RUSKE SLOVO 44 by Руске слово

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОДТЕРАЗ ОГЛАШКИ БУДУ ОБЯВЕНИ И НА САЙТУ

Сторочна грушка у Бикичу

, ÊÅÄ ÄÐÅÂÎ ÍÀÄ ÆÈª ×ËÎÂÅÊÀ

На штред двора у Моники и Любомира Ґовльових з Нового Орахова у улїци Бориса Кидрича, рошнє велька стародавна черешня. Нїч би нє було чудне кед би вона нє була засадзена пред 46 роками, теди кед ше до того валалу приселєли Руснаци. У хижи дзе нєшка жию Ґовльово, перши жил Йовґен Пастернак. Приселєл ше з Керестура и бул, най так повеме, „главниˮ у правеню хижох. Чи вон, чи дахто други хто бивал у тей хижи засадзел тоту черешню – нє зна ше. Но, вона квитла, родзела, змарзала, сушела ше. Алє – нє препадала занавше. Вше ше обахтала. Ґовльових зме нашли прешлей соботи як под ню печу керестурску паприґу. Любомир прави Керестурец. Ту ше оженєл з Монику пред 25 роками. Син Срдян ходзел до руского оддзелєня нашей Ґимназиї у Керестуре, тераз є у Которе на мо-

рю, други син Деян з фамелию у Панчеве. Любомир и Моника у Орахове чуваю и черешню, и паприґу, и руску музику хтора жубронї з авта. И дзечнє под черешню пошедза зоз каждим хто до нїх забегнє. У сримским валалє Бикичу єшеньски роботи у хотаре у полним цеку. У ґаздовстве Дунї Гнатко, дипломованей инженєрки пейзажней архитектури, фарби єшенї пришли до полного вираженя. У сучасним пластенїку у тей хвильки „виоли”, у народзе познатши як дзень и ноц, або арвачки, а звонка пластенїка єшеньски ружи и друге квеце о хторим ше Дуня стара. Древка тиж оставаю без лїсца хторе жовкнє, a витор го роздува. А єдна стара грушка, хторей можебуц и 100 роки, ище ше добре трима за свойо роки у обисцу Бобальовей фамелиї. Ол. П./Вл. Дї.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Черешня у Новим Орахове

Тих дньох НВУ „Руске слово” оможлївела читачом же би посмертни оглашки обявйовали и на сайту, цо значи же кажди такв. In memoriam хтори обявени у новинох, будзе ше находзиц и на сайту. Тота услуга нє меня цену посмертних оглашкох, а кед таке оглашованє будзе прилапене, годно обявиц и обвисценя о датуму кеди буду отримани и други обряди за найблїзших. Шицки оглашки на сайту буду єднакей велькосци и годно их видзиц два тижнї. Затераз ше их будзе обявйовац штвартками, а годно их дзелїц и на дружтвених мрежох. Оглашки котри ше порядно обявює у новинох „Руске слово” од октобра ше обявює и на нашим сайту, а по старих ценох. То значи же хто уплаци оглашку до новинох, по истей цени будзе мац исти текст обявени и на сайту. Таке понуканє будзе важиц до початку шлїдуюцого року. Обявйованє посмертних оглашкох на сайту, вєдно зоз малима оглашками, почало у рамикох преширйованя огласного простору Установи. Б. В.

РОК LXXVI ЧИСЛО 44 (3913) НОВИ САД, 30. ОКТОБЕР 2020.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0874P_B1448

Фотоґрафия: 0876P_B1498

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ ЕДУКАТИВНА ВЕСЕЛИНКА

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ ОДБОРОХ И РОБОТНИХ ЦЕЛОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

НАЙВАЖНЄЙШЕ МОДИФИКОВАЦ ПРОЄКТИ И ВИХАСНОВАЦ ДОДЗЕЛЄНИ ПЕНЄЖ Пише꞉ Иван КАНЮХ, предсидатель Роботного цела за младих

На початку 2020. року вироятно шицким було чежко

хвильковим епидемиолоґийним миром и то так же задумац же у єдней хвильки ца ли швет станє. Пан- перши про єкт мо ди фи ко ва ни и ре а ли зо ва ни як демия но во го ви ру сa ко ро на и обе ра цей хо роти ми ни-умет нїц ки камп, док дру ги про єкт модификоКовид-19 по ста ла наша каждодньовосц на котру ше вани на уровню школских активно сцох дзе ше ре а лиище вше маме звикнуц. Тота нова каждодньовосц зова ло нащиву младих штредньошколцох нашому наганя нас буц осторожни и притримовац ше шицких музею зоз ци ль ом еду ка циї и упо зна ва ня на шей превентивних мирох котри предписа ли фаховци и историї, традициї и обичайох. держава. Мед зитим, живот нє може стануц, а з тим З оз дру ги ма здру же ня ми ко три тиж до ста ли анї нашо роботи, активно сци и стретнуца. средства зме у контакту и розпатраме можлї во сци за Кед слово о Роботним целу за младих Националного успи шне ре а ли зо ва нє їх про є тох. Тото цо найвасо ви ту Ру сна цох, 2020. рок по чал зоз сим во- жнєйше то же би нашо здруженя вихаснова ли дод зелє ни пе нєж пре з модиличним звек ша нь ом на фи ко ва нє вла сних прошого буджету котри до Живот зоз присуством вируса очежани, єк тох, так же би ше сягнул 400 000 динари. алє мо жлї ви. випочитовало шицки преПо од лу ки чле нох Ро Шицки ше мушиме присподобиц вен тив ни епи де миоло ботного цела, 300 тисячи ґу новей реалносци, гоч нам ше нє пачи, ґийни мири, гоч то подопред зе лє ни за со фи и предлужиц свойо узвичаєни активносци. розумює велї премен ки нансо ва нє про єктох за у ре а ли за циї са мо го Живот нє може стануц, младих у нашей заєднїци про єкту, та може буц и анї нашо роботи, проєкти и стретнуца. прейґ конкурсу котри бул одступанє од пер шо бут Виволаня єст вельо, розписани у маю, и тирней идеї. вал мешац и пол. алє то нє причина же бизме нєпреривно Апелуєме на нашо здрубули злєкнути, або постали лєнїви. Н а кон курс при я ве ни же ня же би дод зе лє ни Треба лєм осторожнєйше унапрямиц 9 проєкти зоз 7 наших пєнєж нє враца ли Роботздруженьох. Остаток пенєсвою енеґию и ентузиязем но му це лу, бо нам у жу зоз буджету Роботного ин те ре су же би пе нєж цела, 100 тисячи динари, бул по тро ше ни там дзе є дод зелєни, и на тот спо соб опред зелєне за активно сци самого Роботного цела. по мо гло мла дим у тим од ред зе ним ме сце. Мед зитим, пре терашню ситуацию у нашей держави вяза ну за ви рус ко ро на, чле ни Ро бот но го це ла У каждим случаю, живот зоз присуством вируса очежани, роздумую о ал тер натив них оп ци й ох за тро ше нє алє можлїви. Шицки ше мушиме присподобиц ґу новей тих пе нє жох и у на и ход за цим ча ше цо ско рей ре ално сци, гоч нам ше нє пачи, и предлужиц свойо отримаме схад зку дзе ше при нє ше од лу ку як их узвичаєни активносци. Праве так роби Роботне цело за найлєпше похасновац. младих, котре у маю мешацу после позарядового стану З оглядом на тото же уж помали приходзи новембер, перше отримало наживо схадзку на котрей були обезпеод но сно оста ло лєм два ме ша ци по ре а ли за цию чени шицки превентивни мири и на котрей бешедоване проєктох котри до ста ли средства, контактова ли зме праве о софинансованю проєктох за младих у тим року. шицки нашо здруженя же бизме вид зели зоз якима На схадзки були присутни и други млади як госци, з ше ви во ла ня ми стре таю, и чи су у мо жлї во сци оглядом на тото же нам интерес на тот способ буц цо транспарентнєйши и же би млади мали нагоду директно успишно ре а лизовац свойо проєкти по конєц рока. П о те раз, на й ак тив нє й ши були чле ни Ру ско го ше упознац зоз нашу роботу. културного центру зоз Нового Саду котри успишно В и во ла ня єст ве льо, алє то нє при чи на же би зме ре а ли зую свой про єкт: „Клуб (мла дих) амате рох” нєпреривно були злєкнути, або по ста ли лєнїви. Треба котри уна пря ме ни на ре но ви ра нє про сто ри й ох лєм осторожнєйше унапрямиц свою енеґию и ентузиязем же бизме и нада лєй ужива ли у ре зултaтох своєй Клуба аматерох РКЦ. Такой за нїма, Туристичне здруженє Руски Кере стур роботи!■ котри свойо проєкти: „За красши Руски Кере стур Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє 2020” и „Днї и ноци музейох” успишно прилагод зели вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Состав новей Влади Сербиї

■ Нашо места 8. Зоз схадзки Совиту Месней заєднїци Дюрдьов

■ Економия 10–11. Представена Национална програма за препород валалу

■ Духовни живот 14–15. Кирбай у Новим Орахове и Суботици

■ Култура и просвита 18. У новосадским Руским културним центру отримана 19. „Веселинка”

■ Литературне слово 19–22. Поезия, проза, прикази и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 24–25. Як ше одупрец навалентней тарґовини

■ Информатор 28–32. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 33. Керестурци Мартин Ґовля и Боян Шепински шампионє Войводини у бенч-пресу

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши

Насловни бок꞉ Веселинка у Руским културним центру Авторка фотоґрафиї꞉ Вероника Вуячич

ЄШЕНЬ КОРОНИ Як перше подняце новей Влади Сербиї годна буц скорей наявена пременка Закона о потупеньох з хтору ше оможлїви же би овласцени особи, у конкретним случаю припаднїки Министерства нукашнїх дїлох, вирекали и директно наплацали пенєжни кари гражданом хтори нє почитую превентивни мири процив епидемиї вируса корона. По представеним плану, особа хтора нє ноши маску у явним завартим просторе, годна достац мандатну кару 5 000 динари, односно два и пол тисячи кед их виплаци у чаше осем дньох. Предвидзени и широки дияпазон карох за правни и физични особи, алє спомнуте (нє)ношенє маскох дотика ше каждого и одноши на шицких. То значи же зоз фази молбох, апелох и препорученьох преходзиме на шлїдуюци, висши уровень дисциплинованя и огутованя гражданства – на пенєжни кари, по старим моделу же кед (само)дисциплина нєдостаточна, шлїдзи вдеренє по кишенки. Здогаднїме, на таки способ у тей держави запровад зена и зажила озда єдина широка кампаня явней безпечносци у транспорту хтора ше удала – обовязне капчанє ременя у моторней превозки. Же ситуация з корону (ознова) озбильна, озда уж каждому ясне. Цала Европа, а окреме наш реґион тей єшенї ше зочує з налєтом епидемиї хтори, з винїмком Италиї и Шпаниї, моцнєйши од гевтого ярнього. Наша статистика, после єдного часу одупераня, рушела ґу тим трендом. Внєдзелю зме мали 26 особи на респираторох, а пондзелок уж 39. Пондзелок у ковид шпитальох було 341 госпитализованих паци єн тох, а вовто рок 823. Понд зе лок од кри ти 768 нови случаї инфекциї з корону, а вовторок 1 053... Треба, ґу тому, на розуме мац же вяри шицки особи з потвердзеним вирусом мушели исц до шпиталю без огляду на клинїчну слику, а тераз ше госпитализую лєм особи хторим медицинска помоц наисце потребна. Проблем хтори нїхто нє могол предвидзиц, як цо нїхто нє могол предвидзиц анї зрозмири пандемиї, же вона так длуго будзе тирвац. Пошлїдок того то наша нова, каждодньова рутина, нова реалносц хтору ше якошик прилапює саму по себе и жиє по єй диктату и ритме. Проблем же з ню идзе и свойофайтови замор, вистатосц и вичерпаносц од инфодeмиї, нєпреривного засипованя з морйом корона-информацийох хтори вец, як метод охрани здравого розума и менталного здравя дриляме дзешка на бок, на периферию, як да ше то нє случує нам, алє комушик другому, людскому, далєкому. Так як цо у рубрики о хвилї патриме вистки о ураґанох, трешеньох жеми и климатских пременкох. А клима ше нє меня лєм на другим концу швета, алє и коло нас.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Папуґа, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

30. ОКТОБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВЛА ДА РЕПУБЛИКИ СЕРБИЇ

ПРЕВЕРЕНИ КА ДРИ, НОВИ МЕНА И КОНТИНУИТЕТ ПОЛИТИКИ Нова Влада Сербиї, з оглядом на актуалну здравствену кризу и єй економски пошлїдки, як основни циль будзе мац отримац явну систему. Ґу тому, єй мандат практично орочени на кус вецей як рок и пол. Прето у ключних ресорох предвидлїво особи од довирия предсидателя Републики, алє єст и дзепоєдни интересантни кадрово ришеня онеже Народна скупштина Републики Сербиї пондзелок, 26. октобра, вигласала Закон о министерствох, з хторим одредзене же у будуцей Влади Сербиї будзе 21 ресор и уведзени три нови – Министерство за людски и меншински права, ровноправносц полох и дружтвени диялоґ, Министерство за бриґу о валалу и Министерство за бриґу о фамелиї и демоґрафиї, здобули ше законски и формални условия за вибор 16. по шоре Влади Републики Сербиї. Нови предсидатель Скупштини Ивица Дачич за стреду, 28. октобер, зволал окремну схадзку републичного Парламенту хтора на дньовим шоре мала лєм єдну точку – очековани вибор Влади, єй пришагу и премиєрски експозе, односно програму хтори представела єй мандатарка Ана Брнабич. На тот способ, випочитовани законски термин у хторим после парламентарних виберанкох и конституованя Народней скупштини требало формовац и найвисше цело вивершней власци, а хтори ше закончує 3. новембра. Мена кандидатох за министерски функциї у єй другей Влади, мандатарка Ана Брнабич сообщела после схадзки Предсидательства Сербскей напредней странки отриманого внєдзелю, 25. октобра, а тот предлог вовторок обявени и на сайту Народней скупштини. Премиєрка повторела же у Влади буду 11 министерки, а коло половка членох буду нови министрове. Шесцерих нових министрох премиєрка представела як нєстранково особи, хтори нє члени СНС, лєбо СПС. Як уж гварене, Влада попри премиєрки буд зе мац 21 министерство, алє 23 министрох – предвидзени двоме члени Влади без портфеля, а предложени кандидати за

АП ВОЙВОДИНА Предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор на штварток, 29. октобра, заказал два схадзки покраїнскей Скупштини. На першей ше ма закончиц конституованє Скупштини, односно формованє одборох, а на другей схадзки будзе вибрана нова Покраїнска влада. У Влади останю 12 секретарияти, а як скорей обявене, мандатар Покраїнскей влади будзе Иґор Мирович, хтори остава покраїнски премиєр и у другим мандату. Пастор, хтори и предсидатель Союзу войводянских Мадярох, гварел же тота странка як коалицийни партнер пануюцей СНС анї тераз нє вимагала министерски места у републичней Влади, алє затримує позициї державних секретарох у ключних ресорох за сполньованє меншинских правох и политичней програми – обласци образованя, инфраструктури, здравства и польопривреди, а заинтересована є и за ресори финансийох, енерґетики и защити животного штредку.

4 РУСКЕ СЛОВО

тоти два функциї Новица Тончев, функционер СПС, и Ненад Попович зоз лїстини СНС, хтори у предходней Влади тримал ресор технолоґийного розвою. РОТАЦИЯ РЕСОРОХ И НЄСПОДЗИВАНЯ Найвек ше нє спод зи ва нє, ско ро ров не як цо було нєсподзиванє кед Ана Брнабич достала перши мандат за формованє предходней Влади Сербиї, то предлог Ґордани Чомич за министерку нового ресору за людски и меншински права, ровноправносц полох и дружтвени диялоґ. Чомичова искусна политичарка и бувша висока функционерка Демократскей странки. Нє припада странком хтори формовали актуалну скупштинску векшину и Владу, алє є часц гражданскей опозициї хтора була процив бойкоту

Фото: www.srbija.gov.rs

на остатнїх виберанкох, алє єй лїстина нє прешла цензус. Зоз новим Министерством за бриґу о валалу управяц будзе Милан Кркобабич, лидер партиї Зєдинєних пензионерох Сербиї хтора на виберанкох участвовала на лїстини СНС, а министер за бриґу о фамелиї, дзецох и демоґрафиї будзе Ратко Дмитрович, новинар, познати по конзервативних становискох хторого до Влади делеґова ла лїстина СПАС Александра Шапича. У своїх ресорох и у новей Влади остава векшина министрох зоз шорох СНС – Бранислав Недимович на чолє министерства польопривреди, Синиша Мали финансийох, Ядранка Йоксимович у евроинтеґрацийох, Ваня Удовичич спорту и Златибор Лончар на чолє Министерства здравя. Зорана Михайлович з ресору будовательства преходзи на чоло Министерства рударства и енерґетики, а до Влади ше враца и Никола Селакович, на позицию Министра вонкашнїх дїлох. На чолє министерствох сили шлїдзи рокада – Небойша Стефанович зоз Министерства нукашнїх дїлох преходзи на чоло Министерства охрани, а дотерашнї министер Войска Александар Вулин преходзи на чоло полициї. Предсидателька републичного Парламенту у прешлим зволаню Мая Ґойкович будзе нова министерка култури и информованя. 30. ОКТОБЕР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Кед слово о кадрох СПС, їх у новей Влади будзе менєй – потерашнї министер державней управи и локалней самоуправи Бранко Ружич будзе министер просвити, науки и технолоґийного розвою, а спомнути Тончев, министер без портфелю. Медзитим, предпоставя

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

Фото: www.srbija.gov.rs

(ЗА)ГЛОБЕНЄ МОЗҐА

ше же бувши министер енерґетики Александар Антич превежнє моцне явне подприємство Коридорох Сербиї, Душан Баятович остава на чолє Сербияґазу, а Славица Дюкич Деянович враца ше до Скупштини як совитнїца єй предсидателя Ивици Дачича. Од спомнутих министрох, пецеро буду мац и функцию подпредсидателя Влади: Недимович, Михайловичова, Стефанович, Ґойковичова и Ружич, як перши подпредсидатель. ДЕБИТАНТИ У ВИВЕРШНЕЙ ВЛАСЦИ Нови особи у Влади буду Андєлка Атанацкович, скорейша директорка Першей петолетки зоз Трстенику на чолє Министерства привреди, министерка за роботу, обезпечованє занятосци, борецки и социялни питаня Дария Кисич Тепавчевич, єдна од найекспонованших у явносци членох Кризного штабу за борбу процив вируса корона, и приватни поднїматель у обласци готелиєрства Томислав Момирович на месце министра будовательства, транспорта и инфраструктури. На чоло Министерства правди приходзи у явносци нєдосц позната правнїца Мая Попович. Ма респектабилну професийну кариєру у адвокатури, а у державней служби искуство зоз Безпечносно-информативней аґенциї. Министерка тарґовини, туризма и телекомуникацийох Тат’яна Матич два мандати була державна секретарка у тим ресору, хтори тераз нашлїдзує од Расима Ляїча на министерскей квоти Соцялдемократскей партиї чия є подпредсидателька. Першираз до Влади уходза високи функционерки СНС. Подпредсидателька странки Мария Обрадович будзе министерка за державну управу и локалну самоуправу, а член предсидательства Ирена Вуйович достава ресор защити животного штредку. Мариї Обрадович то после кариєри у Парламенту перша функция у вивершней власци, а Вуйовичова ма искуство з беоґрадского локалу, дзе була заменїца городоначалнїка и предсидателька городскей општини Савски венац. Як цо скорей наявене, нова Влада Сербиї найскорей будзе огранїченого вику, а скорейчасово парламентарни виберанки буду отримани вєдно з предсидательскима, на яр 2022. року.■ Пририхтал И. С. 30. ОКТОБЕР 2020.

Остатнї даскельо тижнї, з моря информацийох и темох хтори засипую наш явни и медийни простор удало ми ше видвоїц єдну, тоту о „циркулованю мозґох” хтору виштрелєла бувша, технїчна и будуца премиєрка Ана Брнабич. Коментаруюци (нєзастановлїви) одход младих зоз жеми, вона гварела же одлїванє мозґох нє проблем, аж и добра ствар, кед держава направи амбиєнт же би вони „циркуловали”. Озда сцела повесц – Идзце, научце и усовершуйце ше вонка, а вец ше врацце и принєшце нам нови знаня. Медзитим, гварела так як гварела, и то ше преширело по дружтвених мрежох, углавним на шмих. Можебуц „циркулованє мозґох” наисце фахови термин з хторим ше описує гореспомнути феномен, медзитим, ми го нєбарз мали нагоди научиц. Поправдзе, кельо людзох познаце хтори пошли вонка, школовали ше далєй и научели вецей, и вец ше врацели назад? По власней дзеки, нє думам ту на проблеми з визами, роботнима дошлєбодзенями и пребуваньом? Но, кед же познаце такого дакого, то вам приклад „циркулованя мозґох”. Єст их, нє гварим, алє нє у моїм окруженю, одлїваю ше доокола мнє и мозґи, алє и мускули, похребцини, гола роботна моц. А тераз дакус, о єдним тутейшим мозґу хтори ше сцел одляц, алє нє мал щесца. То тот исти цо праве тераз здумує тоту исту колумну, понеже му скорей часу припаднул термин бувшей колумнистки хтора ше уж одляла. З тей нагоди жичим щесца и шицко найлєпше и єй, и нам цо зме остали... Но, та, почало барз крашнє. Перше сцигла родзинска поволанка нащивиц их у Нємецкей. Корона охабя обачлїви пошлїдки на шицким, та и на мнє. Живот ше зведол на превипитованє и анализу шицких дотерашнїх животних (нє)досягнуцох. Епидемия лєм доляла на кризу штреднїх рокох. Реално, похопел сом же ше цошка муши меняц, ратовац цо мож, док ище нє цалком позно. Як тото славне шветло на концу тунела, сцигла поволанка до иножемства, стимуланс таки моцни же ми одразу нє було важне анї як, анї нач там пойдзем, анї докля останєм, анї чи ше врацим, важне ми постало лєм цо скорей, цо далєй оталь. Упар сом ше покончиц цо треба по шалтерох управох и державних службох, а за єдного родзеного баксуза яки сом, аж ми и досц добре ишло. Аж так добре, же ше злєкнєш. Нормално, проблеми почали два днї пред рушаньом на драгу. Шицко покончене, остало лєм ище раз прейсц през процедуру, бо знаме же ше у Нємецкей до того трима. Отворим сайт, а там Амбасада Бундесрепублики педантно и прецизно обявела же хтори рестриктивни мири пре корону ознова важа. Углавним, до Нємецкей можу войсц нємецки и державянє ЕУ хтори там робя, як и особи хторим там (най)узша фамелия. За шицких обовязни двотижньови карантин... Як сом то читал, так ми ше плани (и надїї) валяли як турнї з писку... Нїч, ту сом и далєй. Пасош чисти без штембильох, порихтани за першу шлїдуюцу нагоду. Тот мой мозоґ ше нє преславел – нит ше одлял – нит циркулує. Алє, голєм колумна интересантна... Озда. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ЗА ЙОВАНА ПАНАЙОТОВА ЗОЗ КОЦУРА

ПОМАГАЮ И КЕРЕСТУРЦИ

Фото: С. Панайотов

У Руским Керестуре прешлого тижня, порушана гуманитарна акция збераня пенєжу тророчному Йованови Панайотовому зоз Коцура. Йован народзени на час, достал високи оцени, медзитим, о пейц днї як зоз породзилїща пришол дому, мал вилїв креви до мозґу, од чого достал епилепсию, церебралну парализу и завадзаня у розвою. Йован прето нє може шедзиц, бешедовац и ходзиц. Треба му каждодньово физикални терапиї, регабилитациї у купельох, и у физикалних центрох, пенєж за драгово трошки и змесценє за лїченя звонка Коцура, а шицок процес лїченя очежує и епидемиолоґийна ситуация. Його мац, Сандра, гвари же зоз Йованом вельо робя, шейсц днї тижньово ходза на физикални терапиї, вежби робя и дома, алє шицко тото кошта, та им прето помоц добре придзе. – Вельо робиме зоз Йованом. До „Белавей птициˮ до Кули, ходзиме з нїм на вежби три раз до тижня, два раз тижньово зме на физикалних терапийох у приватней ординациї у Вербаше, а два днї зме на базену „ЦФКˮ у Вербаше, так же Йован ма 6 днї у тижню третмани – толкує Сандра. – У новембру зме требали пойсц до Регабилитацийного центру „Ренонаˮ до Австриї, медзитим, то премесцене за марец пре корону. Док тото чекаме, 16. новембра бизме требали пойсц до „Вукового центруˮ до Нового Саду, до „ИСТˮ центру у Беоґрадзе, як и до Банї Ковилячи – гвари Сандра и предлужує о дотерашнїх резултатох лїченя.

– Йованови найбаржей помага купанє, а то сом обачела кед зме влєце були у Банї Ковилячи, бо там за три тижнї научел плївац. Люби ше купац и вон тоту терапию нє доживює як вежби, та нам прето дохторка совитовала най тераз з нїм робиме цо вецей. Медзитим, Йован ма лєм раз у року право пойсц до Банї Ковилячи о державним трошку, а шицко друге сами плациме. У тей купелї нас физикални терапиї за три тижнї коштаю коло 1 500 евра– приповеда Сандра. Праве прето, же би ше и у Керестуре финансийно помогло фамелиї Панайотов зоз Коцура, акцию збераня пенєжу порушали о.д. секретара Месней заєднїци Михайло Пашо и директор ЯКП „Рускомˮ Иґор Фейди, та у Керестуре положели шкатули за добродзечни у предавальньох „Тренд Биˮ, „Фреш-маркетˮ, у кафичу „Мала оазаˮ, „Транспортним центру Ковачˮ и у ЯКП „Рускомˮ. Нєдавно Йованови Панайотови отворени и гуманитарни фонд „Будз гумани – Александар Шапичˮ зоз жиро-рахунком на котри мож донирац пенєж. Динарски: 1606000000766301-46 и девизни: EUR 160600000076619864, а мож уплациц пенєж и прейґ мобилного телефону, односно прейґ СМС порученя у хторим треба написац 869 и послац на число 3030 (цена порученя 200 динари). – Жадам подзековац шицким хтори ше приключели до акциї, а окреме ми мило же ше Керестур анґажовал помогнуц, як и цала руска заєднїца – гвари Сандра, дакедишня школярка керестурскей Ґимназиї. Ан. М.

ЗОЗ ОПШТИНИ КУЛА

МОСТ ЗАКОНЧЕНИ, У ЦЕНТРУ ШЕ РОБИ Початком прешлого тижня, у Кули закончена реконструкция вербаского моста, та є отворени за транспорт, а у узшим центру Кули, роботи ище вше тирваю. На тей драги, точнєйше при автобусней станїци и часци драги од семафора, на крижаню улїчкох Маршала Тита и Велька Влаховича, та спрам Червинки, мож прейсц и нє треба нїч заобиходзиц, гоч транспорт оможлївени лєм на єдним транспортним боку. На мосце ище вше нєт бициґлистичней и пешацкей дражки, алє на тей часци обновени асфалт и конструкция моста. Того року почина и проєктованє дополнююцей часци на мо-

6 РУСКЕ СЛОВО

сце, односно бициґлистичней и пешацкей дражки, хтори буду вибудовани у шлїдуюцих двох рокох. Окрем у Кули, драги ше будзе оправяц ґу Червинки, а як з тей нагоди гварел предсидатель Општини Кула Дамян Милянич, тераз ше проєктує драгу за реконструкцию од Червинки по виход зоз Сивцу за шлїдуюци рок. – Алтернативни транспортни напрями през Кулу, хтори хасновани за путнїцки и транспорт чежких превозкох, прешлих мешацох досц очкодовани. Шицко на початку висликоване и будзе на концу таке исте яке було кед почате робиц. Даєдни часци ше уж обнавя. Проблеми на локалних драгох вельки прето же су нє предвидзени за таке число камионох и автох, а дньово прейду и по 10 000 превозки. То и прето же у медзичаше, почала кампаня цукровей цвикли, а нєдалєко и два фабрики цукру – у Вербаше и Червинки. Вецей як 500 камиони дньово прейду по тих драгох и то представя вельке обтерхованє за локални драги, алє и реґионални у улїци Велька Влаховича спрам Руского Керестура, хтори тиж барз очкодовани – гварел Дамян Милянич. Ан. М. 30. OKTOБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ДОБРОДЗЕЧНЕ ДАВАНЄ КРЕВИ На ище єдну добродзечну акцию даваня креви у тим року, одволали ше 32 гражданє Руского Керестура и Крущичу, а акция отримана, 27. октобра у трансфузиомобилу опрез просторийох Месних заєднїцох у тих двох валалох. Крев дала 21 особа зоз Руского Керестура, 11 особи зоз Крущичу, цо маю коло 45 роки. З оглядом на епидемийну ситуацию, зменшане число давательох креви за розлику од прешлей, у фебруару. Медзитим, як визначела дохторка Єлена Клашня, кажде хто здрави и добре ше чувстувє, хто нє ма нїяки респираторни инфекциї и нє бул у контакту зоз зараженима од вирусу Ковид-19, треба же би ше убудуце одволал на акцию даваня креви, понеже єст потреба за шицкима кревовима ґрупами, а окреме за „нултуˮ и „Аˮ кревову ґрупу. Орґанизатор акциї Завод за трансфузию креви Войводини у сотруднїцстве зоз Червеним крижом Кула. Ан. М.

У ДЮРДЬОВЕ БУЛ ГУМАНИТАРНИ БАЗАР

НАЗБЕРАНИ ПЕНЄЖ УПЛАЦЕНИ ЛАНИ ЙОВАНОВИЧ Жителє Дюрдьова нє забули буц гумани и дзечнє помагаю другим, гоч вирус Ковид-19 нє престава. Штварток, 22. октобра, у центре валала отримани Гуманитарни базар, а назберани пенєж уплацени за лїченє Лани Йованович зоз Раковцу, Општина Беочин. На Базар пришли велї приватни привреднїки зоз Дюрдьова, валалска Основана школа „Йован Йованович Змай” и Предшколска установа „Дюрдєвак”. На Базару могло купиц квеца, колача, соки, овоци и рижни ручно направени предмети за нєвельо пенєжи, котри донировани Лани. Школяре дюрдьовскей школи и дзеци зоз предшколскей установи предавали свойо бависка, кнїжки, сладки и слани печива, фризерки плєтли варґочи, а воспитачки предавали ручни креативни роботи котри за тоту нагоду направели дзеци, було и рижни предмети, партки, зависи и друге, цо донировали мацери дзецох зоз ПУ на тот Базар. – Жадал сом помогнуц, та сом принєсол свойо пильки, кнїжки, лампу на стол, карти и други рижни бависка. Предавам их по сто, двасто и тристо динари, а кажде може дац и вецей. Хто дацо купи, пенєж такой кладзе до шкатули и вец ше вон прешлїдзи родичом малей Лани за єй лїченє – гварел Влада Молнар, школяр першей класи дюрдьовскей ОШ. Орґанизаторки того Гуманитарного базару Дюрдьовчанки Ядранка Чолич, Бояна Ла30. OKTOБЕР 2020.

зич и Наталия Кецманович, котра школска пайташка Лановей мацери. – Поволали зме валалских привреднїкох, пайташки и пайташох, сушеди и шицких кого зме познали и здогадли ше. Я мац трох дзецох. Сцела сом помогнуц. Барз ми мило же ше одволали досц людзе, єст и таких цо предаваю и цо купую, а и цо даровали пенєж за Ланово лїченє – гварела орґанизаторка Наталия Кецман. На Базару була орґанизована и томбола на котрей даровани торти, малюнки, колачи, бависка, квеца и друге. Того дня, после шейсцох годзинох тирваня Базару, Дюрдьовчанє донировали 187 тисячи динари. Информациї о тей, алє и других акцийох за Лану, мож опатриц на Фейсбук профилу „Буди хуман” гуманитарней орґанизациї Александра Шапича. Кажде хто жада помогнуц може послац порученє 808 на число 3030. С. С.

ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНА СИТУАЦИЯ У ОПШТИНИ КУЛА

ЄСТ 15 АКТИВНИ СЛУЧАЇ У општини Кула епидемиолоґийна ситуация ище вше стабилна, число позитивних у цалей општини скоро исте як и початком октобра. Єст 13 инфицировани особи, а у Руским Керестуре нєт нових заражених. У Заходнобачким округу за остатнї два тижнї, у шпиталю ше лїчели двойо до штверо пациєнти, у тим периодзе було 15 активни случаї заражених з вирусом, а 12 особи були у самоизолациї, гварене зоз зомборского Общого шпиталю. Епидемиолоґ Ґордана Цветич зоз Заводу за явне здравє Зомбор, локалним медийом гварела же пациєнти маю од 30 по 50 роки, а найчежше хори пациєнти цо маю вецей як 65 роки и даяку хронїчну хороту. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ ДЮРДЬОВ

НАЗБЕРАНИ СРЕДСТВА ЗА ЧУВАНЄ ХОТАРА

Штредком прешлого тижня, у будинку Месней заєднїци Дюрдьов отримана друга порядна схадзка Совиту МЗ на котрей бешедоване о можлївосцох, потреби и способох ришованя проблемох хтори трапя валалчанох. На початку бешедоване о роботи приватней польочуварскей служби зоз Чуроґу, котра до конца того тижня будзе чувац дюрдьовски хотар, понеже єдино Дюрдьовчанє у Општини Жабель назберали достаточно средства. За чуванє хотара МЗ Дюрдьов видзелєла 380 тисячи динари, а же би мерковали док ше нє позбера шицок урожай, було потребне назберац ище 150 тисячи динари, цо ше удало. Хотар у Ґосподїнцох чували по 5. октобер, а у Чуроґу и Жаблю престали чувац концом септембра, понеже жителє тих двох местох нє обезпечели досц додатни средства же би ше хотар чувало длужей. Додатни средстава по местох зберали предсидателє совитох месних заєднїцох од польопривреднїкох котри давали добродзечни прилог. После того, предсидатель дюрдьовского Совиту Душко Михелц, котри водзел схадзку, пречитал звит зоз Подобовей колониї Месней заєднїци Дюрдьов 2020, котра отримана всоботу и внєдзлю, 10. и 11. октобра. Члени Совиту бешедовали и о конкурсу за додзельованє Митрових наградох, котри општина каждого року додзелює заслужним поєдинцох и колективом з нагоди Дня општини. На тот завод поволани гражданє же би предкладали кандидатох за награди. Вецей информациї мож достац на сайту Општини Жабель, або секретара МЗ Дюрдьов. Александар Голуб, секретар МЗ Дюрдьов, бешедовал о нащиви буджетскей инспекциї, а члени Совиту бешедовали о тим цо им гражданє предкладаю и зауважую. Совит ше и далєй будзе закладац же би ше на кружним цеку Жабель – Дюрдьов, Нови Сад – Зренянин поставело таблу на котрей, у напряме за скруцованє до Дюрдьова, будзе писац мено того места, а нє лєм Шайкаш, як тераз пише.

У часци парка, дзе ше находзи пияц, пошвидко будзе поставене лєпше ошвиценє, потим и камери, понеже ше на тим месце сходза млади и знїщую столки на пияцу. Порадзене и же би ше у наиходзацим периодзе, у центре валала поставело нови табли за оглашки. Бешедоване и о тим же ше людзе поносую же до валалу часто уходзи моцни дим зоз дзивей депониї зоз шайкашского хотара, котра ше находзи при драги Дюрдьов – Шайкаш. – На дзиви депониї, котри єст вецей и у нашим валалє, шмеце виноша гражданє, так же вони тоти котри правя нєшор. Поволуєм людзох же би, кед маю нагоди, висликовали тих котри правя нєшор и приявели их до полициї, а кому то нєприємно, най слику прешлїдзи мнє. Таки приклад зме уж мали – гварел Душко Михелц, предсидатель Совиту МЗ Дюрдьова. Члени Совиту на схадзки бешедовали и о тим же би було добре же би ше направело нови будинок Предшколскей установи, оддзелєнє „Дюрдєвак”, понеже ПУ змесцена до дакедишнєй рускей школи котра ма музейну вредносц и єй автентичносц ше нє шме меняц, а у нїм нєт достаточно места за шицко цо потребне. С. С.

IN MEMORIAM

Дипл. инж. ПЕТРО ХОМА (1934–2020) После длугей и чежкей хороти, 20. октобра у Новим Садзе умар дипл. инженєр Петро Хома, фаховец котри за собу охабел глїбоки шлїд у нашим културним и материялним живоце нє лєм у Новим Садзе, дзе жил, алє и у Руским Керестуре, Вербаше и Дюрдьове. Петро Хома ше народзел 1934. року у Дюрдьове, алє дзецинство препровадзел и основну школу закончел у Руским Керестуре. Стредню будовательну школу 1952. року закончел у Новим Садзе, а 1961. року дипломовал на Гидротехнїчним оддїлу Будовательного факултета у Беоґрадзе. Робел у новосадским Комуналним подприємстве „Водовод и канализация” по 1967. рок, у подприємстве „Герой Пинки” по 1974, а вец єден час у новосадским „Урбису” як проєктант. Наступни 11 роки робел у Покраїнским заводу за урбанизем, на роботох проєктованя, а после того, од 1987. по 1994. рок на истих роботох у Старей Пазови. Теди ше чежко похорел и мушел пойсц до инвалидней пензиї.

8 РУСКЕ СЛОВО

През цали роботни вик фахово помагал своєй рускей заєднїци. По його проєктох реновирани и потим преширени новосадски парохиялни будинок у котрим ше находзи нєшкайши Руски културни центер чий Петро бул активни член, и направена лєтня бина. У Руским Керестуре заложел ше за вигласованє месного самодоприноса за вибудов асфалтних драгох по шицких валалских улїцох. У медзичаше, на його инициятиву вибудовани будинок Младежского дому и додатни будинок тедишнєй керестурскей друкарнї. У шицких тих роботох бул уключени и як официйни надпатраюци орґан. Медзи иншим, розпочал и инициятиву за защиту керестурскей Етно-хижи. Бул уключени и до добудови будинку „Карпатох”, у Вербаше, и адаптациї просторийох дюрдьовскей „Матки”. Петро Хома поховани у Руским Керестуре 22. октобра 2020. року. Най спочива у мире! Дю. Латяк

30. ОКТОБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ

НОВИ САД – ПОЛОЖЕНИ ВЕНЦИ, УРУЧЕНИ ОКТОБЕРСКИ НАГРА ДИ И НОВЕМБЕРСКИ ПОВЕЛЇ З нагоди означованя 23. октобра – Дня ошлєбодзня Нового Саду, на спомин-теметов на здогадованє на погинутих борцох НОВ од 1941. до 1945. року, венци положели городоначалнїк Милош Вучевич, предсидателька Скупштини Городу Нового Саду Єлена Маринкович Радомирович, и представнїки ГО Союзу здруженя бороцох НОВ, представнїки Войска Сербиї и Орґанизациї резервних воєних старшинох. – Нє дошлєбодзиме же би цинь забуца спаднул на геройство и безсмертни дїла наших предкох, познатих и нєпознатих юнакох хтори ошлєбодзели наш город – гварел Вучевич. З нагоди Дня ошлєбодзеня, як обявене у медийох, Милош Вучевич и Єлєна Маринкович Фото: www.novisad.rs Радомирович уручели Октоберски награди и Новемберски повелї за 2020. рок гражданом и институ- граду прияла проф. др Весна Туркулов. Новемберска повеля Нового Саду за 2020. рок уручена др Иринейови цийом. Октоберска награда Нового Саду уручена директоро- Буловичови, епископови новосадскому и бачкому, зомви Архива Войводини др Небойшови Кузмановичови, у борскому и сеґединскому, у мено Медицинского факулмено волонтерох Нового Саду награду приял Милан Ду- тета УНС повелю прияла декан проф. др Снежана Брдич, найстарши волонтер Новосадского волонтерского кич, а у мено Городскей библиотеки припознанє приял М. Г. К. сервису, у мено Клинїки за инфективни хороти КЦВ на- директор Драґан Коїч.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ – СПОМИН НА ШМЕЛИХ ВОЯКОХ И ВАЛАЛЧАНОХ З нагоди означованя 76. рокох од ошлєбодзеня од фашистичного окупатора у Другей шветовей войни, у прешлим тижню у Жаблю, Чуроґу, Дюрдьове и Ґосподїнцох на памятнїки погинутим вояком и валалчаном, у центре тих местох положени венци. Пияток, 23. октобра, у центре Дюрдьова, опрез будинку валалскей ОШ и памятнїка, святочносц як и вше, почала на 10 годзин з минуту цихосци. Потим, представнїки општинскей власци, Радован Чолич, предсидатель Скупштини општини Жабель и його заменїца Милица Виславски, а потим и представнїки локалней власци, положели венєц на памятнїк. Двоме школяре ОШ „Йован Йванович Змай” пречитали писнї о нємилих случованьох у Другей шветовей войни. Иван Молнар, школяр пиятей класи на руским язику пречитал писню „Над гробом вояка” Миколи М. Кочиша, а Михайло Михелц, школяр осмей класи на сербским язику „Белава гробнїца” Десанки Максимович. О шмелих воякох и валалчанох, о статистики и историйних фактох здогаднул Светозар Злоколица зоз Жаблю, котри предсидатель општинского СУБНОР. Потим, 30. ОКТОБЕР 2020.

учительки своїм школяром бешедовали о тим памятнїку, прецо є поставени и прецо ше означує тот дзень. На памятнїку виписани мена воякох и валалчанох котри погинули за ошлєбодзенє свойого валалу. Того истого дня, зоз подобним протоколом, означени Дзень ошлєбодзеня и у Ґосподїнцох, а у Жаблю, и у Чуроґу, Дзень ошлєбодзеня бул означени 22. октобра, понеже тоти два места у жабельскей општини перши ошлєбодзени од окупатора. С. С.

РУСКЕ СЛОВО

ЕКОНОМИЯ ПРЕДСТАВЕНА НАЦИОНАЛНА ПРОГРАМА ЗА ПРЕПОРОД ВАЛАЛУ

ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДУ ДЗЕШЕЦ ОДСТО БУДЖЕТА

Пише: Мартица ТАМАШ

Медзи ключнима препорученями – же би ше формовало Фонд за розвой валалскей инфраструктури и Аґрарну розвойну банку

ационални тим за препород валалу, хтори основани 2019. року, у Палати Сербиї у Беоґрадзе, 9. октобра святочно представел Националну програму за препород валалох Сербиї. На святочносци присуствовала предсидателька Влади Републики Сербиї Ана Брнабич, предсидатель Скупштини Автономней Покраїни Войводини Иштван Пастор, епископ сримски пан Василиє, беоґрадски надбискуп монсиньор Станислав Хочевар, визначни особи привредного и политичного живота, як и члени Националного тима за препород валалу, координаторе и авторе фахових часцох тей Програми, а медзи нїма и єден з авторох Владимир Сабадош, директор Польопривредней фаховей служби Зомбор. Зоз Националну програму за препород валалох Сербиї облапени мири зоз чию реализацию би ше застановело препаданє и стимуловало оживйованє валалох у Сербиї и защицело стратеґийни интереси Сербиї, окреме у погранїчних и бреговито-горйовитих подручох. Програма предклада конкретни ришеня од хторих даєдни, як гварене, кед ше их при-

10 РУСКЕ СЛОВО

менї, можу мац историйне значенє и можу фундаментално на лєпше пременїц одношенє держави ґу валалу, а з тим и стан на валалє. МАЮ ПОМОГНУЦ И ДЕРЖАВА И ЛОКАЛНИ САМОУПРАВИ Даєдни зоз предложених мирох – же би ше зоз системскима законскима мирами и секторскима политиками обезпечело розвой валалох и висши животни стандард їх жительох. Же би учасц аґрарного буджета у вкупним буджету була срозмирна участвованю польопривреди у формованю БДП, цо значи найменєй 10 одсто. Локални самоуправи би тиж требали часц општинского буджета опредзельовац за розвой валалох на своєй териториї, стимулациї би требали буц срозмирни зоз приходами од польопривреди у тей општини. Худобнєйшим општином би держава требала вецей помагац, зоз наменскима средствами. Же би ше посцигло ровномирни реґионални розвой, предложене за 50 одсто зменшанє стопи ПДВ у дїлованю задруґох у валалох, а за валали у нєрозвитих бреговито-горйовитих и погранїчних подручох предложене подполне ошлєбодзованє нє лєм од ПДВ, алє и од векшини других плаценьох. 30. ОКТОБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

Предложени и финансийни и други стимулациї за здружованє до задруґох, хторе ма ца циль моцнєнє модерних фамелийних ґаздовствох, рационалнейше хаснованє польопривредней жеми и лєсох, оживйованє випражнєтих валалох и державних просторох; прето би задруґи мали право першенства закупу державней жеми. СТИМУЛАЦИЇ ЗА МЛАДИ МАЛЖЕНСКИ ПАРИ Окремни финансийни стимулациї предложени за млади малженски пари, фамелиї з дзецми хтори уж жию на валалє, хтори жию у нєвигоднєйших условийох од гевтих у городох, же би достали финансийни и други стимулациї, же би остали жиц и привредзовац у валалє. За млади малженски пари хтори жадаю зоз своїма дзецми присц жиц на валалє од польопривреди, предвидзене же би од держави достали хижу и польопривредну жем, хтори би под найвигоднєйшима условиями, з часом постали їх власносц. Предвидзене и уступйованє жеми у державней власноци, до 50 гектари, на безплатне хаснованє младим малженским паром. Предвидзене и подполне ошлєбодзованє од векшини порцийох младих польопривредних продуковательох у погранїчних и бреговито-горйовитих подручох. АҐРАРНА БАНКА И ПОЛЬОПРИВРЕДНА КОМОРА Национални тим предложел и снованє Националного ґарантного фонду за осиґуранє минималних ценох польопривредних продуктох за основни польопривредни продукти, як и снованє Аґрарней розвойней банки и Польопривредней комори Сербиї. Предложене и формованє Фонду за розвой валалскей инфраструктури зоз хторого ше будзе финансовац вибудов драгох – реґионалних, локалних и през хотар, водоводу и канализациї, одводних каналох процив вилївох, поставянє опреми за защиту од каменцу и еколоґийних ризикох, електрификация хотарох, швидки интернет, отверанє школох, амбулантох, домох култури и спортских обєктох у валалох. Нєобходни стимулациї за розвой статкарства, за високоакумулативну продукцию овоци, заградових рошлїнох, лїковитих и ароматичних рошлїнох, украсних древкох и квеца, грозна и вина зоз защиценим походзеньом. Предложене и поєдноставйованє процедури за снованє и финансийни стимулациї за роботу малих и штреднїх фамелийних подприємствох и їх повязованє до кластерох од локалного по европске и шветове тарґовище. Уводзенє нових технолоґийох, розвой применєних биотехнїчних наукох и формованє нових наукових и фахових иснтитутох, орґанизованє рационалней мрежи польопривредних совитодавних службох и максималне хаснованє капацитетох канала Дунай–Тиса–Дунай. У Националним тиму за препород валалу 78 углядни явни особи зоз обласци польопривреди, аґроекономиї, инфраструктури, здравства, култури, уметно сци, про свити, спорту. Медзи нїма 37 универзитетски профе соре, вецей шефове катедрох, директоре институтох, як и културни дїяче – славни режисере, ґлумци, писателє и музичаре чийо коренї на валалє. У писаню Националней програми за препород Сербиї участвовали 45 члени тима. 30. ОКТОБЕР 2020.

МР ВЛАДИМИР САБАДОШ ПИСАЛ ЧАСЦ ПРОГРАМИ Член Националного тиму за препород валалу и мр Владимир Сабадош, директор Польопривредней фаховей служби Зомбор, хтори участвовал у писаню Програми з обласцох реорґанизациї польопривредней продукциї, хаснованя польопривредней жеми, улоги совитодавних службох, очуваня традицийних сортох и файтох рошлїнох у Сербиї и бул на єй промоциї. – Приношенє Националней програми за препород валалох Сербиї барз важне, прето же з вецей углох спатрени терашнї стан и живот валалох у Републики Сербиї и дати предкладаня як, кед нє препородзиц, вец зачувац валали и злєпшац условия живота у валалох. Окрем польопривреди як найзначнєйшей привредней дїялносци, у Програми дати и стан у валалох у обласци школства, вирских заєднїцох, здравства як и положеня женох, спорту и физичней култури на валалє – гварел Сабадош. Вон гвари же основни циль, хтори пред себе поставел Национални тим за препород валалох Сербиї то застановйованє препаданя валалох у Сербиї и то насампредз зоз твореньом инфраструктурних условийох за їх розвой як цо то драги, водовод, интернет, доми здравя, доми култури, спортски терени, алє и привредни субєкти по валалох и насампредз, орґанизованє польопривреднїкох и других до задруґох, як общих, так и специялизованих. – Националну програму за препород валалу Сербиї потримал предсидатель Сербиї, як и предсидателька Влади. За мнє як перши резултат роботи тиму тото же у новей Влади будзе нове министерство задлужене за валал цо, мушице припознац, же барз значне, бо валал значи вельо вецей як польопривреда хтора му основна дїялносц. За мнє особнє значне же у роботи тиму участвовал и беоґрадски надбискуп монс. Станислав Хочевар – гутори Сабадош.

По податкох Академийного одбору за валал, од 4 700 валалох у Сербиї, аж 1 200 у фази нєставаня, а 1 000 валали маю менєй як 100 жительох.■

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ СИЛВЕСТЕР РУСКОВСКИ – ПРОДУКОВАТЕЛЬ ЗОЗ КОЦУРА

МАҐОЧКИ И ПАЛЄНКА З БУНДАВОХ Бундави продукує уж даскельо роки, зоз нїх повибера маґочки и предава за кусанє, а зоз плоду пече палєнку на предай

оз своїма продуктами зоз бундави Силвестер Русковски зоз Коцура участвовал на манифестациї Днї бундави у Кули, хтора була 17. октобра, на хторей викладали вецей як пейдзешат мали продукователє. – Пре шлих ро кох мал сом бундави и по два голти и єден голт, а того року сом мал менєй як голт. Бундави розбиваме, а маґочки вибераме ручно и предаваме такой, алє и змарзуєме у пакованю од кили, хтори предаваме з дому. Кила станє на 2 тепши. Кажде себе пред печеньом по солї як люби и людзом ше барз пачи тот прави смак и пах упечених маґочкох, таки як бул давно кед ше пукало и кусало – гутори Силве стер. Русковсково маґочки и палєнку предаваю у Новим Садзе, на Андрей Русковски Силвестер Русковски Найлон пияцу и дома. – Уж зме повиберали маґочки зоз шицких бундавох и кинди, алє тота манифестация пре корону орґанизована у скоро шицко зме и попредали, ище єст дакус. Палєнку меншим обсягу, та сом нє бул – гутори Русковски. Прешлих рокох Силвестер продуковал ягоди, цеснок, правим так же бундави перше зомелєме и правиме ком а вец ю печеме, як и зоз гоч хторей овоци. Тераз мам дас 1 карфиол, капусту. – Того року сом нє садзел капусту, бо сом зоз лоньску 200 кили порихтано за печенє, мам шицку опрему цо ми треба и шицко робиме дома. Палєнка з бундави ма свой прешол барз нїяк. Квашели зме капусту за предай и скоприємни смак и пах, пакуєме ю до ексклузивних фляшох рей зме скоро шицку нашу продукцию квашеней капуод пол литри з нашима етикетами и людзе ю дзечнє ку- сти попредали за свадзби. Мали зме вецей як тону квапую. Плановал сом же зоз моїма бундавами пойдзем и на шеней капусти, алє того року нє було свадзби и вельо манифестацию пошвецену бундавом „Днї лудаї” у Ки- зме одруцели, бо ю нє було кому предац, а и нє могла уж вецей стац. Капусту квашиме на традицийни спо соб, лєм зоз солю, нє кладземе конзерванси, анї адитиви, шлєбодно ю може кажде єсц, алє вона ма огранїчени час тирваня, и покля ше ю муши потрошиц. Так же анї нарок нє будзем садзиц анї капусту, анї карфиол, лєм бундави – гутори Силвестер. Русковсково ше занїмаю и зоз баньским туризмом, видаваю апартмани у Канїжи, и як гвари Силве стер, зме сценє хторе вони пунукаю було пополнєте цали рок, так же, на щесце, корона нє завадзала.■ М. Тамаш

12 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПРЕРОБОК ЖЕЛЄНЯВИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КВАШЕНИ ОГУРКИ И ПАПРИҐА У ДУТЯНОХ Октобер то мешац кед би жимнїца уж навелько требала буц направена, накладзена до дунцох и поскладана на полїчкох у шпайзу, у каждим обисцу

аш лєм, пририхтованє вимага вельо часу, хторого заняти ґаздинї нє маю. Вимага и пенєж, окреме кед ше овоц або желєняву купує, як и преверени рецепт, по смаку каждому члену фамелиї. Свидоми швидкого темпа живота и нєдостатку шлєбодного часу хтори би ше пошвецело тей кулинарскей схопносци, Павле Малацко и Славко Чапко зоз Руского Керестура, пришли на идею предавац преробени квашени огурки и филети червеней паприґи. Павле Малацко, власнїк подприємства „Т-памˮ, хторе ше, медзи иншим, занїма и зоз одкупом паприґи, вєдно зоз Славком Чапковим однєдавна основал и Землєдїлску задруґу „Башта и шпаjзˮ , а прейґ хторей окончую одкуп огуркох корнишонох. Так и Задруґа „Башта и шпаjзˮ и подприємство „Т-памˮ, польопривредним продуковательом понукаю шицок репроматериял хтори потребни за пестованє огуркох и паприґи, як и препорученя и совити о правилней продукциї, а потим тоти заградкарски култури одкупюю. Прето и пришли на идею паковац до дунцох продукти зоз Керестура и пласовац их на тарґовище. – Одкупени огурки корнишони и червену паприґу посиламе до фабрики, хтора нам услужно наквашела коло 2,3 тисячи дунци огуркох, и исто тельо паприґи, з тим же бизме любели того року поробиц минимум 20, 30 ти-

30. ОКТОБЕР 2020.

сячи дунци. Фабрика нам робу пакує по нашим рецепту, а ми потим дизайнуєме етикету, приявюєме бар-код, формуєме цену и посиламе на предаванє – гвари Павле Малацко. Пре вше вецей префинєнши смак и жаданя купцох, алє и вельку конкуренцию на тарґовищу, окрем приступачней цени нєобходни и добри квалитет односно ориґинални рецепт продуктох „Башта и шптајзˮ. – Мали зме даскельо рецепти, котри зме дакус кориґовали зоз рижнима присмачками, та тераз думам же зме потрафели прави смак. Баржей зме ше фокусовали на квалитет, же бизме понукли добри смак, алє квалитет муши провадзиц и цену. Так же цена дунчикох коло 150 динари, а 360 динари вельке пакованя у конзервох хторе понукаме за предаванє на велько – толкує Малацко и додава же ше за випатрунок налїпки остарал ґрафични дизайнер Иґор Орсаґ. Окрем преробку огуркох и паприґи, Малацко и Чапко маю у планє порушац и преробок хрину, як и червеней цвикли, а кед робота добре будзе исц, асортиман преширя и на други заградкарски култури. Продукти „Башта и шпајзˮ однєдавна мож найсц по дутянох у Руским Керестуре, а тиж и звонка валалу у вецей супермаркетох. ■ Ан. Мeдєши

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ У НОВИМ ОРАХОВЕ

МАЛИ, АЛЄ СЛАВНИ КИРБАЙ Руснаци по приселєню до Нового Орахова вше Кирбай славели на швето св. Архангела Михаїла. Вец, пред 35 роками, кед у католїцкей церкви достали свою каплїчку, порадзели ше з Мадярами римокатолїками же би Кирбай славели єден дзень, кажде зоз свою Богослужбу, алє остатню нєдзелю у октобру, на швето Христа Цара

рекокатолїцку кирбайску Службу Божу ше служи на 14 годзин, а парох новоораховски о. Владислав Рац, попри тим же є и парох коцурски, анї єдного року своїх Новоорахочанох нє зохабел без тей одпустовей Служби Божей. У валалє єст вше менєй Руснацох, алє цо найгорше, векшини нашим людзом важнєйше шедзиц дома з госцами, як присц з нїма на годзину ґу Исусовому духовному столу назберац сили за каждодньово бриґи, радосци и моци за ришованє животних проблемох. Чом то таке у чловекови же нє О. Владислав Рац, нїґда нє зохабел жада исц по драги Христа Цара посвоїх Новоораховчанох без толковал у казанї о. Владислав Рац. кирбайскей Служби Божей Окреме визначел же споминанє термина цар то цошка старе, превозидзене. Ми вериме до сучасносци, хтора нє припознава Божу драгу и Цара хтори водзи до спашеня. Сучасни чловек сце до шицкого дойсц на лєгки способ, часто без одреканя. Людзе ше у Исусовим чаше лєгко одрекли од його

Вельо поволани, а мало вибрани – гвари Святе писмо, а и живот

Фото: Б. Маґоч Дзецинска радосц

14 РУСКЕ СЛОВО

науки. Дали го розопяц, гоч по Пилатовим, за тото нє було причини. Алє, вична правда и тота же чловек, кед му у живоце чежко, вше глєда Божу помоц. Исусово царство иншаке як нашо. Його засноване на одреканю, любови, почитованю ближнїх. Нашо засноване на твореню материялного швета, алє кед воно нє подзелєне з ближнїма, воно вец нє ма смисел. Исус нє дава най будземе худобни. Сце най идземе по його драги духовного и материялного живота. – Красне то кед знаме препознац Исусову драгу. Модлїме ше Исусови же би ше на нас здогад-

„Паметаш як зме ше бавели на керестурскей долїни кед ши з Орахова ходзел до баби?ˮ – стретнуце после велїх рокох Керестурскей и Ораховчаня

нул кед придзе до Царства Нєбесного, бо нам вон тоту драгу отворел. Придайме ше до його духа, та нам живот будзе полни плодох доброти. Сучасному швету то потребне, бо є у велькей кризи – визначел у своєй надихнутей казанї о. Владислав Рац, парох новоораховски. Шпиванє на кирбайскей Служби предводзели Оксана Недич и Татяна Мученски зоз Коцура, а и домашнї хтори були на Служби. Госцох на Кирбаю було найвецей зоз Руского Керестура, бо Новоораховчанє по походзеню Кеерестурци, та им и госци з того валалу. На вашарскей часци их було вецей як у церкви. Правда, Кирбай нагода за друженє, та ше на вашаре постретали велї цо ше видза раз до рока. ■ О. Папуґа 30. ОКТОБЕР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

КИРБАЙ У СУБОТИЦИ

ПОЛНИ ОДПУСТ И ДРУЖЕНЄ Нєдзеля Христа Цара, 25. октобра святочно преславена, бо на тот дзень и храмове швето Кирбай у грекокатолїцкей парохиї у Суботици. Вон би, правда, требал буц на швето св. Архангела Михаїла, бо тому святительови пошвецена суботицка парохия, алє ше пре паданє швета на роботни днї, Кирбай слави остатню нєдзелю у октобру, кед швето Христа Цара

Фото˸ Дионизий Малацко

уботицку кирбайску Службу Божу, у каплїчки францисканскей церкви Св. Михаила служел управитель суботицкей парохиї о. Михайло Малацко зоз Руского Керестура. Шпиванє предводзели шестри служебнїци – Авґустина Илюк и Михаїла Воротняк зоз виронаучнима школярами и ґрупу младих парохиянох з Руского Керестура, хтори возвелїчали служенє зоз своїм шпивом. Апостол читал школяр, суботицки мали парохиян, на чечним руским язику Филип Дюмич, хторому мац по походзеню зоз Коцура. У казанї о. Малацко визначел же треба чувац драгу по хторей ишол наш Христ Цар док жил на жеми, а то драга любови и пребачованя. Тота драга у тужемским живоце треба же би вше була и наша драга. Вибрани зме по нєй исц. Вона нє вше лєгка, алє приноши спашенє. Драга хтору нам дал Христос то драга хтора нас отрима нє лєм у живоце, алє нам да надїю за помоц ближнїм, и живот нам будзе и з чежкосцами лєгчейши. На Служби Божей були присутни Суботичанє цо жию у тим варошу, а до ньго пришли зоз наших валалох седемдзешатих рокох прешлого вику пре роботу, та ту уж препровадзую свойо пензионерски днї. Грекокатолїцка церква и Дружтво Руснацох им чува рускосц, бо гоч су и блїзко од своїх валалох, у хторих су народзени, вше маю носталґию за нїма. Видзиме их часто у наших валалох на манифестацийох, а и у Суботици су активни у култури. Родичох и родзини вецей нєт, дзеци ше им порозходзели по швеце, та им Кирбай часто нагода же би прегварели по руски и видзели своїх Руснацох. Добре и же ше даєдни школяре и студенти, хтори ше школую у Суботици вяжу за нашо. Правда, на тим Кирбаю их нє

Службу Божу служел управитель суботицкей парохиї о. Михайло Малацко

Кирбайске друженє у Суботици

було вельо, бо на викенд иду дому, алє єст и таких цо чувствую же Суботица их хвилькови дом, та почитую тото цо и дома. Дружтво Руснацох зоз Суботици ма добру и успишну традицию. Добре робели, у оводи и школох пестовали руски язик, а вец як им вжали просториї дружтва пре реституцию замар и їх културни живот. Гоч нє маю место дзе ше сходза, бо им Город Суботица нє дава место за зазберованє, вони заш лєм компактни и вше су вєдно. Кирбай у тим чаше єдина нагода за отримованє їх вири и рускосци. На каждим случованю вше єст и старших и младших, цо доказ же єст жирячки, лєм ю треба кус розбовчац, алє за тото Руснацом у Суботици треба помоц. Наша заєднїца – церковна, та и Национални совит Руснацох муши помогнуц же би Руснаци у Суботици достали свойо просториї хтори им буду у подполносци задовольовац потреби за отримованьом идентитета. Так як цо им францисканска церква вше дава каплїчку за служенє Службох Божих, так би им и Город требал дац просториї за сходзенє и чуванє свойого. Праве у єдней просториї у тей францисканскей церкви после кирбайского Богослуженя домашнї орґанизовали друженє зоз закуску, кирбайске, зоз рижнима сланима рускима поґачиками, лакотками и кирбайску торту.■ О. Папуґа

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ИНТЕРВЮ

МИРОСЛАВ КЕВЕЖДИ, ЛАУРЕАТ НАГРА ДИ „МИКОЛА М. КОЧИШ”

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ЛИТЕРАТУРА ОСНОВА ЗА РУСКУ КУЛТУРНУ СИСТЕМУ

– За кнїжку думам же дава можлївосц водзиц диялоґ зоз сучаснїками, алє и гевтима котри оддавна нє живи, лєбо котри нє ту коло нас. У таким диялоґу чловек учи и рошнє, ма чувство же ше находзи у заєднїци котра вельо вибранша и блїзша од тей котра го иншак окружує – визначує Мирослав Кевежди

едакция часопису за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц” додзелєла Награду „Микола М. Кочиш” за 2018–2019. рок мср Мирославови Кевеждийови, хтори заняти у Културним центру Войводини „Милош Црнянски” у Новим Садзе. Награда часописа „Шветлосц”, котра ноши мено нашого визначного линґвисти, поети и писателя Миколи М. Кочиша, додзелює ше раз у двох рокох. Як обгрунтовал Совит награди, вона ше додзело Мирославови Кевеждийови за серию приказох и оглядох, широкого дияпазону темох, од литератури по социолоґию, филозофию и антрополоґию. Прилоги у часопису „Шветлосц”, за котри ше го наградзує, представяю значне и ориґиналне доприношенє нє лєм публицистики на руским язику, алє и критики у найширшим значеню того слова. Мирослав Кевежди квалификовани менаджер, виглєдовач, редактор, новинар и активиста нєвладових орґанизацийох на подручу култури, релиґиї, медийох и правох националних меншинох. З тей нагоди бешедуєме зоз лауреатом награди Мирославом Кевеждийом.

РС Паметаме фахово анализи руских авторох, Ко-

стельниковей поеми „Писня Богови” и Шантового романа „Панонска потвора”, хтори обявени на сербским язику. Одкаль интересованє за литературу? – Костельник писал „Писню Богови” як єдну файту полемики зоз духом швета у котрим жил. Шантова „Панонска потвора” тиж означує дух часу Другей шветовей войни и войни дзеведзешатих на наших просторох. Инте– Може ше повесц же ше чловек фундує у кнїжки. Щесце Руснацох котри жию у Войводини тото же им писателє блїзко, жию обок, а и Руснаци ше тиж фундую у литератури. То значи же литература основа за руску културну систему, без литератури би нє було школских кнїжкох, та вец анї школох... рес за свой час и нашо место у нїм дзешка у шицких нас, вон водзи малочислених ґу писаню, а дакус численших ґу читаню. И єдни и други заинтересовани за преглїбене и цалосне похопенє себе и швета, а то добра литература оможлївює. То вец и мой мотив. Тримам ше того же треба вельо читац, же би ше дакус писало. За кнїжку думам же дава можлївосц водзиц диялоґ зоз сучаснїками, алє и гевтима котри оддавна нє живи, лєбо котри нє ту коло

16 РУСКЕ СЛОВО

нас. У таким диялоґу чловек учи и рошнє, ма чувство же ше находзи у заєднїци котра вельо вибранша и блїзша од тей котра го иншак окружує. Мож повесц же ше чловек фундує у кнїжки. Щесце Руснацох котри жию у Войводини тото же им писателє блїзко, жию обок, а и Руснаци ше тиж фундую у литератури. То значи же литература основа за руску културну систему, без литератури би нє було школских кнїжкох, та вец анї школох. Видзел сом як ше други меншини як цо то Влахи, лєбо Бунєвци, трапя кед нє маю таку основу як Руснаци. Заинтересовани сом за упознаванє з духом часу як филозоф, а як менаджер у култури заинтересовани сом за литературу, алє и рижни други файти текстох знука филму, архитектури и подобного, як елементу културней системи.

РС Кед наступаце на рижних сходох, наукових

конференцийох, семинарох, а тиж так пишеце за рижни фахово часописи, о яких ту темох слово? – Єст штири обласци у котрих пробуєм вибудовац себе. То студиї култури, медийох, релиґиї и националних меншинох. То барз широке, так же зужуєм свойо интересованя углавним на филозофски питаня, дефинициї и концепциї, а теми найчастейше резултат комбинованя 30. ОКТОБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

– Чул сом тоту „леґенду” же Руснаци у Заводзе мали роботне место, алє сом нїґда нє видзел за тото фактичну основу. Пришол сом на место котре ше у систематизациї волало фахови сотруднїк за сотруднїцтво зоз нєвладовима орґанизациями. Конкретна робота теди була вязана за два Координациї, Координацию дружтвох за язики меншинох и Координацию репрезентативних Пре ход зи час ва жа цей Стра те ґ иї у ру скей кул РС тури у чиєй виробки и Ви участвовали. Яка здруженьох. Значи, нє лєм за Руснацох. Перша Коордистратеґия у рускей култури нєшка? Цо би у новей нация жила, окреме пре анґажман панї Ирини Папуґа, а требало пременїц, яки напрямки дац, на цо би треба- друга нїґда нє зажила. У условийох за тото место нє писало же треба знац руски язик, значи могол присц гоч ло обрациц увагу? – Пририхтовал сом материял за виробок стратеґийних хто хто ма факултет и други общи условия. Систематидокументох котри у меншей часци вихасновани за Наци- зация ше у медзичаше пременєла, а познате ми же ше за велї роботни места пита оналну стратеґию, алє знанє странского язика, сом вообще нє бул задово– Думам же сце поставели барз важне питанє алє нїґдзе и язика менльни як чече тот процес за заєднїцу, прето же Руснаци нє маю евиденцию же шини. Думам же сце попри Руснацох и од початку сом ше дистанцировал. кельо и дзе єст роботни места котри би питали знанє ставели барз важне питаруского язика. Кед таки роботни места нє будзе, нє за заєднїцу, прето же Закон о националних сочежко же Руснаци буду робиц у явним секторе... Руснаци нє маю евиденвитох нє предвидзує вицию же кельо и дзе єст робок даякей националроботни места котри би ней стратеґиї, алє ясно пише же Совит утвердзує стратеґию розвою култури, а питали знанє руского язика. Кед таки роботни места нє на другим месце же приноши стратеґию розвою инфор- будзе, чежко же Руснаци буду робиц у явним секторе. А мованя. Менаджерски патрено, анї нє треба правиц яки- скандалозне же єст општини у котрих руски урядови шик „национални” стратеґиї, алє стратеґию национал- язик, а нє мож ше повинчац на руским язику, бо нєт каного совиту як правней особи, и Совит требал покончиц дри котри знаю наш язик. Виглєдованя Канцелариї потото цо у Закону пише. А тото цо пише, думам же Совит країнского омбудсмана иншак указали же Руснаци тераз нє покончел. То же Совит нє може направиц стратеґиї аж и релативно добре заступени у явним секторе, алє знак же до Совиту уходза лїстини котри нє маю схопно- думам же то резултат дакедишнїх политикох запошльосци и програми роботи. Прето жалосни були одлуки зоз ваня, а нє терашнїх. Задаток Совиту би требал буц де2010. року у котрих Совит одредзовал же ше процес пла- финованє лїстини потребних и иснуюцих роботних менованя розпочина, а нє одредзовал же хто и зоз котрима стох, уношенє условия знаня руского язика до системаресурсами треба же би то покончел. Комичне же виро- тизацийох, и уплївованє на порушованє конкурсох и запошльованє Руснацох на бок такого документу витоти места. Наприклад у месцани зоз Совиту, а то – Модел мултикултурализма у котрим Руснаци буду Педаґоґийним завод зе йому директна законска робиц лєм у тих даскелїх чисто руских установох, Войводини нєт анї єдней обовязка – прето достава охабя Руснацох у миниятурним ґету котри рускей особи, а у Покраїсредства за роботу; очише пошвидко завалї. Совит би то требал зоперац... ни руски официйни язик, глядно маме вельо гевтих як то? Як то вец може докотри ше знаю нацискац бре функционовац руска за кормань, алє нє знаю вожиц. Прецо гевти котри нє знаю сполнїц законски педаґоґия? Дзе ше вец запошля руски педаґоґове? Мопредписаня вообще уходза до виберанкох за Совит? Ин- дел мултикултурализма у котрим Руснаци буду робиц шак, Совит свою Националну стратеґию сам нє випочи- лєм у тих даскелїх чисто руских установох охабя Руснатовал такой одпочатку, бо зоз стратеґию було предвид- цох у миниятурним ґету котри ше пошвидко завалї. Созене же такой на схадзки прилапйованя Стратеґиї будзе вит би то требал зоперац. формоване и цело за провадзенє и координацию роботи плани маце за идуци анґажмани у своїм на єй реализациї, а воно формоване мешацами познєйРС Яки фаху и обласци? ше, ознова составене од людзох, углавним звонка Сови– Китайска присловка гвари же „Людзе планую, боготу. Пошвидко ту задзекованє дали др Борис Варґа и Михайло Катона, а нїґда их нїхто нє заменєл. Нїґда зме нє ве ше шмею”. Того року тельо плани препадло же ше видзели звит того цела, так же очиглядно же тота стра- китайске нєбо вироятно цале кива од шмиху. Свидоми теґия станула такой на початку, ище у 2012. року. Добре сом же час преходзи, и же ми у найлєпшим случаю же була лакмус котри указує дефицити Совиту и заєднї- остало пречитац ище коло тисяч кнїжки, так же мушим ци же би ше пришло до сучасного менаджменту, алє то, барз осторожно виберац цо читац, а цо одруцовац. Дефицити Сербиї страшни, алє ище страшнєйше же як ше випатра, слабо кого цикави. их нє превозиходзи. У швеце ше зявює вельке число вельких проблемох. Сцел бим участвовац у ришованю Нє шка ро би це у КЦ „Ми лош Цр нян ски”, да ке РС дишнїм Заводу за културу Войводини. Руснаци дзепоєдних з нїх, окреме кед у питаню менаджмент миу дакедишнїм Заводзе мали роботне место на хторе ґрацийох и розвой „желєней култури”. Написац би пар кнїжки и – конєц. ■ Ви пришли. Як то нєшка функционує? проблематики зоз начишлєних обласцох: интеркултурализем и менаджмент миґрацийох, етнїчни и релиґийни екстремизем, нови медиї и социялно-политични девияциї, стратеґийни менаджмент културно-природних комплексох и подобне.

30. ОКТОБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

ОТРИМАНА ЄШЕНЬСКА „ВЕСЕЛИНКА” Тогорочни, 19. Фестивал дзецинскей творчосци Руснацох у Войводини „Веселинка”, место на початку лєта отримани штварток, 22. октобра, у просторийох Руского културного центра у Новим Садзе. Фестивал отворел Звонимир Павлович и з тей нагоди пречитал писнї нашей писательки Меланиї Павлович, понеже тот фестивал и ноши назву по єдней кнїжки писньох за дзеци хтору вона написала. Новосадски учительки Оля Яковлєв и Ана-Мария Рац зоз дзецми хтори ходза на годзини руского язика з елементами националней култури отримали роботнї зоз єшеньску тематику. По словох наставнїци Олї Яковлєв школяре ше вше радую кед треба присц до Руского културного центру и участвовац на рижних програмох, та и на таких креативних роботньох и тото шицко их прицагує. Так же и того року, гоч у иншаких условийох, друженє було успишне. – Зоз Олю зме обдумали тоти креативни роботнї. Перша роботня порихтана за наймладших и вони вифарбйовали лїсца зоз єшеньскима фарбами, а вец то шицко требало повиштриговац. Друга ґрупа правела дунци, односно жимнїцу, а бешедовали зме о тим же цо кладземе до дунцох, чи то маджун, чи желєняву, компот и вец зме мальовали и правели дунци хтори зме поскладали до „нашого шпайзу” – гварела наставнїца Ана-Мария Рац. На шлїдуюцей роботнї дзеци правели древо так же перше намальовали конари, а вец на тото древо лїпали лїсца цо пред тим офарбели и повиштриговали. А шицки дзеци ше зляли коло наставнїцох кед требало до понукнутих виреченьох найсц и додац слово хторе було вихабене.

– „Веселинка” того року у меншим обсягу, з оглядом на тото же зме ю нє могли отримац у юнию, та ю першираз тераз отримуєме вєшенї. Културно-уметнїцкей програми нєт, єст лєм роботнї. Дзекуюци Радио-Телевизиї Войводини достали зме допущенє приказац ретроспективу знїмкох зоз прешлих „Веселинкох” и то емитоване у сали под час роботньох – гварел директор РКЦ Владимир Сивч. На уходзе до просторийох РКЦ шицким ше мерало горучку, мало ше прейсц през дезобариєру, на доступних местох були средства за дезинфекцию, и шицки присутни ше притримовали препоручених защитних мирох. Фестивал потримали Городска управа за културу – Нови Сад, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци. В. В.

КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКЕ ДРУЖТВО „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ДЮРДЬОВ

РУСКИ ШМАТИ И ТАНЄЦ У ЕМИСИЇ „З ТАМАРУ У АКЦИЇ” У дзешатей сезони емисиї „З Тамару у акциї”, котра ше емитує на першей програми РТС, годни сце опатриц прилог у котрим руски обичаї и културу представело Културно-уметнїцке дружтво „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова. Роботнїки, вєдно з водительку Тамару Ґруїч того октобра почали знїмац емисию у Жаблю. Основни циль екипи з емисиї же би помогли найзагроженшим у цалей Сербиї, и без надополнєня ушорели їх обисца. Так же емисия гуманитарного гарактеру, алє и едукативного, понеже однєдавна у тей емисиї, патрачох упознаваю и зоз крайом фамилиї котрей ушорюю дом. Так же екипа окрем Жаблю, його штреднєй школи и ґолф терена, нащивела и Руснацох у Културно-уметнїцким дружтве „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, як и Руску школу у котрей ше находзи Руска одлога ко-

18 РУСКЕ СЛОВО

тру пестує Дружтво. У Дружтве водительку Тамару и єй знїмательну екипу дочекали Микола Кухар, заменїк предсидателя Дружтва, Микола Хромиш и Тамара Салаґ, уметнїцки руководителє двох фолклорних секцийох, котри виведли вецей танци же би представели Руснацох у тей емисиї. Так Виводзацка фолклорна секция виведла танєц „Пред нашима дзверми” у руским святочним облєчиве, дзивки були пооблєкани до руских пасових сукньох, а потим виведли „Закарпатски танєц”. Старша дзецинска фолклорна ґрупа виведла „Буковински свадзебни танци”. – Тамара ше барз крашнє нєсподзивала зоз нашима танцами, теди по першираз мала нагоду видзиц руски танєц у руских святочних шматох. Вона иншак, барз люби фолклор. Єй ше найвецей обрадовали наймладши члени Дружтва котри мали векшу трему док ю чекали же би сцигла, як док танцовали на бини пред камерами РТС. После нащиви Дружтва и бешеди з домашнїма о Руснацох, їх традициї, обичайох и з котрима народами маю найвецей заєднїцкого, знїмательна екипа з водительку Тамару нащивели Руску одлогу у котрей им Мирослав Чакан, предсидатель Скупштини Дружтва, гуторел о єй снованю, цильох Одлоги и Дружтва котре ю водзи, як и о експонатох котри ше находза у нєй. Тота емисия будзе емитована у даєдней од шлїдуюцих емисийох „З Тамару у акциї”, котри ше емитую пиятками од 21 годзин на РТС 1. С. С. 30. ОКТОБЕР 2020.

ОКТОБЕР 2020. рок

ЧИСЛО 10

Кристина АФИЧ

ПЕКЕЛЬНИ РАЙ През блато, молгу, страцени и гладни, глєдал ши одвити на твойo питаня. У шлєпих ноцох и фарбох у глави ши глєдал надїю же ци очи розбудзи слунко. Блукал ши по нєпознатих лєсох, злєкнути од свойого страху хтори це вше баржей лїґал. Свидоми аж и пребарз самого себе преклїнал ши кажди свой дих, якушик судьбу хтору ши сам видумал. Ноц ци була найвекши нєприятель у ангелскей шмати. Ноц ци давала шицко цо ци потребне. Обецала ци же тота шветлосц на концу тунела будзе твоя, та гоч и каждираз, кед ши ше одшмелєл рушиц, спред очох... Зґажел це чарни гайзибан. Лукава була тота твоя цмота. 30. ОКТОБЕР 2020.

Нє сановала, а тельо обецала... Цмота, буря, страх, вреск! *** Заря. Твар витрапена од чежкей драги, алє у очох було видно побиду. Права заря! Нїхто ше тей зарї нє зрадовал так як ти. Нєпозната, аж и подозрива алє нєзвичайно умилна и блага як пирє. То ци аж покус було нєприємне, лєм ши чекал нове вдеренє по своїм єству... Алє... Нїч! Одразу ши вецей нє стретал босорки цо спали з тобу, щезла кажда часц тебе хтору ши вецей нє сцел. У водхуху пахнє райске квеце и облєтує це мир, мотилї, птици... А страшни ноци цмоти... Щезли... З витром.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ

Светлану ҐАШКОВУ

Михал РАМАЧ

ВРАЦЕЛ ШЕ ЛЄМ БАЧИ ВИЛИ

Светлана Ґашкова (31.12.1993) зоз Кисачу, дипломовани є театрални драматурґ и режисер. До основней и штреднєй школи ходзела по словацки и прето одлучела свойо студиї предлужиц у Словацкей, на Факултету драмских уметносцох Академиї уметносцох у Банскей Бистрици. Кед мала осем роки постала член дзецинского аматерского театру у Кисачу. Активна є у професийней театралней уметносци войводянских Словацох, а и у аматерскей. Достала числени театрални и литературни награди.

AB IMO PECTORE (З ГЛЇБИНИ ШЕРЦА) Чувствуєм це на верхох своїх пальцох Чувствуєм под указуюцим пальцом мегкосц твойого лїца и симетричносц твоїх павучайкох Мойо руки празни Ище вше после тебе остала шапка полна зоз шнїгом цо ми з двома, трома пахульками спаднє на душу при думки кельо це сцем чувствовац у себе и коло себе Зогривай ми тото смертельне цело и дай му вичносц Голєм през шмих Лєбо у кафових ниянсох длужки твойого ока, кед ци зубате слунко заласкота твар и златни власи

СМУТНИ БЛУЗ У ноцох, кед ми твоя твар нє приходзи до трезбого куцика самоти и слова нє ма хто чуц, оркестер хробакох грає ми за ухом смутни блуз; Облєкам капки безконєчних тонох контрабасу и шмеєм ше у дижджу мотильох, цо ше раз до рока народзую над Тису У ноцох кед ми твоя твар нє приходзи до трезбого куцика самоти и преходзим ше по цмих улїчкох наших крочайох, алє ми ше видзи, же и без Лампиона видзим; Шептам дотики твойого цеплого пеца коло моєй твари и джмуркам на фарби шицких Винцентових сликох, цо бизме их можебуц вєдно нарисовали У ноцох, кед ми твоя твар нє приходзи до трезбого куцика самоти и час ище далєко, пахала би сом кажду бразду твойого єства и дошлєбодзела бим ци ношиц ме по висотох крегкого себе; бо ме нїч друге нє трапи нательо як вдеренє страценого жаданя

HIC ET NUNC (ТУ И ТЕРАЗ) Час випатра безконєчно Тирва занавше Тирва безконєчно Розфаластовала бим час на интервали хтори вше буду о це Ти безконєчни Думам же ши у добрим безконєчни як вселена Алє час без це безконєчно зли Длугоки є Допити є. Жимни є. Анї перина нє помага Анї меланголия єшеньска Анї крачунски прикраски на городских слупох Час випатра безконєчно и источашнє нєвироятнє конєчни Дефинтивни є Огранїчени є Нєоповолуюци є Стаємно пременлїви час парадоксално є нєпременлїви и финални

(Зоз словацкого прешпивал Саша Сабадош)

20 РУСКЕ СЛОВО

30. OKTOБЕР 2020.

Ицкового бачика обешели у Новим Садзе. Бул комуниста. Анї Ицко, анї я нє знаме цо то комуниста. Вишанє страшне. Чловекови окруца штранґ коло шиї, виши на якимшик слупе и длуго ше мучи. Кед го знєю, цали є здревнєти. Гваря же ше мучел и паноцов брат кед ше обешел пред школу, бо ше учителька нє сцела одац за ньго. Вона ше даскельо днї, по його хованю, одселєла до Паланки. То було шицко цо зме знали. Родичом зме ше нє шмели випитовац, анї о комунистох, анї о вишаню. Нє шмеме ше питац анї терашнєй учительки. Вона пришла на початку школского рока. Нє зна бешедовац по нашим. Наганя нас бешедовац по мадярски. Барз є строга. Вше є нафарбена и набренована. Вечар ґу нєй ходзи жандарски ермештер. Вон главни у валалє. Ґу ньому водза крадошох, пиянїци и вандровох. Тлуче их як волох док цали нє збелавею. Нє знам чом ермештер ходзи ґу учительки. Озда ю нє биє. Нє зна анї Ицко. У войни лєпше цо менєй знац, гвари Ицков оцец. У войни людзе забиваю єдни других. Кед би жандаре чули цо зме ше питали, зобрали бизме. Шицки ше боя од жандарох. Прето сами пробуєме одгаднуц тото цо нас мучи. Чом война, чом до валалу пришли жандаре, чом и дзе виплашели учителя Ковача? Читал нам свойо писньочки и давал бонбони. Чом у нас нє штреляю? Чом у школи мушиме бешедовац по мадярски? Чом родичи бешедую о войни лєм кед думаю же ми з братом поспали, а и теди лєм шептаю? З того їх шептаня дознаваме же у дакого попреврацали цале обисце глєдаюци якишик летки, же ше дахто сплїхцел зоз жандарами, же ґаздовских синох нє буду посилац до войни. Ицково родичи Жидзи. Преволую ше Вайс. Вони нам бочни сушедово. Нє ходза до церкви. Дїдо гвари же су добри людзе. Анї други Жидзи на ходза до церкви. Сходза ше каждей соботи у своєй божнїци и шпиваю свойо молитви. Велї у валалє нє любя Жидох, бо вони забили Христа. Дїдо гвари же Христа розопяли якиш други, нєдобри Жидзи, и же то висока политика. Тоти у нашим валалє нє таки. Прето ми даю бавиц ше зоз Ицком. Даєдним хлапцом ше родичи нє даю бавиц з жидовскима дзецми. Вельки хлапци ше видрижняю меншим Жидом и бию их. Вельки погубени. Бию лєм слабших. Ицко нє шме сам ходзиц до школи. Нє шме ше анї бавиц сам на драже. Кед є зо мну, або з моїм братом, нїхто го нє руша. Жидзи пришли здалєка. Прето бешедую иншак як ми. Нїхто нє розуми їх бешеду. И нашо чукундїдове пришли здалєка, аж зоз горох Карпатох, алє вельо скорей. Даєдни Жидзи богати, та их людзе мержа, бо им завидза. Питам ше дїдови чом ми нє богати. Гвари же маме шицко цо нам треба. Дїдо ми вше погутори вецей як родичи, алє анї вон нє люби випитованя о войни, комунистох и вишаньох. Вайсово маю дутян. Ицко гвари же ше даєдни їх родзини одселєли далєко, аж до Америки. Його оцец и мац ше нє можу догвариц цо робиц. Оцец сце же би и вони пошли, мац нє сце. Вони маю вельо кнїжки. Часто опатраме слики животиньох и вояцох. Нє можеме читац, бо су по нємецки. Ицко гвари же ми охаби атлас кед ше одселя. У нїм ше вароши и держави волаю иншак як у нас, алє заш лєм знаме дзе Африка, дзе Индия, Ґренланд и Америка. Ма и єдну кнїжку у хторей слики голих ґлумицох. Опатраме ю кед нїхто од старших нє дома и барз ше шмеєме. Єдного вечара Ицково родичи пришли до нас през заграду и принєсли даскельо шкатули и зайди. Длуго шедзели у кухнї и бешедовали з нашима. Брат гвари же мац и сушеда фурт плакали. Початок школского рока одложени. Радовали зме ше, бо зме нє любели нову учительку. Ицко ми гварел же их нєодлуга одведу до гарешту и же там останю до конца войни. 30. OKTOБЕР 2020.

Нє знам як випатра гарешт. Ицко ше бал же го буду биц, бо там бию шицких шором. Цешел сом го, гуторел сом же дїдо гварел же вони нє виновати. О даскельо днї буґнар пречитал розказ же шицки Жидзи рано маю присц до школи. Того вечара Ицково родичи знова пришли до нас през заграду. Бешедовали поцихи, нїч сом нє розумел. Жидох тримали у школи даскельо днї. Єдней ноци пришли вояци и на камионох их одвезли до Зомбора. З бешеди родичох сом дознал же даєдни младши на час посцекали. Другим гуя, гварел оцец. Дїдо гварел же война вельке зло. Вецей анї вон нє знал, або ми нє сцел повесц. Нє було анї Ицка, з хторим сом могол бешедовац о шицким. Два раз приходзели до нас жандаре. Длуго бешедовали з оцом и дїдом. Оцец гварел мацери же ше випитовали дзе Вайсово могли скриц пенєж и злато. Єдней ноци хтошка порозбивал облаки на Вайсовим дутяну и хижи. Оцец рано пошол приявиц жандаром. Кед ше врацел, гварел же окрадзени шицки жидовски обисца. Людзе розцагали шицко цо могли: шпоргети, судзину, шмати, столи и карсцелї, майсторски алат, бициґли. Крадла нє лєм прощава, алє и маєтни швет, гварел оцец дїдови. Бешедує ше же Штайнерово обисце, хторе було найбогатше, випражнєл жандарски ермештер. Сцел сом пойсц вжац атлас, бо ми го Ицко обецал. Же биш ше нє усудзел вжац дацо люцке, опомнул дїдо. Крадоше нє рушали кнїжки. Позберали их жандаре и однєсли до школи. Чом и дзе одведли наших сушедох и других Жидох? Цо вони там робя? Кеди ше враца? Нє вредзи ше випитовац. Поведза ми же тото нє можем розумиц. Мац гварела же нас нє одведу до гарешту. Кед бизме могли, гварела, помогли бизме им. Озда их попущаю кед тото прейдзе, наздавала ше. Идуцей яри вояци приведли до жидовских хижох людзох з далєких крайох. Волали ше Чанґове. Нє ходзели до церкви. Крадли цо лєм сцигли и з обисцох и з польох и заградох. Кед их дахто приявел, жандаре гварели же циґанї и потлукли го як пса. Прето их нїхто нє любел. Нє умивали ше, мали брудни и розтаргани шмати. Їх дзеци ходзели до окремней класи. Родичи нам нє дали бавиц ше з нїма. Гуторели же можеме назберац вшелїяки хороти. Анї зме нє могли, бо зме их нє розумели. Кед сом почал ходзиц до штвартей класи, приповедало ше же война нєодлуга престанє. Єдней ноци з валалу пошли шицки жандаре. З нїма пошла и учителька. Знова зме нє мушели ходзиц до школи. О даскельо днї пошли и Чанґове зоз жидовских хижох. За нїма нє було цо окраднуц, гуторели людзе. Вецка пришли партизанє и Руси. Змесцели ше до школи и жидовских обисцох. Анї родичи, анї дїдо нє знали повесц кеди ше враца нашо сушеди. Єдного дня ше врацел Бачи Вили, маляр. Бул сама скора и косц. Приповедало ше же му у лаґру спалєли цалу фамилию. Гоч то старши крили одо мнє, дознал сом же у лаґру спалєли и шицких Жидох з нашого валалу. Врацел ше наш стари учитель. Перши дзень у школи гварел же вецей нїґда нє будзе война. Питал сом ше му чи правда же у лаґрох спальовали и дзеци. Американци велїх ошлєбодзели, гварел. Можебуц твой Ицко тераз даґдзе у Америки. Нє знам дзе Вайсово буду бивац кед ше враца. До жидовских обисцох ше уселєли людзе з далєких горох хторим у войни шицко спалєне. Волаю ше колонисти. Гваря же ту останю навше. Анї вони нє ходза до церкви. Кладу огня на дворе, по цалей ноци ше вишпивую и надзераю. Маю брудни вояцки шмати. Нє умиваю ше. Їх дзеци нїч нє знаю, бо у войни нє ходзели до школи. Дїдо гвари же ме на єшень даю до школи у варошу. Мушим закончиц вельку матуру и цо скорей пойсц до даякого нормалного швета. Вецей сом нє дзецко, алє нє знам як випатра нормални швет. Зоз збирки приповедкох „Ноц на станїци Келети“ („Noć na stanici Keleti“, 2020)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ

Светлану ҐАШКОВУ

Михал РАМАЧ

ВРАЦЕЛ ШЕ ЛЄМ БАЧИ ВИЛИ

(Зоз словацкого прешпивал Саша Сабадош)

20 РУСКЕ СЛОВО

30. OKTOБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

Саша САБА ДОШ

КРИТИКИ, РЕЦЕНЗИЇ, ОГЛЯДНУЦА

ТОЧКА ДОТИКУ З ЕВРОПУ (Mihal Ramač, Noć na stanici Keleti, Akademska knjiga - Fondacija „Legat Svetozara Petrovića“, Novi Sad, 2020.) Од штирох традицийних будапештских гайзибанских станїцох, три зоз своїма менами на перши попатрунок спреведаю зацикавену явносц, а поправдзе толкую зложени историйни проце си хтори ше одвивали стороче и пол пред нашим часом. Станїца у Будиму (лєбо Будзинє, цо кус архаїчнєйша назва) ноши мено Дели (южна), а станїци у Пешту – Нюґати (заходна) и Келети (во сточна). Їх мена нє нага дую їх ґеоґрафске положенє знука дунайскей метрополи, алє нам гуторя одкаль до нїх гайзибани приходза и кадзи зоз нїх одходза. Дели вяза зоз ядранским побрежйом, Нюґати з Австрию, а Келети з Ердельом и Балканом. И гоч наисце чежко войсц до розкошних думкох писателя, моя предпо ставка же праве то причина пре хтору Михал Рамач праве тоту станїцу вибрал за локацию приповедки хтору вибрал за насловну у збирки приповедкох за хтору можеме шлєбодно повесц же представя творчи верх у його вецейдеценийней литературней мисиї. Келети велїм людзом з наших про сторох була перша станїца до будучно сци, поготов у чежких и нєсиґурних часох войнох дзеведзешатих рокох прешлого стороча. Подобни єй бул и будапештски аеродром Ферихедь з хторого велї знємирени души полєцели глєдаюци ратунок и мир у далєких крайох. Збирка нє подзелєна на окремни циклуси, алє мож направиц свойофайтову ґрупацию приповедкох по часовим, лєбо тематским принципе, алє я то з тей нагоди нє поробим, понеже думам же нєт смисла глєдац цо тоти прозни твори дзелї, кед исную нательо моцни нїтки хтори их злучую. Насампредз, слово о виразно штредньоевропскей прози и тот штредньоевропски контекст австро-угорского, алє и нашлїдства комунистичних режимох, прецагує ше през кажди шорик у кнїжки. То случай и зоз приповедками и зоз приповедками у хторих писатель будує свой власни, покус дистопични швет з елементами Руританиї Ентония Хоупа, лєбо тт Мирослава Крлежи. Медзитим, тото цо австроугорске у приповедкох баржей присутне у шлїдох, т. є. у мотивох хтори указую же тот вельки штредньоевроп-

ски простор дакеди бул єдна держава. Тот ше простор перше претворел до громади малих державох, хтори после у найвекшей мири примушени постац интересна зона єдней велькей сили як цо то СССР. Видно же праве тоти процеси у велькей мири вплївовали на литературни язик Михала Рамача, длугорочного вонкашньополитичного новинара и прето мушим вицагнуц заключенє же тота кнїжка у найвекшей мири кнїжка о комунизме, його пошлїдкох и мутацийох. Читачом Литературного слова вироятнє найцикавши буду приповедки хтори ше одноша на такволани керестурски микроуниверзум и хтори пробую толковац ениґми писательового родного валалу и салашох хтори го дакеди окружовали. Мушим припознац же и я єден з тих читачох, поготов прето же сом о поєдиних обробених подїйох уж слухал од своїх старших, а даєдни аж и документовани у архивним материялу. На мнє особнє глїбоки упечаток охабела приповедка Филїпов хтора вєдно з приповедками о Керестуре после Другей шветовей войни вироятнє без дзеки самого автора дава нарис за студию и о моїм власним идентитету хтори постал на основи приповедкох и тих хторим жем по войни власци вжали, алє и тих хторим исти власци нє лєм жем, алє и обисце дали, можебуц нє у Филїпове, алє у єдним цалком подобним месце вшелїяк. Збирка Ноц на станїци Келети як цалосц єдна глїбока психолоґийна студия нє лєм поєдинцох, алє и колективного менталитету хтори ше през стороча розвива на нашим просторе. Вона под’єднак третирує и параста и интелектуалца, и владаюцу класу и поданїкох. Вона уж постала значни твор штредньоевропскей литератури и ми, руски читаче, мушиме буц подзековни авторови же приповедки, хтори ше одноша на нам блїзку тематику, унєсол до историї писаного слова єдного вельо ширшого простору. На концу ше лєм сцем врациц на ґеоґрафску одреднїцу у наслове кнїжки. Станїца Келети представя точку з хторей ми одходзиме до Европи и з хторей Европа приходзи ґу нам. Предпоставям же ю праве прето и Михал Рамач вибрал як свою початну станїцу до европскей прози.■

Число ушорел Сашa Сабадош, илустрациї Дарян Гарди

22 РУСКЕ СЛОВО

30. ОКТОБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НА СОБОТУ ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА” Тогорочни, 59. Фестивал рускей култури „Червена ружаˮ будзе отримани на соботу, 31. октобра, у вименєней форми, присподобеней ґу актуалним епидемиолоґийним обставином. Прето Фестивал будзе отримани як ревиялни концерт на хторим буду учашнїки лєм зоз Руского Керестура, а на хторим наступя солисти, дзивоцка шпивацка ґрупа „Арияˮ и Вельки народни оркестер Дома култури. Учашнїки виведу народни композициї зоз скорейших „Ружох”, а програму ше годно патриц у Велькей сали Дома култури, алє и прейґ дружтвених мрежох. Знїмок виводзачох познєйше будзе емитовани и на Ют’юб каналу и на Фейсбук ґрупи Дома култури, а у Велькей сали, наступ керестурских виводзачох годни

провадзиц 85 патраче, кельо допущене пре актуалну епидеминйу ситуацию. Тиж, будзе обовязне почитованє шицких предвидзених защитних мирох, насампредз ношенє маски и триманє одстояня, а на уходзе до сали нащивительом будзе превентнивно мерана тїлесна температура. Простор Дома култури будзе дезинфиковани, буду поставени и дезобариєри, окончи ше и дезинфекция рукох на уходзе до сали, а тиж обовязни и маски за патрачох. Уходнїца за тогорочни музични фестивал 100 динари, а програма почнє на 19 годзин. Ан. М.

ШПИВАЦКА ҐРУПА „БИКИЧАНКИ” ПРИРИХТУЄ НОВИ РЕПЕРТОАР

ПЛАНУЮ ОБЯВИЦ ТРЕЦИ ДИСК У Културно-просвитним дружтве „Иван Котляревски” у Бикичу вредно ше роби и под час пандемиї вируса корона, а ношитель културних активносцох роками женска шпивацка ґрупа „Бикичанки”. Ґрупа позната по наступох на манифестацийох нє лєм у валалє и општини Шид, алє и на наших фестивалох, як и з других шветочних нагодох кед репрезентую руску народну шпиванку. „Бикичанки” познати и по тим же потераз зняли два ношачи звука. Єден з рускима народнима шпиванками, а други зоз духовнима, точнєйше з колядами. Тераз планую и пририхтую ше видац и треци ношач звука зоз рускима народнима шпиванками.

30. OKTOБЕР 2020.

– Опредзелєли зме ше вибрац шпиванки хтори ше ридше шпива же би остали зняти на ЦД, як цо наприклад „Штири гуски, штири били” або „Я нє шпивам прето” и други. Вибор зме направели зоз кнїжки шпиванкох Онуфрия Тимка. Плануєме зняц дас 20 шпиванки – гвари нам о будуцим ЦД-у Невенка Бобаль, хтора од самого початку шпива у шпивацкей ґрупи. Як и потераз, фахову роботу окончує руководителька шпивацкей ґрупи Драґана Ґлувня Бабич зоз помоцу супруга Бояна Бабича, хтори их вше музично провадзи. Проби ше отримує раз, або два раз у тижню, а ґрупа ма 10 членїци. Наймладша по рокох, алє и по стажу у ґрупи Мира Гнатко, и уж рок як ше придружела ґу женом у пестованю рускей народней шпиванки. – Наздавам ше же през жиму порихтаме шицки шпиванки и же би ше их могло зняц по конєц фебруара шлїдуюцого року, покля нє почню ярнї роботи на польох, заградох або у овоцнїкох. Як и прешли два, и тот ЦД бизме зняли у Студию „Жежель” у Новим Садзе и була би то коруна нашей роботи – гвари Невенка Бобаль. Же би ЦД бул зняти потребни и финансийни средства хтори тераз и нє так лєгко обезпечиц кед панує вирус корона, алє ше у КПД „Иван Котляревски” наздаваю же ше пенєжи обезпечи. – Наздаваме ше же нам финансийно помогнє Национални совит Руснацох, Завод за културу войводянских Руснацох и општина Шид. Средства тиж будземе глєдац и од других спонзорох, та до яри шлїдуюцого року ЦД будзе и видати – гвари Деян Бобаль, предсидатель КПД „Иван Котляревски”. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК ШЕ ОДУПРЕЦ НАВАЛЕНТНЕЙ ТАРҐОВИНИ

РАЗ МОЖ СПРЕВЕДНУЦ, ДВА РАЗ ЧЕЖКО Пишу: Марина ДЖУДЖАР Славица ФЕЙСА

И тей єшенї ше зявели тарґовци хтори людзом понукаю рижни продукти звичайно зоз здравственим ефектом, дзе за кажди купени продукт купец достава аж и дарунок, та ше таку робу „нє одбива”. Продукти драги, часто нє квалитетни, а контракт о купованю або нєт, або го нє мож розтаргнуц. Спреведнути ше позно огутаю

асампредз, будземе фокусовани на два способи предаваня, односно тарґованя. Перше – тарґованє у своїм доме, котре остава лєм на догвареним слове, а друге – тарґованє зоз даєдну реґистровану компанию дзе трошитель достава контракт и голєм яку-таку сиґурносц о тим же чежко, алє мож врациц продукт и достац свой пенєж. Вшелїяк же таки искуства досц боляци и сами по себе нєзґодни, но, єдно им заєднїцке, а то же трошитель купел продукт по далєко векшей цени од реалней. Купец, нажаль, позно похопи же є спреведнути, а часто ше случи же купец прешвечни же добре тарґовел, док младши члени фамелиї такой видза же то спреводзка.

КАЖДЕ МА ПРАВО ПОВЕСЦ НЄ! У ситуацийох кед чувствуєме же нас дахто на дацо нагваря, здогаднїме ше же кажде ма право повесц „нє”, ма право повесц „роздумам” (порадзиц ше з даским и подзелїц одвичательносц), ма право опитац ше цо ґод сце, ма право уживац у безплатней вечери и дарунку без чувства вини кед хтошка понука, ма право подзековац и напущиц просторию, ма право пребачиц ше и замодлїц тарґовца же би напущел їх дом – твердзи Иринка Шанта.

24 РУСКЕ СЛОВО

ПОНУКАНЄ НА КАПУРКИ Як тарґовели, односно як су поспреведани, приповедали нам велї Кере стурци, и то углавним по єдним шаблону. До валалу тарґовец приходзи на шоровим авту, нє барз новим, алє анї нє старим. Купцох дакеди глєдаю од капурки до капурки, алє часто дочекаю и на улїчкох, опрез предавальньох, коло теметова, ридко и у самим центру валала. Зоз потенциялним купцом прегваря основне, почню понукац, и углавним кед зацикавя купца, провадза го, або одвежу по обисце, и там тарґую. На таки способ углавним, понукаю рижну судзину, есцайґ, пирнаґи, або менши технїчни апарати. Цени котри питаю за продукти часто и по даскельо раз векши, у ствари, енормно векши од реалних. Єдна пензионерска пара на таки способ нєдавно купела вельки комплет судзини за 200 еври, а бешеда о тарґовини розпочата опрез предавальнї, же би ше закончела аж у обисце. Купцом бул прицагуюци квалитет, як нам потолковали, слово нє о найтуньшей судзини, а ґу тому тарґовец здабал на пристойного чловека. Початна цена котру вимагал була 500 еври, потим знїжел даскельо раз, а потарґоване теди кед им пристал предац по його словох аж по набавней цени. Же трошителє поспреведани похопели нєодлуга кед роздумали же им тоти шерпенки анї нє таки нужни, а потим и кед ше розпитовали за реални цени котри вельо менши, аж за коло 30 до

50 одсто. Алє, врацаня нєт... Гоч записали и реґистрацийну ознаку и модел авта, свойо трошительни права ше им нїяк нє удало витвориц. Вони ище барз добре и прешли, а подобна приповедка провадзи и єдну андю, тиж пензионерку, котра на исти способ купела, по словох тарґовца, якиш специялни йорґан за 150 еври, а исти продукт єй сушедом понукал туньше, та по конєц улїчки од остатнєй сушеди питал лєм 25 еври. НА ТЕЛЕФОН, АБО НА ПРЕЗЕНТАЦИЇ „Добри дзень, воламе зоз компаниї... (у мену похасновани прикметнїк зоз основу медицински), обвисцуєме Вас же сце достали награду котру можеце превжац теди и теди, у вашим месце, потребне же бисце пришли на нашу презентацию, достанєце и вечеру... або „Достали сце награду у вредносци (и до пар стотки еври), алє кед же купице тот наш продукт по тей *** цени, а ми вам пошлєме обидва... або „Достали сце награду, а ви маце плациц лєм поштарину...” То, так повесц, форма телефонских розгваркох дзе реґистровани компаниї понукаю свойо продукти, алє злохаснуюци нєзнанє, або нєзнаходлївосц купцох и предаваюци продукти як медицински, а вони то дефинитивно нє. На тот способ спреводзки вельо векши, алє трошитель голєм може витвориц свойо права, бо тарґованє реґуловане з яким-таким контрактом. Приповедку починаме од собешеднїкох чий 30. ОКТОБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com член фамелиї старша жена анї нє свидома же є спреведнута. Спомнуту жену поволали на телефон, вона пошла на презентацию и там купела апарат за масиранє ногох. Жена пошла на презентацию прешвечена же там достанє аж и лїкарски препатрунок, зоз собу вжала и здравствену карточку. На презентациї длугей даскельо годзини, презентере ю прешвечели же спомнути апарат риши векшину єй здравствених проблемох. Цена того апарата на початку була векша, а потим ю знїжели на 900 еври, кед ше виплаци нараз, а кед ше виплаци такой, вони єй подарую и єден специялни уцицовач найновшей технолоґиї. Так и потарґовене, алє жену длуго нє могло превечициц же є спреведзена, бо людзом на презентациї вона верела. Медзи иншим, треба надпомнуц же жена нє мала пенєжи при себе, та ю орґанизатор аж одвезол и дому. Ище єден приклад тарґовини дзе єдна андя була прешвечена же купує медицински продукт, закончени на хасен спреведнутого купца. Ту слово о купованю на рати котре тиж понукаю и на телефон, и на презентацийох. Так андя купела електрични наддушек за масиранє, алє на рати котри би одплацовала аж два роки и то у вредно сци скоро половки єй пензиї. Шицко би то було так, алє по сле тижня хаснованя вона нє обачела нїяки хасен з нього на свойо здравє. На щесце, за єй трошительни права ше завжали дзеци и виборели ше за право врацаня продукта тарґовцови, одно сно пенєжу трошительови, цо у складзе зоз Законом о защити трошительох котри гвари же за тото предвидзени 14 днї. Надпоминаме же приповедки и шведоченя котри зме назберали под час писаня того тексту правдиви, алє пре проблематику цалосней ситуациї нїкого нє менуєме. Окреме дзекуєме шицким собешеднїком, а читательом совитуєме же би були осторожни. СЛОВО ЗАКОНА Марко Драґич, правни совитнїк спред Здруженя за защиту трошительох Войводини, гвари же тота тема роками актуална и каждодньово ше стрета з пригварками трошительох хтори найчастейше поспреведани. Кед слово о Закону, Закон у Марко Драґич тим смислу ясни и нєдвосмислови. Но тото цо важне знац то же при купованю продукту тарґовец длужни трошительови доручиц папер, образец, за одуставанє од Контракту, цо значи же трошитель ма право одустац од купованя у року од 14 дньох накадзи достанє продукт. Кед же тарґовец нє доручел спомнути образец за одуставанє од Контракту, трошитель ма право одустац од купованя у периодзе од єдного рока – гвари Драґич. Вон совитує трошительом и тото же би пред каждим купованьм добре розштудирали о тим, же чи им тото цо надумали купиц потребне, а вец преверели од кого купую продукт, або хтора то фирма од хторей купую. Тото цо барз важне то же би людзе керовали купованє на презентацийох, бо ше на таких местох часто случую спреводзки. Людзе нє раз погришно преценя або одлуча же купя дацо, а тото исте би нє купели у предавальнї – гвари Драґич. Чом ше людзе даю спревесц, або прецо ше ганьбя одбиц нападних, аґресивних тарґовцох, толкує Иринка Шантова, психолоґиня: 30. ОКТОБЕР 2020.

Людзе хтори нашедаю на аґресивни маркетинґ то робя пре вецей причини. Любезна и сцерпезлїва бешеда людзом одвитує, поготов осаменим. Любезносц виволує чувство окремносци, чувство же их хтошка почитує, а дожице ше интензивує кед тарґовец повторює власне мено потенциялного купца. То виволує подзековносц. На тот способ тарґовец „рихта терен”, а заняти у аґресивним маркетинґу добре обучени же би приступели ґу потенциялним купцом барз любезно и сцерпезлїво. Прецо? Прето же маю и прицисок цо вецей предац, прето же часто зарабяю на процент и то их одшмелює преходзиц особни гранїци (наприклад, поставяю интимни питаня)... Вец наступа манипулативна реклама продуктох, як и векшина рекламох без ясних обєктивних статистичних податкох о ефикасносци роби. Продукт треба же би помогнул у аспекту здравя, же би олєгчал живот, а часто тарґовец трафя медзилюдски одно-

ЛЮДЗЕ ШЕ ЗНАХОДЗА

Нє шицки людзе ше знаю такой одбранїц од навалентних тарґовцох, алє пре искуства, власни або люцки, велї ше нє явяю на нєпознати телефонски числа. Як дознаваме, єдно зоз частих питаньох на телефон тото же чи старши особи жию сами, а кед тарґовци оценя же особа младша, звичайно глєдаю дакого хто ма голєм 30 роки. Дахто ше злєкнє кед му до обисца придзе хтошка нєпознати и упарто понука тото цо надумал предац. Теди нє згорше до помоци поволац сушеда, або гоч кого з улїчки... Єдного вше лєгчейше поспреведац, алє двоїх, троїх, заш лєм нє так лєгко.

шеня виволуюци напредок чувство вини: „прецо бисце нє купели свойому мужови/своєй супруги, ша озда заслужує дарунок..”. Чувство вини може виволац и вечера у ресторану зоз даяким скромним дарунком, прето же охабя чувство же кед мнє хтошка цошка дал, вец би ше требало даяк оддлужиц... У позадини чувства вини стої страх од кари, у тим случаю страх од того же ше хтошка на мнє нагнїва кед нє купим продукт – гвари Шантова и надпомина же старши людзе нє маю часто ситуациї же треба одбиц понукнуце и велї людзе, нє лєм старши, маю проблем повесц „нє” кед так чувствую, одбиц, спущиц слухалку, препознац пасивну аґресию, препознац кеди собешеднїк манипулує зоз чувствами. А велї людзе воспитани же би були послухни, менєй же би реаґовали у складзе зоз чувствами и потребами. У нєпознатих и нєкаждодньових ситуацийох найлєпше одреаґуєме кед себе положиме на перше ме сто – опитац ше себе „чи я то насправди жадам?”. На концу, прецо таке страшне кед ше нєпозната особа и нагнїва? Нїкому ше нїґда на тим швеце нє удало при каждому виволац симпатиї и приємни чувства, то даремне трапенє – прешвечена наша собешеднїца. Навалентна, аґре сивна тарґовина ище вше єден з проблемох нєшкайшого часу. Тарґовци схопни спреводзкоше и шицко зробя же би цо швидше дошли до векшого заробку, а у шицким тим найбаржей „фасує” трошитель. Цалком ясне же у цалей тей приповедки єст досц препущеня у роботи державних орґанох и службох, покус и гришки занятих тарґовищних инспекторох хтори би, вшелїяк, ефикаснєйше мали контроловац спо соб дїлованя нєсовисних тарґовцох. Потамаль док спомнути служби нє почню реаґовац так же би людзе хтори купую, трошителє, нє були очкодовани, або поспреведани, найлєпше таку тарґовину нашироко керовац. Кед нє пре инше, голєм пре мирни сон.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА” 1945–2020 (XIX)

ПРЕДЛУЖУЮЦИ ТРА ДИЦИЮ ҐУ ДИҐИТАЛНЕЙ БУДУЧНОСЦИ Пише: Дюра ЛATЯК

„Три рижни пременки у виданьох Установи одредзели сучасни напрям у НВУ „Руске слово” од 2005 року: формованє мултимедиялного часописа за младих МАК (2005), стварянє информативней аґенциї „Рутенпрес” (2006) и пременка формату и характеру новинох „Руске слово” (2014). Пременки ше одноша на: уключованє младих, диґитализацию змистох и унапредзенє професийних стандардох и новинарскей етики”, толкує др Борис Варґа, директор НВУ „Руске слово” у напису о сучасним статусу и перспективи тей новинско-видавательней хижи о програми директора Новинско-видава- налней меншини и Новинско-видавательну тельней установи „Руске слово” установу „Руске словоˮ и представя єден з (2018–2022) у фокусу Установи векше анґа- найвекших професийних и демократичних жованє при координованю роботи медзи ре- пионирских досягох при меншинскей кулдакциями, як и рационалнєйше хаснованє турней и медийней автономиї у Републики ресурсох и потенциялох знука НВУ „Руске Сербиї, засновани на заєднїцким жаданю слово”, алє и знука рускей заєднїци. Акцент Националного совиту и новинарох и занятих виданьох и змистох НВУ „Руске слово” уна- у НВУ „Руске словоˮ же би гражданом обезпрямени на очуванє рускей култури, руского печели правдиве, нєпристрасне, благочасове язика и рускей традициї, алє и розвой гра- и подполне информованє. жданских и общих универзалних вредноЗ оглядом на тото же медиї то насампредз сцох, як и пестованє доброго соживота у Во- людзе, у 2019. слово „солидарносцˮ постало йводини, Сербиї и реґиону. ключне кед бешеда о колективу НВУ „РускоВиданя и змисти НВУ „Руске слово” ориєн- го словаˮ. Установа у чежких економских и товани на широки и рижнородни рускоязични материялних условийох достала моцни соавдиторий – подєднак на валалє и у городзе, циялни характер и намага ше дзбац о заняна людзох найрижнороднєйших професийних тих, младих и пензионерох. Ровноправносц профилох и сонароднїкох у иножемстве. НВУ и справедлївосц – политика Установи. „Руске слово” уж вецей роки ма ясну политику толерантного третированя питаня припадПРАҐМАТИЧНИ СОТРУДНЇЦТВА носци Руснацох, без огляду на тото за яку ше НВУ „Руске слово” ма два основни жридла матичну жем опредзелєли поєдинци и орґани- приходох: стаємну субвенцию од держави, и зациї цо сотрудзую зоз Установу. власни приходи од предаваня виданьох, Квалитет и обсяг продукциї НВУ „Руске предплатох, рекламох и оглашкох. слово” насампредз повязани зоз кадровску Онлайн предаванє кнїжкох остатнї два рополитику. Нєобходне зачувац иснуюце число ки добре функционує у НВУ „Руске слово” а роботних местох и звекшац число гонорар- у плану же би ше жридла приходох НВУ „Руних сотруднїкох… Професионализованє ске слово” преширело. Установи подрозумює строге водзенє рахунПроєктне финансованє уж вецей роки заку о законских предписаньох Републики ступене у НВУ „Руске слово” и углавним ше Сербиї и Кодексу новинарох Сербиї. Тому одноши на видавательну дїялносц и часопис допомогнє прилапени у новембру 2019. Ин- „Шветлосц”. З оглядом на тото же НВУ „Рутерни етични медийни кодекс, подписани ске слово” буджетна установа и часто єй медзи Националним совитом рускей нацио- огранїчени приступ ґу даєдним жридлом фи-

П ПОТРЕБА И ОБОВЯЗКА Друковани виданя НВУ „Руске слово” – „Заградка”, МАК, „Руске слово”, „Шветлосц” и кнїжки – маю перспективу и у наиходзацих рокох можу обстац попри онлайн медийох, прето же су обрацени на заєднїцу котрей циль очувац язик, идентитет, културу и виру. Диґитални розвой НВУ „Руске слово” тиж добре розпочати и треба го одлучно предлужиц. Заш лєм, шицки тоти виданя и їх пласованє треба добре координовац же би задоволєли потреби цо ширшей рускоязичней публики и дошли до рижнороднєйшого авдиториюму читачох.

26 РУСКЕ СЛОВО

30. OKTOБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com нансованя. Додатни средства, проєкти и промоцию Установа у 2019. достава прейґ заєднїцких проєктох зоз велїма нєвладовима орґанизациями, алє и прейґ сотруднїцтва з дияспору и державами Горнїци. ОЧУВАНЄ ПРОФЕСИЙНОГО СТАНДАРДУ Ту предвидзене будуце анґажованє у НВУ „Руске слово” едуковани кадри лєм зоз високим формалним образованьом, виградзеним моралним интеґритетом базованим на етичним Кодексу новинарох Сербиї, а тиж роботнїкох котри порихтани усовершовац ше, нєформално едуковац и доказовац ше у пракси. При анґажованю нових авторох, у складу зоз „Националну стратеґию Руснацох по 2020. рок” у часци о информованю, предносц при анґажованю маю алумнисти Оддзелєня за русинистику и Оддзелєня за медийни студиї Универзитета у Новим Садзе, з вибором руского язика як мацеринского. Иснує и робота зоз штредньошколцами у младежским часопису МАК. Зоз тоту праксу ше облапи и други места, дзе прейґ рижних институцийох млади Руснаци годни буц уключени до роботи Установи. РОЗВОЙ НОВИХ ЗМИСТОХ Од 2018. року акцент у НВУ „Руске слово” положени на змисти за наймладших. Лоґика же кед ше змоцнї тоту „каричку” у ланцу виданьох Установи, по автоматизме ше змоцнює база за авдиториюм и за други виданя и активносци НВУ „Руске слово”. Роби ше о конвенцийних виданьох НВУ „Руске слово”, як цо то кнїжки и часопис „Заградка”, алє и стваряню нових диґиталних платформох. Од 2019. року з помоцу директора Установи, редакция дзецинского часописа „Заградка” и редакция видавательней дїялносци координую свою роботу и створена едиция кнїжкох, односно илустрованих сликовнїцох за наймладши дзеци „Заградка” (од 1 по 7 роки). Попри конвенцийних друкованих виданьох за дзеци, у плану же би НВУ „Руске слово” почало з розвойом диґиталних платформох за дзеци... НВУ „Руске слово” у 2018–2022. вецей уваги пошвеци науки и науковим виданьом пре вецей причини. Главна причина акцентованя на науку практична, а то же би часопис за литературу, културу и уметносц „Шветлосц” бул катеґоризовани як наукови часопис од националного значеня (М52) з боку Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. Рок 2020. и 75-рочнїцу Установи часопис „Шветлосц” дочекало як виданє котре позберало водзацих науковцох з обласци дружтвених наукох зоз Сербиї и швета (Україна, Польска, Словацка, Италия, Русия, Япон), а цо найважнєйше – позберал водзацих науковцох котри ше занїмаю зоз русинистичнима студиями. Кед слово о младих и науки, НВУ „Руске слово” предлужи потримовац роботу нєформалного здруженя „Виглєдовацки круг”, котри кажди други рок орґанизує науково конференциї за студентох и младих професионалцох. Архива шицких виданьох „Руского слова” од 1945. по 2018. рок: представя интерну архиву шицких друкованих виданьох НВУ „Руске слово”, новинох, кнїжкох, часописох и календарох, котри на єдним месце и доступни су од 2019. року (у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох) за хаснованє роботнїком Установи, алє и шицким заинтересовани особом (сотруднїком, студентом, виглєдовачом, итд.). ДИҐИТАЛНИ ЗМИСТИ Остатнїх рокох вше вецей єст потреби комуниковац прейґ сайту и дружтвених мрежох. Нащиви змистох „Руского слова” прейґ интернету уж нєшка числово скоро таки як и ти30. ОКТОБЕР 2020.

раж новинох (2 000 друковани прикладнїки и приблїжно коло 2 000 просеково тижньово нащиви сайту НВУ „Руске слово”), зоз тенденцию стаємного звекшаня опатраня сайту. Пласованє диґиталних змистох би ше требало розвивац у двох напрямох: звекшац диґитални капацитети и увесц нови диґитални змисти. То нє годно без одредзених технїчних капацитетох и сотруднїцтва на процесу диґитализованя зоз орґанизациями котри маю нєобходну опрему. ПРОБЛЕМИ Єден з векших проблемох Установи – траценє простору зоз СФРЮ. Приватизовани будинок „Дневника” на Булевару ошлєбодзеня 81/VII охабел НВУ „Руске слово” без права на реципрочну компензацию просторийох з боку держави. Щесце, НВУ „Руске слово” у Новим Садзе ма свой простор у Улїци Футожска 2. У Руским Керестуре ище 90-тих рокох НВУ „Руске слово” од цалей друкарнї зачувала лєм меншу часц другого поверху. Тоти просториї нє маю потребни условия и нєшка им потребне системске ришенє, бо там главне Дописовательство и архива… Главни проблем НВУ „Руске слово” – стаємне финансованє. Держава обезпечує финансованє лєм у форми субвенциї, котра тераз достаточна, алє нє ґарантує стабилносц. Тиж так, нєдосц розвите проєктне финансованє, проблем и у такволаним питаню матичней жеми, дзе ше Национални совит рускей националней меншини нє опредзелєл за одредзену державу, та дефиновани аж пейц держави походзеня Руснацох, а то нє препознаваю иснуюци финансийноправни рамики. Україна припознава Руснацох як свою дияспору и вельо помага НВУ „Руске слово” (2000–2019), алє то нє достаточне за таку Установу. НВУ „Руске слово” ше активно уключи и до писаня „Стратеґиї Руснацох по 2030. рок”, як цо участвовало и у предходней. Тиж так, НВУ „Руске слово”, вєдно зоз зроднима тижньовнїками и виданями у Войводини на словацким, румунским, мадярским и других язикох участвовала на виробку новей „Медийней стратеґиї Сербиї”, окреме у часци вязаней за информованє и медиї на язикох националних меншинох. НВУ „Руске слово”, вєдно зоз другима медиями на язикох националних заєднїцох, треба же би шицко поробела же би ше у новей „Медийней стратеґиї Сербиї” нє нашла теза о преходу тих меншинских информативних Установох на статус медийох цивилного дружтва, односно на преход на проєктне финансованє (исную уплївни орґанизациї котри отворено потримую таки преход), прето же ше тоти медиї, котри ношителє традициї скоро єден вик друкованого слова у Войводини, у державох у транзициї як Сербия без потримовки держави после одредзеного часу годни цалком загашиц.■ (Конєц)

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. октобра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили син и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. октобра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел

ЙОАКИМ МУДРИ (1957–2020) з Руского Керестура

Красни памятки на ньго навики будзе чувац нина Анґела Джуньова з фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешол смутни рок як нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба и пошла до вичносци

ЙОАКИМ МУДРИ (1957–2020) з Руского Керестура

ЛЕОНА ПЛАНЧАК (1924–2019)

Красни памятки на ньго навики буду чувац мац Ирина и брат о. Владо з фамелию Спочивай у мире Божим!

Вше будзе жиц у наших думкох, наших шерцох и памяткох... Най спочива у мире Божим! Єй дзивки Амалка и Геленка з фамелиями

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполня ше штири жалосни роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполня ше 4 роки як вецей нє з нами наш мили кум

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА – Тики (1959–2016) з Руского Керестура

Памятку на твою любов, доброту и пожертвованосц вично будземе чувац у своїх шерцох. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. октобра наполнєли Дня 4. октобра наполнєли ше 9 ше 10 роки як нє з нами наш роки як нє з наи наша мила мили оцец дїдо и прадїдо мац, баба и прабаба

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1929–2010)

МАРИЯ ТИРКАЙЛА (1932–2011)

Найкрасши памятки на ньго чуваю кумово Хомово Спочивай у мире Божим!

Дня 31. октобра наполня ше 4 роки як нє з нами наш мили брат и бачи

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016)

З любову и почитованьом памятку на вас навики чуваю вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. октобра того року наполнєли ше 18 роки як нас нєсподзивано занавше зохабел наш

ПАВЛЕ А. ЖИЛНИК (1930–2002) з Коцура Часи преходза, а за тобу остал лєм смуток и давни памтяки. Брат Дюра и шестра Леона Спочивай у мире Божим!

30. ОКТОБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра наполня ше шейсц смутни мешаци як нас зохабел

ЛЮБОМИР НАДЬ – МАКАЇЧКА (1938–2020) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел

ЯНКО ХОВАНЄЦ (4. XI 1946 – 30. X 2019)

Ожалосцена супруга Маря, син Любомир, нина Мелана и кумче Виктория Планчаково з Любляни Вичная памят!

Прешол уж рок баз нашого милого и нїґда прежалєного супруга, оца и дїда Янка. Його наймилши – супруга Гелена з дзецми и унучатами. Твою доброту, любов и пожертвованосц будземе вично паметац Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра 2020. року наполнєли ше 10 роки як ме занавше зохабел мой мили син

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполнєл ше рок як нас у смутку зохабел мой мили брат

ИҐОР БЕСЕРМИНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї

Найкрасши памятки на ньго у своїм шерцу чува його мац Мария Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра 2020. року наполнєли ше 10 роки як нас занавше зохабел наш мили брат, шовґор и уйко

ИҐОР БЕСЕРМИНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї

Найкрасши памятки на ньго чуваю шестра Весна, шовґор Роберт и його принцези Дуня и Маша зоз Зренянину Спочивай у мире Божим!

30. ОКТОБЕР 2020.

ЯНКО ХОВАНЄЦ (1946–2019) з Руского Керестура Красни памятки нас ньго чува шестра Фема зоз супругом Дьордьом Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнєли ше 10 роки од шмерци нашого милого

ИҐОР БЕСЕРМИНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї

Памятки на його милу подобу навики чуваю Мена и Йовґен Медєшово и Минка, Иґор и Андрей Надьово Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дна 30. октобра наполнєли ше 3 смутни роки як нас занавше зохабела

НА ЗДОГАДОВАНЄ

ИРИНЕЙ НАДЬ (1950–2000)

ЯКИМ НАДЬ (1926–2016)

НАТАЛИЯ НАДЬ (1931–2001)

Памятку на нїх чуваю їх наймилши

Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. октобра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

Дня 10. новембра наполня ше пейц мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

На основу Правилнїка о додзельованю стимулацийох и наградох у форми стипендийох НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСКЕЙ НАЦИОНАЛНЕЙ МЕНШИНИ розписує

КОНКУРС

НАДА САЛОНТАЇ ЛЮБОМИР САЛОНТАЇ (1964–2019) (1956–2020) з Коцура У наших шерцох и думкох останєце занавше и нїґда вас нє забуду синове Александар и Любомир, нєвеста Наташа и унукове Славиша и Серґей Спочивайце у мире Божим!

за додзельованє наградох у форми стипендийох у академским 2020/2021. року Национални совит додзелює вкупно до 5 награди у форми стипендиї за найлєпши успих студентом 3. и 4. року Оддзелєня за русинистику Филозофского факултету у Новим Садзе. Право на конкурованє маю студенти хтори виполнюю шлїдуюци условия: ■ же су державянє Републики Сербиї ■ же су младши од 27 роки ■ же им просек оценох найменєй 8.50

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

МАЛИ ОГЛАШКИ

„НОЦ ХОРОХ” У НОВИМ САДЗЕ

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

У Новим Садзе, на соботу, 31. октобра ше отрима „Ноц хорох”, а у Церкви св. апостолох Петра и Павла на 19 годзин будзе шпивац Хор „Гармония”. Задумане же на соботу наступя хори у штирох храмох, кажди у своєй церкви зоз духовнима писнями, зоз преносом наживо прейґ Интернету – з нашей церкви, реформатскей, православней церкви и зоз Синаґоґи. Ґенерална проба за тоту подїю будзе у Церкви св. апостолох Петра и Павла на штварток на 19 годзин.

30 РУСКЕ СЛОВО

ВАЛЕНТИНА ВИНАЇ (1972–2017) з Руского Керестура Красни памятки на це чуваю твойо наймилши – супруг Велимир, шестра Сенка и брат Силва з фамелиями Спочивай у мире Божим!

Потребна документация: ■ молба за доставанє награди/стипендиї ■ уверенє о уписаним трецим або штвартим року факултету ■ уверенє о положених испитох у предходних рокох зоз просеком оценох ■ копия документу хтори потвердзує державянство (уверенє о державянству, вивод з матичней кнїжки родзених, копия пасошу...) ■ фотокопиї наградох зоз змаганьох и конкурсох Конкурс отворени од 22. октобра по 10. новембер 2020. року. Зоз молбу приложиц потребну документацию, контакт адресу, число рахунку (копия карточки зоз банки) и число телефона. Нєблагочасово прияви ше нє будзе розпатрац. Прияви зоз комплетну документацию посилац на адресу: Национални совит рускей националней меншини, Фрушкогорска 64, 25233 Руски Керестур, Тел. 025/705-222; 705-333

30. ОКТОБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com

30. ОКТОБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР/СПОРТ ПОВОЛАНКА ЗА ШЕСТИ НАУКОВО-ФАХОВИ СХОД ДРУЖТВА ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ Шести Науково-фахови сход Дружтва за руски язик, литературу и културу „Руски язик, литература, култура, просвита и публицистика” будзе отримани 4. децембра 2020. року у Новим Садзе у рамикох 30. „Дньох Миколи М. Кочиша”. Формулар за прияву учaшнїкох на сход, мож превжац зоз сайту Руского слова и послац го треба по 1. новембер 2020. року. Написани прилог за сход (у формату Word document) треба послац по 20. новембер 2020. року на адресу Дружтва, Чирпанова 27, пф 55 21000 Нови Сад, або на e-mail адреси назначени на формулару. Микола М. Кочиш (Дюрдьов, 1.12.1928 – Нови Сад, 16.04.1973) бул визначни руски линґвиста, педаґоґ и писатель; автор руского правопису, словнїка, ґраматики, школских учебнїкох и литературних творох. Йому на чесц ше кажди рок, починаюци од 1990. року, отримує манифестация „Днї Миколи М. Кочиша”, а кажди пияти рок и науково-фахови сход у рамикох хторого ше розпатра питаня руского язика, литератури, култури и просвити, односно обласцох у хторих вон творел. Потераз отримани пейц науково-фахово сходи у Новим Садзе: перши бул 1993. року, други 1998, треци 2005, штварти 2010 и пияти 2014. року. Роботи зоз спомнутих сходох обявени у Зборнїку роботох Дружтва „Studia Ruthenica” число 3, 7, 10, 15 и 20, а роботи зоз Шестого ше планує обявиц у „Studia Ruthenicа” чс. 26 (2021).

ВИШОЛ ОКТОБЕРСКИ МАК Тих дньох вишло октоберске число младежского часопису МАК, а „У фокусу” му розгварка зоз Любомиром Сталевичом зоз Коцура и його фотоґрафиї, як и розгварка зоз всестраним штредньошколцом Павлейом Венчельовсковим зоз Руского Керестура. „МАК-ов колаж” пише о Милици Кнежевич з Керестура и продукованю меду, а у „Куцику совитох” розгварка зоз Марияну Павлович о принципох йоґи. „Швет науки и технолоґиї” представя трох школярох I-1 оддзелєня рускей Ґимназиї, a „Спорт и рекреация” успишного бициґлисту Александра Романа, родом зоз Шиду. И у тим чишлє мож ришиц тест у рубрики „Упознай себе”, пречитац о чим писали млади новинаре зоз радио емисиї „АЛТ шоу”, як и поезию младих авторох. M. З. Г.

32 РУСКЕ СЛОВО

ШК „ОМЛАДИНЄЦ”

ОМЛАДИНЄЦ ОСТАЛ У ЛИҐИ

У Войводянскей шаховскей лиґи у котрей ше змага коцурски Омладинєц сезона закончена, а резултат у тей сезони нє на уровню на котрим були предходни даскельо роки, кед коцурски шахисти були у верху таблїчки. Сезона пре ситуацию зоз корона вирусом скрацена за два кола

Проблеми зоз бавяцким кадром, односно факт же пре спомнуту ситуацию зоз корона вирусом Ґоран Попович, Любомир Турович и Никола Тадич нє одбавели анї єдно змаганє, а и найлєпши бавяч, Карло Бала, бул лєм на двох змаганьох. – Ситуация того року барз чежка, на концу зме мали и щесца же зме остали у лиґи, понеже нам за сиґурне оставанє у лиґи була нєобходна побида, а ми одбавели лєм нєришено. Медзитим, други резултати остатнього кола нам ишли на „руку”, та зме сезону закончели на предостатнїм месце, а понеже зоз лиґи понад нїхто нє випаднул до нашей лиґи, та и з нашей лиґи випадує лєм остатня екипа, а то екипа БТСК зоз Бачкей Тополї. Ми у тей сезони пре корона вирус нє могли раховац на даскелїх стандардих бавячох, та ше то одражело и на резултат. На щесце, до Коцура ше приселєл Тихомир Пушкаш, котри майсторски кандидат, одбавел за нас даскельо партиї и помогнул нам же би зме остали у лиґи. З оглядом на тото же ШК „Вербас” випад-

нул з Войводянскей лиґи, понукли нам же би дахто зоз вербаских найлєпших шахистох пришол до нас, алє то би значело же би даєдни шахисти котри вельо роки у клубу випадли з першей екипи, та зме одустали од понукнуца, гоч пре тоту ситуацию зоз вирусом випадло же зме погришели – виявел предсидатель ШК „Омладинєц” Янко Бесерминї. Зоз лиґи, як остатнєпласована екипа випадла екипа БТСК зоз Бачкей Тополї, а першопласовани Полет зоз Растини процив ШК „Србобран”, будзе бавиц бараж за пласман до Другей лиґи. За шахистох тераз шлїдзи павза кед у питаню першенство, медзитим кед ситуация дошлєбодзи, велї шахисти буду участвовац на рижних турнирох и мемориялох, на котрих буду „брушиц” форму за нову сезону. Омладинєц сезону закончел лєм зоз єдну побиду, мал два нєришени змаганя и штири пораженя, цо було достаточне за дзевяте место на таблїчки. З. К. 30. ОКТОБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ПЕРШЕНСТВО ВОЙВОДИНИ У ПАВЕРЛИФТИНҐУ

МАРТИН ҐОВЛЯ И БОЯН ШЕПИНСКИ ШАМПИОНЄ У БЕНЧ ПРЕСУ У Спортскей гали „Тиквараˮ у Бачкей Паланки 17. октобра отримане Першенство Войводини у паверлифтинґу (powerlifting), на хторим перши места освоєли и двоме учашнїки зоз Руского Керестура – Мартин Ґовля и Боян Шепински. Домашнї Першенства бул Паверлифтинґ клуб „Маєвица” Бачка Паланка, а на Першенству Войводини участвовало вкупно 38 змагательох зоз 7 войводянских клубох, медзи хторима и бодибилдинґ и фитнес клуб „Русин” з Руского Керестура

Фото: Илона Заубица

Змаганє було отримане у трох дисциплинох – мертве дзвиганє, куканє и бенч прес-у (bench press), док у старосней катеґориї исновали штири ґрупи – субюниоре, юниоре, сениоре и ветеранє. Так, у ґрупи субюниорох, а у катеґориї власней килажи од 83 до 93 кили, 1. место освоєл Мартин Ґовля, хтори дзвигнул 110 кили, а у ґрупи юниорох, у катеґориї од 73 до 83 кили, тиж 1. место, освоєл Боян Шепински, хтори дзвигнул 90 кили. Обидвоме ше змагали у дисциплини бенч прес-у, а пририхтала их професийна бодибилдерка и фитнес инстуркторка Илона Гека Зарубица. – Барз ми мило же хлапци достали перши места. То и моя особна сатисфакция, понеже сом ше першираз опробовала як тренер и у тей дисциплини, а треба наглашиц же ше з тоту дисциплину од Руснацох у Керестуре нїхто нє занїмал одкеди нас єст на тих просторох. – задовольно приповеда Гека. – Хлапцох сом рихтала одприлики два роки, одкеди почали тренирац у нашей терховальнї. Пририхтованя нє таки строги як у змаганю у бодибилдинґу, понеже ту тїлесна маса нє така важна, а анї випатрунок цела, лєм тото яку чежину можеш дзвигнуц. Ище лєпше кед нє маш вельку тїлесну масу, а можеш вецей дзвигнуц, вец ши у предносци цо ше пласману дотика. Тренира ше окремни часци цела же би особа могла дзвигнуц цо вецей, а у случаю бенч прес-у то руки и перша. – толкує Гека, а на єй слова надовязує ше и наградзени Мартин Ґовля꞉ – Праве тото же нє нєобходна строга дисциплина кед костиранє у питаню, або най так повем, можеш єсц цо сцеш,

за розлику од змаганя у, поведзме, бодибилдинґу дзе угльово гидрати окреме забранєни, и велька предносц тей дисциплини – франтує Ґоваля и предлужує о себе и своїх упечаткох... – До терховальнї сом почал ходзиц пред двома роками, и шицко рушело якош спонтано. Тота дисциплина ми найлєпше ишла, та сом пожадал дакус озбильнєйше приступиц ґу вежбаню, и з оглядом на тото же нам то перше змаганє, а достали зме перши места, барз сом задовольни з резултатами. – задовольно гвари Ґовля. Змаганє у Бачкей Паланки отримане зоз почитованьом шицких мирох защити у зопераню ширеню корона вирусу, а орґанизаторе и домашнї достали похвали за орґанизацию од шицких учашнїкох змаганя. Ан. М.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”

ПОБИДА НА СВОЇМ ТЕРЕНУ

РК „Русин” – РК „Ґрафичар” (Бездан) 26:22 (15:14) За Русин бавели – Даниєл Милинкович, Виктор Микита (2), Иван Рац (1), Славко Гербут (8), Борис Югик (4), Мирослав Виславски, Владимир Мудри, Владислав Салаґ (1), Иґор Варґа (2), Неманя Стойков (1), Филип Тома (3), Филип Орос (4). Понеже у другим колу Трецей рукометней лиґи Сивер „Сиверˮ, рукометаше Русина були шлєбодни пре нєпарне число екипох, пияток 23. октобра, на своїм терену дочекали екипу РК „Ґрафичар” зоз Бездану. Змаганє одбавене у керестурскей Спортскей гали, нажаль, без присуства публики, хтора вше велька потримовка каждей домашнєй екипи. Перши полчас прешол у резултатскей гомбалки. Русин дал ґол и мал резултат на свой ха30. OKTOБЕР 2020.

сен, госци нєодлуга виєдначели и так цали перши полчас. Зоз єдним ґолом на хасен Русина почал други полчас, а слика на терену ше нє меняла аж по сам конєц змаганя. При резултату 22:20 за Русин, домашнї рукометаше за шором даваю штири ґоли, нє примаю анї єден, зоз чим ше резултатски „одлїпели” и так приведли конєчни резултат на свой хасен. На тим змаганю окреме ше визначел розположени ґолґетер Славко Гербут зоз осем ґолами, як и Борис Югик и Филип Орос зоз по штирома датима ґолами. У 4. колу рукометаше Русина буду госцовац у Новим Кнежевцу процив РК „Обилич”, хтори у тей хвильки страцел шицки три змаганя, зоз чим ше обчекує добри резулат за русиновцох. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ОСВОЄЛИ ЄДЕН БОД, А МОГЛИ И ТРИ

ГЕТ-ТРИК МАТЕЯ САЯНКОВИЧА ФК „Русин” – ФК „Раднички 1918” (Ратково) 6:1 (3:1)

Русин наступел у составе – Йовица Калинич, Александар Кочиш, Боян Голик (Иван Будински), Реля Ланчужанин, Владан Вуйович, Матей Саянкович, Филип Вуйович, Душан Даноєвич (Александар Тома), Срдян Дюканович (Желько Виславски), Янко Кулич (Лука Иличич), Иван Рац. Ґоли дали: Даноєвич, Саянкович (3), Рац, Ф. Вуйович У Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, позарядове 12. коло одбавене стреду, 21. октобра у Руским Керестуре, на хторим Русиново фодбалере победзели екипу ФК „Раднички 1918” зоз Раткова, з резултатом 6:1 (3:1). Гоч у 23. минути ґол дава госцуюца екипа, то бул источашнє їх перши и єдини ґол на тим змаганю. Лєм два минути познєйше, резултат виєдначел Душан Даноєвич, а после нього на „желєни тепихˮ наступа Матей Саянкович. Саянкович у тиму бави класичного галфа, сцигнє окончиц задатки у охрани, а пре свою швидкосц и контролу лабди – и загрожиц процивнїцки ґол. Стреду дал три ґоли, зоз чим ше можу похвалїц лєм прави ґол бавяче, а на стретнуцу прешлей стреди потвердзел нє лєм свой талант, алє уж и искуство правого фодбалера. Попри нього, ґоли за Русин дали и Иван Рац и Филип Вуйович. Aн. M.

ФК „БСК” (Бачки Брестовец) – ФК „Русин” 1:1 (0:0) Русин: Калинич, Кочиш, Голик, Ланчужанин, В. Вуйович, Саянкович (Виславски), Ф. Вуйович, Будински, Дюканович (Ковачевич), Кулич (Бранкович), Рац (Тома). Ґол за Русин дал Дюканович. У 13. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, хторе одбавене внєдзелю, 25. октобра, фодбалере Русина госцовали у Бачким Брестовцу, дзе одбавели стретнуце зоз домашнїм БСК-ом з резултатом 1:1 (0:0). Фодбалере Русина у єшеньскей часци першенства водза єдну од главних улогох, док домашнї БСК дзешати на таблїчки. И попри тим же на нєдзельовим стретнуцу, пред початком падал диждж, терен бул релативно погодни за бивиско. Цали перши полчас прешол у фер бависку з обидвох бокох. Русин добре контроловал и нє дошлєбодзовал нїяке нєсподзиванє процивнїцкей екипи. Прейґ швидких бавячох, найчастейше Саянковича и Раца, грожели домашньому ґолманови. Нагоди за ґол було надосц з обидвох бокох, но мрежи мировали. Уж на початку

другого полчасу, ситуация ше пременєла. Русин почал водзиц, а у главней улоги бул Срдян Дюканович, хтори на свой уж препознатлїви способ загрожел ґол домашнїм. Зоз бицом понад 16 метерох поцильовал часц ґола дзе ше зиходза горня греда и статива. Без огляду же Русин водзел, домашнї грожели, но, без конкретного резултату. Кед уж шицки думали же боди пойду до Керестура, домашнї виєдначели. Главни судия и його помоцнїки були зоз Бачкей Паланки и релативно добре одбавели свой задаток, но на самим концу змаганя, дискутабилна одлука пременєла конєчни резултат. Место же би пискал фаул над Русиновим бавячом хтори у паду вируцел лабду до корнера, судия указал на корнер. Зоз того нападу, домашнї дали ґол, зоз чим и виєдначели резултат. Нє треба буц нєзадоввольни зоз єдним бодом, гоч три боди нєщешлїво препущени. Зоз 26 бодами Русин 4. на таблїчки, а на нєдзелю на Ярашу чека го стретнуце процив Твердинї зоз Бачу, у тей хвильки предостатнєй екипи у лиґи. Стретнуце почнє на 13 годзин и 30 минути. Ан. М.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА У СЕРИЇ ПОДЛИХ РЕЗУЛТАТОХ ФК „Пролетер” (Нєґошево) – ФК „Искра” 7:0 (4:0)

ИСКРА: Тепавчевич, Ваяґич, Барович (Суботич), Сталевич (Чурґуз), Колєсар, Живанович, Николич (Колошняї), Иван, Янкович (Дакич), Бокан, Тешанович (Петрович). Любителє фодбалу у Коцуре дожили ище єдно нєприємне нєсподзиванє од своїх фодбалерох. Искра у Нєґошеве страцела аж зоз 7:0, медзитим од високого пораженя баржей болї приступ ґу бависку дзепоєдних бавячох. Питанє побиднїка у Нєґошеве було ришене уж после 20 минутох бависка, понеже у тей хвильки уж було 3:0 за Пролетер. Перши три ґоли Искра достала на исти способ, после претаргнуца и наруценей лабди з боку. На Искрово бависко вельо вплївовало покалїченє Тешановича на самим початку змаганя, а понеже за ньго на лавки нє була адекватна резерва, домашнї лєгко контроловали бависко и случованя на терену. Искра у першим полчаше мала єдну полушансу, котру Николич нє вихасновал. По одпочивок

34 РУСКЕ СЛОВО

домашнї дали ище єден ґол, та резултат после першого полчасу бул 4:0 за Пролетер. У другим полчаше стан на терену бул исти. Пролетер нападал, а Искра ше бранєла. Пробовал тренер Бабич зоз даскельома вименками таргнуц екипу, медзитим, стан на терену ше нє пременєл. У коцурскей екипи єдини котри дацо пробовал пременїц бул Бокан, котри мал даскельо соло акциї, алє нє мал потримовку собавячох. У другей часци змаганя Искрова мрежa ше затресла ище три раз, та конєчни резултат на концу бул 7:0 за Пролетер. Искри то було треце пораженє за шором, та змаганє процив Радничкого з Баймоку, котре ше на нєдзелю будзе бавиц у Коцуре, будзе мац вельке значенє за Искру, котра будзе мац императив побиди, алє и вельки прицисок на своїм хрибце. После 11 одбавених колох Искра на 13. месце на таблїчки зоз 10 освоєнима бодами. З. К. 30. ОКТОБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ФOДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

У 11. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход у дербию у Беркасове домашнї Сримец и сушеди з Бикичу, ОФК „Бикич” подзелєли боди, бо бавели нєришено 1:1. Фрушкогорец победзел ФК „Ердевик 2017” 5:0, Ґраничар (К) победзел Слоґу з Чалми 3:0, Обилич 1993 зоз Куковцох на госцованю у Ярку победзел Сримец зоз 4:2. У Руми ФК „Фрушка гора” победзела Шлєбоду зоз 3:0, у Ночаю Змай декласовал Єдноту зоз Шиду 6:1, ФК „Зека Булюбаша” победзел Єдинство (Р) зоз 3:1, а Трґовачки дома у Сримскей Митровици страцел од Ґраничара з Адашевцох зоз 3:1. На таблїчки Фрушкогорец и далєй перши зоз 26 бодами, ФК „Обилич 1993” други ма 24, а по бод менєй маю Сримец (Б) на трецим и ОФК „Бикич” на штвартим месце. Єдинство пияте зоз 22, а ФК „Фрушка гора” на шестим и

Фото: З. Видович

СРИМЕЦ И ОФК „БИКИЧ” ПОДЗЕЛЄЛИ БОДИ

Ґраничар (К) на седмим месце маю 21 бод. Змай осми зоз 15 бодами кельо ма и Ґраничар (А) на дзевятим месце. ФК „Зека Булюбаша” дзешати зоз 13 боди, Трґовачки єденасти и Шлєбода дванаста зоз 12 бодами, Слоґа тринаста ма осем боди, ФК „Ердевик 2017” штернасти зоз пейц, Єднота петнаста зоз трома, а остатнї Сримец (Я) зоз лєм двома бодами.

ЗАКОНЧЕНА ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА У ОПШТИНСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ ШИД З стретнуцами дзевятого кола, закончена єшеньска часц першенства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. ОФК „Бачинци” победзели на стадиону у Моровичу ФК „Єдинство” зоз 6:1, Напредак на госцованю у Илинцох победзел Борец зоз 7:2, Омладинєц победзел Ґраничар зоз 2:0, Синдєлич бул лєпши од Єдинства (Лю) 4:3, а була шлєбодна екипа ОФК „Бинґула”. Єшеньску часц першенства и перше место освоєл ФК „Напредак” зоз 22 бодами. ОФК „Бачинци” други зоз 21 бодом. Синдєлич треци зоз 18 бодами, а Єдинство (Лю) штварте зоз 10 бодами и єдним стретнуцом менєй. Єдинство (М) пияте тиж ма 10 боди, Омладинєц шести зоз дзевец бодами и ма єдно стретнуце менєй. Ґраничар седми, ма осем боди, ОФК „Бинґула” осма зоз штирома бодами, а остатнї, дзевяти Борец без бодох.

БУДЗЕ ИЩЕ ЄДНО СТРЕТНУЦЕ Змаганя у Општинскей лиґи Шид урядово будзе законене у тей часци сезони кед будзе одбавене ище єдно стретнуце зоз прешлого, осмого кола, хторе преложене. Остава же би ище бавели ФК „Єдинство” (Лю) и ФК „Омладинєц”, алє резултат нє будзе вплївовац на пременку у верху таблїчки.

У дванастим колє на нєдзелю ФК „Ердевик 2017” дочекує Змай, ОФК „Бикич” будзе домашнї Фрушкогорцу, ФК „Обилич 1993” дочекує Сримец (Б), Слоґа (Ч) угоци Сримец (Я), Шлєбода будзе бавиц процив Ґраничара (К), Трґовачки дочекує ФК „Фрушка гора”, Єднота будзе домашня ФК „Зека Булюбаша”, а у Адашевцох Ґраничар дочекує Єдинство (Р). Вл. Дї.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

НОВА ПОБИДА БАЧКИ З ДЮРДЬОВА ФК „Бачка 1923” – ФК „Славия” (Нови Сад) 1:0 (0:0) Дюрдьов: Стадион „Бачка” у Дюрдьове. На стретнуцу судзел судия Неманя Шарич з Нового Саду. Ґол дал Тривунович у 89. минути. БАЧКА: Златан Смолян, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Стефан Деянович, Янко Вуйович, Илия Данґубич, Желько Тривунович, Предраґ Маркович, Небойша Баґич, Душан Тривунович, Милан Роґич На терену Бачка у Дюрдьове, внєдзелю одбавене Першенствене змаганє 13. кола Новосадскей лиґи на котрим бавели домашня ФК „Бачка 1923” и ФК „Славия” з Нового Саду. Стретнуце було оштре и напарте по сам конєц. Перши полчас закончени без датих ґолох, алє ше ситуация при самим концу стретнуца пременєла на хасен домашнєй 30. OKTOБЕР 2020.

екипи. Конєчни резултат стретнуца бул 1:0. Ґол за домашню екипу дал Душан Тривунович лєм минуту пред концом урядового часу стретнуца. На тим стретнуцу додзелєне єдно опомнуце госцинскей екипи и то за оштри старт, а два опомнуца достали домашнї бавяче, за исти нєспортски ґест и за нєспортске справованє. Бачка ше тераз находзи на шестим месце на таблїчки и ма 24 боди. Пре епидемиолоґийну ситуацию змаганє було отриманє без публики. Шлїдуюце змаганє ФК „Бачка 1923” будзе бавиц 8. октобра на домашнїм терену процив екипи ФК „Фрушкоґорац” котри ше у тей хвильки находзи на позициї нїжей од Бачки и ма 23 боди. Змаганє почнє на 13.30 годзин. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОМОЦ ЛОВАРСКОГО ДРУЖТВА „ДЮРДЬОВ” СПОРТСКИМ БАВИСКОМ „ЯША БАКОВ”

ЛОВАРЕ ЗОЗ ШИРОКИМ ШЕРЦОМ Пишу: Лидия КУХАР и Александар ПАЛАНЧАНИН

Наша найзначнєйша спортска манифестация, Спортски бависка „Яша Баков”, уж длугши час ма почежкосци коло орґанизованя турнирох. Проблеми ше одноша углавним на финансиї хтори мож обачиц и кед слово о орґанизованю и отримованю шицких других наших манифестацийох. Медзитим, з нєдавно отриманей схадзки чолних особох наших Бавискох и Ловарского дружтва „Дюрдьов” нагадує ше лєпши часи

Фото: Сашенька Дьордєвич

Н ПРЕД СТО РОКАМИ Далєкого 1922. року Ловарске дружтво у Дюрдьове ґаздовало на ревиру од 12 000 гектарох. Теди у Дружтве було 26 ловарох, а ловело ше лєм на єдней половки ревира, бо друга половка була охабена як поверхносц за скриванє дзивини (забран). Того року дюрдьовски ловаре уловели 147 заяци, 156 дзиви гуски, 5 лїшки, 23 врани, 13 псох блукачох и 7 мачки. До 2012. року Дружтво ше волало – Ловарске дружтво „Заяц”, алє гоч мено пременєне, заяц ище вше стої на гербу ЛД „Дюрдьов”. О сто роки потим ловарски ревир за 4 гектари менши, ловарох єст штири раз вецей, а дзивини нєт тельо кельо було.

36 РУСКЕ СЛОВО

а спомнутей схадзки на хторей були предсидатель Спорт ских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа, член Управного одбору Бавискох Звонко Салак и предсидатель Ловарского дружтва „Дюрдьов” Влада Остоїн, порадзене же би дюрдьовски ловаре помогли Бависком. ВЕЛЬКЕ НЄСПОДЗИВАНЄ И ПОМОЦ То було, безсумнїву, вельке и приємне нєсподзиванє насампредз прето же у нєшкайших обставинох и почежкосцох, мало єст таких хтори би понукли помоц. – Длугши час провадзим роботу Спортского здруженя „Яша Баков” як и турнири котри орґанизую у Дюрдьове. Тиж так провадзим цо ше обяви и на дружтвених мрежох, та сом пришол сом на идею, вєдно зоз моїма колеґами, же бизме могли помогнуц тому здруженю. У поради зоз предсидательом Спортского здруженя „Яша Баков”, Иваном Папуґом догварене же ше помогнє на таки способ же Ловарске дружтво обезпечи нєобходни ствари за орґанизованє друженя по отриманим турнире. Затераз то напой, месо и кухар, а познєйше ше будземе догваряц. Кеди цо и кельо можеме. Як и шицким другим у каси нам остало шлєбодни пенєжи пре пандемию вируса корона. То лєм перши крочай котри догварени, алє и надалєй ше будземе намагац помагац

тому здруженю. На одредзени способ будзе то и популаризация ловарского спорта – гварел предсидатель Ловарского дружтва „Дюрдьов”, Владимир Остоїн зоз Дюрдьова. Ловаре у Дюрдьове каждого року орґанизую рижни манифестациї як цо Ловарски бал, змаганє у вареню паприґашу, стретнуца зоз другима ловарскима здруженями и вельо того. З тей нагоди пре хороту и пандемию, од велїх манифестацийох мушели одустац и у ловарскей каси остало пенєжи. Як надпомнул предсидатель ЛД „Дюрдьов” дюрдьовски ловаре вше порихтани помогнуц и то нє першираз же дакому помогли. Нєдавно отримане, друге замаганє у штреляню на рухоми мети КУП „Дюрдьов 2020” мало гуманитарни характер. Назберани пенєж з тей нагоди подаровани за лїченє малей Лани котрей така помоц нєобходна. Остоїн надпомнул же ловаре маю добре сотруднїцтво и зоз дюрдьовским КУД „Тарас Швеченко”, а потераз помагали и Подобовей колониї. ДЛУГА ТРАДИЦИЯ У аналох Дюрдьова перша ловарска карта ше спомина 1887. року. Як пише, теди ловиско було закупене, а ловарске дружтво оформене познєйше. На початку було дзе30. ОКТОБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

30. ОКТОБЕР 2020.

МЕМОРИЯЛНИ ТУРНИР ЗА ФОДБАЛЕРОХ „МИЛАН СРЕДАНОВИЧ” КУЛА

КОГУЦИКИ ШЕ ШМЕЛО БОРЕЛИ Фото: Денис Югик

шец ловарох, а ловков” Иван Папуни ревир бул на поґа. верхно сци 12 830 Крочай хтори з гектари. тей нагоди на– У рамикох Друправени на схаджтва маме вецей зки представитесекциї як цо: пестольох Бавискох и ванє и защита дзивидюрдьовских лони, ловного штреварох нагадує веляцтва, кинолоґиї, льо прицагуюци ловни туризем... Наможлївосци. Єдмагаме ше прицагна уж спомнута – нуц цо вецей ловарох Влада Остоїн же би Дюрдьов зоз других державох, бо нам могол буц прицагуюцши и то и заробок. Наш ловарски другим госцом, а нє лєм ловаревир, мож повесц, богати ром. Другу, у тей хвильки би кед слово о дзивини. Найве- було дакус чежше реализоцей маме заяци, фазани, яра- вац. бици, дзиви качки, гуски, На вецей заводи на Скуппрепилки, сарнї, а заблука и штини Спортских бавискох подаєдна дзива швиня. То бо- „Яша баков” було бешеди о гатство на хторе меркуєме и уключованю до Бавискох ночуваме. У ловиску маме пейц вих турнирских спортох. Бувисоки „чеки”, векше число ло бешеди о америцким местох за карменє дзивини. У ґуґланю (боулинґ), мини ґолнашей роботи вельо ше укла- фу... Вериме же би до турнида до афирмациї младих ло- рох, кед би ше витворели лєпварох, жимского карменя дзи- ши условия – финасийни, мовини, елиминованю предато- гло уключиц и даєдну зоз лорох як цо шакал и, вшелїяк, варских спортских дисциплидо ловного туризма. Потераз нох. Наприклад, цильованє зме мали госцох ловарох зоз до рухомих метох, досц приШпаниї и Италиї. По моїм цагуюце и интересантне. думаню кед би ше шицки ко– Правда же нєдавно отрицочки зложели и кед би ше мане змаганє у цильованю дакус вецей уложело, Дюрдь- рухомих метох, глїняних гоов би могол буц прицагуюци лубох, прицагуюце. Медзияк туристична дестинация нє тим, мушим надпомнуц же лєм ловаром. Мали бизме ве- орґанизованє такого турнира льо койчого указац и приви- вимага вельо вецей усиловтац шицких госцох – гварел но сци и средства. За таки Влада Остоїн. турнир перше треба мац одредзени дозволи за штрелянє, ПОМОЦ И ИДЕЇ значи то муша буц ловаре хтори оспособени за штреляПредсидатель Спортского нє зоз ловарскей пушки. Поздруженя спотских бавискох тим, нєобходни и машини „Яша Баков”, Иван Папуґа, хтори вируцую голуби до воподзековал на такей красней здуху, а на концу, треба мац и и нєкаждодньовей помоци. патрони з хторима би ше за– Кед сом достал порученє штрелєло. То превозиходзи о ришеню котре принєсло Ло- нашо финасийни и орґанизаварске дружтво зоз Дюрдьо- цийни потенцияли, алє мува, щиро поведзено, бул сом шим припознац же би то було приємно нєсподзивани. За те- крашнє видзиц – гварел предлї роки роботи Спортского сидатель Спортских Бавискох здруженя нїґда зме нє мали „Яша Баков” Иван Папуґа. нїяку добродзечну помоц и Затераз, най останє на тим нєпрето ме тота поволанка барз сподзиваюцим сотруднїцтве обрадовала и врацела надїї и помоци. То лєм перши кроже добрих, гуманих людзох чай котри направени, а час ище вше єст – гварел предси- укаже драгу по хторей ше датель Спортского здруженя предлужи сотруднїцтво тих спортских бавискох „Яша Ба- двох здруженьох.■

Мемориял, зоз помоцу Спортского союзу Сербиї и финансийней потримовки Општини Кула, орґанизовал Фодбалски клуб „Гайдук 1912”, на хторим наступели дзеци народзени 2008, 2010, 2011, и 2012. року. Першого дня Мемориялного турниру наступели дзеци народзени 2008. и 2010. року, та перше место од дзецох народзених 2008. року освоєли ФК „Будучносц” зоз Ґложану, док у змаганю дзецох з 2010. року, перше место освоєла екипа „Спартак” зоз Суботици. Внєдзелю, другого дня Мемориялного турниру, на терену ше змагали мали фодбалере народзени 2011. и 2012. року, та у обидвох ґенерацийох свою доминацию на терену указали члени суперлиґашох „Чукарички” зоз Беоґраду. Другого дня Турнира наступели и дзешецме русиновци, народзени 2011. року, хтори бавели зоз ОФК „Оджак” и од хторого страцели 3:0, з новосадским ФК „Войводина” одбавели нєришено 0:0, а од моцней першолиґашскей екипи „ТСЦ” зоз Бачкeй Тополї були поражени з резултатом 6:0. Як гварел тренир малих бавячох Денис Югик, хлапци ше шмело борели, медзитим, конкуренция була моцна. – У возросту дзецох народзених 2011. року було 16 екипи, а тоти екипи цо були з нами у ґрупи були наисце моцни, цо видно по тим же були у перших штирох найлєпших. Поведзме ФК „Оджак” зоз хторима бавели нашо дзеци були перши у Сербиї на Златибору. Но, нам найуспишнєйше змаганє прешло процив новосадскей Войводини хтора нам нє дала анї єден ґол и за нас то вельки успих, понеже то моцна, першолиґашска екипа. Хлапци бавели борбено, указали зме же робиме, же хлапци маю потенциялу напредовац, видзели зме даяки нашо предносци, дзе правиме гришки, та нам тераз остава робиц на тим. Змаганє вшелїяк, було на високим уровню, як и сама орґанизация – гварел тренер Югик. Окрем з Керестура, на Мемориялним турниру наступели и клуби як новосадска „Войводина”, „ТСЦ” зоз Бачкей Тополї, „Чукарички” зоз Беоґраду, „Бачка” зоз Бачкей Паланки, як и фодбалски клуб зоз Червинки, ФК „Полет” зоз Сивцу и велї други, а по законченю Турнира найуспишнєйшим бавячом, ґолманом и стрилцом награди и припознаня додзельовали – Єлена Среданович, дзивка покойного Милана Средановича, на чийо здогадованє Турнир и орґанизовани, як и предсидатель општини Кула, Дамян Милянич и директор Фодбалского Ан. М. клубу „Гайдук” Желько Ачански.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Гелена Скубан

Жербо коцки

Потребне вам и дунчик Потребне за цесто: кайсового маджуну, 200 ґрами зомлєти орехи и ■ 450-500 г муки 250 ґрами цукру. ■ єдно вайцо Орехи и цукер поми■ пол квасу шац на сухо и подзелїц ■ дацо менєй як 1 децу млєка на два часци. ■ 200 ґрами марґарину Положиц квас до лїтно■ 3 ложки цукру го млєка, додац ложку цукру и охабиц най ше скишнє. Потим додац макер и орехи. Нє шпоруйце рґарин, вайцо, муку и цукер, маджун, та и колач будзе загнєсц и подзелїц на 3 часмачнєйши. сци. Цесто досц тварде, та Закриц зоз трецим цестом, ше лєгко розганя. Охабиц на охабиц дакус да одстої и пецеплим дас пол годзини. чиц на штреднєй температуРозогнац цо ценше, по мори док нє добиє красну фаржлївосци на велькосц 30 х бу (дас 20-30 мин). 35 цм, положиц на тепшу и Прейґ охладзеного колача премасциц зоз кайсовим преляц ґлазуру: 100 ґрами маджуном. Потим посипац чоколади, 50 ґрами марґаризоз зомлєтима орехами и ну, 3 ложки млєка и 3 ложки цукром. цукру. Прейґ того положиц и друПорезац на коцки. Швица ге цесто и знова премасциц ше як прави жербо коцки у зоз маджуном, посипац цуБудапешту!

5. 38 РУСКЕ СЛОВО

7. 30. ОКТОБЕР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ Славица Катона

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Ґоргелї

Ґоргелї то єден зоз найстарших колачох хтору нашо предки правели. Зачувайме го! Направце и явце нам на rusmak.ruske@gmail.com як ше вам удало. Поступок при правеню ґоргельох Перше розмишац шицки сухи состойки цукер, муку, ґриз, соль, содабикабону и цимет. Додац розмегчани марґарин и добре го розчухац. Найлєпше то поробиц зоз руками. Потим додац вайца и шметанку и знова премишац. На концу додаме бундаву. Чим ю почнєце мишац вона пущи сок так же нєт потреби за додаваньом даякей другей чечносци (млєка лєбо води). Потребне нам: ■ 65 ґрами марґарину ■ 250 ґрами цукру ■ дакущичко солї ■ 250 ґрами кукуричней муки ■ 250 ґрами кукуричного ґрису ■ 100 ґрами муки тип 400 лєбо тип 500 ■ ½ ложички содабикабони ■ децилитер шметанки (квашней) ■ 2 цали вайца ■ коло 500 ґрами натартей бундави за колачи

Зоз добитей маси треба направиц котульки велькосци пинґ-понґ лабдочки и складац до тепши у хторей єст положени папер за печенє. Можеце кажду дакус прициснуц од горе, а и нє мушице. За правенє лабдочкох я хасновала ложку за сладоляд. То найзґоднєйше. Мож и зоз руками, алє то дакус нє фина робота. 30. ОКТОБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОДТЕРАЗ ОГЛАШКИ БУДУ ОБЯВЕНИ И НА САЙТУ

Сторочна грушка у Бикичу

, ÊÅÄ ÄÐÅÂÎ ÍÀÄ ÆÈª ×ËÎÂÅÊÀ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Черешня у Новим Орахове

РОК LXXVI ЧИСЛО 44 (3913) НОВИ САД, 30. ОКТОБЕР 2020.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0874P_B1448

Фотоґрафия: 0876P_B1498

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ ЕДУКАТИВНА ВЕСЕЛИНКА