Мелания Римар, Дюра Винаї и др Деян Загорянски представели програму, а потим и директно одвитовали на питаня заинтересованих нащивительох. – Особнє сом нє думала же будзе така велька борба за наш Национални совит, нїхто нє ма седем лїстини у тих виберанкох, лєм Руснаци. Нє знам чи то добре, чи нє. Нашу лїстину зме барз чежко направели, нїґда нє було чежше як тераз. Причина була же ше нас на шицки боки сцело онєможлївиц. Думам же то и прето же члени лїстини „Буц и остац РУСНАК” хтора ше вше так и волала, а хтори и скорей були члени Совиту, на схадзки Националного совиту нє приходза же би дзвигали руку, и же би можебуц потримали тото цо нє на хасен шицким Руснацом, алє же креативно участвовали у роботи НС – визначела ношителька лїстини Олена Папуґа и поволала шицких Руснацох най роздумаю же прецо дзепоєдни, та и тоти хтори потераз нє участвовали у дружтвеним живоце Руснацох, водза таку вельку борбу же би вошли до Совиту. Вона гварела же ше у нашей рускей заєднїци случує и дацо цо ше нїґда нє случовало, же у кампанї водзацей странки нательо важне же би була у НС, же з дня на дзень водза людзох на ексурзиї, вечери, на рижни активносци хтори при Руснацох потераз нє були яки узвичаєни. Вона поставела питанє и одкаль тельо пенєжи. – Нашо предки ше двасто роки борели най бизме мали свойо школи, свой язик, свой правопис, а шицко тото цо нам нашо дїдове, прадїдове охабели, думам же би нє требало же би зме го ми за кратки час знїщели. Видзим же асимилация барз швидка, вше менєй Руснацох, вше ше менєй бешедує по руски. А думам же ше шицки ми, члени зоз лїстини число 2, за кажди глас оддлужиме – поручела Папуґа. Мелания Римар гварела же ше мацерински язик нє учи, алє ше уцицує з мацеровим млєком, и треба го пестовац од родзеня. – Маме нашо кнїжки, нашо новини, нашу „Заградку”, а ми длужни то зачувац, бо нам то держава дала. А так як наш язик, так и вира, и фолклор и музика, то шицко наш идентитет. Хаснуйме тото цо нам дате, нїч нє випущуйме, и нє берме дзецом можлївосц же би научели руски язик – поручела Римарова. Дюра Винаї визначел же информованє за виберанки барз нєправедне, нє чесне, алє ше наздава же людзе препознаю правих кандидатох, прави, особи з руского живота чию роботу препознаваю. Др Загорянски визначел же ше наздава же тоти виберанки пременя ситуацию и Вербас достанє представителя у Совиту хтори будзе потримовац роботу Дружтва „Карпати”, роботу хтору учителька Славица Мали окончує з дзецми у основних школох, а „Карпати” найлєпши приклад у нашей жеми як у истим Дружтве роками вєдно функционую Руснаци и Українци. А. М.

ни совит у новим зволаню цо лєпше робел, же би людзе од того мали цо вецей хасну, а окреме же би ше зачувало язик, културу, образованє и службене хаснованє язика и писма. Кандидатох представела треца зоз лїстини, Мартица Тамаш зоз Вербасу, а вони потим нащивительом погуторели основни информациї о своїм професийним живоце, як и о цильох лїстини „Руснаци вєдно”. – Особнє сом остатнї дзешец роки пошвецел роботи у нашим дружтвеним живоце, отримованю и розвиваню рускей култури. А з оглядом на тото же пред нами нови период, наздавам ше же поробиме дацо цо предходни зволаня Националного совиту нє поробели, и думам же тераз пришол час указац же у каждей обласци мож ище вельо витвориц – визначел перши кандидат з тей лїстини Борислав Сакач. Други кандидат Йоаким Рац Мими визначел же ше особнє будзе старац же би нашо Кулутно-уметнїцки дружтва, нашо фестивали мали тото место хторе им припада, же би ше их нє утарговало, же би достали вельо вецей средства, и же бизме шицки вєдно вихасновали вельо вецей нашо ресурси. – Наша лїстина ма 19 членох, найвецей од шицких лїстинох, праве прето же зме, шицки компетентни у своїх обласцох у хторих зме, порихтани дац цали свой час, и похасновац го, насампредз, на хасен нашей малей гарсцочки Руснацох. Прето, кед заокружице число 1, верце же витворице добри вибор – гварел Миломир Шайтош. Аранка Медєши визначела же наш найвекши капитал и тал хтори нашо предки принєсли з Карпатох, а то мено Руснак, та и тото „Руснаци вєдно”, бо ше вше вєдно тримали як мала гарсцочка, а праве тото нє шмеме дац, предац, алє го мушиме чувац як жренко ока свойого. А. М. 1. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

„ЗА РУСНАЦОХ – ЖЕЛЬКО КОВАЧ”

„РУСКА БУДУЧНОСЦ”

ГЛАСАЧЕ НАС ПОЗНАЮ, ТО НАШ АДУТ

РЕЗУЛТАТИ, А НЄ ОБЕЦУНКИ

У огляднуцу на предвиберанкову кампаню, ношитель лїстини „за Руснацох” Желько Ковач визначел же даяку окремну класичну кампаню нє мали, насампредз прето же за тото нє мали даяки вельки буджет, односно мали лєм власни средства. – Наша кампаня була скромна и прилагод зена нашим можлїво сцом. За власни пенєж зме друковали флаєр хтори зме сами розношели по кере стурских обисцох. Тиж зме ше представели у наших медийох, ровноправно з другима, у „Руским слове” и на ТВ Войводини, як и на дружтвених мрежох и у своїх кругох. За кампаню зме нє мали даяки окремни финансиї же бизме правели билборди, же бизме людзом орґанизовали вечери, вилєти и подобне. Но, наш главни адут же кандидати хтори на нашей Лїстини сами Керестурци, и людзе их и їх роботу у валалє познаю. Понеже вони шицки високообразовани, доказани у своїх фахох дзе робя, а векшина з нїх активни и у нашей заєднїци. Понеже шицки з нїх уж дали свойо доприношенє, бо були на даяки способ вязани и за роботу Националного совиту, прейґ його одборох, чи пододборох, сиґурни зме же их познаю и Руснаци зоз других наших местох. Думаме прето же шицки припаднїки нашого народу препознаю роботу и закладаня наших кандидатох у нашим националним и културним живоце – потолковал Ковач, и повторел основни напрямки їх лїстини у штирох обласцох хтори у компетенциї Националного совиту: предлужиц з активносцами хтори ше потераз указали як добри у обласци образованя, и закладанє за руски наставни кадер у школох з наставу на руским язику зоз шицких предметох. У обласци култури найзначнєйше за тоту Лїстину чувац руску културу и презентовац ю ширшей заєднїци, як и пренаходзенє тирвацого ришеня як финансовац руски професийни Tеатер. Потримовка и помоц медийом на руским язику и порушованє „Рутен радия” буду їх приоритети у обласци информованя, док у обласци урядового хаснованя язика и писма буду ше закладац же би нашо людзе були заняти у явних установох и општинских орґанох, там дзе на то наша заєднїца ма право. – З другого боку, кед нашо кандидати буду вибрани до нового составу Националного совиту, шицки основани, добри и хасновити идеї за шицки спомнути цилї о чуваню нашей заєднїци, гоч буду приходзиц од представительох других лїстинох, наша лїстина потрима – заключел Ковач. М. А.

Виберанкова лїстина „Руска будучносц” хтора ше на виберанкох за Национални совит Руснацох будзе находзиц под числом 4, представела ше внєдзелю, 28. октобра, у просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове. На тим, їх першим явним представяню присутних привитали домашнї, Дюрдьовчанє з лїстини Иґор Барна и Тамара Салаґ. Були представени кандидати з лїстини, од котрих присутни були Стеван Самочета, Мелания Мали и Моника Гарди з Коцура, Иван Канюх зоз Нового Саду и спомнути домашнї. На промоциї лїстини на хторей вкупно 12 преважно млади кандидати зоз Коцура, Дюрдьова, Нового Саду, Руского Керсетура и Суботици у публики були з векшого млади зоз Дюрдьова и Коцура, алє и старши котри ше тиж

6 РУСКЕ СЛОВО

уключели до дебатованя о велїх значних темох за нашу заєднїцу. О планох и закладаньох найвецей гуторели Иван Канюх, пияти кандидат на лїстини и Стеван Самочета, хтори на нєй перши. – Мило ми же ше публика уключела до розгварки и же зме явно дебатовали о тим цо их интересовало. Таке на нас зохабело позитивни упечаток. На лїстини з векшого студенти котри активни у нашей заєднїци и уж познати по своєй роботи. Маме програму и конкретни ришеня на вецей теми у Националним совиту и нашей заєднїци, нє давали зме нїяки обецаня, так нє робиме, резултати наших кандидатох ше уж видза и плануєме так робиц и надалєй – гварел Стеван Самочета. У двогодзиновим представяню и бешеди з публику гуторене о тим кельо млади уключени до активносцох нашого Националного совиту, проблематики нєнащивеносци наших фестивалох, нє хансованє финасийних средствох з Европскей униї, о образовней системи, та и о роботи одборох, односно членох Националного совиту. Дзекуюци отвореней дебати „без цензури” публика була задовольна же ше могла опитац шицко цо им нє ясне, алє и презнац ше яки намири и плани понукаю кандидати з лїстини „Руска будучносц”. С. С. 1. НОВЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

STANOVISKA „ЛЇСТИНА ШЛЄБОДНИХ КАНДИДАТОХ”

ПОНУКАЮ НОВУ ЕНЕРҐИЮ Внєдзелю, 28. октобра КУД „Жатва” орґанизовало богати концерт, котри орґанизовани з нагоди представяня лїстини „Лїстина шлєбодних кандидатох”, КУД „Жатва” за наиходзаци виберанки за Национални совит Руснацох. Понеже ше виберанки приблїжую, а КУД „Жатва” ношитель лїстини под числом 5 „Лїстина шлєбодних кандидатох”, окрем културно-уметнїцких точкох на концерту було и представянє кандидатох котри ше находза на лїстини и од котрих векшина була присутна на концерту. Каждого з кандидатох представел перши на лїстини Микола Шанта, котри медзи иншим гварел же як член потерашнього Националного совиту, вєдно зоз Миколом Ґубашом

Медом виборели адаптацию Руского дому, а же новому Националном совиту будзе потребна енерґия котру указала тота младеж на бини Дома култури и котру принєшу кандидати „Лїстини шлєбодних кандидатох”. Ве сна Раґаї-Цап представела роботу Дружтва и поволала родичох же би уписовали дзеци до секцийох котри КУД „Жатва” понука, же би и на тот способ допринєсли очуваню нашого руского скарбу. Кандидатка на лїстини котру оформело КУД „Жатва” Леона Виславски зоз Дюрдьова присутним визначела прецо значне же би цо вецей гласаче вишли на виберанки, алє и потримали праве тоту лїстину и їх идеї. Богата програма на концерту котри водзела Катарина Ґайдош мала 18 точки и була преткана зоз танцами, шпиванками, рецитациями и ритмичнима точками котри виведли члени рижних секцийох КУД „Жатви”. Програму провадзел мишани оркестер КУД „Жатви” и КПД „Карпати” под руководительну палїчку Любомира Сакача Андрия. На концерту у Коцуре числена публика мала нагоду видзиц и нови танєц котри виведли фолклораше, а котри на сцену поставел Мирон Герман зоз Закарпатя, котри влєце пребувал у Коцуре. По законченю концерту друженє зоз закуску предлужене у Руским доме. З. К. 1. НОВЕМБЕР 2018.

Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ХТО, КЕД НЄ ВИ САМИ? Нєдавно умар наш колеґа Борис Триван. Бул главни и одвичательни редактор порталу Noizz.rs, алє то лєм єдна зоз роботох хтори робел. Пред тим бул археолоґ у Єгипту, основал Маркетинґ центер за образованє одроснутих „Educa humana“, бул сотруднїк Универзитета Кембридж и ище вельо того. Бул найлєпше потвердзенє власней максими же у жеми у хторей ше Тияни Айфон удало постац явна особа и селебрити, а Томови Николичови предсидатель, нє можеце мац вигварку за особни нєуспих. A векшина з нас, випатра, праве по даякей процивней максими жиє. Вше маме вигварки, виновата нам власц, виновати нам шеф, виновата нам система, нєщешлїви зме у вязи лєбо малженстве, на роботи, у тей жеми... а нє робиме нїч же би зме то пременєли. Даєдни ришели же им досц того шицкого и пошли до иножемства. З єдного боку розумим, алє то заш лєм нє значи же там даґдзе лєпше. Пенєжу вироятно будзе вецей и то досц того риши, алє и там можеце мац шефа комплексаша, буц зоз даским кого нє любице, лєбо вам на власц приду популисти яки владаю и у тей нашей часци Европи. И хто вам вец будзе виновати? Знова ше врациме на то же зме сами свойо ґаздове. Кед ми нє верице, ниа вам Тома и Айфонка як контрарґумент: кед могли вони постац тото цо постали, чом би и ви нє могли буц щешлїви и витвориц свойо жаданя? Правда же за громаду ствари треба и отрушинка таланту, алє лєм робота на витворйованю цилю вас ґу тому цилю и приведзе. Нїхто други и нїч друге. Е, исте вам и зоз тоту державу. Була нагода ‘91, ‘93, ‘96, 2000, 2012... и цо у медзичаше? Була, кажди з тих рокох бул шанса, и велї други нагоди були и пред тим и после, алє вше зме як дружтво мали якиш вигварки. Те ше ми нє маме цо мишац, те добре лєм най нє горше, те тото, те гевто и вец после йойк и скарженє же як нам чежко. Нормално же чежко кед нїч нє виведземе до конца. Нє пачи ци ше власц? Акция мили мой, друкуй летки, орґанизуй нови Отпор, анимируй людзох. У власци ши, а нє пачи ци ше цо и як ше роби? Акция мили мой, у структури ши та меняй, толкуй, прешвечуй. Як цо вам приватни живот нє зоорґанизує и нє злєпша нїхто окрем вас самих, так вам и дружтвено-политичну систему нїхто нє пременї по вашей дзеки, окрем вас самих, нєт ту вельо филозофиї. Односно, єст и то у максими єдного упартого порталу: „Кед вам добре, вецка нїч”. Алє ше вец нє маце цо бунїц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

ТИЖНЬОВНЇК

„И МИ РУСКИНЇ/РУСНАЦИ”

„МЛА ДИ МАЮ ПЕРШЕНСТВО”

ДОБРЕ ДЇЛО МЕСТО КАМПАНЇ

МОЦНЇЦ КАПАЦИТЕТИ РУСКЕЙ ЗАЄДНЇЦИ

Кандидати лїстини „И ми Рускинї/Руснаци” хтора на нєдзельових виберанкох на гласацким лїстку будзе под числом 6, одлучели ше же би место укладаня часу и средствох до промоциї своєй лїстини у предвиберанковей кампанї, поробели цошка иншаке. Пондзелок, 29. октобра, перши двойо кандидати на тей лїстини – Наташа Макаї-Мудрох и Александар Човс до єдного зоз шедзискох акциї „Затичка за ошмих” придали даскельо мехи затичкох з пластичних фляшох, хтори назберали активисти и нащивителє Руского културного центру у Новим Садзе. Як цо познате, пластику назберану у акциї „Затичка за ошмих” предава ше як секундарну сировину, а приход ше уклада до гуманитарних потребох, насампредз купованє ортопедийних средствох и помагадлох за особи з инвалидносцу. – РКЦ потримує акцию „Затичка за ошмих” од єй початку, и на вецей заводи зме придали векши количества рециклажней пластики. Мило ми же и нашо члени, и нащивителє Матки прилапели тоту инициятиву, так же на єден спо соб и РКЦ доприноши розвою еколоґийней свидомо сци и одвичательного справованя у дружтве. Конкретно, тота акция можебуц помогнє дакому у потреби, а исти час доприноши борби за чистейши и здравши животни штредок. Символично, то можебуц дава и праву слику нашого Дружтва – чуваме и пестуєме руску традицию и културу, алє зме тиж и свидоми же Руснаци нєшка у 21. вику, дзе алтернативни способи орґанизованя и дружтвени активизем коло рижних гуманитарних и еколоґийних питаньох вше баржей достава на значеню – потолковала Наташа Макаї-Мудрох. Кед слово о класичней предвиберанковей промоциї, лїстина „И ми Рускинї/Руснаци” потенциялним гласачом дзелї флаєри, а тиж су активни и на дружтвених мрежох дзе су дзечни каждому заинтересованому потолковац свою програму. И. С.

8 РУСКЕ СЛОВО

Промоция лїстини „Млади маю першенство”, хтора ше на наиходзацих виберанкох на гласацким лїстку будзе находзиц на 7. месце, наявена за штварток, 1. новембра, у сали Месней заєднїци Руски Керестур у Руским Кере стуре, кед тото число „Руского слова” уж видзе зоз друку. Як по тол ко вал пер ши кан ди дат на лїстини „Млади маю пер шен ство” Борис Фейди, на промо циї дзе, окрем кандидатох буд зе при суствовац и руковод ство „Ру скей мат ки”, хто ра и кандидова ла и потримує тоту лїстину, буд зе нагода дета льнєйше представиц їх програму. Вон окреме ак цен то вал мед зи ре ґ и о нал не сотруд нїц тво мед зи Руснацами, як и змоцньованє наукових капацитетох рускей заєднїци у Сербиї. Ту, насампредз, визначел потребу же би часопис „Шветлосц” врацел статус науковей публикациї, цо би младим науковцом з рускей заєднїци да ло можлївосц обявйовац роботи на мацеринским язику, а хтори би источашнє до ста ли и ева луацию у рамикох науковей и академскей заєднїци Републики Сербиї. – Попри медзиреґионалних спорозуменьох АП Войводини зоз Закарпатску обласцу у України, и Прешовским крайом у Словацкей хтори за Руснацох барз значни, нє треба забуц же подобна можлївосц єст и кед слово о реґионох дзе жию нашо братски заєднїци у Мадярскей, Польскей и Румуниї, а насампредз у Горватскей, хтори нам и до словно найблїзша родзина. По основи потераз подписаних спорозуменьох, ми уж витворюєме културну черанку, алє ище вше нє хаснуєме можлїво сци у обласци науки. То би було барз значне, и прешвечени сом же би могло змоцнїц науково капацитети шицких учашнїкох у тих партнерствох – потолковал Фейди, хтори и предсидатель Форуму младих Рускей матки и член Шветового форуму русинскей младежи. Вон визначел и практични хасен и мотив за подписованє подобних медзиреґионалних спорозуменьох з реґиями у державох членох Европскей униї, а то же би прейґ нїх, АП Войводина, та и руска заєднїца, могли буц партнере у медзинародних проєктох и конкурсох ЕУ, гоч наша держава ище у прегваркох за членство. И. С. 1. НОВЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ЗБИРНА ВИБЕРАНКОВА ЛЇСТИНА

СЕДЕМ ОПЦИЇ ЗА НАЦИОНАЛНИ СОВИТ

На нєдзелю, 4. новембра, буду отримани виберанки за нови зволаня совитох меншинских националних заєднїцох у Републики Сербиї. Гражданє уписани до Окремного виберацкого списку рускей националней меншини буду гласац за пияте зволанє Националного совиту Руснацох. На гласацке место треба вжац важаци особни документ зоз фотоґрафию, як и поволанку хтору на адресу гласача доручує локална управа. Републична виберанкова комисия 24. октобра преглашела Збирну виберанкову лїстину, на хторей єст шлїдуюци седем руски лїстини: 1 „РУСНАЦИ ВЄДНО”

1. Борислав Сакач, 1959, дипломовани инжинєр електротехнїки, Нови Сад 2. Йоаким Рац, 1956, кореоґраф, Руски Керстур, 3. Мартица Тамаш, 1961, професорка сербского и руского язика, новинарка, Вербас 4. Микола Кухар, 1968, польопривреднїк, Дюрдьов 5. Зденко Лазор, 1983, дипломовани филолоґ мастер, Бикич Дол 6. Єлена Сивч, 1987, професорка ґеоґрафиї – мастер, Руски Керестур 7. Михайло Киш, 1984, дипломовани економиста, Кoцур 8. Миломир Шайтош, 1960, програмер, Нови Сад 9. Марина Джуджар, 1988, мастер професорка руского язика и литератури, Руски Керестур 10. Михайло Пашо, 1981, ґрафични технїчар за друк, Руски Керестур 11. Иґор Фейди, 1986, дипломовани инжинєр за поднїмательни менаджмент, Руски Керестур 12. Саня Тиркайла, 1970, професорка физичного воспитаня, Руски Керестур 13. Владимир Олеяр, 1981, дипломовани дїловни информатичар, Руски Керестур 14. Борис Надь, 1969, електротехнїчар, Бачинци 15. Аранка Медєши, 1960, прекладателька, Коцур 16. Мирон Рамач, 1974, професор историї, Руски Керестур 17. Мирослав Джуджар, 1964, автоелектричар, Дюрьов 18. Ксения Бенце, 1965, наставнїца класней настави, Коцур 19. Владимир Варґа, 1980, дипломованиекономиста, Руски Керестур

2 „БУЦ И ОСТАЦ РУСНАК – ОЛЕНА ПАПУҐА”

1. Олена Папуґа, 1964, новинарка, Руски Керестур 2. Деян Загорянски, 1981, др медицини – лїкар, Вербас 3. Дюра Винаї, 1958, новинар, Нови Сад 4. Мелания Римар, 1958, новинарка, Петроварадин 5. Борис Маґоч, 1979, економиста, Нови Сад 6. Виктор Винаї, 1995, студент, Нови Сад 7. Олґа Радович, 1950, дипл. економистка туризмa, Нови Беоґрад

3 „ЗА РУСНАЦОХ – ЖЕЛЬКО КОВАЧ” 1. Желько Ковач, 1973, машински технїчар, Руски Керестур 2. Яким Винаї,1986, новинар, Руски Керестур 3. Марина Дудаш, 1991, мастер педаґоґ, Руски Керестур 4. Иван Емейди, 1992, дипломовани економиста, Руски Керестур 5. Ярослав Фейди, 1977, дипломовани машински инжeнєр, Руски Керестур 6. Каролина Папуґа, 1976, професор руского язика, Руски Керестур 7. Желько Орос, 1989, фахови економиста, Руски Керестур 8. Тихомир Фейди, 1972, дипломовани инжeнєр, електротехнїки, Руски Керестур 9. Тат’яна Бучко-Рац, 1967, професор математики, Руски Керестур 10. Мирко Надь, 1985, поднїматель, Руски Керестур 11. Деян Будински, 1997, студент, Руски Керестур 12. Мария Стрибер, 1972, професор класней настави, Руски Керестур 1. НОВЕМБЕР 2018.

4 „РУСКА БУДУЧНОСЦ”

1. Стеван Самочета, 1990, дипломовани професор спорту и физичного воспитаня, Коцур 2. Мелания Мали, 1994, студентка, Коцур 3. Соня Виславски, 1992, дипломована психолоґиня, Руски Керестур 4. Иґор Барна, 1992, студент, Дюрдьов 5. Иван Канюх, 1991, студент, Нови Сад 6. Тамара Салаґ, 1995, студентка, Дюрдьов 7. Андрей Орос, 1997, студент, Руски Керестур 8. Йован Живкович, 1998, студент, Нови Сад 9. Ивана Чордаш, 1999, студентка, Нови Сад 10. Моника Гарди, 1980, орґанизаторка културних активносцох, Коцур 11. Татяна Цап Имрич, 1984, специялиста – фахова воспитачка, Суботица 12. Тимотей Рац, 1992, инжинєр информацийних технолоґийох

5 „ЛЇСТИНА ШЛЄБОДНИХ КАНДИДАТОХ”

1. Микола Шанта, 1959, новинар, Коцур 2. Весна Раґаї-Цап, 1960, професорка биолоґиї, Коцур 3. Гелена Бабич, 1959, пензионерка, Нови Сад 4. Юлиян Рац, 1954, наставнїк/священїк, Руски Керестур 5. Тарас Чапко, 1973, манипулант с. ґас, Дюрдьов 6. Мария Тот, 1959, новинарка, Нови Сад 7. Звонко Сабо, 1954, адвокат, Вербас 8. Владислав Варґа, 1954, священїк, Нови Сад 9. Ирина Ковачевич, 1944, пензионерка, Нови Сад 10. Юлиян Ковач, 1950, пензионер, Шид 11. Микола Цап, 1959, новинар, Коцур 12. Гелена Папуґа, 1989, мастер филолоґ, Вербас 13. Леона Виславски, 1956, пензионерка, Дюрдьов 14. Оля Русковски, 1985, професорка руского язика, Коцур 15. Микола Колєсар, 1955, пензионер, Коцур 16. Мария Дудаш-Фейса, 1959, пензионерка, Коцур

6. „И МИ РУСКИНЇ/РУСНАЦИ”

1. Наташа Макаї-Мудрох,1974, директорка, Сримска Каменїца 2. Александар Човс, 1982, инженєр електронїки, Нови Сад 3. Владимир Иван, 1981, будовательни технїчар, Коцур 4. Даря Медєши, 1972, фармацеутска техничарка, Вербас 5. Янко Хома, 1992, професор ґеоґрафиї, Руски Керестур 6. Владимир Балащак, 1980, драмски уметнїк, Латярак 7. Сашенька Дьордєвич, 1993, матурантка ґимназиї, Вербас 8. Мирон Джуня, 1969, новинар, Нови Сад 9. Себастиян Няради, 1992, нєзаняти, Руски Керестур

7. „МЛАДИ МАЮ ПЕРШЕНСТВО”

1. Борис Фейди, 1992, дипломовани историчар, Коцур 2. Ребека Планчак, 1997, студентка, Руски Керестур 3. Мирослав Ковач, 1978, представнїк у тарґовини, Вербас 4. Мелита Рускаи, 1993, дипломовани социолоґ, Сримска Каменїца 5. Владимир Микита, 1976, поднїматель, Кула 6. Любка Скубан, 1980, економски технїчар, Коцур 7. Любомир Медєши, 1992, дипломовани економиста, Коцур 8. Славица Мармила, 1966, професор математики, Кула

И. С./А. П.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ОКТОБЕР – МЕШАЦ СТАРИХ И ЙОГО ОЗНАЧОВАНЄ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЩИВА НАЙМЛАДШИХ – ВЕЛЬКА РА ДОСЦ Предшколска ґрупа дзецох „Печарка” з керестурскей дзецинскей заградки „Цицибан” ПУ „Бамби” у Кули, прешлого тижня нащивела старих бивательох керестурского оддзелєня Дома за старих и пенизонерох Кула. Нащива витворена з нагоди Мешаца старих, та 29еро дзеци з виховательку Оленку Русковски коло 10 бивательом Дома виведли кратку програму у хторей шпивали и рецитовали на сербским и руским язику. Окрем того, дзеци и стари и бешедовали на тему здравей поживи, овоци и желєняви. Дзеци обрадовали найстарших гражданох котри жию у заєднїци у Доме котри з вельким и гласним аплаузом привитали кажди наступ. З другого боку, то лєм єден зоз способ дзе уча же старших треба почитовац, понеже после програми бешедоване на тему же и тоти стареньки людзе раз давно були дзеци. На програми, попри занятих у керестурским оддзелєню, були и представителє Дома з Кули. Подобни нащиви и програми ше орґанизує уж традицийно каждого року. У кулским Доме за старих и пензионе-

рох, цали октобер прешол у пригодних програмох за стари особи под назву „Слунечна єшень живота”, а з часци и у його оддзелєлню у Руским Керестуре. У кулским Доме у октобре орґанизована шветочна програма з тей нагоди, потим концерт Школи за основне музичне образованє, и витворени нащиви женох зоз здруженя „Коло сербских шестрох”, школярох зоз штреднєй фаховей школи зоз Червинки, напряму фризер и байбер, як и активистох Червеного крижа. М. Дж.

НА СТРЕТНУЦУ ПОЕТОХ РУСКЕЙ МАТКИ

ПРЕДСТАВЕЛИ ШЕ ДВАНАЦЕЦЕРО ТВОРИТЕЛЄ

У просторийох Месней заєднїци у Руским Керестуре, всоботу вечар, 27. октобра, отримане 3. Стретнуце поетох, литературних и музичних творительох Рускей матки, (РМ) на котрим наступели дванац од поволаних шеснац творительох. Предсидатель РМ Дюра Папуґа и у мено орґанизатора предсидателька Месного одбору РМ Мария Дорошки, привитали учашнїкох стретнуца, попри Керестурцох и творительох з Кули, а оправдано нє могли присц поетеси зоз Шиду Саня Тиркайло и Петра Бошняк, Ясна Арбанас зоз Сримскей Митровици, як анї Керестурец Себастиян Няради. Двоїм учашнїком представени видати кнїжки, Меланиї Боянович и Владимирови Будинскийови зоз Керестура, хтори пречитали по даскельо свойо писнї, док з другей нагоди будзе и одсутней Ясни Арбанас зоз Сримскей Митровици. Мелания Боянович бешедовала о кнїжки „Поезия души” у хторей обявена єй поезия и поезия поетеси Снежани Шолкотович, на сербским и у прешпиву Бояновичовей на руским язику. Боро Латинович у мено видавателя представел нову кнїжку Керестурца Владимира Будинския „Траґови калюґе” („Шлїди блациска”) у хторей писнї обявени на сербским язику. Присутни Будински потим пречитал и єдну писню по руски.

10 РУСКЕ СЛОВО

У предлуженю свою поезию на сербским язику пречитали госци зоз Кули – Боро Латинович, Милан Шуша Бєлински и Ґавра Веселинович. Од домашнїх, свойо твори, углавним поезию, презентовали Юлиян Лазор, Любица Няради, Любица Варґа Кнежевич, Славко Пап, Мария Ковач Дорошки и Дюра Папуґа, а приповедки Михайло Катона. Стретнуце почало зоз писню Юлияна Надя „Мой валал Руски Керестур” (або „Писня Руснака”), хтору РМ трима за свою гимну. Пречитал ю Дюра Папуґа, а сциха ю грал трио гудацох хтори тиж з циху музику провадзел наступи шицких учашнїкох Стретнуца. Як Папуґа наявел, пречитани литературни твори буду обявени у новемберским чишлє глашнїка РМ „Руснак”, а вироятнє и як окремне виданє, подобне як було и прешлого року. По його словох, указало ше же таки стретнуца потребни же би творителє могли наступиц и же би чули цо други робя, а поготов кед дакому з нїх видзе и кнїжка, то якашик коруна. После урядовей програми, учашнїки Стретнуце предлужели у нєформалней комуникациї пошвеценей литературней творчосци у друженю з музику при коктелу. М. А. 1. НОВЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

КЕРЕСТУРЦИ ШЕ ОДВОЛАЛИ НА АКЦИЮ ДАВАНЯ КРЕВИ

У ФАМЕЛИЇ ДАВАТЕЛЬОХ ХИБЯ МЛА ДИ

Коло 30 Керестурци добродзечнє дали крев у Акциї хтора 29. октобра отримана у просторийох Дома култури, а хтору орґанизовал Червени криж Кула зоз Заводом за трансфузию Войводини. Попри стаємних старших давательох, крев ту першираз дали и полнолїтни штредньошколци Школи „Петро Кузмяк” хторих було осмеро, вєдно з їх педаґоґиню Любицу Няради. Прешлого тижня волонтере Червеного крижа им отримали мотивацийне преподаванє о Добродзечним даваню креви. Як визначела секретарка Червеного крижа Кула Неда Раячич, тота активносц барз важна, же би ше младих цо баржей освидомело яки важни тот гумани ґест. – Понеже по статистикох лєм 3 одсто жительства Сербиї добродзечни давателє креви, а просек давательох 55 роки живота, прицагнуц цо вецей младих до тей фамелиї давательох, то наш циль – визначела Раячичова.

По єй словох и на тот завод су задовольни з числом одволаних Керестурцох, а тота треца и остатня тогорочна акция уж отримана у Сивцу, и у Крущичу, а идуцих дньох ище будзе у Кули и Червинки. М. А.

ЗЛАТНА ЛИТУРҐИЯ О. МИОЧА У КУЛИ З ВИСОКИМА ГОСЦАМИ РУСКИ КЕРЕСТУР

„ПЕДЬОЛИНО” ОДУШЕВЕЛ ДЗЕЦИ У Велькей сали Дома култури у Руским Керестуре, 23. октобра виведзена интерактивна представа „Педьолино”, у хторей участвовали и дзеци з публики з талантованим уметнїком Предраґом Вуковичом Педьолином. Представа, гоч без даякей окремней сценоґрафиї, костимох, реквизитох, лєм з одличну Вуковичову ґлуму и гласовну трансформацию, нашмеяла и одушевала наймладшу публику керестурских основношколцох нїзших класох. Представа ма и едукативни циль – прейґ приповедкох з познатих дзецинских сказкох и популарних дзецинских шпиванкох, подзвигнуц свидомосц дзецох о любови, приятельстве и борби процив насилства. През три днї представа виводзена у шицких местох Општини Кула, а у Туристичней орґанизациї (ТО) Општини. Директор ТО Владимир Станкович з тей нагоди подзековал Дому култури и Иґорови Фейдийови же у Керестуре помогли у орґанизациї и визначел же ТО у новембру пририхтує ище єдну дзецинску представу. Як наглашел, циль им же би допринєсли оплеменьованю дзецох и їх задовольству. М. А. 1. НОВЕМБЕР 2018.

ПЕЙДЗЕШАТ РОКИ СВЯЩЕНСТВА

У Кули, у римокатолїцкей церкви свою златну Литурґию, або 50 роки священства, преславел ректор семинариї и директор Ґимназиї Паулинум о. Йосип Миоч. Отец Миоч добре познати шицким школяром хтори ходзели до штреднєй язичней ґимназиї, дзе вон уж даскельо децениї дочекує и випровадзує школярох. На златней Литурґиї попри священства, присуствовали и предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор, представнїк Управи за сотруднїцтво з Церквами и вирскима заєднїцами при МинистерствЕ правди Ґаврило Ґрбан, секретар нунциятури хтори ноши титулу першого секретара монс. Филипо Колнаґо. Медзи госцами на тей велькей подїї бул и парох нововербаски о. Иґор Вовк. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА ВЕРБАС: БЕЗПЛАТНИ ПРЕПАТРУНКИ ЗА ПЕНЗИОНЕРОХ

ТРЕБА ШЕ ДОБРЕ ПРИРИХТАЦ

Лаборатория „Медлаб”, вєдно з општину Вербас и Здруженьом пензионерох, прешлого тижня запровадзела акцию безплатних анализох креви за людзох з найменшима пензиями. Як наявели з тей лабораториї, то нє конєц акцийох такей файти и план же би у будучносци подобну можлївосц достали и припаднїки дзепоєдних других социялно загрожених ґрупох. Шицки пензионере хтори пришли до Клубу за стари особи, поробели анализу ґлукози и липидного статусу креви, алє и чули важни совити як ше пририхтац за вицагованє креви, же би ше достало резултати хтори одвитую стану у хторим ше цело находзи. – Пририхтованя за лабораторийни анализи барз значни. Кед то окончене на адекватни способ, пол роботи закончене. Найлєпше кед ше пациєнт дзень пред тим справує звичайно и остатнїраз є найпознєйше по 20 годзин, а потим нїч нє є до рана, кед пойдзе цагац крев – визначел снователь „Медлабу” др Милан Убавич. Др Убавич гуторел и о наступним периодзе у хторим ше очекує зявенє ґрипи, и совитовал гражданом же накадзи почувствую перши симптоми, требали би поробиц два анализи креви, бо так лїкар годзен точно дияґностиковац. – Слово о анализох ЦРП и комплетней кревовей слики, а резултати готови за 20 минути. Лїкар на основи тих резултатох ясно видзи чи то вирусна, або бактерийна инфекция, и у зависносци од резултатох, до терапиї ше уключує, або нє уключує, антибиотик – визначел др Убавич.

Акцию у Клубе за стари особи нащивел и предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, хтори визначел же ше наздава же така акция по станє традицийна, и же є одлични приклад сотруднїцтва явного и приватного сектору. Лабораторию „Медлаб” похвалєл и предсидатель Здруженя пензионерох Милич Мийович, хтори гварел же така акция то конкретна потримовка пензионером з найнїзшима приманями, понеже вони, пре нїзки пензиї найменєй можу видвоїц пенєж за контролу свойого здравственого стану. А. М.

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ БОРБИ ПРОЦИВ КАРЦИНОМА ПЕРШОХ

ПРЕВЕНЦИЯ БАРЗ ВАЖНА

На Шветови дзень борби процив карцинома першох стреду, 24. октобра, опрез будинку Општини Жабель отримана акция котра мала задаток спозориц жени же превениция барз важна за вилїченє карцинома першох. На акциї, котру орґанизовала Општина Жабель у сотруднїцтве зоз Домом здравя Жабель, бешедоване о превенциї, можлївосцох и статистики котра найвецей на-

12 РУСКЕ СЛОВО

гнала присутних же би роздумали о своїм справованю. О статистики хорих у Општини бешедовал Никола Дукич, директор Дома здравя Жабель. – Прешлого року зме при наших пациєнтох установели трицец карциноми першох, а умарли осем особи. При велїх женох нам ше удало дияґностиковац тоту хороту, и вилїчиц их – гварел Дукич. Порядни превентивни препатрунки найлєпши способ же би ше тоту хороту на час обачело, цо доприноши звекшаню ступня виздравйованя. Вецей як 90 одсто женох хтори хори од того карцинома ше вилїчи кед ше го дияґностикує у початним стадиюме и правилно го лїчи. – Здравє и превениция треба же би були на першим месце. Тот сход доказує же зме дружтвено одвичательна институция, а присутни поєдинци одвичательни особи, бо на тот способ шириме информациї о опасней хороти, же бизме у будучносци нє мали хорих од карционма першох, бо жадаме здраву општину и здраву Сербию – гварел Чедомир Божич, предсидатель општини Жабель. Векшина присутних женох на тей акциї припознали же ше о хороти стараю аж кед дознаю же су хори и же мало одходза на превентивни препатрунки. С. С. 1. НОВЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ТРИБИНА У ШИДЗЕ У КОЦУРЕ

СТРЕТНУЦЕ СТАРШИХ Коцурски парохийни Каритас 25. октобра бул домашнї друженю старих зоз наших местох, котре з нагоди октобра – мешаца старих, орґанизовал Каритас Сербиї. Окрем домашнїх зоз Коцура, на друженє пришли и госци зоз Руского Керестура, Кули и Нового Саду, як и о. Платон Салак зоз Кули и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач. Друженє, на котре пришли коло 80 стари особи, почало зоз молитву, а потим коцурски парох о. Владисилав Рац привитал присутних и визначел же му мило же того року праве Коцур домашнї єдному такому красному духовному стретнуцу. Орґанизаторе друженя на чолє зоз координатроку коцурского парохийного Каритасу ше стру Михаїлу Воротняк, за присутних орґ а ни зо ва ли и пригодну програму на котрей були рижни бависка. Домашнї и госци могли и потанцовац, бо була и жива музика, а по законченю кажде од присутнх на дарунок достал по єдну кнїжку. З. К.

ИНТЕҐРОВАЦ ОСОБИ З ОКРЕМНИМА ПОТРЕБАМИ

У Червеним крижу у Шидзе отримана трибина под назву „Драга самостойносци”, хтору потримало Министерство за роботу, занятосц и социялну политику, а трибину водзела Єлена Радович, дипломована правнїца и особа з пошлїдками дзецинскей и церебралней парализи. Тота трибина орґанизована у сотруднїцтве зоз Дружтвом за церебралну и дзецинску парализу Сримского округу и Союзу за дзецинску и церебралну парализу Войводини. Же би ше у Шиде отрималоа єдну таку трибину, предлог дала Душанка Марукич, членїца Управного добору тей асоцияциї зоз Шиду. Предлог потримало и Здруженє ментално нєдостаточно розвитих особох зоз Шиду чийо члени и їх родичи були на трибини. – Була то нагода же би указали на живот и потреби особох з окремнима потребами и же би им дали потримовку. Найчастейше людзе роздумую цо таки особи нє годни зробиц, а нє думаю о тим цо вони можу зробиц – гварела Душица Полетан, секретарка Червеного крижа у Шидзе. Вл. Дї.

ЗАКОНЧЕНИ РОБОТИ НА ВОДОВОДНЕЙ МРЕЖИ У БИКИЧУ И ПРИВИНЕЙ ГЛАВИ

ЛЮДЗЕ ШЕ ВИЯШНЮЮ О ПРИКАПЧОВАНЮ У 2018. року ЯКП „Водовод” у Шидзе запровадзел два значни нвестициї, а то нова студня число 13 и нова водоводна мрежа у Бикичу и Привиней Глави. Як нам гварел Александар Йованович, директор „Водоводу”, роботи на водоводней мрежи у спомнутих валалалох закончени и остава ище лєм випитац систему як функционує, потим виплокац резервоар и циви, а на концу их и хлоровац. Зоз општини Шид наявели и приход Вука Радоєвича, покраїнского секретара за польопривреду, лєсарство и водопривреду, понеже ресорни Секретарият, подобнє як и прешлого року у Соту, з найвекшей часци финансовал вибудов водоводней мрежи з одредзену учасцу локалней самоуправи. Директор „Водоводу” додава же ше людзе вияшнюю по обисцох чицше сцу прикапчац на мрежу. Ище нє 1. НОВЕМБЕР 2018.

повед яка будзе цена, алє обецал же ше плациц годно на рати. Закончена и студня число 13, коло нєй збудована нєобходна хижка за опрему и пошвидко и тоту студню ше прикапча на систему. З ню ше достанє ище10 литри води у секунди, а то будзе окреме важне през лєто, кед ше воду и найвецей троши. Директор Йованович гвари и же розписана явна набавка за ище єдну студню, хтору ше виварта до конца рока, а у 2019. року ше порихта провадзацу опрему же би ше ю могло пущиц до системи. Подмирйованє з воду ище нє закончене у дзепоєдних валалох шидскей општини, точнєйше у такволаних фрушкогорских валалох. Як новинаром гварел Зоран Семенович, заменїк предсидателя општини Шид, у першей половки 2019. року би требало ришиц проблем подмирйованя з воду

у Люби. Там ше ище пред 10 роками почало класц циви. – Нажаль, жителє Люби по нєшка нє достали воду з водоводу и ми ше остараме же би то було витворене у 2019. року. Нарок плануєме започац и роботи на водоводней мрежи у Моловину и наздаваме ше же у 2020. року и жителє Моловину буду мац воду з водоводней мрежи – гвари Зоран Семенович. Вон додал и же Месна заєднїца Сот придала ґаздованє з водоводом ЯКП „Водовод”, цо по законских предписаньох – же ше лєм комуналне подприємство може старац о подмирйованю з воду. То зробели и други валали у шидскей општини. Семенович надпомина же лєм Месна заєднїца Ямена тото ґаздованє дала „Водоводу” на пейц роки, алє ше наздава же после того периоду „Водовод” тирвацо превежнє ґаздованє. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ ЖЕЛЄНЯВИ У ДЮРДЬОВЕ

ПОЖНЇ ЗРЕЗОВАНЄ КАРФИОЛУ

Пише: Сандра САЛАМУН

Дюрдьов дакеди бул надалєко познати по желєняви, найвецей по гращку, а ище вше є по ґереґох, гоч и ту садзенє нагло опадує. До продукциї желєняви у дюрдьовским хотаре остатнї даскельо роки ше уключую нови и преважно млади, медзи нїма и Мирослав Шанта

ОД ДИЖДЖОХ ПРЕПА ДАЛА ОГУРКОВА ЛОЗА Остатнї даскело роки у дюрдьовским хторе єст вше вецей продуковательох огурки, односно корнишонох. Мирослав их того року першираз посадзел, одлучел ше за „шпалиру” у длужини од два километри. Медзитим, анї таке продуковательом огурки нє помогло же би тогорочни род бул удатни. Пре дижджи препадала лоза, даєдни ше одлучели ознова ю пресадзиц, алє даремно. – Урожай бул барз подли, оберали зме и предал сом, алє сом у минусу. Урожай бул одприлики дзешец раз менши як сом предвидзовал, чул, плановал. На тото шицко предал сом по барз подлей цени до новоотвореней фабрики за корнишони у Ґосподїнцох. У тим єст тиж барз вельо роботи, огурка швидко рошнє. Нє сиґурне же ю вецей нє будзе садзиц – гварел Мирослав.

14 РУСКЕ СЛОВО

оч на польо ходзел робиц док бул мали, после штреднєй школи факултет бул на першим месце. Абсолвент є на Польопривредним фалултету у Новим Садзе напрям аґротуризем. През лєтнї розпуст остатнї даскельо роки робел у вецей местох у Греческей и Америки, а пред двома роками Мирослав почал садзиц желєняву, у валалским хотаре. Потримовку ма од фамелиї, алє з оглядом же шицки члени фамелиї заняти, найвекшу часц роботи окончує сам и дзекуюци наднїчаром котри го провадза у цалей сезони од роботи у пластенїку по оберанє. За тоти два роки садзел штири сорти желєняви, а за кажду ше опредзелєл по плану – за огурки, бо ше з нїх достава перши пенєж, за паприґу, бо желєнява популарна, за карфиол, бо сцел пестовац дацо нове и за цеснок, бо углавним ма добру цену. Тоту желєняву ма на осем ланцох, а найвецей ма паприґи. Гоч бул свидоми же нє мож вельо плановац и же желєняву треба вельо допатрац, до тей роботи ше озбильно лапел, ходзи на преподаваня и провадзи статистику шицкого цо му потребне. ЗОЗ ПАПРИҐИ ШИЦКО ПОПРЕДА Прешлого року садзел паприґу и цеснок, а того року першираз, окрем паприґи,

огурку и карфиол. Паприґу планує пооберац по конєц того тижня, а оберац ю почал 20. авґуста. Посадзел ю на фолию зоз пресади котру садзи у малих контейнерох у своїм пластенїку. Нє мал проблеми з хоротами, а диждж, пре котри ше при других зявйовали вельо хороти, ше нє затримовал вельо коло його паприґи, бо коло нєй подривал. Купци и накупци найчастейше поручую тону або два, до дзешец тони максимално. Найчастейшше приходза з Беоґраду и Нового Саду. – Барз сом задовольни з урожайом паприґи. Вибрал сом пестовац сорту „слоново ухо” и гибрид „каптур” бо нашо людзе любя кляпчисту и „меснату” паприґу. Скоро шицко сом предал на велько. На Копаоник сом предал за преробок до айвару, а на други боки и очисцену од конарчкох и нашеня – гварел Мирослав Шантов з Дюрдьова. Того року мал два ваґони и двасто паприґи по ланцу, цо у одношеню на прешлорочни урожай подобне, алє як гвари, того року цена дупло векша, медзи 60 и 100 динари. Же тогорочна цена будзе добра, могло предвидзиц по тим же паприґа мала хороти и нє було єй вельо. Медзитим, барз є нєзадовольни же нашо продукти нє мож лєгчєйше пласовац до иножемства, бо там маю лєпшу цену. Гвари же ше вони нє питаю за цену, алє глєдаю квалитет. Проб1. НОВЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

лем бул же прешлого року паприґа нє мала квалитет и була дробна, а було и барз мало першей класи, а того року першей класи мал коло седемдзешат одсто. – У Босни желєнява у дутянох драгша, паприґа 240 динари, цибуля 90 динари, лилова аж 240 динари, док у нас шицко три раз, та и вецей раз, туньше. У Сербиї влада монопол на увоз и вивоз, та нє може гоч хто вивожиц, цо наисце чкода – гварел Мирослав. Ище єдна нєвигодна ситуация тота же препарати за допатранє, односно фунґициди, инсектициди и гербициди, як и гной барз драги и вони найдрагши у цалим процесу пестованя желєняви. И же би ше трошок могло надополнїц з рижних конкурсох за продуковательох. – На конкурсох нє преходзи кажде кому то наисце треба. Достанє го тот „хто блїзко при огню”. Нє гуторим, мож конкуровац, алє тоти средства углавним мали, а док позберам шицки потребни документи, нєт рахунку, треба видвоїц и средства, и час – гварел Мирослав. ГЛАВКИ КАРФИОЛУ ПОЖОВКЛИ Се зона зре зованя карфиолу почала штредком прешлого тижня, точнєйше 24. октобра и пожнї коло мешац. Пре тото нє

ЦЕСНОК НЄ МА ЦЕНУ Єшеньски цеснок у стручох ше суши и Мирослав го будзе пошвидко предавац. Чекал лєпшу цену, алє як гвари, нє дочекал ю. Цена цеску коло 120 динари по кили, а прешлого року на велько була 3 евра, а на мало 600–700 динари. – Посадзел сом домашню файту „босут”, задовольни сом зоз урожайом, алє цо то вредзи кед нє мож предац по добрей цени. На єдним ланцу сом мал коло штири тони. Того року драга мархва, цибуля, парадича, алє нє и цеснок и корнишони – гварел Мирослав.

1. НОВЕМБЕР 2018.

дочекал предац го по вельо лєпшей цени, алє зато його карфиол нє лапели хороти. По тераз му ше видзи же урожай буд зе добри, здрави є и єст го, алє барз велька чкода же пожнї, бо пришол у чаше кед його цена менша за три раз як цо би була у чаше кед требало почац резац. Теди було 300 динари, а тераз є спод сто. Карфиол тиж садзи зоз разсади з пластенїку котру сам рихта, а посадзел го на польо дзе винял цеснок. Купци и накупци котри од нього купую паприґу понаручовали и карфиол. – Док карфиол роснул було вельки осцилациї у температури, та ше лїсца отверали скорей як требало и главки жовкли. На щесце, мой урожай з тим нє мал проблеми, алє було бриґи з бактериозу, нападали го инсекти гушенїци, лепетки, „бувач” котри найгорши, бо ше карми з лїсцом и уши. Барз ше муши провадзиц и детально препатрац. Лепетково вилягнути ваїчка ше муши такой зняц, бо кед прейду до гушенїци, вона ше уцагнє до плоду и виєда нукашньосц, а тота хиба же то нє мож обачиц з вонка – гварел Мирослав и предлужує же того року шицко вимага додатне допатранє, бо инсекти барз активни. Нарок планує посадзиц карфиол, паприґу и цеснок. Гвари же садзиц желєняву чежка робота, вельо треба укладац, алє заробок може буц добри. Пре нєсиґурноц нє планує буц длуго у тим, алє у будучносци би сцел уложиц до дачого цо нє ма таки вельки ризик и жертву, а то лєгко же будзе нови бизнис у иножемстве.■

НАШЕНЬКА З ПАПРИҐИ ЗА ПРЕСА ДУ Мирослав того року нє мал вельо проблеми зоз паприґу, а нашенька дал на анализу же би оценєли їх квалитет и чи су добри за пресаду. – Нашенє преверене на ключкавосц, хороти и шицко цо потребне у Институту у Новим Садзе и мам потвердзенє же шицко у шоре. Удало ше ми з паприґи предац шицки часци. З того нашеня себе посадзим паприґу и будзем го предавац – гварел Мирослав.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ВИКЕНД У ЗАВОДУ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

ПРИБЛЇЖОВАНЄ УСТАНОВИ ШИРОКЕЙ ПУБЛИКИ Пишу: И. САБА ДОШ, О. ПЛАНЧАК-САКАЧ А. ПАЛАНЧАНИН

Серия подїйох хтори прешлого викенду отримани у Заводу за културу войводянских Руснацох з нагоди 10-рочнїци тей рускей институциї, почалa пияток, 26. октобра, и тирвала по нєдзелю, 28. октобер, у чиїх рамикох отримани рижни програми на културни теми, округли столи, роботнї за дзеци, проєкциї и театрална представа

а округлим столє на тему „Репертоарни зборнїк за руски хори” нашо фаховци з обласци музики, насампредз хорского шпиваня, розпочали догварку о пририхтованю архивней бази партитурох розписаних за хорске виводзенє хтори би були доступни шицким нашим културним дружтвом, хтори маю хорску секцию. Потреба за таку базу велька, понеже руководителє и дириґенти наших хорох чежко доходза до одвитуюцих партитурох, а источашнє, репертоарни материяли з дакедишнїх часох углавним ше нє чува адекватно. През дискусию у хторей участвовали директорка Заводу Анамария Ранкович, дириґентка керестурского Хору Лидия Пашо, музични педаґоґ Ирина Олеяр, музична редакторка Радия РТВ Агнета Тимко Мудри и публициста Дюра Латяк як модератор, начално догварени катеґориї и обсяг нотних записох хтори би ше перше ушорело у диґиталним формату и дистрибуовало онлайн, а потим, кед будзе можлївосци, були публиковани и як друковани зборнїк. КАТАЛОҐИЗАЦИЯ ШИЦКИХ КОМПОЗИЦИЙОХ

Одлучене же би ше каталоґизовали шицки композициї хтори од документованого початку хорского шпиваня при Руснацох у медзивойновим периодзе по нєшка, вивидзели нашо хори. Як катеґориї одредзени композициї за одроснутих, т. є. хлопски, женски и мишани хори, за дзецински хори и духовни композициї – литурґийни и коляди. За початок, як жридло би послужели фундуси керестурского Дома култури и новосадского РКЦ, а сотруднїцтво би було понукнуте и другим руским дружтвом, хором и поєдинцом хторим тота материя позната. Як потолковал Дюра Латяк, идея же би ше до єдней бази позберало шицки хорски композициї за руски хори зявела ше ище под час пририхтованя єдного з перших вельких проєктох Заводу за културу войводянских Руснацох, тротомного зборнїка нових композицийох виводзених на „Червеней ружи”. Понеже теди до трох кнїжкох розпоредзени шпиванки у народним духу, забавним духу и за дзеци, зборнїк хорских композицийох представял би заокружену роботу у обласци рускей шпиванки. Рижнородни подїї, обдумани за розлични цильни ґрупи з хторима Завод през викенд означел свой ювилей, на єден

16 РУСКЕ СЛОВО

способ нагадую нови концепт и приступ ґу роботи у нашей кровней институциї култури. – Циль нам „отвориц” Завод за шицких кого интересує руска култура, алє тиж и створиц нову публику, розвиц прихильносц ґу нашей култури и при ґенерацийох и популациї хтора ю потераз нє виказовала. Завод место за науковцох и уметнїкох, за академску и вершинску културу, алє наша намира же би попри тим постал и простор дзе ше приємно чувствовац буду и штредньошколци, и студенти, и дзеци и їх родичи, баби и дїдове – потолковала директорка Заводу Анамария Ранкович. Тот концепт приблїжованя установох култури широкей публики тиж медзи водзацима мотивами програмох хтори ше под гаслом „Пестованє публики” у Новим Садзе пририхтую за 2019. и 2021. рок, а у хторих и наш Завод будзе активно участвовац. БИЛИНҐВИЗЕМ ПРЕЗ ИСТОРИЮ И ПРАКСУ Соботова програма була пошвецена округлому столу на тему „Двоязичносц при Руснацох”. Присутних привитала директорка Заводу Анамария Ранкович, а модераторка и уводнїчарка до теми була Єлена Перкович. Перковичова ше оглядла на историят билинґвизма од давних часох, бо людзе од вше були билинґвални, як и на власне искуство. Мр Гелена Медєши ше през социо-линґвистични приступ вичерпно оглядла на теорийни розпатраня двоязичносци. О власних искуствох и персоналней и фамелийней двоязичносци бешедовали Анамария Рамач Фурман и Гелена Бабич. О искуствох на роботи у настави пестованя руского язика з елементами националней култури и у роботи зоз дзец1. НОВЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ми з мишаних малженствох бешедовала наставнїца руского язика Ана-Мария Рац. О институцийним аспекту двоязичносци и о прекладох бешедовал Микола Шанта, одвичательни редактор Видавательного оддзелєня НВУ „Руске слово”, а о видавательней дїялносци Дружтва за руски язик, литературу и културу бешедовала Ирина Папуґа. Закончуюци розпатраня дала Мелания Римар, предсидателька Одбору за образованє НСР. У дискусиї, а о власним искустве, шведочели Ирина Гарди Ковачевич и Йовґен Мудри. У Едьшеґ замку отримана роботня за дзеци, а у Заводзе єдногодзинова психолоґийна роботня „(Нє)щешлїва сом” на тему депресиї хтору тримала мср Гелена Папуґа. Потим була и проєкция видео роботи „I am happy” Юлиї Неджинскей зоз Польскей. Вечар бул наменєни младим, та ше заинтересовани могли опробовац у интересантним и популарним бависку за младих – escape game по руски „Сцекнї зоз Заводу”. ПРЕДСТАВЕНА ФУЯРА ЕТНО ИНСТРУМЕНТ Внєдзелю у просторийох Заводу за културу Войводянских Руснацох на програми були штири манифестациї. Перша, од 12 годзин, була „Ла линеа”, роботня за дзеци на хторей дзеци виказали свойо схопносци у рисованю. Кантаутор и музичар Сашо Палєнкаш присутним представел фуяру – стари инструмент хтори дакеди хасновали пастире у Штреднєй Словацкей. Иструмент мал и свою функцию у одбрани стада на пажицох од жвирох. Кажди пастир мал свою фуяру, а млади дзивки препознавали кеди хтори леґинь заграє. Припада ґу дуйним инструментом на хторим ше грає у дурских скалох, а розликую ше по велькосци – найменша длугока коло 1,5 метери, а найдлугша 3 метери. Интересантну приповедку о фуяри Палєнкаш презентовал и зоз граньом, нагадуюци же би тот етно инструмент могло вецей хасновац на наших сценох. Потим, зоз ґитару представел и свой найновши албум хтори зняти прешлого мешаца. На нїм єст дзешец стари шпиванки хтори Палєнкаш обробел на свой способ, и хтори блїзши младим. ТЕАТЕР НЄШКА Централна часц бул округли стол на тему „Перспектива театралного живота Руснацох”. Модератор того тематичного сходу була Ирина Гарди Ковачевич, хтора у своїм уводним викладаню надпомла же театер цивилизацийни здобуток старши як два тисячи роки. Феномен театру ше з часом менял, алє вше мал значну улогу, як цо ю и нєшка ма. Свойо видзенє проблемох у нашим театре винєсли у дискусийох Славко Орос, директор РНТ „Петро Ризнич Дядя”. Орос ше заклада же би ше процес професионализациї нашого театру закончело, бо зоз затримованьом такого статусу (анї аматерски, анї професийни), проблеми буду вше векши и чежши. Насампредз ше то одноши на його финансованє. Йоаким Рац, директор Дома култури Руски Керестур, указал на проблеми з хторима ше стрета наш Мемориял „Петра Ризнича Дядї”. Подобни су як и у професийним театре – нєдостаток средствох, хтори вше баржей правя 1. НОВЕМБЕР 2018.

ПРОЄКТИ ЗАВОДУ У Заводу емитована полгодзинова емисия „Проєкти Заводу” автора Славка Виная хтору Руска редакция РТВ зняла з нагоди 10-рочнїци Заводу. Гоч фокус емисиї на найвекших чечуцих проєктох чий ношитель Завод, през вияви вецей фаховцох хтори зоз Заводом сотрудзую од снованя по нєшка, тиж спатрена и акцентована улога тей институциї у чуваню, розвою и осучашньованю рускей култури, цо и водзаца мисия Заводу за културу войводянских Руснацох.

чкоди нашей найвекшей театралней шветочносци. Режисерка Нада Лендєр уж роками поставя дзецински представи у РКУД „Гавриїл Костелник” у Кули. Вона надпомла же театер окрем функциї забави ма и свою едукативну улогу, односно же дзеци през представи уча и свою мацеринску бешеду. З другого боку, зоз дзецинских предствох ше познєйше обезпечує и ґлумцох за представи за одроснутих. Звонимир Павлович, режисер на сцени у РКЦ Нови Сад бул скептични у оцени терашньопго стану у нашей театралней дїялносци. Наглашуюци же о кратки час нє будзе вецей анї кому пририхтовац представи, алє з оглядом на факт же у драмскей секциї РКЦ у Новим Саду вше єст младих жадних театралних искуствох, виражел оптимизем. Ґабриєла Саянкович, предсидателька Одбору за културу НСР, бешедовала на тему финансованя театралней дїялносци. Надпомла же Национални совит дзелї средства за тоту намену спрам можлїво сцох. Нажаль, вони вше скромнєйши, та би по єй думаню требало винайсц даяке друге стаємнєйше жридло финансованя. Дюра Латяк, автор кнїжки „50 роки Драмского мемориялу „Петра Ризнича Дядї” ше у своєй обсервациї проблемох нашого театру заложел за врацанє нашого театру на аматерски уровень. Наглашуюци же проблем нашого театру у сновательови хтори ше меня як ше меня и власц на тих просторох. Практично, з пременку на влсци у держави, виходзи же наш професийни театер вше на початку ришованя свойого статусу. З другого боку, можебуц же би як аматерски мал поряднєйше и сиґурнєйше жридло финансованя. На концу драмска секция „Арт” – младежска ґрупа Дома култури Руски Керестур, камерно виведла представу „Жени” у режиї Владимира Надя Ачима. ■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НОВИ РУСКИ КНЇЖКИ И ВИДАНЯ ПРЕДСТАВЕНИ НА БЕОҐРАДСКИМ САЙМЕ

РА ДОСЦ ЧИТАНЯ На тогорочним 63. Медзинародним беоґрадским сайме кнїжкох штварток, 25. октобра, на платоу „Бранко Милькович” промоцию своїх виданьох отримали НВУ „Руске слово” и Завод за културу войводянских Руснацох. Тогорочни Саям кнїжкох ше отримує под мотом „Радосц читаня”, а на нїм ше представели вецей як пейцсто видавателє зоз нашей жеми и иножемства. Промоция нових виданьох НВУ „Руске слово” отримана на платоу „Бранко Милькович”, а представени кнїжки поезиї Михала Рамача „Дуга над Дунайом”, Якима Чапка „Церень спод нохца”, Тамари Хрин Рончевич „Капка на концу нохца” и кнїжка приповедкох Агнети Бучко Папгаргаї „Там дзе слунко виходзи”. О кнїжкох бешедовали рецензенти и редактор, др Дюра Гарди, Микола Шанта, Олена Планчак-Сакач и Ирина Гарди Ковачевич. Завод за културу войводянских Руснацох представел Зборнїк роботох зоз трецей рускей науковей конференциї младих науковцох и фаховцох, Моноґрафию „Руснаци у Суботици”, Мастер роботу „Литературно-историйни дискурс драмского додатку часописа ’Шве-

тлосц’ у периодзе од 1952-2010. рок’” авторки Александри Лендєр и Словнїк руского народного язика, I и II том. О виданьох бешедовали мср Сашо Сабадош и мр Гелена Медєши. На штанду Амбасади України представене двоязичне виданє на руским и сербским язику „Сучасна українска драма”, а о тей кнїжки бешедовали поетеса, драматурґ, културолоґ Неда Неждана и пририхтоваче др Людмила Попович, Микола Шанта, а виривки зоз кнїжки читала позната беоґрадска ґлумица Хана Селимович. В. В.

У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ И ТОГО РОКУ МИҐРАНТИ ШКОЛЯРЕ РУШЕЛИ НА НАСТАВУ

ДОБРЕ ИНТЕҐРОВАНИ, ШИЦКИ ПОМАГАЮ И того школского року як и влонї, до школох у шидскей општини рушели и миґранти, школяре зоз прилапююцих центрох зоз „Адашевцох” и „Принциповцу”. Обезпечени им кнїжки, потребни школски прибор, як и превозка до школи и назад. До основней школи „Бранко Радичевич” ходза 10 школяре зоз „Принциповцу”. Слово о школярох од пиятей по осму класу. – Прешлого року зме мали аж 25 школярох миґрантох, алє велї пошли далєй. Вони приходза на наставу од дзевец годзин до пол дванастей. Одходза на годзини хтори у тот час по розпорядку. Добре ше присподобели и вони и нашо наставнїки, а тиж и домашнї школяре хтори им помагаю – гвари Далибор Фарбаш, директор ОШ „Бранко Радичевич”. Вон додава же школяре доставаю безплатни кнїжки, теки и прибор як и ужину. Тиж су уключени и до роботи секцийох. Дзепоєдни уж добре звладали сербски язик. Директор Фарбаш додава же школа будзе конкуровац за средства же би их одведла на Саям науки до Беоґраду як и на даєдни театрални фалат. Подобна ситуация и у ОШ „Сримски фронт” дзе на наставу ходза школяре миґранти тиж зоз „Принциповцу”, алє нїзши класи. – Влонї було лєгчейше, бо зме мали особу хтора их провадзела и знала фарски язик. Тераз яко-

18 РУСКЕ СЛОВО

шик ше комуникує по анґлийски, а на розполаганю и компютери и телевизори хтори обезпечели страни донаторе. Наша школа запровадзела програму „Шицки розлични, шицки людзе” же би ше школяре лєпше интеґровали до настави. Пред початком школского року наш наставнїк историї Милан Ґербер орґанизовал презентацию за родичох домашнїх школярох же би вони лєпше упознали держави и обичаї державох зоз хторих приходза школяре миґранти – гвари Весна Кузминац, координаторка за питаня школярох миґрантох у ОШ „Сримски фронт”. Зоз образовним процесом облапени и старши школяре и то Ґимназиї „Сава Шуманович” на наставу ходза седмеро школяре зоз Прилапююцого центра „Принциповец”. – Школяре хтори нам були влонї вецей нє ту, а тоти седмеро нови зоз Авґанистану и Ирану. Наставу за нїх зме так орґанизовали же би вони слухали викладаня на годзинох сербского язика як и анґлийского и нємецкого. Тото цо им найвецей треба понеже на настави оставаю лєм три школски годзини. Тиж ше намагаме уключиц их и до звонка наставних активносцох, а водзели зме их и на театрални представи до Културно-образовного центру у рамикох фестивала „Свратиште у позориште” – гвари Нада Хромиш Аничич, директорка Ґимназиї „Сава Шуманович”. Вл. Дї. 1. НОВЕМБЕР 2018.

ОКТОБЕР 2018. рок

ЧИСЛО 9-10

ТЕМА: „Розход... Нови початок”

„ й, чежко тому хто дом траци, под цудзе нєбо цо ше селї.” Слова то Михала Рамача зоз поеми „Чукундїдов ошмих“, хтора символ одходу нащих предкох зоз старого краю. Конєц писнї и час за нами укаже же рускей заєднїци тот одход принєсол єден нови початок и цали нови живот зоз нїм. Прето тота тема, такой за розходом, ма и нови початок. Вибрали зме ю нє лєм пре нєшка актуалну тему – виберанки, конєц єдного и початок другого мандату, алє и пре ище велї нашо, интимни розходи и нови початки... Даєдни з найкраших писньох о розходох написал Серґей Єсенїн, а зоз шветовей литератури за нїм и Райнер Мария Рилке, Ґете и велї други. У сербскей литератури вшелїяк найпрепознатлївша Десанка Максимович, алє о тим писал и Йован Дучич, Милан Ракич, Мирослав Антич... Руски писателє тиж були инспировани на тоту тему, од спомнутого Михала Рамача, та по Якима Чапка чию писню можеце пречитац на тим боку, алє и новших творох котри потераз обявени лєм диґитално на Фейсбук ґрупи „Литература по руски“ хторим зме пошвецели нукашнї боки Литературного слова. За конєц зме охабели прозу Сашу Сабадоша хтори дава єдинствену и цикаву импресию о месце дзе ше занавше розиходзиме, алє и дзе ше нащивює, по традициї, 1. новембра, на дзень кед виходзи тото число. Редакция ЛС

Яким ЧАПКО

ЩЕСЦЕ КЕД МАШ Гарсц я розкирвавел до жеми як пес сом загребал, най мам за гладни днї. Заш лєм даремно. Око я видлобал з дїльова шивим, до рукох ягоди руцел место мешаца їх най облапя. По коминох скору, широко як павук розопнул павучину у морю. Днї били окраднутого крадоша и крик и слизу я у швитаню остатнїм задавел. Лєм аортох громаду розфаластованого цела кед ти нє сцеш. дзе най зохабим? На облак Одход дурка. О! Яки чежки жаль одходзиц, празнєйши од нїчого. (Антолоґия рускей поезиї, 2005.)

1. НОВЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „Розход... Нови початок” Емилия ПЛАНЧАК СУБРАМАНИАМ

Мирослав ЗАДРЕПКО

Татяна БЕУК ЛАТЯК

ДАЛЄКО, ЖАЛОСНИ, САМ...

ПРИСТАНЇЩЕ

ОДХОД И ПОДОБНЕ

нє глєдам вецей нє блукам по морю нашол сом пристанїще котре чека лєм мнє луку од праху зоз билу панї вола ме же бим вошол велька шветлосц войдзеш и дзвери ше завру велї пробовали нє удало им ше хто раз полєци зоз ангелами праху нє може злєциц, занавше остава швет снох швет жаданьох швет болю войдзеш кед пожадаш нє видзеш нїґда. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Далєко на окраїску жеми розтарганей у дзиравей пещери нєпорихтаней у цудзини розплаканей у далєких морйових глїбинох у затрацених ровнїнох... А заш лєм блїзко у души моєй завше полней любови твоєй... Жалосни, роками занєдзбани у озеру лядових слизох окупани безконєчно, боляцо розчаровани ошмихи по церньох порозтресани чувства покраднути, побрани а заш лєм у шерцу нашмеяни зо мну щешлїви, розшпивани... Сам у цихосци самей сам у тайни зачуваней одруцени од радосци нєпознатей осамени у празних обецаньох, охабени у вичних жаданьох... А заш лєм вше вично зєдинєни у моїх снох полюбени...

20 РУСКЕ СЛОВО

ОХАБЯНЯ Охаб ми гевто златнотварде лїсце на конаре гоч шицки други полєгаю на жем задовольни зоз шмерцу. Поведз ми же сом процивприродна, нєпорихтана за пошвидшане обрацанє у пальцох запалєного рубина. Зошлїснута зоз калдерми котра, ище вше, лєм на єдним месце криштальова – нє поцагнєм ше назадок! Прето поодламуєш Верхи позакривани у жемових колїскох. *** Глїняни птици одгадли цудзи лєт. Лїсце на лїсце – рух на рух. (Фейсбук ґрупа Литература по руски) 1. НОВЕМБЕР 2018.

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

ВИТОР...

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Тамара ХРИН

Саня ПОЛДРУГИ

Знам... Алє сом цихо, бо ти далєко, жалосни, сам...

Прерошнї, Прескоч Основни начала Послушносци И идз. Лєм так Дошлїдно витвориш Животни порив За роки цо (ище вше) Далєко пред тобу. Престань бановац За безбрижним Бавеньом зоз собу И рошнї. По хмару, По нєбо, И далєй, и далєй. О тебе, Як и вше, Будзе ше приповедац Виками по концу, Над раном Кед допита И найстраснєйша любов, Поцихи, най ше нє чує. Шлєбодно идз, Лєм кед маш дзе.

Кадзи витри тоти дую? Кадзи лїсца прешлосци ноша? Чи зоз гвиздами танєц танцую, Памятки на кридлох мотиля? У празних штирох мурох, У куце самує вельки куфер. Однєш витре з лїсцом, Памятки з того куфра. Кадзи сцеш, лєм цо далєй од мойого мотиля. Офарбим ютре мури на целово.

1. НОВЕМБЕР 2018.

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „Розход... Нови початок” Емилия ПЛАНЧАК СУБРАМАНИАМ

Мирослав ЗАДРЕПКО

Татяна БЕУК ЛАТЯК

ДАЛЄКО, ЖАЛОСНИ, САМ...

ПРИСТАНЇЩЕ

ОДХОД И ПОДОБНЕ

20 РУСКЕ СЛОВО

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

ВИТОР...

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Тамара ХРИН

Саня ПОЛДРУГИ

Знам... Алє сом цихо, бо ти далєко, жалосни, сам...

1. НОВЕМБЕР 2018.

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

РУСКЕ СЛОВО 21

ТЕМА: „Розход... Нови початок” ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ, ДРАМА, ПРОЗА…

ШВИЦАЦИ ВАРОШ

еметов як институция вше бавел якушик улогу у живоце нашого протаґонисти. Єден бок його фамелиї видзел теметов як централну и монументалну установу у їх животох. Вони патрели на мертвих яґод на тотемох и мертви були централни фиґури їх тужемского существованя. Дахто з боку би здобул погришни упечаток же смуток тих людзох у функциї дроґи, же их на одредзени способ окрипює. Медзитим, тот смуток у сущносци єдини способ за отримованє у живоце, спозорйованє на можлїву траґедию. У таким окруженю вообще нє було чудне же наш герой уж на шейсц роки свойого живота почал у текох и на остатнїх бокох календарох рисовац гроби и памятнїки. Мож повесц же вон барз млади вошол до швета ґотики, з тим же тота ґотика у сущносци була манифестаци парастских, вшелїяк християнских, ритуалох и обсе сиї старших особох з тима чийо души пошли дзешка горе, а чийо цела гнїю у черножеме, иловачи, або у другим стратусу жеми. Други бок фамелиї нашого младого героя, хтори нароком нє ма мено, на други способ патрел на тоту тематику. За нїх теметов бул вредни фалат жеми, важни здобуток после деценийох трапеня у якейшик фабрики за пенєж хтори дакеди значни, а дакеди нїяки. Гроб якашик форма одпочивку и прето важне же би чловек сам себе купел теметовске место и подзвигнул памятнїк як символ його борби у знаку шерпа и млатку. Прето таким людзом велька ствар кед можу повесц своїм унуком же, дзекуюци їх закладаню у локалней самоуправи, преширени теметов.

Сашо САБАДОШ

Наш водзач през тоту приповедку ше порихтал за одход на теметов у дню кед векшина його познатих з його родимого варошу одходзи там, у дню кед очи шицких святих ознова швица, у дню хтори велї волаю Дзень мертвих. Святи и прекляти Перши новембер! Варош нашого чловека ма єдну специфичносц у одношеню на други католїцки заєднїци южней Панониї. Там того дня воднє ше теметов рихта, а народ приходзи кед зайдзе слунко. Попри сладких ґестиньох, хтори ище єден символ того дня и хтори ше предава по инцидентно високей цени, прави лайтмотив швички. Швички коло крижа у центре теметова и швички на самих гробох зоз Некрополису творя Метрополис и на якиш способ оживюю розпадуюци ко сци. То єден страцени варош хтори швици раз до рока и хтори дзекуюци своїм мертвим жительом нїґда нє умера. А наш водзач стої осамени пред гробами своїх наймилших, з хторима одроснул и хтори му подаровали його нєзвичайни звичаї, гласкани з боку жимного витру у тим уж по традициї бизарним першоновемберским вечаре... (Литературне слово, 2013. рок)

Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Фотоґрафиї: Вероника Вуячич

22 РУСКЕ СЛОВО

1. НОВЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

УТВЕРДЗЕНИ ПРОГРАМИ „КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ ЄШЕНЇ” Концепция тогорочней XXV Културней манифестациї „Костельниковей єшенї” утвердзена 24. октобра на схадзки Орґанизацийного одбору, а програми буду отримани през два викенди, од 9 - 17. новембер. Будзе отримана у рамикох означованя 70-рочнїци од шмерци Гавриїла Костельника. Толкуюци предкладанє програмох предсидатель Орґанизацийного одбору Манифестациї Микола Шанта, визначел же и тогорочна концепция манифестациї стандардна и на нєй предвидзени промоциї найновших литературних дїлох на руским язику наших писательох хтори видало НВУ „Руске слово”. Промоциї нових кнїжкох на руским язику и стретнуце зоз писателями буду 9. ок-

СТРЕТНУЦЕ РЕЦИТАТОРОХ „МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК”

Од того року Стретнуце рецитаторох у своєй назви будзе мац мено Михайла Зазуляка як тирваце здогадованє на пред роком упокоєного визначного фаховца у тей обласци. Зазуляк зоз нєсебичну активносцу и закладаньом задлужел рецитаторство як при Руснацох, так и у Войводини, як рецитатор, ментор и фахови сотруднїк. Орґанизацийни одбор КЄ принєсол одлуку о пременки мена Стретнуца, а предкладанє иницировало НВУ „Руске слово”.

тобра од 11,30 годзин у Школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, а 15. новембра од 12 годзин, у ОШ „Братство єдинство” у Коцуре. На тот завод буду представени нови литературни твори Агнети Бучко Папгаргаї збирка приповедкох „Там дзе слунко виходзи”, кнїжки поезиї Тамари Хрин Рончевич „Капка на концу нохца”, Якима Чапка „Церень спод нохца”, Михала Рамача „Дуга над Дунайом”, интервюи Олени Планчак Сакач „Вецей од бешеди” и антолоґия дзецинскей приповедки хтору пририхтала Мелания Римар. Промоция тих нових кнїжкох окрем у Школи у Руским Керестуре будзе и за старшу публику тиж 9. октобра у

ресторану „Червена ружа” на 18 годзин, будзе Промоция нових кнїжкох – литературно-музични вечар, а нове того року же на тоту промоцию буду поволани и школяре руских оддзелєньох Ґимназиї „Петро Кузмяк”, понеже нє буду мац, як по тераз окремну промоцию у самей Школи. На Стретнуцу за старших попри спомнутих писательох будзе представена и найновша кнїжка академика Юлияна Тамаша, а представи ше и госцинска писателька з Нового Пазару Надия Реброня. У музичней часци того вечара наступи Дзивоцка шпивацка ґрупа Дома култури Руски Керестур. Тиж и у Коцуре, попри Промоциї нових кнїжкох и стретнуца з писателями у Школи, 15. новембра Стретнуце зоз писателями будзе и у Руским доме за старшу публику. Традицийне Стретнуце рецитаторох з наших руских местох будзе 10. новембра у Кули у Школи „Петефи бриґада”, а нєпоштредни орґанизатор му кулске РКУД „Др Гавриїл Костельник”. У рамикох „Костельниковей єшенї” у Коцуре 10. новембра пригодни програми буду у Етно-клубу „Одняте од забуца”. Там пририхтую виставу з Подобовей колониї „Коцур 2018” и литературно-музични вечар „На чесц Костельникови”. Програми орґанизую сам Етно-клуб, Дом култури и МО Рускей матки Коцур. Други викенд, 17. новембра резервовани за литературни вечар у Дюрдьове у КУД „Тарас Шевченко”, дзе на 19 годзин будзе промоция новей кнїжки Якима Чапка, як литературно-музични вечар. Истого вечара у Руским Керестуре у Доме култури час пошвецени младим творительом хтори на 21 годзин наступя у Мултимедиялней програми младих „Дньовка”. На 20 годзин орґанизаторе „Дньовки” пририхтую отверанє вистави фотоґрафийох на тему „Вода” за хтору отворени конкурс. М. А.

У КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” У ДЮРДЬОВЕ

КАРТИ ЗА БАЛ МЛА ДИХ МОЖ КУПИЦ

Млади з Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” з Дюрдьова и того року орґанизую Бал младих, хтори будзе 10. новембра. Гваря же им ше така файта друженя барз пачи, алє и нащивительом, та им нє чежко влапиц ше до роботи. – Мило нам же ше млади розпитую за наш бал, прето порадзене же го и того року орґанизуєме. Од початку сом упуцена до активносцох младих, а того року сом ше самоинициятивно уключела до орґанизациї балу, бо ме активносци младих у нашим Дру1. НОВЕМБЕР 2018.

жтве вше баржей интересую – гварела Оливера Пап з Дюрдьова, котра водзаца у орґанизациї тогорочного Балу младих у Дюрдьове. Як прешлого так и того року главна награда будзе интересантна, на хасен можебуц шицким возро стом, нє предмет є и нє мож ю положиц до коверти, а анї запаковац до паперу. Орґанизаторе на тоту тему сцу остац таїнствени же би шицких цикавело цо то порихтали. Вони поволую младих же би ше ґу нїм приключели на друженю, алє и поручую же нє побаную,

бо ше и того року буду намагац направиц добру атмосферу и випочитовац шицких госцох. И на тим балу, трецим по шоре, концепт будзе подобни – балованє почнє на 19 годзин у просторийох Дружтва, грац будзе „Пицикато бенд”, а будзе орґанизована вечера и томбола. Уходнїци за Бал, котри будзе отримани на соботу, 10. новембра, мож резервовац и купиц по 3. новембер при Тамари Салаґ на 064/ 412-98-85, або по єй профилу на Фесбуку Tamara Salag. Уходнїца 1 200 динари. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ САНЯ И ТАНЯ СЕҐЕДИ (БА ДАРКОВО) ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ВЄДНО КРАЧАЮ, А КАЖДА ПО СВОЄЙ ДРАГИ Два шестри, Саня и Таня як двойнята, одмалючка нєроздвойни. У живоце вецей раз були на животним испиту, остатнї бул найчежши, кед пред трома роками остали без особи на хтору ше вше могли опрец – оца Мирослава. Предлужели ше старац о мацери Зденки, почали ше старац о обисцу, обрабяц поля... Пише: Сандра САЛАМУН

И ЗА КРАСУ НАЙДУ ЧАСУ – Саня нє так люби ручни роботи, алє ми зато вше помогнє кед дацо надумам. Я барз любим ушорйовац стари предмети, карсцелї, кантички, а за Крачун и Нови рок вше справиме нови прикраски. Нєдавно нам майстор пременєл штоф на фотелї, а ми два ушорели древени часци и викомбиновали з мебельом у дньовей хижи – гварела задовольно Таня.

24 РУСКЕ СЛОВО

Гоч су барз млади, бо Санї 24, а Танї 25 роки, обидва шестри уж три роки фундамент обисца у котрим жию штири жени, з трох ґенерацийох. Од баби Ани научели обрабяц заграду, а шицко друге цо мушели пошвидшано научиц, научели од найблїзших. Одлучели жиц на валалски способ и предлужиц робиц шицко тото цо їх оцец дакеди робел. По тим як випатра обисце Сеґедийових – двор, шопи, кармики и заграда, нїхто би анї нє подумал же у нїм нєт хлопскей руки. У загради маю шицку желєняву, та и маку, алє и велї нєузвичаєни присмачки котри векшина ґаздиньох купує у мещку у дутяну. Саня и Таня до загради пошали нашенька лїковитих травох и присмачкох. Того року наварели вецей як сто литри парадичанки зоз своїх парадичох, наварели маджуну з кайсох и шлївкох, а з грушки випечу палєнку. Окрем того, схопно рубу древо зоз шекеру, и шицко робя з вельким ентузиязмом, дзеку, алє и знаходлївосцу. – Кед зме остали без оца, обидва зме ше зложели же предлужиме робиц шицко цо и вон робел. А научел нас вельо. Любел ше дружиц и бул позитивни, часто шедзел з нашим дружтвом, и млади го любели. Кед ше похорел, сцел предац статок же би шестра и я нє мушели мац тельо роботи. Саня теди одлучела же то заш лєм вона будзе робиц – а я єй помагала тельо кельо сом могла – гвари Таня. Стараю ше и о мацери Зденки котра нє цалком рухома, и найчастейше є у кочику.

барз мала. Одлучела сом предлужиц оцову роботу, бо нє бул хто. Нїґда сом нє побановала – гварела Саня. Витирвалосц и упартосц то тото цо обидва шестри маю у себе, и ошмих, алє гевтот щири. Знаю шестри и оштрейше кед треба, рахуюци же нїґда нє мож знац цо живот приноши. Робя шицко цо треба же би обисце функционовало. Нїч им нє чежко, та заш лєм, за велї роботи потребна хлопска моц. Як гваря, заджмуря, поробя, и готове... Саня того року пешираз тлачела сою и гвари же ше єй пачи и тота робота хтору будзе знац вше, кед будзе потребне. Прешлого року поорала и подерляла вецей як сто ланци жеми. Гоч до пред даскельома роками знала лєм цо ше кеди шеє и садзи, дзекуюци сцерпезлївому бачикови Сашови, добре є упутена до того цо єй обовязки, алє и можлївосци.

ПОПАРЕ ВЕЦЕЙ ЯК ДВАСТО ЛАНЦИ ЖЕМИ У Дюрдьове єст лєм даскельо жени котри гоня трактор, а Саня єдина котра и пририхтує жем, пооре, подерля, шицко цо потребне. Пред даскельома роками, кед закончела штредню школу, почала робиц у фаху, як кухарка. – Жадала сом робиц, алє нє ишло. Робела сом у двох ресторанох у валалє, роботни час ше нє почитовало, а плаца була 1. НOВЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

– Спочатку зме ше и спричкали, алє зме тото превозишли кед зме лєпше упознали як функционуємє. Вона сцела, и упарта, и шмел бим ше ставиц же би найлєпше обробела жем и кед би ше змагала з найлєпшима у валалє. Кажда чесц обидвом на знаходлївосци и барз ше цешим у нїх – виволал їх бачи Шантов котри Саню научел и орац жем, и танїровац и велї други хлопски роботи єдного парста. Жем почала обрабяц пред роком, кед видзела же ше им нє виплаци кед за кажду услугу буду мушиц дакому заплациц. На полю маю жита, кукурици и сої, а три роки шестри кармя и швинї за предай. – Велї ше ґу мнє справовали так яґод да ше нє розумим нї до чого. Найгорше ми було кед требало викармени швинї нагнац до камиона, бо вони вельки и моцни. Тераз сом ше фокусовала лєм на предаванє швиньох – гвари Саня, хтора уж зна як треба помогнуц прашачки же би ше опрашела. ШЕСТРИ ДО ШВЕТА Саня звекшого водзи обисце, гоч ма помоц и потримовку од шестри Танї, котра абсолвент на Природно-математичним факултету, на напряме – ґастрономия. Рок роби у елитним ресторану у Новим Садзе. – Пре студиї и роботу жиєм у варошу, алє ридко котри шлєбодни дзень нє препровадзим зоз шестру у Дюрдьове. Теди ше напредок радзиме цо будземе робиц – гварела Таня, котра як и єй шестра, люби пририхтовац вшелїяки єдла. Тей жими, як и каждей, планую направиц вецей домашнї продукти зоз швиньского меса. Вше

1. НОВЕМБЕР 2018.

випражую шкварки, а зоз садла истого дня на столє садлянїки. Правя колбаси, гурки, паштети, салами и шицко друге, ми... Вельку помоц маю од мацеровей шестри, Геленки Скубановей и єй супруга Бориса. Мож повесц же функционую як єдно обисце, стараю ше єдни о других и єдни другим помагаю. Зоз гумором и вреднима руками шицко сцигню поробиц. – Домашнє найлєпше, знаме як зме до ньго дошли, а з ме са справиме продукти по своїм смаку. Так найлєпше. Оцец жадал мац сина же би предлужел тото цо вон робел и нє раз спомнул же би го даєдна з нас двох могла нашлїдзиц. Знам же прето Санї нє було чежко одлучиц ше обрабяц жем и кармиц швинї и живину. Нажаль, вон то нє зна, гварела Таня котра затераз задовольна зоз роботу у ре сторану, а гвари же кед вецей нє годна робиц як кухарка, придружи ше ґу ше стри и будзе рихтац кетеринґи. – Буц кухар у припознатим ресторану барз напорне и чежке. На роботи тензия осем роботни годзини. Стално ше понагля, цали час зме на ногох, з ногох и єме. У змени сом єдина кухарка, мам помоцнїкох алє на мнє найвекша одвичательносц. Шицко ше пририхтує „ала кард” – гварела Таня, котра о пол рока на роботи унапредзена за кухарку. И Саня и Таня наисце шицко робя зоз задовольством. Вельо того их здогадує на їх оца, а так як ше вон любел дружиц, и вони два предлужели. Прето госцини у нїх часто. А о тим же су добри ґаздинї и одвичательни роботнїци знаю шицки котри голєм раз крочели до їх обисца.■

Саня и Таня, два вредни кресцанки

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ЛЮБИЦУ УРНАУЕР З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

БАРЗ СЦЕЛА ПОЙСЦ, АЛЄ И ВРАЦИЦ ШЕ

Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Накадзи наполнєла осемнац роки, Любица Урнауер з Керестура, теди Сивч, позберала свою зайдичку и пошла робиц до Нємецкей. Думала же останє лєм тельо же би себе дакус заробела, алє судьба мала иншаки плани, та остала аж по пензию. Пред двома роками ше врацела до свойого валалу, а то Любица нє могла лєм дочекац

Любица зоз сином Оливером

26 РУСКЕ СЛОВО

оч сцела буц стюардеса, лєбо фризерка, обставини нє були таки же би ше Любица могла вишколовац, та ше одлучела за иножемство. – Скоро шицки ше после основней школи пошли далєй школовац, а я остала нєшколована, та сом ходзела до Задруґи. Добре ми ишли язики, оцец ми бул Руснак, а мац Сербкиня, та сом и руски и сербски язик єднак знала, а и у русийским сом була добра. Пачела ше ми робота стюардеси, шицко уж було покончене, достала бим и стипендию, алє сом нє наросла тельо кельо требало, та сом нє могла пойсц и дакус сом ше теди розчаровала. Но, вец, реку, будзем фризерка. Сцела сом учиц тото ремесло у, теди познатого, Силадїя у Керестуре. Уж сом и побешедовала з майстром, алє ми требал оцов подпис, а вон ми го нє сцел дац. Нє було анї пенєжи, а требало два раз тижньово ходзиц до Кули. Теди сом гварела оцови же уж кед ме нє дал до школи, док наполнїм осемнац роки, пойдзем лєбо до партиї, лєбо до Нємецкей. Нє сцел анї чуц же бим пошла до комунистох, та сом ше 1971. року позберала и зоз єдну нашу даль-

шу родзину пошла до Нємецкей – добре ше здогадує того Любица, як и тото яка була одушевана зоз природу и околїском кед першираз вошла до Нємецкей. – Кед зме вишли з Австриї, а воно вшадзи бреги, красни хижи, квеца... красота. Перше сом у єдним манастире у кухнї чисцела кромплї, бо там уж робела и тота моя родзина. Нє розумела сом нїкого нїч, та було вельо шмишни ситуациї, алє и жалосни. Там сом нє могла витримац, та сом пошла до другого места, дзе робела мойого оца шестра. Робела сом у єдним готелу у Алпох, перше у кухнї, а потим и як пораячка. Понеже сом у Нємецкей була лєм як туриста, єден чловек ме приявел полициї, та сом ше о даскельо мешаци мушела врациц до Керестура, но, алє, нє забранєли ми уход, та я о даяки час ознова пошла – толкує Любица яка була упарта же би витворела тото цо сцела. РОБЕЛА И ПО ТРИ РОБОТИ Любица у Нємецкей пременєла коло дзешец роботи, у вецей местох. Згваряла 1. НОВЕМБЕР 2018.

ше и з руками, а з часом научела нємецки язик, та вец було уж вельо лєгчейше, а могла себе сама найсц и роботу. – Кед сом робела у єдней фабрики ботошох, ґазда ме и приявел, цо було добре, медзитим, там була мала плаца и нє могла сом з ню прежиц, та сом нашла роботу у єдним готелу. Барз ше ми пачела природа и околїско, була така як у кнїжки „Хайди”, хтору сом першу пречитала як дзецко, и сполнєло ше ми тото о чим сом шнїла. На тей роботи сом упознала и будуцого супруга Вернера, хтори там робел як кухар. Його родичи були Шваби зоз Жаблю, хтори ше после войни врацели до Нємецкей. Року 1974. зме ше побрали у Нємецкей, а потим зме у Керестуре правели и свадзбу – приповеда наша собешеднїца хтора, гоч могла, нїґда нє вжала нємецке державянство. – Зоз супругом зме ше одселєли до другей покраїни, там дзе жили його родичи. О два роки як зме ше побрали, народзел ше син Оливер, а чежко було без помоци, та и моя мац приходзела помагац. Пол рока наш син бул и у Керестуре у моїх, алє сом нє могла витримац и гварела сом же нїґда вецей. Селєли зме ше потим ище даскельо раз, а 1988. року зме ше зоз супругом и розишли – приповеда Любица о тим периодзе у своїм живоце. – Чежко ми було самей з дзецком. Нє мала сом там нїкого свойого, а нє сцела сом ше врацац з нїм до Керестура, бо сом нє мала закончену нїяку школу, а анї школованши нє мали дзе робиц. Окреме було чежко вжиме, кед сом шедзела и роздумовала як би було добре кед бим була ластовка и могла одлєциц до Керестура. Людзе думаю же то так лєгко у иножемстве, а вони ту ходзели на родзени днї, свадзби, на представи... а я нє мала таки нагоди, робела сом дакеди и на трох местох. Шпоровали зме и же бизме могли присц до Керестура, бо сом кажди рок приходзела влєце, а и

1. НОВЕМБЕР 2018.

вжиме ґу оцови за Крачун. Дакеди сама, дакеди зоз сином, и вон барз люби ту присц. Зна бешедовац и по руски, и по сербски. Оженєти є зоз супругу Алекс, хтора ма два дзивчата, Лену и Леони, хтори барз любим. Єден час зме и бивали вєдно, точнєйше, по 2016. рок, док сом ше нє врацела до Керестура – гвари вона. ЦАГАЛИ Ю ДОМ И ЛЮДЗЕ Любица ше шицки тоти роки рихтала же ше враци на валал, и то и дочекала теди кед була на чеканю за пензию, до хторей урядово пошла у юнию того року. – Тераз жиєм у обисцу у хторим сом и одро сла. Як сом сцела пойсц, так сом ше сцела и врациц. Гоч сом нїґда нє сцела там остац. До пензиї сом пошла зоз фабрики дихтунґох, дзе сом робела вецей як 26 роки, а остатнї 19 роки сом робела на контроли. Щиро, за їх стандарди, з тоту пензию бим там нє могла жиц. Цагал ме барз дом, людзе, бешедовац з нїма, бо сом там нє могла, а и нє мала сом часу. Тераз барз крашнє препровадзуєм днї, виполнєла сом себе и жаданє же бим мала пси, бо их барз любим и уживам у нїх. Ходзим на кафу до сушеди, до родзинох, кед цеплєйше, вожим ше по валалє на моєй моторочки, по хторей ме людзе тераз уж и познаю. Вшелїяк же ми хиби ми син и унучата, алє тераз єст уж и дружтвени мрежи, та ше так чуєме, а и кед бим була там, нє могли бизме ше видзиц барз часто, тиж так бизме ше частейше лєм чули. Нїґда сом нє побановала же сом пошла, гоч сом нє думала же останєм аж по пензию, алє так ше розвива ла ситуация. По сле телїх рокох, пришла сом до, як я гварим, моєй Юґи, до мойого Кере стура – закончує Любица бешеду, зоз ошмихом на твари.■

ДО КЕРЕСТУРА ШЕ ПРИДУ ОДПОЧИНУЦ Син Оливер и його фамелия приходза до Керестура кажде лєто, а вєшенї ходзи вон сам. – Кед зме пришли вєдно до Керестура 2014. року, дзецом то було першираз, и кед вошли до двора, кричали – шлєбода. Син гвари же читаю днї по приход. Ту ше приходза одпочинуц. Оливер по цали дзень шедзи у камиону, та ше му таки одпочивок добре зда. И я два раз рочнє ходзим ґу нїм, сама, на авту – гвари Любица.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЯКОВ ОЛЕАР ЯША З КОЦУРА

ТУ ВШЕ БУЛ И ОСТАЛ НАШ ДОМ Пише: Златко КОЛЄСАР

А ШЕРЦО У ПЕТОХ Кед нам ше младша дзивка одавала до Швайцарскей, наша жем була под санкциями, та нам чежко було достац визу до Европи. У Нємецкей амбасади нам лєдво одобрели визу. Интересантне було тото же и за Швайцарску требало визу, а ми ю нє мали, та супругу и мнє „прешверцовали” прейґ гранїци. Жец знал кеди гранїчаре маю паузу, а познате було и же оквицени авта єден за другим, углавним на гранїци пущали у колони, а и ми були у єдним з тих автох. Нє було нам шицко єдно, алє нам ше удало, гоч шерцо було у петох – памета Яша Олеяр.

28 РУСКЕ СЛОВО

Дахто свой живот пренашол у иножемстве, дахто пошол до швета, та ше познєйше врацел, а седемдзешат седем рочни Яков Яша Олеар, народзени Коцурец, остал зоз винчану на валалє. Дзивки у швеце, та док ище обидвойо могли, зоз супругу Марґиту путовал до Нємецкей и Швайцарскей ґу нїм и ґу унуком. Тераз уж пензионерски днї найволї препровадзовац зоз приятелями за картарошским столом...

ще у младосци, накадзи закончел тарґовецку школу, почал робиц як тарґовец. Робел и други роботи, так же вивесц нашеньску робу до Словениї, Нємецкей и Австриї, без Яши нє могло задумац. Од снованя рукомету у Коцуре, Яша велї роки бул и у тим спортским конаре барз активни. Бановал кед преорани рукометни терен бул там дзе тераз амбуланта, гоч ту нє бул рукомету нє бул конєц. НЄ БАВЕЛ РУКОМЕТ, АЛЄ ЗА НЬГО ЖИЛ – Бул сом у рукомету од його снованя, та по остатнї днї, алє пред тим єден кратши час сом бавел шах за „Омладинєц”. Зоз шахистами сом обишол велї познати места, медзитим у тим периодзе ше почало формовац рукометну екипу и якош ме баржей прицаговал тот спорт. Терен нам бул там дзе нєшка коцурска амбуланта, а вец нам го, так повесц, през ноц преорали. Нє дзвигли зме руки од того спорту и предлужели зме тренирац у школи. Гва-

рим тренирац, гоч сом нє бавел, алє сом бул коло рукомету, коло орґанизациї, бавячох, тренерох, там дзе було потреби – здогадує ше наш собешеднїк. Яша якошик вше мал интересантни идеї за бизнис, та кед рукометному клубу требала финансийна помоц, порушал Томболу, котра Коцурцом була интересантна, бо ше мали дзе дружиц, а з пенєжом котри ше там заробело, помагал Клубу. – Водзел сом програму на Томболи, старал ше о наградох, а пенєж котри оставал, укладали зме до клубу. Познєйше сом у Темерину купел билиярски стол, та ше шицки могли дружиц и бавяци билияр. На концу, кед хтошка видзел же од того мож и заробиц, задзековали ми на сотруднїцтве – гвари Яша, чийо дзепоєдни идеї остали жиц на других местох. УНУЧАТА У ШВЕЦЕ БЕШЕДУЮ ПО РУСКИ Яша и Марґита маю два дзивки, Славицу, (Славку), котра з фамелию жиє у Нє1. НОВЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

ниї за нашенька: бар, мугар и просо, котри ше прейґ спомнутей фирми вивожело и до других жемох. – Бар зме вивожели до Австриї и Нємецкей, и то на велько. До Нємецкей сом у сезони єден час вивожел и по 15 камиони, а до Австриї 5–6 гайзибански ваґони и за шицко сом мушел мац фитопатолоґийне потвердзенє же нашенє здраве и нє заражене. Паметам же Словенци були барз чесни. Кед зме раз вецей послали, вецей нам и заплацели. Од теди сом вецей анї нє мерал кельо посилам, бо сом знал же ме нє спреведню и же будзем точно и на час виплацени. Можем повесц же сом барз добре зарабял – док нє почала война и кед тото сотруднїцтво претаргнуте – гвари Яша. Яшу у Коцуре познаю по щирим здравканю на улїци, по красним слове, по франти, а запаметани є и як знаходлїви тарґовец док робел у дутяну. Зоз подприємством „Гвизда” з Нового Саду, у власним обисцу Яша отворел дутян и теди бул други чловек у Войводини котри почал паушално плациц порцию держави. – У моїм дутяну було шицкого, отверал сом перши, на 5 годзин рано, а барз сом добре предавал хлєб и пиво. Всоботу сом предавал и по тисяч векни хлєба, а до вербаскей випостави апатинскей пиварнї приходзел НЄ БАЛ СОМ ШЕ ОД РОБОТИ, камион пива и директор вожачом вше розкаАНЇ ОД ЧЕЖКИХ ЧАСОХ зал же перше мнє най привежу, най вежнєм Яков свой роботни вик препровадзел кельо ми треба, а другим кельо останє. Яков Олеар у своїм дутяну дочекал пенуглавним як таґовец, у предавальнї, або як поштреднїк у тарґовини. Нє бал ше „за- зию, а потим дутян завар. Єден час у пензиї грисц” кед требало, ризиковац, та ше тот ше занїмал зоз польопривреду, медзитим, ризик часто и виплацел. Єден час бул и за- анї тото вецей нє роби, а механїзацию роступнїк „Семенарна Марибор” зоз Слове- зпредал. Наисце постал пензионер котри ужива у заслуженим одпочивку од роботи. – Тераз уживам у пензиї, любим ше пойсц картац, поряднє провадзим „Искру”, а кеди-нєкеди пойдзем одпатриц и „Русин” до Руского Керестура. Дзивки ми нє даю вецей робиц. Гварели ми же их я финансовал под час школованя и док ше нє пристановели, а тераз, кед захиби, вони буду мнє. Кед така порада, я ю мушим почитовац, чи нє? – през франту закончує КоцуМарґита зоз унучатми рец Яша.■ мецкей и Меланию, (Менку) котра одата у Швайцарскей, так же маю седмеро унучата котри бешедую по руски, гоч одрастаю у других жемох дзе єст мало Руснацох. Менка жиє у велькей фамелиї, понеже вона и супруг маю пецеро дзеци, од котрих и тройнята. Кед ше народзели їх дзивки була потребна помоц у обисцу, та мац з Коцура велї роки одходзела помагац коло унучатох и коло обисца. Яша и його супруга Марґита то прилапели як часц живота и радовали ше и одходу до Швайцарскей, алє и кед дочековали свойо унучата у Коцуре. Часто одходзели и до Нємецкей, гоч нєшка, гваря, уж иншак, бо Яшови и його супруги пре здравствени причини чежко путовац. Алє, дзечнє дочекую своїх наймилших два раз, або три раз до рока. – Любим кед приду до Коцура, вец обисце полне, а найстарши унук Филип ходзи ту найчастейше, випатра же ту дзешка ма дзивку, а ма и дружтво. Нам, розуми ше, мило же го драга тадзи ноши. Мушим припознац же найчежше було дзеведзешатих рокох кед були вельки блокади и кед було барз чежко достац визу и прейсц гранїцу. Кед нам ше дзивка одавала, поведзме, нє знали зме чи и пойдземе на свадзбу, алє зме „вимодлєли” визу и на концу ше свадзбовали – памета Яша. – Нашо дзивки вредни, задовольни зме з нїма и зоз унучатами, алє нє ту су. Звикли зме на таки живот, же ше нє видзиме часто, алє нє могол бим ше нїґда одселїц зоз Коцура и пойсц жиц до иножемства. Мой и супругов живот ту, у нашим валалє – прешвечени Яша.

1. НОВЕМБЕР 2018.

ЗА ОШМИХ Марґита єдну добру часц живота препровадзела у Швайцарскей, котра позната як ушорена и жем, дзе еколоґия и рециклажа барз на високим уровню. Роками фамелийно робя на рециклажи, кельо можу, та так ше приключели акциї „Зоз затичку по ошмих” и збераю пластични затички котри порядно придаваю на рециклованє.

КРИСТА КРИЖОМ ДО ЯШИ НА ПИВО Коцурци, окреме хлопи, барз любели приходзиц до Яши на пивко опрез дутяну. Ту ше бешедовало, франтовало, та настали велї анеґдоти. – Єдна моя порядна муштерия на бициґли нагло скруцела ґу дутяну, алє чловел нє дал знак, та го авто хтори ишол за нїм, лєм цо нє зґажел. Чловек вишол з авта, цали мокри пре тото цо ше могло случиц, та ше пита тому на бициґли же чом то зробел... А тота моя муштерия на ньго лєм попатрела и кратко и ясно з нього вишло „Га, озда знаш же идзем до Яши” – памета Олеар єдну з анеґдотох опрез дутяну.

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ

КИРБАЇ У НАШИХ МЕСТОХ У СУБОТИЦИ

ПЕРШИРАЗ ПРЕСЛАВЕЛИ КИРБАЙ У Францисканскей церкви/каплїци у Суботици, 28. октобра, грекокатолїки першираз преславели Кирбай на швето Христа Царя. Службу Божу служел о. Михайло Шанта, а шпиванє предводзели монахинї служебнїци Непорочней Дїви Мариї. После Служби друженє за шицких присутних предлужене у прекрасней єдальнї францисканского манастира, дзе вредни ґаздинї пририхтали колачи. На Кирбаю, окрем домашнїх зоз Суботици були и їх госци зоз Руского Керестура и Коцура. На Служби Божей було коло 50 особи. То була и красна нагода за аґапе и друженє. И. Г.

У НОВИМ ОРАХОВЕ КИРБАЙ У ВУКОВАРЕ

ПРИРИХТУЄМЕ ШЕ ЗА ЦАРСТВО НЄБЕСНЕ На швето Христа Царя, у Вуковаре, внєдзелю, 28. октобра, була святочна кирбайска Служба Божа, хтору предводзел петровски парох о. Владимир Седлак. Сослужели о. Олеґ Закалюк, парох зоз Раєвого Села, о. Михайло Режак, парох зоз Шиду, о. Владислав Варґа, парох зоз Сримскей Митровици и Беоґраду, домашнї о. Владимир Маґоч и Роман Ступяк зоз Миклошевцох, хтори и наказовал о Христови Царови и Царству небесним, за хторе ше пририхтуєме. Паноцец Ступяк наказовал по руски, українски и горватски и причасцал вирних. Зоз шпиваньом швето возвелїчали домашнї монахинї служебнїци, хтори помагаю и коло ушореня церкви, а хтори маю и свой манастир у Вуковаре. Окрем пре подлу хвилю, госцох нє було вельо и пре факт же истого дня Кирбай и у Осєку, дзе наша грекокатолїцка церква тиж пошвецена Христови Царови, як и у Вуковаре. На концу Богослуженя домашнї парох привитал шицких присутних и бул обход коло церкви. Ж. Г.

30 РУСКЕ СЛОВО

МОДЛЯ ШЕ ЗА ШИЦКИХ

На Кирбай у Новим Орахове, внєдзелю, Служба Божа була пополадню у церкви Христа Одкупителя, а служел о. Владислав Рац. Вон здогаднул же церква пошвецена у юнию 1985. року и од теди и вони ту як часц того места и тей заєднїци. (До 1985. року Богослуженя були у старей парохиї котра була збудована початком пейдзешатих рокох). – Сходзиме ше ту дакеди вецей, дакеди менєй, а така судьба и у других местох. Алє слава Богу же зме ту и же ище вше єст тих котри ше голєм на годзину одрекню дачого и приду же бизме ше у доме Божим модлєли, нє лєм за себе и за своїх, алє за шицких нас – гварел о. Рац и додал же ше праве на тот дзень наполнєли 10 роки як трима Богослуженя у Бачкей Тополї. Як и звичайно домашнї пополадню зоз госцами вишли обисц вашарску часц Кирбаю, прешейтац ше и стретнуц зоз приятелями. Людзох було надосц, алє тарґовци гваря же ше барз мало куповало. Предаваче почали заберац места за свойо тезґи ище пред двома мешацами. Лєм того року, и тоти цо нє резервовали место скорей могли поставиц тезґи зоз робу, так повесц у першим шоре, понеже предавачох було вельо менєй як прешлих рокох. Лю. Р. 1. НОВЕМБЕР 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

У КУЛИ ОЗНАЧЕНА 10-РОЧНЇЦА ШМЕРЦИ О. ЙОСАФАТА ВОРОТНЯКА

БОГАТА ДУШПАСТИРСКА ДЇЯЛНОСЦ З нагоди 10-рочнїци упокоєня о. Йосафата Воротняка ЧСВВ, 22. октобра вирни грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, священїки и монахинї Служебнїци ше здогадли на ньго зоз Службу Божу, парастасом и з фото-виставу о його живоце и дїялносци. Заупокойни богослуженя за о. Йосафата ЧСВВ предводзели домашнї священїки парох о. Дамян Кича ЧСВВ и капелан о. Платон Салак ЧСВВ, як и парохове з Коцура о. Владислав Рац и зоз Шиду о. Михайло Режак. На особу о. Йосафата ЧСВВ, о його богату душпастирску дїялносц як монаха василияна на Служби ше здогаднул о. Дамян ЧСВВ, як и з фото-виставу о його живоце и дїялносци у виронаучней сали хтору пририхтала шестра служебнїца Михаїла Воротняк з Коцура. Отец Йосафат ЧСВВ ше 2008. року упокоєл праве у кулским василиянским манастире св. Тройци, дзе чежко хори препровадзел остатнї мешаци живота. Як Павло народзени є 1948. року у валалє Брезик у Босни и Герцеґовини, у вельочисленей фамелиї, священїк бул и єден його брат, а два шестри монахинї. У Малей семинариї бул у Крижевцох, а 1965. пришол до новицияту оцох василиянох до Кули. Школованє на богословиї и филозофиї предлужел у Риме, дзе бул и пошвецени за священїка 1975. року з рукох папи Павла VI. Вични обити як монах дал рок пред тим. Службовал

потим велї роки у Кули, перше як помоцнїк парохови, познєйше и як парох дзе укладал велї усиловносци до розвою парохиї. Там збудовал и нову церкву 1983. року. Потримовал числени монашски поволаня и велїм бул духовнїк, поготов младим зоз України, дзе пошол службовац од 1992. року. Бул у вецей манастирох на Закарпатю як парох у церкви св. Андрея у Львове вредно робел як духовнїк, учитель у новицияту, настоятель, потримовал велї церковни заєднїци, бул видаватель, длугорочни редактор часовипу „Мисионар” у хторим обявйовал и вельочислени статї на морални, богословски и церковно-историйни теми. М. А.

ГРЕКОКАТОЛЇЦКА ВИРОНАУКА У КУЛИ

ДРУЖЕНЯ НА ПАРОХИЇ У новим школским року почали и годзини нашей грекокатолїцкей виронауки у Кули. Як наставни предмет учи ше у Основней школи „Петефи бриґада”, у Штреднєй технїчней школи „Михайло Пупин”, а тих дньох почали и виронаучни друженя при парохиї священомученїка Йосафата. Грекокатолїцку виронауку (виборни предмет) у „Петефи” школи як вироучитель виклада о. Платон Салак ЧСВВ, иншак капелан у нашей парохиї. По його словох, школярох хтори вибрали тот предмет єст дванацецеро, по єдно-двойо у каждей класи од першей по осму класу, цо дакус менєй як влонї. У штреднєй Технїчней школи вироучитель о. Михайло Малацко, парох керестурски, котри ма ґрупу школярох цо су уписани у тей школи од першей по штварту класу, а окрем зоз Кули и з Коцура, Крущичу и Керестура. Прешлей соботи, при парохиї священомученїка Йосафата тиж почала виронаука хтору водзи шестра служебнїца Михаїла Ворот1. НОВЕМБЕР 2018.

ХОР „ГАРМОНИЯ” ГОСЦОВАЛ У ЗЕМУНУ

ПУБЛИКА НАГРАДЗЕЛА УЧАШНЇКОХ

няк. То виронаучни друженя на хтори поволани школяре шицких возростох, як и тоти хтори ище нє прияли Святу тайну першей Причасци. Виронаучни друженя соботами од 14 годзин у виронаучней сали у парохиї, та шестра поволує и дзеци и родичох же би пришли и же би ше формовало возростни ґрупи. М. А.

На 7. екуменским стретнуцу хорох церковного шпиваня у церкви Вознесения Блаженей Дїви Мариї у Земуну, 20. октобра, участвовал и мишани хор „Гармония” парохиї св. апостолох Петра и Павла и Руского културного центра з Нового Саду, з дириґентку Сузану Ґрос-Маркович. На стретнуцу участвовали шесц хори, православни, словацко-евангелицки, грекокатолїцки, ґоспел и римокатолїцки, зоз Земуну, Старей Пазови, Беоґраду, Нового Саду и зоз Добриня у Горватскей. Тоти сходи ше отримує под покровительством Министерста правди, Управи за сотруднїцтво зоз церквами и вирскима заєднїцами и Общого шпиталю „Бел Медиц”. После законченя програми святочно уручени подзекованя учашнїком, а бешедовали и архиепископ монс. Станислав Хочевар и парох новосадски о. Юлиян Рац. Новосадски хор указал квалитет, цо публика и наградзела з моцним аплаузом. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. октобра нєсподзивано нас зохабел наш мили

МИРОН РАМАЧ (1938–2018) з Руского Керестура Одходзел ши з дому до дому вше випровадзени и дочекани, зоз задовольством у своєй роботи, док ше нє случела остатня хвилька. Занавше нам останю твойо красни слова и доброта. У велькей жалосци, твоя супруга Мария, син Мирко, дзивка Терезия, жец Раде и унуки Алекса и Дарко Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєли ше два роки як вецей нє з нами наш мили кум

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Руского Керестура Памятку на його любов и доброту чуваю кумово Хомово, Мирко, Яни, Наталия и Янко Спочивай у мире Божим! NA ZDOGADOVANW Dny 18. novembra 2016. roku {e napolny дзешец roki yk nas zanav{e zohabela na{a mila {estra i teta

IRINA D@UD@AR (1953–2008) narodzena u Ba~incoh z Novogo Sadu Pamytku na wj lxbov i dobrotu zanav{e ~uvax brat Miron zoz suprugu Sonx i dzecmi Vladislavom i Miroslavom zoz fameliymi Spo~ivaj u mire Bo`im!

32 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєли ше два жалосни роки як вецей нє з нами наш мили и добри супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА – Тики (1959–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на тебе вично чуваю твойо наймилши, супруга Весна, син Владимир, дзивка Наташа зоз супругом Ваньом, унук Павле и мац Хомова Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєли ше два роки як нас занавше зохабел наш мили брат и бачи

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом, найкрасши памятки на це чуваю брат Янко зоз фамелию, шестра Мария зоз фамелию, и брат Михал зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ВЛАДКО ГАЙДУК – Ґарґи (1978–2018) з Руского Керестура Мили наш, боль нє у словох, нє у слизох, алє у наших шерцох у хотрих ти будзеш навики. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. октобра наполнєли ше се- Дня 28. октобра наполнєли ше дем смутни роки як нас зохабела осем смутни роки як нас зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

МАРИЯ ТИРКАЙЛА ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА народзена Будински (1929–2010) (1932–2011) з Руского Керестура Красни памятки на Вас чуваю син Янко зоз фамелию, дзивка Марча зоз фамелию, нєвеста Весна зоз фамелию, и син Мижо зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

1. НОВЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнї ше рок як ме занавше зохабел мой мили супруг

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017) Шицко преходне. Лєм памятки людзох котрих ши любел и котри це любели – вични. Твоя Натка Одпочивай ше у вичносци!

Татови и дїдови

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК Хибиш нам, як тераз, так и за шицко цо ище лєм приходзи. Ваня, Мая, Кичко, Денис, Павле Одпочивай ше у вичносци! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра 2018. року наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш син, брат и бачи

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР СЕМАН (1955–2017) з Руского Керестура Нєт слова хтори би поведли кельо нам хибиш. Твойо наймилши, супруга Мелания, син Владко, дзивка Таня, нєвеста Лидия, жец Мирко и наймилши унукове Виктор, Алекс, Тони и Роберт Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На шовґра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш шовґор

ВЛАДИМИР СЕМАН (1955–2017) з Руского Керестура МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК З любову и почитованьом памятЗанавше це будземе чувац у наших ку на ньго вично чуваю Оросово, памяткох и шерцох. Дюра, Весна, Сашка и Тамара зоз Таня, Мирон и Виктор Хриново фамелиями Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнї ше рок як нас зохабел наш колеґа

МИХАЙЛО ЗАЗУЛЯК (1961–2017)

Вецей ши нє з нами, алє жиєш у наших думкох и шерцох. Памятку на це чуваю мац Мария, шестра Оля, Радислав, Александар и Наташа Вичная памят!

Його витирвалосц у роботи, колеґиялносц и приятельску потримовку, занавше будземе паметац. Колектив НВУ „Руске слово” Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. новембра наполня ше Дня 2. септембра наполнєли ше двацец роки як нє з нами наш осемнац роки як нє з нами наша мила мац, баба и прабаба мили оцец, дїдо и прадїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. новембра 2018. року наполня ше осем роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

МАРИЯ ФА ЙОВҐЕН ФА народзена Штранґар (1935–1998) з Руского Керестура (1935–2000) З любову и почитованьом памятку на нїх чуваю їх наймилши Вичная памят!

1. НОВЕМБЕР 2018.

СЛАВОМИР БУИЛА (1941–2010) з Дюрдьова Його милу подобу у своїх шерцох занавше буду чувац супруга Єлица, синове Мирослав и Владимир зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра 2018. року наполнєли ше три жалосни роки од кеди нє зоз нами наша мила

АНА СИНКО (1948–2015) з Коцура Роки преходза, алє ми нїґда нє можеме забуц Твою любов хтору ши нам шицким нєсебично давала. Памятки на Тебе у своїх шерцох вично буду чувац твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „UNITRADE EXPORT” DOO, Беоґрад, Сланачка драга число 26, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазионованє и третман нєопасних одруткох” хтора ше находзи у улїци Перша Нова бб, на катастерскей парцели число 4086, К. О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 31. октобра 2018. року принєсла ришенє число VI501-528/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ

ВИШОЛ МАК

ПРЕДАВАМ два локали у Руским Керестуре. Локал число 5 зоз инвентаром – бувша парфимерия и локал число 7. Обидва у тарґовищним центре. Телефон 065/2788-290. *** ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710

НОВИ САД: ОТВОРЕНЕ ПЕРШЕНСТВО У СТОЛНИМ ТЕНИСУ

УЧАСТВОВАЛИ И КЕРЕСТУРЦИ Медзи численима змагателями у столним тенису, нагоду за медалю мали и млади столнотенисере зоз Руского Керестура котри ше можу похвалїц зоз двома трецима местами Прешлого викенду у Новим Садзе отримане отворене першенство у столним тенису у столнотенисерскей сали на Спенсу котре орґанизовал Столнотенисерски клуб Нови Сад. Медзи учашнїками було спортистох зоз 30 клубох зоз цалей держави, та и пецеро зоз Столнотенисерского клубу „Русин” зоз Руского Керестура. Змаганя отримани у єденац розличних катеґорий-

34 РУСКЕ СЛОВО

ох, а участвовали коло 150 змагателє. Наймладши учашнїк з Русину бул Тони Пашо котри ше змагал у катеґориї предшколских дзецох, а завжал треце место. У катеґориї першей и другей класи основней школи ше змагал Матей Макаї, котри тиж завжал треце место. У катеґориї трецей и штвартей класи ше змагал Иґор Фейди котрому ше нє удало освоїц медалю, алє вошол медзи осем найлєпших. У катеґориї пиятей и шестей класи ше змагали Матей Сабадош, котри випаднул у штварцини финала, и Александар Шанта. Одход на змаганя финансовал Русин, а котизацию родичи. По перши раз на змаганю школярох провадзела млади тренер София Ковач. Отирмованє Турнира потримала городска Управа за спорт и младеж з поштреднїцтвом канцелариї за младих Городу Нового Саду у рамикох Локалного акцийного плану за младих. М. Дж.

Нове, октоберске число младежского часопису МАК вишло прешлого тижня, а „У фокусу” му виберанки за Национални совит, точнєйше, преноши яки приоритети и плани лїстинох, кед слово о младих Руснацох. „МАК-ов колаж” представя Гаю Надь зоз Земуну, хтора закончела арабски язик, док „Упечатки” преноша звит зоз „Рускей по журки”. Себастиян Надь у рубрики „Швет науки и технолоґиї” пише о своїм искустве черанки школярох до Америки, а у рубрики „Спорт и рекреация” мож пречитац розгварку зоз спортским физиотерапеутом Мелинду Сопка з Керестура, хтора основни студиї закончела тиж у Америки. „Власни печац” у тим чишлє представя Квитки мудросци. МЗГ 1. НОВЕМБЕР 2018.

СПОРТ КОНЇЦКИ КЛУБ „ВЕЗИР” КОЦУР

ВЕЛЬКИ УСПИХ МИЛАНА ҐАКОВИЧА Конїцки клуб „Везир” зоз Коцура иснує уж скоро 12 роки и потераз зазначовал красни резултати. У прешлей сезони, даскельо мешаци були окреме успишни за тот Клуб, алє и за предсидателя и вожача двозапраги Милана Ґаковича котри бул барз успишни на Балканияди и постал шампион Сербиї. Предсидатель КК „Везир” и вожач Милан Ґакович у предходним периодзе зазначел два вельки резулати – у воженю двозапрагох освоєл титулу шампиона Сербиї, а нєдавно на Балканияди, у барз моцней конуренциї як капитен репрезентациї Сербиї освоєл шампионску титулу у поєдинєчней, алє и у екипней конкуренциї. Отворене першенство Републики Сербиї отримане у прекрасним амбиєнту Ерґели „Келебия” у орґанизациї КК „Фавори” зоз Келебиї, а участвовали 9 змагателє. Змаганє тирвало два днї, та перши дзень на програми були два дисциплини – дресурне воженє и воженє зоз прецизносцу. Милан зоз гарлами Исенхарт и Конверсано Яня у воженю зоз прецизносцу бул прешвечлїво перши, та му то принєсло и перше место у ґенералним пласману после першого дня.

Другого дня на прогами бул маратон зоз стаємнима препреченями дзе Милан Ґакович бул найлєпши у пейцох, од вкуно шейсцох препреченьох и на тот способ прешвечлїво победзел. На концу, после трох змагательних колох на Отвореним першенстве Сербиї Милан Ґакович освоєл титулу першого у Сербиї зоз вкупно 35 першенственима бодами, друге место завжал Акош Беренї зоз КК „Фавори” зоз Келебиї котри освоєл 32 боди, а треца була Терез Керестеш тиж зоз КК „Фавори”, зоз 30 бодами. Вельки успих на Отвореним першенстве Сербиї ше надовязал на єден ище векши успих, а то побида на Балканияди котра концом юния отримана у Панчеве и на котрим Милан як капитен представял Сербию вєдно зоз Акошом Беренїйом и Оливером Бунфордом. У барз моцней конкуренциї вожачох зоз Мадярскей и Горватскей, заш лєм освоєл перше место як у поєднєчней так у екипней конкуренциї. Успих на Балканияди окреме вельки, понеже конїцки спорт у других жемох розвитши, та наприклад у Мадярскей є на професийним уровню, а у нас ше зоз тим спортом занїмаю лєм тоти котри любя конї и можу финансовац за одходи на змаганя. З. К.

ДЕЯН ЙОКИЧ УСПИШНИ ПАРАШТРЕЛЯЧ

МЕДАЛЯ ЗОЗ ЮЖНЕЙ КОРЕЇ Шидска општина позната и по барз успишних спортистох, а єден з нїх Деян Йокич, зоз Ямени. Деян параштреляч зоз воздушней пушки. Як и векшина хлапцох найвецей любел фодбал, а вец му ше у живоце случело нєщесце хторе шицко пременєло. Йокич 2012. року скочел до рики Сави, хтора чече коло валалу и теди ше покалїчел же остал у инвалидским кочику. Тото го, медзитим, нє зламало, алє после першобутного лїченя ознова вошол до швета спорту, тераз присподобеного ґу новим околносцом. – Уж од початку 2013. року сом почал тренирац штрелянє зоз воздушней пушки, бо сом крем фодбалу любел и лов и оружиє. Спочатку нє було лєгко, алє з вельку упартосцу и потримовку фамелиї нєодлуга сом почал зазначовац замерковани резултати. Щесце було и же ми тренер источасно и селектор репре зентациї Сербиї у параштреляцтве – гвари Деян Йокич, хторого прешлого тижня 1. НОВЕМБЕР 2018.

приял Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид. З потримовку держави Йокич дома опремел простор за штрелянє дзе и тренира и гвари же по условийох то штреляна як и у векших штредкох. Дзекуюци тренираню, упартосци и до-

брому тренерови, нє виостали анї резултати, та є поволани до репрезентациї Сербиї. З яри того року як член репрезентациї Сербиї на шветовим першенстве у Южней Кореї освоєли златну медалю у штреляню на лєжаци. Млади спортиста ше тераз пририхтує за нове шветове першенство хторе нарок будзе у Токию у Японє. А же би там пошол, муши мац одредзени резултат (норму) на змаганю у фебруару 2019. року у Зєдинєних Арабских Емиратох. Же би там пошол, поглєдал помоц од своєй општини и достал ю. – Можем повесц же нам барз мило же Деян Йокич посцигує замерковани рзултати и так и у иножемстве представя нашу општину и Сербию. Ми, як локална самоуправа, помагаме спортистом, а окреме тим хтори посцигую замерковани резултати и поможеме и Деянови же би отпутовал до Зєдинєних Арабских Емиратох на змаганє – гвари Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ОЗНОВА ЛЄМ БОД ФК „Петроварадин” (Петроварадин) – ФК „Бачка 1923” 1:1 (0:0) ПЕТРОВАРА ДИН: Стадион ФК „Петроварадин” патрачох коло сто. Главни судия Алекса Ґраховац (Нови Сад), помоцни Филип Бем (Нови Сад) и Александар Єфтич (Будисава). БАЧКА: Баят, Ерделян, Цвиїч, Балоґ, Павлов, Пантич, Петрович, Маркович, Баґич, Солдат и Данґубич. Булo три замени у другим полчасу, у 46. минути до бависка вошли Душан Тривунович, хтори заменєл Балоґа, у 67. минути вошол Роґич на место Цвиїча. У 86. минути вошол Дюрич, а вишол Баґич. Ґол за Бачку, обчековано дал Душан Тривунович. У 12. колу єшеньскей часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, Бачка була госц у Петроварадину дзе их дочекала єденастопласована екипа ФК „Петроварадин”, хтора ма седем боди менєй од Бачкей. Обидва екипи од самого початку стретнуца були осторожни. Бачка у першим полчасу мала три добри нагоди – єдну Павлов и два Баґич. Но, на нєщесце, були нєпрецизни. У другим полчасу до бависка вошол Душан Тривунович хтори у екипи Бачкей бул праве ошвиженє. У соло акциї дал перши и єдини ґол за Бачку. Домашнїм ше удало виєдначиц резултат дзекуюци нєлапшней интервенциї ґолмана Бачкей. Дюрдьовчанє по конєц стретнуца вецей раз пробовали дац ище єден ґол, алє домашнї ше добре бранєли. Конєчни резултат поражуюци бо навияче Бачки обчековали же ше змаганє закончи на хасен Дюрдьовчанох котри ше вельо лєпше котирую на таблїчки и маю дупло вецей побиди и дупло менєй страцени змаганя як домашнї тим.

На змаганю додзелєни єден жовти картон, а достал го Балоґ, фодбалер Бачки. После того змаганя ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова остала на истим, седмим месце зоз седемнац бодами. Бачка у шлїдуюцим колє дочека осмопласовани ФК „Шайкашка 1908” зоз Ковилю котри такой споза Бачки зоз пейцома бодами менєй. Змаганє ше отрима на нєдзелю, 4. новембра, на 13.30 на дюрдьовским стадиону. Остатнї три змаганя, як и тото котре пред нами, би требали буц лєгки за доставанє бодох, алє чи то будзе так – увидзиме уж того викенду. У 14. колє Бачка будзе бавиц у Жаблю зоз ФК „ЖСК” котри од початку змаганя у долнєй половки таблїчки, а у остатнїм, 15. Колє, дочека ФК Милетич зоз „Мошорину” котри у долнєй часци таблїчки. С. С.

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

СРИМЕЦ НА ВЕРХУ ТАБЛЇЧКИ У 10. колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид ґолґетере були розположени и на шейсц стретнуцох дали аж 34 ґоли. У Беркасове Сримец прешвечлїво победзел ОФК „Бачинци” зоз 5:1, а у Шидзе Єднота ше „подшпоцела“ и страцела од Ердевика 2017 зоз 3:0. Найвецей ґоли, аж 11, було у Люби дзе Єдинство победзело Борец зоз Илинцох 11:0. У Вашици Напредак зоз 3:1 победзел ОФК „Бинґула”, у Моровичу Єдинство победзело Омладинєц зоз Батровцох 5:1. У Ямени домашнї Ґраничар и Синдєлич з Ґибарцу бавели нєришено 2:2. На таблїчки, лєм єдно коло пред законченьом єшеньскей часци першенства, Сримец перши зоз 25 бодами и лєпшу ґол розлику у одношену на другопласовану Єдноту хтора

36 РУСКЕ СЛОВО

СЕРИЯ ПОБИДОХ БИКИЧАНЬОХ У 11. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ОФК „Бикич” дома победзел Ґраничар з Обрежу з 4:1. ФК „Обилич 1993” у Куковцох страцел 2:0 од Митроса зоз Сримскей Митровици, а Гайдук з Вишнїчева дома бавел 1:1 зоз Долнїм Сримом 2015 зоз Печинцох. На таблїчки ОФК „Бикич” треци зоз 23 бодами, Гайдук штварти ма 21 бод, а Обилич 1993 пияти зоз 20 бодами. У 12. Колє, на нєдзелю, ОФК „Бикич” одходзи на госцованє до Воґню дзе будзе бавиц процив Слоґи, Фрушкогорец з Мандєлосу дочекує Обилич 1993, а Слоґа з Чалми дочекує Гайдук.

тиж ма 25 боди. Ердевик 2017 треци зоз 21 бодом, Єдинство (Лю) штварте зоз 18, ОФК „Бачинци” пияти зоз 13, а Синдлєчич шести, Ґраничар седми и Єдинство (М) осми маю по 12 боди. Напредак дзевяти зоз 11 бодами, а бод менєй ма ОФК „Бинґула” на дзешатим месце, Омладинєц (Б) єденасти зоз седем бодами, а остатнї дванасти Борец и далєй без бодох. У остатнїм, 11. колє, на нєдзелю, Ердевик 2017 дочекує Напредак, Омладинєц (Б) будзе бавиц процив Єдноти, а Борец дочекує Єдинство (М). ОФК „Бачинци” на своїм терену буду бавиц зоз Єдинством (Лю), Синдєлич процив Сримца, а ОФК „Бинґула” дочекує ФК „Ґраничар”. Вл. Дї. 1. НОВЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РУСИН ЛЄГКО ПОБЕДЗЕЛ ФК „Русин” – ФК „Кула” 2:0 (2:0)

Руски Керестур: стадион на Ярашу, патрачох коло 150. Судия змаганя бул Неманя Дюрдєвич зоз Алекси Шантичу, помоцни судийове Велимир Стояков и Неманя Стойчевич, обидвоме зоз Зомбора, а делеґат бул Деян Андрич зоз Станишичу. Ґоли за Русин дали Голик у 14. и Веселинович у 18. минути. РУСИН: Михайло Надь, Ланчужанин, Голик, Гарди, Малацко (Маньош), Борис Орос (Боднар), Веселинович, Будински, Дюканович, Катона, Боян Надь (Деян Надь). У єденастим колє Подручней фодбалскей лиґи Фодбалски клуб „Русин” на домашнїм терену победзел фодбалерох зоз ФК „Кула”. Гоч на самим початку випатрало же то годно буц напарте и озбильне змаганє, так повесц и єден прави општински дерби, после двох ґолох котри дали Голик и Веселинович на початку, бависко постало мирнєйше и мож повесц без мотивациї. Одбавене є без жовтих картонох, та баржей здабало на приятельске як на першенствене. Перши ґол Голик дал з лївого боку кед копнул зоз роздалєносци коло 25 метери директно до ґолу. Но, заш лєм, найвекше препущенє ґолмана процивнїцкей екипи котрому лабда вошла просто по штредку до ґола, под руку кед ше руцел на лабду. Други ґол витворени зоз зложним бависком бавячох на лївим боку котри послали лабду опрез самого ґола Веселиновичови, котри поентовал.

Виостало фодбалске змаганє таке яке обчековала публика и гоч резултат бул на боку домашнїх, публика з трибинох докричовала и виражовала нєзадовольство пре бависко без динамики. Русин ше тераз находзи на трецим месце на таблїчки, после єденац одбавених змаганьох ма двацец боди, шейсц побиди, три змаганя страцени и два з нєришеним резултатом. Першопласовани „Стари ґрад” з Бачкей Планки ма двацец штири, а другопласована екипа „Славиї” з Пиньвиц лєм єден бод вецей од Русина. У дванастим колє Русин будзе госц у Сивцу, дзе одбави змаганє зоз екипу ФК „Полет” котра ше находзи на предостатнїм, петнастим месце на таблїчки и ма лєм 6 боди, 2 побиди и 9 страцени змаганя. Обчекує ше же Русин дому принєше ище єдну побиду, понеже екипа Полету ма наисце слаби резултати. М. Дж.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА ВШЕ БЛЇЖЕЙ ҐУ ЛИДЕРСКЕЙ ПОЗИЦИЇ ФК „Препород” (Нови Жедник) – ФК „Искра” 0:2 (0:0)

ИСКРА: Калинич, Сталевич (Михняк), Иван, Родич, Дякович, Ґубаш, Пєшивац, Малацко, Ґаґович (Ваяґич), Дрляча, Шанта (Живкович). Ґоли за Искру: Дамян Ґубаш и Ненад Шанта. Моцни витор, подла хвиля и процивнїк котри у дзепоєдних хвилькох бавел и прейґ гранїци дошлєбодзеного, патрачом нє могли ґарантовац на око добре бависко и уживанє у добрих акцийох. У таким хаотичним бависку, лєпше ше знашли фодбалере Искри, котри и победзели домашню екипу. Обидва екипи бавели досц нєповязано, без даяких красних акцийох, а у таким бависку ше дакус лєпше знашли фодбалере зоз Коцура. Лєпши шанси за ґол мала Искра, а першу у 10. минути нє вихасновал Ґаґович чийо бице застановела статива. Ґаґович у 20. минути мушел напущиц бависко пре барз оштре бависко домашнїх. У 25. минути Коцурци знова нє мали щесца кед лабда до котрей копнул Сталевич потрафела рамик ґолу и тераз греда застановела лабду. Препород тиж мал єдну шансу у першим полчаше, алє на 1. НОВЕМБЕР 2018.

щесце, по Искру, домашнї бавяч нє вихасновал добру шансу. У другим полчаше Искра дакус баржей прицисла на ґол домашнїх и таке бависко у 60. минути резултовало з прекрасним ґолом котри дал Дамян Ґубаш. Ґубаш зоз коса, зоз рубцу каребного простору потрафел процивни угел и то було 1:0 за Искру. Прияти ґол випатра дакус збунєл домашнїх, а то вихасновал млади Ненад Шанта, котри после красней Малацковей асистенциї вибил сам опрез ґолмана, заобишол го, и потрафел празни ґол. До конца змаганя мож ище видвоїц добру шансу домашнїх у 90. минути медзитим, домашнього бавяча лабда нєсподзивала, та нє дал ґол зоз даяких пейц метерох. После 11 одбавених колох Искра дзелї друге место на таблїчки зоз Пролетером зоз Равного Села. Обидва екипи маю по 25 боди, а першопласована Войводина зоз Бачкого Ґрадишта ма лєм єден бод вецей. У шлїдуюцим колу Искра на домашнїм терену дочека Виноґрадар зоз Гайдукова. Змаганє почнє на 13 и 30 годзин.З. К.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ МЕДЗИНАРОДНИ ШАХОВСКИ ТУРНИР „ҐУНЯ 2018”

ЗАМЕРКОВАНИ УСПИХ НАШИХ ШАХИСТОХ Концом октобра, у Ґунї (Република Горватска) отримани медзинародни шаховски турнир „Ґуня 2018”. На турнире одбавени 9 кола по Швайцарскей системи у темпу 10 минути плус 5 секунди по бавячови. Бавело ше у двох селекцийох – сениорскей и юниорскей На сениорским турнире бавели 53 шахисти розличних катеґорийох: 4 велемайстрове, 2 интернационални и 12 ФИДЕ майстрове. По одбавених 9 колох найлєпши резултат мал Зоран Рунич, интернационални майстор (ИМ) зоз 8 поенами, други бул Далибор Стоянович велемайстор (ВМ) зоз 7,5 поенами, а треци бул Славко Ро сич ФИДЕ майстор (ФМ) хтори освоєл 6,5 поени. Перши дзешец шахисти до стали и пенєжну награду. Од шахистох зоз Сербиї найлєпши резултат мал Срдян Роґач (ИМ) хтори мал 6 поени и завжал штварте ме сто. Велемайстор Синиша Дражич зоз Нового Саду завжал 21. ме сто зоз 5 поенами, а Владимир Лазор бул на 20. ме сце зоз истим числом поенох. Но, треба надпомнуц же ше од Дражича обечековало лєпши резултат, бо бул єден з фаворитох на тим турнире з оглядом же призначел лєпши резултати на числених турнирох у Европи. Наш шахиста Лазор бавел понад свойого рейтинґу. Интере сантна партия була у 6. колу кед бавели Дражич и Лазор. По сле коректно одбавеного отвераня Лазор превжал инициятиву, а у штредку партиї Дражич вжал два пешаки на боку кралїци, алє то були поцаги хтори були за ньго фатални. Лазор одвитуюци на тоти поцаги орґанизовал напад на кральовим боку и у трицетим поцагу приведол велемайстра пред мат позицию хтору нє могол одбранїц. На турнире з тей нагоди участвовали и Борко Лайтхайм (ВМ) хтори завжал седме ме сто зоз 6 поенами и Мирко Кокеза (ФМ) хтори завжал 48 ме сто зоз 2,5 поенамии. На юниорских змаганьох на турнире участвовали 50

хлапци и дзивчата, алє нє бул анї єден представитель зоз Сербиї. Турнир судзел Круно слав Лешич, медзинародни арбитар и орґанизатор турнира у Жупанї. Орґанизатор того турнира бул Шаховски клуб „Сладорана” зоз Жупанї, хтори ше з тей нагоди указал як добри орґанизатор, та шахисти уживали у бависку. Важне надпомнуц же наш шахиста Владимир Лазор пред тим бавел на ище двох турнирох у Републики Горватскей – концом авґуста бавел на швидкоцагаюцим турнире у Жупанї на хторим освоєл 8 поени зоз 15 колох. Початком септембра бавел на рапид турнире у Илоку дзе освоєл 5,5 поени зоз 9 колох. А. П./ В. Л.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”

РУКОМЕТАШЕ РУСИНА ЛЄМ ШОРУЮ ПОБИДИ РК „Обилич” – РК „Русин” 24:31 (16:18)

Канїжа: спортска гала Банї Канїжи, патрачох коло 50. Судийове на змаганю були Дьордє Недович и Марко Узелац, а делеґат Бошко Крстич. РУСИН: Гербут (11), Югик (6), Мудри Михайло (4), Салак (3), Тома (2), Боянович (2), Варґа (2), Микита (1), Стойков и на ґолу бул Милинкович и Владимир Мудри. У шестим колє Трецей рукометней лиґи сивер „Сивер” Рукометни клуб (РК) „Русин” внєдзелю 28. октобра

38 РУСКЕ СЛОВО

одбавел змаганє у Канїжи у спортскей гали Банї Канїжа зоз домашню екипу РК „Обилич” з Нового Княжевцу, на котрим однєсли прешвечлїву побиду з резултатом 24:31 (16:18). Ище раз рукометаше Русина указали свойо прави квалитети и можлївосци за побиду. На терену дзе госцовали одпочатку змаганя доминовали и у нападу, и у одбрани. У другей штварцини бависка домашнї указали же можу провадзиц резултат, та резултат углавним бул нєришени, алє потим Русин превладал и по конєц нє опущел резултат. Тераз ше Русин и далєй находзи на другим месце на таблїчки зоз 10 бодами, цо лєм єден бод менєй од першопласованей екипи РК „Зомбор”. У идуцим колє по розпорядку у ґрупи Русин будзе бавиц зоз Ґрафичаром зоз Бездану, котри на таблїчки такой под Русином зоз седем бодами. М. Дж. 1. НОВЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР ЗА СПОРТ НАЩИВЕЛ ОПШТИНУ КУЛА

ВЛА ДИМИР БАТЕЗ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ На поволанку предсидателя Општини Кула Велибора Милоїчича, Покраїнски секретар за спорт и младеж Владимир Батез нащивел три спортски гали на териториї општини Кула – у Руским Керестуре, Червинки и Сивцу Покраїнски секретар за спорт и младеж Владимир Батез, стреду 24. октобра нащивел Спортску галу у Руским Керестуре вєдно зоз домашнїм, предсидательом Општини Кула Велибором Милоїчичом. У Спортскей гали госцох з Покраїни и Општини дочекали секретар Месней заєднїци (МЗ) Михайло Сабадош, предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, управитель Спортскей гали Драґан Ковачевич и директор ЯКП „Руском” Иґор Фейди. Батез визначел одличну инфраструктуру Спортскей гали у Керестуре и задовольство же служи на хасен, як спортистом так и рекреативцом и зоз випатрунком и зоз функционалносцу. – Дзекуєм Велиборови Милоїчичови на поволанки, циль моєй нащиви же бизме обишли спортску инфраструктуру у општини Кула. Мойо жаданє було же бим нєшка пришол ту, понеже сом у гали у Керестуре нє бул потераз. Окреме ме интересує цо ше финансує и же бизме одредзели приоритети – гварел Батез. Домашнї представели роботи у Спортскей гали, з акцентом на факт же дньово у гали тренираю коло 200 особи, а дотхнута и актуална тема ришованя маєтних одношеньох и зогриваня. Праве о тим, предсидатель Милоїчич потвердзел за нашо новини же нєодлуга будзе ришене пита-

СПОРТСКА ГАЛА ЗА ШИЦКИХ Управитель Спортскей гали Драґан Ковачевич потолковал же термини у Спортскей гали пополнєти и же дньово у гали тренираю коло 200 особи. – Вельку салу ше хаснує за фодбал, одбойку, кошарку, рукомет и атлетику; у ТВ сали ше отримує тренинґи йоґи, аикида и Малей школи спорту „Скочко”. Ту и два мали сали з котрих єдна опредзелєна за столни тенис, а друга за карате, аеробик и пилатес – потолковал Ковачевич.

нє туторства над Спортску галу, од чого завиши и початок зогриваня на ґаз. – Дзекуєм секретарови на нащиви, понеже то була нагода же бизме отворели вецей теми. Тото цо Керестурцом найважнєйше же у цеку ришованє маєтне питанє и же тота Спортска гала нєодлуга будзе мац титулара так же старанє о гали превежнє Месна заєднїца, а з тим ше подрозумює и початок зогриваня – виявел Милоїчич и визначел добре сотруднїцтво з Покраїнским секретариятом и финансийну потримовку. После нащиви у Керестуре, Батез зоз домашнїма предлужел до Спортскей гали у Червинки котра би нєодлуга требала буц реконструована за цо уж скорей виробени проєкт, а Општина ма намиру конкуровац на Конкурс ресорного секретарияту котри наменєни за санированє спортских обєктох, як и новозбудовану Спортску салу у Сивцу дзе секретар видзелєл Општину Кула як єдну з ридких котра за вибудов видвоєла значни власни средства. М. А.

ВЕРБАСКИ КОШАРКАШЕ ВИТВОРЕЛИ НОВИ ПОБИДИ

ЗАТЕРАЗ ДРУГИ НА ТАБЛЇЧКИ

Кошаркаше Вербасу предлужели зазначовац одлични партиї на початку змаганя у Другей хлопскей лиґи и дотерашнї резултат звекшали зоз ище єдну побиду. На домашнїм терену звладали екипу „Раднички” з Краґуєвцу з резултатом 79:72, а то була штварта побида у пейц колох за екипу з Вербасу зоз чим змоцнєли другу позицию на першенственей таблїчки. Найефикаснєйши у домашнїм составе бул Стефан Крстаїч зоз 28 поенами, а одлично го провадзел Иван Дю1. НОВЕМБЕР 2018.

рович зоз 23 поенами и шейсцома асистенция,и. Данило Копривица бул найлєпши скакач зоз осем влапенима лабдами. У екипи „Радничкого” з одличну партию видвоєл ше Иван Неделькович зоз 29 поенами. Идуце змаганє Кошаркашски клуб „Вербас” будзе бавиц у Смедеревскей Паланки процив першопласованей „Младосци”, хтора потераз ма исти резултат як и Вербащанє – штири побиди и єдно пораженє. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 44 (3809) НОВИ САД, 1. НОВЕМБЕР 2018.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ВИБЕРАНКИ ЗА

НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ

Фотоґрафия: 0018P