Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 44 (3757) НОВИ САД, 3. НОВЕМБЕР 2017.

■ ШЕЙЛА ЗАРУБИЦА

ШАМПИОНКА У БОДИБИЛДИНҐУ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

11. новембер 2017.

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

роки

17.30 у просторийох Етно клуба

• отверанє нових реновираних просторийох • отверанє вистави зоз Подобовей колониї Коцур 2017.

18.30 у Доме култури • пригодна програма • коктел Фотоґрафия: K001P0006

■ КНЇЖКА ЦИВИЛИЗАЦИЙНИ ФЕНОМЕН

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

НЄ ДОСЦ РОБИЦ ЛЄМ НА СЛОВОХ нє будзе. А праве тото завадза дзепоєдним самопреглашеним припаднїком ткв. „елити” рускей култури. Пише: Миломир ШАЙТОШ, Факт же за тоти штири мешаци кельо на функциї тото зволапредсидатель Управного одбору нє, УО принєсол вельо важни одлуки, першенствено по питаЗаводу за културу войводянских Руснацох ню найвисших актох и документох Заводу, розписал конкурс за директора же би Завод уж конєчно вишол зоз „о.д.” стану, Тримам за себе же поряднє провадзим, кед нє шицки, а воно век- ришел и реализовал даскельо значни проєкти, як и запланошину случованя у, и коло култури тутейших Руснацох, алє ше нє ване финансованє наших руских здруженьох, орґанизацийох, здогадуєм же одкеди Завод за културу основани, 2008. року, вибор КУД-ох у тим року, як и вецей други значни активносци, як членох Управного одбору и його предсидателя виволали векше цо то початок пририхтованя Централней преслави Дня Руинтересованє у часци рускей заєднїци, як цо ше то случело зоз ви- снацох Сербиї у 2018. року у Суботици. бором и менованьом терашнього зволаня у юнию того року. Нє сцем и нє можем уходзиц до причинох же цо ше шицко поМогло ше чуц, а и ище вше ше, з часу на час чую рижни припо- случовало и прецо прешле зволанє УО нє поробело гевто цо треведки о тим як тот Управни одбор формовани по политичней бало и мушело поробиц зоз найвисшима актами и документами дзеки актуалней власци. Можебуц у тим аж и єст даякей правди, Заводу, алє факт же пре тото, най так благо повем, нєозбильне та же би ше нє стануло на пол драги, преволуєм и поволуєм тих справованє, по моїм думаню нє актерох зоз „перших линийох”, цо су „добре упуцени и одлично познаю ситуацию”, же би з па- алє праве „шивих еминенцийох”, интеґритет Заводу при покральцом указали и по мену и презвиску меновали тих цо цо су їнскей Влади и ресорних Секретариятох бул досц ощербени. енормна векшина и по дзеки Єден од указательох того странкох на власци пришли на Держава нам обецала шицку можлїву помоц и потримовку. то и кельо ше длуго чекало функцию у Заводу. Най такой Остало лєм же би ше ми, Руснаци, порадзели и усоглашели на менованє о.д. директоповем же то нєможлїве, бо такора(ки) Заводу. медзи собу. Кед же випущиме и препущиме нагоду хтору го анї нєт. О розлики медзи тим Чи терашнє зволанє УО тераз маме, нїхто нам други нє будзе виновати. и прешлим зволаньом УправноЛєм ми, сами себе Заводу и я як його предсиго одбору по тим питаню, з тей датель хтори за по наших нагоди нє будзем. Повем лєм же о тим як формовани прешли со- стандардох, кратки час меновала Покраїнска влада, „прави людстав отворено було слова и на схадзки Националного совиту. зе на правим месце” укаже наиходзаци час, алє факт же тото У тим зволаню УО Заводу участвую шицки гевти хторих На- зволанє чежку и нєподзековну робиту, односно гевто цо ше муционални совит Руснацох Сербиї предложел, вигласал и кан- шело поробиц, поробело у найвидшим можлївим часу и на надидовал, а Влада Автономней Покраїни Войводини их потим йлєпши можлїви способ. То нїхто нє може занєдзбац, а оспорйи меновала. То поробене прето же би участвовали у роботи За- овац го можу лєм гевти хтори, нє лєпши и мудрейши, алє гевти воду, алє и превжали одвичательносц, шицки гевти хтори, ище чий еґо нє дошлебодзує припознац, у першим шоре самим себе, вше так верим, сцу помогнуц Рускому народу на тих просто- же єст дахто хто од нїх голєм єдну ґарадичу висши. рох, зоз своїм професийним знаньом и рижнима позитивнима Алє, най ше врацим Заводу. Пред нїм, односно пред людзми хтосхопносцами. Твердзим же ше у тим УО Заводу и його целох ри му тераз на чолє вельки обовязки и задатки. Тоту нашу кровнаходза першенствено професионалци и особи хтори у тей ну институцию култури треба положиц на место хторе єй припахвильки тото найлєпше цо Руснаци Сербиї могли дац. да. Треба порушац вельо нови инициятиви и проєкти. А гевто цо Ясне же ше дзепоєдни нашли барз уквилєни же су нє поволани найважнєйше, треба у сотруднїцтве зоз Националним совитом и нє предложени до УО Заводу, и то нормалне. Медзитим, нє цо швидше витвориц проєкт о адаптованю нових просторийох у нормалне то же еґо дзепоєдних з нїх таки же кед би з його висо- власнїцтве Завода у улїци Матици сербскей. Розуми ше и ту ше ти спадли на жем, прешвечени сом же би ше барз потлукли. обчекує значна помоц Покраїни, першенствено финансийней Без огляду на шицко, заш лєм, треба ше задумац над тим же пре- природи. Кед же будзе шицко так як заплановане, Завод би ше до цо праве тераз вибор членох и предсидателя УО Заводу наишол своїх нових просторийох требал уселїц у першей половки идуна интересованє, першенствено при ткв. „елити” рускей култури. цого року, а то значи же би ше и НВУ „Руске слово” зоз обєкту Може ше ту направиц и єдна диґресия, та поставиц и питанє же „Дньовнїка”, дзе є тераз подквартельош, могло преселїц до свочи то наисце „елита” рускей култури, насампредз кед ше зна же їх просторийох у хторих ше тераз находзи Завод. и нєшка векшина з тей „елити” себе нє видзи як припаднїкох Ру- То, можебуц, на перши попатрунок випатра як єдноставна роского народу, алє твердзи же є цошка инше. бота, медзитим вона анї кус нє лєгка. Алє, виводїва є и вимага Очиглядно же ту, у першим шоре, у питаню (оправдани) полне сотруднїцтво шицких релевантних субєктох, од Завода, страх пре траценє давно здобутих позицийох дзе ше могло прейґ „Руского слова”, Националного совиту, компетентних шицко а нє мушело нїч. Друге, кажди проєкт (читай: даванє службох и Секретариятох, та по саму Владу АП Войводини. пенєжу з боку Заводу) ше даскельо раз препатри и лєм теди Держава нам обецала шицку можлїву помоц и потримовку. кед ше ясно утвердзи же тот проєкт насправди на хасен шиц- Остало лєм же би ше ми, Руснаци, порадзели и усоглашели медким Руснацом, а нє лєм поєдинцом, и же адекватно репрезен- зи собу. И „прелїґли” свойо суєти и (супер)еґа. Кед же випущитує руску културу, достанє потримовку. ме и препущиме нагоду хтору тераз маме и хтора нам може укаУ тим зволаню Управного одбору, од каждого його члена ше зац, олєгчац и обезпечиц ришеня и за други проблеми хтори мавимага консеквентносц у роботи и справованю, вимага ше же ме, нїхто нам нє будзе виновати. Лєм ми, сами себе. А кед так би думал зоз свою главу, же би зношел свою часц одвичате- поробиме, боїм ше и подумац цо нашо потомки поведза и яке о льносци за тото цо роби, же би, у позитивним змислу, „ги- нас буду мац думанє. Позитивне, вшелїяк же нє.■ нул” на функциї за хтору є меновани, а источасно, же би тоСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє ту функцию нє хасновал за власну промоцию. То тото цо ше вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” од шицких членох УО глєда и вимага, и ту компромису нєт и

2 РУСКЕ СЛОВО

3. НОВЕМБЕР 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Микола ШАНТА, одвичательни редактор видавательного оддзелєня

■ Тижньовнїк 4. Зашедал УО Заводу за културу

■ Нашо места 10. У кулскей општини означени мешац старих особох

■ Економия 12–13. Як дюрдьовски ґереґаре оценюю сезону

■ Култура и просвита 16–17. Виданя „Руского слова” на Сайме кнїжкох

■ Мозаїк 22–23. Шейла Зарубица, шампионка у фитнесу и бодибилдинґу

■ Медзипростор 24–25. Єшеньски елеґиї Яна Мезея

■ Людзе, роки, живот 28–29. Як (нє) скапал рокенрол (XIX)

■ Духовни живот 30. Кирбай у Бачинцох

■ Информатор

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Прегляд локалних фодбалских лиґох

На насловним боку Зоз 62. Медзинародного сайма кнїжкох у Беоґрадзе Авторка фотроґрафиї – Вероника Вуячич

ДЗЕ ШИЦКО ШЛЇДИ ДИКТАТУРИ? „Политика присутна у шицких сферох нашого живота, та и гевтого каждодньового. Менталитет людзох чежко пременїц, вон тирва длуго, прето же у нїм оставаю шлїди диктатури.” То думки Херти Милер, нобеловки (2007. рок) хтора у дзецинстве бешедовала на диялекту нємецкого язика, писала по нємецки, у Румуниї жила, одкаль була вигната под час Чаушескового диктаторского режиму, а прешлого тижня була госцинска на 62. Медзинародним сайме кнїжкох у Беоґрадзе. Єй вияви виволали скандал у нашей явносци. „Нє очековала сом од жеми яка Югославия, хтора за нас, теди, була полурай, же у нєй експлодира национализем. Алє, тота жем сама себе створела зло и трапезу.” А вец ище, доложела, же ю „душа болї цо Руси робя у України” Мушим припознац же я у тих виявох нє препознавам нїч скандалозне, анї злонамирне. Же ше у нас волї обвиньовац других за нашу судьбу, як самих себе, цо би подрозумйовало и пременки у менталитету, справованю, то нїч нє нове. За мнє векши скандал бул реакция нашей явносци, на єй вияви. Єй виявом наша явносц, у ствари, дала и димензию скандала. Зявели ше на сцени политични гиґиєничаре, цо у сферох литератури нєприлаплїве. Пияток 27. октобра, на платоу „Лаза Костич”, представени проєкт „Нови Сад 2021”. Здогаднїме ше, теди Нови Сад будзе престолонїца европскей култури. Проєкт представели городоначальнїки Нового Саду Милош Вучевич, городоначальнїк Беоґраду Синиша Мали и директор фондациї „Нови Сад 2021” Неманя Миленкович. У рамикох того проєкта отримане и представянє новосадских видавательох, литературних фестивалох и неокултурней инициятиви, зоз актуалнима актерами, авторами, як цо Драґан Станич, предсидатель Матици Сербскей, академик Миро Вуксанович, Драґан Проле, Владимир Пиштало и велї други, а медзи нїма и Ирина Гарди Ковачевич и академик Юлиян Тамаш, як авторе новосадского видавателя по руски НВУ „Руске слово”. Цешиме ше з тим же и ми у тей европскей приповедки. Алє, велї значни новосадски писателє, Ласло Веґел и Слободан Тишма, наприклад, хторим там було место – нє були. Того дня, кед сом у паузи програми ишол купиц кнїжки, стретнул сом Веґела. Блукал медзи штандами. Похопел сом же нє бул з нами пре политику хтора, „присутна у шицких сферох нашого живота”, як гуторела Милерова. Попри бриґох и нєприємносцох коло финасованя видавательней дїялносци на меншинских язикох у Войводини, та и на нашим руским, у остатнїх двох рокох, ми, заш лєм були присутни на Сайме и як заєднїца зме мали коректни третман. А вец зме пошли до сали дзе ше бешедовало о медзисобним прекладаню українскей и сербскей литератури. Того року Україна першираз мала свой штанд на Беоґрадским сайме. Най нє забудзем, найважнєйше у цалей тей саямскей ґунґули, же керестурски школяре заш лєм сцигли на наш, „Рускословски” штанд. Даровали зме им нови кнїжки. На нїх, тот наш, та и руски, швет остава.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Михайло Зазуляк * редакторе/ки рубрикох – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ ЗАВОДУ

РАНКОВИЧОВА – ЄДИНА КАНДИДАТКА ЗА ДИРЕКТОРКУ Управни одбор розправял о лїстини кандидатох за вибор директора Заводу за културу войводянских Руснацох, вименкох планох и активованю Програмского совиту знука институциї

овторок у Новим Садзе отримана Штварта схадзка Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох. Схадзку водзел предсидатель Управного одбору Миломир Шайтош, а на дньовим шоре було седем точки. У фокусу схадзки бул предклад лїстини кандидатох за вибор директора Заводу за културу войводянских Руснацох, як и прилапйованє одлуки о вименкох и дополнєньох финансийного плану и програми роботи Заводу за 2017. рок. РОЗГВАРКА-ИНТЕРВЮ И ДУМАНЄ УО Предсидателька Конкурсней комисиї и членїца УО Заводу Миряна Дєкич упознала присутних зоз записнїком, дзе констатоване же од трох приявох зоз явного конкурса за директора, условия виполнєла лєм єдна кандидатка. Слово о терашнєй о. д. директорки Анамариї Ранкович. Члени УО Заводу потим зоз Ранковичову, як єдину кандидатку, окончели розгварку-интервю, а Думанє о єй фахових и орґанизацийних способносцох, як и записнїк о тей розгварки, буду прешлїдзени Националному совиту Руснацох. Попри Ранковичовей, на функцию директора конкуровали Олена Планчак-Сакач зоз Нового Саду и Сашо Сабадош зоз Зомбора. Перша кандидатка нє придала под-

МЕНШИНСКИ ЗАВОДИ ЗА КУЛТУРУ ВЄДНО НА САЙМЕ КНЇЖКОХ Представителє штирох заводох за културу, мадярскей, словацкей, рускей и горватскей националней заєднїци, прешлого тижня у окремним термину представели свойо видавательство на Сайме кнїжкох у Беоґрадзе. На штанду Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци и Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами стретли ше Тамаш Варґа, сотруднїк мадярского, Ана Хрчан Лесковац, директорка словацкого, Катарина Челикович, фахова сотруднїца горватского и Анамария Ранкович о. д. Заводу за културу Руснацох. Представителє заводох визначели потребу заєднїцкого явного представяня видавательней дїялносци и похвалєли поволанку же би ше представели на беоґрадским Сайме кнїжкох, алє тиж так ше зложели же потребне найсц явни простор и озвученє же би ше адекватнєйше представели публики. На стретнуцу бешедоване и о потреби лєгчейшей дистрибуциї кнїжкох на меншинских язикох, явного представяня, валоризациї у часописох, одкупйованю, прекладаню, наградох и стимулациї младих авторох. Я. Дю.

4 РУСКЕ СЛОВО

полну документацию, док други кандидат нє сполньовал условиє пре нєдостаток роботного стажу. По процедури за вибор директора Заводу за културу войводянских Руснацох, Национални совит Руснацох предклада кандидата за директора Покраїнскей влади, котра го потим менує. Национални совит Руснацох о предкладу кандидата за директора Заводу би требал розправяц на наиходзацей схадзки, котра ше отрима у новембру. Найвецей питаня у тей точки порушало право на жалбу кандидатох котри конкуровали на место директора Заводу. Кандидати маю право на жалбу на таку одлуку Управного одбору, алє законодавец нє прецизовал же на адресу котрого точно од двох сновательох треба же би ше кандидати обрацели по доставаню заключеня. Заводу за културу войводянских Руснацох ма двох сновательох: Автономну покраїну Войводину (Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами) и Национални совит рускей националней маншини. Управни одбор одлучел же у заключеню и Думаню, котри буду прейґ пошти уручени и кандидатом, буду прецизовани адреси и правни особи котрим ше вони маю право жалїц. ФИНАНСИЙНИ ПЛАН И ПРОГРАМСКИ СОВИТ У точки дополнєньох финансийного плану и програми роботи Заводу за 2017. рок видно звекшани трошки Управного одбору, з оглядом на тото же ше у тим року мал потреби вецей раз зиходзиц пре ришованє питаньох о функционованю самого Заводу. Прето зменшани дзепоєдни технїчни трошки, алє зато нєвельки суми додзелєни за дзепоєдни проєкти, як поведзме, на друкованє Словнїка руского народного язика. Гоч под точку рижне, алє тема котра порушала диялоґ членох Управного одбору Заводу, то формованє знука тей институциї Програмского совиту, котра предвидзена по Статуту. Програмски совит то совитодавне цело директора Заводу за културу войводянских Руснацох, котри розпартра питаня зоз програмскей дїялносци Заводу и дава думаня и предклади директорови. Як предвидзує Статут, у Програмским совиту би требали буц особи високого уметнїцкого и фахового интеґритету и авторитету у обласци културней дїялносци, котри навецей заступени у окончованю дїялносци Заводу.■ Б. Варґа 3. НОВЕМБEР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ДЗЕНЬ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ ЧАРНОГОРЦОХ

ВИТВОРИЦ ЛЄПШЕ СОТРУДНЇЦТВО ЗОЗ ЗДРУЖЕНЯМИ У Червеней сали Центра за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше, прешлого тижня з пригодним коктелом означени Дзень Националного совиту чарногорскей националней меншини. Го сцох привита ли предсидатель Националного совиту Чарногорцох Миодраґ Бецич, ґенерални конзул Чарней Гори у Сербиї Миодраґ Канкараш и предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац. Кед слово о роботи Националного совиту Чарногорцох, гевто цо мушиме визначиц же могол и мушел робиц лєпше, а прецо то нє було так, причину найдземе у тим же тот Совит наймладши у Републики Сербиї, основани зме 2014. року, а окрем того ту и тот наш познати менталитет и темперамент. Кед слово о наступним периодзе, будземе ше фокусовац на виборни, односно идуци рок, а тиж так жадаме витвориц лєпше сотруднїцтво зоз здруженями хтори фундамент Националного совиту – визначел Бецич. Конзул Канкараш з тей нагоди визначел же ше шицки вєдно буду на-

магац же би виборни рок прешол добре и апеловал на гевтих хтори бойкотую схадзки Совиту же би свойо ме сто уступели другим хтори жадаю робиц, а здруженя нє шму буц очкодовани пре нєфункционалносц Националного совиту. Милан Ґлушац винчовал швето присутним и додал же вербаска локална самоуправа єден з найвекших мултиетнїчних штредкох у Сербиї, хтора потримує вецей як 26 национални заєднїци, їх обичаї и традицию, та так и чарногорску. Медзи го сцами бул и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач и предсидатель КПД „Карпати” Деян Загорянски. – Зоз Националним совитом чарногорскей меншини добре сотруд зуєме, а найбаржей у тим напряме же, понеже вони наймладши Совит, вони вимагаю, питаю ше о дзепоєдних стварох. Наш секретар их вец унапрямел як то треба поробиц, а то з нашого боку добре же им на одредзени спо соб можеме помог-

Миодраґ Бецич

нуц. Предносц и тото же три национални заєднїци маю шед зиско у тих штредкох, Руским Кере стуре, Кули и Вербаше, а то руска, українска и чарногорска, так же сотруднїцтво на найвисшим уровню – визначел Ковач. За го рян ски ви значел же КПД „Кар пати” пе стує ин тер кул ту рал носц медзи меншинами, а єден з прикладох доброго сотруднїцтва з чар но гор ску мен ши ну то на ступ Дружтва на пре слави 13. юлия, Дня державно сци Чарней Гори, програма хтора з тей нагоди була отримана у Вербаше. А. М.

РЕПУБЛИЧНИ ОМБУДСМАН НАЩИВЕЛ ШИД

ГРАЖДАНЄ ОСОБНЄ ВИНОШЕЛИ ПРОБЛЕМИ Защитнїк права гражданох Зоран Пашалич зоз сотруднїками, прешлого тижня нащивел Шид, дзе ше стретнул з найвисшима представнїками локалней самоуправи, а тиж то була и нагода же би приял гражданох, послухал их проблеми и пробовал дзепоєдни розришиц. Зоран Пашалич з тей нагоди гварел же гражданє у шидскей општини углавним маю проблеми хтори ше зявююю и у других часцох Сербиї, алє и же єст окремносци у тим штредку. – То проблеми хтори виволала миґрантска мриза, а єдно з питаньох було и инклузия дзецох миґртантох до школох. Кед о тих проблемох слово, ту лєм треба почитовац законски предписаня, а институция омбудсмана будзе поштреднїк у ришованю тих питаньох. Мой задаток же бим,

Гражданє зоз шидскей општини при омбудсманови

3. НОВЕМБЕР 2017.

вєдно зоз своїма сотруднїками, хасновал у защити правох гражданох у цалей Сербиї, алє з оглядом на специфични условия у шидскей општини, порихтани сом ознова присц и помогнуц – гварел Зоран Пашалич. Праве єдна ґрупа гражданох и родичох ше стретла з омбудсманом пре питаня коло уключованя дзецох миґрантох до школох у шидскей општини. По їх думаню, то виволало знємирйованє родичох и дзецох, прето треба робиц вєдно зоз державнима власцами, локалну самоуправу и з помоцу омбудсмана же би ше тоти проблеми розришели. Предсидатель општини Шид Предраґ Вукович гварел же нащива омбудсмана ма вельке значенє. – Я як предсидатель оипштини поряднє примам гражданох на бешеду же бим им помогнул при ришованю їх проблемох. У тим року сом приял коло 200 людзох, а проблематика найчастейше була вязана за социялни и економски питаня. Тиж и на проблематику хтора виволана пре миґрантску кризу. Барз значне же защитнїк права гражданох нащивює локални самоуправи, та и нашу, же бизме вєдно ришовали проблеми – кратко новинаром виявел предсидатель Предраґ Вукович. „Очи до оч“ зоз Зораном Пашаличом бул и Радивоє Миличич зоз Вишнїчева при Шидзе хтори ше поносовал на, по його думаню, нєдо статочно розришену насилну шмерсц його сина ище 2005. року алє и пре чежки материялни стан, бо, як новинаром гварел, у хижи нє ма анї струю. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ОЗАКОНЬОВАНЄ НЄЛЕҐАЛНИХ БУДИНКОХ У ОПШТИНИ ВЕРБАС

У ПРОЦЕДУРИ ВЕЦЕЙ ЯК ДВА ТИСЯЧИ ПРЕДМЕТИ

Пише: Ана Маркович

Попис у Општини Вербас окончовани под час 2016. и у першей половки 2017. року, закончени є, а окончели го три службенїки Општинскей управи хтори пописали шицки нєлеґални обєкти. То була перша фаза леґализациї, друга фаза ришеня о валяню, а треца ришеня о озаконьованю

– Барз значне же би ше гражданє ишеня о валяню приноши букед достаню ришенє о валяню нє довательни инспекторат Опзлєкли, понеже ришенє досц оштре, штини Вербас. Далєй, на основи почина зоз словами „Розказує ше”, видатих ришеньох странка до стаалє то лєм процедура хтора предпива єден прикладнїк, а општинске сана зоз законом и форма хтору муОддзелєнє за урбанизем, квартешиме випочитовац. Треба причекац льни роботи, защиту животного нашо ришенє, хторе сцигує после риштред ку и ене рґ ет ски ме над шеня о валяню, и аж теди приступиц жмент други, и од тей хвильки виробку технїчней документациї. тото Оддзелєнє обрабя предмети, Тиж значне же би гражданє нє анґапре ве рює вла снїц ку лї сти ну и жовали нїяку особу док нє сцигнє науручує странком ришеня. шо обвисценє. А ми перше мушиме – Странком по силаме обвисцеобробиц предмет, превериц вланя у хторих пише цо од технїчсносц, так же прейдзе одредзени час ней документациї потребне допомедзи доставаня Ришеня з инспекручиц, же би ше обєкт озаконєторату и нашого обвисценя. Далєй, ло. Кед до станє ме технїчну документацию, робиме обрахунок, Смиляна Томашевич, руководителька после обвисценя охабени термин од 60 днї же би ше позберало документаознова обвисцує ме странку и по Оддзелєня за урбанизем цию – визначела Томашевичова и доуплати при но ши ме ри ше нє о озаконьованю обєкту. Барз значне же ше у рамикох дала же ше тераз обрабя коло два тисячи предмети. Гевти хтори нє одреаґую на час после обвисценя, буду тей процедури шицко окончує по урядовей длужно сци, так же странка нє у обовязки анї тото ришенє о опомнути, а за тераз, ище нє було таки приклади у Вербаше. – Понеже при нас преважно польопривредни ґаздовозаконьованю доручиц катастру, алє шицко ми окончуєме – потолкова ла руководителька Оддзелєня за ства, єст досц помоцни обєкти, маґазини за польоприурбанизем Смиля на Томашевич, дипломовани архи- вредни продукти и механїзацию. Ми вишли вочи гражданом, та за тоти помоцни обєкти, цо за власни потретекта. З того Оддзелєня задовольни як чече цали процес, ри- би ґаздовства, глєдаме лєм елаборат ґеодетских робошеньох о валяню хтори сцигли до нїх, а єст их 2 389 за тох. Тоти обєкти найчастейше анї нє маю нукашнї преградни мури хтори би могли уплївовац на сам обєкт. 2016/17. рок, а ришеня о озаконьованю 210. Прето зме випочитовали думанє нашого ре сорного министерства и за таки обєкти глєдаме лєм елаборат – доУ КОЦУРЕ БУЛО НАЙВЕЦЕЙ дала Томашевич. ЗАМКНУТИ ДЗВЕРИ Интересантне же велї гражданє маю будовательни до– Людзе маю вельо предрозсудки. За нас до Општишлєбодзеня, та аж сцигли и по дошлєбодзенє за хасновани, од трошкох, идзе лєм пейсц тисячи динари за такнє, алє обєкти будовани пред 20–30 роками и або страсу. Так же ми ту нє зарабяме. А под час попису зме нацели документацию, або нє запровадзели у катастру тойвецей проблеми мали у Коцуре, дзе було вельо замкто ришенє, так же муша прейсц през озаконьованє. З Однути дзвери. Людзе ше боя, скептични су и нє видза дзелєня апелую на гражданох хтори, кед при нїх були яка то шанса. Мали зме приклади же пописна комипописоваче, нє мали дошлєбодзенє, а познєйше го пресия идзе по драже, чловек стої опрез хижи, видзи их, нашли, можу го доручиц прейґ пошти. У тим случаю повойдзе до обисца и замкнє дзвери. А шицко прейґ саступок озаконьованя будзе застановени и предмет претелиту мож видзиц, хтори обєкти маш леґални, хтори йдзе до урядового поступку. нє, так же скриц нє мож. Так же ище раз апелуєме на Кед слово о ришеньох о валяню, шицки гражданє их гражданох най нє препуща тоту нагоду, бо нє знаме цо му ша достац по конєц того рока, а процес озаконьованя после будзе. Апелуєме най ше одволаю и озаконя нєма буц закончени по конєц мандату тей Влади, односно леґални обєкти, а трошки єст, алє су минимални – виу на ступних трох рокох. значел Роґанович.

6 РУСКЕ СЛОВО

3. НОВЕМБЕР 2017.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Руководитель Оддзелєня за инспекцийни роботи Милош Роґанович визначел же од вкупно коло шейсц тисячи обєктох хтори пописани, у Инспекторату обробели вецей як два тисячи предмети, а остало закончиц ище коло 400. – Гевто цо по наших евиденцийох було без будовательнього дошлєбодзеня, шицко зме пописали и приношели ришеня о валяню, а кед странки у медзичаше прино-

Милош Роґанович, руководитель Оддзелєня за инспекцийни роботи

шели дошлєбодзеня, ми ришеня поцаговали – визначел Роґанович и додал же найчежша фаза закончена, а то робота на терену. Вон гварел же барз значне же би гражданє похопели кельо тот процес значни. – Нїхто нє ма намиру опорцийовац гражданох. Сущносц цалей приповедки же їх маєток будзе вельо вецей вредзиц, а то идеални момент же би за минимални пенєж власносц постала леґална, чиста, укнїжена. През тот поступок, кед странка озаконї обєкт, ми го директно по урядовей длужносци укнїжуєме. Так же повторюєм, держава дава шансу же бизме за мали пенєж укнїжели свой маєток. Окреме же у дзеведзешат одсто случайох слово о помоцних и економских обєктох, а ту ше углавним нє плаци порцию. Порцию ше плаци за квартельни, дїловни обєкти и ґаражи. Так же вредзи войсц до процедури, власносц будзе вредзиц вельо вецей, а хижу нїхто анї нє будзе сец купиц кед ма коло себе нєлеґални обєкти – заключує Роґанович. Смиляна Томашевич з тей нагоди додала и же заняти у Оддзелєню за урбанизем доступни за шицки питаня и консултациї гражданох. Информациї мож достац особнє медзи 10 и 13 годзин, або писац на официйни мейл Оддзелєня – urbanizam@vrbas.net.■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

STANOVISKA Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

БЛЇЩАЦИ И БЕЗКОМПРОМИСНИ УПЛЇВ Три роки по шмерци Йована Чирилова (попри Мири Траилович) идейного снователя и директора фестивала/театра БИТЕФ, манифестация прицагла увагу явносци як у найлєпших рокох свойого отримованя. Вшелїяк же за тото найвецей заслуги припада госцуюцей белґийскей представи „Олимп” у режиї Яна Фабра котра наишла на нєподзелєну потримовку фаховей явносци и публики, о чим шведочи и главна награда – ґран при фестивала „Мира Траилович”, награда публики, як и награда „Политики” за найлєпшу режию. Представа „Олимп: на славу култа траґедиї – представа од 24ох годзинох”, за котру дзепоєдни шветово критичаре ещи од скорей виявели же є превратнїцки камень-медяш у историї сучасного театра, мали нагоду патриц коло два тисячи нащивительох у Сава центру (гоч сала предвидзена за 1 300 патрачох), медзи котрима сом особнє бул. Попри тим, директне преношенє Трецей програми Радио телевизиї Сербиї одпровадзело коло 220 тисячи патрачох, зоз чим РТС поваляла шицки свойо потерашнї рекорди и вецейнїсто звекшала свою патреносц. Представа виволала полемики у културней и ширшей явносци, алє и у иножемстве. Пуританска и малогражданска реакция, пре порозгольовани часци у представи, насампредз на дружтвених мрежох, мож повесц же була обчекована. Особнє сом Фабра замерковал прейґ Хронїкох БИТЕФ-у ище пред трома децениями, кед госцовал у Беоґрадзе зоз своїм фалатом „Моц театралних шалєнствох”, дзе и теди у своєй вецейгодзиновей представи скандализовал явносц зоз приказаниями голих целох. Познєйше провадзаци його дїялносц, дошведочел сом ше же слово о уметнїкови ранґа яки ма(л) напр. Енди Воргол, котрому держава дала, попри репрезентованя на найпре стижнєйших шветових уметнїцких смотрох (Белґийски павильон на венециянским биєналу) интервенцию у рестаурациї кральовскей палати у Бриселу, и чийому дїлу ходза на паломнїцтво таки леґенди сучасней уметносци як напр. Марина Абрамович. Прето сом го и спомнул раз у статї за „Литературне слово” кед ше полемизовало коло оправданосци лацох и обсценей лексики у литератури, конкретно було слово о видаваню дїла Ивана Медєшия Шукса. З нагоди подїї о хторей слово, беоґрадски тижньовньик „Време” писал: „...по шицким судзаци, випатра же ше у Беоґрадзе трафя блїщаци и безкомпромисни уплїв култури котра меня каждодньове жице”, а похвални коментари ше дало пречитац и у британских таблоидох „Ґардиян”, „Дейли” мейл и индзей. Сам Фабр вецей раз дзековал РТС-у и орґанизатором вообще, наглашуюци професийносц нашого явного сервису. И у локалних рамикох и ширше, тогорочни БИТЕФ – епске путованє (урядова назва) прицаг надосц уваги и маповал як себе, так и Беоґрад на високи позициї по питаню общих стандардох у швеце театралних збуваньох, обща констатция векшини фахових реакцийох, котри ше дало чуц по законченю манифестациї. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ФАХОВИ СХОД У СТУДЕНТСКИМ ДОМЕ „ЕВРОПА”

ВАЖНОСЦ ДОСТУПНИХ КОМУНИКАЦИЙОХ У орґанизациї „Херор Медиа Понта”, у Студентским доме „Европа”, прешлого тижня отримани фахови сход на тему „Доступни комуникациї”, хтори отворела Тамара Влашкалин, совитнїца у кабинету Поверенїка за защиту ровноправносци вює доступносц услугох, информацийох, образованя, роби и архитектонска доступносц шицким без дискриминациї. Марта Варю, главна редакторка „Мадяр Соа” гварела же є порихтана унапредзиц доступносц информацийох у медию на меншинским язику хтори ушорює. Психолоґиня Таряна Стойшич Перкович спозорела же у дружтву и далєй одвоєносц особох з инвалидитетом и особох без физичних и менталних очкодованьох и же одсуство сочувствия єдних ґу другим барз присутне и так виражела порихтаносц уключиц ше до активносцох на злєпшаню доступносци комуникацийох. У мено „Херор Медиа Понта” Наташа Херор наглашела значносц повязованя двох дружтвених ґрупох: националней заєднїци и особох з инвалидитетом през заєднїцку роботу на унапредзеню видлївосци и присутносци обидвох дружтвених ґрупох у явним диялоґу. Закюченя и препорученя зоз того сходу то же би система препознала знаковни язик як мацерински язик и же би ше знаковни язик уведло до образовней системи, як и же улога националних, локалних и меншинских медийох як главного актера у ширеню идеї о доступних комуникацийох круциялна, бо праве медиї тоти хтори през комуникацию можу оможлївиц напредованє дружтва у цалосци. Х. М. П.

Фото: Чила Давид

Совитнїца Тамара Влашкалин одшмелєла гражданох же би приявели дискриминацию, бо з тим нє помагаю лєм себе, алє и велїм другим людзом. Консултантка за доступносц Мария Вребалов отримала уводне преподаванє и указала на значносц социялного приступа хтори препознава широку рижнородносц функционалних потребох и препорученє системского приступа комуникацийох през универзални дизайн. Так ше оможлї-

ОТРИМАНА СХАДЗКА ОПШТИНСКЕЙ РА ДИ У ШИДЗЕ

ПОТРИМОВКА МАЛЖЕНСКИМ ПАРОМ Вукович тиж додал же на схадзки приНа схадзки Општинскей ради у Шидзе, нєшена одлука же би наяр шлїдуюцого принєшена одлука о формованю Комисиї року мала почац вибудов азила за псох за звонкатїлесне оплодзованє, а тота Коблукачох. Вон затераз нє могол прецизомисия уж розписала конкурс за додзельовац на хторей локациї азил будзе, алє дованє средствох малженским паром же би дал же тот будинок муши спольнїц преддостали дзеци. писани страндарди як цо закон наклада, а Як потолковал Предраґ Вукович, предцо вимагаю и рижни здруженя за защиту сидатель Општинскей ради, локална саможивотиньох и же то нє будзе „даяка шоуправа достала 1,2 милиони динари од па”, алє сучани будинок. Министерства за популацийну политику у Вукович новинаром гварел и же предВлади Републики Сербиї, а тоти средства лужене адаптованє будинку ОШ „Сримнаменєни за звонкатїлесне оплодзованє. ски фронт” у Шидзе а роботи би мали буц Як пояшнєл предсидатель Вукович, слозакончени за 50 днї. Покля тирваю робово о штвартим пробованю же би ше на тот способ достало дзецко, а предносц маю Предраґ Вукович, предсидатель ти, школяре нїзших класох на наставу ходза до ОШ „Бранко Радичевич”, а у висмалженски пари без дзецох, або лєм з єдОпштинскей ради ших класох до Ґиманзиї „Сава Шуманоним дзецком, и достаню 250 000 динари. Тиж предлужени и ативносци коло ушореня будуцей Ин- вич”, шицки у пополадньовей смени. Новосц и же Предшколска установа „Єлица Станивукодустрийней зони у Адашевцох при Шиду. Од Управи за капитални укладаня АП Войводини достати 13,5 милиони ди- вич-Шиля” предлужела роботни час по 17 годзин за пребунари за вибудов електро-трафоа, а локална самоуправа ванє дзецох у цалодоньовим пребуваню и так ше присподобела роботному часу занятих родичох. Вл. Дї. опредзелї ище 3,5 милиони динари.

8 РУСКЕ СЛОВО

3. НOВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

У ОПШТИНСКЕЙ НАРОДНЕЙ БИБЛИОТЕКИ „ВЕЛЬКО ПЕТРОВИЧ” ЖАБЕЛЬ

НАЙПОПУЛАРНЄЙШИ КУРСИ НЄМЕЦКОГО И МАДЯРСКОГО ЯЗИКА Општинска Народна библиотека „Велько Петрович” у Жаблю своїм членом тей єшенї орґанизoвала три безплатни обуки и два безплатни курси. У Жаблю орґанизовани основни курс мадярского и нємецкого язика, обука за писанє проєктох по ЕУ стандардох за домашнїх и странских донаторох, курс правеня продуктох з волни и обука за ґеронтоґаздинї. Преподавня ше отримує од половки септембра, а на нїх ше приявели од осменацрочних по шейдзешатрочни особи. По конкурсу ОНБ прияти сто трицец два особи, а найпопуларнєйши медзи нїма курс нємецкого язика, за цо ше приявело пейдзешет три особи, та курс мадярского, на котри ше приявели штерацец особи. – Задовольни сом зоз числом приявених и убудуце плануєме орґанизовац рижни курси и обуки, та ше наздавам же приявених будзе ище вецей. Вони маю циль унапредзиц знанє наших гражданох и злєпшанє схопносцох – гварел директор Општинскей народней библиотеки „Велько Петрович” Милован Мирков. Особи котри уписали курс язикох достаню безплатни учебнїки, ґеронтоґаздинї одвитуюци приручнїки за нїх, а обезпечени им и били маїци за фахову праксу у рамикох обуки у Доме здравя за душевно хори особи у Ґеронтолоґийним центре у Зренянину. Тиж, и апаратуру за практичну наставу, як цо шпитальски кавч, апарат за меранє цукру, прициску и подобне. Особи котри ше приявели за обуку за стари ремесла и роботи з волни, обезпечени приручнїк и шицок потребни материял, волна, схеми за правенє рижних формох и мидло за обробок волни. Особом котри ше опредзелєли за обуку писаня проєктох обезпечени брошури зоз упутствами за писанє проєктох, апликацийни формулари и подобне.

На обуку за писанє проєктох ходзели поєдинци и представнїки здруженьох

Преподавая и праксу ше отримує по плану и програми преподавательох, а обука за писанє проєктох отримана на три заводи по даскельо годзини. – Задовольна сом зоз преподаванями, гоч ми ше видзи же могли тирвац длужей, же бизме лєпше порозумели шицки поєдиносци у писаню проєктох. Уписала сом ше особнє, за свойо потреби, алє тото знанє ми можебуц будзе на хасен у будучносци – гварела Соня Милич зоз Дюрдьова. На тим преподаваню попри поєдинцох були и представителє здруженох зоз вецей општинских местох. Попри спомнутих местох за фахову праксу, преподаваня и практичну наставу за курси и обуку ше отримує у учальньох, ґалериї и роботнї ОНБ у Жаблю. С. Саламун

КОЦУР

ОПРАВЯНЄ ПАРКЕТОХ У ШКОЛИ У ОШ „Братство єдинство” у Коцуре у цеку роботи ошвижованя паркетох у учальньох, понеже су у барз подлим стану и санитарни инспектор розказал же ше их муши вигобльовац и олаґирац. Учальнї после закончених роботох буду красши, чистейши и вельо лєгчейши за отримованє. Понеже школски рок у цеку, пре отримованє настави нє мож робиц през тидзень, та ше роби през викенд. Роботи окончує наставнїк технїчного образованя Владмир Бесерминї, а потераз вигобльовани и олаковани штири учальнї. Финансийни средства за ошвижованє паркетох Школа з часци обезпечела зоз динарох котри достати од закупу школского двора за Кирбай, а з часци од Општини Вербас. З. К. 3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА OKTОБЕР МЕШАЦ СТАРИХ И МАНИФЕСТАЦИЯ „СЛУНЕЧНА ЄШЄНЬ ЖИВОТА” ОПШТИНИ КУЛА

ОВОДАРЦИ ОБРАДОВАЛИ ПЕНЗИОНЕРОХ У рамикох означованя октобра – мешаца старих, дзеци зоз керестурского оддзелєня „Цицибан” Предшколскей установи „Бамби” з Кули, прешлого тижня нащивели хасновательох Дома за старих и пензионерох у Керестуре Оводарци, вєдно зоз свою виховательку Емилку Костичову, пририхтали богату програму, на котрей рецитовали и шпивали по руски и сербски, а єдну часц виведли два раз, на бис з публики. Дзеци однєсли символични дарунки, а було порихтане и заєднїцке погосценє. Подобни нащиви и програми ше орґанизує уж традицийно каждого року. У кулским Доме за старих и пензионерох, цали октобер прешол у пригодних програмох пошвеценим старим особом. У кулским Доме за старих и пензионерох, котрому припада и Дом у Керестуре, означени мешац старих з рижнима програмами. Шветочна манифестация „Слунечна єшень живота” отримана 1. октобра з нагоди Медзинародного дня старих, и з тим отворени цали циклус планованих активносцох за хасновательох Дома з обєктох у Керестуре и Кули. Шветочну програму ше орґанизує уж роками, а того року ю пририхтали школяре и хор Основней школи „Иса Ба-

їч” з Кули. Исти дзень була орґанизована и вистава ручних роботох хасновательох з Дома, цо вирабяю на роботно-окупацийней терапиї котру орґанизую фаховци з обласци психолоґиї и социялней роботи. У октобру Дом за старих и пензионерох нащивели и школяре Економско-тарґовецкей школи з Кули, школяре з фризерского напряму зоз Штреднєй фаховей школи з Червинки указали свойо знанє фризираня и штриганя, а бул орґанизовани и Литературни вечар. М. Дж.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛО ДРУЖЕНЄ ЗА СТАРИХ

ЛЮБЯ ШЕ ПОВЕШЕЛЇЦ З нагоди Мешаца старих особох, у Велькей виронаучней сали у Руским Керестуре Каритас орґанизовал друженє за стари особи зоз Кули, Коцура и Керестура. То перше таке заєднїцке друженє на хторим було коло 40 учашнїкох, а з нїма були и керестурски капелан о. Михайло Шанта, шестри Цецилия Суботнїцки и Михаїла Воротняк и волонтере Каритасу. Як дознаваме од координаторки керестурского Каритасу Ясмини Надьовей, гоч є отримане у порядним термину штварткових друженьох, тото друженє мож наволац и бал, понеже мало таки прикмети, и жадало

10 РУСКЕ СЛОВО

ше старим пошвециц ище вецей уваги пре їх мешац – октобер. Коло 40 учашнїки ше медзи собу поупознавали, мали вецей рекреативни бависка, а були и гудаци, та векшина затанцовала. Музика и танєц принєсли красни хвильки, цо

лєм доказує же чловеков дух, за розлику од цела, нє стареє. Найвеселши и найсхопнєйши у бавискох достали скромни награди, а понеже двом учашнїцом праве того дня бул родзени дзень – було и торти. Стретнуце нащивел и о. Шанта, та з тей нагоди визначел же старим потребна кажда файта уваги, та и така як тото вешелє, же би ше дакус розтерховали од свєй каждодньовосци, часто у самоти и хороти. Як наглашел дотерашнї руководитель Каритасу Янко Катона, коцурски и керестурски Каритас и надалєй буду сотрудзовац, та идуце заєднїцке стретнуце будзе за младих, у Коцуре. М. С. и М. А. 3. НОВЕМБЕР 2017.

mesta@ruskeslovo.com

ВИРНИ ЗОЗ ШИДУ НАЩИВЕЛИ МАНАСТИР МОНАХИНЬОХ У ВУКОВАРЕ

ПЕРШИРАЗ У ЦЕРКВИ ХРИСТА ЦАРЯ Старши шестри, односно жени хтори ше стараю о прикрашованю церкви Преображеня Господнього у Шидзе, вєдно зоз парохом о. Михайлом Режаком, нащивели манастир монахиньох василиянкох у Вуковаре. Там ше стретли зоз чеснима шестрами, насампредз ш. Виру и ш. Евзебию хтори були монахинї кед у будинку Лєтнєй владическей резиденциї у Шидзе источасно бул и манастрир чесних шестрох василиянкох од 1920. по 2002. рок. Вєдно зоз парохом до нащиви пошли Евґения Данчо, Нада Гарвильчак, Андєлка Михняк, Маґда лена Ґаньто, Биляна Болдиш, Дубравка Мохнацки, Драґица Дорокази и Вера Хромиш, а вєдно з нїма була и Йолана Шовань (хтора ше остара ла за транспорт, як и парох Режак). Такой по приходу до манастиру привитали их чесни шестри, а жени им придали и скромни дарунки. Нащивели церкву Христа Царя и теди векшина з нїх першираз була у тим красним и вельким храме, як и у манастире дзе опатрели и музей хтори ше там находзи. Чесни шестри ше интересовали яки обставини нєшка у парохиї у Шидзе и будинку Лєтнєй владическей резиденциї, хтори одкеди монахинї пошли зоз Шиду, адаптовани и каждого року ше вше дацо нове ушори. Так мурик и капура опрез будинку тераз прикрашую тоту часц Шиду. У розгварки шестри Вира и Евзебия ше опитали и за вирних хтори паметаю кед вони були у Шидзе, дзе оста-

ли у паметаню по красним шпиву на Службох Божих и вше ушореней и прикрашеней церкви и порти. Нажаль, од їх одходу зоз Шиду, числени вирни умарли, алє духовни живот нє замар, бо до церкви почали ходзи нови вирни, а през рок єст вше активносци. Старши шестри нам гварели же то наисце була єдна окремна нащива и мило им же на таки красни и приємни способ вєдно зоз парохом Режаком препровадзели єдно соботово пополаднє у Вуковаре. А кед ше врацали назад до Шиду, вец их драга водзела прейґ Петровцох, дзе мали нагоду опатариц роботи обнови турнї церкви у тим валалє. Вл. Дї.

У ПИШКУРЕВЦОХ

БЛАГОСЛОВЕНА ОБНОВЕНА ЦЕРКВА СВ. ДИМИТРИЯ У року означованя 240-рочнїци Крижевскей епархиї, 21. октобра благословена обновена грекокатолїцка церква св. Димитрия у Пишкуревцох. Пред Архиєрейску Службу Божу поблагословени криж, а обряд предводзел крижевски владика Никола Кекич, котрому потим у церкви сослужели числени священїки византийно-славянского и римского обряду. Од наших грекокатолїцких священїкох тоту шветочносц и сослужованє на Служби Божей возвелїчали парохове зоз Петровцох, Миклошевцох, Райового Села, Осєку, Канїжи, Сибиню, Славонского Броду и Липовлянох, як и руководитель Каритасу Крижевскей епархиї и домашнї парох. Евангелию читал дякон Роман Ступяк, а апостол по руски шпивал поддякон Ливио Мариян зоз Заґребу. Цалу шветочносц провадзели здружени ґрупи шпивачох зоз миклошевского и петровского КУД котрих за тоту наго-

3. НОВЕМБЕР 2017.

ду пририхтал и руководзел зоз шпиваньом о. Владимир Седлак, заменїк владического викара за Славонию и Срим. Пред полудзенком, у Доме култури, одшпивана гимна Републики Горватскей и святочна писня Руснацох у РГ котри здружено одшпивали женска и хлопска шпивацка ґрупа з Миклошевцох и Петровцох, а з пригоднима словами шицких привитал домашнї парох, о. Иґор Сикора, предсидатель Месного одбору Пишкуревци Златко Мезеї и други. Як визначни госци були член Совиту за национални меншини РГ Звонко Костелник, предсидателька Союзу Русинох РГ Дубравка Рашлянин, представнїца рускей националней меншини Осєцко-бараньскей жупаниї Агнетка Балатинац и предсидателє руских културно-просвитних дружтвох, як и госци з Войводини. У културней часци програми, котра тирвала под час полудзенку, наступело домашнє КУД „Зора” з горватским венчиком танцох и шпиванкох, потим нашо културно-уметнїцки и културни дружтва зоз Миклошевцох, Петровцох, Вуковару, Винковцох и Райового Села зоз рускима шпиванками, а КУД „Осиф Костелник” и зоз фолклорнима миниятурами. За наступ их орґанизовал Союз Руснох РГ чийо су члени. Церква св. Димитрия збудована пред 110 роками, 1906. року, кед у Пишкуревцох жили велї Руснаци. А. Б.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ БРИҐИ И ЗАДОВОЛЬСТВА ЗОЗ БОСТАНОМ У ДЮРДЬОВСКИМ ХОТАРЕ

Пише: Сандра САЛАМУН

РАТОВАЛИ ШЕ ЗОЗ ЗАЛЇВНИМА СИСТЕМАМИ

часом ше зменшало продукцию, алє и тарґовище за бостан, цо ше одражело и на Дюрдьов. Смачни ґереґи и динї, у щешлївшим чаше за їх продукцию, од седемдзешатих по конєц дзеведзешатих рокох розвили валал. Дакеди ше за єден дзень предало полни шлепер сладких продуктох и купци глєдали ище, а з двох ланцох бостану могло купиц нови трактор од шейдзешат „конї”, цо теди була добра машина. Планованє укладаня заробку од бостану було нормалДакеди сезонски роботнїки Дюрдьов волали Ґаршов валал, не и цалком реалне. а Дюрдьовчанє були познати и по продукциї парадичох, но, заш лєм Од дзеведзешатих рокох су найпознатши, и то на просторе цалей бувшей Югославиї, ше вше менєй продукує як добри „бостанджиї” бостан. У нїм ше вше мушело вельо робиц, алє ше знало же ше преда, и то по до- мало ґереґа була 40 динари по кили, а уж о тидзень бубрей цени. Тераз ше так роздумує – векше укладанє значи ла 20 динари. вельо векши ризик же ше уложене враци и роботу наплаци. З ПОВЯЗОВАНЬОМ ДРАГОХ ОТВОРЕНЕ Прето ше садзи на менши поверхносци, а продуковаНОВЕ ТАРҐОВИЩЕ телє бостану ше часто здружую и вєдно ґаздую. Того лєта були нєзвичайно високи температури и у дюрдьовЗ повязованьом маґистралней драги Нови Сад–Зреняским хотаре без паданьох, цо уплївовало и на урожаї. Хто мал системи за залїванє, на бостану мал урожаї нин и авто-драгу Беоґрад–Суботица пред даскельома роками з драгу котра преходзи през Дюрдьов, Дюрдьовчазменшани за коло двацец нє достали и нових купцох, алє и векше число накупцох одсто. Хто нє залївал, котри предаваю преважно увозни ґереґи. прешол ище горше. Шовлянсково того року одлучели предавац лєм на У Дюрдьове ше бостан мало. хова на поверхносци од – Ґереґи зме предавали лєм на мало. Дзекуюци тому два по пейц ланци. Без же нам обисце на главней драги у валалє, маме добру системи за залїванє то попозицию за предай, та маю нагоду купиц шицки котри става вше векши ризик, тадзи преходза. А одкеди отворена драга ґу авто-драги, бо тота система постава транспорт барз густи, цо нам идзе на рук. Нашо ґереґи вше значнєйши фактор за зме одвожели и до Коцура дзе их у центру предавала векши род. З наводньовародзина – гварел Александар Шовлянски. ньом ше рошлїни обезпе- Александар Шовлянски Попри червених ґереґох, Шовлянскова фамилия пре чує потребну влагу, алє ю з тим того року нє могло защициц од нєумерених гору- автентичносц и препознатлївосц дзешец роки продукує и жовту ґереґу. Єй продукция коло седем раз драгша як чавох и високих лєтнїх температурох. – Прето було ґереґи котри мали пекоти по себе, и нє червеней. Тельо ю вецей нє мож наплациц, алє ше уда за були репрезентативни за предай. За урожай и цену тот ексклузиву. Предавали ю за коло дзешец динари драгше рок бул медзи подлєйшима – гварел продукователь ґере- як червену, а купци задовольни, бо є смачна и иншака. Гоч того року було менєй урожаю як прешлого, цена ґох Александар Шовлянски з Дюрдьова, котри наводґереґи була нїзка, а як продукователє предпоставяю, тоньовал зоз систему „капка по капку”. Вон вираховал же за продукцию ґереґох треба ви- му сиґурно допринєсол увоз векшого количества, з ридвоїц коло 15 динари за килу. На початку сезони, на жних бокох.

12 РУСКЕ СЛОВО

3. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Подли рок нас нє наженє же бизме престали садзиц ґереґи. Фамелиярно ю барз длуго маме, сиґурно уж сто роки, и тоту любов ше преноши з колєна на колєно. Будземе ше намагац найсц ришенє у тей нєвигодней ситуациї, алє ґереґу затераз нє плануєме престац садзиц – гварел Александар Шовлянски, котрому у продукциї помага и оцец Милош, дипломовани инжинєр польопривреди. Шволянсково перши род предавали на початку юлия. Теди цена була медзи 40 и 45 динари за килу лєм єден дзень, уж ютредзень була 35 динари, а о два днї 30 динари и ознова о два днї 25 динари, на мало. Углавним по конєц сезони ґереґа була по 20 динари. И прешлого року найнїзша цена була 20 динари, лєм нє падала так нагло, алє ше ю знїжовало на кажди дзешец днї, до два тижнї. КУПЦОМ ПОД НОС

ТРЕБА ДАЦО МЕНЯЦ, ГВАРЯ СТАРШИ Старши, та и младши продукователє бешедую же од 2000. року вше чежше положенє продуковательох бостану. Преважно пре вше висши температури и суши, котри знаю барз нє одвитовац бостану и попри залїваня. То, можебуц, и єдине ришенє, пестовац ранши сорти же би рошлїна була при концу веґетациї пред векшима температурами, або же би єдна часц продукциї була барз вчасна, а друга барз позна у одношеню на потерашнї род котри ше пласує од початку юлия по конєц авґуста. З тим би ше превозишло найнєвигоднєйше положенє рошлїни, пресади ґереґи у периодзе кед є ище слаба. Фото Вше менєй єст продуковательох дюрдьовского сладкого и надалєко припознатого бостану. Гардийово за свойо потреби бостан чуваю и през жиму.

Фамелия Владимира Гардия з Дюрдьова уж треци рок Пре практичносц вони садза вше вецей сорти и на за шором ґереґи предава з поля дзе их хова, на маґистралней драги Нови Сад–Зренянин коло розсаднїку, два раз, же би нє наросли шицки нараз за предай. На медзи Новим Садом и скруцованьом до Дюрдьова. Єдну початку сезони, на велько ґереґа була по двацец диначасц предаваю на мало, а другу на велько, найчастейше ри, потим седемнац и петнац, а на концу дзешец динари по кили. купцом зоз Зренянину, Бечею и Нового Саду. – Робиц ше муши, та и ми предлужиме тримац бостан. Вони купую углавним до пейцсто кили, бо як твердза, З оглядом же того року було коло двацец одсто менєй куповна моц гражданох у Сербиї слаба, та ше нїч нє преплоду у одношеню на прешли рок, цена модава лєгко, аж анї гевто найосновнєйше. гла буц голєм иста у предаваню на мало, а И Гардийово бостан наводнюю зоз синє менша за дзешец динари, паралелно цастему „капка по капку”. Хороти того ролей сезони – гварела Наташа Гарди, Владику нє було, а од чкодлївцох найвецей мирова супруга котра помага у фамелийней чкоди правели миши и дакеди врани, та продукциї ґереґох. их требало плашиц. Чим ґереґа дозреє, Там дзе єст вецей роби, купци маю векши надпатрунок муши буц двацецштировибор, алє кед ше нє зна єй походзенє, цена годзинови, бо крадоше знаю дзе цо поби нє требала буц пресудна. Лєм, так нє росадзене и дзе цо мож украднуц. здумую шицки купци. На маґистралней – Того року ґереґи були слатки, бо мадраги Нови Сад–Зренянин пред и после ли досц слунка, а почали зме их предакруценя до Дюрдьова и Жаблю, накупци вац пиятого юлия – гварел Владимир увозних ґереґох и продукователє домашнїх Гарди. – Теди цена була 35 динари за ґереґох у истих условийох предавали ґереґу килу, вец швидко спадла на 20 динари и исто як и на главней драги у валалє. Цену така була по конєц сезони. найчастейше диктую накупци. Тарґовище нє ушорене, алє анї нє вид– Маме стаємних купцох, алє и тих козим перспективу же будзе. Даєдни вивотри ше перше питаю за цену, та вец иду жа, даєдни увожа, а ми садзиме. Нє плаВладимир Гарди там дзе туньше. Случує ше и таке же два нуєме звекшац поверхносц под бостанакупни места, котри ше находза єдно ном, бо би то бул векши ризик котри у тих часох чежко дошлєбодзиц, окреме после такого су- просто другого, сцу буц медзисобно конкурентни, та на вельки папер виписую цену и вше меншу як цо ма шного року – потолковал Гарди. сушед прейґ драги. Таке їх справованє залапело и нас и уплївовалао и на нашу цену – гварел Владимир ГарУВОЗ ди з Дюрдьова. Вони ґереґи маю од 1988. року и планую продуковац Попри нєвигодней хвилї, продукователє бостану и надалєй, бо як гварел Владимир, бостан спрам шицше стретаю з ище єдним, тиж значним проблемом котри уплївує на цену и количество предатих прокого у хотаре цо посадзене и пошате ище бул и добри дуктох. Слово о увозу ґереґох, котри накупци у валау тим року. Нашо продукователє бостану би любели лє предаваю як дюрдьовски, гоч ше предаваю пред достац помоц од держави, а найволєли би кед би ше го сезону домашнїх. Алє тот факт нє знаю шицки купнє увожело, бо наша продукция, окреме у дюрдьовци котри ше жадаю засладзиц. ским хотаре доказано добра. Як резултат, достава ше Дюрдьовски ґереґи зрею после македонских и гренадалєко припознати слатки ґереґи. Од того би шицки ческих и у периодзе кед ше домашнї ґереґи почнє мали хасен, и держава и нашо продукователє, котри з предавац, нєписане правило – цена пада. увозом ощербени.■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ПОЛЬОПРИВРЕДНА СЕЗОНА ПРИ КОНЦУ, А НОВА УЖ ПОЧАЛА

ПОШАТЕ ВЕЦЕЙ ЖИТА ЯК ПРЕШЛОГО РОКУ У керестурским хотаре шицки роботи при концу, а то и прави час кед ше подцагує смужку и рахує тогорочни урожай, цену, квалитет и заробок. Благочасово закончена ламачка кукурици, дзекуюци хвилї котра потримала цалу єшень закончена и шатва жита, преценєне же пошате вецей як прешлого року, а до новей сезони ше уходзи без принєшених конкретних мирох помоци парастом пре тогорочну сушу

птимални термин за шатву жита закончени 25. октобра, а потамаль и пошати скоро шицки плановани поверхносци зоз житом и ярцом. У Сербиї пошато коло 600 000 гектари жита, з котрих ше вецей як половка поверхносцох находза у Войводини. Оптимални термин за шатву важно почитовац прето же би млади шаца сцигли подроснуц и лєгчейше поднєсли наиходзацу жиму. Жита котри пошати благочасово буду одпорнєйши на хороти, котри остатнї роки вше частейши и интензивнєши, и прето треба водзиц бриґу и о адекватней хемийней защити. – У Керестуре мож обачиц мале звекшанє поверхносцох пошатих зоз житом, цо резултат красней хвилї, и прецо парасти сцигли виламац кукурицу на час, та потим и пошац жияк 6 тони по гольту, алє заробок, т. є. придата килажа зарна ше зрозмирно зменшує спрам влаги, понеже єй цена формована спрам влаги од 14 одсто. Векшина парастох хаснує нашенє жита власней продукциї, а нашенє кукурици ше муши хасновац деклароване. Пририхтованє жеми за шатву жита кошта менєй, жито ше скорей витлачи, та жем одпочива цали рок. Укладанє до хемийних препаратох тиж приблїжно исте, понеже жито пирскаме з фунґицидами, кукурицу з гербицидами, а предносц же сцернянку од коровча мож пирскац з тоталним гербицидом чия цена наице вигодна – гварел Мученски. БЕЗ КОНКРЕТНИХ МИРОХ ПОМОЦИ ПРЕ СУШУ

то у оптималним термину. Причина за звекшанє поверхносцох под житом, то и тота же пошлїдки сушного року тей сезони нє могло обачиц на урожаю жита, котре родзело добре, и до 5 тони по гольту. Менши урожаї могло обачиц на парцелох дзе жем подлєйшого квалитету, або дзе шаца нє достали нєобходну хемийну защиту – заключує аґроном Михайло Мученски. КУКУРИЦИ МЕНЄЙ ЯК ПРЕШЛОГО РОКУ Суша зохабела пошлїдки на урожаю кукурици, котри просеково зменшани за коло 20 одсто, а єст и парцели без чуткох. – Поровнуюци тогорочни урожай, цену и укладанє до кукурици и жита, мож заключиц же заробок по гольту приблїжно єднаки. Лупаней кукурици родзело и вецей

14 РУСКЕ СЛОВО

О приношеню мирох з котрима би ше помогло парастом, же би ше надополнєло голєм часточни трошки пре сушу тей сезони ше бешедовало барз вельо. Тоти питаня прецаговани през велї зашеданя скупштинских посланїкох, од локалних самоуправох, покраїнских, та и републичних. – За параста ище вше нєт нїяки олєгчаня, приповедало ше о зменшаню и утаргованю порциї на обрабяци поверхносци, но по шицким, випатра же од того нє будзе нїч. Мойо думанє же без длугорочней аґрарней политики, котрей нєт у нашей держави, параст нє може обчековац стабилну ситуацию – дознаваме од Славка Малацка. Як єдна з мирох помоци парастом з Покраїни то бул отворени други Конкурс за субвенционованє инвестицийох до польопривреди през софинансованє залївних системох, алє условиє за конкурованє було же би иста особа уж пред тим нє конкуровала на спомнути Конкурс у першей його часци на яр того року. ■ Марина Джуджар 3. НОВЕМБЕР 2017.

ekonomija@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ ОТВОРЕНИ НЄЗВИЧАЙНИ ДУТЯН, ПЕРШИ У ШИРШИМ ОКОЛЇСКУ

ХУДОБНИМ ЗАДАРМО Безплатно годно достац шмати, обуй и средства за гиґиєну, як и вирайбац и осушиц шмати. Хаснователє лєм тоти хтори и хаснователє Народней кухнї, або доставаю социялну помоц

Шидзе нєдавно отворени нєзвичайни дутян, у улїци Вука Караджича 69, на углє познатшей улїци Джиґури, як ю у народзе волаю и Чайковскей улїци, у просторе дзе роками була предавальня. Тераз место мишаней роби и поживи, на полїцох поскладани шмати за дзеци, младих, одроснутих и старших, тиж мож достац обуй, як и средства за гиґиєну. Спомнути дутян нє за миґрантох, як цо то думала векшина согражданох, алє праве за худобних домашнїх жительох. О миґрантох ше стараю други компетентни служби. – Же би дахто могол присц до дутяну и вжац безплатно цо му треба, муши буц хаснователь Народней кухнї, або же би доставал социялну помоц. З єдним словом, то дутян за худобних согражданох, хтори, кед першираз приду, принєшу зоз собу карточПрофесийни машини за райбанє и сушенє ку хаснователя Народней кухнї, односно социялней помоци же би тоНаш собешеднїк додава ту особу ми евидентовали КАРИТАС УКЛЮЧЕНИ ДО ПОМОЦИ же до дутяну сцигую шмадо компютера. Муши ше ти, обуй и средства за гиґиНа прешлотижньовим зашеданю Медзинародней знац шор, бо нє може дахєну дзекуюци донатором то присц кажди тидзень и владическей конференциї св. Кирила и Методия, єй зоз вецей державох Европи. брац цо му треба, а дахто предсидатель монс. др Ладислав Немет виявел же Вон далєй гвари же особа вец нє достанє тото цо му Каритас будзе помагац вирним, вибеженцом и цалохтора придзе до дутяну мому дружтву на тих просторох. Помаганє худобним и потребне – накратко нам людзом у потреби вше було приоритет тей церков- же вибрац цо єй потребне и представел систему робоней орґанизациї. цо ше єй пачи и безплатно ти Бранислав Валентиро– Окреме бим подцагнул улогу Каритасу, хтори уж однєсц дому. вич, у мено нєвладовей два роки вєдно з нємецку Владу и владу Републики Ту годно достац од пелюорґанизациї „Шлєбода ви- Сербиї помага у програми вибеженцох – гварел монс. хох и шматкох за беби, побору”, хтора реґистрована др Ладислав Немет, владика зренянински. тим за дзеци и младих, алє у Шидзе. М. Г. К. и старших людзох. На полїцох добре очувана уж хаснована роба, алє єст и цалком нова и нєхаснована. Роботни час дутяну од 9 по 17 годзин. Кельо будзе хасновательох у дутяну ище нє познате, бо то лєм початок роботи. Зна ше, заш лєм, же лєм на евиденциї Народней кухнї єст коло 350 особи, а вец ту и гевти цо доставаю социялну помоц. Валентирович потим гварел же нєодлуага подобни дутян будзе отворени и за миґрантох у Прилапююцим центру „Принциповец”. Медзитим, то нє шицко цо прикмета нєзвичайносци спомнутого дутяну. Валентирович потолковал же маю и вельки професийни райбачки, так же хаснователє задармо достаню услугу райбаня шматох и сушеня, а нєодлуга буду набавени и професийни пейґли, та шмати такой ту буду и випейґлани.■ Владимир Дїтко 3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 62. МЕДЗИНАРОДНИ БЕОҐРАДСКИ САЯМ КНЇЖКОХ

ПРЕДСТАВЕНИ ВИДАНЯ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” Фото: В. Вуячич

На 62. Медзинародним беоґрадским сайме кнїжкох, прешлого штвартку, 26. октобра, под тогорочним мотом „Ключ у кнїжкох” НВУ „Руске слово” представела свойо найновши виданя, хтори обявени у периодзе медзи двома саймами. Слово о дзевец насловох рижнородней тематики Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

рисутних привитала директорка НВУ „Руске слово” Мартица Тамаш. Як гварела, найновши кнїжки з тей нагоди скромна учасц у обсяжней акциї приблїжованя писаного слова, кнїжкох, хтору розпочали компетентни министерства и институциї, ґу публики, а окреме школяром и студентом, та наявела акцию дарованя наших виданьох школом, библиотеком, културно-уметнїцким дружтвом и другим руским институцийом. З тей нагоди явносци представени дзевец наслови: кнїжка студийох и есейох др Юлияна Тамаша „Складанє идентитетох”, „Шитко” литературни критики редакторки култури Олени Планчак-Сакач, кнїжка Саши Сабадоша „Дармоєди”, младежски роман Себастияна Нярадия „Инсур – рика княза”. Кнїжка студийох и есейох др Юлияна Тамаша „Складанє идентитетох” подзелєна до трох ґрупох текстох – „Процеси”, „Авторе” и „Универзалиї”. У першей ґрупи автор руша од русинистичней проблематики, теорийних питаньох природи и литератури по филозофию христи-

И РУСКА ТВОРЧОСЦ У ЕВРОПСКЕЙ ЛАДЇ На платоу „Лаза Костич”, представени проєкт „Нови Сад 2021”. Здогаднїме ше, теди Нови Сад будзе престолонїца европскей култури. Проєкт представели городоначальнїки Нового Саду Милош Вучевич, городоначальнїк Беоґраду Синиша Мали и директор фондациї „Нови Сад 2021” Неманя Миленкович. У рамикох того проєкта отримане и представянє новосадских видавачох, литературних фестивалох и неокултурней инициятиви, зоз актуалнима актерами, авторами, як цо Драґан Станич, предсидатель Матици Сербскей, академик Миро Вуксанович, Драґан Проле, Владимир Пиштало, Дьордьо Сладоє, Предраґ Маркович, Дьордє Писарев, Франя Петринович и велї други, а медзи нїма и Ирина Гарди Ковачевич и академик Юлиян Тамаш, як авторе новосадского видавача по руски НВУ „Руске слово”. О видавaтeльстве по руски бешедовал Микола Шанта.

16 РУСКЕ СЛОВО

янства и спокуси гуманизма и индивидуализма. У другей часци Тамаш толкує дїла авторох о хторих нє писал, лєбо менєй писал у своєй Историї рускей литератури, а у трецей писал о каждодньових феноменох хтори нас окружую. СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ – То кнїжка есейох и студийох хтори обявени у странских зборнїкох и часописох у Ню Йорку, Филаделфиї, Сапороу, Будапешту, Києве... Кед слово о тей кнїжки визначел бим два сеґменти. Перши то факт же о процесох барз чежко бешедовац и писац. Окреме о процесох з аспекта литератури. Насампредз же то подрозумює вельке здобуте знанє. Други сеґмент то же нє проблем писац на других язикох. Писатель пише о тайнох людских душох на язику хтори зна. У тим контексту я ше чувствуєм як штерднєевропски писатель – гварел др Юлиян Тамаш на промоциї кнїжки. Литературни критики, як надпомнул одвичательни редактор видавательней дїялносци Микола Шанта, нє лєгко писац. У нашим скарбу зме нє мали вельо авторох, а з тей нагоди представена перша кнїжка Олени ПланчакСакач „Шитко” хтора резултат вецейрочней витирвалей роботи авторки, хтора мала емпатию и порозуменє за цудзе дїло и цудзе становиско. ВАЖНОСЦ ЛИТЕРАТУРНЕЙ КРИТИКИ – Литература заокружена лєм теди кед у нєй иснує и литературна критика. Кнїжка „Шитко” обявена двоязично, бо у нєй и єден госцуюци автор, писатель зоз Словениї Милан Петек Левоков, та критика на його роман „Людзе на бурї” обявена и на сербским язику, же би ю автор могол пречитац, а тиж так и єдна рецензия, автора Мирослава Алексича, обявена по сербски. У кнїжки злучени и три писма, наша руска кирилка, сербска и латинка. Мою критику о словенским писательови Петекови 3. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

обявел е-часопис за културу „Провинца” у Словениї, та так мойо критики жию и з вонка руских рамикох, и з вонка нашей держави и то ми окреме мило – гварела Планчак-Сакачова. Мла ди пи сате ль Са ша Са ба дош на то го роч ним са й ме кнїж кох пред ста вел кнїж ку пи снь ох „Дармоєди”. У кнїжки, поетики на свой спо соб („нє о зби ль ни”) по ставя озбильни питаня о велїх пробле мох. З дру го го бо ку його кнїж ка сво є род не ошвиженє у нашим скарбу. О першей кнїжки романа Себастияна Нярадия „Инисур – рика князох” бешедовал рецензент Ваня Дула. – Слово о роману хтори на перши попатрунок по форми и змисту приклад белетристичней литератури за младих, жанровски одредзеней як епска фантастика. Алє кед же єст голєм кус сцело сци тот твор глїбше читац, звонка узусох „високей литератури”, вец мож повесц же слово о дїлу хторе ше дотика ширшей па ра ди ґ ми – гва рел Ваня Дула. Представени и кнїжки Заводу за културу войводянских Руснацох „Моноґрафия Бикич Долу” и мастер робота Ани Римаровей „Уплїв Українских писательох на Михала Ковача”. Тиж так представени и штварти том позбераних творох Гавриїла Костелника „Роса и Слунко”, кнїжка Миколи Мушинки „Од усней по писану литературу” и сликовнїца Михала Ковача „Челядз дринкова”. По конєц рока, з цильом потримовки розпочатей акциї приблїжованя кнїжкох читательом, зоз богатого фонду кнїжкох нашого видавнїцтва нашим институцийом, библиотеком и школом по конєц рока буду подаровани богати пакети кнїжкох зоз продукциї НВУ„Руске слово”.■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ У НОВИМ САДЗЕ МУЛТИМЕДИЯЛНИ ПЕРФОРМАНС

ОД УНИВЕРЗАЛНОГО СИМВОЛА ХРЕСТА ПО ТЕАТЕР

У просторийох Руского културного центру у Новим Садзе пияток вечар, 27. октобра, отримани мултимедиялни перформанс у режиї Звонимира Павловича, а участвовали преважно млади. У першей часци програми поета и телевизийни новинар Славко Винаї, през приказ интересантних телевизийних сериялох о петнац керестурских крижох, присутним указал як зоз писаного слова прешол на визуализацию своєй прихильносци ґу поезиї. Як гварел Винаї, криж єден зоз найстарших универзалних символох, представя штредзиско швета, символ є универзалного архетипского чловека. Вертикална линия крижа символ нєбесней, духовней, интелектуалней и активней хлопскей компоненти, а горизонтална символизує жемове, рационалне, пасивне и женски принцип. Цали криж символ дуализма у природи и єдинство процивносцох, та представя найвисши идентитет, а понеже ше може безгранїчно прешириц у каждим напряме, символ є вичного живота. Винаї присутним представел криж як символ през геоґрафски и историйни приступ, од рижних народох хтори го хасную, та през рижни часи од Феничанох и Єгиптянох, та по римски часи. Винаї визначел же лєм у римских, предхристиянских часох криж бул символ шмерци и церпеня. У тей часци як модератор участвовал и Мирон Джуня, хтори публики пояшнєл же ми криж погришно наволуєме и же о. Роман Миз гварел же бизме криж требали наволовац хрест, цо вельо точнєйши термин.

У другей часци наступел бенд „Ruthen Trash Orchestra” Мирослава Папа, а з нїм грали Єлена Ґудураш, Михаїл Римар, Александар Човс и Мирослав Фейди. Вони виведли даскельо музични миниятури у одличним ритму и темпу, а композициї зазвучали сучасно, модерно, ошвижуюцо, музику яку любя слухац млади, та и старши. Оркестер бул специялно и сучасно ошвицени, так як и професийни бенди, та достал од публики щири и длуги аплауз. У трецей часци виведзени перформанс „Я Русин єсм, бул и BOOM (2)” у хторим през читанє „рефератох” з алузию на политичарох, указане на цали безсмисел водзеня политики вообще, у скорейших часох, та и нєшка. Интересантне же ґлумци нє мали написани бшеди, хтори так безсмислено звучали, алє лєм слова поскладани до слупчкох, та на живо виберали слова и комбиновали их. Модераторка тей часци програми була Алексанра Живкович Бучко, а участвовали ґлумци Драмского студия РКЦ: Борис Фейди, Иван Канюх, Йован Живкович, Ребека Планчак и Славко Бучко. Перформанс „Я Русин єсм, бул и BOOM (2)” по други раз отримани, а з нагоди отвераня новей театралней сезони Драмского студия РКЦ. Кельо то абсурдне, знаю нащивителє, бо театрална сезона нє ма репертоар, та анї нову, бавену представу. През тот перформанс ше лєм кус преплєтол и проблем коло просторийох РКЦ за хтори бул обявени проєкт, пред вецей роками, алє по нєшка нє розришени числени проблеми, та, як поведзене, нови просториї ше чека даґдзе 2999. року. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ВОЧИ 50. ДРАМСКОМУ МЕМОРИЯЛУ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ

ЮВИЛЕЙНА СМОТРА ТЕАТРОХ Ювилейни, 50. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї будзе отримани од 16. по 25. марец 2018. року – утвердзене 19. октобра на першей схадзки Орґанизацийного одбору Мемориялу. Гоч була планована у преширеним составе, схадзка Орґанизацийного одбору ювилейного Драмского мемориялу у Доме култури отримана як консултативна розгварка, понеже пре рижни причини нє пришли велї поволани представителє наших установох, КУД-ох и медийох, гоч поволанки послани на коло 30 адреси. На тей прелиминарней схадзки, зоз хтору предшедовал предсидатель Орґанизацийного одбору Йоаким Рац, и на хторей були присутни углавним члени Одбору, винєшени начални идеї о концепциї ювилейного Мемориялу, и можлївих пейц до осем представох за старших и пейц дзецински представи. Предложене же би на ювилейни Мемориял зоз представами були поволани и професийни Театер „Алексан-

дар Духнович” з Прешова у Словацкей и Сербски народни театер з Нового Саду. У планє и провадзаци змисти ювилейного Мемориялу як цо мултимедиялна видео-програма, пригодна публикация и илустративна вистава технїчних и провадзацих елементох у театру, як и подзекованя заслужним поєдинцом и колективом. Констатоване же змисти 50. Драмского мемориялу буду завишиц и од финансийох, а попри уж окончених прелиминарних розгваркох у општини, орґанизатор планує и службени нащиви до Покраїни и Републики, вєдно з представителями наших националних институцийох. Там ше будзе вимагац, векшу финансийну потримовку тей значней смотри нашей драмскей творчосци. Як на схадзки порадзене, шлїдуюца схадзка Орґанизацийного одбору, знова у преширеним составе, будзе отримана найпознєйше о мешац. М. А.

КУЛТУРНО-ПРОСВИТНЕ ДРУЖТВО „КАРПАТИ” У ЗАҐРЕБУ

У ДОМЕ ШКОЛЯРОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАСТУПЕЛИ НА ДНЬОХ УКРАЇНСКЕЙ КУЛТУРИ

ГОСЦИНСКИ ПОЕТЕСИ ТИРКАЙЛОВА И БОШНЯКОВА

Концом октобра Културно-просвитне дружтво „Карпати” зоз Вербасу наступело на Дньох українскей култури у Заґребу, у Републики Горватскей. Манифестация орґанизована у сотруднїцтве зоз Амбасаду України у Горватскей и Дружтвом „Кобзар” зоз Заґребу. – Зоз своїма моцами зме орґанизовали одход на манифестацию, а з трецину средствох нам помогнул Национални совит українскей националней меншини. Наступели нашо хорска и драмска секция, а наступели зме на вецей пунктох у Заґребе. Манифестация була у Културним центре „Дубрава”, дзе и одбавена наша представа – визначел предсидатель Дружтва др Деян Загорянски. Окрем того, секциї „Карпатох” наступели и у українскей улїчки у Заґребе, коло памятнїка Тараса Шевченка, та на етно столє у рамикох тей манифестациї. А. М.

18 РУСКЕ СЛОВО

У Доме школярох Штреднєй школи „Петро Кузмяк” 19. октобра отримани Вечар поезиї на хторим ше школяром представели поетеси Саня Тиркайло и Петра Бошняк зоз Шиду. Поетеси школяром читали свойо стихи на сербским язику, з музичним провадзеньом на ґитарох Бояни Вуцоня зоз Шиду и керестурского ґимназиялца Себастияна Надя, а потим школяром подзелєли и даскельо прикладнїки своїх кнїжкох. На вечаре, попри школярох зоз Дому, присуствовали и ґимназиялци руских оддзелєньох, велї професоре, та компютерска сала була полна. Поетски вечар як порядну воспитну активносц Дома школярох орґанизовали профероска руского язика Люпка Малацко и педаґоґиня и воспитачка Любица Няради. М. А. 3. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

ВИСТАВА У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ НОВИ САД

МЕНЄЙ ПОЗНАТИ ТАЛАНТИ ПАВЛА ЖИЛНИКА Вистава репродукцийох малюнкох и кроки рисункох „Чловек медзи архитектуру и подобову уметносцу” архитекту Павла Жилника (1920–2006) отворена прешлого штвартку у Руским културним центру у Новим Садзе, а опатриц ю годно по штредок новембра

Фото: В. Вуячич

ло во о поте раз нє пред ста вя них Жил ни ко вих подо бо вих ро ботох – да ске льо дзе шат ки кро ки портре тох ро бе них у ту шу и кла й ба су, и аква ре лох з моти ва ми пе й за жох, од хто рих век ши на на ста ла ище 30-их ро кох пре шло го ви ку. Ро боти були у при ват ним вла снїц тве Дю ри Жил ни ка, род зи ни по знато го ар хи текту, а те раз су пер ши раз пре зен то ва ни яв но сци хто ра Па вла Жил ни ка на сам предз пре по зна ва по будин кох хто ри про єкто вал. На нїх здо гад нул Дю ра Жил ник хто ри бе шедо вал о про фе си й ней ка ри є ри авто ра, а мед зи його на й по знат ши ма дї ла ми на сам предз будин ки Студия М, Днев ни ку, ча сци Бе та ниї и Фо руму у Но вим Сад зе, алє Жил ник ро бел и школи у Ко цу ре и дру гих ме стох Во й води ни, буди нок „Ру ско го сло ва” у Ке ре сту ре и ве лїх дру ги – Павле Жилник жил и робел у часох хтори були „вшелїяки” – войново и повойново. Алє, були то динамични, и часи вельких пременкох у шицким, та и у архитектури и урбанизме, постмодернистични стил зменьовал модерну, а його робота и нєшка символ тей пременки – гва-

МЛАДИ И ТАЛАНТОВАНИ ПИЯНИСТА САША ЗАГОРЯНСКИ Окрем же мала нагоду поопатрац першираз виложени подобово роботи Павла Жилника, публика у новосадским РКЦ, могла уживац у наступе младого и талантованого пиянисти Саши Загорянского (2004) хтори и активни член РКЦ. Окрем же є одлични школяр седмей класи основней и пиятей класи музичней школи, Саша и успишни спортиста, наградзовани пияниста, и добитнїк школярскей Видовданскей награди Нового Саду за 2016/17. школски рок. Пред публику у „Матки” вон ше представел зоз класичним репертоаром, алє и свою интерпретацию шветового гиту „Деспосито”.

3. НОВЕМБЕР 2017.

рел Дюра Жилник, и окреме визначел же Павле бул ношитель новей габи и у нашей сакралней архитектури, о чим шведоча грекокатолїцки церкви у Ґосподїнцох и Лишнї при Прнявору у БиГ. Подобови уметнїк Силвестер Макаї, хтори отворел виставу, здогаднул ше Жилника як педаґоґа и талантованого уметнїка хторого професийни вибор унапрямел ґу архитектури. – Професор Жилник у творчим живоце мал два вельки любови – победзела архитектура. Кед би ше даяким концом опредзелєл за подобову уметносц, нєшка би ше за ньго, як портретиста и акварелиста, знало надалєко – гварел Макаї, а свойо слова подкрипел зоз замеркованьом же, гоч портрети хтори робел Жилник, правени у приватним кругу, нашвидко и без намири же би дараз були викладани, на нїх лєм з даскельо рисох мож „читац” характер портретованей особи, цо можу витвориц лєм наисце талантовани уметнїки. Директорка РКЦ Наташа Макаї Мудрох, хтора привитала нащивительох, окреме визначела же велька чесц и пиха же „Матка” публики исти вечар може представиц двох „нових” уметнїкох – Жилника як маляра, алє и младого и талантованого пиянисту Сашу Загорянского хтори участвовал у музичней часци програми. Павле Жилник 1920–2006. народзени у Новим Садзе. Студирал архитектуру у Будапешту и Беоґраду, дзе и дипломовал. Єден є од водзацих авторох у швидкей урбанизациї Нового Саду шейдзешатих рокох прешлого вику, и охабел власни печац на визуалним идентитету городу, хтори и нєшка велї паметаю з носталґию. Добитнїк є Октоберскей награди Нового Саду за 1966. рок, и Першей фаховей Табаковичовей награди хтору 1995. року порушало ДаНС. Його подобово роботи хтори виложени у РКЦ указую же архитектура наисце дїялносц дзе ше преплєтаю и злучую наука и уметносц. Вистава будзе тирвац по штредок новембра.■ И. Сабадош

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА О КНЇЖКИ ЯК ЦИВИЛИЗАЦИЙНИМ ФЕНОМЕНУ

ВАШАР РАДОСЦИ, ЧИ ВАШАР МУДРОСЦИ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Кнїжки, у нашим похопеню найчастейше обєкт котри символизує до тирвацосци зазначену чловекову думку, од фантазиї по науково комбинациї. То идеалистично поведзено, а практично, то индустрия писаного слова котра и попри давно виражених обаваньох о єй кончини, и попри нєпреривних скарженьох, живша як цо була и у найлєпших економских часох

КНЇЖКА, ОЧИВИСНО ЖИЄ Кнїжка як кед би мала сто животи та прежила озбильни вдераня котри єй задавали нови, насампредз, медийни технолоґиї, од радия, телевизиї та по найновши, котри анї нє мож доконца вишоровац нє лєм пре їх численосц, алє и прето же ше вони плодза и як пуканки випирскую зоз компютерох, мудрих телефонох, таблетох и рижних ґеджетох – гвари Ирина Гарди Ковачевич

20 РУСКЕ СЛОВО

скуство каждого хто голєм раз дожил тот гук маси людзох цо ше гарнє у якимшик ушореним шоре медзи виложенима кнїжками на сайме, хто пробовал рационализовац тоту нєпреглядну виставу кнїжкох, потвердзи же сама нащива винїмкове дожице з котрого кажде ноши паметлїви слики за хторима шлїдза думки о кнїжки як феномену. О феномену кнїжки, после завераня 62. Медзинародного беоґрадского сайма кнїжкох, бешедуєме зоз нашима писателями Ирину Гарди Ковачевич и академиком Юлияном Тамашом.

историю людского роду бешедує о велькосци цивилизацийного крочаю, наставаня кнїжки. Кнїжка и попри интернета, рижних апликацийох и технїчних иновацийох и далєй нєпревозидзени модем хтори обєдинює шицки часи, шицки простори и шицки култури. Вона источасно и безчислени жридла з хторого вицека чловечи дух и улїв зоз хторого настава морйо у котрим ше купаю нови идеї и нови подняца чловеческого духа – гвари Гарди Ковачевичова.

ПАПЕР НАДЖИЄ АПЛИКАЦИЇ – Од першого знака котри чловек у глїбокей праисториї свидомо охабел з намиру повесц дацо другому о себе, од першей букви цо ше претворела до слова, чловек похопел же го праве писменосц, а то значи кнїжка, найблїжей приводзи ґу идеалу, бо му отвера можлївосц же би як и сам Бог, з нїщого створел швет. На уровню хтори вон похопює и хтори зоз власним духом реализує. З думку, зоз знаками котри створел оживотворел свой швет, повязал ше зоз собу блїзкима и далєкима, алє и свою прешлосц зоз терашньосцу и зоз шицкима цо у будучносци буду вичитовац його искуства. О тим искустве чловекового духа бешедує история кнїжки и єй длуговични нєпреривни доминантни ход пре

За чловека трецого милениюма єст вельо можлївосци комуникациї з котрима ше звладує просторни и шицки други огранїченя, алє ище вше остава як окремне автентичнєйше искуство комуникация писателя и читателя. Бо то нє комуникация виртуалного типа у реалним чаше, то комуникация чловека з чловеком, без огранїченя технолоґиї и перцепциї, статуса и политики, дружтвених уплївох и других узусох. 3. НОВЕМБЕР 2017.

kultura@ruskeslovo.com

– Читателя и писателя повязую думки цо вишли зоз чувствох котри ше препознаваю на индивидуалним уровню, котри зложени з буквох, словох, бокох и поглавйох повязаних до цалосци, до кнїжки.. Тоту приватносц и особносц доживйованя и пошвеценосци нє мож дожиц анї прейґ автоматичного прекладателя, анї вайбера чи месинджера, хтори вас вяже за место и час, анї Фейсбуку и Инстаґраму чи Твитеру, чи уж як ше волаю тоти понукаче приятельованя и дружтвованя з людзми зоз хторима бисце нїґда за исти стол нє шедли, а нє заплакали або ше нашмеяли з їх дожицох о яких вам вони сцу приповедац. Тото же остала и надалєй ваш особни приятель у цихосци, зоз котрим ше дружице з довирийом, же вас нє знєвери, же єй ше нє претаргнє вяза, нє вичури батерия, же приємни сиґнал нє доруци... Єй сиґнал хтори лапаце нє завиши анї од ґеоґрафиї, анї конфиґурациї, анї од енерґиї напаваня, од совершенства апарата. Вона вше така яка є, без вимоги за себе з отвераньом своїх шветох пред терашнїм читачом єднак щиро як цо ше отверала и людзом пред тисячами, чи стотками рокох. Прето ма вше нових и нових читательох, обчарованих зоз сущаньом паперох, зоз тим же их дочека на загнутим боку док оконча цо маю, та ше враца – надихнуто толкує Гарди Ковачевичова. ЖАЖДА ЗА ВИЧНОСЦУ Богаче и силнїки, политичаре и криминалци, шицки гевти цо од живота ґрабали моц, ужиток и славу, и цали живот з подценьованьом одмаховали з руку вше кед ше спомла кнїжка и єй важносц, гвари Тамаш, на концу своїх животох, заш лєм, жадали або написац кнїжку, або голєм войсц до кнїжки. – Кнїжка привидна замена за паметанє, а паметанє прикмета вичносци. Потребу за тирваньом, у чиїх интензитетох ше насладзовали шицки начишлєни сладостраснїки, док ше купали у забуваню швета яке приноши моц и пенєж, зоз капаньом моци цела упивац интензитети тераз сцу заменїц зоз записом, значи пробованьом овиковичиц тото цо вше очигляднєйше щезує. Лєм найчастейше за нїх позно. Кнїжку треба заслужиц як и вичносц и паметанє, а Бог, правда же каждому може даровац швербенє у пальцох, алє талант уж вибера кому дарує. Прето найчастейше таки кнїжки, у хторих дачия дакедишня слава и моц, баржей шведоча о преходносци задовольства цела и власци як цо их преславюю и затримую у їх привидним успиху и триюмфу. Або место кнїжки доставаме крашнє дизайновану пражнїну. Таки силнїки и сладостраснїки забуваю же нє може кажди дзень буц швето и же звичайни дзень блїжей вичносци як швето. Медзитим, 3. НОВЕМБЕР 2017.

и швето вимага же би у нїм шицки були єднаки и єдно, цо силнїки тиж забули. А, кед швето прейдзе, у обичним дню, як и у вич-

носци, кажде будзе тото цо бул и пред шветом. Писатель то нє забува, прето го Бог зоз кнїжку дарує – визначел Юлиян Тамаш ФОРМА ШЕ БУДЗЕ МЕНЯЦ, АЛЄ НЄ И СУЩНОСЦ Кнїжка и нєшка безусловни приятель за тих цо керую лєбо су прикрацени од електронїки, за осамених у нєвигодносцох, за тих цо им треба приятель з котрим ше мож порозумиц, поцешиц, од хторого мож дацо научиц... Настали и електронски библиотеки, алє нє нєстали гевти библиотеки з полїчками и кнїжками, вони ище вше места за нащиви таких любопитлївих и знаню жадних людзох як цо давно були стари Єгиптянє кед глєдали мудросц и задовольство у своєй Александрийскей библиотеки. – Будзе тот цивилизацийни здобуток меняц форми, алє затрима сущносц пре хтору таки манифестациї як спомнути Беоґрадски саям кнїжкох и лєм цо закончени Франкфуртски маю смисла и милионски нащиви. Нащивюю их писателє и видавателє, алє и школяре, студенти, роботнїки и пензионере. И на тим було вельо таких цо нащивели видавательох зоз порихтанима папериками у рукох, на котрих себе дома списали назви пейц, шейсц, та и вецей кнїжкох. Куповали их за на тоту нагоду порихтани пенєж, на кредит, на попуст, а вше розвешелєни понагляюци з нїма дому же би з нїх достали окремне задовольство – дума Гарди Ковачевичова. Цо ше купує на таким вашаре як цо саям кнїжкох, нє важне, дахто глєда радосц купованя, дахто читаня, а дахто мудросц писаня. Дахто ше одлучи за класичну, дахто за модерну литературу, а дахто, домерковано провадзи рецензиї цо ше з часу на час зявюю у преси або и на радию и телевизиї. Єст и таких котри провадза продукцию познатого писателя, а єст и таких котри веря смаку видавательови. Таки одношеня ше будую роками и вони одкриваю видлїви и нєвидлїви драги по хторих нас кнїжки пренаходза. А кед нас найдзе и подарує нам богатство нового швета, чи єст векшей радосци.■

ПОЧЕСНИ ГОСЦ НАРОК МАРОКО На Беоґрадским сайме кнїжкох представели ше вецей як 500 викладаче, од котрих 116 були иножемни. Отримани 525 програми и 10 вистави. Почесни госц того року була литература на нємецким язику зоз 4 ґерманских державох – Нємецкей, Швайцарскей, Аустриї и Лихтенштайну, а почесни госц нарок будзе держава Мароко и арабски язик. На Саяму того року було вецей як 185.000 нащивительох

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК ШЕЙЛА ЗАРУБИЦА, ШВЕТОВА ШАМПИОНКА

ФА М E Л И Й Н А Н Ї Т К А У Б ОД И Б И Л Д И Н Ґ У Пишe: Марина БИРКАШ

Шейла Зарубица зоз Руского Керестура, освоєла перше место на Шветовим купу у фитнесу и бодибилдинґу, котри отримани 14. и 15. октобра у Панчеве. Тих дньох будзе участвовац на змаганю Шветового уровня на Кипру

ейла тренира одмалючка, даскельо роки тренирала карате, рукомет, а до терховнї поряднє почала ходзиц пред дзевец роками. Позната и успишна леґенда того спорту у Сербиї – Илона Гека Зарубица, єй мац, приклад єй уж роками як треба випатрац, та ше Шейла и сама одлучела тренирац и укладац до себе же би крашнє випатрала. Шейла тераз роби як персонални тренер, а перши раз ше змагала пред двома роками у Французкей, у Ла Сиетату, за Мис Универзум и вошла до топ пейц, у катеґориї бикини. Того року ше озбильнєйше рихтала за Шветови куп у Панчеве и там освоєла першу награду.

БОДИБИЛДИНҐ ВИМАГА ВЕЛЬО ЖЕРТВОВАНЯ Шейла освоєла перше место на Шветовим купу у фитнесу и бодибилдинґу, a змагала ше

22 РУСКЕ СЛОВО

у абсолутней и „Athletic class 1” катеґориї. На змаганю участвовали коло 500 змагателє з рижних державох як Турска, Русия, Иран, Польска. Перши дзень наступели дзеци т. є. „fit kid”, а други дзень старши – хлопски и женски катеґориї. – За тото змаганє сом ше пририхтовала коло шейсц мешаци, од мая. Кажди дзень вежбам, рано робим кардио вежби 45 минути, вечар тиж кардио 20 минути и кулї максимално єдну годзину. Робим вежби за цале цело зоз шицким цо єст у терховнї, а подзелєла сом себе вежби по партийох, так же єден дзень робим вежби лєм за плєца, други лєм за ноги, кажди дзень за другу часц цела и ту наисце єст барз вельо вежби котри мож видумац. Одкеди ше пририхтуєм, на диєти сом, и иншак ше костирам, пол рока єм лєм варену рибу або биле месо, без присмачкох, пиєм воду, а нє шмем уношиц до орґанизма цукри и гидрати. Цо ше дотика хореоґрафиї, ту кажде може представиц цо сце на бини, то ше вола шлєбодни наступ и важне же биш указал тото цо маш. Сама сом ю пририхтовала и виберала музику, а зоз хореоґрафию иду и основни пози з котрима ше поровнуєм з процивнїками – основни штири и ище шейсц до осем пози. Медзитим, тоти рухи я анї нє мушим учиц, кед ше припатраш на нїх одмалючка, нащивюєш таки змаганя пре мацер, то вец постанє цошка уродзене, так же мнє досц лєм же бим видзела и тото исте повторела. То перше змаганє за хторе сом ше 3. НОВЕМБЕР 2017.

mozajik@ruskeslovo.com озбильнєйше пририхтовала, поставела сом себе циль и превозишла свойо и мацерово обчекованя, та сом прето барз щешлїва – толкує Шейла.

УСПИШНА У СВОЄЙ РОБОТИ Гоч є абсолвент на ДИФ-у, Шейла уж два роки роби у терховнї як особни тренер, а у тей хвильки роби у терховнї „Elevate” у Новим Садзе, звичайно зоз єдним, або двома клиєнтами. Тренинґи розлични и роби ше кому цо треба и, як гвари, перше их муши витестирац кельо маю проценти масних и мускулових тканьох у орґанизму, води, кельо им чежки косци, а после мешаца днї тренираня преверює ше яки резултати посцигли. Найинтересантнєйше єй тото же на роботи може помогнуц людзом, нє лєм котри сцу фино випатрац, алє и тим котри маю здравствени проблеми.

МАЦ НАЙВЕКША ПОТРИМОВКА Шейла 4. новембра будзе участвовац на ище єдним змаганю Шветового уровня на Кипру. Як гвари, кед освої награду на тим змаганю, то єй лєм драга же би у своєй роботи баржей профитовала, же би єй було лєгчейше, а тиж би любела єдного дня отвориц и свой фитнес центар. – Понеже сом уж порихтана, бо сом була на тим змаганю, тераз треба лєм же бим отримала форму и же бим вообще нє уношела влакна и гидрати, алє лєм протеини, т.є. же бим єдла лєм месо. На Кипар идзе Репрезентация Сербиї, руша ше 3. новембра и враца 6. Бодибилдинґ наисце драги спорт и треба уложиц вельо пенєжу, понеже у нашей жеми тот спорт нє таки популарни и финансиї за ньго ше нє дава. А тото же кельо длуго ше будзем занїмац зоз нїм, завиши же кельо будзем мац пенєжу, то уж борба зоз самим собу и треба ше вельо жертвовац. Вшелїяк же ми значи же сом освоєла 1. место и же идзем на Кипар, нє лєм пре себе, алє и пре мацер, бо ше и вона зоз тим занїма, та ше прето барз цеши у мнє – закончує Шейла. ■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

ОТРИМАНИ ТРЕЦИ „ШУРИКЕН” МАСКЕНБАЛ

ОРҐАНИЗАТОРЕ ШЕ ОЗНОВА ДОКАЗАЛИ

Треци по шоре „Shuriken mask&bal” у орґанизациї „Drop Sensei” отримани всоботу, 28. октобра у Новим Садзе. Главна гвизда того вечара бул єден зоз найвозбудзенших талантох „drum and bass” сцени, Британєц „Rockwell” Шицки карти розпредати, так як и прешли два роки. У першим шоре журку ше мало отримац на Новосадским сайме, у Мастер центру, алє у остатнєй хвильки, пре одредзени причини, пременєло ше локацию. Медзитим, орґанизаторе реаґовали на час и нашли вигодне ришенє же би ше журку отримало у новим просторе, у К9 ТВ-у.

РИЖНОРОДНИ И ОРИҐИНАЛНИ МАСКИ ЗБОГАЦЕЛИ ВЕЧАР Маскиранє за журку нє було обовязне, алє заш лєм було надосц маскираних нащивительох хтори ше наисце намагали буц ориґинални у духу теми вечара. Амбиєнт бул „украшени” зоз цинями рижнофарбових ласерох и ошвиценьом, а тиж було видно же журка пополнєта зоз веселу омладину хтора уживала з початком од 22 годзин кед наступел, „Nemy”, а потим „Leol”. Наступели и нашо ди-джейове зоз орґанизациї „Drop Sensei” Бранимир Боянович Бозне и Борис Ройко Рокстер, после нїх, наступел популарни Британєц „Rockwell”, а до позних ранших годзинох будну публику тримал „Massivity”.

ОРҐАНИЗАТОРЕ БАРЗ ЗАДОВОЛЬНИ – Треци рок за шором нам ше поспишело розпредац цале количество картох. Мойо особне думанє же то вельки успих за саму орґанизацию. Тиж так, шицки у орґанизациї зме барз задовольни як прешол цали вечар, а тиж и сама гвизда того вечара „Rockwell”, зоз Велькей Британиї. Вон першираз госцовал у Сербиї и гвари же барз задовольни, добра и публика, и цали вечар – гвари Борис, єден зоз орґанизаторох. Лидия Костелник

РУСКЕ СЛОВО 23

медзи РОК IV НОВЕМБЕР 2017. Пише: Ян Мезей

Анализа:

простор за кафу и виключеня

ПОЛИТИЧНИ ИНСЕКТАРИЮМ – ТИПОЛОҐИЯ И КЛАСИФИКАЦИЯ Чловек то политична жвир. Нєпреривно еволуує, а геверни науковци тиж нєпреривно описую нови файти, од хторих велї успишно еґзистую и на наших просторох. Ниа вам, дзепоєдни найзаступенши

Долньохрибтови спелеолоґ: Спелеолоґия то наукови конар котри виучує дзири и пещери. Спрам того, Долньохрибтови спелеолоґове то файта политичних єствох котри исную, єдза, огризаю, зазберую, виєдаю знука тей глїбки. Спецификум тих створох же можу, процив закона физики, пребувац источашнє у вецей розличних подхрибтових глїбкох, у котрих можу буц подобни условия живота, а можу буц и цалком розлични лоґики животних буцох. Окреме ше лєгко селя. Найинтересантнєйше тото же цо даєден Долньохрибтови спелеолоґ розруцанши по векшим чишлє глїбкох, обстоянє му сиґурнєйше. Патканьо-пергач-гиєна: Тото то цошка цо велї политикантски лидере думаю же добре положиц на визначне место дзешка. Дзе конкретно? Або за шефа посланїцкого клуба, або за шефа прегваяцкого тиму чийо прегварки або нє важни, або им напредок познати резултат, або тото єство єдноставно ПР гоч якей странки. Прецо класц того глодара на таке видне место? Прето же би ше политични процивнїк жрал же од чого страцел виберанки: „Исусе Христе, то bllody нє можлїве же то нє кошмар алє реалносц!” Политични кадер – диносауробоґар: Най будземе ясни – политични Ролинґстонси, алє у лєм цо нє цалком иншаким значеню. Диносаур по стажу, а боґар як хробак котри може прежиц вдереня атомских бомбох. Вишол дзешка ище спод Титового шинєлу, дочекал и випровадзел Милошевича, после Пиятооктоберских пременкох бул у управним одборе державного ґиґанта и приватизовал го. Потим ше освидомел, предлужел кариєру у институцийох, аґенцийох и комисийох, а тераз вироятнє жиє и роби у Канцелариї за придружованє до БРИКС. Нє ма 24 квартелї у Болгарскей, алє, нє сануйце напредок, пришагаме вам – тот чловек нє гладни! Политично видути пипосар-баґов: Зродне, лєм цо нє исте як предходне, лєм у єдним ступню еволуованя цошка нє пошло як треба и випадло ше з бависка. Можебуц ше зобудзела запшета совисц, погришно прераховал тайминґ кому и почим предац баґов пирнї бувшей души, або блїсла даяка искра устареней идеолоґиї и розбовчала ше до огня у погришним моменту. И аут! Еґзистує на дружтвених мрежох, у ток шов емисийох локалних телевизийох и пише кнїжки. Зато знайце,

24 РУСКЕ СЛОВО

кед ше гвари же боґаре можу прежиц атомску войну, то нє значи же кажди боґар, алє лєм тот наймоцнєйши зоз файти боґара. Политична дробизґ-амеба: Настал з неґативну селекцию дакедишнього партийного вояка. Ствар, ентитет медзи живим и минералним шветом котра лїпи плакати, бита є прето, або прето биє други дробизґамеби. Звичайно нє ма мено, то лєм подпис, матичне и членске число, а оздзива ше зоз сиґурним гласом. Препутує жем у предвиберанковей кампанї, верх му у кариєри кед окончує длужносц препарированого фазана на конференцийох за пресу котру, зна ше, трима даяка патканьо-пиргач-хиєна. То тото там цо маха з заставу на каждим митинґу дзе зоз каждим одкосом застави керчи свойому дзецку драгу до ище глїбшей клисури такей стаґнациї живота амеби. Цо интересантне, цалу ствар роби зоз вигварку же би му, праве, дзецко нє робело дацо таке понїжуюце. Понїжуюце як еґзистенция дробизґ-амеби... Нєменовани ГМО орґанизем Менєй интелиґентна форма диносауробоґара, нє ма шлїди самосвидомосци як пипосар-баґов. Алє є найудатнєйши резултат еволуциї политичней жвири у нашим габитату. Вери ше же настал з крижаньом Долньохрибтового спелеолоґа и Патканьо-пергач-гиєни у контролованих условийох, значи з ґенетичним инжинєринґом. Випатра є нєзнїщлїви, док ма досц дробизґ-амеби з хторима ше галаво карми. Нє раз є лапени зоз пальцами у маджуну и то праве зоз дунцом у руки, мурцави по уха, патри било и нє ясне му цо ту хиба. Ту нєт идеолоґиї. Звичайно у ЦВ-у ма даскельо так медзисобно нєзлучлїви партиї и програми же вироятнє при селїдби з єдней до друґей и потим при медийним обгрунтованю истей, дзешка у Вселени настава чарна дзира же би ше до швета постояцого врацела якатака ровновага. Жмамбур др Калїґов 3. НОВЕМБЕР 2017.

humor@ruskeslovo.com

Директор сце. Державней фирми, чи приватнїк, шицко єдно. Нїч нєт цо робиц. Єшень сцигла, допито як у мачковей. Найдзце розвагу у даваню одказох. Понукаме даскельо приклади яка то интересантна козерия може буц:

Приклад 5. – Робиш годзини звонка роботного часу – задармо. Робиш тото цо други нє сцу и нє пада им на розум тото робиц. Политично ши нєутрални и тото ци добре. Я тото шицко провадзим и видзим. Лєм, ранами на моїм столє нє видзим два деци креви вицадзени з твойого дзецка... – Нє, ґаздо, дам шицку мою крев, женову тиж, лєм ю ми нє... – Пакуй дому, нїчомнїно нєлоялна! Виславски Збиґнєв

3. НОВЕМБЕР 2017.

ВО РА

ВО

УМ

ИД

ОД

–В ЇМ ЗН

ШЕ

ЗО ЦО НИ

ДРО

РЕЙ

Приклад 4. – Задумай же твой терашнї боль то била лабда швицацей шветлосци и гонь ше, просто през тоти дзвери – достал ши одказ. Тераз баржей швициш. Най будзем раз у живоце щири и ясни: єдина надїя ци войсц себе дома до задку и ошвиц драгу новому управному одбору котри це враци на роботу. Цо думаш же мнє лєпши вибрали!?

Дрон мож похасновац же би ше подзвигнул телевизор и лєтал по воздуху – так з вечаршим ТВ дньовнїком виженєме кертици з валалских заградох. Може место вас пойсц на родительску схадзку, дзе ше може случиц же колеґа опрез вас пущи голуба. Дрон то швидко нєутрализує и розженє на штири боки швета. Розуми ше, лєм кед нє сезона туршиї. У тим случаю, можеце такой до предавальнї, по друге бависко. Може вам водзиц дзеци по шпиваню. Вец ше дзеци нє буду ганьбиц же о годзину-два, и даскельо „капурково” на празни жалудок, еволууєце до маґарца. Кед го научиш лєциц наспак, можеш керчиц заграду зоз штирома тримерами нараз. Кед же бавиме важне змаганє, (нє важне котри

МУ Д

Приклад 3. – Гласал ши за мнє же бим бул директор, гоч знам же ши думал же други певнєйши? – Гей. – Ти ме приявйовал инспекциї споза хрибта? – Нє. – Будзиш ше ранами при дакому хто на висшей функциї одомнє? – Нє. – У родзинстве ши з даским таким? – Нє. – Вец ше гонь дому шлїмаку слаби и нїкому значни!

ДЗИ

СТ

Приклад 2. Пать, нє приходзиш перши на роботу, нє приходзиш остатнї, нє робиш найвецей, нє робиш найменєй... Значи, ґениє ши нє, а педик тота штредня моцносц закладаня гвари же анї нє доприношиш проценту политично подобним по глави занятих. Там ци дзвери.

Дрони лєтаю над нами, то уж шицки знаме. Даєдни сликую, даєдни прислухую, даєдни пирскаю суньоґи, а даєдни лєм драге бависко геверним. Алє, єст ту ище велї чаривни можлївосци. Пред вами даєдни...

ГО

Приклад 1. Дац каждому роботнїкови до рук погар води и озвец ше: – Ниа, хто дума же заслужел и на ютре робиц, най себе висипе воду на главу. Потим скоком, по виборе, гоч кому: – Ей ти, ей ти! Нє. Нє! Ниа, фен, и пакуй дому! Фен охаб при портирови...-

МЕ

ХА

ДАВАНЄ ОДКАЗУ ЯК УМЕТНЇЦКА КАТЕҐОРИЯ

спорт) зоз нєзґодним ривалом, або и дерби сами з собу, заквачиш даєдну зоз кризних заставох лєбо проблематичну паролу, и ниа, виволал ши дипломатски скандал лєм зоз даскелїма поцагами джойстика. Так ше инстант постава познати. Кед го олїпиш до пиря, най здабе на страку або ґовлю, можеш вибегац свойого пса, без ризику же з тобу вдери.. Можеш на ньго припнуц камеру и шором закуковац по сушедних дворох и обисцох, през облаки и споза брадла. Так о кратки час постанєш златни рудокоп валалских сплєткох. То на високей цени, насампредз у периодзе октоберско-фебруарскей валалскей монотониї. Тиж, то нагода єсц и пиц задармо у люцкого. Можеце го и премаскирац до самого себе же би место вас ходзел по сходох антиалкоголних бувших пиякох, док ше ви забавяце замкнути у коморки под драбину, сами зоз собу и склєнку. Даєдни дрони ше по потреби можу шириц и зужиц, та зоз їх фуркадлами би могло добре поометац комини. Лєм треба добре померковац же би го нє помишал зоз зогнутим пописовачом води котри ма слабу ґумку на панталонох. Нє лєм же може место вас чекац шора у пошти, банки, општини, можеце аж и цверни зоз цидулками на ньго повишац, дзе на цидулкох буду масни вици, та источашнє годзен ношиц улогу франтоша у чекальнї. Як го нє полюбиц... Жену кед вам болї глава, може гет швидше од вас лєтац коло нєй, хладзиц ю и вельо мудрейше буц чит як ви (почитовани читателю). Кед ма моцни фуркадла можеце на нїм резац штири огурки нараз, (тота опция треба же би остала тайна пред уролоґами). Я. М.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИРОСЛАВ МЕДЄШИ З КОЦУРА

КУЛТУРА ГО ВОДЗИ ПРЕЗ ЦАЛИ ЖИВОТ

Пише: Златко КОЛЄСАР

През културу Мирослав Медєши упознал велї городи ширцом Европи и бувшей Югославиї, и гоч є з Петровцох у Горватскей, фамелийне гнїздо справел у Коцуре. И нєшка є активни у очуваню рускей култури, окреме у Етно клубу „Одняте од забуца”

юбов ґу танцу и ґлуми и анґажованосц у културноуметнїцким дружтве, Мирослава, познатшого як Мирка, одмалючка водзели по рижних городох и валалох цалей Югославиї, алє и ширше. Теди анї нє шнїл же дакеди з фамелию будзе жиц у Коцуре. – Одроснул сом и школовал ше у Петровцох, а кед сом мал 10 роки, теди, шейдзешатих рокох, почал сом ходзиц на фолклорну секцию. Паметам же нас було вельо у класи и шицки зме ходзели на танєц. Мали зме моцну ґрупу, понеже дас штири ґенерациї ходзели на тоту секцию – здогадує ше Мирко Медєши. Културно-уметнїцке дружтво „Яким Гарди” у Петровцох з рока на рок поставало богатше, и накадзи почала робиц и драмска секция, Мирко почал и ґлумиц, цо му ше окреме попачело, бо покалїчел ногу на фодбалу, та после даскелїх рокох фолклор напущел. Медєши ґлумел у велїх представох, драмска секция го тиж одведла до рижних местох, а на єдним госцованю у Коцуре 1978. року, упознал и свою будуцу супругу, ґлумицу Аранку зоз котру ше о рок и оженєл.

ЛЮБЕЛ РОБИЦ З ДРАҐЕНОМ Робел сом з велїма режисерами, були добри, алє Драґутин Драґен Колєсар за мнє найлєпши и найквалитетнєйши режисер з котрим сом робел. З нїм сом вельо сотрудзовал и наисце ме унапрямовал на прави способ у ґлуми и театре. Упивал сом кажде його слово, и нєшка ми мило кед ше на тото здогаднєм – гвари Мирослав.

26 РУСКЕ СЛОВО

– Упознали зме ше кед зме з представу госцовали у Коцуре, а вец зме предлужели контактовац и ознова зме ше видзели кед Коцурци госцовали з представу у Петровцох. Мали зме исти интересованя, а можем повесц же нас любов ґу култури повязала. О рок зме ше повинчали и жили зме перше у Петровцох, а потим зме ше преселєли до Коцура – приповеда Медєши о початкох заєднїцкого живота з його супругу. У КОЦУРЕ ТАК ЯК ДОМА Мирко Мєдеши окрем ґлуми и фолклору, цо му бул гоби, бул заняти у „Алби”, фабрики скла. Робел зоз склом, и понеже його робота була теренска, за фамелию нє мал вельо часу. На терену бул и по 10 мешаци, та Аранка и вон надумали же поглєдаю роботу даґдзе индзей, на другим месце. – Перше зме ше интересовали за Нови Сад, потим за Вербас, и понеже праве там требало роботнїкох, надумали зме остац у Коцуре. Накадзи зме були „свой на своїм”, 1980. року зме ше анґажовали у коцурским театре у представи „Покондирена тиква”. Мал сом щесца же сом познал шицких у култури, през велї роки друженя и стретаня на фестивалох и госцованьох, та сом ше чувствовал так як дома – гвари Мирко и здогадує ше же през роботу у културним живоце и у Коцуре упознал велїх добрих людзох з котрима ше и нєшка дружи. По приходу до Коцура, Мирко охабел активне танцованє у фолклору, алє у театре ше му видзело же може 3. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

дац часц себе, та ґлумел у рижних представох вєдно зоз супругу Аранку. Кед ше фамелия преширела, и дзивку Монику и сина Сашу тиж уведли до швета ґлуми, театра и култури. ЧЕЖКИ ЧАСИ ДЗЕВЕДЗЕШАТИХ По дзеведзешати роки Мирко успишно робел у тедишнїм подприємстве, алє вец пришла война, котра вельо того пременєла. Подприємство препадло, а вон мушел пойсц до войни, до резерви. – Найболяцше тото же сом пошол до своєй оцовщини, до Горватскей, бранїц сербски народ, а мой власни брат бул на горватским боку, понеже ми, Руснаци, нє виберали боки, алє зме ставали там дзе нас положели. Родичи од войСтретнуце зоз нашим владиком Георгийом Джуджаром у Етно клубу ни нє жадали сцекац, сцели остац у своїм обисцу, а мнє, розуми ше, нє було шицко єдно. Поцерпал сом, при ват нї кох, а вец 2000. ро ку на думал отво риц вла нормално, перше сом бул у Митровици, потим у Чаковцох и сну фирму, и ро биц зоз склом, од но сно з обла ка ми и Янковцох, нєдалєко од своєй родней хижи, алє то були таки дзверми. – Так як и кажди початок, и тот бул чежки, алє кус по часи. На тот период нєшка патрим так же ми совисц чиста, нїкого сом нє мушел рушац, стретал сом своїх познатих, кус, робота ше розвивала и вец ми було нєправо же сом дахто мал порозуменє за ситуацию, дахто нє, алє сом ше нї и скорей нє почал робиц самостойно – гвари Медєши. зоз ким нє вадзел и нїкому сом нє зробел зле. Знал сом же теДЗИВКА У КУЛТУРИ, СИН У БИЗНИСУ ди найчежше було моїм родичом, алє и шицким тим котри там остали. На щесце, шицко добре прешло – приповеда З часом, як Мирково дзеци росли, дзивка Моника ше Медєши о чежким периодзе у живоце його фамлиї. Кед после войни пошол до родичох, нє знал ше кадзи пренашла у култури, дзе є и нєшка, а син Саша, после подзец, ґу кому як озвец. Були там сушедово, пайташе улогох у даскелїх представох, баржей нагинал ґу спорту, котри були у войни на процивним боку, та було дакус нє- а вец превжал його роботу, та Мирко задовольни же приємносци, алє на щесце швидко ше и тото превози- предлужел тото цо вон розробел. Почал робиц за сина, шло. Медзитим, власного брата, котри ше борел на про- котри роботу ище баржей розширел и дзвигнул на висцивним боку нє видзел полни 10 роки, покля час нє за- ши уровень, понеже набавели и машини же би могли окрем зоз склом, робиц и зоз ПВЦ столарию. гоєл шицки рани цо их война справела. ЕТНО КЛУБ ЗА ОПУЩОВАНЄ

Зоз представи Покондирена тиква” ” Мирослав и Мелания Макаї

– После войни, брата сом першираз видзел у родичох, точно после єдней децениї и тото перше стретнуце було дакус цлїве. Я ше бал повесц дацо цо би го могло увредзиц, та було дакус нєприємно, алє зме ше якош згварели, збешедовали, та ше и нєшка стретаме и нащивюєме. Шицко зме охабели у прешлосци – гвари Медєши. Во й на пре шла, а фирма у хто рей Мир ко пота ма ль ро бел – пре па дла. Да ске льо ро ки ро бел за дру гих 3. НОВЕМБЕР 2017.

Кед фирму препущел синови, Мирко ознова мал часу за културу и анґажовал ше з другима дїячами же би ше у Коцуре отворел Етно клуб „Одняте од забуца”. Ґлуму нїґда директно нє напущел, гоч после представох „Сятко и Меланка”, „Поп Чира и поп Спира”, „Ковалє”, „Панї министерка” и други, вецей ше нє зявйовал на сцени, алє бул активни споза нєй. „Народни посланїк” була остатня представа у котрей ше Мирко Медєши зявел як ґлумец. – Бул сом анґажовани у шицких представох котри ше робело у коцурским театре. У коло 15 представох сом ґлумел, а з роками сом вше баржай волєл буц за сцену, дзе сом ше старал о сценоґрафиї и бул сом потримовка ґлумцом у технїчних стварох. Дакус сом вистал од ґлуми на бини, и мушим припознац, ослабел ми вид, а потим и слух, та ми там дзе сом бул баржей одвитовало. А поправдзе поведзено, и младшим ше баржей швечело буц на сцени – през ошмих гвари Мирко. Пред 10 роками отворени Етно клуб у Коцуре, а Мирко ше там пренашол и задлужени є за отримованє простору коло Клубу, ушорйованє двора и подобни роботи у природи у котрих наисце ужива. Попри тим, и далєй є активни у театре, а своєй супруги, дзецом и унучатом – велька потримовка. А родни Петровци и милих у Горватскей нащивює вше кед за тото ма часу.■

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (XIX)

ПЕРШИ ЕЛЕКТРИЧНИ СОСТАВ БУЛИ „КАНОНА ДИ”

Пише: Мария АФИЧ

Владимир Венчельовски – Бинди

Владислав Колошняї – Ринґо

На музичней сцени у Руским Керестуре перша хтора почала грац рокенрол була ґрупа „Канонади”, основана 1966. року. Споминали зме их и у прешлим чишлє зоз собешеднїком Владимиром Горняком Зезейом, хтори познєйше тиж бул їх член. Но пре обєктивни причини мушели зме прескочиц хронолоґию збуваньох

першей постави „Канонадох” вежбали Владислав Колошняї Ринґо на буґнох, Янко Ковач на бас ґитари, Яким Медєши Меґре на соло ґитари и Владко Гайдук Пейко на ритем ґитари. Нєодлуга Гайдук одходзи, место нього приходзи Дьордє Ковачевич Дьока и Владимир Венчельовски Бинди як шпивач. Аж у тим составе „Канонади” почали и наступац, а найдлужей ше и отримали, аж по 1969. рок. О нїх нам з тей нагоди буду собешеднїки Колошняї Ринґо и Венчельовски Бинди. ЗА БУҐНИ ШЕДНУЛ МЕСТО БРАТА

Владислав Колошняї за буґни шеднул цалком случайно, як нам випроповедал. — Оцец ме раз послал по старшого брата Елемира хтори зоз пайташами вежбали у ткв. шмикнї. То була єдна простория у составе „Желєней загради” дзе през час велїм ґрупом стали иструменти и дзе ше вежбало. Мой брат грал на буґнох зоз Меґрейом, Гайдуком, Ковачом, а думам же ище анї нє мали мено. Шеднул я теди случайно за буґни, почал сом дуркац з обидвома руками, а Гайдук ми гвари же нє так, алє з тоту руку, так, а з другу так. Попачело ше ми, а брат грал можебуц дас пол рока. Мал дзивку, а во-

28 РУСКЕ СЛОВО

НОВИ И ВАЛАЛСКИ ОБИЧАЇ Познате же рокенрол представял бунт младежи на велї дружтвени норми тедишнього капитализма. Бунт окрем у новим музичним звуку бул виражени и у облєканю, шлєбоднєйшим справованю. Дознаваме же и у Керестуре дзивки дзечнє прилапели мини-сукнї, розпущени власи, а хлапци длугши власи. У чаше „Канонадох” у Керестуре млади „виплашели” потедишнї длугорочни обичай же на танцох дзе ше сходзела младеж, у сали доокола на лавкох шедзели мацери дзивчатох и припатрали ше з ким танцує и спатра ше їх дзивка. – Кед ми почали грац, то ше младим нє барзу пачело и помали преставало. Раз у „Желєней загради”, пред самим танцом активни у младежи Владимир Ковач (нєшка виклер) нароком офарбел уходну капурку од Маковского шора же би ше на ню залїпели мацери хтори уж лєм приходзели закуковац на капурку док була „иґранка” – дознаваме од членох „Канонадох”.

на любела танцовац, а нє шедзиц на иґранки, та вец мушел вибрац лєбо ю, лєбо буґни. Так я вошол до ґрупи место нього. А назвиско ми дали по бубнярови Битлсох Ринґови Старови. Инструменти у тот час були углавним импровизовани, та и Ринґо памета же спочатку мал роздарту буґну та же би на ню зацагли нову скору: зограли ю зоз грушку за швиценє. Було и єдно „поячало”, алє „Канонади” були и перши прави електрични состав. – Спочатку сом мал лєм тот єдини єден танєр, палїчки, и нїч вецей. Вельку бас буґну зме нє мали, аж познєйше ше купело, та сом ше вец ознова учел, бо требало и ноги ускладзиц зоз руками. Учел сом ше и кед „Извори” з Кули приходзели грац, я вше при бини стал и патрел на їх бубняра як вон грає, бо вон мал комплетни буґни. Шицки зме були самоуки, нє було анї богзна кого най ци укаже. — памета о своїх початкох Ринґо. КЕД ПОШЛИ ДО ЛАЛИТЮ, ЯК КЕД БИ ПРИШЛИ БИТЛСИ Як зме спомли, „Канонади” були перши хтори у Керестуре заграли прави рокенрол на елетричних инструментох. 3. НОВЕМБЕР 2017.

ljudze@ruskeslovo.com

дзе зме єдней жими грали на По Ринґових словох репертоар зоз якимшик балу, та нас одвезли з хторим почали вежбац були углавним коньми на санкох, и паметам же инструментали од популарних „Шезме буґни страцели у драже... доусох” найкрасши им були „Плажа” Популарно сци „Канонадох” и „Апачи”, а найвецей од домашнїх сиґурно доприношел и вше лєпрок ґрупох як „Червени коралї”, док ши квалитет звука. З наступох за шпивача нє пришол Бинди. Вец науж мали и свой заробок, та кед вежбали и велї други шпиванки, од ше ґу нїм место Меґрея придру„Силуетох”, „Джентлменох”, „Робожел Владимир Горняк Зезе, потох”, „Ґрупи 220” зоз Драґом Мличали набавяц и лєпшу опрему и нарцом... Од „Стонсох” єдино грали инструменти. А як потвердзели „Сатисфакцию” и „Ласт тайм” и то, и Ринґо и Бинди барз вельо и веяк гвари Бинди, нє у Керестуре и єдижбали, и три раз до тижня. но дакус подшмелєни, бо ше ганьбе– До музики югославянских ли за свой анґлийски язик. рок ґрупох ше вше лєгчейше доОд шпивача Венчельовския Биндия ходзело, бо ше почало видавац дознаваме же вон з екипу вежбац поплочи. Плочи и я сам мал барз чал як петнацрочни, у септембру вельо, бо сом их поряднє купо1965. а наступац почали у идуцим ровал. И учели зме писнї найвецей ку и були барз добре прилапени, позоз плочох. З часом на репертоаготов у сушедним Лалитю. – Барз ре зме мали и до 150 шпиванки и зме постали популарни у Лалитю дзе нє було бриґи грац на „иґранкох” зме грали на двох местох; Там кед цали вечар – приповеда Бинди. зме пошли, як кед би пошли Битлси. Музикантом нє було чежко найсц НОВИ ЗВУК БУНТУ дзивку. Аж зме ше дараз мушели и МЛАДИ ПРИЛАПЕЛИ скривац од даєдней цо ше нам нє паКовач, Дьока, Меґре, Ринґо, Бинди чела – гвари през шмих Бинди. – Путо1966. року Як ше и обидвоме нашо собевали зме вшелїяк, дахто нас привезол на авту, або на старим комбию, вельо раз и пешо, ґитара шеднїки здогадую нови рокенрол звук ше зоз шветовей на плєцо, бо зме ґитари зоз собу ношели, а опрема нам сцени и у Керестуре и вшадзи дзе наступали барз швидтам стала, бо зме там стално ходзели, и два раз у тижню. ко и лєгко „пресадзел” дзекуюци и їх наступом. – Ми Познєйше и на порядним автобусу вечар там, рано назад. имитирали познати югослваянски рок ґрупи, и у тот час У Керестуре зме влєце наступали у „Желєней загради” я думал же то їх ориґинална музика. Аж познєйше сом лєм кед було дацо векше, як Кирбай, а през жиму зме дознал же и вони лєм прешпивйовали странски шпиванграли у Мензи, у комбинатовей сали. Видзи ше ми же ки на сербски. Так ми „поштредно” пресадзели до нас зме дас раз були и у Вербаше, Кули, Козари (Нова Кула) шветови рокенрол. Но власну музику зме ше нє усудзовали твориц у тот час. То було аж познєйше у „Ореолох” – толкує Бинди. Бинди у „Канонадох” грал по марец 1969. док нє пошол до войска, а Ринґо предлужел и кед вони потим пременєли мено до „Саґураро 25-25” и док и вон нє пошол до ЮНА. То бул конєц його рок кариєри. Активовал ше ознова 1979. року кед го поволали з Дома култури на турнею до Бенелуксу. – Там сом предлужел грац, вец и у составе „Идеали” хтори наступал на балох и свадзбох, а нєшка сом член Хлопскей жридловей ґрупи и Хору у Доме култури. Бинди после войска пошол робиц до Нємецкей. Док бул там Зезе му нє дал мира и ровно го волал най ше враци, та осную нови состав. – О рок сом ше врацел, зблїжел ше з терашню супругу Ґенку а и пре Зезейово нагварянє остал сом и седем мешаци грал у новооформених „Ореолох”. Врацел сом ше зоз супругу до Нємецкей и 10 роки ище грал на ґитари и шпивал за свою душу. А любов ґу рокенролу ме трима и нєшка. Иншаку музику анї нє любим слухац. На ґитари и клавиятурох грає и мой син Кристиян хто жиє у Состав „Канонади” 1968. року Канади. – заключел Бинди. ■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БАЧИНЦОХ

СВЯТИ ЛУКА ЛЇЧЕЛ ДУШУ И ЦЕЛО На швето апостола и євангелисти Луки, вовторок церква и вирни у Бачинцох преславели 187. по шоре храмове швето – Кирбай з Архиєрейску Службу Божу хтору предводзел наш еґзарх кир Георгий Джуджар, а сослужели 11 священїки

кирбайскей казанї преосвящени владика кир Георгий наглашел же медзи значнима апостолами хтори ширели Слово Боже и научовали, бул и апостол и євангелиста Лука хтори нєбесни покровитель Церкви у Бачинцох. Лука ше находзи медзи 70 апостолами хторих вибрал Христос же би ширели и научовали християнску виру по швеце. – После воскресеня Исуса Христа, апостол Лука приблїжовал Бога ґу людзом и научовал вєдно з апостолом Павлом. Записал Євангелию обсяжно и точно, а тиж написал и кнїжку о дїлох апостолских, найвецей о апостолови Павлови. Вон закончел живот у Ахаї у Малей Азиї з мученїцку шмерцу и його мощи познєйше пренєшени до Константинополю. Лїчел баржей душу як цело, а нам зохабел Євангелию и Дїла апостолски зоз хторих черпаме як швижу воду хтора нам потребна за духовне оздравенє. Вон наш покровитель и защитнїк и треба же бизме ше му модлєли за нашо потреби же бизме достали ласку праведного живота – гварел у казанї владика и повинчовал щешлїви и благословени Кирбай домашньому парохови о. Даркови Рацови и вирним.

ГОСЦИ На Служби Божей були и Олена Папуґа, народна посланїца у Скупштини Републики Сербиї, Мартица Тамаш, директорка НВУ „Руске слово”, Ирина Папуґа, у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу, як и Слободан Лазаров, предсидатель Совиту МЗ Бачинци.

ПАНОЦОВЕ Вєдно зоз апостолским еґзархом кир Георгийом Джуджаром на Архиєрейскей Служби Божей сослужели монс. Филипо Колнаґо, перши секретар Апостолскей нунциятури у Беоґрадзе, о. Владислав Варґа, парох у Сримскей Митровици, о. Михайло Режак, парох у Шидзе, о. Михайло Малацко, парох у Руским Керетсуре, о. Юлиян Рац, парох у Новим Садзе, о. Алексий Гудак, парох у Старим Вербаше, о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, о. Михайло Шанта, капелан у Руским Керстуре, о. Владимир Маґоч, парох у Вуковаре, о. Владимир Седлак, парох у Петровцох и о Мартин Дретвич зоз Винковцох. Тиж бул присутни и православни священїк зоз Сримскей Митровици о. Бранко Йосич, як и римокатолїцки паноцове зоз Осиєку и Альмашу, хтори нє служели.

Парох о. Дарко подзековал владикови, як и паноцом, чесним шестром, панїматком, вирним и госцом хтори пришли до Бачинцох зоз вецей наших местох подзелїц радосц зоз домашнїма. На Служби Божей апостол читал о. др Борис Холошняй, а Євангелию о. Алексий Гудак. Шпиванє на богослуженю предводзели о. Борис, о. Михаил Холошняй и о. Дарко, а тиж шпивали и жени вирнїци з Бачинцох. Споведал о. Владимир Седлак. После Служби Божей бул традицийни обход коло церкви зоз читаньом Євангелийох, а на концу одшпиване „Многолїтствиє”.■ Владимир Дїтко

30 РУСКЕ СЛОВО

3. НОВЕМБЕР 2017.

duhovni@ruskeslovo.com

ЗАШЕДАЛА МЕДЗИНАРОДНА ВЛАДИЧЕСКА КОНФЕРЕНЦИЯ СВ. КИРИЛА И МЕТОДИЯ

ВЄДНО ЗОЗ ШТИРОМА НУНЦИЯМИ

зоз будинком у Футожскей улїци, чийо отверанє будзе у маю шлїдуюцого року – гварел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар. М. Г. К.

РУСКИ КЕРЕСТУР

У ЄВАНГЕЛСКЕЙ ЦЕРКВИ У КОЦУРЕ

Фото: В. Вуячич

У Новим Садзе прешлого тижня зашедала Медзинародна владическа конференция (МВК) св. Кирила и Методия на хторей анализована нащива папи Франї и Ватикану, проєкти Каритасу и помоц миґрантом, запровадзованє вирскей настави, питанє порцийох на церковни нєрухомосци, предлог Закона о теметовох и хованю, и питанє реституциї маєтку Католїцкей Церкви. На зашеданю владикох зоз Сербиї, Чарней Гори и Македониї були и представнїки папи, апостолски нунциї зоз Беоґраду, Софиї, Сараєва и Любляни. Як гварел предсидатель МВК монс. др Ладислав Немет, Конференциї ше додатно придружел и владика з Албаниї. З тей нагоди, у католїцкей Церкви Мена Марийового шицки владикове вєдно одслужели шветочну Службу Божу на хторей були и велї вирни. На тим сходзе бул и монс. др Георгий Джуджар, подпредсидатель МВК, тиж и член у стаємней Ради Конференциї, хтори и на чолє Ради за научованє вири. – Окрем розпатраня одредзених темох, мали зме и маме у оглядзе же ше у Новим Садзе пририхтує стаємне шедзиско тей Медзинародней владическей конференциї,

ПЕРША СЛУЖБА О. ЗАДРЕПКА

Неоєрей о. Данил Задрепко внєдзелю служел свою першу Службу Божу у парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, и вирним подзелєл свой неоєрейски благослов и памятни обращики. Паноца Задрепка и його панїматку у Службох Божих на 8 годзин и у Велькей на 10, привитал домашнї парох о. Михайло Малацко. Млади священїк з домашнїма служел у Велькей и у дзецинскей Служби на 11,30 годзин, а у шицких спомнутих, як и у вечаршей на 18 годзин, и наказовал. Накратко представел свою биоґрафию и школованє на драги до священства кед є пошвецени 21. септембра того року у своїм родним Дюрдьове. У своєй першей казанї керестурским парохияном толкуюци Слово Боже, о. Здрепко наглашел же ше у живоце найважнєйше тримац Исусовей заповиди – любиц Бога и ближнього, понеже любов над законом зоз хторим ушорени людски заєднїци. Кед у єдней заєднїци панує лєм закон, а без любови, у таким дружтве анї нєт правдивого напредованя, заключел неоєрей. Свою казань пошвецел праве Любови, о хторей вжал и мото на своїм памятним обращику — виреченє од св. Павла же „Любов нїґда нє престава”. М. А.

3. НОВЕМБЕР 2017.

ОЗНАЧЕНИ ЮВИЛЕЙ РЕФОРМАЦИЇ

У Євангелскей церкви у Коцуре внєдзелю, 29. октобра, означени ювилей 500-рочнїци реформациї Мартина Лутера. У просторийох церкви отримане богослуженє котре служел лаїцки пастор Євангелскей церкви Александар Суботин, а окрем вирнїкох Євангелскей церкви на Служби були представителє Општини Вербас, коцурских КУД, Основней школи „Братство единство” зоз Коцура, нєвладови сектор и госци зоз других местох. Теолоґ Драґан Раданович зоз Церкви милосци, котра припада Анґликанскей Церкви, бешедовал о реформациї и єй значносци, як и о єй добрих и подлих бокох. На преслави ювилею були присутни госци зоз Лирдаму зоз Голандиї котри уж роками на велї способи помагали нє лєм коцурскей Євангелскей Церкви, алє прейґ Церкви и донацийох и Коцуру. Присутни тиж могли опатриц и кратки филм о активносцох Євангелскей Церкви и участвованю у гуманитарнх акцийох помоци вибеженцом. Општина Вербас обезпечела средства за преславу реформациї, реновиранє церкви и орґанизованє гуманитарних акцийох у котрих Євангелска Церква порядно участвує. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. новембра 2017. року наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел мили супруг и оцец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. новембра 2017. року наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел мили син и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. октобра 2017. року умар наш мили

ЯРОСЛАВ САЛАҐ (1967–2017) з Руского Керестура Вично останєш у наших шерцох. З любову и почитованьом памятку навики чуваю мац Нада, брат Владо и шестра Марча зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ЯРОСЛАВ ПАПУҐА (1943–2017) з Нового Саду народзени у Бачинцох З любову и почитованьом памятки на ньго чуваю супруга Ана, дзивка Хелена и син Любомир зоз фамелиями

ЯРОСЛАВ САЛАҐ (1967–2017) з Руского Керестура

Час преходзи, а боль и смуток вше векши. Нє можеме ше помириц же це вецей нєт. Єдине нам поцешенє же це вецей нїч нє болї. Памятку на це, на твою любов хтору ши нам давал навики буду чувац супруга Славка и дзивчата Милица и Ивана Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. новембра 2017. року наполнєли ше смутни штерацец днї як нас нєсподзивано занавше зохабел наш кум

ЯРОСЛАВ САЛАҐ – СУЛЬО (1967–2017) з Руского Керестура Вше будзеш у наших думкох и нїґда це нє забудземе. З любову и почитованьом памятку на це буду чувац кумово Янко и Снежана Горняково Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра наполня ше шти- Дня 2. новембра наполнєл ше єден длуги и жалосни рок як вецей нє ри смутни роки як нас занавше зо- з нами наш мили супруг и оцец хабела наша мила супруга и мац

ИРИНА ТАМАШ народзена Барат (1949–2013) з Коцура Памятки на ню чуваю ожалосцени супруг Миленко, дзивка Даниела и син Иван Най спочива у мире!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. октобра 2017. року наполнєли ше 6 жалосни роки як престало дуркац шерцо нашей милей мацери, баби и прабаби

Дня 28. октобра 2017. року наполнєли ше 7 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ЯКОВ ЯША ВАДАСКИ (22. Х 1953. – 2. XI 2016) з Коцура Дзекуєме ци за шицку любов и доброту хтору ши нам нєсебично даровал. Навики останєш у наших шерцох и памяткох. У смутку и жалю за тобу оставаю супруга Мелания и син Саша Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. новембра 2017. року наполня ше седем роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

СЛАВОМИР БУИЛА (1941–2010) з Дюрдьова Його милу подобу у своїх шерцох занавше буду чувац супруга Єлица, синове Мирослав и Владимир зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH МАРИЯ ВЛАДИМИР народзена Будински (1929–2010) (1932–2011) ТИРКАЙЛОВО з Руского Керестура Мили родичи, после Вашого одходу остала лєм пражнїна и боль. Нєт слова з котрима можеме описац кельо сце нам значели. Доброта, сцерпезлївосц и любов котру сце нам щиро и нєсебично даровали, водзели нас през живот, а Вашо слова занавше останю уткани у наших шерцох. Вично Вас буду паметац: син Янко з фамелию, дзивка Мария з фамелию и син Михал з фамелию Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

– mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

3. НОВЕМБEР 2017.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра 2017. року наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш мили брат

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Руского Керестура Брату, смутни нам кажди дзень, кажди октобер. Перше родичи, а вец и Ти. Зохабел ши нас з вельким больом у наших шерцох. Нїч вецей нє таке як цо було з тобу. Велї швички ше уж загашели при твойому памятнїку, а прешол лєм рок. Твою доброту, подобу и твойо дїла нє може врациц анї єден пламень. Вше зоз тобу: брат Янко з фамелию, шестра Мария з фамелию и брат Михал з фамелию Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра 2017. року наполнєл ше жалосни рок як ше преселєл до вичносци

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Руского Керестура Дня 31. октобра 2016. року престало дуркац твойо шерцо и преселєл ши ше до вичносци. Були зме и нєшка на твоїм гробе и знова чувство осаменосци, пражнїна, боль и жалосни очи котри плачу за тобу. Дзекуєме ци за твою вельку любов, пожертвованосц, доброту и красни памятки. Навики це будземе ношиц у своїх жалосних и боляцих шерцох. Супруга Весна, син Владимир, дзивка Наташа зоз супругом Ваньом и унук Павле Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. октобра наполнєл ше смутни рок як вецей нє з нами наш мили кум

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА (1959–2016) з Рускго Керестура

У наших молитвох и шерцох занавше ши з нами. Ожалосцена мац Хомова Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ВЛАДИМИР ТИРКАЙЛА ТИКИ (1959–2016) з Руского Керестура Памятку на його любов и доброту навики буду чувац у своїх шерцох кумово Хомово Наталия и Янко и кумчата Яни и Мирко

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „НС229, НСУ229, НСЛ229, НСО229 НС ПМФ”, у Улїци Площа Досителя Обрадовича 3, Нови Сад, на катастерскей парцели число 3660/6, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

3. НОВЕМБEР 2017.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок радио базней станїци мобилней телефониї „НС2499_01 НС_Нови_Сад_Булевар_Ошлєбодзеня_3” Ношитель проєкта „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок радио базней станїци мобилней телефониї „НС2499_01 НС_Нови_Сад_Булевар_Ошлєбодзеня_3”, у Улїци Булевар ошлєбодзеня число 115, на катастерскей парцели число 933, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. октобра 2017. року принєсла ришенє число VI501-642/17 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

НА СОБОТУ МАСКЕНБАЛ У РКЦ У Руским културним центру (РКЦ) на соботу, 4. новембра 2017. року, будзе орґанизовани маскенбал. Орґанизатор надпомина же маска обовязна, присутних будзе забавяц „Тамарис бенд”, а уход на маскенбал шлєбодни. Програма почина на 20 годзин, у РКЦ, у улїци Йована Суботича 8, у Новим Садзе. ***

ДРУЖЕНЄ МЛА ДИХ У КОЦУРЕ

На соботу 4. новембра 2017. року на 19 годзин у Каритасу у Коцуре будзе друженє младих на тему „Найвекши медзи вами най вам будзе слуга”. Госц Михаль Миши Орос, а орґанизаторе млади зоз Коцура и Руского Керестура.

*** БАЛ МЛА ДИХ У ДЮРДЬОВЕ

Млади з КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове и того року орґанизую Бал младих (од 15 по 35 роки), хтори будзе 18. новембра у просторийох КУД. Уходнїца 1 200 динари, орґанизаторе обезпечую богату вечеру и томболу, а на Балє будзе грац „Пицикато бенд”. Уходнїци мож резервовац и купиц по 11. новембер при Борис Цапови (064/570-83-80) и Тамари Салаґ (064/412-98-85), лєбо прейґ їх Фейсбук-

34 РУСКЕ СЛОВО

КОНКУРС ЗА СТУДЕНТСКИ СТИПЕНДИЇ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ Општина Жабель розписала конкурс за додзельованє стипендийох за тот академски рок за успишних студентох на основних, дипломских, специялистичних, докторских и фаховних студийох (основних и специялистичних) на факултетох у Сербиї. Стипендиї ше додзелює од першого року студийох, та надалєй. Условиє же би студенти од другого року мали оцени векши як 9,00 а студенти першого року студийох же би у стреднєй школи у шицких штирох рокох мали просек 5,00. Стипендию буду доставац дзевец мешаци од 1. октобра того року, а винос будзе утвердзени з ришеньом предсидателя општини. Прелиминарна лїстина будзе обявена по 25. новембер на урядовим сайту општини – www.zabalj.rs. на котрим мож опатриц шицки условия о конкурсу. Конкурс тирва по 10. новембер того року, вимогу мож превжац на урядовим сайту Општни Жабель у оддзелєню за конкурси котри ше находзи на лївим боку першого боку сайта С. С.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 060/5088-433. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 060/5088-433 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

*** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-3862. ***

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Юлиян Тамаш: СЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . . . . . . . . . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . . . . . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . . . . . . . .300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ

3. НОВЕМБEР 2017.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

ВИШЛО ВЕБ-ВИДАНЄ ТРЕЦОГО ЧИСЛА „ШВЕТЛОСЦИ” Тих дньох вишло вебвиданє трецого тогорочного числа часописа за литературу, културу и уметносц „Шветлосц”. Як и звичайно, число отвера блок уметнїцкей литератури, у котрим поезия Тамари Хрин и проза Михала Рамача, док у рубрики „Зоз шветовей литератури” вишло трицец пияте предлуженє першого интеґралного прекладу Старого завита на руски язик, котри зоз старогреческого преложел др Янко Рамач. Перши, цалосни преклад поеми Гавриїла Костельника „Умартей дзивочки” з українского на руски язик преложел др Юлиян Рамач, док остатнє, седме предлуженє драгописа „Корея, post sciptum” Радмили Ґикич Пeтрович зоз сербского преложела Мелания Шанта. „Огляди” приноша трецу, закончуюцу часц дипломскей роботи Весни Бесерминї „Свадзебни писнї и святочни бешеди”, а рубрика „История” роботу др Янка Рамача „Историоґрафия Руснацох у Югославиї у чаше медзи двома шветовима войнами”. Шлїдзи рубрика „Статї и есеї” у котрей прилог Дюри Латяка „Жирошови – запожнєни подзекованя”, а ту и друга часц библиоґрафиї Миколи М. Цапа „Гавриїл Костельник и Руснаци Югославиї у часопису Нива”. „Прикази, критики, рецензиї” представяю три нови кнїжки за дзеци и найновшу кнїжку Саши Сабадоша, о котрих пишу Ирина Гарди-Ковачевич и Ваня Дула. „Драмски додаток” виполнює текст „Юшка з канаринца” Милоша Радовича, котри зоз сербского преложел Михайло Зазуляк. Число илустроване з рисунками и скулптурами Ивана Киша. Як и шицки дотерашнї числа, и тото число „Шветлосци” мож опатриц на адреси: www.ruskeslovo.com/шветлосц. М. М. Цап 3. НОВЕМБEР 2017.

ОТРИМАНЕ ОПШТИНСКЕ ЗМАГАНЄ У СТОЛНИМ ТЕНИСУ

КЕРЕСТУСКИ ШКОЛЯРЕ ЗАВЖАЛИ ПЕРШИ МЕСТА Општинске змаганє у столним тенису, на хторим участвовали школяре зоз Руского Керестура, Кули, Червинки и Липару отримане 30. октобра у физкултурней сали керестурскей Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”

У катеґориї основних школох екипно перше место завжала керестурска Школа „Петро Кузмяк”, за хтору бавели Матей Сабадош и Велько Шомодї, а у истей конкуренциї у поєдинєчним змаганю перши бул Матей Сабадош, други Желько Шомодї, а треци Никола Бульчик. Ище бавели и Иґор Фейди, Матей Макаї и Александар Шанта. У конкуренциї штреднїх школох, и у хлопскей и женскей екипней катеґориї, керестурска Школа тиж так була перша. У хлопскей катеґориї екипно бавели Стефан Горняк и Иґор Маньош, хтори завжал и перше место у поєди-

нєчней катеґориї, а Горняк друге место. У женскей катеґориї керестурску Школу екипно представяли Дорис Бучко и Дияна Величкович. Величковичова завжала перше место и у поєдинєчней конкуренциї, Бучкова друге, а треце место Марияна Виславски. Школярох керестурскей Школи за змаганє порихтали наставнїкове физичного воспитаня Славко Пап и Любо Орос. Першопласовани у екипних и поєдинєчних катеґорийох иду на Зонске змаганє, хторе будзе отримане 8. новембра у Бачким Брестовцу. М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ФУТОЖА НЄ – ВИ СО КА ҐАРА ДИ ЧА ФК „Бачка 1923” – ФК „Софекс” (Футоґ) 1:4 (0:3) Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох коло дзешец. Главни судия Марко Ґаїч з Нового Саду, помоцни Филип Бем з Нового Саду и Мирко Радакович з Ґардиновцох. Ґоли за Бачку дал Урош Павлов. Конєчни резултат 1:4 (0:3) за госцох. БАЧКА: Калайджич, Дякович, Данґубич, Курушич, Павлов, Пантич (капитен), Цвиїч, Деянович, Балоґ, Тривунович Д. и Маркович. Вименки було у другим полчасу бависка – у 46. минути вошли Рац место Балоґа, у 67. минути Тривунович М. место Цвиїча и 78. минути Станков место Деяновича. У тринастим колє єшеньскей часци першенства Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, внєдзелю 29. октобра Дюрдьовски ФК „Бачка 1923” бавела на своїм терену процив фодбалерох ФК „Софекс” зоз Футоґу котри ше од початку першенства находза при верху лїстини Подручней лиґи. Пред нєдзельовим змаганьом були на другим месце зоз 24 бодами, як и першопласована екипа. Змаганє закончене на хасен госцОх, а за домашнїх у

60. минути ґол дал Урош Павлов. Под час змаганя падал диждж и дул витор розличного интензитету. У 52. минути пре моцни диждж и витор судия претаргнул бависко на 7 минути, алє о кратки час є предлужене. После того змаганя „Бачка 1923” ма 16 боди и з дзешатого спадла на єденасте место на таблїчки Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад. Шлїдуюце змаганє ше отрима на соботу, 4. новембра на стадиону у Буковцу зоз ФК „Фрушкогорски партизан” хтори на штернастим месце на таблїчки. Змаганє почина на 13.30 годзин. С. Саламун

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

НАПРЕДАК ОСВОЄЛ ЄШЕНЬСКУ ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА

Внєдзелю бавени змаганя 11, остатнього, кола єшеньскей часци першенства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. Медзитим, єшеньска часц ище нє законченa, бо у тим колє нє одбавени аж три змаганя пре хвилю, односно пре моцни витор и диждж. У Куковцох змаганє медзи домашнїм Обиличом 1993 и екипу Ердевику 2017 претаргнута у 45. минути з резултатом 1:1. У 55. минути претаргнуте и змаганє ОФК „Бинґула” – ОФК „Бачинци” кед резултат бул нєришени 0:0. У Батровцох одложене змаганє медзи домашнїм Омладинцом и Ґраничаром з Ямени. Тоти

36 РУСКЕ СЛОВО

три змаганя буду бавени на соботу 5. новембра. Одбавени лєм три змаганя и то водзаци Напредак з Вашици победзел Єдинство (М) зоз 3:0, Синдєлич з Ґибарцу победзел на госцованю у Люби екипу ФК „Єдинство” зоз 4:2, а Сримец у Беркасове страцел од Єдноти зоз Шиду 2:0. Гоч урядово першенство ище нє закончене, перше место освоєл Напредак зоз 29 бодами, Обилич 1993 други зоз 25 бодами и змаганє менєй, Ердевик 2017 треци зоз 22 боди тиж зоз змаганьом менєй, штварти ОФК „Бачинци” зоз 19 бодами и змаганьом менєй, а пията Єднота

тиж зоз 19 бодами. Сримец на шестим меце зоз 14 бодами кельо ма и Єднота на седмим месце, Синдєлич осми ма 12 боди, дзевята ОФК „Бинґула” зоз 9 бодами и змаганьом менєй, Омладинєц дзешати тиж зоз 9 бодами и змаганьом менєй, Ґраничар єденасти зоз пейцома бодами и змаганьом менєй, а остатнє 12, Єдинство (Лю) зоз 1 бодом. У 11. колє Медзиопштинскей фодблскей лиґи Срим, фодбалере ОФК „Бикич” призначели побиду на госцованю у Руми процив фодбалерох Фрушкей Гори дзе победзели зоз 3:1. На таблїчки ше находза на 14 месце зоз осем бодами. Вл. Дї. 3. НОВЕМБEР 2017.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ТРИ БОДИ НА ЧЕЖКИМ ГОСЦОВАНЮ ФК „Напредак” – ФК „Искра” 0:2 (0:2) ИСКРА: Мирицки, Дрляча, Барович, Юшкович, Дамир Ґубаш, Ваяґич, Перович (Иван), Мароєвич, Країнович, Дамян Ґубаш и Сердар. Ґоли за Искру: Дамян Ґубаш и Лука Країнович. Госцованє у Надалю за Искру вше було чежке та бавяче пририхтани и мотивовани вошли до того змаганя и на концу освоєли вельки три боди котри их затримали на верху таблїчки. Искру на госцованє до Надалю першираз водзел нови тренер, Зоран Шеки Дюрович котри после задзекованя Здравка Бабича зоз екипу одробел лєм три тренинґи. Гоч було и таких котри ше обавали ше пременка тренера погуби атмосферу у екипи, указало ше же швижа крев у клубу мотивовала фодбалерох же би ше у красним шветлє указали новому тренерови и уверели го же заслужую место у тиму.

НЄРИШЕНО У ОПШТИНСКИМ ДЕРБИЮ У пионирскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Вербас–Бечей Искра у Вербаше бавела процив першопласованей екипи ОФК „Вербас” котра потераз мала шицки побиди и одбавела нєришено 2:2. Ґоли за пионирох Искри на тим змаганю дали Ненад Шанта и Давид Гарди.

ЗОРАН ДЮРОВИЧ НОВИ ТРЕНЕР ИСКРИ Прешлого тижня ФК „Искра” пременєла тренера. Потерашнї тренер Здравко Бабич пре здравствени причини дал задзекованє на функцию и на його место пришол Зоран Шеки Дюрович. Дюрович у своєй фодбалскей кариєри бавел за ФК „Вербас”, ФК „Нєґош” зоз Ловченцу, ФК „Войводина” зоз Нового Саду и ФК „АИК” зоз Бачкей Тополї. У тренерскей кариєри тренирал фодбалерох Вербасу, Сутєски зоз Бачкого Доброго Поля, Обилича зоз Змаєва и ФК „Крущич”. Нови тренер ФК „Искра” Зоран Дюрович водзи и познату дзецинску школу фодбалу ЦФК зоз Вербасу.

Подла хвиля вплївовала на бависко хторе нє було таке красне за око кельо борбене и праве першенствене. Домашня публика и фодбалере од початку правели прицисок на судию, алє судия нє подлєгнул и одсудзел цалком добре, та до вираженя могол присц квалитет екипох котри тей нєдзелї бул на Искровим боку. Початок змаганя припаднул домашнїм котри у уводних минутох змаганя мали два добри шанси котри остали нєвихасновани. У першим полчаше Искра бавела процив моцного витру, та чежко могла розвивац красни акциї, алє заш лєм домашнїх у 20. минути сцгла кара пре нєвихасновани шансу кед Дамян Ґубаш дал ґол за 1:0 Искру. Домашнї после першого ґолу предлужели зоз прициском медзитим без добрих шансох за ґол. У 37. минути Лука Країнович ришел хто будзе побиднїк. Країнович єдну длугоку лабду приян на половки терену и сам предриблал штверих бавячох домашнєй охрани, вибил сам опрез ґоламана и рутински го звладал. Зоз резултатом 2:0 ше пошло на одпочивок, а то бул и конєчни резултат. У другим полчаше Искра мал и помоц витру и госци ридко и доходзели до Искрового ґолу. У тим периодзе змаганя коцурски фодбалере мали ище даскельо добри шанси, алє резултат остал 2:0. После 11 одбавених колох Искра и далєй на першим месце на таблїчки зоз 30 освоєнима бодами. У шлїдуюцим колу до Коцура приходзи екипа ФК „Раднички 1905” зоз Баймоку, а змаганє почнє на 13 годзин. З. Колєсар

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ЗМАГАНЄ ПРЕТАРГНУТЕ ПРЕ НЄПОГОДУ ФК „Славия” (Пиньвиц) – ФК „Русин” 0:0 (0:0)

Пиньвиц: стадион ФК „Славия”, патрачох 150. Судия Н. Малбашич зоз Зомбора. Жовти картони у екипи Русина достали: Фекете, Б. Орос, Грнґяр и Орсаґ.

3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСИН: Ж. Орос, Фекете (З. Саянкович), Голик, Грнчяр, Малацко, Павлович, Б. Орос, Катона (Кочиш), Бранкович, Чизмар, Орсаґ (М. Саянкович) Змаганє у Пиньвиц було праве першенствене, алє лєм у першим полачсу. Пре нєдостаток бавячох, хтори нє могли бавиц пре покалїченя лєбо други причини, внєдзелю за „Русин” бавел и їх тренер Златко Саянкович. Други полчас почал з нєпогоду, так же змаганє нє могло предлужиц и закончене є з нєришеним резултатом . Но, у першим полчасу найлєпшу нагоду за ґол мали домашнї бавяче, алє лабда прешла коло правей стативи. „Русин” тераз на дзевятим месце на таблїчки, зоз 15 бодами.У шлїдуюцим колє, на нєдзелю, „Русин” будзе бавиц на домашнїм терену процив ФК „Стари ґрад” з Бачкей Паланки. Змаганє почнє на 13 годзин на Ярашу. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ АЕРОБИК У КОЦУРЕ

ОСЕМНАЦ РОКИ ВЕЖБАЮ ЯК ЗЛОЖНА ФАМЕЛИЯ

Пише: Златко КОЛЄСАР

Спорт и рекреация у нєшкайшим, швидким способе живота барз значна же би ше людзе ошлєбодзели од стресу и на тот способ злєпшали свойо здравє. У городзе лєгко мож вибрац способ рекреациї и одлучиц ше за спорт котри особи найвецей одвитує, а на валає єст менєй вибору, алє мож найсц одвитуюцу рекреацию

ени у Коцуре уж полни 18 роки, точнєйше од 1999. року маю нагоду ходзиц на найпопуларнєйшу файту женскей рекреациї, а то аеробик. Тот континуитет од скоро 20 роки отримани дзекуюци женом котри маю вельку дзеку за вежбаньом и гоч од початку сами себе финансую, вони нє одуставаю. Окрем пре жени котри вежбаю, аеробик у Коцуре ше отримал и пре фитнес тренера Даницу Дану Влахович котра шицки тоти роки водзи квалитетни тренинґи зоз котрима коцурски жени презадовольни. Даница, иншак, медицински роботнїк и давно постала свидома же рекреация важна, нє лєм пре физични випатрунок, алє насампредз пре здравє цалого цела. НА СЕДМЕДЗЕШАТ РОКИ ВОДЗИ ТРЕНИНҐИ Прешлого тижня у фискултурней сали ОШ „Братство єдинство” жени рекреативки своєй тренерки пририхтали єдно красне нєсподзиванє. Понеже Даница – Дана, як ю шицки волаю, прешлого тижня наполнєла 70 роки живота и вошла до осмей децениї, накадзи пришла на тренинґ у физкултурней сали на струнячи дочекал ю вельки букет квеца зоз винчованку, у котрей єй дзивки пожадали же би ище вельо роки вежбала и зоз тим ентузиязмом тримала трениниґи.

ВЕЖБАНЄ У РИТМЕ МУЗИКИ Аеробик файта тренинґу хтори комбинує аеробни вежби зоз вежбами нацагованя и моци. Циль аеробику же би ше звекшало моц мускулох, еластичносц цела и злєпшало кардиоваскуларни капацитет орґанизма. Вежба ше у ґрупи, зоз музику и у присустве инструктора. Як файта отримованя добрей кондициї цела перше го тренирали вояци виздухоплївства Зєдинєних Америцких Державох, од 1980. року популаризовала го позната ґлумица Джейн Фонда. Нєшка постої и змагательни аеробик, а змаганя ше отримує по цалим швеце.

38 РУСКЕ СЛОВО

– Вежбам уж полни 46 роки, а рекреацию водзим по два раз тижньово у Коцуре и у Вербаше. Здогадуєм ше же зме перши тренинґи у Коцуре отримовали у Каритасу и теди на першим тренинґу було 37 дзивки, а вец у єдней хвильки, ту у Коцуре у тей фискултурней сали було аж 137 дзивки, жени котри зо мну вежбали. Ми у Коцуре єдна велька и зложна фамелия и шицки дзечнє приходза вежбац, а кед даєдна дзивка нє може присц на тренинґ обовязно ми пошлє порученє же прецо нє придзе. Дзвки котри руша на аеробик же би були красни и зґодни правя гришку, понеже я тримам же кажда дзивка кед є здрава, вец є и красна, а од шицкого того, аж и самого зацагованя цела вельо значнєйше же ше прейґ вежбаня вируцує стрес, неґативну енерґию и шицки бриґи поставаю менши – гвари Дана Влахович. ДАНА „ЗАВИСНА” ОД ВЕЖБАНЯ Окрем же трима рекреацию и вежба зоз женами штири раз до тижня, Дана ше намага же би и шлєбодни час преповадзовала активно, та ю часто мож видзц и на вербаским базену як нєвистато плїва. – Можем за себе повесц же сом зависна од вежбаня, бо и кед сом хора мушим присц на тренинґ. Пред двома роками сом зламала руку, та сом аж и теди поряднє приходзела и вежбала зоз руку у ґипсу. По моїм думаню, фитнес найкомплетнєйши способ вежбаня, понеже ту робя шицки мускули. Мой тренинґ тирва годзину и пол и нїґда ше нє случує же ше допито чека же би прешл тота годзина и пол, алє ми вше и хиби часу же бим одро3. НОВЕМБЕР 2017.

sport@ruskeslovo.com

ТРЕЦИ „ОКТОБЕРСКИ СТРЕТНУЦА” ВЕРБАСКИХ ГОРЯКОХ

И ШПАЦИРАНЄ И ЗМАГАНЄ

Дана Влахович

бела шицко цо сом заплановала – гвари Дана Влахович. Жени и дзивки у Коцуре на аеробик приходзели и кед мали почежкосци зоз локацию, та єден час вежбали у Пелетовей сали, у Каритасу, та у Доме култури, углавном циль бул же би нє препущовали тренинґи, а наисце було чежко дакеди и Дани присц до Коцура. Понеже Дана нє гонї авто и на тренинґ приходзи на автобусу або таксию, случовало ше же нє мала превоз, алє заш лєм ше нашол дахто зоз ґрупи хто би пошол по ню и врацел ю до Вербасу после тренинґу. ВЕЖБИ ЗА ДЗИВКИ И ПЕНЗИОНЕРКИ На тренинґ ходза млади дзивки и жени у пензиї, за шицких єст места и тото цо найважнєйше, шицки вежбаю кельо можу и як можу, а Дана ту же би водзела рахунку же би вежби робе-

ШКОЛСКА САЛА ЄДИНЕ МЕСТО ЗА КОЦУРСКИХ СПОРТИСТОХ

З нагоди означованя Дня општини Вебрас, Горяцки клуб „Гора” концом октобра треци раз орґанизовал акцию шпацированя и змаганя у горяцкей ориєнтациї „Октоберски стретнуца”. Любителє шпацираня могли ше шейтац по трох дражкох, од 8, 12 и 16 километри. Рути преходзели през лєс, коло беґеля, през польо, и добри су за шицки возрости, а змаганє у горяцкей ориєнтациї отримане коло теренох Спортского здруженя у населєню Винїци. Госцох було зоз велїх местох, а найвецей зоз Суботици, Зомбора, Зренянину, Сириґу, Нового Саду, Бечею, Нового Бечею, Кикинди, Вершцу, Шабцу – коло 200 учашнїки. На концу змаганьох було друженє за учашнїкох, полудзенок и додзельованє дипломох и подзекованьох. А. М.

Фискултурна сала ОШ „Братство єдинство” ма пополнєти термини зоз спортскима активносцами та, окрем аеробику, у сали ше отримує и тренинґи фодбалерох. Тиж так, школяре у рамикох своїх спортских секцийох отримую свойо тренинґи.

ли правилно и же би пре дацо, цо нє можу поробиц у тей хвильки, нє одустали од вежбаня. Даница зоз свою енерґию, ентузиязмом и сцелосцу дава огромну мотивацию шицким котри ходза вежбац же би ше нє дали и же би звладали и вежби котри дакус чежши, понеже кед то може жена котра ма 70 роки, чом би нє могла и дзивка од 20, або жена котра ма 50 роки. После тренинґу, шицки одходза нашмеяни дому и о даскельо днї знова ше врацаю по свою дозу адреналину и позитивней енерґиї на тренинґи котри водзи Дана. ■ 3. НОВЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 44 (3757) НОВИ САД, 3. НОВЕМБЕР 2017.

■ ШЕЙЛА ЗАРУБИЦА

ШАМПИОНКА У БОДИБИЛДИНҐУ

11. новембер 2017.

Фото: Вероника Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

роки

17.30 у просторийох Етно клуба

• отверанє нових реновираних просторийох • отверанє вистави зоз Подобовей колониї Коцур 2017.

18.30 у Доме култури • пригодна програма • коктел Фотоґрафия: K001P0006

■ КНЇЖКА ЦИВИЛИЗАЦИЙНИ ФЕНОМЕН