Issuu

РОК LXXI ЧИСЛО 44 (3653) НОВИ САД, 6. НОВЕМБЕР 2015. РОКУ

■ ПРЕЦО МЕДИЦИНАРЕ ОДХОДЗА ДО ИНОЖЕМСТВА?

Фото: Drop Sensei” ”

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ КРЕАТИВНИ РОБОТНЇ И НОЦНА ЗАБАВА

ИНТЕРМЕЦО

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским секретариятом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох.

Фотоґрафия: K006a–0123P Фотоґрафия: K006a–0122P Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/ 548 421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним Фотоґрафия: K006a–0124P месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ! 2 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, заменїк одвичательного редактора „Руского слова”

■ Тижньовнїк 4. Зашедал републични совит националних заєднїцох 6–7. Здравство остава без штреднього кадру

■ Нашо места 8–10. Звити зоз локалних Скупштинох општинох 9. Помоц миґрантом

■ Економия 12. Роботи у ґосподїнским хотаре

■ Култура и просвита 14. „Руске” на Беоґрадским сайме кнїжкох 17. Музично-литературни вечар у Сримскей Митровици

■ Мозаїк 20–21. Наша госцинска – Сара Планчак, млада каратистка

■ Людзе, роки, живот 22–23. Просвитна драга Єлени Хранилович з Осєку

■ Духовни живот 25. Софинансованє церквох у општини Шид

■ Информатор

26–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34–35. Турнири СБ „Яша Баков” у Вербаше На насловним боку – Борис Ройко Рокстер и Бранимир Боянович Бозне члени музичней орґанизациї „Drop Sensei”, на маскенбал-журки 31. октобра у клубу „Фабрика” (Нови Сад).

ПОЗНАМ ЦЕ ПО ФАЙТИ Кельо раз вас дахто старши, вам нєпознати препознал и ословел, гоч ше анї нє познаце, з насловним коментаром – „Познам це по файти”. Нє така зме велька и розконарена заєднїца, та у наших подобох присутни одредзени физични характеристики, триманє, та и бешеда и обичай, хтори ше у руских фамелийох през ґенерациї преноши озда ище з Горнїци. Вец нє чежко тому хто, поведзме, дараз познал дїда, нєшка препознац унука. Ришени же би „Руске слово” наисце бул фамелийни тижньови маґазин хтори комуникує зоз свою публику, порушуєме акцию за хтору вериме же Вам будзе интересантна. Тераз попробуєме спомнуту формулу применїц наспак, односно з нєшкайшей перспективи препознац подоби овиковичени на старих фотоґрафийох, хтори явносци представени дзекуюци рускому Заводу за културу, Музею Войводини и нашей новини и веб редакциї. У тим нам нєобходна и Ваша помоц. Часи кед настали фотоґрафиї на хторих овиковичени людзе з наших местох були иншаки як нєшка. До сликера ше ишло лєм з нагоди вельких животних подїйох и у окремних нагодох. Свадзби, кресцини, кед руковали за катону, памятка з дружку лєбо з вернийом. Портрети висликовани з намиру же би тирвали навики, алє з часом щезло паметанє же хто тоти особи. Їх идентификованє значне з аспекту нашей националней култури, алє ма и особне, приватне значенє. Пробованє же бизме вєдно идентификовали особи зоз старих фотоґрафийох може буц виволанє и розвага цалей фамелиї. Верце же нашо баби и дїдове маю цо повесц, аж и на то, лєм кед ше найдзе часу питац. На каждим шоре єст сушеда, лєбо у фамелиї нина або андя, хтора позна и найдробнєйши конарчки фамелийного стебла и у тим найрозконареншим роду. Тото цо єден нє зна, можебуц зна други. Нє лєм же зме у тим виглєдованю годни доложиц нови коцочки до мозаїку наших фамелийох, и дознац даяку цикаву, интимну сторию зоз живота наших старих, алє можебуц од забуца будзе виратована даяка приповедка хтору зосцеце подзелїц и з другима, приповедка о стародавних людзох, рокох, живоце.

Авторство фотоґрафиї – „Drop Sensei”.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – ; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

6. НОВЕМБЕР 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ОТРИМАНА ТРЕЦА СХАДЗКА РЕПУБЛИЧНОГО СОВИТУ ЗА НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ

ЧЕЧЕ КОНТИНУОВАНИ ДИЯЛОҐ

Подпредсидателька Влади и министерка державней управи и локалней самоуправи Кори Удовички оценєла же на найвисшим уровню витворени континуовани диялоґ Влади и меншинских националних совитох. Медзитим, на Совиту було видно же ище вше єст отворени питаня

Влади Сербиї вовторок, 3. новембра, отримана треца схадзка Совиту за национални меншини, хтору отворела подпредсидателька Влади и министерка державней управи и локалней самоуправи Кори Удовички, котра и заменїк предсидателя Совиту за национални меншини на уровню держави (предсидатель того цела републични премиєр Александар Вучич). Як по схадзки сообщене з Влади Сербиї, Удовички гварела же витворени континуовани диялоґ Влади и националних совитох (НС) националних меншинох на найвисшим уровню. На схадзки присуствовали представителє шицких НС-ох меншинох у Сербиї, як и представителє компетентних министерствох, а у мено Националного совиту Руснацох на

вчерайшей схад зки присуствовал предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач. Як гварела заменїца предсидателя Совиту за национални меншини, и попри тим же медзи двома схадзками отримани сходи представительох Координациї НС-ох и министерствох просвити, култури и информованя, вонкашнїх дїлох, державней управи и локалней самоуправи, та Канцелариї за людски и меншински права на хторих ришени велї питаня, дзепоєдни и надалєй остали отворени. Так на вчерайшей схадзки бешедоване о учебнїкох на язикох меншинох, приватизациї медийох и о роботи медзивладових мишаних целох. – Свидоми зме же єст проблеми хтори мож ришовац швидше, алє и далєй маме одредзене число питаньох хтори вимагаю полну пошвеценосц и медзисобне порозуменє и довириє –

4 РУСКЕ СЛОВО

гварела Кори Удовички и предложела же би ше, пре ришованє отворених питаньох, у шлїдуюцих тижньох отримало окремни роботни схадзки. Як сообщене з Кабинету Влади, представителє НС-ох похвалєли порядни диялоґ хтори маю з Владу, алє наглашели же би и ресорни министерства требали буц ажурнєйши у одвитованю на питаня совитох. ЗАКОНОДАВНА АКТИВНОСЦ Министер правди Никола Селакович на схадзки поволал НС-и же би дали свойо суґестиї и коментари на Нарис акцийного плану за унапредзенє положеня националних меншинох, хтори тераз на явних консултацийох. Представителє НС-ох на схадзки предложели же би у роботней ґрупи за виробок Нарису закона о вименкох и дополнєньох Закона о националних совитох при Министерстве державней управи и локалней самоуправи були вецей як троме представителє совитох меншинох, кельо предложело Министерство. Помоцнїк министра просвити Милован Шуваков гварел же уж постої информацийна система хтору ше розвива и хтора одвитує на питаня представительох НС-ох. Тиж наглашел же пририхтана поволанка видавательом за учебнїки на язикох меншинох пре обезпечованє шицких хтори нєдоставаю, та обчекую же у децембру почнє реализованє тей поволанки. Кед слово о приватизациї медийох, державни секретар у Министерстве култури и явного информованя Саша Миркович на схадзки Совиту гварел же витворени барз добри резултат, понеже 36 медиї предати на аукциї, як и же окончени розгварки з Радио-телевизию Сербиї и Радио-телевизию Войводини же би ше злєпшало програми на язикох националних меншинох

у Сербиї, у складзе з постояцима законскима ришенями за явни интерес, односно зоз задовольованьом и потребох националних меншинох. ЗАУВАГИ КОЛО ШКОЛИ Предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох Желько Ковач после схадзки винєсол упечаток же по дотерашнїх трох схадзкох Совиту, та стретнуцох представительох Координациї з ресорнима министерствами – найвецей поробене у Министерстве просвити, хторе мало порозуменя за ришованє проблемох у обласци образованя, як заєднїцких, так и за поєдинєчни национални меншини. – На схадзки Совиту за национални меншини сом гварел же Руснацом проблем нове законске предписанє по хторим за снованє ґрупи за виборну наставу мацеринского язика потребни найменєй 5 школяре, та прето нє можеме формовац ґрупи у Новим Садзе, а тот проблем потримали и представителє других НС-ох. Гварене же компетентни розпатра тот проблем и пошвидко на ньго одвитую – гварел Ковач, наглашуюци же винєсол и проблем коло нєприменьованя Закона о националних совитох и Закона о основох системи образованя и воспитаня у пракси, на конкретним прикладзе у кулскей општини: – Гварел сом же Скупштина општини Кула до Школского одбору керестуркей Школи „Петро Кузмяк” меновала других, а нє членох котри, як то по законских предписаньох, у мено локалней самоуправи тераз предклада Национални совит Руснацох. Представителє Министерства зазначели тоту заувагу и вимагали же би ше им ю послало и писмено, зоз хронолоґию поступку кандидованя и вибору, цо НС Руснацох и поробел того тижня – гварел Желько Ковач. У вязи з образованьом, додал же на схадзки винєшене и же Министерство просвити тераз розрабя модел финансованя просвитних сотруднїкох за наставу на язикох меншинох, цо тиж була єдна з вимогох Координациї Националних совитох.■ М. Зазуляк 6. НOВЕМБЕР 2015.

ТИЖНЬОВНЇК ЗАГАШЕНЕ ЯП ЗА ИНФОРМОВАНЄ „ВЕРБАС”

ПРАВА, ОБОВЯЗКИ И ДЛУЖНОСЦИ ПРЕБЕРА ОПШТИНА Т

На схадзки Скупштини општини Вербас прешлого штвартку принєшена одлука о преставаню иснованя и о утаргованю Явного подприємства за информованє „Вербас”

ака одлука принєшена на основи Закона о явним информованю и медийох, Уредби о преносу капиталу без надополнєня занятим, Статуту Општини Вербас, як и Заключеня Аґенциї за приватизацию Републики Сербиї о претаргованю поступку приватизациї, хторе до того подприємства сцигло 12. октобра. – Пре неґативни капитал на основи преценєней фер тарґовищней вредносци зоз станом на дзень 31.12.2014. року, Аґенция за приватизацию застановела поступок приватизациї з безплатним уписом акцийох и принєсла Заключенє о претаргованю по ступку приватизациї субєкту приватизациї ЯП за информованє „Вербас”. Як снователь, по Закону о Радио „Вербас” програму емитовал 40 роки предликвидациї, Општина пребера шицки права, обовязки, длужносци, рухому и другу вла- пребера и документацию и архив того Подприємства. сносц Подприємства. Средства за витворйованє тей Од- Одкеди ше почало бешедовац о гашеню вербаского инлуки обезпечени з буджета Општини Вербас – визначе- формативного подприємства, цо ше тераз и урядово слула у обгрунтованю началнїца Општинскей управи Ми- чело, з вецей бокох сциговали озбильни критики на тот поступок. ряна Шимун. – Найвекши проблем, кед слово о виходу держави зоз З тоту одлуку загашени Радио „Вербас” и ТВ „Бачка”, а окрем правох, обовязкох, одвичательносци, Општина власнїцкей улоги у медийних хижох, то факт же до тей приповедки уходза тайкуни и странски державянє. Чи вони буду благочасово, правдиво, одвичательно инфорПРОЦЕС ЗАКОНЧЕНИ мовац явносц? Чи буду информовац на хасен гражданом? Чи за хасен свойого капиталу буду манипуловац з Термин за приватизацию локалних медийох законявносцу? Зоз шветом панує гевтот хто панує з информачени 31. октобра, а спомедзи 50 медийох у державним циями, а ми даваме наймоцнєйше оружиє сучасного власнїцтве, дотераз предати 35. швета до рукох тайкуном и странцом, же би нам вони Понеже єст одредзени процивставени становиска преформуловали стварносц и креировали будучносц. Аґенциї за приватизацию и Министерства култури и Думам же то будзе мац вельки пошлїдки – визначел одинформованя, ище нє познате цо будзе з медиями борнїк зоз Социялдемократскей странки Милан Станихтори нїхто нє купел до конца приватизациї. Медзи мирович. нїма и векши медийни хижи, як цо то Новинска аґенВон поволал локалну самоуправу же би у буджету ция „Танюґ” и новосадски „Дневник” АД. обезпечела средства за информованє гражданох и пренаПосле другого кругу предаваня, за вецей медиї ше вимагало же би мали и треци круг, а таку можлївосц шла механїзем же би робота општинскей власци, парладостал лєм „Дневник”, хтори анї теди нє предати. На менту, подприємствох, установох и надалєй була допочатку процесу приватизациї наявене же медиї хтоступна ширшей явносци. ри нїхто нє купи буду приватизовани з дзелєньом їх На схадзки СО Весна Роґанович розришена з функциї акцийох занятим. окончователя длужносци директора спомнутого ПодПри дзелєню акцийох будзе проблем же их нє годни приємства, як и члени Надпатраюцого одбору ЯП за индостац роботнїки котри уж вихасновали безплатни формованє „Вербас”. акциї явних подприємствох, та у менших медийох Иншак, ЯП за информованє, односно його Радио може присц до того же нїхто нє ма право на акциї „Вербас” и ТВ „Бачка”, информовали на сербским, русвоєй медийней хижи. На концу, цена „Дневнику” буским, мадярским и українским язику. Радио „Вербас” ла 2,47 милиони еври. С. Н. робел од 1975, а ТВ „Бачка” була основана 2003. року.■ А. Маркович

6. НОВЕМБЕР 2015.

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК ЧИ ОДХОД МЕДИЦИНСКИХ РОБОТНЇКОХ ДО ИНОЖЕМСТВА ДОСТАНЄ РОЗМИРИ ЕПИДЕМИЇ?

Пише: Ана МАРКОВИЧ

КЕД ЕҐЗИСТЕНЦИЯ ЗАГРОЖЕНА, НЄТ МЕСТА ЗА ЕМОЦИЇ

Потвердзенє за одход до иножемства од Лїкарскей комори Сербиї, по тогорочних податкох тей институциї, вимагали коло тисяч лїкаре. Mедицински роботнїки зоз штредню фахову приготовку тиж глєдаю роботу у европских жемох

иректорка Лїкарскей комори Сербиї Весна Йованович визначела же потвердзеня за одход углавним вимагаю млади лїкаре хтори длуго чекаю роботу, або специялизацию. Тиж так, єст ту и специялистох и субспециялистох, хторих у нашей жеми єст и так мало, та їх одход може загрожиц домашню здравствену систему. Покля специялисти одходза пре лєпши плаци, алє и лєпши условия роботи, млади лїкаре одходза пре безнадїйносц же ту достаню роботу. Анї вербаске здравство нє винїмок. – З нашей установи од лїкарох затераз нє пошол нїхто, алє од штреднього медицинского персоналу одходза. Перше на мешац, за цо хасную рочни одпочивки, вец ше враца покончиц документацию, и на концу одходза занавше. Даєдни глєдаю рок нєплаценого одсуства, покля тирва адаптация у иножемстве. Без огляду же нє пошли вельо особи з нашей институциї, проблем же место шицких гевтих хтори пойду, ми нє можеме обезпечиц роботу другим медицинским роботнїком, и практично ше тото роботне место вец загаши. Видзи ми ше же така ситуация помали вежнє розмах и охаби пошлїдки. Нїхто о тим нє бешедує напредок, приватни плани нє мож знац, бо заняти одсуствованє „покрию” з рочним лєбо хорованьом, а вец одразу чуєме кед уж шицко покончене. Затримац занятих би могло зоз звекшаньом плацох, злєпшованьом условийох роботи, алє ми ше нє можеме мерац зоз стандардами Европскей униї. Людзе обтерховани и з кредитами, а кед єден член фамелиї останє без роботи и треба жиц з єдней плаци, то чежко витвориц – визначел директор Общого шпиталю Вербас др Йован Янич. Медицинска шестра хтора занята у Общим шпиталю Вербас Ана-Мария Дудаш, рихта ше пойсц до Нємецкей. – Ище вше нє закончена цала процедура коло мойого одходу, а найзначнєйше ми було закончиц курс нємецкого язика, цо тирвало кус вецей як два роки. Аж зоз тим сертификатом у рукох мож конкуровац и глєдац роботу. Понеже поглєдованє за медицинским персоналом у Нємецкей вельке, швидко

6 РУСКЕ СЛОВО

ше достава повратну информацию – толкує Ана-Мария и пояшнєла же за медицински шестри у Нємецкей вимага уровень знаня язика „Б1” (Goethe сертификат, Telc або ÖSD). ҐАРАНТУЄ РОБОТОДАВЕЦ Наша собешеднїца поручує же у старту треба прилапиц ситуацию, понеже ше там руша од нули, чловек муши добре звладац язик, звикнуц на нови менталитет. – Цо ше дотика нострификациї дипломи, и то потребне. Ми зоз свою школу нє можеме такой робиц як медицински шестри, алє як пестовательки. Єст коло рок кеди док ше нє прияви испит за нострификацию дипломи, а кед то положиме, вец мож робиц як медицинска шестра – гвари наша собешеднїца и додава же прето же у Нємецкей хиби медицински персонал, роботодавец ґарантує за свойого роботнїка, та роботну дозволу нє чежко достац, и у векшини случайох вони ю обезпеча. Конкретно, по информацийох достатих од медицинарох хтори ше рихтаю одселїц, дознаваме же у Нємецкей обезпечена и помоц у интеґрациї, у смислу же у рамикох шпитальох и ґеронтолоґийних центрох постоя хижи и квартелї за змесценє новозанятих. Окрем адаптованя на нови штредок, так и початок лєгчейши, понеже у тей жеми векшина квартельох за видаванє нєнамесцени и вимага ше квартелїну за три мешаци напредок. Ана-Мария медицинска шестра-технїчарка общого напряму, а у Нємецкей будзе робиц за голєм пейц раз векшу плацу як у Сербиї. Попри материялного аспекту, мотиви єй одходу и лєпши роботни условия, сучаснєйша опрема и апарати, стабилнєйша жем и сиґурносц. Вшелїяк, и пременка, и нове искуство. Фахови медицински радиолоґ Желько Буила тиж бул заняти у вербаским Общим шпиталю, а тераз є у Кембриджу, у Велькей Британиї. 6. НОВЕМБЕР 2015.

ТИЖНЬОВНЇК – Процедура коло одходу тирвала даскельо мешаци, од апликациї прейґ интернета и шицких интервюох, по потвердзенє же сом прияти. Шицко вєдно штири мешаци, з тим же одскорей мам двойнїсте державянство, та сом з мадярским пасошом могол путовац без визи. Иншак, до Британиї з нашим пасошом чежше пойсц як до других жемох ЕУ – гвари Желько и додава же му за першу роботу у Британиї бул потребни штреднї уровень знаня язика. Понеже ма ЕУ пасош, преверйованє знаня язика було през директну бешеду, а зоз сербским пасошом треба мац урядови сертификат IELTS з найменшу оцену 7. У Британиї ше нє муши нострификовац диплому кед зоз свою достанєце дошлєбодзенє за роботу. Желько на основи своєй дипломи и другей документациї достал роботну лиценцу, и бул ровноправни з колеґами хтори там студирали. У Британиї роби у своїм фаху, заняти є на оддзелєню компютеризованей томоґрафиї при Универзитетским шпиталю Кембридж, за осем раз векшу плацу як цо ту мал. Роби у NHS системи, цо державни сектор здравства у Британиї и ноши зоз собу рижни бенефити. – Мойо мотиви були усовершованє и напредованє, як и лєпша материялна ситуация. Жиєм у другим по драготнї городу у Анґлиї, и кед виплацим обовязки, остава ми досц же бим ушпоровал и крашнє жил. Окрем того, робим у єдним з найлєпших шпитальох у Зєдинєним кральовстве и швеце, з найлєпшима фаховцами – цо огромна сатисфакция. Од януара починам и мастер студиї при City универзитету у Лондону и можем повесц же сом барз виполнєти и щешлїви – заключує Желько. ВШЕ ВЕЦЕЙ ДЗЕЦИ ШЕ УПИСУЮ НА НЄМЕЦКИ – Интересованє за нємецки язик обачлїво рошнє кед ше спатра прешли роки. Звекшує ше и число основцох хтори заинтересовани за нємецки, а нє уча го у школи. То жаданє їх родичох, хтори свойо дзеци пририхтую за роботу, або школованє у иножемстве. Иншак, за єден школски рок мож посцигнуц „А2” уровень знаня – визначує Александра Милянич, професорка нємецкого у новосадскей школи язикох „Супернова”. Вона гвари же вельке интересованє за нємецки при медицинскому персоналу, насампредз зоз штредню фахову приготовку. – За роботу у Нємецкей, лєбо Австриї, донєдавна требало уровень язика „А2”, алє у наяви и „Б1”. Лїкарох и персоналу з високу фахову приготовку сом нє мала на курсох, алє знам же у Новим Садзе у других школох масовно орґанизую курси за тоти потреби. Пре роботни причини, вельке число пошвидшаних курсох нємецкого и мадярского язика, а тирванє курсох завиши од самих школярох. Мойо искуствиє же найвецей гевтих хтори заинтересовани за индивидуални годзини (професор-школяр) пре квалитетнєйшу роботу у одношеню на ґрупи – гвари Александра и визначує же пошвидшани курси вимагаю вельку роботу и дома, бо ше швидко преходзи обсяжни материял. Kед еґзистенция загрожена, а хто дума же може посцигнуц и заробиц вецей, вец за емоциї нєт вельо места, та пакує куфер. У нових миґрацийох, кед Нємецкей после трицец рокох ознова потребна увозна, тераз фахова роботна моц, нашим людзом ше у ґлобалним валалє указує нова шанса, та гевтот хто дума же може – жада ю и вихасновац.■ 6. НОВЕМБЕР 2015.

STANOVISKA

Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ОЗБИЛЬНИ ЧАСИ Як през молгу, здогадуєм ше лєта 2005. року, кед сом до стал новинарски задаток попровадзиц „якишик скинхед концерт” у єдним клубу у Петроварадину, бо редактор оценєл же там „годно буц ище дацо”. И фоторепортер и я власати по пас, нє могли зме а нє стирчац помедзи накратко оштригану публику, так же зме анї нє сцигли далєй од уходних дзверох, и лєм цо зме нє були бити. А випадло же спомнута манифе стация з назву „Дзешец роки борби за билу расу”, у ствари, пре слава родзеного дня медзинародней екстремно правоорєнтованей орґанизациї „Крев и чесц” (Blood and Honour). Ирония судьби, чи цо є уж, же праве я, хтори сом на шветлосни роки далєко од гоч якей неонацистичней идеолоґиї, влєце 2005. року обявел, практично, перши текст о дїлованю „Креви и чесци” у Новим Садзе, и спомнул Ґорана Давидовича Фирера, подлого студента историї як єдного з локалних идеолоґох тей орґанизациї. През серию написох о прешвеченьох, идейох и цильох тей орґанизациї, хтора на тих просторох теди анонимно була присутна уж дзешец роки, пробовал сом спозориц явносц на тото опасне зявенє, а поступнє ше приключели и други медиї. Публицитет, алє без реакциї компетентних державних орґанох, одшмелєл их на перши явни акциї кед з меном „Национални строй” у новембру 2005. року претаргли антифашистичну трибину на Филозофским факултету у Новим Садзе, а потим, вєдно з идеолоґийнима парняками з иножемства, нападли антифашистичну колону у центру города. Гулиґанє теди полапани, страни державянє депортовани, а даскельо домашнї „стройовци” дочасово закончели у гарешту. Од теди прешли осем роки, „Национални строй” забранєни, алє нєдавно Висше явне тужительство у Новим Садзе одустало од виновного терхованя за насилне справованє векшини одвичательних за инциденти з єшенї 2007. року. Правда, процив даєдних ище тирваю судски поступки за виволованє националней, расней и вирскей мержнї. Остава медзитим отворене питанє же чом ше нашо дружтво, хторе у прешлосци чежко страдало од фашизма, нєшка з тим нє може вибориц. Фирер нєшка жиє вонка, а векшина дакедишнїх „стройовцох” на мире жию свойо животи, без санкцийох. Кед же их закон уж випущел з рук, можебуц вецей нє буду правиц исти паради, алє з їх „дїлох” може вироснуц нова ґенерация з погришним попатрунком на швет коло себе. Значи, тераз шор на держави и єй институцийох же би ше конєчно указали озбильни. Бо, жиєме у озбильних часох.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

РОЗПРАВА О НАДОПОЛНЄНЮ ПРЕДСИДАТЕЛЬКИ Трицец треца схадзка Скупштини општини Шид, хтора отримана 28. октобра, ознова мала обсяжни дньови шор тирвала од рана до вечара прешла у числених полемикох. Найвецей уваги виволала точка о одредзованю надополнєня предсидательки СО Наташи Цвєткович, понеже вона затримала роботне место у Националней служби за обезпечованє роботи

редкладанє було же би вона за функцию предсида- роботне место до Скупштини – предложел вецей мотельки СО доставала надополнєнє 90 одсто од жлївосци одборнїк Гнатко. На концу владаюца векшина зоз 23 гласами вигласаплаци хтору мал прешли предсидатель, цо би було 56 ла предкладанє же би надополнєнє було 90 одсто, а тисячи динари. Опозицийни одборнїки зоз СРС енерґично були про- процив були двоме одборнїки СРС и троме зоз ЛСВ. Скупштина тиж прилапела и звити о дїлованю явних цив предкладаня, а ґу нїм ше придружели и троме одборнїки ЛСВ хтора однєдавна состойна часц владаю- подприємствох и установох и програмох за чечуци цей коалициї. У єдней хвильки вони вєдно з опозицию рок, тиж вибрала и нових членох у Надпатраюцих одвишли зоз скупштинскей сали, та нє бул кворум. По- борох, Управних у Школских одборох. СО тиж будзе урґировац при „Сербия сле полгодзиновей паузи кводрагох” и ,„Желєзницох рум обезпечени и предлужена НОВИ ОДБОРНЇКИ Сербиї”, а же би ше розправа, а радикали гварели же нє потримаю предкладанє, На початку схадзки потвердзени мандати новим од- оправело гайзибански а становиско нє пременєли анї борнїком Срдянови Малешевичови (СНС), донєдав- преход од Шиду ґу Аданому заменїкови предсидателя општини, хтори ро- шевцом хтори у подлим лиґаше. – У терашнїх економских зришени з тей функциї кед направена нова коалици- стану и часто приходзи обставинох спомнуте надо- йна векшина, а тиж и Бобанови Коларовичови (СДС) до очкодованя превозполнєнє превельке. На наднї- хтори заменєл Желька Брестовачкого, шефа одбор- кох кед преходза прейґа ци хто обера яблука достанє нїцкей ґрупи СДС, и постал заменїк предсидателя оп- шинох, а єст шейсц колосеки. тисяч динари, а тарґовци у штини. предавальньох маю плацу 15 по 20 тисячи динари. Мушиме о тим водзиц рахунку – ПЛАН ЗА УНАПРЕДЗОВАНЄ ПОЛОЖЕНЯ РОМОХ гварел Предраґ Бекерек, шеф одборнїцкей ґрупи ЛСВ. Одборнїки прилапели и Локални акцийни план за Звонко Гнатко, тиж одборнїк ЛСВ пояшнєл же їх странка, и на коалицийней догварки була процив унапредзованє положенє Ромох як и Локални акцийни план за унапредзованє положеня вибеженцох, инспомнутого предкладаня, як цо є и тераз. терно розселєних и особох хтори ше врацаю по основи Спорозуменя о реадмисиї за период од 2015. по УСОГЛАШИЦ ФУНКЦИОНЕРСКУ ПЛАЦУ 2019. рок. Дополнєна и одлука о финансованю мате– Нє мали бизме нїч процив кед би предсидателька риялней помоци школяром з хтору оможлївене же би доставала розлику помедзи плаци хтору достава у НСЗ школяре хтори потераз нє витворйовали право на и предсидательскей, лєбо же би надополєнєнє було 50 субвенционованє трошкох превозу до школи мали одсто, лєбо же би предсидателька цалком пришла на право на 20 одсто. На предлог Николи Васича, предсидателя Општинскей ради з дньового шора Функционерске место подзелєло поцагнути точки о розришеню заменїка одборнїкох за и процив предсидателя, члена и заменїка члена Виберанковей комисиї и менованє нових особох. Тоти точки би мали буц на наступней схадзки. СО дала и потримовку за запровадзованє вияшньованя о новим месним самодоприносу у Батровцох у 2016. року и потримали же би ше приступело ґу виробку „пречисценого” тексту Статута општини, як и Дїловнїка Скупштини општини з оглядом же скорей зробени вименки, а тераз би текст мал буц написани.■ В. Дїтко

8 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2015.

НАШО МЕСТА ПОМОЦ МИҐРАНТОМ ХТОРИ ПРЕХОДЗА ПРЕЗ ШИД

ПРОЄКТ „ПОЛИЦАЙ И Я – ТОВАРИШЕ ОД ОВОДИ”

КАРИТАСОВ ТИМ ДЗЕЛЇ ПАКЕТИ

ПЕСТОВАЦ МЕДЗИСОБНЕ ДОВИРИЄ

Миґранти и надалєй преходза през Шид у автобусох и такси-превозкох ґу гранїци з Републику Горватску при Беркасове. Медзи гуманитарнима орґанизациями на терену и „Каритасов” тим котри миґрантом кажди дзень дзелї помоц у поживи и гиґиєнски пакети. – У зависно сци хтори дзень кельо єст потреби ми дзелїме миґрантом пакети пожи ви и гиґиєнски пакети хтори обезпечел Каритас зоз Нємецкей. Продукти сцигую

скей Републики. Вони, по словох о. Михайла Режака, пароха у Шидзе, дотераз на два заводи у ґрупох од 15 волонтерох були змесцени у будинку Лєтнєй владиче скей резиденциї. У Шидзе ше рихта за дочасове прилапйованє миґрантох. Окрем прилапююцого центра „Принциповец” хтори у функциї од самого початку миґрантскей кризи на шидским подручу, порихтани и дакедишнї „Мото готел” при

При Беркасове помоц у поживи и гиґиєни

до парохиї у Ґибарцу, дзе ше пририхтує точно так як донатор одред зел, а потим на комбию одвожи на пункт дзе ше их дзелї. У тей хвильки на спомнутих активно сцох анґажовани ше сцеро волонтере и вожач – гвари Маґдалена Павлович, координаторка за розподзельованє гуманитарней помоци Каритасу на подручу општини Шид. Кед слово о помоци, значне спомнуц же при Беркасове єст и други гуманитарни орґанизациї и їх волонтере. Медзи нїма и волонтере зоз Че6. НОВЕМБЕР 2015.

Адашевцох на авто-драги Беоґрад–Заґреб. Понеже нависцена нова стратеґия прилапйованя миґрантох, цо догварене нєдавно на державним уровню мед зи министрами нукашнїх дїлох Сербиї Небойши Стефановича и Горватскей Ранка Остоїча, же би гайзибан з Горватскей приходзел до Шиду „позберац” миґрантох, як нови прилапююци дочасови центер порихтани будинок дакедишнєй Ме совей индустриї „Срим” хтори ше находзи прейґ драги гайзибанскей станїци. Вл. Дї.

Дзеци з керестурскей дзецинскей заградки чийо роботи наградзени на конкурсу

Зоз керестурского оддзелєня „Цицибан” Предшколскей установи „Бамби” зоз Кули, Лана Шомодї, Хана Семан и Сара Надь з ґрупи виховательки Емилиї Костич, як и Валентина Фаркаш, Алекса Сопка и Ива Сабо з ґрупи Ксениї Вучкович, наградзени за найлєпши подобово роботи на тему проєкта „Полицай и я – товарише од оводи”. Награди им уручени 28. октобра, на шветочносци у Подобовей ґалериї Културного центру у Кули, а достали их по тройо дзеци за найлєпши роботи, зоз шицких оддзелєньох ПУ „Бамби” хтори участвовали у реализациї проєкта „Полицай и я – товарише од оводи” хтори витворела Полицийна управа Зомбор. Шицки наградзени роботи були и виложени у ґалериї, а їх авторе достали награди – бависка. Дзеци виведли и кратки музични лєбо рецитаторски точки, а на шветочносци були присутни и їх родичи, представителє „Бамбия”, Полициї и Мисиї ОЕБС-а у Сербиї. Бо, праве з потримовку ОЕБС-а, у септембру и октобру и витворени проєкт „Полицай и я – товарише од оводи” хторому бул циль унапредзиц безпечносц и защиту дзецох и школярох. Най здогаднєме, подобови конкурс бул состойна часц проєкта у чиєй першей часци дзеци у шицких предшколских ґрупох у цалим „Бамбию” нащивели полицайки и упознали их зоз шицкима опасносцами хтори загрожую їх безпечносц – од тарґовини з людзми по педофилию. Дзеци поучени же би ше у таких ситуацийох зверели родичом або полицайом хтори ту же би их защицели, та ше упознали и з часцу їх опреми и з їх роботу у спераню криминалних дїлох. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА СКУПШТИНА ОПШТИНИ КУЛА ПРИЛАПЕЛА РЕБАЛАНС БУДЖЕТА

ЗА ЕКОЛОҐИЮ ПЕЙЦ МИЛИОНИ ЕВРИ З другим тогорочним ребалансом буджета, приходи Општини Кула звекшани за 350 милиони динари, так же тераз вкупни прилїв утвердзени на милиярду 742 милиони 826 000 динари. З ребалансом вецей як 850 милиони динари предвидзени за капитални проєкти, набавку опреми и отримованє, як и инвестицийне отримованє

руги тогорочни ребаланс општинского буджета одборнїки Скупштини општини (СО) Кула прилапели пияток, 30. октобра, а пред тим заменїк предсидателя Општини Велибор Милоїчич бешедовал о витворйованю буджета за перши тогорочни 9 мешаци, дзе визначел же з концом септембра полнєнє буджета було 71,15 одсто у одношеню на план, односно витворени кус вецей як 989 милиони динари. Як гварел, то скоро идеалне полнєнє буджета, кулска каса солвентна и кажди рахунок ше виплацує за три днї, а у остатнїм кварталу Општина обчекує найвекши прилїви, алє и розходи, цо оможлївене з прилапеним ребалансом. ЗАКОНЧЕНЄ КАНАЛИЗАЦИЙНИХ МРЕЖОХ – Шицки звекшаня з тим буджетом унапрямени на нови инвестициї и чечуци оправяня и отримованя, бо за плаци средства зменшани за коло 6 милиони динари, а вецей як 850 милиони динари предвидзени за капитални проєкти, набавку опреми и отримованє, як и инвестицийне отримованє – гварел Милоїчич толкуюци Предлог ребалансу буджета, а окреме визначел же ше пошвидко почнє ришовац найвекши еколоґийни проблем у општини, односно у Червинки и Кули – заґадзеносц Беґейцу, та з тим и Велького бачкого беґелю. – Обезпечени пенєж за вибуУ РЕБАЛАНСУ 4,5 МИЛИОНИ дов поцискуюЗА ЦЕНТЕР КЕРЕСТУРА цого канализацийного воду и У прилапеним ребалансу буджета за законченє каОпштини Кула 4 милиони 860 000 ди- на ли за ци й них нари предвидзени за ушоренє центра мрежох у Кули Руского Керестура, у чим Месна заєд- и Червинки, нїца будзе участвовац зоз 3,5 милиони пририхтана и динарами зоз самодоприносу, а мили- до кумен та ция, он 360 000 обезпечи Општина Кула. та вироятно же Проєкт за ушоренє центра вироби ЯП до конца того „Завод за вибудов” Кула, а у општин- рока будзе розским буджету наменєни и средства за писана и явна виробок проєкта за поставянє пейц набавка за тот нових канделаброх за явне ошвиценє у Керестуре, прейґ спомнутого Заводу.

10 РУСКЕ СЛОВО

капитални проєкт и же ше наяр годно почац робиц – гварел заменїк предсидателя Општини. Як визначел, з терашнїм ребалансом у тим року за тоту роботу обезпечени 327 милиони 329 000 динари, а нарок буду опредзелєни 276 милиони 151 000 динари. ХАСНОВАНЄ ЖЕМИ У ДЕРЖАВНЕЙ ВЛАСНОСЦИ На тей 42. схадзки з 26 присутних лєм троме були з опозициї, а интересантне же велї одлуки принєшени єдногласно и без векших дискусийох. Єдна з нїх и Рочна програма защити, унапредзеня и хаснованя польопривредней жеми у державней власносци, з чим оможлївене дац на лицитацию 2 795 гектари орачей державней жеми за бранє под аренду. Тиж єдна зоз значнєйших и Одлука о финансийней потримовки фамелийом з дзецми и злєпшаню положеня дзецох у образованю и воспитаню, з хтору одредзени права на даваня у тей обласци, як цо єднократна помоц за новонародзенє дзецко (ткв. „беби-пакет”), мацерински додаток нєзанятим положнїцом и новорочни дарунки за перше народзене дзецко у новим року. Одредзени и права (и суми) на безплатне пребуванє дзецох у предшколскей установи, на безплатну ужину у ОШ, на реґресованє драгових трошкох школяром и студентом, реґресованє превозу дзецох з окремнима потребами, на реґресованє трошкох змесценя у домох школярох, школярски награди и стипендиї студентом. Ґу тому, СО Кула принєсла и Програму контроли и зменшаня псох блукачох на своєй териториї. ПРЕВИПИТАЦ РЕҐУЛАРНОСЦ СХАДЗКИ На початку схадзки одборнїк з Руского Керестура Желько Ковач предложел же би ше дньови шор дополнєло з гласаньом за трох членох Школского одбору керестурскей Школи „Петро Кузмяк” у мено локалней самоуправи, а котрих (по нових законских предписаньох) предложел НС Руснацох. Ковач тото дополнєнє предложел понеже 16. юлия того року СО Кула меновала нови Школски одбор Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк”, алє у нїм нє и членох котри на своєй електронскей схадзки 9. и 10. юлия предложел НС за менованє у мено локалней самоуправи. Предсидателька СО Кула Снежана Мркаич потолковала же у зволованю схадзки тото предкладанє нє положене на дньови шор покля ше нє розпатри представку хтора дзень пред єй отримованьом сцигла до СО Кула, а хтору у мено шесцерих членох Совиту послал и подписал член НС Руснацох Владимир Олеяр. Як пише у представки, шесцеро члени НС думаня же при гласаню за членох Школского одбору на спомнутей електронскей схадзки зазначени одредзени нєправилносци, так же предкладанє Ковача за преширйованє дньового шору на тей схадзки нє прилапене.■ М. Зазуляк 6. НОВЕМБЕР 2015.

НАШО МЕСТА ЗДРУЖЕНЯ ЖЕНОХ „БАЙКА” И „ИДЕЯ” ЗАКОНЧЕЛИ ПРОЄКТИ ТКАНЯ

ОБЛЄЧИВО ПО ДОМЕ И НА ПОЛЮ Тогорочни проєкт Здруженя женох „Байка” з назву „Зачувайме традицию” урядово закончени 30. октобра зоз його представяньом гражданом Руского Керестура. У рамикох проєкта жени ушили штири женски народни облєчива за роботу, цо аж и вецей як ше заплановало. – З тей нагоди предсидателька Здруженя Славица Катона гварела же у тей роботи були анґажовани штири жени, а сам процес бул зложени и тирвал дас мешац. „Байка” ше нєпреривно намага здогаднуц людзох на нашу традицию, а з тим проєктом зме указали як нашо жени були пооблєкани у роботох по обисцу и на полю, и мило нам же людзе пришли на нашу скромну презентацию – гварела Катонова. Проєкт „Зачувайме традицию” финансовал Покраїнски секретарият за привреду зоз 120 000 динарами. Як наглашене на тим стретнуцу, окрем до виробку облєчива, часц пенєжу уложена до набавки нових кроснох. Паралелно зоз тим проєктом женом отримани и висши курс тканя на платну, хтори членїцом тримала Анка Лалич, едукаторка тканя. Проєкт тканя мал буц витворени 2014. року, медзитим, пре оправдани причини реализовани є тераз. На пиятковей програми представяня облєчива участвовали и млади ґимназиялци, котри присутним одшпивали даскельо руски шпиванки, а жени з „Байки” за госцох пририхтали и закуску. Здруженє женох „Идея” зоз Кули штредком октобра тиж почали основну обуку тканя на кроснох, а у рамикох проєкта „Стари ремесла у нашим краю”. Обуку ше отримовало у просторийох Руского КУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули, а водзела ю членїца „Идеї” Павлина Такач. Окрем теорийней часци о тканю, були и практични годзини снованя, цо и найкомпликованша часц у

На нових кроснох годно ткац як дакеди

тей роботи. Проєкт закончени 4. новембра дзе ше коло дзешец жени з „Идеї” хтори участовали на обукох, самостойнє учели ткац. Здруженє женох „Идея” за спомнути проєкт од Покраїнского секретарияту за привреду, обезпечованє роботи и ровноправносц полох, на основи конкурованя достало 70 000 динари, хтори похасновани за купованє кроснох до Здруженя и материялу за тканє. Як дознаваме од предсидательки „Идеї” Серафини Бики, планую же би жени у наступним периодзе предлужели вежбац научени основи тканя, а познєйше витвориц и напреднєйши курс тей стародавней схопносци. Ю похасную за виробок рижних предметох зоз хторима участвую на предавацких виставох и манифестацийох ширцом Войводини. С. Н./М. А.

ЛОВАРСКЕ ДРУЖТВО „ЗАЯЦ” ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ПУЩЕНИ МЛА ДИ ФАЗАНИ ДО ХОТАРА

Прешлого викенду члени Ловарского Дружтва „Заяц” до хотару пущели остатнї турнуси ,400 фазани, кельо викармели у своєй нововибудованей фазанериї. Потераз их

6. НОВЕМБЕР 2015.

куповали на рижних местох, а одкеди маю свой обєкт, сезона лову предлужена за мешац днї, по конєц януара. Потамадз ловаре буду виходзиц єденац раз до лову. – Фазанчата купени концом юлия у Фазанериї „Ристовача” при Бачу у ЯП „Войводиналєси”, кед мали шейсц тижнї и ховали зме их у новей фазанериї. За вибудов фазанериї, студнї за воду, за соларни панел, за фазани и їх поживу помогнул нам Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство зоз коло 300 тисячи динари. Власни средства, коло 500 тисячи динари, уложело и нашо Дружтво – гварел Влада Остоїн, предсидатель Дружтва. Док нє мало фазанерию, Ловарске дружтво нє викармйовало фазани, лєм их куповало и дзень пред ловом пущало до хотара. За идуци рок планую викармиц 300 фазани и прешириц обєкт. С. Б.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У ҐОСПОДЇНСКИМ ХОТАРЕ

НЄ ЗА ДОВОЛЬНИ З УРОЖАЙОМ Од польопривредних рошлїнох у ґосподїнским хотаре того року найзаступeнша була соя, потим кукурица и жито, а найчастейше ше садзи и шеє комбиновано два култури, або шицки три подєднак

айпопуларнєйша култура у хотаре, соя, мала нїзку цену, кукурица и жито лєпше стали и з цену и з урожайом, а до слунечнїка ше того року, випатра, найвецей виплацело укладац. Владимир Салонски зоз Ґосподїнцох уж вецей роки садзи лєм три култури, гвари же му ше так найлєпше указало. На єдней трецини поля ма сою, на другей кукурицу, а на трецей трецини жито. Урожай жита того року бул добри, надпросекови – 38 метери по гольту. Таки бул и прешлого року, кед на єдней парцели мал аж вецей як 41 метери. Кед зме з нїм бешедовали, цена жита була 18,50 динари. РОЗЛИЧНИ УРОЖАЇ СОЇ Владимир Салонски гварел же можебуц требало – Соя зродзела слабше, на єдней часци хопошац вецей жита як сої тара мал 7 метери, док на другей 13 метери по У єдней часци хотара, у риту, дзе спаднул диждж когольту. Соя ма барз подлу цену – 40 динари. Треба ю баржей допатрац, та того року можебуц же требало по- три у тим чаше барз допринєсол розвиваню плода, соя дала зарна як у найлєпшим року. На нєй мал аж 22 мешац вецей жита, место сої – гварел Владимир. тери по ланцу (1 гектар то 1,75 ланци), цо рекорд у ґосСОРТИ ЗА ТОТУ КЛИМУ подїнским готаре. Велї у валалє на першокласней жеми мали коло 12 ме– Вяри було мало дижджу, кукурица и соя ше нє укотери, а просек 10 до 15 метери, гварел Йован. Кукурица ренєли, а после того була суша. У одредзеним контеки соя му барз подруцели, аж понад пейдзешат одсто, та сту и периодох, лєпше кед єст менєй влаги, вец рошлїи до шейдзешат одсто. Кукурицу вше лупе на полю и на лєгчейше витрима сушу. Того року було обратно – часто мал од 8 до 10 тони, а того року 3,5 до 4 тони. потолковал Владимир Салонски, котри остава прихиВон припада ґу польопривреднїком хтори вельо льни ґу новосадским сортом нашеня, котри, по його укладаю до прикармйованя рошлїнох, барз их допатра, думаню, найвигоднєйши за тоту климу. часто пирска и стара ше же би польо було чисте.

У хотаре у Ґосподїнцох було од 4 по 15 метери сої по гольту, односно нє єднак у розличних часцох готара. По бешеди польопривреднїкох, у єдней часци при Темерину було аж коло 20 метери сої на гольту. Прешлого року бул лєпши урожай, од 16 по 18 метери, и теди вона була лєпша инвестиция. Владимир кукурицу виламал на 4 гольтох и мал дакус вецей як 7 „кикинди” приколици и єден шпедитер, а прешлого року мал єдну приколицу вецей по гольту. Як єден з важних факторох за подлєйши урожай у тим року вон визначел сушу. Цена ище нє була позната, а польопривреднїки нагадовали же будзе 18 динари. Польопривредни продукователь Йован Салонски зоз Ґосподїнцох того року, як нагадує, будзе найвироватнєйше найзадовольнєйши зоз слунечнїком, гоч му зарно ище вше було на полю. Сою и кукурицу знял, и нє барз є задовольни з количеством, гоч є рекордер.

12 РУСКЕ СЛОВО

ШИЦКИ КУЛТУРИ ПОДРУЦЕЛИ Медзитим, того року шицко тото нє було достаточне и шицки култури, по його думаню, барз подруцели. – Слунечнїк сом ище вше нє витлачел, пре нєодвитуюцу хвилю уж даскельо тижнї. Гоч є одпорнєйши на сушу, по моїх предпоставкох, будзе менєй роду, сиґурно за 30 до 40 одсто. Прешлого року сом мал кущик вецей як 2 тони по готаре. Влєце вообще нє було дижджу, цо барз подло уплївовало на шицки польопривредни култури. На концу, заш лєм, випатра же будзем найзадовольнєйши зоз слунечнїком, а цена му 40 динари, як и за сою – заключел Йован. Ґосподїнчанє зарно придаваю на двох местох у своїм валалє, у Землєдїлскей задруґи „Ґосподїнци” и „Конзул” доо Нови Сад, подприємство за тарґовину, котре ма представнїцтво у Ґосподїнцох.■ С. Барань 6. НОВЕМБЕР 2015.

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ ДОГАНУ НА ШИДСКИМ ПОДРУЧУ

„ЖОВТЕ ЛЇСЦЕ” ПРИНОШИ ЗАРОБОК На подручу општини Шид єст надосц продуковательох догану, окреме у Куковцох, Бачинцох и Ердевику. У Моровичу тиж шейсцме продукователє, а медзи нїма и Мирослав Пинич Польопривреднїк Мирослав Пинич почал продуковац доган прешлого року, а пред тим найчастейше шал кукурицу и сою. Влонї ришел фундаментално пременїц продукцию и опредзелєл ше за продукцию догану на осем гектарох. Продукцию законтрачел з фабрику догану у Сенти. Наш собешеднїк такой наглашел же є задовольни з нову рошлїну, а же нє побановал, приклад и то же тогорочну продукцию звекшал на 14 гектари.

Мирослав Пинич опрез сушарньох

– „Япон тобако индустрия” (ЯТИ) у Сенти барз коректна и нє бул проблем почац продукцию новей рошлїни. Вони обезпечели нашенє и гной, хтори плацим кед на концу прерахую доган. Тиж так, їх фаховци нєпреривно на терену контролую продукцию и кед дацо треба, такой ришую проблем. Продуковательом догану у шидскей општини вони тримаю и едукативни преподаваня – задовольно приповеда Мирослав Пинич. Коло шейсц гектари тей сезони наводньовал, бо су блїзко при рики Студви, а систему за наводньованє достал прейґ кредиту Покраїнского фонда за розвой польопривреди. У його дворе вельки пластенїк, длугоки вецей як 40 метери, дзе ше продукує доган за пресаду початком марца, а вец початком мая ше одноши розсадзовац на польо, хторе пред тим добре порихтане з глїбоким ораньом и гноєньом. У дворе ма и штири сушарнї за доган. Кед почнє сезо-

ВАЛАЛСКИ ТУРИЗЕМ Окрем польопривреди, Пиничова фамелия у Моровичу позната и по тим же медзи першима започала валалски туризем. Коло побрежя Студви маю етно-ресторан, а тиж и апартман за ноцованє госцох. О ґаздовстве, як го наволали „Ґаґийове шедло”, стара ше Мирославова супруга Андєлка.

на обераня, става ше вчас рано и скорей як почню горучави доган ше обера и приноши дому и рихта покласц до сушарнї. Дакеди ше роби и кед горучава, лєм же би ше цо вецей поробело. До єдней сушарнї ше кладзе коло пейц тони сирового догану, суши ше пейц-шейсц днї и вец ше кладзе до шкатулох, уж хтори яка класа, а так ше и плаци, по класи. – За тоти перши два роки сом зошицким задовольни з продукцию и наздавам ше же так будзе и надалєй. Правда же ше вельо роби и же треба наднїчарох, алє ше и вецей зароби, а ЯТИ на час виплацує превжати доган – гварел на концу Мирослав Пинич. Вл. Дїтко

ПРЕПОДАВАНЄ У ВЕРБАШЕ

ОВОЦАРСТВО ЯК МОДЕЛ РОЗВОЮ У орґанизациї вербаского Здруженя овоцарох „Бачки овоци”, прешлого пиятку у просторийох Готелу „Бачка” у Вербаше отримане преподаванє професорох з Польопривредного факултету у Новим Садзе. Преподавали проф. др Зоран Кесерович и проф. др Мирко Бабич, а як визначел предсидатель Здруженя „Бачки овоци” Васо Лєшкович, манифестация „Дарунки овоцох” орґанизована и же би члени Здруженя и подприємство „Сава Ковачевич” промововали свойо палєнки, ликери и други продукти з овоци. Як визначел проф. др Кесерович хтори нащивительом приповедал о сучасних трендох у овоцарскей продукциї у Европи, як и стану и перспективи у Сербиї, овоцарство остатнї дзешец роки дожило препородзенє, окреме у Войводини. – Овоцарство ше указало як одлични модел за стимулованє нєрозвитих подручох у Сербиї, понеже наша жем ма коло тисяч населєня хтори маю менєй як тисяч жительох. Удало ше нам же и людзе з других конарох привреди инвестовали до овоцарства, як цо, наприклад, дзепоєдни економисти, та и вершински спортисти. Так порушуєме и 6. НОВЕМБЕР 2015.

други конари привреди, годно ше вивожиц, на роботи у овоцарстве анґажовани и вельо роботнїки и подобне – визначел Кесерович. Вон додал же у нашей жеми 2012. року було 4,8 одсто поверхносцох жеми под овоцнїками, цо и далєй мало, и же ше у Сербиї лєм коло 11 одсто овоцнїкох наводнює, од чого найвецей у Войводини. По його словох, Сербия перша у Европи по продукциї бишалми, и бешедовал о способох стимулованя продукциї рижних файтох овоцох, док проф. др Бабич гуторел о файтох сушарньох за овоци. Окрем продуковательох и наукових роботнїкох, госци на сходу були помоцнїк у Покраїнским секретарияту за польопривреду Слободан Теофанов, Дянлука Паси з италиянского подприємства „Geoplant vivai” и позната инжинєрка за защиту рошлїнох мр Ружа Петрина. Сход нащивели и Павле Малацко и Славко Чапко зоз подприємства „Т-ПАМ” д.о.о. з Руского Керестура, хторе ше занїма зоз систему за наводньованє. Манифестацию потримали Покраїнски секретарият за польопривреду и подприємство „Сава Ковачевич”. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА 60. МЕДЗИНАРОДНИМ САЙМЕ КНЇЖКОХ У БЕОҐРАДЗЕ

ПРЕДСТАВЕНИ РУСКИ ВИДАНЯ

Зоз придаваньом Отвореней кнїжки руского амбасадора Александра Чепурина одправнїкови роботох амбасади Ирана Насеру Ехсанию Фариду у Беоґрадзе урядово заварти 60. ювилейни беоґрадски медзинародни саям кнїжкох Беоґрадски саям кнїжкох провадзели 1000 акредитовани новинаре, представели ше 483 викладаче, од чого 401 домашнї, а нащивели го коло 180 000 тисячи нашивительох, за 20 000 тисячи вецей як влонї. На 60. Медзинародним беоґрадским сайме кнїжкох, на штанду Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє, свою рочну видавательну продукцию вєдно представели НВУ „Руске слово” и Завод за културу войводянских Руснацох. Гоч було наявене же ше кажде окреме представи, було то заєднїцке представянє. Пейц нови кнїжки представело Видавательне оддзелєнє „Руского слова” – „Осце и черешнї” Агнети Бучко Папгаргаї, „Слово Бояна Двокраяна” Владимира Бесерминя, „Вселенска черкотка” Миколи Шанти и „Гришка” Асї Папуґа, збирку критикох и приказох „Галов” Ирини Гарди Ковачевич, як и Тамару Хринову, побиднїцу прешлорочного Фестивалу поезиї младих у Вербаше.

НА САЙМЕ КНЇЖКОХ И ЗАВОДОВО ВИДАНЯ Завод за културу войводянских Руснацох представел пейц свойо кнїжки – „Руснаци у Вербаше”, „Вини и зради” Штефана Гудака (преложена на українски язик), „Польодїлска лексика” Александра Мудрия, „Ґерманизми у руским язику” Андреї Медєши и каталоґ „Шицко то оглашки и реклами”. О кнїжкох бешедовал директор Заводу мр Серґей Тамаш, як и авторе.

О нових кнїжкох бешедовали одвичательни редактор Видавательного оддзелєня Микола Шанта, рецензент Олена Планчак-Сакач, академик Юлиян Тамаш, як и сами авторе. Пополадню штанд Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє, одно сно виданя НВУ „Руске слово” и Заводу за културу войводянских Руснацох нащивели и школяре и профе соре кере стурскей Школи „Петро Кузмяк”. Присутни писателє и Микола Шанта, редактор Видавательного оддзелєня, школяром орґанизовал мали квиз знаня о рускей литератури, а найзнаходлївши за награду и дарунок подо ставали нашо руски кнїжки. Дю. В.

ХОР ГОСЦОВАЛ НА ЮВИЛЕЙНИМ 25. ФЕСТИВАЛУ ДУХОВНЕЙ ПИСНЇ У СНЇНИ

ВЕЦЕЙ РАЗ НАСТУПАЛИ

Прешлого викенду члени Хора катедралного храму святого Отца Миколая и Дома култури зоз Руского Керестура успишно наступели на Фестивалу духовней писнї у Снїни. Всоботу вечар хор наступел у грекокатолїцкей церкви у валалу Пихнї,

14 РУСКЕ СЛОВО

даскельо километри од Снїни. Внєдзелю пред поладньом шпивали Службу Божу у валалє Колониця. Попладню наступели на 25. Фестивалу духовней писнї хтори отримани у Доме култури у Снїни. Госц на фестивалу бул и еґзарх за грекокатолї-

кох у Сербиї, кир. Георгий Джуджар. Госцованє Хору зоз Руского Керестура оможлївел Союз Руснацох Українцох Сербиї, чия делеґация, на чолє зоз предсидательом Боґданом Виславским, нащивела Словацку. На Фестивалу наступели дзевец хори и шпивацки групи зоз України, Сербиї и домашнєй Словацкей. Члени хору достали вельки аплауз вшадзи дзе шпивали, а їх наступ похвалєли як домашнї, так и наш владика, кир Георгий Джуджар, апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї. После нащиви Пряшову и Кошицом, члени хору и делеґация Союзу ше врацели дому зоз богатима упечатками. В. Паплацко 30. ОКТОБЕР 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЯН ЛАЗОРИК ПОДАРОВАЛ СВОЙО ЗБИРКИ

ФОЛКЛОРНИ СКАРБ И НАШОМУ ТЕАТРУ Як Владимир Надь Ачим Син нєдавно упокоєного дознал од сина Лазорика познатого фолклористи у Благослава зоз Пряшова, Словацкей Яна Лазорика його оцец зоз тестаментом Благослав штредком октобра одредзел же би по його у Театре Александра Духношмерци 18 збирки зоз повича у Пряшове нашому резбераним фолклорним жисерови Владимирови Наскарбом припадли нашому дьови Ачимови придал 18 Рускому народному театру. збирки зоз фолклорним Благослав Лазорик тот оцов скарбом, хтори Лазорик полеґат Надьови придал под даровал нашому националчас його режисерскей робоному Театру. ти у ТАД, дзе на сцену по Ян Лазорик бул упознати українски поставел предже по його творох, одноставу „Лов на ловара”, чия сно скарбу хтори зазберопремиєра була 23. октобра. вал у шаришским краю, У подарованим материялу Руски народни театер „Пеинсценациї рижних народтро Ризнич Дядя” (РНТ) у них обичайох, приповедкох, сезони 2014/15. року на Владимир Надь Ачим и Благослав Лазорик нотни записи шпиванкох, сцену поставел представу зоз подарованима збирками Яна Лазорика танцох и друге, богато илуо свадзебних звичайох „Бестровани, цо будзе на хасен реме ше, так нам и треба”, у копродукциї зоз коцурску КУД „Жатва”, цо му бу- и у роботи РНТ и нашим КУД-ом при обрабяню и постало барз мило, а интересантне же РНТ бул остатнї ан- вяню народних звичайох на сцену. Ян Лазорик зоз Криванї у Шаришу ше упокоєл 30. авґсамбл хтори за живота Лазорика инсценовал єдно уста того року. М. Зазуляк його дїло.

ПРОГРАМА З НАГОДИ РОЧНЇЦИ ОД НАРОДЗЕНЯ ПИСАТЕЛЬКИ

ПОЕТСКИ НЇТКИ У КОЦУРЕ У рамикох тогорочних „Поетских нїткох Меланиї Павлович” хтори ше уж дзевяти рок отримую з нагоди рочнїци єй народзеня, 28. октобра, отримане литературне стретнуце у Коцуре. У орґанизациї Дружтва за руски язик, литературу и културу, Секциї дружтва у Коцуре и коцурскей Основней школи „Братство єдинство” за тоту

6. НОВЕМБЕР 2015.

нагоду пририхтана програма на хторей участвовали школяре од першей по штварту класу хтори поряднє уча руски язик, та и тоти хторим є виборни предмет. Школяре рецитовали, шпивали и одбавели кратки драмски слички на тексти чий автор Павловичова, а програму пририхтали зоз своїма учительками. О творчосци Меланиї Павлович и єй живоце школяром бешедовали предсидатель Дружтва проф. др Юлиян Рамач и секретар Ирина Папуґа. На концу зоз плакетами наградзени двацец тройо найактивнєйши читателє руских дїлох у школскей библиотеки, з другей, трецей, и штвартей класи, як и єдна школярка зоз шестей класи, а тиж и библиотекарка Ксения Медєши, як и учительки Славка Хромиш и Єлена Буила. Библиотекарка з тей нагоди до скарбу библиотеки ОШ прияла велї нови кнїжки на дарунок од Дружтва за руски язик, литературу и културу, а школяре першей класи на дарунок достали кнїжки „Ровнї цар” Владимира Сабо-Дайка. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ШИДЗЕ ОТВОРЕНЕ ОДДЗЕЛЄНЄ ПРАВНОГО ФАКУЛТЕТУ З НОВОГО СА ДУ

СТУДИРАНЄ З ДОМУ

У Ґимназиї „Сава Шуманович” у Шидзе отворене Оддзелєнє Правного факултету за привреду и правосудство зоз Нового Саду и на тот спосoб студиранє приблїжене будуцим студентом хтори нє буду мушиц одходзиц до Беоґраду лєбо Нового Саду, алє одтераз можу студирац у своїм городзе. На пригодней шветочно сци проф. др Радица Шиповац гварела же слово о факултету общого напряму, фа-

Проф. др Радица Шиповац бешедує о новоотвореним Оддзелєню факултета

култет акредитовани и студенти до станю за штири роки студираня 240 ЕСПБ боди. Студенти до станю назву дипломовани правнїк и можу покладац право судни испит, а потим до стац роботу у право судстве, державних орґанох и подобне. Як гварела професорка Шиповац, студенти, хторих у тей хвильки єст 15, електронски комуникую, беру лекциї и рихтаю ше за испити, маю можлївосц комуникованя зоз професорами баржей як на державних факултетох. Отверанє факултета привитал и Никола Васич, предсидатель општини хтори наглашел же на тот спо соб вецей младих годно студирац и здобувац знанє хторе познєйше укажу на роботи. И предсидателька Основного суду у Шидзе Любица Петрич, гвари же добре же оддзелєнє факултета отворене у Шидзе и же суд порихтани дац свойо доприношенє оможлївююци студентом праксу у суду. Асистенти Деян Лоґарушич и Владимир Шиповац наглашели же предносц такого студираня же можу студирац и людзе хтори у роботним одношеню и кед им одвитує можу достац лекциї хтори на преподаваню. Тиж предносц и мали ґрупи студентох и практична робота же би достали и практични знаня у будуцей роботи. Вл. Дї.

ШПИВАЦКА ҐРУПА КПД „ИВАН КОТЛЯРЕВСКИ” ЗОЗ БИКИЧУ

РОБОТНЯ СИЛВИЇ ОРОС О МЕНШИНСКИХ ПРАВОХ У СЕРБИЇ

РИХТА ВИДАЦ КОМПАКТ ДИСК

ПРЕПОЗНАЦ ДИСКРИМИНАЦИЮ

Шпивацка ґрупа КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу позната по числених наступох, нє лєм у шидскей општини, алє и на наших руских фестивалох и манифестацийох. Же би ше шпивацки скарб спомнутей ґрупи зачувало, одлучене же би ше шпиванки зняло на ношач звука. Перша фаза роботи покончена, а то знїманє шпиванкох. – Студио „Жежель” з Нового Саду нас нащивел у Бикичу дзе зме у Доме култури зняли 20 шпиванки. Половка зоз старого краю, а друга половка шпиванки хтори шпиваю Руснаци на тих просторох. Жени одшпивали 18 шпиванки, а хлопи два. Шпиванка „Хижочко стара” будзе перша на ЦД и таки будзе и наслов того виданя, а

16 РУСКЕ СЛОВО

друга шпиванка будзе зоз старого краю „Як вода в поточку” – одкрива нам Невенка Бобаль. Знїманє шпиванкох за ЦД финансовали КПД „Иван Котляревски” зоз помоцу Националного совиту Руснацох. Планує ше видац коло 200 прикладнїки ЦД, а же би ше тото витворело, Бикичанє поволую спонзорох же би им помогли, а по видаваню, будзе промоция ЦД. Окрем Бобальовей, шпивали: Єлена Гнатко, Драґица Романяк, Добрила Штефанчик, Верунка Надь, Олґица Лукач, Желька Лазор, Ґенка Сорочко и Драґана Ґлувня Бабич. Од хлопох шпивали: Данил Штефанчик, Данил Надь, Петро Гарвильчак, Звонко Шолтис, Яким Лазор и Тихомир Античевич. Вл. Дї.

У Доме школярох Штреднєй школи „Петро Кузмяк” 27. октобра отримана едукативна роботня з тему „Меншински права у Сербиї” хтору штредньошколцом презентовала млада адвокатка Силвия Орос з Руского Керестура. Педаґоґиня Школи Любица Няради Оросову представела и як дакедишню школярку тей Школи, перше основней, а потим и Ґимназиї на руским язику, єй нєдавно успишно закончену образовну драгу, а потим и роботню хтору пририхтала за школярох. Оросова нєдавно участвовала на семинаре з исту тему о меншинских правох у Сербиї и зоз тоту парняцку едукацию наглашела циль – дїйствовац на микро-уровню же би людзе меняли свою свидомосц о тей тематики. – Кед би по тей роботнї голєм 30 одсто слухачох, та гоч и менєй, звекшали свою толеранцию ґу иншаким особом, були бизме задовольни – наглашела Оросова. На викладаню вона розрабяла теми у хторих мож препознац дискриминацию, а то меншински права националних заєднїцох з акцентом на руску заєднїцу, потим права ромскей заєднїци, права особох з инвалидитетом и ЛҐБТ популациї хторей була пошвецена и векша часц роботнї. М. А. 6. НОВЕМБЕР 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ ОТРИМАНИ МУЗИЧНО-ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР

ОД НАРОДНИХ ПИСНЬОХ ПО КЛАСИКУ У сали Центра за културу „Сирмиум арт” у Сримскей Митровици всоботу, 31. октобра, Руснаци з того городу успишно орґанизовали и виведли музично-литературни вечар и Митровици подаровали програму „за душу”. Присутни патраче, приятелє и почитователє рускей култури, кажду точку наградзели з вельким аплаузом. Програма була конципована так же би задоволєла смаки и младшей и старшей публики – од народних писньох по класичну и популарну музику. У бло ку кла сич ней му зи ки уча ство ва ла му зич на на дїя Иси до ра Ко зли на на флау ти и про фе сор ка кла ви ру Мил да Же лем Ку зми нац, ко три гра ли ком по зи циї Й. С. Ба ха. Популарну музику и точки о теориї музики виведла мастер, музични педаґоґ Даниєла Горняк, вєдно з Николину Думанчич, як го сцинска Руснацом того вечара.

У литературней часци Катарина Бе ре жни пречи та ла два пи снї – „Хижочко стара” Миха ла Ковача и пи сню акти вист ки Ру сна цох зоз Сримскей Митровици Олґи Олєар Раїч. Писню „Шкорванчок” Гавриїла Ко стельнїка пречита ла Милена Ко стич, а Звонко Беднар гуторел прозни текст „О хлєбу”. Шпивацка група, под руководительством Даниєли Горняк одшпи-

ва ла два шпиванки – „Кед голубица лєцела” и „Били орґони”, а на клавиру их провад зела Милда Желем Кузминац. Тот успишни вечар ре а лизова ли члени Подручней канцелариї Наци о нал но го со ви ту Ру сна цох у Сримскей Митровици, а коло орґани за циї веча ра помог нул „Фонд Бе серменї”. Д. Костич

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ И НАШИХ МЕСТОХ

ПОЧИНА „КОСТЕЛЬНИКОВА ЄШЕНЬ” Того викенду, на пияток, 6. новембра, у Руским Керестуре почина 22. Културна манифестация „Костельникова єшень”, а по 21. новембер будзе отримана у вецей наших местох. Того року „Єшень” понука богату и рижнородну програму, бо попри представяня нових творох наших авторох рижних ґенерацийох, буду представени и нови ношачи звука – два музични и єден зоз приповедками, окремне дожице будзе и госцованє Суботицкого тамбурового оркестра, а после длугшого часу, Манифестация ознова привита єдного еминентного сербского писателя, Светислава Басару. Басара на „Костельниковей єшенї” будзе представени перши дзень – на пияток, 6. новембра, на програми у керестурским Ресторану на 18,30 г. Програма „Костельниковей єшенї” почнє у керестурскей Школи „Петро Кузмяк” зоз представяньом нових творох Ирини Гарди Ковачевич, Меланиї Римар, Агнети Бучко Папгаргаї, Владимира Бесерминя, Миколи Шанти, Асї Папуґа и Ксениї Лїкар, дзепоєдни з нїх буду предствени и исти дзень на вечар у Ресторану, як и ютредзень, 7. новембра у парохийней сали, попреплєтани зоз шпиванками зоз ЦД–а „Керестурски штири дзвони”. У Керестуре, у Велькей сали 6. НОВЕМБЕР 2015.

Дома култури будзе и цаловечарши концерт Суботицкого тамбурового оркестра, на хторим публика першираз учує и дзепоєдни твори Гавриїла Костельника на 19 г. Три програми буду у Коцуре – 12. новембра у ОШ и у Читальнї, а 14. новембра у Етно клубу „Одняте од забуца”, док Литературно-музични вечар у Дюрдьове тиж будзе 14. новембра. Традицийне Стретнуце рецитаторох у Кули будзе на соботу, 21. новембра на 15 г, а „Костельникова єшень” будзе закончена зоз атрактивну Мултимедиялну манифестацию младих „Дньовка”. У рамикох тей манифестациї 20. новембра у Керестуре на 21 г. будзе представени нови музични ЦД Златка Русковския „Лєм єден погляд”, а пред главну програму „Дньовки”, хтора на соботу, 21. новембра почнє на 20 г., будзе отворена и вистава авторских фотоґрафийох младих, з назву „Контраст”. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 17

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ШЛЇДОМ ВИСТАВИ „ШИЦКО ТО ОГЛАШКА И РЕКЛАМА”

СВОЙ ҐУ СВОЙОМУ Пишe: Славица ФЕЙСА

Тоти цо твердза же нєшка зоз шветом управя маркетинґ и реклами, нє далєко од правдучкей правди. Гоч кадзи ше обрациме, дзе ґод ше огляднєме, вшадзи реклами хтори постали часц нашого живота. Вони як даяка сила хтора ма таку моц же нє лєм уплївує, алє и формує способ роздумованя велькей часци шветовей популациї. Так од давна, ище од теди кед людзе першираз зрозумели значенє рекламованя и оглашованя

ред виком буґнаре були барз важни державни службенїки. Висти ше преношело и прейґ плакатох локалней друкарнї, алє таки информациї були на хасен лєм тим цо знали читац. Прето ше велї валалчанє по Войводини кажди дзень сходзели и на крижних драгох и концох улїци и чекали вистки од буґнара. А познате же вон звичайно починал зоз словами: „Дава ше на знанє....” Було то єдине и найсиґурнєйше жридло информованя, алє и рекламованя.

Перши реклами у новинох баржей здабали на информацию, оглашку о тим же цо и дзе мож купиц, а од новинского текста ше их роздзельовало з рамиком. У другей половки 19. вику реклами поставаю аґресивнєйши, з остатнього боку преходза на насловни бок, окреме су наглашени и часто з порученьом хтора ше директно обраца ґу читачови: „Модлїм же би ше тото нє прескочело...”. Кед ше зявела фотоґрафия, и кед напредовали друкарнї, реклама ше револуцийно пременєла, и нє мож ю було задумац без ґрафичного додатку, без слики. ПЕРШИ РЕКЛАМИ ПРИ РУСНАЦОХ „По найтуньшей цени! Хлопски и женьски еспал, плиши, гатласи, хусточки красни з блишовима кветами, батисти, зефири, канфаси, за жиму пархети и т. д. лєм у Штефана Нярадия у Руским Керестуре (при валалскей хижи) мож достац”– Так випатра оглашка ище 1929. року обявена у Руским календаре по хторей видно же и нашо людзе барз давно похопели значенє рекламованя и оглашованя. Окреме то були тарґовци и ремеселнїки хтори ище у старим вику прицаговали увагу на свойо продукти, дїялносц, або даяку значну подїю.

18 РУСКЕ СЛОВО

6. НОВЕМБЕР 2015.

ЛЮДЗЕ,РОКИ,ЖИВОТ Авторе вистави „Шицко то оглашка” Любица Отич, музейна совитнїца и Саша Сабадош, историчар, були мотивовани зазберовац материял о рекламованю у рускей периодики од 1921. по 1941. рок, визначуюци же то крочай ґу отвераню ище єдного поглавя хторе мож наволац – преглїбйованє виглєдованя привредней и дружтвеней историї Руснацох медзи двома шветовима войнами. – Таки приступ ґу ошвицованю рускей историї и при нас цошка нове, но праве на тим конаре видно як нашо предки жили, як зарабяли, привредзовали, кадзи ше селєли, з єдним словом, як жили – гварел Сабадош, на отвераню спомнутей вистави прешлого тижня у Заводзе за културу войводянских Руснацох, а шицких присутних привитал директор Серґей Тамаш. Отичова, хтора источасно и авторка двоязичного каталоґу „Хто оглашує, тот напредує”, лєм предлужела того цо уж пред трома роками рихтала зоз своїм тимом у Музею Войводини. – У сербскей периодики було барз вельо материялу котри илустровал, документовал привредни живот Сербох, Нємцох, Мадярох... Теди сом ше задумала, а дзе же ту Руснаци? Познате же ше Руснаци ше нє оглашовали у сербскей преси, алє у нашей хтора почина од 1921. року кед ше зявели перши Народни календар за Южнославянских Руснацох – гварела Отичова наглашуюци же факти и велї документи указую же ше Руснаци медзи двома шветовима войнами окрем польопривреди, ище як занїмали и зоз ремеселнїцтвом и тарґовину. ЛЮДЗОХ СЛОВО НОШИ Заинтере совани могли дознац же нашо людзе нє вше мали на розуме одредзени „правила” хтори уплївовали на успих рекламней оглашки. Було тих цо „наґваздали” тельо тексту же ше конєчне порученє оглашки анї нє мож було обачиц. Було и таки оглашки же текстуална часц мала и сербски и руски слова, а спомнути Штефан Няради Дзвонарчин з Руского Кере стура, хтори рекламовал предавальню з язичну формулацию – „Свой ґу свойому” дзе, як поведзене, директно уплївовал на нациналну солидарносц. Исти тарґовец ше вецей раз оглашовал у Руских новинох и у Руским народним календаре. У Календаре ше оглашовал и пекар з Кере стура, хтори сцел здобуц векше довириє купцох, та у своєй оглашки наглашує же „швижи хлєб вше мож найсц у старого пекара”. Тота оглашканательо по стала його характеристика, же ше оглашовал без мена и презвиска: „Добре и туньо куповац у Руским Кере стуре мож лєм у Старого Пекара”. „Стари Пекар” були як його мено и презвиско, цо значело же кед ше дахто доказал зоз своїм продуктом, вецей ше нє мушел окреме представяц. Бешедуюци о реклами як историйному феномену хтори барз комплексни и у себе ноши и оглашки, дизайн оглашки, и квалитет продукту, Отичова припомина же то праве тото цо нєшка воламе маркетинґ. Нашо людзе, гоч були вельо худобнєйши, спатрали ше на пресу звонка, так як то други робя, и копирали их. Оглашка мушела буц красна, ясна, концизна, ґрафично 6. НОВЕМБEР 2015.

З оглашкох дознавали як нашо людзе жили

добре зробена дзе обрацена увага на тото цо ше сцело. Бул важни и язик. Прето, з линґвистичного аспекту, цикави и студиозни напис подкрипени з фактами и илустрациями о оглашкох и рекламох при наших людзох, Гелени Медєши, познатей линґвистки, нє мож нє спомнуц. Цитираме лєм єдну часц: „ ...Слово ма вельку ношивосц и вредносц, ма моц хтора ошлєбодзує енерґию до нєвиповедзеного. У шицким цо наскладане у тим язику, у його старинох, у народней бешеди, глєда ше ошлєбодзованє нашого так часто сциснутого, преозбильного язика за вше богатшу зложеншу материю модерней думки. А дзе людзом завичай? Там дзе их други людзе коло нїх розумя до конца, и до дна, цо вони гваря, до одстатнього вонкашнього и нукашнього трепеценя язичного, розумя цо гевтим миле, и цо их трапи. Бо, гевто цо людзох ноши, то нє робенє, алє слово – гвари Медєшова и закончує з тима словами: „ ...Тото цо ше през варияциї язика нє меня, то народни дух у язику, то умера кед и народ умера. То тото прецо язик – мацерински язик и завичай, прецо ше до дна розумя лєм дзеци єдного народу. То наша штварта димензия. Прето, свой ґу свойому! ” Чкода лєм же на тей интересантней вистави у Новим Садзе нє було вецей наших людзох. Видаватель Каталоґу Завод за културу войводянских Руснацох, а вистава и каталоґ реализовани зоз средствами Покраїнского секретарияту за явне информованє АП Войводини.■

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК САРА ПЛАНЧАК, ПОБИДНЇЦА НА ШВЕТОВИМ КУПУ У КАТЕҐОРИЇ

Пише: Цецилия НАДЬ

Сара Планчак зоз Руского Керестура, школярка седмей класи Основней школи „Петро Кузмяк”, победзела на Шветовим купу карате Шотокан союзу, хтори бул отримани 10. и 11. октобра у Суботици. Сара ше змагала у поєдинєчней борби у катеґориї надїйох и освоєла перше место

а тото змаганє окрем Сари, зоз Керестура ишли Марина Надь, Анамария Няради, а змагали ше екипно и поєдинєчно. Сара освоєла перше место у поєдинєчней борби у катеґориї надїйох, цо значи же у тей катеґориї змагателє хтори народзени 2002. и 2003. року, а волаю ше мини кадети. Вона представя и тренира у Карате клубу „Русин”.

ТРЕНИРА ОДМАЛЮЧКА

Фото: Любомир Дудаш

Млада каратистка Сара тренира од штирох рокох. З початку ходзела лєм опатрац як випатраю тренинґи, випробовала даяки основни рухи, и тот спорт ю такой зацикавел. Предлужела и далєй ходзиц и помали ше розвивало вше векше интересованє, а и любов ґу каратеу. − Часто ше ми питаю чи то нє хлопски спорт. Можебуц покус и гей, бо слово о борбох, алє єст и вельо дзивчата. Думам же дзивчата

20 РУСКЕ СЛОВО

сцерпезлївши и баржей обрацаю увагу на точносц и прецизносц, цо барз важне у тим спорту. Перши три роки сом учела технїки, робела сом кати. Як и за кажди спорт, так и за тот − треба буц барз схопни, алє и мац сцелосци понаучовац шицки правила. Требало ми досц часу же бим шицко тото звладала. Аж у першей класи основней школи почала сом робиц и борби, а потамаль сом на змаганя ишла же бим ше представела у катох – толкує Сара. Планчакова ма кафови пас, а гвари же вони пошоровани по фарбох и почина ше з билу, потим идзе жовти, помаранчецови, червени, желєни, белави, лилови, кафови и на концу чарни пас. − За кажди висши пас поклада ше кату, алє и технїку. То подрозумює же треба буц стабилни, цо значи же нога муши буц випросцена, рука на своїм месце. Тераз мам кафови пас и кед сом преходзела на ньго, мушела сом поробиц и борбу. На покладанє приходзи селектор, оценює нас и хто пороби шицко точно, достава диплому и може ношиц други, висши пас – додава вона.

ХОДЗИ НА ВЕЛЇ ЗМАГАНЯ Зоз змаганьох ма найвецей златни медалї, а гвари же єй наймилши

тоти хтори освоєла у поєдинєчних борбох, прето же зна же их вец сама заслужела. − Шветове змаганє ми найвекше, алє каждого року ходзим и на державни змаганя, войводянски, на „Енпи” куп, а и на турнири. Пейц раз зашором сом поєдинєчно була перша у держави, на „Енпи” купу штири раз зашором. Любим тот спорт, та озда прето ше вец и успих указує. Карате заступени, то видно и по тим же нас тераз на Шветовим першенству було вельо, и то зоз рижних державох. Було змагательох зоз Босни, Македониї, Русиї, Болгарскей, України, Анґлиї, Нємецкей и зоз ище барз велїх державох – припознава млада каратистка. Уклопиц тренинґ, школу и обовязки дакеди чежко и напорно. Треба видвоїц досц часу, бо Сара пред велькима змаганями ма тренинґи кажди дзень, а рихта ше и по даскельо мешаци. − Тренинґи знаю буц напорни, вельо робиме и даваме шицко од себе. Тренираме у кимонох, маме вше опрему, за змаганя ше рихтаме на каждим тренинґу, алє вец пред самим одходом тренинґи нам наисце интензивни. Тренира нас Михал Орос и барз вельо нам помага, шицко цо знам то дзекуюци йому. Строги є кед ше роби, мушиме го 6. НОВЕМБЕР 2015.

НАДЇЙОХ

слухац, алє кед маме часу, ту є з нами же би пофрантовал. Упознала сом велїх людзох и мило ми пре тото, нє дружиме ше лєм на тренинґох и змаганьох, алє и у шлєбодним чаше – толкує Сара. Найбаржей ю потримую родичи, провадза ю на каждим змаганю и Сари то барз вельо значи. Ускоча до помоци и коло превозки и вше су ту же би ю подриляли напредок.

НОЦ БОСОРКОХ У НОВОСАДСКИМ РКЦ

ДЗЕШАТИ МАСКЕНБАЛ У Руским културним центру (РКЦ) у Новим Садзе, з нагоди Ноци босоркох, 30. октобра, отримани ювилейни, дзешати „Бал под масками” На тогорочни „Бал под масками” пришли намаскирани млади зоз велїх местох. Новосадска Матка була полна, а атмосферу и барз добре розположенє отримовал ди-джей Марко Вулетич. Додзелєни и награди за найориґиналнєйши маски. Жири, у чиїм составе Побиднїцки маски: Педя Загорянски – були Татяна Шайтош, Себастиян Майкл Маєрс и Наташа Джуджар – Марсовка Няради и Борис Фейди, преглашел побиднїкох – награду за найлєпшу сом предсидатель Форуму, и нє мам женску маску достала Наташа Джуджар нїяки зауваги. Форум предлужує зоз Руского Керестура, а за найлєпшу активносци, на медзинародним плану хлопску маску Педя Загорянски зоз маме три вельки проєкти за 2016. рок у Коцура. сотруднїцтве зоз седем орґанизациями „Бал под масками” орґанизовал Форум младих Руснацох у швеце котрим младих Рускей матки у сотруднїцтве зоз покровитель Шветови Форум младих. РКЦ, а потримало го Роботне цело за Цо ше дотика роботи у Сербиї, перше младеж Националного совиту Руснацох. збуванє будзе у новембру,

КРЕАТИВНА РОБОТНЯ ЗА НАЙМЛАДШИХ

Тренер Михал Орос єй барз вельо помага

– Родичи ми вельо помагаю, а и боя ше чи ме дахто нє покалїчи. Кед знам же су на змаганю, анї трему нє мам. Укладам цалу себе и давам вше максимум. Змаганя знаю буц напорни, прето же дзекеди чекаме цали дзень же бизме сцигли на шор. Тераз на Шветовим купу наступала сом на 11 годзин вечар – додава Планчакова. Сара планує и надалєй тренирац карате, жада буц успишна, а то видно и по тим же предлужує зоз змаганями, та так 24. октобра у Оджаку, на турниру „Златна песц” освоєли перше место у борби екипох. ■ 6. НOВЕМБЕР 2015.

У рамикох вечара отримана роботня за школярох основних школох у хторих ше виучує руски язик як виборни предмет. Дзеци правели прикраски зоз бундавох, картонох и других материялох. Предсидателька Управного одбору РКЦ Наташа Макаї Мудрох гвари же дзеци були барз заинтересовани за роботню. – Зоз тоту роботню зме дзецом сцели приблїжиц Ноц босоркох, и указац им же то нїч нє страшне. Дзеци позитивно прилапели роботню, а прикраски хтори направели вжали дому, лєбо ше з нїма украшело салу за „Бал под масками”. Зоз тоту роботню зме символично отворели и нову салу, хтору ше реновирало днями и ноцами, алє тераз видзиме резултати, задовольни зме и уж єст нови идеї – гварела Наташа Макаї Мудрох, хтора поволала родичох же би приводзели дзеци до РКЦ, а тиж так и шицких хтори заинтересовани дружиц ше, уключиц ше до даєдней зоз секцийох, лєбо роботньох. Предсидателька Одбору за образованє Националного совиту Руснацох Мелания Римар з тей нагоди подзелєла школяром перших класох у новосадских школох учебнїки хтори им обезпечел Национални совит. Роботню обдумал и орґанизовал РКЦ у сотруднїцтве зоз Форумом младих Рускей матки, а у реализациї помогли учительки Ана-Мария Рац и Оля Яковлєв, як и вихователька Александра Колбас.

Борис Фейди предсидатель Форуму младих Рускей матки од мая 2015. року. Гвари же є задовольни зоз тогорочним маскенбалом, а Форум уж ма и нови плани. – Наисце сом задовольни же було тельо нащивительох. То перши „Бал под масками” хтори зме орґанизовали одкеди

литературно-поетски вечар у Коцуре у сотруднїцтве зоз Коцурским здруженьом младих (КУМ). Плануєме єдну мини музичну манифестацию на лєто, а наяр орґанизуєме и нови „Бал под масками”, хтори будзе дакус иншаки – гварел Борис Фейди. А. Папуґа

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ПРОСВИТНА ДРАГА ЄЛЕНИ ХРАНИЛОВИЧ З ОСЄКУ, ПРОФЕСОРКИ У ПЕНЗИЇ

ЗНАЛА ДЗЕЦОМ ПРЕНЄСЦ ЗНАНЄ Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

Кед дахто у прешлим вику повед – Руснак, векшина людзох ма слику параста котри попрагал конї, ходзел за плугом и орал глїбоки бразди по бачванскей, або сримскей жеми. Кед поведли – Рускиня, то була слика ґаздинї котра става док ище нє швитло, топи до руского пеца, миши хлєб, стара ше о обисцу и дзецох, а вечарами вишива ручнїки за свадзбу. Менєй познате же велї були и високо школовани, интелектуалци на рижних положеньох и у рижних фахох. Єдна з нїх була и Єлена Хранилович

лена була родом Сивчова з Пишкуревцох, народзена пред Другу шветову войну. Жила на салашу, и гоч була наймладше дзецко у численей фамелиї, нє розмазовали ю. Нє мала часу пландовац, чувала крави, швинї и гуски. Була барз мала же би ше запаметала войново часи, през тидзень мушела робиц, а внєдзелю ходзиц до церкви. Алє и попри тим же лєм нєдзельово пополадня були одредзени за бависко, Єлка, як ю волали, дзецинство по добрим запаметала. Єй оцец барз любел дзеци, та у нїх нєдзелями було и по двацецеро дзеци на салашу. ПИШКУРЕВСКА ШКОЛА – БАРЗ ВАЖНА КАРИЧКА Основну школу закончела у Пишкуревцох, но учителє родичом предложели же би ше їх дзивка далєй школовала, бо була одлична школярка. У тот час, пришла до нїх Мац Веруна, шестра Нада, Єлка и дїдо на салашу у Пишкуревцох

22 РУСКЕ СЛОВО

нина апаца, часна шестра з Галичини. Була власна шестра Єлкового оца и шицки ше єй барз зрадовали. Понеже часна шестра була и професорка, (монашеске мено єй було Василия), и єден час настоятелька у терашнїм манастире у Осєку, порадзела родичох же би Єлку пущели до Осєку, до ґимназиї. У ґимназиї ше учело по нємецки, а на тим язику Єлка нє знала анї „бекнуц”. Мушела повториц школованє од пиятей класи, место же би ше такой уписала до седмей. Сцела ше Єлка врациц дому, та замодлєла свою нину, часну шестру Василию же би писала оцови най придзе по ню. Алє апаца мала „добре око” и вельо сцерпеня за школярски бриґи. Вжала Єлку под свою паску и сама ю почала инструовац нємецки котри особнє добре знала. О два роки, Єлка прешла до ґимназиї до Дякова, а по законченей ґимназиї, уписала ше до учительскей школи у Славонским Броду. Кажди дзень Єлка на гайзибану путовала з Верполя до Броду. По Верполє ходзела пешо. Кед було рано цма, бала ше, та ю єдно рано на гайзибан провадзел оцец, а друге мац, и так кажди дзень. – Школа тирвала пейц роки, и наисце думам же то була права учительска школа у хторей сом достала, як гваря, „и знанє и званє”. Барз добре було и тото же сом достала стипендию з општини Дяково – памета Єлена, хтора закончела школу на час, та єй такой понукнуте роботне место у Пишкуревцох. Перши рок мала лєм першу класу, а вец кед директор видзел же барз добре пре6. НОВЕМБЕР 2015.

ЛЮДЗЕ,РОКИ,ЖИВОТ подавала нємецки язик, та на ме сто учителя нємецкого язика хторе було празне, вибрана Єлка, гоч и нє була дипломовани профе сор нємецкого язика. Попри тим, преподавала и други предмети, а у Пишкуревцох ше затримала штири роки. Були то, гвари вона, красни часи. ПОКРАД ЗМЕ ШЕ ПОВИНЧАЛИ Єдного дня до Пишкуревцох пришол Владислав Хранилович вєдно з паноцом Ґабриєлом Дудашом котри теди службовал у Пишкуревцох. Понеже паноцец познал Єлку, поволал ю же би ше упознала з Владом. Владово родичи були паноцовски дзеци, та так познали велїх паноцох, медзи иншим и паноца з ПишкуревКнежеви Виноґради: професорка Єлена Хранилович цох. Так паноцец Ґабриєл Дудаш, на єден спо зоз школярами пиятей класи 1981/82. року соб бул поштреднїк же ше лєм о штири мешаци познанства, Єлка одала за Владу. Було то 1966. року, Дипломовала 1977. року, и лєм даскельо мешаци як ше упознали. Повинчали ше у гвари же му на тим може Дякове, а покрадзме их винчал паноцец Звонко Бе сер- лєм под зековац. И нє лєм минї у грекокатолїцкей церкви у Винковцох. Теди нє йому, алє и свойому Владобуло препоручлїве практиковац виру, а окреме нє ука- ви, хтори ю ошлєбод зел од зовац ше у церкви. Алє гоч обставини були таки, ме- шицких домашнїх роботох нєй-вецей, шицки ше покрадзме винчали у церкви и у хторих часто и швекра помагала. Єлена Хранилотам кре сцели свойо дзеци. Супруг Владо бул директор на двох фармох у Мир- вич дипломовала у року и ковцу, у Баранї, у подприємстве „Белє”, далєко од Пи- по стала профе сор нємецшкуревцох. Єлки требало найсц роботу даґдзе блїжей. кого язика. Война претаргла єй поНашла ю у Кнежевих Виноґрадох. рядну роботу у Кнежевих Єлена и Владислав Виноґрадох. ХраниловичоПУСТАРА ЄЙ НЄ БУЛА ПО ДЗЕКИ Храниловичово во мушели пойсц до Заґрез дзивку Марию У Мирковцу Храниловичово до стали дводомку, но- бу дзе Єлка тиж преподавави квартель за перспективни кадровски особи. Алє ла нємецки у школи у Ґайницох. Року 1999. профе сорВладо часто одход зел на терен, а Єлена котра уж мала ка Єлена пошла до пензиї. и дзецко, оставала сама и лєдво чекала же би ше одсеШПИВАЛА И ИЩЕ ВШЕ ШПИВА лєли даґд зе инд зей. Гоч хижи були нови и красни, блато на тей пустари було по колєна. Нєодлуга до стали Одкеди зна за себе, Єлена любела руски язик, култуквартель у Билим Манастире, но млада учителька ру, а окреме одход на бали. Кед основане КУД Руснапредлужела преподавац у Кнежевих Виноґрадох. Прецох Осиєк, 1983. року, єй дзивка Марча ше активно подавала нємецки язик и биолоґию. Понеже з дзецми по сциговала винїмково ре зултати, директор ю замер- уключела до роботи Дружтва. Предлужела и мацерову ковал и кед ше отворели студиї нємецкого язика на про свитну традицию, бо є учителька класней настави, Педаґоґийним факултету у Осєку, предложел єй же би и од самого уключованя до Дружтва, водзела фолклор, ше уписала на тот напрям позарядово. По слухала го. шпиванє... Нєшка Єлка ма 75 роки и ище вше шпива у хору КУД Ру снацох Осєк. наступа на велїх наших манифе стацийВЛАДИКА НА ВЕЧЕРИ ох, а люби пойсц и на литературни вечари, на друженя Наша собешеднїца мала дотик зоз церкву прейґ дїу Дружтве. Понеже остала сама, чежко єй без мужа, бо да, оца, а вец и брата котри єден другого нашлїдзовагвари же то барз чежко звикнуц ше буц сам. ли на месту дзияка. Одмалючка була звикнута на па– Мам щесце же унука Ана студира у Вуковаре, та ноцох, та и їх приход на Кирбай. биваме вєдно у Осєку, док дзивка Марча з мужом и сиПриходзели велї паноцове, та и владика, бо бул обином жиє у Заґребе – гвари Храниловичова. Цеши ше у чай же ше у паноца полуднює, а у дзияка вечера. унучатох, окреме же унук Боґдан уж маґистровал на Раз ю владика Букатко вжал на руки и опитал ше єй комуниколоґиї. чи му дацо одшпива. Познате же владика Букатко Єленово пензионерски днї розвешелї и подаєден бувбарз любел шпиванки, а и сам знал крашнє шпивац. ши школяр хтори, кед ше стретню, дзекує профе сорки Як и шицки дзеци, Єлка нє розумела тедишнї часи, та же го научела по нємецки, бо му знанє язика помогло зашпивала „Пионири малени...”, владика ю истей у живоце и на роботи. Профе сорки Храниловичовей хвильки претаргнул: „Добре, добре, Єлко, нє мушиш мило, вона и нєшка по нємецки бешедує як на далєй, видзим же знаш”. мацеринским язику.■ 6. НОВЕМБEР 2015.

РУСКЕ СЛОВО 23

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БАЧИНЦОХ

АПОСТОЛ ЛУКА ЗАЩИТНЇК Церква и вирни у Бачинцох 31. октобра, на швето апостола и евангелисти Луки, хтори защитнїк церкви у тим сримским валалє, пре славели Кирбай. Архиєрейску Службу Божу предводзел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар. Кир Георгий наглашел же апостол Лука єден з тих хтори видзели Исуса спасителя, слухал його слово, жил по тим слове и ширел го медзи людзми, а пред тим як постал апостол, Лука бул лїкар. – Исус му дал талант же би ишол и ширел Боже слово медзи народом. Вон нам зохабел записани тоти слова у Євангелиї и поднєсол мученїцку шмерц за Исуса – гварел кир Георгий. Апостол Лука наш заступнїк, вон нас учи же треба прияц Божу волю у нашим живоце, же би нас єдного дня Господь вжал до Царства нєбесного. Сослужели паноцове з наших местох, а були и римока-

КОНЦЕРТ ЗА ШВЕТО Вечар пред Кирбайом, отримани концерт на хторим наступели домашнї КПД „Драґутин Драґен Колєсар”, КУД „Бранко Радичевич” з Ердевику, як и КУД зоз Босуту и Велиного Села. У програми участвовали школяре зоз Подручней основней школи „Бранко Радичевич” у Бачинцох и поета Неманя Радивойшич з Бачинцох.

толїцки священїки, як и зоз СПЦ, та и Слободан Лазаров, предсидатель Совиту МЗ Бачинци. Домашнї о. Дарко Рац окреме подзековал владикови же пришол возвелїчац швето и подзелїц кирбайску радосц з Бачинчанями. Тиж так, вон вирним повинчовал Кирбай и наглашел важносц духовного живота. После Служби Божей бул традицийни обход коло церкви зоз читаньом Євангелийох и на концу одшпиване „многолїтствиє”. Бачинчанє потим предлужели преславйовац Кирбай у своїх обисцох з госцами хтори з тей нагоди пришли з вецей местох. Вл. Дї

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ЗАКОНЧЕНА ОБУКА ЗА ВОЛОНТЕРОХ ЦЕНТРА ЗА СЛУХАНЄ

„НЇТКА” ПОЧНЄ РОБИЦ 16. НОВЕМБРА Телефонски центер за слуханє „Нїтка” основани при Каритасу нашого Апостолского еґзархату, почнє робиц 16. новембра, догварене на законченю обуки волонтерох хтора 24. октобра отримана у просторийох Каритасу у Керестуре. Друга, духовна часц обуки мала теми хтори вязани за роботу волонтерох у Центре, та на тему „Твориц ше єдно” викладал директор националного Каритасу о. Владислав Варґа, а „Уметносц слуханя” римокатолїцки парох з Бечею о. Ласло Поша. Духовна димензия чловека тиж барз важна попри психолоґийней, та волонтере достали основи и духовного приступу ґу ближньому. О. Варґа у викладаню „Твориц ше єдно” визначел же то Исусова метода приступу. – Же бизме ше творели єдно, цо значи войсц до проблему другого, насампредз, мушиме познац других. Прето

24 РУСКЕ СЛОВО

КАЖДИ ДЗЕНЬ, ОКРЕМ НЄДЗЕЛЇ Центер за слуханє хтори буд зе робиц на принципох подполней анонимносци, буд зе мац свойо теле фонски линиї у Руским Кере стуре и Новим Сад зе, дзе буду отво ре ни ка жди дзе нь, окрем нєд зелї, од 20 до 22 год зин, и дзе ше годно явиц на руским лєбо сербским язику, а понд зелками од 20 до 22 год зин, отворена буд зе и линия у Ґорнїм Бреґу при Сенти, дзе ше годно явиц на сербским, лєбо мадярским язику. Телефонски числа Центру у Керестуре то 025/ 703-011, у Новим Садзе 021/ 6-741-421, а у Ґорнїм Бреґу 024/ 843-093. До Центру ше годно явиц и на мейл адре су nitcenter@gmail.com

сом наглашел цо други вири бешедую о чловекови о його вредно сци. Кед го нє ценїме, анї душу, лєм цело, нє можеме ше твориц єдно з нїм. Исус нас учи же то значи плакац з тима цо плачу. Алє важне и найсц дистанцу у тим. Тиж важне знац вислухац ближнього, а у одредзених случайох, кед у питаню зависно сци, унапрямиц го на заєднїцу. Отец Ласло Поша ище баржей преглїбел уметносц слуханя хтора нєобходна волонтером за роботу у Центре, а у тим найвекша помоц робиц вєдно з Исусом у себе. На концу обуки 18 волонтере з вецей ме стох до стали и одвитуюци сертификати, хтори им уручели вивершни директор нашого Каритасу Еґзархата Янко Катона и координатор Центру за слуханє дипл. психолоґ Соня Виславски. М. Афич 6. НОВЕМБЕР 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЛОКАЛНА САМОУПРАВА У ШИДЗЕ ОПРЕДЗЕЛЄЛА СРЕДСТВА ЦЕРКВОМ

У КОЦУРЕ

РОБОТНА АКЦИЯ Члени Церковного одбору у Коцуре концом октобра мали роботну акцию на котрей кошели траву у порти церкви, у парохиї, капеланиї, дзияковнї и Етно клубу, а потим орезовали ружи и поорали часц загради на котрей ше шеє жито котре ше хаснує за пошвецанє. Одборци сцу розкерчиц и заграду за парохию, капеланию и Етно клубом. Понеже заграда запущена, одборци ше порадзели зоз Драґом Дакичом же би вон зоз машину розкерчел заграду, односно, повиберал коренї, а за тоту роботу обезпечени 50 000 динари. Церковни одбор коцурскей парохиї планує потим заграду дац под аренду. З. К.

***

МОЛИТВИ ЗА ПОКОЙНИХ

Парохиянє римокатолїцкей церкви Шицких святих у Коцуре 1. новембра, на швето Шицких святих преславели свой Kирбай. З тей нагоди у церкви ше позберало вецей парохиянох як звичайно, а пред церкву могло купиц лакотки. Кирбайску Службу Божу служел о. Кароль Сабади, як и парох коцурскей грекокатолїцкей церкви о. Владислав Рац. Коло шейдзешат парохиянох провадзело Службу хтора була на мадярским и на горватским язику. Отец Сабади у казанї потолковал же швето шицких святих дзень кед ше здогадуєме на наших покойних, зоз цихосцу и молитву. Пожадал парохияном же би були блїзко при Исусови и у його любови. През дзень парохиянє одходзели на теметов запалїц швички, а понеже таки звичай превжали и грекокатолїцки вирнїки, и на руским теметове ше тиж палєло швички. Внєдзелю, 2. новембра, у каплїчки на Мадярским теметове служена Служба Божа за покойних, а потим паноцец Кароль Сабади пошвецал гроби. Т. Ходак

ГРЕКОКАТОЛЇКOМ 250 000 ДИНАРИ

Општинска рада у Шидзе опредзелєла з буджета 2,3 милиони динари за суфинансованє проєктох Церквох и вирских заєднїцох на подручу шидскей општини. Нашим грекокатолїцким парохийом опредзелєне 250 000 динари. Парохия Преображеня Господнього у шидзе достала 150 000 динари, а парохиї Архангела Михаила у Беркасове и Апостола и єванґелисти Луки у Бачинцох, кажда по 50 000 динари. Найвецей средства достала церковна општина Сербскей Православней Церкви Святого княза Лазара – 1,7 милиони динари. Локална самоуправа будзе софинансовац проєкти и у римокатолїцкей парохиї у Соту, як и у церковних општиних Словацкей еванґелистичней А.В. церкви у Шидзе, Ердевику, Вишнїчеве, Люби и Бинґули. Средства хтори ше достанє, хаснователє муша вихасновац найпознєйше по 31. децембер того року по намени у вимоги. Парохия Преображеня Господнього у Шидзе питала у вимоги 300 000 динари за малтерованє и билєнє мурика опрез порти Лєтнєй владическей резиденциї. Чи тоти роботи годно покончиц, уж блїзко жима, опитали зме ше парохови о. Михайлови Режакови. – Парохия ище нє достала писмене ришенє о додзельованю средствох, та нє знаме анї кеди буду уплацени. Кед бизме тих дньох достали средства, вец би могло такой почац робиц. Кед ше будзе пожнїц з уплацованьом, пре хвилю зме нє годни випочитовац же би средства були вихасновани по 31. децембер и мушели бизме вец писац допис до Општини же би нас порозумели – гварел о. Режак. Вл. Дї.

IN MEMORIAM

О. ЙОАКИМ ДУДАШ (1948–2015)

Всоботу, 31. октобра, у шпиталю у Заґребе, у 68. року живота умар священїк о. Йоаким Дудаш, родом з Петровцох. Йоаким Дудаш народзени у Петровцох 27. фебруара 1948. року, а по школованю, за священїка го пошвецел надвладика Гавриїл Букатко 27. юлия 1975. року у Вуковаре. Службовал як капе лан у Руским Ке ре стуре, а потим ве лї ро ки бул у Ма кедониї, у Новей Маaли. О. Дудаш барз за служни за духов ни рост и ро звой ма кедонских грекокатолї кох, а ве лїх нє шка йших свя щенї кох з Ма кедо ниї, як 6. НОВЕМБEР 2015.

ду хов нїк провад зел на дра ги ґу свя щен ству. Єден час службовал и як духов нїк у Фул ди, у Нє мец кей, пра ве за маке дон ских бо го словох на Во сточ ним ин сти ту ту. Кратши час бул и капелан у Иванкове при Винковцох, у римокатолїцким Дяковско-осиєцким надвладичестве, а потим 2005. року приходзи за пароха до Петровцох. Но, пре очежани здравствени стан, 2009. року пошол до пензиї. О. Йоаким Дудаш поховани 2. новембра у родних Петровцох. о. В. С.

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

Нашей наймилшей

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВАНЇ ЯНЧИЧ (1971–2015)

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015) Мила Ванько, памятку на тебе з любову и почитованьом буду чувац кумово Колбасово Спочивай у мире Божим!

ВАНЇ ЯНЧИЧ (1971–2015) Найкрасши памятки на ню буду чувац Леонтин и Ната Бруґошово зоз дзецми з Канади Спочивай у мире Божим!

Щира и нашмеяна, така була наша Ванька. Твоя доброта и твой мили глас занавше останє у наших шерцох. Памятку на тебе вично буду чувац нина Мелана и шовґор Славо Джуджарово Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВАНЇ ЯНЧИЧ (1971–2015) З любову и почитованьом памятку на ню буду чувац Владо и Марча Бруґошово зоз дзецми зoз Швайцарскей Спочивай у мире Божим!

ВАНЬКИ (1971–2015) з Нового Саду Най це ангели чуваю на твоєй драги ґу Богу. З любову и почитованьом Меланка, Оксана и Дарко Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. новембра 2015. року наполня ше штерацец днї як нас занавше зохабел наш добри оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР НАДЬ – Митьов (1933–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго занавше буду чувац син Елемир, нєвеста Оленка, унука Таня, нєвеста Геленка, унука Наташа Фейдийова зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниелом и унука Весна Медєшова зоз супругом Деяном Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. новембра наполя ше седемроки як вецей нє з нами наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнєли ше дзешец роки як нє з нами наш мили оцец и швекор

АМАЛИЯ КОЛОШНЯЇ (1923–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом найкрасши памятки на ню чуваю син Владимир зоз супругу Наталию, унука Марина зоз фамелию и унук Мижо зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР БУИЛА (1944–2015) з Руского Керестура Остали нам лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Вше будзеш у наших думкох и у наших шерцох. Твоя дзивка Снежана и жец Янко Спочивай у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015) Красни памятки на твой благи ошмих и доброту вично буду чувац Вирка и Душко Плавшичово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. новембра наполнєли ше шейсц мешаци як вецей нє з нами наш добри оцец и дїдо

ЯНКО РАЦ – Лацков (1932–2015) з Руского Керестура Памятку на його сцерпезлївосц, доброту и шицко цо нам подаровал навики буду чувац син Михайло, син Юлиян зоз супругу Тат`яну и унуки Андреа и Дарян Спочивайце и мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. новембра 2015. року наполня ше пейц рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

СЛАВОМИР БУИЛА (1941–2010) з Дюрдьова Його милу подобу у своїх шерцох занавше буду чувац супруга Єлица, синове Мирослав и Владимир зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

6. НОВЕМБЕР 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року занавше ме зохабел и преселєл ше до вичносци мой мили супруг

ЯНКО САЛАҐ

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року нєсподзивано нас зохабел наш мили оцец и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше штерацец днї як нас занавше зохабел супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ДЮРО ПАП – ДЮРДЕС (1938–2015) з Нового Саду, народзени у Петровцох

(1938–2015) з Руского Керестура Охабел ши ме так нєсподзивано и без словох. Зоз твоїм одходом остали боль, жаль и пражнїна, алє занавше останю любов и почитованє. Навики ожалосцена твоя супруга Гелена Спочивай у мире Божим!

ЯНКО САЛАҐ (1938–2015) з Руского Керестура Дзекуєме ци за твою любов и доброту, вично це будземе чувац у наших шерцох. Твой син Янко, нєвеста Терезка, унук Кристиян и унука Маризела зоз Канади Спочивай у мире Божим!

Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Нїґда це нє забуду: супруга Любица, син Ярослав, нєвеста Весна, унуки Даниєл зоз супругу Райну, Денис и Давид, дзивка Весна зоз унуком Сашом, унука Сандра зоз супругом Ненадом и праунуки Стефан и Невена, унука Андреа зоз супругом Мирославом и праунуки Йосип и Иван Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. октобра 2015. року нєсподзивано престало дуркац шерцо нашого милого оца и дїда

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. новембра наполнї ше смутни рок як вецей нє з нами мой брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. новембра 2015. року наполнєл ше жалосни рок як нас занавше охабела и одпутовала до вичносци наш мила супруга, мац и баба

ЯНКО САЛАҐ (1938–2015) з Руского Керестура Чежко прилапиц же це вецей нєт ту медзи нами. Зоз любову и почитованьом памятку на це буду чувац дзивка Любица, жец Янко, унук Златко и унук Славко зоз супругу Ваню Спочивай у мире Божим!

ЯРОСЛАВ БОДНАР (1959–2014) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню чува брат Дзвоно зоз супругу Славку и дзецми Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. новембра наполнї ше смутни рок як вецей нє з нами наш брат

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

ЯРОСЛАВ БОДНАР – КАВЕ (1959–2014) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю брат Любо и брат Владо зоз супругу Таню и сином Кристияном Вичная памят!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. av}usta 2011. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697. 6. НОВЕМБЕР 2015.

ЄЛЕНА (ГЕЛЕНКА) ИВАК народзена Михальовски (1957–2014) з Нового Саду З любову и почитованьом памятки на єй доброту вично буду чувац у своїх шерцох єй наймилши: супруг Ян, дзивка Ивана зоз фамелию и дзивка Лидия Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. новембра 2015. року наполнєл ше смутни рок як вецей нє з нами наш оцец, дїдо и прадїдо

ЯНКО КИШОНДЕР (1927–2014) з Руского Керестура Памятку на вас чуваю дзивка Ксения зоз супругом Михалом, син Владо, дзивка Мария зоз супругом Янком, унука Блаженка зоз супругом Юлином, унук Александар зоз супругу Бланку, унука Лидия зоз супругом Сашом, унука Тамара, та праунуки Ивона, Тимеа, Матео, Давид, Корнелиа, Тияна и Матеа Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра наполня ше два жалосни роки як вецей нє з нами наша мила супруга и мац

ИРИНА ТАМАШ (1949–2013)

З любову и почитованьом памятку на ню чуваю супруг Миленко, дзивка Даниела и син Иван Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 27

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базна станїца мобилней телефониї – „НС Телеп 2” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Телеп 2” у улїци Ґорана Ковачича 22, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5930, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 21. октобра 2015. року принєсла ришенє число VI-501-239/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192 пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Телеп 2” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС Телеп 2” у улїци Ґорана Ковачича 22, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5930, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу надлєжному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней

28 РУСКЕ СЛОВО

телефониї „НС Телеп 2” у улїци Ґорана Ковачича 22, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5930, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Тиж так у рамикох Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї „НС Телеп 2” обробене и кумулативне дїйство зоз базну станїцу оператера „Телеком Сербия” а.д. чия базна станїца постевна на истим слупе. При тим за прерахунок хасновани шлїдуюци податки припадаюцей базней станїци оператера „Телеком Сербия” а.д. Антенска система тросекторна зоз антенами типа Kathrein 742241 (I, II и III сектор) за GSM1800 и UMTS. Антени за GSM900, UMTS розпоредзени по азимутох 0,1 ступень, 112,3 ступень и 221,6 ступень, респективно по секторох. Тип BS за GSM900, GSM1800 и UMTS Ericsson 6102. Конфиґурация канала 4+4+4 за GSM900, за GSM1800 и 2+2+2 за UMTS. Вкупна визарююца моц зоз антени (ERP) за GSM()) 1538,5 W по секторе, GSM1800 1086,58 W по секторе, а за UMTS 415,91 W по секторе. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци, так же о поднєшеней вимоги обвисцена Весна Куртеш, явносц обвисцена у средствох явного информованя, а як заинтересовани орґан обвисцена Месна заєднїца „Братство-Телеп” У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 10. авґуст 2015. року. Под час тирваня явного увида нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 11. авґуста 2015. року цо константоване у записнїку число VI-501-239/15 од 11. авґуста 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок „НС Телеп 2” у улїци Ґорана Ковачича 22, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5930, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, число VI-501-239/15 од 20. юлия 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-239/15 од 14. октобра 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предкладом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-8/11 од 7. мая 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базна станїца мобилней телефониї – „НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” у улїци Булевар ошлєбодзеня число 115, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 933, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 21. октобра 2015. року принєсла ришенє число VI-501-943/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192 пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованє вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї„НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” у улїци Булевар ошлєбодзеня число 115, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 933, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївих вплївох на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу надлєжному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” у улїци Булевар ошлєбодзеня число 115, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 933, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Зоз проєктом плановано поставянє штиросекторней антенскей системи за обсяги UMTS и LTE. На антенских ношачох постави ше штири дуал-банд антени

6. НОВЕМБЕР 2015.

ИНФОРМАТОР Kathrein K80010150, по єдна за кажди сектор. Азимути антенох за обидва системи 0 ступнї (за перши сектор), 90 ступнї (за други сектор), 215 ступнї (за треци сектор) и 280 ступнї (за штварти сектор). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему UMTS 3+3+3+3 а за систему LTE 1+1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованю вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку до 12. октобра 2015. року. Под час тирваня явного увида нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 13. октобра 2015. року цо константоване у записнїку число VI-501-943/15 од 13. октобра 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок телефониї „НСУ 191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” у улїци Булевар ошлєбодзеня число 115, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 933, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, число VI-501943/15 од 24. септембра 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501943/15 од 20. октобра 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-229/15 од 8. априла 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом у чаше 30 днї од дня од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц у чаше 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

6. НОВЕМБЕР 2015.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС НИС” Ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС НИС”, у улїци Народного фронта число 12, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 3922/2, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 26. октобра 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-991/15 же потребне преценьованє вплїву на животного штредку и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4 i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС НИС”, prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС НИС”, у улїци Народного фронта число 12, na katasterskej parceli ~islo 3922/2, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базней станїци мобилней телефониї “НС НИС”, у улїци Народного фронта число 12, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 3922/2, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС НИС”, у улїци Народного фронта число 12, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 3922/2, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Prowkt предвидзує поставянє антенох на закрицу будинку „НИС” и антена у нукашньосци истого будинку. Плановани вонкашнї антени шлїдуюци, за систему GSM 900 плановано поставянє тросекторней антенскей системи хтора будзе мац три антени (за кажди сектор по єдна) типа А79451700, за систему GSM 1800 по єдна антена по и UMTS хасную ше три антени (за кажди сектор по єдна) типа ATP451714 за штверти сектор. За систему UMTS плановане поставянє по єдну антену по сектору типа ADU451819 за перши ми треци сектор и єдна антена типа ATR451714 за штварти сектор. За други сектор за закриванє обсягу GSM1800 и UMTS плановане поставянє єдней антени типа HBX4519DSVTM за обидва системи. Азимути вонкашнїх антенох: за систему GSM900: 110 ступнї (сектор 1), 230 ступнї (сектор 2) и 320 ступнї (сектор 3), за системи GSM 1800 и UMTS: 70 ступнї (сектор 1), 140 ступнї (сектор 2), 230 ступнї (сектор 3) и 310 ступнї (сектор 4). Азимути нукашнїх антенох: за уровень сутерена омнидирекцийни а за перши и други уровень поджемней ґаражи 135 ступнї/235 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 3+3+3 за GSM 1800 3+3+3+3 и за UMTS 3+3+3+3. За нукашнє закриванє плановане поставяне по сутеерну два омни антени типа К80010249 хтори закриваю системи GSM 900 и UMTS, док за перши и други уровень поджемней ґаражи плановано поставяне єдней антени типа К738445 хтори закриваю системи GSM 900 и UMTS. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni

{tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Лиман III” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US од 10. септембра 2010. року 24/11, 121/12 42/13-Odluka US, 50/13-Odluka US, 98/13 Одлука УС, 132/14 и 145/14)) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektronskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva ìvotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 353-02-01676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktа nw ma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i як wdеn rok yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи Дружтвом за виглєдованє, продукцию, преробок, дистрибуцию и промєт нафти и нафтових дериватох и виглєдованє и продукцию природного ґазу „Нафтна индустрия Сербиї„ а.д. Нови Сад, зоз шедзиском Нови Сад, улїца Народного фронта число 12 и „Теленор” д.о.о. зоз Беоґраду, Младежских бриґадох 90, за локацию „НС НИС”, Информацию о локациї за парцелу число 3922/2 КО Нови Сад II, хтору видала Городска управа за урбанизем и дїловни роботи Городу Нового Саду, число V-353-694/15 од 2. септембра 2015. року, Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС НИС” число звиту 1707/15-50 NĆ хтору виробела акредитована Лаборатория Института “Ватроґаз” zoz Нового Саду. Радио бazna stan<ca mobilnей telefoniї телефониї „НС НИС”, ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W по секторе по шицких секторох за пицки системи за опрему постевну на закрице будинку покля за нукашнї антени визарююцей моци виноши 12-26 W за шицки сектори. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na ìvotni {tredok, a maxci u oglydze, è predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i moè mac zna~nwj{i vpl<v na ìvotni {tredok-to~ku 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el è potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, predpisane è zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw è potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok, nadpatraxci or}an moè odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (viraèni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci na~ala prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti ìvotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga è ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob è medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac è za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

РУСКЕ СЛОВО 29

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Адамовичово населєнє” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє” у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 27. октобра 2015. року принєсла ришенє число VI-501-967/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192 пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Адамовичово населєнє” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє” у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Подприємство „Telenor Common Operation”,

30 РУСКЕ СЛОВО

Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє” у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєкт виведзени и поставена тросекторна антенска система за GSM 900, GSM 1800 и UMTS. За обсяг хасновани антени К739636 за шицки три сектори, за обсяг GSM 1800 хасновани антени 739495 за шицки три сектори, док за UMTS ше хсную антени К742213, тиж так за шицки три сектори. Азимути антенох 90 ступнї (сектор 1), 210 ступнї (сектор 2) и 330 ступнї (сектор 3). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 и GSM1800 4+4+4 а за UMTS 3+3+3. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 19. октобер 2015. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 20. октобра 2015. року цо константоване у записнїку число VI-501-967/15 од 20. октобра 2015. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок „НС Адамовичово населєнє” у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, число VI-501-967/15 од 28. септембра 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI501-967/15 од 27. октобра 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-625/15 од 31. юлия 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 ТВ МАҐАЗИН, нєдзеля 8. новембер 2015. на 20 годзин – З „Костельниковей єшенї”; – Актуални роботи у польопривреди; – Шлєбода виражованя у войводянских националних заєднїцох; – Хлороґен – пречисцованє води у Руским Керестуре; – Реґионална конференция о меншинских медийох. * дзе цо будзе *

ПРОМОЦИЯ ЦД „КЕРЕСТУРСКИ ШТИРИ ДЗВОНИ” У НОВИМ САДЗЕ На нєдзелю, 8. новембра на 12 годзин у сали Св. отца Миколая при грекокатолїцкей церкви у Новим Садзе Културна рада будзе промововац ЦД „Керестурски штири дзвони” на хторим зняти стари руски народни шпиванки. На ЦД-у зазначени 13 шпиванки хтори шпиваю троме паноцове, о. Малацка, о. Колошняя и о. Раца, як и новосадски дзияк Йовґен Надь.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-41-14.

6. НОВЕМБЕР 2015.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . . . . .300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ . . . . . . . . . . . . .400 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .600 дин. Ev}enij âkan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ÂSOKROK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500din. Ana Tama{: ÔM ÔMKA NW MA UHA . . . . . . . . . . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ÂRNA RUSALKA 200 din. Sa{a Sabado{: POTARGANI ÊRVENI CVERNI200 din. Melaniy Rimar: @VIRKI U AZBUKI . . . . . . . . . .400 din. [tefan Gudak: ZAJDA ZA MIRNI SON . .400 din. Vladimir Ko~i{: LYDOVA TRAVA . .400 din. Vladimir Kirda Bolhorves: ZA GORAMI . . . . . .500 din. Xliyn Pap: ÔM [E KA^KA Z VODU MA^KA . . .300 din.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПОБИДА У ДРУГИМ ПОЛЧАСУ ФК „Русин – ФК „Шикара” (Зомбор) 1:0 (0:0)

Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 250. Судия: Янкович (Оджак). Ґол дал Милан Дюрич у 62. минути. Жовти картони при Русиновцох достали: Дюрич, Чапко, Павлович и Барна. Бавяч змаганя: Деян Барна РУСИН: Ж. Орос, Чапко (Б. Орос), Голик, Барна, Й. Гарди, Павлович, Грнчяр, Я. Кулич, Дюрич, Бранкович, Чизмар (Будимски). Керестурски Русин, кед бави дома, найчастейше победзує у другим полчасу. Так було и у 12 колу єшеньскей часци першенства, кед зазначел побиду процив екипи ФК „Шикара” зоз Зомбора. У першим полчасу госци аж були лєпши, алє без озбильнєйших нагодох за ґол. Углавним ше бавело на штредку терена, алє Шикара указала же є озбильна екипа и добри процивнїк.

Други полчас почл зоз нападами Русиновцох, а єден з тих нападох дал и резултат. Шпиц нападу Русина, Янко Кулич и Милан Дюрич вименєл дупли пас, а Дюрич зоз правого боку звладал ґолмана госцох. То бул и конєчни резултат того доброго змаганя хторе ше бавело по досц подлей хвилї. Гоч внєдзелю було жимно на Ярашу було досц публики хтора на концу привитала фодбалерох Русина, побиду и нови три боди. На таблїчки, на першим месце екипа ФК „Полет” зоз 28 бодами, други ФК „Русин” зоз 26, а треца екипа ФК „Липар” зоз 25 бодами. На нєдзелю у дербию кола Русин госц на змаганя зоз екипу Липару. В. Сеґеди

ЗАКОНЧЕНА ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА ОФЛ ШИД

БИКИЧАНЄ НАПОЛНЄЛИ МРЕЖУ БРАТСТВА Змаганя 11 кола, хтори одбавени внєдзелю 1. новембра, закончена єшеньска часц першенства Општинскей фодбалскей лиґи Шид. И у остатнїм колу було вельо ґоли. ОФК „Бикич” дома победзел Братство зоз Соту аж з 11:1. Омладинєц (Б) и ОФК „Бачинци” бавели 2:2, Борец (И) и шидска Єднота тиж бавели 2:2, а беркасовски Сримец у Ґибарцу страцел од Синдєлича 8:0. ОФК „Бинґула” старцела дома од Гайдука 0:2, а Ґраничар (Я) победзел Єдинство (Лю) 3:0. 6. НОВЕМБЕР 2015.

Перше место на таблїчки завжал Гайдук з Вишнїчева зоз 29 бодами, друге ОФК „Бикич” з 25, а треци Синдєлич и штварта ОФК „Бинґула” маю 22 боди. Єднота пията зоз 18, ОФК „Бачинци” шести маю 17, а седми Омладинєц ма 15 боди. Ґраничар на осмим месце зоз 12 бодами кельо ма и Борец на дзевятим месце. Єдинство дзешате зоз осем бодами, а без бодох остали Братство на єденастим и Сримец на дванастим месце. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ТИТЕЛЬ–ЖАБЕЛЬ

БАЧКА ЛЄПША ОД ГАЙДУКА ФК „Бачка 1923” – ФК „Гайдук” ( Ґардиновци ) 2:1(0:0)

БАЧКА: Калайджич, Янкович, Маркович П, Курушич, Маркович М, Пантич, Мушицки, Рац, Матич, Данґубич и Чирин. У другим полчаше до бависка вошли Летич, Балоґ, Чулибрк, а вишли Чирин, Мушицки и Данґубич.

Дюрдьовска Бачка у дзевятим колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Вербас–Жабель–Титель победзела Гайдук з Ґардиновцох зоз 2:1. Гоч Бачка була абсолутни фаворит пред тим змаганьом, Гайдук бул ровноправни процивнїк. После пораженя од Искри у Коцуре, фодбалере Бачкей нє стартовали як звичайно. У першим полчасу бависко ше одвивало подєднак на обидвох половкох терена, а шанси тиж було на обидвох бокох. У першей половки змаганя Бачка мала два добри шанси. Першу озбильну нагоду мал Рац, хтори з лївого боку мал добре бице на ґол, алє потрафел греду, а другу препущел Предраґ Маркович хтори нє потрафел пенал. Екипи на полчас пошли без ґолох, а у другим полчаше Гайдук стартовал офанзивно и нєсподзивал домашню екипу. После бица з правого боку терена, лабда ишла точно на главу бавячу Гайдукa хтори вихасновал нагоду и дал ґол у 55. минути. Прияти ґол таргнул Бачку, та виєдначенє ушлїдзелo уж о 6 минути. После контра нападу Бачки, прецизни бул Матич хтори виєдначел резултат. Гайдук предлужел нападац и мал кус векши пошед лабди од Бачки, алє нє мал озбильнєйши нагоди. Пейц минути пред конєц змаганя Мушицки додал лабду Матичови хтори ше находзел у лївей часци каребного простору и ище раз бул прецизни. У тижню за нами бавели и други Бачково селекциї. Пионире 2002. рок бавел процив Индексу нєришено 0:0, 2006. рок победзели Юниор з Петроварадину з 2:1, а подросток страцел од Ветернику 7:1. Бачка тераз на першим месце на таблїчки з 24 боди, а шлїдуюце змаганє бави у Змаєве процив Обиличу. М. Рамач

32 РУСКЕ СЛОВО

ИСКРА НАДБАВЕЛА ЗЛОГУ ФК „Злога” (Лок) – ФК „Искра” 0:3 (0:1)

ИСКРА: Ступар, Зарин, Живкович, Юшкович (Сталевич), Дамир Ґубаш, Колєсар, Малеш, Малацко, Крняїч (Николич), Дамян Ґубаш и Сердар. Ґоли за Искру: Малеш, Юшкович, автоґол Злоги. Искра зоз Коцура у 9. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Вербас-ТительЖабель, победзела у Локу остатню пласовану екипу Злоги зоз резултатом 3:0.

домашнї ше дакус таргли‚ алє шицки напади им ше закончовали опрез каребного простору Искрового ґолу. Єдину нагоду фодбалере Злоги мали пред конєц першого полчасу кед мали нагоду зоз шлєбодного бица вировнац резултат, медзитим, Искров ґолман‚ Ступар, тото бице одбранєл. Други полчас почал зоз аґресивнєйшим и дакус оштрейшим бависком домашнєй екипи‚ алє без правих наго-

Потерашня традиция була така же Искра углавним лєгко виходзела на конєц зоз екипу Злоги, и у Локу и у Коцуре. Медзитим, найчежше победзиц уж напредок достати змаганя, а понеже ше Искри у Радичевичу указало же тота констатация точна, бавяче и управа Клубу осторожно приступели ґу змаганю у Локу. На барз подлим терену на котрим Искра чежко могла возпоставиц свойо бависко „од ноги до ноги” требало часу же би ше коцурски бавяче присподобели ґу условийом. Обидва екипи бавели на длугоки лабди, зоз прескакованьом штредку терену. И у таким бависку ше Искра лєпше знашла и пред тим як Малеш у 20. минути дал перши ґол, Коцурци витворели даскельо добри нагоди. После першого ґолу

дох. Таке бависко тирвало у перших 15 минутох другого полчасу кед єден домашнї бавяч после бица Сердара заквачел лабду и спреведнул свойого ґолмана. Други ґол поставел ствари на свойо место и госци и домашнї постали свидоми же 3 боди пойду до Коцура. Искра предлужела нападац и на щесце домашнїх, ґолман Злоги бул розположени и дзекуюци йому резултат нє бул прешвечлївши. Пред конєц змаганя Юшкович вихасновал єдну‚ з боку уруцену лабду и поставел конєчни резултат. После 9. кола Искра друга на таблїчки зоз 21. бодом, ма три боди менєй и змаганє менєй од першопласованей Бачки зоз Дюрдьова. На нєдзелю до Коцура приходзи екипа Младосц Радосц зоз Србобрану. З. Колєсар 6. НОВЕМБЕР 2015.

СПОРТ СПОРТСКА ГАЛА У ШИДЗЕ РОБИ У НОВИХ ОБСТАВИНОХ

ТРЕНИНҐИ И ЗМАГАНЯ ПОРЯДНИ Спортска гала ше поступно реновира и обезпечни условия за тренинґи и змаганя. Финaнсийно помага локална самоуправа, Покраїна, а будзе ше вимагац пенєжи и од ресорного министерства

ту, цо по законских предписаньох нє було можлївe кед у питаню явне подприємство о хторим ше виключно ма старац локална самоуправа. Гала пре нєотримованє була у таким подлим стану же почало премакац закрице, а тей яри покраїнски Секретарият за спорт и младеж АП Войводини опредзелєл даскельо милиони динари же би ше закрице саниед осемдзешатих рокох прешлого вику у Шидзе ровало. Тиж и локална самоуправа опредзелєла средвибудована спортска гала, хтора достала мено ства же би єдна часц велького гола була ушорена за „Младосц”, бул то єден з найсучаснєйших будинкох тренинґи и змаганя Столнотенского клубу „Партизан”. Медзитим роздумовало ше же нє лоґичнe же би у готакей намени у бувшей Югославиї, окреме кед слово о менших штредкох, односно городох як цо Шид. Гала родзе исновали два спортски установи (спортска гала и „Партизан”), та прето прешлей яри одлучене же би була на хасен спортистом, алє и шицким гражданом. СО Шид, як снователь ЯП „Спортски центер”, принєсла одлуку о запровадзованю поступку ликвидациї „Спортского центру”, а будинок гали, хтори власносц локалней самоуправи, же би ше злучело з установу „Партизан”. З таким поступком ше досталo єдну установу спорту, а одтерaз место двох, єст лєм єден директор, та ше и так шпорує. СО Шид потерашнього директора „Спортского центра”, Миодраґа Марковича, меновала за ликвидацийного управителя, а Драґана Яндрича, меновала за о.д. директора „Партизана”. Яндрич ше по ступаню на длужносц, такой дал до роботи же би ше оможлївело функционованє спортскей гали хтору хасную вецей як 400 спортисти и рекреативци за тренинґи и змаґаня. – Шицки спортски дружтва (клуби) безплатно хасную нашу галу за тренинґи, а тиж и за змаганя. Єдна часц нашей дїялносци комерциялизована, та у Драґан Яндрич, о.д. директора „Партизан” тим смислу по вигодних ценох видаваме, такволани, Медзитим, на початку войни дзеведзешатих рокох и шлєбодни термини. Приватни школи фодбалу нам плачежких економских обставинох, спортска гала помали ца 235 динари по годзини за хаснованє гали, як и Тепочала препадац и руйновац ше, бо пенєжи нє було за ниски клуб „СОЛ”. За рекреативне хаснованє мешачно отримованє такого ґрандиозного здания, а достати треба же би поєдинци заплацели 1 700 динари. У спорскромни средства хасновани лєм за фундаменталне тскей терховнї годзина хаснованя дньово кошта 80 дифункционованє, як цо подмирйованє трошкох зогрива- нари, а мешачно 940. Тиж и фитнес за жени наплацуєме 80 динари за годзину дньово, а 640 мешачно – гваня, води, струї... Значнєйшого инвестицийного укладаня нє було, а рел Драґан Яндрич. Заробени динар, як наглашел Яндрич, ше хаснує за познєйше по рижних реорґанизацийох, спортска гала чечуци отримованя гали у хторей од ше вецей анї нє волала „Младосц”, дакедишнїх 11 занятих, тераз робя алє є oснована як Явне подприємИ ШАХИСТИ ХАСНУЮ шесцеро и то на одредзени час. Лоство „Спортски центер Шид”. У гокална самоуправа на основи плановародзе з вецейдецейнийну традицию ГАЛУ них средствох и надалєй обезпечує иснує и Установа за физичну култуМедзи численима клубами хто- пенєжи, а тераз найзначнєйше окрем ру и спортску рекреацию „Партизан”, як самостойна установа. Поне- ри хасную спортску галу и ШК струї и комуналних трошкох, же би „Раднички”. Длугорочни предси- ше заплацело 6 000 литри нафти за же средствa було вше менєй, опдатель и познати шахиста, а штинска власц роздумовала цо и як терaз член и бавяч, Штефан зогриванє гали. – Понеже тераз маме статус устазробиц же би ше спортску галу Щурок з Беркасова, гвари же моглo отримовац. Єднo з предклада- шахисти достали свой куцик дзе нови, за средства будземе конкуровац ньох було же би ше покончело тран- ше збераю у спортскей гали, а по при Министерствe спорта и младесформацию до установи, з чим би потреби можу орґанизовац и зма- жи, а тиж и при ресорному секреташе, як обгрунтоване теди, могло ганя и цалком су задовольни з рияту покраїнскей Влади АП Вoйводини – гварел на концу Драґан конкуровац за средства при ресор- условиями. Яндрич. ■ Вл. Дїтко ним Министерстве младежи и спор6. НОВЕМБЕР 2015. РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” У ВЕРБАШЕ

ДОМАШНЇ ПЕРШИ И У ҐУҐЛАНЮ И У ШТРЕЛЯЦТВЕ На Спортских бавискох „Яша Баков”, хтори всоботу, 31. октобра, отримани у Вербаше як предостатнї тогорочни змаганя, перше место у екипним змаганю у ґуґланю завжало вербаске КПД „Карпати” зоз 526 бодами, друге место КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова з 452, а треце екипа КПД „ДОК” з Коцура зоз 443 бодами.

Пишe: Ана МАРКОВИЧ

поєдинєчним змаганю у ґуґланю перше место освоєл Васо Николич з КПД „Карпати” з Вербасу, друге Илия Остоїч з КПД „ДОК” з Коцура, а треце Владимир Загорянски з КПД „Карпати” з Вербасу. – Потераз сом бул и перши, а тераз пришли младши, та могло и лєпше, алє задовольни сом. Думам же конкуренция була векша як прешлого року, а найвекши конкурент були нови, младши змагателє. Иншак, активно тренирам ґуґланє у Вербаше, основали зме клуб „Ветеран”, тераз зме на штредку таб- Предостатнї турнир у рамикох 24. СБ „Яша Баков” лїчки, збераме бавячох понеже У екипним змаганю у штреляцтве перше наймладши маю 40 роки. Сезона почала поместо завжалo тиж КПД „Карпати” зоз 508 чатком септембра, коло Крачуна будзе паукругами, друге КУД „Др Гавриїл Костельза, а вец одприлики 20. януара знова – винїк” з Кули зоз 469 кругами, а треце место значел з тей нагоди Владимир Загорянски. освоєла екипа „Папивинґ” з Вербасу зоз 379 кругами. У поєдинєчней конкуренциї у штреляцтве перше место освоєл Даниєл Радванї з Вербасу зоз 214 бодами, други бул Иґор Бесерминї з Вербасу зоз 210 бодами, а треце место освоєл Владимир Жирош з Кули, зоз 208 бодами. – Наздавал сом ше же будзем перши. Були штирме-пейцме добри штреляче хтори могли конкуровац за перше место, алє нєшка сом мал и щесца и бул сом добре розположени, та добре прешло. Иншак, скорей сом тренирал активно, а остатнї два роки тренирам бициклизем. Прешлого роСудийове осторожно провадзели змаганя ку сом тиж участвовал и освоєл медалю – визначел Даниєл Радванї.

ОРҐАНИЗАТОРЕ

Управни одбор СБ „Яша Баков” и КПД „Карпати” змаганя орґанизовали у сотруднїцтве з ЦФК „Драґо Йовович”, хтори обезпечел просториї без надополнєня, а финансийно их потримали Роботне цело за спорт Националного совиту Руснацох и поднїматель Владимир Загорянски з Вербасу.

34 РУСКЕ СЛОВО

ТОГО РОКУ ШТРЕЛЯЛИ И ЗМАГАТЕЛЄ ЗОЗ КУЛИ На змаганю участвовали седем екипи з наших местох – першираз и екипа КУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули (змагала 6. НОВЕМБЕР 2015.

СПОРТ ше у штреляцтве), вец Дружтво Руснацох у Суботици, „Русин” з Руского Керестура, КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, КПД „ДОК” з Коцура и два вербаски екипи – „Карпати” и „Папивинґ”. – Можем повесц же ше Бависка рихта цали рок, та так и тераз. Бависка нє були наймасовнєйши, алє по квалитету думам же були найлєпши Бависка хтори потераз орґанизовани у Вербаше. Кед слово о зазберованю змагательох на СБ „Яша Баков”, мушиме ше намагац и глєдац їх, алє єст зато заинтересованих. Окрем того, очековали зме и екипи зоз Горватскей хтори нам були прешлого року, алє нажаль того року нє пришли – визначел у мено орґанизатора КПД „Карпати” Владо Мученски. Дружтво „Карпати”, уж традицийно домашнї и єден зоз спонзорох змаганьох у ґуґланю и штреляцтве Спортских бавискох, а турнири отримани у Центру за физичну културу (ЦФК) „Драґо Йовович”.

Участвовали 7 екипи з наших местох, а найлєпши були Вербащанє

Дружтва же би ше одволали и участвовали у активносцох хтори пред нами. З Националним совитом зме праве у Вер– Тота, 24. сезона Спортских бави- баше мали схадзку на тоту тему и вони скох була досц добра, вше мож лєпше, гварели же нас потримаю, а наздавам алє одробели зме спорти хтори зме за- ше же ше и млади буду вше вецей плановали. Маме и нови екипи, зявел уключовац до Спортских бавискох – ше Нови Сад, ево нєшка и Кула, а барз гварел предсидатель СБ „Яша Баков” нам значне же би нашо Дружтва при- Звонко Салаґ. По змаганьох, у просторийох „Карпаходзели, же би ше одволовали и же бизме мали цо вецей змагательох на спор- тох” побиднїком уручени дипломи и за тох. Пред нами ювилейни рок, а того шицких учашнїкох орґанизоване друроку предсидательови и подпредсида- женє и полудзенок. У рамикох тогорочних, 24. Спорттельови СБ виходзи мандат, так же будзе вельо роботи. Чека нас и формованє ских бавискох, ма буц отримани ище Орґанизацийного одбору за ювилейни турнир у пикаду и шах за пионирох у 25. Спортски бависка и модлїм шицки Коцуре.■ НАРОК БАВИСКА ПРЕСЛАВЯ 25-РОЧНЇЦУ

ЦФК обезпечел просториї без надополнєня

6. НОВЕМБЕР 2015.

РУСКЕ СЛОВО 35

РОК LXXI ЧИСЛО 44 (3653) НОВИ САД, 6. НОВЕМБЕР 2015. РОКУ

■ ПРЕЦО МЕДИЦИНАРЕ ОДХОДЗА ДО ИНОЖЕМСТВА?

Фото: Drop Sensei” ”

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ КРЕАТИВНИ РОБОТНЇ И НОЦНА ЗАБАВА