Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXII ЧИСЛО 43 (3704) НОВИ САД, 28. OКТОБЕР 2016. РОКУ

З ДЕФИЛЕОМ ВОЙСКА З нагоди Дня ошлєбодзеня Нового Саду у Другей шветовей войни пияток пополадню у Новим Садзе бул променадни дефиле Ґарди Войска Сербиї и Воєнoго оркестра, а на Площи шлєбоди и атрактивни еґзерцир Ґарди и приказ борбох Специялней бриґади. Всоботу, 22. октобра, на Беоґрадским кею у Новим Садзе отримана воєна парада на хторей припаднїки Войска Сербиї приказали нове оружиє, опрему и свойо оперативни способносци. У статичних и динамичних приказох участвовали и припаднїки Специялней бриґади, Ричней флотили, Воєного воздухоплївства и Процивоздухоплївней одбрани, Ґарди и други єдинки Войска Сербиї. В. В.

■ ПРЕЦО ЄСТ ВШЕ МЕНЄЙ КОМИНЯРОХ? ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ УКЛАДАНЯ ДО ПОЛЬОПРИВРЕДИ У КЕРЕСТУРЕ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох П „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ Фотоґрафия: K001_0008P

Фотоґрафия: K001_0010P

ПОГЛЯД ДО ПРЕШЛОСЦИ ПРЕЗ ОБЄКТИВ БРУҐОШОВИХ Пише: Любица ОТИЧ, историчарка и музейна совитнїца

Завод за културу войводянских Руснацох уж даскельо ди є направена, або яка подїя у питаню. Требало на-

роки континуовано роби на зазберованю, идентифи- йсц информаторох, сотруднїкох, котри би идентификованю и защити културно-историйного скарбу Ру- кова ли люд зох, обєкти, подїї... Тота часц у виглєдоснацох. Вєдно з нїм, тоту роботу на себе превжа ли ваю барз значна, бо окрем менох люд зох, ми реконфаховци зоз еминентних културних институцийох у струєме и спо соб облєканя у єдним чаше и обичаї, Войводини, чия основна функция праве защита скар- дружтвени живот, будованє значних обєктох, социялни стан люд зох, а на бу на тим про сторе. Так основу того и обще ше на истим задатку наза ключе нє же цо шли др Миряна Дєкич, Од 6. новембра 2015. року, у чишлє 44 обявени шиц ко ха рак те ри зує Не де ль ко Мар ко вич и перши фотоґрафиї у спомнутей рубрики живот Руснацох у єдДеян Радованович, фа„Руского слова”. По нєшка обявени 50 фотоґрафиї, ним ме сце, през скоховци зоз Покраїнского а вецей як половка з нїх идентификована, ро штири децениї. У заводу за защиту памятправе дзекуюци тей часци роботи нам нїкох култури, Любица читательом наших новинох досц помогли дзепоОтич зоз Музею Войвоєдни жителє Кере студини и Саша Сабадош ра, на цо им окреме зоз Историйного архиву у Зомборе. Од юния 2015. року, тоту ґрупу фаховцох дзекуєме, алє ище вше оста ли велї фотоґрафиї без позєдинєл ентузиязем, профе сийна цикавосц и окремни даткох. Праве прето зме пробова ли прейґ наших русензибилитет ґу такей файти роботи, кед ше зочели ских новинох „Руского слова” (стари фотоґрафиї зоз зоз вецей як тисяч неґатив-плочами на склу, котри ви- рамика на 36. боку. – Ред.), войсц до каждого руского робел єден з наших з найзначнєйших фотоґрафох обисца и зацикавиц люд зох же би през рубрику Осиф Будински, у Руским Кере стуре познатши як „Огляднуце на прешлосц” пренашли даєдного свойосликер Бруґош. Материял ше чува у Грекокатолїцкей го предка и по сла ли нам шицки податки котри о нїм парохиї у Руским Кере стуре, дзекуюци Осифовей знаю: мено и пре звиско, кеди є народ зени, зоз чим ше унуки, Ирини Химелс бах, котра го там прида ла на занїмал, дзе жил. чуванє, а тераз ше о нїм стара о. Михайло Ма лацко. Од 6. новембра 2015. року, у чишлє 44 обявени перБуло то вельке подняце и спокуса котрому ше, на пер- ши фотоґрафиї у спомнутей рубрики „Руского слова”. ши погляд, нє вид зело анї початок, анї конєц, а нєшка По нєшка обявени 50 фотоґрафиї, а вецей як половка зме барз щешлїви зоз по сцигнутим и свойо чувство и з нїх идентификована, праве дзекуюци читательом пиху жадаме под зелїц зоз нашима Руснацами и чита- наших новинох. То барз вельки успих и наздавам ше телями „Руского слова”, котре да ло на свой спо соб же нашо Руснаци и у будуце буду на исти спо соб совельке доприношенє же би ше ца ла тота робота успи- труд зовац, бо так и вони по ставаю часц єдного велького проєкту, єдного велького задатку, а то насамшно одвива ла. Осиф Будински – Бруґош, робел у Руским Кере стуре предз чуванє своєй прешло сци, свойого скарбу, за наод 1918. року, та аж по конєц Другей шветовей войни ших потомкох. Велька часц фотоґрафийох була вилокед вше вецей свою роботу придавал свойому млад- жена потераз на двох виставох: у Свиднїку (Словацшому синови Йовґенови. Таки длуги час континуова- ка) и у Беоґрад зе, а у цеку и пририхтованє першей чаней роботи у истим ме сце, ре зултовал зоз вельким сци моноґрафиї о роботи кере стурских „шветлописачислом знїмкох котри направели оцец и син Бруґо- тельох”. Прето нам кажди податок барз значни же бишово, алє за нас окреме були интерсантни неґатив- зме го публикова ли вєдно зоз фотоґрафию. Особнє, плочи на склу, на котрих робел Осиф. Окрем же су са- алє и у мено ца лого тиму котри роби на тим проєкту, ми по себе интере сантни у технїчним смисле, их щиро вам дзекуєм на потерашнєй помоци и поволуєм змист представя єдно огромне богат ство и свойофай- вас же бисце и да лєй помага ли одкриц нашу прешло тово историйне жридло, барз значне за виучованє ис- сц, бо ю так лєпше зачуваме. Огляднїме ше вєдно на свою прешлосц же бизме виториї Руснацох у Кере стуре, алє и ширше. Мед зитим, нє було досц лєм зачириц ше до того злат- творели залогу за будучносц.■ ного дзбану и преточиц шветло сни записи до сучасней форми фотоґрафиї, т. є. диґита лизовац их, бо анї Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” єден знїмок нє мал податки же хто на фотоґрафиї, ке-

2 РУСКЕ СЛОВО

28. ОКТОБЕР 2016.

УВОДНЇК

ЗМИСТ

Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК, дописователь „Руского слова” у Руским Керестуре

ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ ■ Тижньовнїк 4. Активносци Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 6. Влада Япону помага Општини Шид

■ Економия 12–13. Инвестициї у польопривреди у Керестуре

■ Людзе, роки, живот 14–15. Стретнуце з Даницу Гирйоватий зоз Шиду

■ Култура и просвита 16. Публицисти и Хор „Гармония” у Словацкей

■ Литературне слово 17–20. Тема: Робота

■ Духовни живот 22–23. Отримани семинар „Дотхнуце надїї” у Анґлиї

■ Руске у швеце 24–25. Рочнїца – Руснаци и вуковарска траґедия (I медиї)

Информатор

26–33. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. Орґанизована осма „Чукияда” На насловним боку – памятнїк у Коцуре Авторка фотоґрафиї – Танита Ходак

„Нєшка пионире свойому валалу, з шпиванку и танцом радосц подарую. За дзецинство нашо, старшим дзекуєме, здобутки шлєбоди ми чувац будземе”... Так шпивали рускокерестурски дзеци пред коло трицец роками на шветочних академийох з нагоди Дня ошлєбодзеня валалу у Другей шветовей войни, односно од фашизма. Тот рефрен шпиванки написаней и компонованей праве за тоту нагоду (текст М. Зазуляк, музика Ю. Рамач). Пионирох, голєм у гевтим дакедишнїм идеолоґийним значеню, вецей нєт. Нєт анї, голєм у Керестуре, шветочних академийох з нагоди 20. октобра (тедишнї даскельо остатнї були прилагодзени праве дзецом, з кловном, пшичками на бини). З тедишньго часу нєт вельо того, уж на пальци єдней руки мож почитац и дакедишнїх живих учашнїкох у Народноошлєбодительней войни. Алє датум – 20. октобер и историйни факт же на тот дзень, односно у октобру, у Другей шветовей войни ошлєбодзени велї места у тей часци Войводини, медзи нїма и Руски Керестур, Кула, Коцур... и надалєй ту и будзе. Медзитим, „пионирчата” дакедишнїх пионирох з горнїх стищкох анї нє знаю кеди Дзень ошлєбодзеня даєдного места од тей страшней пошасци (бо им старши нє споминаю), процив хторей ше борели и гинули тедишнї, векшином млади людзе и векшином без идеолоґийних, чи даяких других „измох”. За тото людске опредзелєнє одупрец ше злу и нєправди, насампредз за жиц шлєбодно, погинули теди и 53 особи з Керестура, 55 з Коцура, у Дюрдьове у войни и од фашистичного терору настрадали 223 особи... И, як то вшадзи у швеце – заслужую достоїнствену почесц, а шведкове зме же на кладзеню венцох на памятнїки з нагоди Дня ошлєбодзеня (на цо ше нєшка зводзи) у векшини местох присутне барз мале число людзох (чесц винїмком). Анї сом нє юґо, лєбо даяк иншак носталґични, анї нє загварям на старе, алє можебуц зме у тим „новшим ошлєбодзованю” од „измох”, за цо ше углавним вязало и тоти днї ошлєбодзеня, як дружтво забули на цивилизацийни досяги менованих и нєменованих жертвох под час найвекшей чуми прешлого вику, та ше их єден час и скоро цалком престало споминац. Днї ошлєбодзеня у векшини местох престали буц и днї општини (знова чесц винїмком), лєм прето же так було у социялизме (а на рахунок других „измох”), а кед би нє було новинарох, у векшини местох би анї нє знали же тот дзень на даяки способ означени. „Здобутки шлєбоди ми чувац будземе”, з акцентом на „шлєбоду” – задумац би ше хто и як, та прето и барз важна тогорочна инициятива даскелїх младих Керестурцох котри з нагоди Дня побиди над фашизмом, у маю, прейґ дружтвених мрежох поволали на достоїнствене даванє почесци. Лєм, чи то будзе достаточне...

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

28. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СХАДЗКА ВИВЕРШНОГО ОДБОРУ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ У НОВИМ САДЗЕ

МИНИСТЕРКА АНА БРНАБИЧ З ПРЕДСТАВИТЕЛЯМИ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

АКЦИЙНИ ПЛАН ЗА МЕНШИНИ ОСТАВА НЄПРЕМЕНЄНИ НАМАГАНЯ ЗА РОЗВОЙ И ОТРИМОВАНЄ ИДЕНТИТЕТА По покраїнским ребалансу финансийного плану до стати 150 000 динари за розвойну дїялносц и 584 000 динари за порядну дїялносц, констатоване на 13, порядней схадзки Вивершного одбору Националного совиту (ВО НС) рускей националней меншини, хтора отримана вовторок у Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе. Як гварел предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач, од тих средствох Завод за културу войводянских руснацох достанє 100 000 динари, НВУ „Руске слово” 50 000 динари и 100 000 динари наменєни подручним канцеларийом НС по наших местох, односно каждей од дзешец по 10 000 динари. Далєй, у предкладаню точкох дньового шора за схадзку Националного совиту 3. новембра у Руским Керестуре, констатоване же як дополнєнє Заводу за образованє опред зелєни 150 000 динари, за адаптованє Руского дому у Коцуре 300 000 динари, а остаток средствох наменєни за резерву. На схадзки ВО о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох Ивана Дудаш поинформовала о вименкох финансийного плану Заводу и бешедованє о рижних думаньох коло вименкох Статута Завода за културу.

4 РУСКЕ СЛОВО

Тиж так, дате позитивне думанє о кандидатови Миркови Хринови за члена Управного одбору Дома култури у Руским Керестуре зоз шора занятих. Наташа Макаї Мудрох спозорела на потребу водзеня рахунка о запровадзованю родней ровноправносци, а Йовґен Мудри о медийней потримовки пестованя и перспективох образованя по руски. Вон обрацел увагу и на стан у Коцуре после задзекованя Миколи Ґубаша на активносци у култури, пре здравствени причини. Преношаци искуства зоз настави по руски зоз Сриму, односно Шиду, Бачинцох, Бикич Долу и Беркасова, Наташа Еделински Миколка наглашела же там єст мало дзеци и чежко орґанизовац школски годзини. – Треба и родичох прешвечиц же пе стованє мацеринского язика и билинґвалносц то потребне, хасновите, аж и напредне за дзецински розвой. Людзе любя кед ше орґанизує даяки програми по руски, алє ше з тей нагоди треба пред тим потрудзиц – гварела Наташа. На концу, бешедоване о потреби векшей активносци у пестованю нашей традициї и идентитета и о орґанизованю предстояцей преслави националного швета Руснацох и почежкосцох финансованя шицких трошкох. М. Горняк Кухар

Министерка державней управи и локалней самоуправи Ана Брнабич пияток, 21. октобра у Беоґрад зе бешедовала з представителями националних совитох (НС) националних меншинох у Сербиї и як по сле схад зки гварела на конференциї за новинарох, а сообщене и з Кабинету Министерства – Сербия потверд зела же є шампион у Европи у почитованю меншинских правох, з намиру же би то так и остало. – Од других жемох у Европи, Сербия ше по тим питаню розликує по тим же институционализовала механїзми сотруднїцтва з националнима меншинами. Влада Сербиї вельо зробела на розвою диялоґа з представителями националних меншинох – гварела Брнабичова, наглашуюци и же ревизиї Акцийного плану за национални меншини, хтори часц Поглявя 23 у прегваркох за приступанє ґу ЕУ – нє будзе, алє же тераз найважнєйше його имплементованє. За ревизию спомнутого Акцийного плану нєт причини, понеже є принєшени з консензусом и у його пририхтованю участвовали представителє 21 националней меншини, гварела министерка на конференциї за медиї. Додала же до одредзеного моменту у тим участвовали и представителє Националного совиту Бошнякох, котри ше, як гварела, потим сами виключели з дальшей роботи на тим документу. Най здогаднєме, ревизию Акцийного плану нєдавно предложел предшедуюци Координациї НС-ох и предсидатель НС Бошнякох Сулейман Уґлянин котри, як сообщене, пияток нє присуствовал на схадзки з министерку. После схадзки з представителями НС-ох, на хторей у мено НС Руснацох присуствовал його предсидатель Славко Рац, министерка державней управи и локалней самоуправи Ана Брнабич виявела и же у запровадзованю Акцийного плану за национални меншини, хтори Влада прилапела у марцу того року, обчекує потримовку шицких националних меншинох, алє и институцийох як цо то Поверенїк за защиту ровноправносци и Канцелария за людски и меншински права. Тиж наявела и же предстоя вименки и дополнєня Закона о правох националних меншинох и Закона о националних совитох националних меншинох. М. Зазуляк 28. OKTOБЕР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ 2017.

УШОРЮЮ ДОМ КУЛТУРИ, РИХТАЮ МОНОҐРАФИЮ Означованє централней шветочносци з нагоди националного швета Руснацох у Сербиї у тим сримским валалє плановане за 14. януар 2017. року. Орґанизацийни одбор преслави отримал конститутивну схадзку ище у юнию, а потим мал поради коло активносцох за пририхтованє преслави. Од самого початку орґанизацию преслави потримала и општина Шид, хтора опредзелєла средства Бикичаньом, насампредз за ушоренє будинку Дома култури. По словох предсидателя Совиту МЗ Бикич и предсидателя КПД „Иван Котляревски” Деяна Бобаля, почали и роботи ушореня Дома култури. По планованим, на будинку ше заменї облаки и дзвери, и постави сучасни ПВЦ-тишлїрай. Потим, будзе обилєна сала и вонкашня фасада. Покладзе ше и цегелки на патос у кухнї. З тима укладанями Дом култури будзе ище красше випатрац. За роботи локална самоуправа опредзелєла коло милион динари. Тиж плановане и же би ше зоднука обилєло церкву, а то буду робиц майстрове зоз Бардейова. Окрем будовательних роботох, у цеку и пририхтованя коло орґанизациї змистох самей преслави. Деян Бобаль гвари же у закончуюцей фази виробок моноґрафиї „Руснаци у Бикич Долу” хтора будзе мац коло 200 боки, будзе по руски и по сербски, а представиц свой валал и Руснацох остарала ше ґрупа авторох. – Кажди з авторох достал поробиц одредзену часц. Так, Зденко Лазор обробел историю Руснацох у Бикичу, културу и просвиту, а о историйней часци, вообще о Руснацох,

БОГАТА ПРОГРАМА По традициї и на централней шветочносци у Бикичу ше будзе служиц шветочну Архиєрейску Службу Божу. Тиж так, окрем промоциї моноґрафиї валала, у сали Дома култури будзе порихтана вистава ручних роботох Миряни и Борислава Барнових зоз Шиду и малюнкох Олґици Лукачовей з Беркасова, як и етно-столи. Пред шветочну академию, хтора будзе у Културно-образовним центре у Шидзе, у Народней библиотеки „Симеон Пищевич”, тиж у тим городзе, будзе отворена вистава малюнкох Андєлки Античевич з Беркасова и Драґици Живкович зоз Шиду.

пише Бранислав Лазор. Дарко Бобаль задлужени представиц ґеоґрафски поняца и положенє валала, о розвою спорта, насампредз фодбалу и ОФК „Бикич”, алє и о ловарох у валалє. Невенка Бобаль задлужена за Здруженє женох „Бикичанки” и о пестованю традициї у нашим валалє. Я порихтал обласц о вязох зоз старим крайом, потим о визначних Бикичаньох, як и о язику хтори зме принєсли зоз старого краю и о одредзених словох хтори ше зачувало по нєшка. Порадзене и же би публициста Мирон Жирош написал уводне слово, а академик Микола Мушинка зоз Пряшова зоз Словацкей написал рецензию – гварел Деян Бобаль. И у КПД „Иван Котляревски” ше пририхтую за шветочносц, а як порадзене, Мишана шпивацка ґрупа того Дружтва на шветочним концерту будзе наступац и представи ше зоз даскелїма шпиванками. Зложни Бикичанє вредно робя же би ше шицки плановани активносци покончело на час и же би були добри орґанизаторе и домашнї учашнїком, и госцом на централней шветочносци з нагоди означованя националного швета Руснацох у Сербиї. Вл. Дїтко 28. ОКТОБЕР 2016.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ новинарка

ПАРА ДА Нови Сад того року Дзень ошлєбодзеня у Другей шветовей войни означел зоз вельку воєну параду. Дзень ошлєбодзеня означени всоботу, 22. октобра, на Беоґрадским кею, а воєну параду почали рихтац даскельо днї скорей, та прето улїци коло Дунаю од стредку тижня були заварти за преход превозкох и паркированє. Гражданом котри ту биваю було онєможлївене нормалне функционованє, а вожаче мушели наоколо заобиходзиц тоту часц городу. Понеже ше на паради, окрем порихтаносци войска, приказовало и оружиє и опрема, мушело ше пред тим и вежбац, та од штвартку штреляли дзела зоз Петроварадинскей твердинї, а авиони надлєтовали над городом. Верим же авиони и штрелянє, шицких у городу здогадли на бомбардованє 1999. року, кед Нови Сад бул мета скоро кажди дзень и ноц. Прето и прешлого тижня людзе на улїчки патрели на нєбо и було видно же им нє шицко єдно. Мнє особнє, 1999. рок остал у барз бридким здогадованю, прето же ше мойо дзецко народзело у павзи медзи двома воздушнима узбунами, 29. априла. Свой перши мешац живота моя беба прежила зоз сиренами, у позарядовим стану, та цалком розумлїве же ми штрельба и рихтанє авионох за тогорочну параду завадзали и нє виволали анї єден ґрам одушевия. Напроцив. Нєшкайши Булевар ошлєбодзеня, одкеди є збудовани та по 1991. рок, ношел мено Булевар 23. октобра, як здогадованє на 23. октобер 1944. року, кед Нови Сад ошлєбодзени од окупаторох, точнєйше кед до городу вошли єдинки Новосадского одряду и Седмей войводянскей удерней бриґади. Нє ясне ми прецо булевар мушел пременїц назву, анї прецо ше уж давно городским улїцом нє дава мена партизанох и антифашистох. Прето любим же у менших местох и валалох ище єст улїци котри ноша мена Маршала Тита, Иву Лоли Рибара, Бориса Кидрича. Означованє Дня ошлєбодзеня здогадло ме и на початок октобра 2007. року, кед у Новим Саду орґанизовани мирни антифашистични протест, а кед неонацисти руцали каменє и цегли на учашнїкох протесту и покалїчели даскельо особи. Орґанизатором – неонацистом судзенє ище нє закончене, алє теди Новосадянє указали же антифашизем живи, же нє дошлєбодза же би дух фашизма знова бул пребудзени, прето же город вельо прецерпел под час Другей шветовей войни, кед людзе руцани под ляд на замарзнутим Дунаю. Даскельо тижнї пред отриману параду, у медийох ше зявела информация же держава, можебуц, ознова запровадзи обовязне служенє воєного рока. Явносц ше, як и вше, подзелєла коло того питаня – чи треба же би воєни рок знова бул обовязни, чи нє – а на концу, заш лєм, потолковане же служенє нє будзе обовязне за шицких. З оглядом на тото кельо леґинє зацикавени за одход до войска, випатра же и надалєй воякох будзе видно лєм на еґзерцирох и воєних парадох. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ВЛА ДА ЯПОНУ ОЗНОВА ПОМАГА ОПШТИНИ ШИД

БУДУ РОЗВИТИ И МЕСТА И РЕҐИОН Општином у Сербиї у хторих змесцени миґранти, Влада Япону опредзелєла 1 095 000 долари як помоц котра ше витворює прейґ Програми Зєдинєних нацийох за розвой UNDP. Єдну часц достала и општина Шид. Прешлого пиятку з тей нагоди отримана шветочносц

рена Воячкова Солорано, стаємна координаторка Зєдинєних нацийох у Сербиї и представнїца Програми Зєдинєних нацийох за розвой як и Масиоши Ямато, перши секретар амбасади Япону у Беоґрадзе, на ашветочно сци придали технїчну документацию хтора представя перши крочай за злєпшованє з подмирйованьом з воду у шидскей општини, як и за злєпшованє драговей инфраструктури. Документацию придали Предраґови Вуковичови, предсидательови општини Шид. Слово о Ґенералним проєкту и предходней студиї оправданосци подмирйованя з воду населєних местох у шидскей општини, а вредносц документациї 14 500 долари. Тиж придата и технїчна Масиоши Ямато, визначел же Влада Япону препознала докуменатация за будуци вибудов такволаного кружного од ношенє Влади Сербиї ґу миґрантскей кризи, а тиж и цеку на розкрижйох улїцох Карадьордьовей, Площи Републики и Лази Костича у Шидзе, а документация кошта локалних самоуправох, а єдна з нїх и Шид. Прето помоц дата же би ше змоцнєло локални капацитети, а моцнєй13 500 долари. Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид, у при- ша локална заєднїца лєгчейше поможе миґрантом. Владимир Цуцич, комесар за вибеженцох и миґрациї сустве сотруднїкох и госцох визначел же кажда финансиРе публики Сербиї здогаднул же до Шиду першираз прийна помоц драгоцина, алє же ище баржей значи же дахто шол ище 1991. року кед почала война, и же одтеди по нєдума на наш народ. Вон препознал потреби того штредшка Шиду вельо раз помагане. Вон гварел же коло 140 ку хтори ше длугши час зочує з миґрантску кризу и щиро осо би з того подруча робя з миґрантами и подзековал подзековал влади Япону и народу тей далєкей жеми. Влади Япону на помоци. Мария Ирена Воячкова Солорано виПеруничич, совитнїца у Минизначела же є задовольна же поБУДЗЕ ЛЄПШПЕ стерстве за державну управу и моц сцигла до општини Шид ПОДМИРЙОВАНЄ З ВОДУ локалну самоуправу гварела же хтора ю вихаснує так як треба. держава опредзелєла 10 милиони – Шид ше находзи на транзитҐоран Митрович, експерт зоз Института динари за општини у хторих ше ним подручу и так було вика- „Ярослав Черни“ у Беоґрадзе накратко ми.Општина муши буц моцна же представел документацию вязану за подми- находза миґранти, и же Шид доби могла и другим помогнуц, ду- рйованє з воду и потолковал хтори валали стал два. Вона визначела добре мам на миґрантох хтори ту вецей нє ище вше нє маю водовод (Бикич, Сот, сотруднїцтво медзи амбасаду як рок. Ви тераз за нїх як чамец Моловин, Люба и Привина Ґлава). Митро- Япона, програму УНДП, програза ратованє на отвореним морю. вич представел план активносоцох од 2016. му УСАИД, Комесариятом за виЖе ше добре вихасновало помоц по 2020. рок, потим од 2020. по 2030. и на беженцох и миґрациї и локалнима самоуправами. цо зме скорей дали, прешвечела концу од 2030. по 2040. рок. Жарко Петрович, менаджер сом ше кед зме нащивели ОсновЛєпше подмирйованє з воду муши буц заУНДП, кратко представел прону школу „Вук Караджич“ у Ада- провадзене и пре векше число хасноватегра му за злєпшованє подмирйоль ох во ди, а те раз на под ру чу оп шти ни и шевцох, дзе ушорени спортски терени у вредносци 50 000 дола- коло 2 000 миґранти хтори тиж хасную воду ваня з воду на подручу шидскей ри – гварела Ирена Воячкова Со- у трох прилапних центорих у Шидзе, при општини и потолковал як ма випатрац нови кружни цек.■ Адашевцох и на Принциповцу лорано. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО

28. ОКТОБEР 2016.

НАШО МЕСТА З НАГОДИ УСПИХУ ШКОЛЯРСКЕЙ РЕПРЕЗЕНТАЦИЇ ЗОЗ ТРАНСПОРТУ

МЕДЗИ НАЙЛЄПШИМА У ЕВРОПИ Предсидатель Сербиї Томислав Николич 18. октобра приял побиднїкох державного змаганя „Цо знаш о транспорту”, котри творели репрезентацию Сербиї на нєдавно отриманим Европским змаганю з транспорту, сообщене з Кабинету предсидателя, а пренєсли и нашо медиї. Медзи штверима побиднїками и у репрезентациї Сербиї була и школярка 7. класи ОШ „Петро Кузмяк” з Руского Керестура Леонела Цифрич, котра вєдно зоз своїм наставнїком Зденком Шомодїйом була на приєму при предсидательови Николичови. У сообщеню з Кабинету предсидателя поведзене же Томислав Николич у розгварки з побиднїками на Републичним змаганю и школярами котри освоєли штварте место на Европским змаганю о транспортних предписаньох гварел же вони приклад як Сербия може буц медзи найлєпшима у Европи, лєм кед уложи труд и кед шицки зложни. ТИМСКА РОБОТА БАРЗ ВАЖНА Предсидатель Сербиї окреме указал на значенє тимскей роботи, цо школяре на найлєпши способ демонстровали на Европским змаганю, як и на потребу же би ше озбильно похопело ученє транспортних предписаньох, пре заобиходзенє траґичних ситуацийох у хторих страдаю тоти котри би мали представяц будучносц нашого народу. Як „Руске слово” дознава од наставнїка Шомодїя, Керестурци предсидательови Сербиї подаровали кнїжку „Лїтопис и история Руски Керестур 1754–1991” Юлияна Тамаша, малюнок Водици керестурского маляра Янка Бикия, туристичну брошуру Керестура, фляшку и погарики з мотивами руского партку, хтори виробели жени з „Байки”, як и промотивни материял Школи „Петро Кузмяк”. Попри Цифричовей, на приєму при предсидательови держави були члени Репрезентациї Сербиї у транспорту Никола Йович з Нишу, Миляна Веселинович з Нишкей Банї и Петар Лукич зоз Сримскей Митровици, їх наставнїки и

Члени репрезентациї и Леонела Цифрич окружени зоз новинарами

ґенерални секретар Авто-мото союзу Сербиї Предраґ Дюрдєвич. ПРИЄМ И ПРИ МИНИСТЕРКИ ТРАНСПОРТУ З нагоди освойованя одличного штвартого места на нєдавно отриманим 31. Европским змаганю з транспорту у Ческей, за репрезентацию Сербиї – школярох основней школи – 4. октобра приєм орґанизовала и подпредсидателька Влади Сербиї и министерка за будовательство, транспорт и инфраструктуру Зорана Михайлович на хторим тиж була и членїца спомнутей репрезентациї Леонела Цифрич и єй наставнїк Шомодї. Як од нїх дознаваме Михайловичова школяром подзековала на тим же достоїнствено представяли свою жем на Европским змаганю и уручела им пригодни дарунки. По приєму отримана и конференция за медиї, на хторей подпредсидателька Влади похвалєла школярох и повинчовала им на посцигнутим успиху. После шветочносци у Министерстве, члени Репрезентациї Сербиї у транспорту нащивели Теслов музей, а у Доме за дзеци без родительского стараня отримали и преподаванє о безпечносци у транспорту. М. Афич

КОНЦЕРТИ У ОРҐАНИЗАЦИЇ СОЮЗУ РУСНАЦОХ И УКРАЇНЦОХ СЕРБИЇ

МНОГОЛЇТСТВИЄ НА ТРОХ ЯЗИКОХ У голу Основней школи „Милош Црнянски” у Жаблю, всоботу, 22. октобра, концерт отримал хор „Пасторала”, на хторим шпивали и його солисти, алє и госци з иножемства – Ансамбл „Гажличанка” з Гажлини у Бардейовскей

28. ОКТОБЕР 2016.

обласци у Словацкей и Шпивацка ґрупа Здруженя Лемкох з Ґорлицох, з Польскей. На концерту шпивани народни шпиванки, та публика могли чуц сербски, лемковски, русински и словацки виходнярски шпиванки. Шпиваче з иножемства у нашей жеми були на поволанку Союзу Руснацох Українцох Сербиї, так же им домашнї бул предсидатель Союзу, Боґдан Виславски. Госци зоз Словацкей и Польскей внєдзелю, 23. октобра, присуствовали и на Служби Божей у нашей церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, а вечар участвовали на „Дньох українскей култури” у Индїї, у орґанизациї тамтейшого КУД „Калїна”. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ОЗНАЧОВАНЄ ДНЯ ОШЛЄБОДЗЕНЯ У ДРУГЕЙ ШВЕТОВЕЙ ВОЙНИ ВЕРБАС

ВЕНЦИ И ШВЕТОЧНА СХАДЗКА Дзень општини Вербас и Дзень ошлєбодзеня означени 20. октобра, а шветочносц почала на дзевец годзин з кладзеньом венцох на Памятнїк погинутим борцом на Городским теметове у Вербаше. Познєйше, на теметове, делеґация венци положела на памятнїки погинутим борцом у войнох од 1991. по1999. рок и погинутим борцом Червеней армиї, а при Памятнїку погинутим борцом у центре Вербасу отримана и пригодна програма, у хторей участвовали хор ОШ „Петар Петрович Нєґош” и рецитаторе з ОШ „20. октобер”. Попри делеґациї Општини, венци на Памятнїк положели и делеґациї Амбасади України, Општинскей орґанизациї Здруженя борцох НОВ, Медзиопштинскей орґанизациї цивилних инвалидох роботи, Здруженя борцох НОВ з Герцеґ Нового з Чарней Гори, Здруженя борцох НОВ Нового Саду, Зомбора, Србобрану, воєних ветеранох Вербас, Здруженя антифашистох и антифашистичних борцох Вуковару, Дружтва сербско-русийского приятельства „Род” з Вербасу, Националного совиту Чарногорцох, ОШ „20. октобер”, та делеґациї општинских одборох СНС, СПС, ПЗПС и СДПС. Опрез памятнїка присутним бешедовали предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац, предсидатель Здруженя борцох НОВ Вербас Велько Милович, предсидатель Здруженя борцох НОВ Герцеґ Нового Михайло Килибарда,

предсидатель антифашистох Вуковару Лазар Дьокич, предсидатель Городского одбору Здруженя борцох НОВ Вербас Милан Вукелич и предсидатель Покраїнского одбору Здруженя борцох НОВ Светомир Атанацкович. На Шветочней схадзки Скупштини општини (СО) Вербас з нагоди ювилейох, хтора отримана у Биоскопе „Югославия”, госцох привитала предсидателька СО Вербас Марияна Мараш, а предсидатель Општини Милан Ґлушац присутних упознал з новима инвестициями у вербаскей општини и планох за наиходзаци период. Приказани и кратши филм о поробеним у вербаскей општини медзи двома преславами шветох. На Шветочней схадзки уручении Октоберски награди Општини Вербас, хтори того року достали началнїк Оддзелєня за трауму першох Клинїки за гирурґию першох Институту за плюцово хороти Сримска Каменїца доц. др Милорад

Бєлович, декан Факултету спорта и физичного воспитаня у Беоґрадзе проф. др Владимир Копривица и Служба швидкей медицинскей помоци Дома здравя „Велько Влахович” Вербас. На концу отримана културно-уметнїцка програма, на хторей участвовали Хор „Бачки шпиваче” и Клуб рецитаторох Културного центру Вербас, а попри госцох зоз сушедних и других општинох у Сербиї, на Шветочней схадзки и академиї присуствовали и делеґациї општинох и здруженьох борцох з Чарней Гори, Републики Сербскей и Горватскей. Медзи госцами були и народни посланїк Иґор Бечич, подпредсидателька Скупштини АПВ Александра Дянкович и подпредсидатель Покраїнскей влади Иван Дьокович. У рамикох означованя Дня општини Вербас и Дня ошлєбодзеня, вчера вечар у Ґалериї Културного центру Вербас отворени „Єшеньски подобови салон 2016”. Зл. Колєсар

КОЦУР

ЗДОГАДОВАНЄ НА ОШЛЄБОДИТЕЛЬОХ З покладаньом венцох на памятнїк погинутим борцом на площи опрез Основней школи „Братство єдинство”, Месна орґанизация Здруженя борцох НОВ у Коцуре вчера означела Дзень ошлєбодзеня у Другей шветовей войни. З тей нагоди отримана и кратка програма. Присутних привитал предсидатель Месней орґанизациї здруженя борцох НОВ Бранко Андїч, а потим венци положели представителє Општини Вербас, на чолє з предсидательом Општини Миланом Ґлушцом, представителє Месней заєднїци Коцур, коцурскей и месних орґаниза-

8 РУСКЕ СЛОВО

цийох борцох зоз сушедних местох. З минуту цихосци дата почесц погинутим борцом и пречитани їх мена, а як знак здогадованя на нїх оглашела ше и сирена. Весна Радошевич Пешут и Мария Горняк пречитали по єдну писню, а у програми з рецитациями участвовали и школяре седмей класи ОШ „Братство єдинство”, котрих пририхтала Снежана Шанта. На памятнїку у центре Коцура виписани мена 55 борцох котри страдали у Другей шветовей войни, як и три мена борцох котри страдали у войнових зраженьох у бувшей Югославиї од 1991. по 1999. рок. Т. Х. 28. ОКТОБEР 2016.

НАШО МЕСТА ПО НАШИХ МЕСТОХ РУСКИ КЕРЕСТУР

ПОДЗЕКОВАНЄ БОРЦОМ З кладзеньом венца на памятнїк погинутим борцом у Народноошлєбодительней войни, 20. октобра, у Руским Керестуре, скромно означени 20. октобер – Дзень ошлєбодзеня Руского Керестура и других местох општини Кула у Другей шветовей войни, од кеди ше наполнєли 72 роки. Означованє орґанизовал Месни одбор Здруженя борцох НОВ Руски Керестур вєдно зоз Месну заєднї-

цу, а венєц положели представителє младежи – Себастиян Няради и Янко Хома. Пригодни слова подзекованя учашнїком НОВ-и, а медзи нїма и пейдзешат троїма Керестурцом котри дали живот за шлєбоду, висловел предсидатель МО Дюра Папуґа, а здогаднул и на тих цо настрадали у найновших воєних збуваньох 90-рокох прешлого вику. На кладзеню венца присуствовал и секретар МЗ Михайло Сабадош и даскельо гражданє. М. А.

ДЮРДЬОВ

ПОЧЕСЦ ЖЕРТВОМ ФАШИЗМА

На Дзень ошлєбодзеня Дюрдьова у Другей шветовей войни, 23. октобра, з кладзеньом венца на памятнїк у центре валалу з минуту цихосци и здогадованьом на тоту подїю дата почесц шицким борцом за шлєбоду у Народноошлєбодительней войни (НОВ) и жертвом фашизму. Венєц на памятнїк положели члени Месного одбору Здруженя борцох НОВ. О ошлєбодзеню места и руху отпору на сходзе бешедовал предсидатель Општинского одбору Здруженя борцох НОВ Светозар Злоколица, на цо здогадли и школяре дюрдьовскей ОШ з читаньом поезиї, а медзи нїма Єлена Мудри на руским язику пречитала писню Дюри Папгаргая „Ту такой при шерцу”. З нагоди Дня ошлєбодзеня у сали Месней заєднїци отримани и пригодни коктел, а означованє орґанизовали МЗ и МО Здруженя борцох НОВ. С. С.

28. ОКТОБЕР 2016.

ГУМАНИ ҐЕСТ ОПРЕЗ НОВОСАДСКОГО ПОРОДЗИЛЇЩА

ПЛАЧ ДЗЕЦКА З БЕЛАВЕЙ ТАШКИ Новинарка-редакторка у „Руским слове” Славица Фейса тих дньох була у центре уваги векшини дньових писаних и електронских медийох пре свой гумани ґест, понеже пияток, 21. октобра дополадня, нашла лєм цо народзене дзецко, хлапчика, и однєсла го до породзилїща. Фейсова часто преходзи коло породзилїща „Бетаниї”, и як гварела чула бебов плач, отворела ташку и видзела же дзецко праве народзене, без шматох. Же нє прешло вельо од часу його народзеня, потвердзела и дохторка. Дзецко найвироятнєйше зоха бе ла єд на жена у платновей цмо-белавей ташки. Пре тот ґест наисце заслужела похвали явно сци, єдна з нїх и же ю дньово нови ни „Блиц” понд зе лок, 24. октобра преглашели за Побиднїка у своєй порядней рубрики „Побиднїк”. – Вжа ла сом дзец ко, пер ше отворела дзвери од там те й шо го Место дзе пренайдзени бу ти ка дзе цин охабени хлапчик скей опре ми и скричала най ми дахто помогнє. Власнїк бутику Бранислав Штрбац вилєцел вонка и попонагляли зме ґу главному уходу до породзилїща. Дзецко сом дала чловекови котри обезпечовал будинок, а вон го далєй дал медицинским роботнїком. Предлужела сом на роботу и аж там ше здогадла же сом у „Бетаниї” нє зохабела податки. Врацела сом ше, и у присустве лїкарох и полициї дала вияву – приповеда Фейсова. – Аж теди сом дознала же ше роби о хлапчикови, же є добре, же є на „зогриваню”, а ше стри на Бетаниї го наволали „Сречко”, гварела Славица и додала же би сиґурно, без дилеми, кажде на єй ме сце зробел исто. – Чкода же хлапчик так дочекани на тот швет, алє ше наздавам же ше дацо збудзе и же го одховаю добри людзе – гвари Фейсова. О тим цо будзе далєй з дзецком одлучи Центер за социялну роботу, тирва и вишлїдзованє, а Славица дознала и потвердзела же дзецко тераз добре и о нїм ше стараю лїкаре и медицински ше стри у Дзецинским шпиталю у Новим Садзе. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ФУНКЦИОНОВАНЄ И ОТРИМОВАНЄ КОМИНОХ ПО НАШИХ МЕСТОХ

ОГЕНЬ НЄ ВИМЕЦЕ КОМИНИ Пише: Редакция и мрежа дописовательох

Гоч шицки майстрове хваля свою професию, коминяре наисце маю надосц причини бранїц ю и правдац – коло штерацец одсто огнї у Войводини вибухую пре нєисправни комини. Садза ше збера, и збера, и кед ше у пецу дакус баржей розбовчи огень и пламень руши висше, почнє гориц шицко цо гори. Отримованє и виметанє комина найлєпша превентива за безпечне (куренє з комина) функционованє комина

корей було нормалне же би коминяре ишли од хижи до хижи, одно сно од обисца по обисце, же би штири раз до рока препатрели и вичисцели комин и же би ше ризик зменшал на минимум. Медзитим, пре рижни закони котри ше у медзичаше прношело, о коминох ше людзе, углавним, сами стараю. У ВЕРБАШЕ И КОЦУРЕ Подприємство „Оджачар” зоз Вербасу було познате у цалей бувшей Юго славиї, коминяре мали вельо роботи, од обичних коминох у обисцох по вельки фабрични. Людзе мали законску обовязку допущиц коминяром же би препатрали активни комин, и потим и обовязно ушориц го. Як дознаваме од Предраґа Стояновича зоз Коцура, длугрочного коминяра, екипи були розподзелєни евидентовац стани коминох у валалох у општини, як и у самим городзе. – Кажде хто мал комин, мушел нас пущиц же бизме го опатрели. Оценьовали зме його стан визуелно, патрели чи даґдзе нє попукал, зоз жвератком зме патрели чи видно през нього, чи дзверка у шоре, чи венєц у шоре, и подобне. Цо зме могли оправели зме и виметли, а

10 РУСКЕ СЛОВО

цо нє то зме зазначели, и охабели зме прикладнїк власнїкови – гвари Предраґ и додава же у валалє було найменєй пейцме майстрове хтори робели зоз нїм у истей фирми, а хтори нєшка, як и вон, нє маю роботи. – Робота коминярох була комунална дїялносц. Потим як закон и општина дзвигли од коминярох руки, так фирма почала препадац, и я, як и други, страцел роботу. Тераз ше мало виходзи на терен у валалє, а мало єст и коминярох. Уж и комини иншаки, дакеди то було руски пеци, кальово пеци, теди коминяр мушел вимесц комин. Тераз тоти новотни пеци, робя 10 роки, а кед згоря ремонтую ше и ту коминяр нє ма цо робиц. Новши фиделово комини, заш, направени зоз шамоту хтори може витримац високу температуру – гвари Предраґ и поно сує ше же би єден коминяр могол по старчиц робиц на шицких коминох у валалє, алє и же коминярска услуга обезвредзена, а цени барз нїзки. На концу, людзе ше у остатнї час сами знайду як вичисца комин, а нїкого нє волаю. А же нє вичисциц и нє вимесц комин опасне, то Предраґ наглашує и толкує же би тераз 95 одсто коминох у валалє нє до стало потвердзенє же су технїчно исправни, прето же су стари и по 100 роки, а нє ремонтовани. 28. ОКТОБEР 2016.

НАШО МЕСТА – Скорей кед зме вишли на терен, кед зме видзели же комин стари и же ше розпадує, такой зме розказали же би ше го звалєло и вибудовало нови, лєбо лєм з часци нови. Людзе мали законску обовязку тото поробиц, бо иншак мали проблеми зоз законом. Було случаї и теди же ше комин запалєл, алє ше то контроловало – гвари Предраґ. Тераз уж за таке нїхто нє одвитує пред законом, направи ше лєм материялну чкоду. Предраґ свойо ремесло научел од майстра, скорей як почал робиц у фирми. Гвари же то було досц чежке ремесло, алє го нє було чежко научиц, а досц було и опасне, бо ше робело и под отвореним пламеньом дакеди. Нєшка комини ридко хто отримує у валалє. Ремесло замарло, исто як цо роботи нє маю анї ковалє, анї штранґаре, анї столаре. Индустриялизация забила ремеселнїцтво. У ДЮРДЬОВЕ Явне комуналне подриємство „Услуги и отримованє” у Жаблю зоз сновательним актом подприємства опредзелєна дїялносц за окончованє коминярских услугох. Медзитим, одпочатку снованя подприємства 2013. року, як гварела Милица Миличевич, директорка ЯКП „Услуги и отримованє”, нє було условия, а потим вигласани закон о забрани обезпечованя роботи у явних институцийох, та ище вше нє маю условия заняц коминяра. Општина им зверела тоту дїялносц, алє анї подприємство, анї општина, нє можу дац согласносц другому подприємству же би на териториї општини окончовали тоту услугу. – Ришенє видзим у подписованю спорозуменє о сотруднїцтве, або контракт з коминяром. Но, и тото со-

НОВОСАДСКА ТАКСА НА КОМИНИ Скупштина городу Нови Сад ище 2013. року принєсла одлуку и плаценю коминярскей услуги, котра виноши коло сто динари по обисцу. То виволало вельки револт при гражданох, понеже велї квартелї маю централне зогриванє и нїґда нє хасновали и нє нє хасную комин. Велї то толкую як политичну одлуку з котру би ше ЯКП „Стан” требал дакус подкрипиц и стануц на свойо ноги. По шлєбодних прерахункох, коло 100 милиони рочнє по тей основи ше злєє до каси „Стану”. Прецизни податки нїґда нє достали. Но, велї ше знаходза так, же иду директно до Информатики дзе уплацую комуналиї, и услуги коминярох

видвоюю зоз рахунку.

28. ОКТОБЕР 2016.

труднїцтво пре закони ше компликує. Но, барз значне же би ше комини поряднє виметало, бо нєвичисцени и нєвимецени можу направиц нє лєм вельку чкоду, запалїц цале обисце, алє може дахто и настрадац – гварела Миличевичова. РУСКИ КЕРЕСТУР Зоз коминох у Руским Кере стуре ше почало куриц уж концом септембра, пред урядовим датумом за початок топеня. Як гваря зоз кере стурского Добродзечного огньогасного дружтва (ДОД) комини барз важне вичисциц и вимесц прето же кед ше комин забиє може вибухнуц огень, а огнь о га сци ка ждей се зо ни праве прето маю штреднє пейц до шейсц интервенциї. У давних часох, кед хижи були з наду, огнї найчастейше вибуховали праве пре нєвиме-

ДЮРДЬОВСКИ ЦЕНОВНЇК КОМИНЯРОХ Дюрдьовчанє свойо комини углавним отримую сами, зоз стару технїку котру применюю и коминяре, зоз жвератком и длугу коминярску щетку, алє и спалюю нукашньосц комина. У валалє єст особи котри окончую тоту услугу, виметанє 1 000 динари, спальованє и виметанє 1 500 динари, и 2 500 динари за виметанє комина по котлу. Подприємство ДОО „Димничар” зоз Бечею виметало комини на териториї општини алє пре оддалєносц и додатни трошок за гориво вецей нє приходза до општини. У нїх виметанє комина 1 400 динари за стаємни муштериї, дзе ураховани два виметаня до рока, 2 000 динари по поволанки и 3 000 динари за палєнє нукашнєй часци комина. Як гварели у подприємству, до гоч котрого места у општини би пришли кед би исти дзень мали вимесц голєм штири комини.

цени комини, цо теди було опасне, понеже ше над швидко лапал. Период пред початком топеня углавним час виметаня и шореня коминох, гоч огньогасци апелую же би найлєпше було препатриц их и вичисциц по сле сезони зогриваня. Так комин такой будзе порихтани и за идуцу жиму. У валалє роками нєт приявеного коминяра, а комини, заш лєм, услужно ушорел єден коминяр. Дознаваме же цена за виметанє єдного комина 300 динари. Понеже ше Кере стурци частейше сами лапаю вимесц свойо комини, вельо заробку зоз тей роботи нєт. ■

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ИНВЕСТИЦИЇ У ПОЛЬОПРИВРЕДИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЗВЕКШАНЄ КАПАЦИТЕТОХ ЗА МАҐАЗИНОВАНЄ И СУШЕНЄ Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

„Аґрохомово” погони

АКТИВОВАНЄ НА СТАРИМ ПРИСТАНЇЩУ Од Славка Раца з „Юарбису” дознаваме и же ше им у медзичаше трафел купец за стари силоси (на вепровацкей драги), та найвироятнєйше до конца идуцого рока буду предати, а нови, векшого капацитету збудую на „старим пристанїщу”, коло моста на виходзе з Керестура ґу Лалитю, дзе дакеди були вельки чардаки за кукурицу. – Кед зме купели Задруґу „Кооператива”, купели зме и 2 гольти на спомнутим просторе. Думаме же то и лєпша локация, а можлїве же раз и тот беґель ознова будзе плївни – гварел Славко Рац.

12 РУСКЕ СЛОВО

З прешлорочного капацитету од тисяч тони за маґазинованє зарна, „Аґрохома” з Руского Керестура звекшал капацитети за ище три тисячи тони маґазинского и простору за сушенє шицких файтох зарна. Инвестиция вредна коло милион еври, а подобну за нарок пририхтує и керестурске подприємство „Юарбис”

а релативно кратки час, од конца юния того року по тераз, на уходзе до Руского Керестура з Кули (просто бензинскей пумпи), „виросли” ище пейц вельки силоси за змесценє и сушенє шицких файтох зарна (тампон-келиї, як ше гвари фахово) Продукцийно-тарґовинского дружтва „Аґрохома”, у власнїцтве члена фамелиї познатого керестурского привреднїка Велимира Мичу Хому, тераз директора Дружтва „Аґрохома”. Источашнє, „Аґрохома” закончує и вибудов двох силосох, мажи и меншей гали на одкупним месце у сушедним Лалитю. Вельки инвестициї, нє перши хтори Хома витворел у Керестуре, тераз коло милион еври, а як гвари, пенєж обезпечени на вецей способи и финансийна конструкция будзе заварта початком идуцого року. ЦАЛКОМ НОВИ ПОГОН ЗА ОДКУП – На тим месце у Керестуре зме од прешлого року з трома силосами капацитету 1 000 тони, понеже до єдного мож змесциц

330 тони зарна, тераз капацитет звекшани за ище 3 000 тони. Слово о цалком новим погону за одкуп житаркох. Поставени два силоси за приєм влажней роби, односно сушари, направени три силоси за маґазин, полукип- рампа за кипованє зарна з камионох и тракторских прикочох, опрема за пречисцованє зарна, филтери за прах. То одкупне место з цалосним обсягом роботи, за змесценє, сушенє и чуванє було яких житаркох – гвари Велимир и надпомина же шицка опрема набавена з Италиї. Пре векше трошенє струї, мушела буц поставена и окремна, нова трафо-станїца, хтору тиж финансовал инвеститор, а понеже сушенє зарна будзе на ґаз, поставена и ґазна подстанїца, на хтору ше уж мали и приключиц, на ґазовод хтори идзе на индустрийну зону. – Мож повесц же роботи досц швидко покончени. Почали концом юния, пред тогорочну жатву, и мали буц закончени за 90 днї. Будовательни роботи покончел „Слован” зоз Селенчи, а за монтажу силосох фирма з 28. ОКТОБEР 2016.

ЕКОНОМИЯ Италиї, прейґ хторей сило си купени, анґажовала монтерох. Дакус було проблеми з поджемнима водами, бо су ту уж на метер глїбини, а ми ишли 4,5 метери до жеми, так же були дополнююци роботи и инве стициї. Два раз бетоноване, положена окремна изолация и то була наисце велька робота – толкує Хома. ПАПЕРИ И ДАЛЄЙ ВЕЛЬКИ ПРОБЛЕМ У тим подприємстве, хторе ше попри одкупу занїма и з контраченьом польодїлских културох, предава ше и нашенє, штучни гної и хемийни средства за польопривреду. Тераз робя 9 заняти, а преширенє капацитетох обезпечи роботу ище даскелїм особом. – На преширенє сом ше ришел прето же зарна и у нашим и у сушедних хотарох єст надосц. Цо друге ту, у Войводини, робиц, окрем у польопривреди? Польо ше вше пороби, а и людзе заинтере совани за шицко цо понукаме. Ґу тому, за пласман роби нам досц блїзко и пристанїща у Новим Садзе и Боґоєве. Но, правда, и я таки же сом научени робиц, гоч сом по назбераним стажу уж могол пойсц до пензиї, алє покля єст моци, будзе ше робиц – роздумує Велимир Хома, алє и наглашує же, як и за його скорейши инве стициї, и з тоту найвецей проблеми и далєй єст зоз числену, а нє туню документацию. – За Кере стур будовательна дозвола до стата влєце, а за хаснованє ше ю будзе рихтац аж тераз. Медзитим, тота „паперолоґия”, хтора у нас потребна за отверанє дачого нового, то нєнормалне. Понеже шицко кончим сам, з искуства можем повесц же зме ище далєко од того цо ше тераз гутори же шицко мож покончиц за 1530 днї, то нєт шанси. Ґу тому, кажди документ провадза и вельки такси, та якошик виходзи же тоти котри сцу шицко че сно и леґално поробиц, з тим ище и покарани. Поведзме, папери за приключок на ґаз сом до стал на 52 бокох! А то нє шицко, бо ґу тому иду и додатки електричарох, будовательох, виводзачох... Вец шицко идзе до ЦЕОП (Центер за електронске реґистрованє) до Беоґраду, а вони врацаю до Општини. З єдним словом – компликоване – гвари Хома, а наводзи и приклад вибудови трафо-станїци. – Трафо-станїцу зме приключовали нєдавно и ознова требало громаду папери, алє дакус нєлоґичне же шицки трошки зноши инве ститор. „Аґрохома” власнїк трафо-станїци, а слупу на хтори є приключени „Електродистрибуция”. Медзитим, я купуєм и єдно и друге, я їх и инве ститор, и трошитель, то нєт таке нїґдзе у швеце. Скорей заш лєм було даякого олєгчаня, бо кед ше инве стовало до новей трафо-станїци з часцу участвовала општина, часц давала „Електродистрибуция”, а инве ститор дас трецину. Медзитим, того вецей нєт – гварел Велимир Мичо Хома. ПЕРШИ СИЛОС У „ЮАРБИСУ”, А НАРОК ЗА 6 000 ТОНИ На таки укладаня до польопривреди, одно сно до маґазинско-сушарского про стору у Руским Кере стуре, пред 13 роками ше опредзелєло Подприємство за продукцию, тарґовину и увозно-вивозни роботи „Юарбис” д.о.о. Вибудовани два сило си капацитету за 1 000 28. ОКТОБЕР 2016.

„Юарбисово” силоси и капацитети хтори буду звекшани

тони зарна, а у медзичаше справени и муровани силос за 150 тони. Було то у чаше кед ше кукурицу у чуткох углавним одкладало до чардакох и шопох, так же дзекуюци тим першим складзиском, „Юарбис” помали правел и звикнуце при парастох же би кукурицу лупали такой на полю и лаґеровали ю у зарну до сило сох и сушари. У медзичаше у валалє подзвигнути и други капацитети за складзиска, так же ше тераз, як гвари векшински власнїк „Юарбису” Славко Рац, можебуц и два трецини под кукурицу у хотаре такой олупа, а менєй зме сцує до чардакох. – И ми нарок плануєме вельку инве стицию, одно сно збудовац нови сило си за аж 6 000 тони зарна. У кере стурским хотаре єст 4 500 гектари жеми и оценєте же ше на скоро половки хова житарки, так же рочно наш хотар випродукує вецей як 40 000 тони роби. Єдну часц кукурици ше ище вше зме сцує до чардакох, єдна часц идзе до других ме стох, алє и надалєй єст про стору же би ше и у валалє сило си наполнєло зоз житарками. Вшелїяк, и з олєярками, гоч ше их чува на дакус иншаки спо соб, алє жито и кукурицу мож чувац длугши час. Искуство указало же треба мац свой маґазински про стор, пре рушаня на тарґовищу – гвари Рац и предлужує: – До инве стициї зме нє рушели скорей прето же зме чекали тоти наявйовани европски фонди, а окреме и потримовку держави. Бо, таку вельку инве стицию, вредну коло 700 000 еври, без потримовки з боку, чежко витвориц и виплациц. Ту думам на субвенциї и вигодни кредити з длугшим одплацованьом, голєм на 7-8 роки. Кед зме правели тоти перши сило си, кредити були максимално до три роки, цо було барз нєвигодне, а за тот час ше обставини на финансийним тарґовищу пременєли, та банки тераз понукаю кредити и до 10 роки одплацованя. Алє з потримовку и держави, бо з Покраїнского секретарияту за польопривреду наявене же векши инве стициї буду потримани у координациї Министерства польопривреди и Покраїнского секретарияту за польопривреду. Прето ше наздаваме же у 2017. року за инве стициї у польопривреди будзе потримовки – гварел Рац.■

РУСКЕ СЛОВО 13

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ДАНИЦУ ГИРЙОВАТИЙ ЗОЗ ШИДУ

О ЖИВОЦЕ ШВЕДОЧЕЛА ПРЕД КАМЕРАМИ

Пише: Владимир ДЇТКО

Опрез камерох Даница станула ище як штредньошколка, a познєйше єй новинарске ремесло постало и професийна робота. Як найвекшу спокусу у роботи видвоює провадзенє миґрантскей кризи. З добру орґанизацию, постарчела буц новинарка, мац и супруга

ще як школярка Ґимназиї у Сримских Карловцох, тедишня Дюрдьовчанка Даница Гирйоватий крочела до швета медийох. Було то у рускей редакциї РТВ кед ю поволали редакторки тей нашей хижи же би робела прилоги у емисиї за дзеци. Теди направела и свойо перши новинарски крочаї, нє знаюци же у єдним периодзе живота праве тота робота будзе єй професия. А тото БУЛА АКТИВНА цо научела теди, гвари, ШКОЛЯРКА барз єй познєйше поЯк школярка ОШ ище док могло, бо нє мала требула у Дюрдьове, Даница гва- му и знала як ше треба ри же була вше активна у справовац и знаходзиц КУД ,,Тарас Шевченко”. у телевизийним новиЛюбела танцовац и ґлумиц, а нарстве. окреме рецитовац. Два раз ше змагала на Републичней ПРИХОД ДО ШИДУ смотри рецитаторох. Нєшка єй дзеци, Сара и ДаКед пришла жиц до вид, ходза на виборну наста- Шиду, перше ше треву руского язика з елемента- бало знайсц у новим ми националней култури и штред ку, а тото цо мож повесц же и вони рушели Даници було найвапо мацеровей драги, бо уж рожнєйше, то було до ками рецитую. стац роботу. Стаємну роботу нє могла до -

14 РУСКЕ СЛОВО

стац, та прилапела роботу у општинскей Канцелариї за младих. – Була сом задлужена за писанє проєктох, а вєдно з моїм тимом орґанизовали зме гуманитарни акциї, окреме на збераню пенєжней помци младим особом хторим були потребни операциї у иножемстве. Канцелария була задлужена и порихтац такволани ,,Бависка на води,” хтори зме витворели у сотруднїцтве зоз СРЦ ,,Посейдон ин,” ту у Шидзе, та младим през лєто тото була велька розвага. Зберали зме и учебнїки за школи, младим промововали нашу роботу и активносци, а я школяром и младим тримала курси з нємецкого язика – памета Даница активносци и роботу у Канцелариї за младих. После тей роботи Гирйоватийова єден час робела на Сримским радию, а пробовала ше приявиц же би робела на Сримскей ТВ. На перши завод нє прешла, алє кед ознова бул конкурс у тей медийней хижи, достала роботу од початку септембра 2014. року.

УЧЕЛИ ШЕ ОД ИСКУСНИХ – Послала сом вимогу и свой CV и пошвидко ме поволала одвичательна редакторка Даниєла Романдич. Нє обавала сом ше, знала сом же ше у тей роботи добре знаходзим, бо сом ище як школярка була опрез камерох. Понеже то була професийна робота, иншаки прилоги 28. ОКТОБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ сом рихтала як до теди, и мушела сом вельо вецей учиц. Едукациї нам тримали познати новинаре з Беоґраду, и учели нас препознац сущносц теми хтору робиме, як треба зробиц наяву, а як такволани стенд ап. Звладала сом кельо у прилогу треба же би бул заступени собешеднїк и як шицко ,,спаковац” до 1,5 або двох минутох прилогу – приповеда Даница о роботи на ТВ за хтори гвари же потребна барз добра координация и сотруднїцтво зоз камерманом. – На едукацийох, окрем новинарох були и знїмателє, та и вони учели окреме, а вец ше робело вєдно новинаре з камерманами. Кед слово о провадзеню схадзкох, як цо зашеданя Скупштини општини, була сом на телефонскей вязи з редакцию и такой явяла хтора одлука на схадзки вигласана же би новинар такой вистку порихтал за емитованє. Случовало ше же и за потреби рускей редакциї РТВ Даница пририхтала прилог, кадри, або слайди з даякей подїї.

И НОВИНАРОМ СТАВА У ГАРЛЄ Нова спокуса у єй роботи була кед у шидскей општини почала миґрантска криза. Теди околносци накладали стаємну роботу на терену дзе требало швидко реаґовац. – Мали зме информацию кеди маю сцигнуц перши миґранти и такой зме понагляли дочекац автобус у Принциповцу, зняц кадри и достац вияви. Знам по анґлийски, та сом з миґрантами могла бешедовац. Добре паметам кед миґранти почали преходзиц до Горватскей ґу Бапскей, та зме такой там пошли. У єдней хвильки вони пребили кордон, и так ше гарли же лєм цо ме нє заквачели и нє звалєли. Теди сом мушела ношиц ґумово

ШВИДКОСЦ У РОБОТИ У роботи за електронски медиї швидкосц вше барз важна, та Даница добре памета кед мушели исц на гранїцу, на авто-драгу, а требало им дошлєбодзенє од полициї же би могли знїмац и робиц. Шицко цо могла окончовала ,,у ходу,” док ишли знїмац. – Вецей раз зме ишли на терен и кед ше случели транспортни нєшесца, бо наша ТВ як медий тото провадзела. Накадзи зме достали информацию же ше случело даяке нєщесце, такой екипа понагляла зробиц прилог и врациц ше до телевизиї же би бул цо скорей вимонтирани и порихтани за емитованє.

28. ОКТОБЕР 2016.

Робота важна, а фамелия на першим месце

чижми, бо вшадзи докола були поля. Кед ситуация вимагала, требало исц и през лєс. Зоз слику и словом требало приказац їх трапезу, а окреме було барз чежко кед гайзибани престали транспортовац миґрантох до Горватскей и кед вони чули же нє годни прейсц гранїцу. Велї з нїх йойчали, нє лєм жени, алє и хлопи, и така ситуация и нам, новинаром, була наисце нєприємна – гвари Даница. Кажди роботни дзень починал з редакцийну схадзку на хторей ше радзело о роботох и активносцох за тот дзень, требало провадзиц рижни подїї, и пририхтац репортажи у догварки з редакторку. Даница гвари же нє було анї вше лєгко дойсц до собешеднїка хтори би сцел дацо виприповедац, а вона окреме барз любела рихтац прилоги з польопривреди, поготов з младшима особами хтори обрабяю жем. Попри тим же мушела окончовац каждодньово новинарски роботи, Даница ше мушела старац и о своїх дзецох, Сари, школярки, пиятей класи основней школи, синови Давидови у штвартей класи, а єй супруг Владимир ма и дзешецрочного сина Даниєла. – Кажди дзень пред тим як сом одходзела на роботу, порихтала сом дзецом фриштик и цо уж требало, а вец пошла на роботу. Тельо кельо ми шлєбодни час дошлєбодзовал, була сом з дзецми у контакту и мерковала чи свойо обовязки на час окончели, чи научели тото цо мали и чи на час пошли до школи. Кед сом ше врацела з роботи, звичайно уж бул вечар, рихтала сом полудзенок за ютре, пораєла тельо кельо сом сцигла, и так доокола. З добру орґанизацию и порозуменьом моїх найблїзших, шицко сом могла постарчиц – гвари Даница. Нажаль, пре одредзени кадрово пременки у телевизиї, од мая того року наша собешеднїца остала без роботи. Нови спокуси пред Даницу, наздаваме ше, нє задлуго. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НАШО ПУБЛИЦИСТИ И ХОР „ГАРМОНИЯ” ГОСЦОВАЛИ У СЛОВАЦКЕЙ

НАУКОВИ И ФЕСТИВАЛСКИ ВИКЕНД У месце Вирава у Словацкей, 15. октобра, отримани Семинар з нагоди 150-рочнїци од народзеня педаґоґа, фолклористи и новинара Михайла Врабеля (1866–1923). У Снїни новосадски Хор „Гармония” участвовал на Фестивалу духовней писнї

а Семинаре зоз своїма сообщенями участвовали вецей домашнї и иножемни познавателє живота и творчосци Н Михайла Врабеля, медзи нїма и Дюра Латяк и Микола М.

Цап з нашей жеми. Спред Союзу Русинох-Українцох Словацкей Републики (СРУСР), котри бул инициятор и орґанизатор Семинара, учаснїкох и госцох поздравел Павло Боґдан, подпредсидатель СРУСР, а у мено домашнїх присутних привитала старостка места Вирава Марцела Куртякова. Академик Микола Мушинка з Прешова бешедовал о Михайлови Врабельови з аспекта його походзеня и вичерпно анализовал його доприношенє фолклористики, публицистики и новинарству Русинох у Угорскей тедишнього часу. Дюра Латяк з Нового Саду пречитал сообщенє „Михайло Врабель – учитель и културни дїяч медзи бачванскима Русинами”, а Микола М. Цап, одвичательни редактор часопису „Шветлосц”, мал сообщенє на тему „Русскiй соловей – перша кнїжка на язику бачванско-сримских Руснацох”. ПРЕДКИ ДУМАЛИ О БУДУЧНОСЦИ Бешедуюци о значеню Врабельового зборнїка „Русскiй соловей”, Микола М. Цап у своїм сообщеню наглашел: – Вельо того цо вязане за „Русскiй соловей”, першу кнїжку на язику бачванско-сримских Руснацох, з правом ноши атрибут „перши”: ту першираз у историї записана жива бешеда бачванско-сримских Руснацох, ту перши раз обявена наша усна народна поезия, ту обявени стихи перших наших зазберовачох и шпивачох усней поезиї, ту видрукована перша писня на жридловим руским язику єдного познатого поети-селяна з Бачки (Андри Горняк), то перша кнїжка котра видата на инициятиву и з вельку материялну помоцу нас, бачванско-сримских Руснацох. Понеже до нєшка нє пренайдзене старше виданє з истима або подобнима атрибутами котре би початки друкованого слова на язику Руснацох Югославиї/Сербиї поцагло глїбше до прешлосци – примат найстаршей кнїжки на руским литературним язику ище вше припада „Русскому соловею” з 1890. року. (...) Сто пейдзешат роки од народзеня Михайла Врабеля вельки ювилей на-

ШТВАРТИ УЧИТЕЛЬ – Михайло Врабель ше народзел пред 150 роками у валалє Вирава, 20. або 21. новембра 1866. року. Учительску диплому здобул 1. мая 1887. року у Ужгородзе, а перше место службованя му було Чемерно у восточней Словацкей. Затримал ше там лєм єден рок, бо од єшенї 1889. року уж бул у Руским Керестуре. О тим як Врабель пришол до Руского Керестура (теди Бач-Керестур) податки нє пренайдзени, алє мож з вельку виродостойносцу вериц же значни вплїв на його одлуку о приходу мали препарандисти з Бачкей, цо ше школовали у Ужгородзе, насампредз Микола Будински, котри лєм кус скорей бул поставени за учителя у Керестуре. Врабель бул штварти квалификовани руски учитель у керестурскей комуналней школи, котри заменєл потедишнього приученого помоцного учителя Михала Виная – гварел, медзи иншим, Дюра Латяк.

16 РУСКЕ СЛОВО

шей култури котри нас твори гордих же зме малих предкох котри знали думац на будучносц – гварел Микола М. Цап. У дискусиї после сообщеньох, интересантне викладанє мал мр Душан Михалек, музиколоґ з Израїлу, дакедишнї Новосадян, котри бешедовал о сербских и горватских писньох у „Русскiм соловею”, источасно интерпретуюци тоти писнї у їх жридловей форми. ШВЕТО ДУХОВНЕЙ ПИСНЇ Ютредзень у Снїни, на 26. Фестивалу духовней писнї Хор „Гармония” одшпивал пейц духовни композициї, а солистка Ана Римарова окреме похвалєна за барз добри наступ. Як дознаваме зоз сообщеньох учашнїкох, з иножемства на Фестивалу участвовали и три хори з України – Дзецинскей школи уметносци з Велького Березного, Українски грекокатолїцки катедрални хор „Кредо” з Ужгороду и Хор хлапцох и леґиньох Мукачовскей школи з Мукачова. Домашнїх представял Грекокатолїцки хор храму Успения Пресвятей Богородици з Рускей Поруби, Женска шпивацка ґрупа „Старинчанка” зоз Снїни и шпивацки дуети. Дзень пред тим „Гармония” наступела и у Вирави на пригодней културно-уметнїцкей програми з нагоди 150-рочнїци народзеня Михайла Врабеля. З хором дириґовала Сузани Ґрос Маркович, дириґентка хтора Хор водзела од початку по остатнї два роки кед Хор превжала Весна Кесич Крсманович хтора пре оправдани причини до Словацкей нє могла одпутовац. Давор Сабо на гармоники провадзел Хор у народних композицийох, тих хтори у наших крайох записал праве Михайло Врабель. Хор и госци зоз Сербиї, медзи нїма и предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски и директорка Руского културного центру Нови Сад Наташа Макаї Мудрох, у Вирави присуствовали и на Панахиди за Михайла Врабеля, а нащивели и гроб його брата, тиж учителя, Георгия Врабеля. Пред наступом на Фестивалу у Снїни, новосадски Хор внєдзелю шпивал часц Служби Божей у грекокатолїцкей церкви св. о. Миколая у Ублї, а Службу служел домашнї священїк о. Мирослав Пружински. Фестивал орґанизовал Союз Русинох-Українцох Словацкей, вєдно з местом Снїна и Месним културно-просвитним центром, а одход Хору и делеґациї на Семинар орґанизовал М. Зазуляк Союз Руснацох Українцох Сербиї.■ 28. ОКТОБЕР 2016.

ОКТОБЕР 2016. рок

ЧИСЛО 10

ТЕМА: РОБОТА

МИРОН КАНЮХ

РОБОТА

„РОБОТА НАМ ОШЛЄБОДЗИ ТВОРЧИ КОРЧИ?”

Поняце роботи можеме охарактеровац як стаємни мотив, або червеРоботнїк нє роби лєм пре свой хасен, ну нїтку хтора повязує наших предкох и терашньосц. Або, голєм „траанї пре розказ, анї пре славу, пеня” (креативни, позитивни або неґативни). Питаня чловека у вязи зоз або за плацу котру ше дава, робота творенє роботу ше можу рушац у велїх напрямох (нєдостаток, нєзадовольство, за себе, за шицких, дилеми, чежина...) Робота постава чловекови каждодньове обтерховаз котрим ше достойни чловек постава. нє, без огляду на тото чи вон зоз ню, и у нєй, щешлїви, або нє. Прето анї нє чудне же ше находзи як мотив при писательох. Виглєдуюци тоту Робота нє ма два лїца и спак, тему, редакция ЛС наишла на наисце интересантне нєсподзиванє. Пинє служи нїґда цильом злей думки, сательки вельо менєй заступйовали тоту червену нїтку у своїх творох, анї ше дзвигнуц понад другого, поготов у дїлох хтори обявени у прешлим вику. Тото можеме повязац вона вше глєда чисти рахунки – же, заш лєм, женска улога було водзиц рахунку о обисцу, фамелиї и дзеєден за шицких, шицки за єдного. цох, а нєшка тота тема пре нєвигодну ситуацию, ознова баржей гартуши хлопох. Но, то сиґурно нє обще правило. Дїла хтори обявени у тим, З роботу ше ма чесни очи октоберским числу ЛС, повязани зоз роботу як мотивом, на директни и слунко свойо котре шицких греє або пренєшени способ. А тиж так, повязани су и зоз прешлосцу и зоз од давен-давна по будуци вики. терашньосцу, ознова, на директни, або пренєшени способ. Сон же зоз зарна плод най дозреє Поволуєме вас же бисце нам писали и посилали свойо идеї, критики, ноша у себе лєм роботнїки. роздумованя и твори на електронску адресу ruske.literaturne@gmail.com (Шайкашка жем червена, 1981) 28. ОКТОБЕР 2016.

Редакция ЛС

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: РОБОТА

ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Добитнїк медзинародней награди за литературу на 11. Медзинародним новосадским литературним фестивалу

Томас БОБЕРҐ

ДИКТАТОРСКА ПИСНЯ Шицки тоти людзе котри нє можу буц на шейталїщу Шицки тоти людзе котри забули одкаль пришли Шицки тоти людзе котрим ключи випадли Шицки тоти людзе котри нє можу войсц до клубу Шицки тоти людзе котри нє можу буц на верху мойого клайбаса Шицки тоти людзе котри нє познаю шкорпийову тактику Шицки тоти людзе котри ше медзисобно заобиходза Шицки тоти людзе котри вше на час алє нїґда нє сцигую Шицки тоти людзе котри нє жадаю дожиц ютредзень Шицки тоти людзе котри оставаю гоч їх гайзибан и причека Шицки тоти людзе котри нє можу буц там дзе су.

Татяна Беук Латяк

ДАНИЕЛА ТАМАШ

ПИСАНЄ

НАПЛАЦ ДЗЕНЬ

Розсипани думки по тастатури, нєдопита кафа, нєдокончена писня, начате превипитованє. Чи ше вше муши так закончиц? (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

Обегуюци ше зоз швидким дньом ординуєме медзи реалним и НАИСЦЕ реалним важним и НАИСЦЕ важним. Енерґия циркулує до круга медзи єй продукователями и трошителями; источасно у нас и єден и други жию. Випиваме ю з других, док ю други випиваю з нас засипуюци ше з глупосцами полушвета. Надрилюєме єдни другим думки пре хтори зме престали роздумовац; патриме на ствари пре хтори зме престали видзиц. З боляцима думками и шлєпим патреньом оцудзуєме ше єдни од других. Сами медзи людзми... Забуваме наплациц дзень през здогадованє же у малим вельке. З приволованьом хвилькох хтори нам вжали слова з ґамбох у еґзорцизме своєй души здогаднїме ше же зме людзе.

(Hestæderne, прешпивал Ваня Дула)

(Чловек з писку, 2008)

НАРОДНА ПИСНЯ

РОБОТНЇЦА „Поведаю людзе же сом жена мерха, Же я ше нє лапам нї до тканя перша. Зато ше нє лапам же би було гардо, Же бим нє зламала сушедово бардо. Сушедово бардо, кумово крошенка, Нє гнєт вони пойду з моєй хижи вонка! Таки мам крух платна, єст у нїм три рифи, Нє знам як мам ходзиц од тей велькей пихи. Однєшем на вашар, та го добре предам! Чловек обчекує, пенєжи рахує“. „Жено моя мила, яка ши ми вредна Цо през цалу жиму пейц сексери (за)предла!“

Мини есей (у стиху) Мойо (нє) шлєбодне роздумованє ЯКИМ ЧАПКО

ГАЙЗИБАН ЗА ДИСЕЛДОРФ

Звонко Кухар Народзени штерацец осмого, трецого мая у Дюрдьове.

Людзе приходза, опатра го и бежа далєй. Приходзи Гелас-експрес.

Скравец. Роботни стаж: рок и пол. Одказ. Нєвалушносц на роботи.

Вон нє сцел. А вона як и кажда жена, вше лєм: най роби як му гуторя, гоч наспак и най нє бешедує вельо на схадзкох.

Марча Кухар (народзена Киральова). Тисяч дзевецсто пейдзешатого, осмого януара, Дюрдьов. Општина Жабель. Ґаздиня. Идзе лєм сни о богатстве нє шнїє. И син Мижо, дварочни, нїч нє похопює. Желєзна драга и гад За Диселдорф без прешеданя. Глєдал роботу у Кули, Новим Садзе, Вербаше... Нїч... Писал до иножемства. Позавчером шедзел длуго вноци... Вец такой рано нашвидко предали два посцелї, шпоргет, карсцелї и стол. Беоґрадска. Гужва. Йойк. Якеш дзецко плаче.

Ище як школяр бил ше зоз пол класи, врацал дому з розбитим носом и помали ше вимсцовал... Нїхто их нє випровадза. Цихо. Мижо би бежал по желєзнїцкей, пита ше за кажди гайзибан, за сладолядарню... Оцец нє одвитує. Шедзи на куфре и кури. Запищал експрес за Диселдорф. Мацери опухнути очи, оцец и далєй нахмурени кури, Мижа чудую високи хижи и громади людзох у понагляню. Розбегли ше спод талпох километри горких польох и слунко зубате чека их там дзе су нє свойо. (Волай ме єшень, 1976)

Записане авґуста 1897. од Ганї Рамач у Керестуре (Руски народни писнї, 1972)

18 РУСКЕ СЛОВО

28. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: РОБОТА

ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Добитнїк медзинародней награди за литературу на 11. Медзинародним новосадским литературним фестивалу

Томас БОБЕРҐ

Татяна Беук Латяк

ДАНИЕЛА ТАМАШ

ПИСАНЄ

НАПЛАЦ ДЗЕНЬ

(Hestæderne, прешпивал Ваня Дула)

(Чловек з писку, 2008)

НАРОДНА ПИСНЯ

Мини есей (у стиху) Мойо (нє) шлєбодне роздумованє ЯКИМ ЧАПКО

ГАЙЗИБАН ЗА ДИСЕЛДОРФ

Звонко Кухар Народзени штерацец осмого, трецого мая у Дюрдьове.

Людзе приходза, опатра го и бежа далєй. Приходзи Гелас-експрес.

Скравец. Роботни стаж: рок и пол. Одказ. Нєвалушносц на роботи.

Записане авґуста 1897. од Ганї Рамач у Керестуре (Руски народни писнї, 1972)

18 РУСКЕ СЛОВО

28. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ...

Борис ВАРҐА

КРАТКА РОЗГВАРКА З МИРОНОМ ДЖУНЬОМ, АВТОРОМ И ЛИТЕРАТУРНИМ КРИТИЧАРОМ

МИРОН КАМБЕК Мирон Джуня – єден з найвитирвалших (найширше поведзено) актерох култури „Урбаного гумна”, початком мая (2.5.2016), на Фейсбук (ФБ) ґрупи „Литература по руски” (ЛпР), мал свой литературни „камбек” (после вецей од двох деценийох). Його твори замерковани и добре оценєни (читай – лайковани), а Джуньово писмо нє типичне за його кнїжку „Моєй желєновласей ехо” (МАК 2012, твори з конца 80-тих и початку 90-тих). Нас цикавело цо ше то случело зоз Мироном и цо мож далєй обчековац од тей нєпредвидлївей особи. Почал ши ознова писац? Чи ши крил и, ниа, аж тераз обявел на ФБ ЛпР? Нє крил наозай, алє интерпретовал Швет и себе у нїм, през други фурми: епистоларни (смс напр. – донайпосле то ци познате), астролоґия, як поганьска перспектива на час и простор, тиж може буц способ креативного виражованя, а мам даяки свойо интимни дньовнїцки призначки надосц гибридного, абстрактного и, нормално – обсценого типу. Там им и место (ге-ге)... Научел сом ше препознавац у швеце културних знакох, праве през таки гибридни форми... Уплїв хронїкох Битефу и Фесту у тинейдж рокох, кед телевизия ище нє була зашнїцена як нау-а-дейз. Яку музику слухаш? Яки ци рушаня у швеце култури, цо це инспирує? Од музики послухам скоро шицко, алє нєт ту вельо чого цо любиц, а и питанє смаку... Остатнї час ме цикавели резонанци звуку котри ма ефекти пременки стану у глави: звуки у природи, синтетични звуки цо активую тета габи, вокалне изофоне шпиванє... Дома ми звичайно пращи даяки интернет радио з тренсом, фанки, джезом, дип гаусом и таке – класика. Домашнє ридше, алє мам ту даяки свойо фаворити. Важна интерпретация. To обява новей епохи, котра нєридко соблажнююца, та и скандалозна, з политичним подконтекстом: рокенрол, панк, Фрлїч, Урбан, Ристич, Рамбо Амадеус у крайнїм случаю. Пластинация др Ґинтера фон Гаґена, котру сом патрел позалоньским у Нирнберґу за мнє совершени екстрем за полемику цо ту, и чи мож, наволац уметносц. Гаґен виклада цела и орґани тих цо помарли и донирали за живота. Подобне Демияну Херсту цо викладал у новосдским МСУВ. Теория уметносци у ровнї поп-арту. Прето нам ше и трафел Ворхол, Богу слава (геге)... Себе у тим шицким любим видзиц як нєформалного партиципанта, котри вше за дебату... на уровню баяко. Цо плануєш з рукописом котри читаме на ЛпР? На ЛпР обявюєм диялоґ баржей як рукопис, з намиру контрибуциї и афирмациї такого ориґиналного (и нєзави-

20 РУСКЕ СЛОВО

сного) медия з творчосцу на мацеринским язику. Публикованє ми нє на розуме – ищи єдна збирка герметична як цо и „Ехо” нє нужна и так малочисленим читачом, анї ме особнє нє афирмує дацо... Наместо того понукнєм нєодлуга дакус читлївшу (и цикавшу) форму гибридней есеїстики-документаристики з даякима (авто) биоґрафскима елементами. Провадзце ЛпР! Дзе путуєш, цо робиш и з ким ше дружиш? Драги чежко можем виберац, сами ше понукню, алє ше даю модификовац, присподобиц. Звичайно комбинуєм нащиви приятельом, родзини з роботу, школу и ту накаламим даяки свойофайтови културни туризем. Драгу вичерпац 300 одсто! Драга то – школа, за тих, ясно цо ю знаю як таку препознац. Актуалне сезонске провадзенє Битефа у Беоґрадзе, МЕСС-а у Сараєве, обиход карловецкей родзини. Волаю ме приятелє (клиєнти) до Нємецкей и Цириху, алє то напевно по новим року... Горнїца тиж, оф корс... Людзе ми упадаю до живота хторе одкаль... Нє дзбам, аж ме, заправо, цеши же так, голєм дацо у тих часох и просторох стаємней нємудросци и препасци... Як патриш тераз на твори зоз „Моєй желєновласей ехо”? Патрим як на пошлїдок зуженей перспективи Швета, яку кажде ма у тих младких рокох. Мили албумчок памяткох у каждим случаю на часи кед (нам) култура вецей обецовала, єй рефлексиї на формованє виразу; на щесце ту були Надь и Дудашова, плус евентуално Якимова, Павлович, ГардиКовачевич... од котрих лєпши животни приклади (нє думам лєм творчи) у рамикох мацеринского язика сом теди нє могол найсц. Гварим, мал сом щесца... Цо можеш повесц о терашнїх нових литературних сензибилитетох по руски? Нови сензибилитети окрем квантитативного проґресу, указую шумне намаганє „...злучиц руски (язични) коренї зоз шветову духовну резонансу...”, як то Тамаш крашнє повед за Билянского у „Ошлєпеним соловею”, цо и видзиме и на прикладу Хриновей и єй успихох звонка матичного културного кругу. Дало би ше ту доложиц ище мена... Верим же будзе материялу и за читательство, як и за теорию литератури, односно проґрес заєднїци у тим културним аспекту. З тих сом цо веря до „Гумна” (авторе Антолоґиї „Дзеци з урбаного гумна”. – ред.)), прето и докладам свою творчосц. „Хто доложи – будзе божи!” Най нам жиє ЛпР!■ Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович Бучко, Александра Лендєр и Ваня Дула. Фотоґрафиї: Танита Ходак

28. ОКТОБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НАЙКРАСШИ ДЗИВОЦКИ ГЛАС НА ТОГОРОЧНЕЙ „ЧЕРВЕНЕЙ РУЖИ”

З НАСТУПАНЬОМ БУДУЄМ СЕБЕ Кед рошнєце у обисцу у хторим музика твори каждодньову атмосферу, нє мож нє постац прихильни ґу тей уметносци. Нє дармо гваря же шицко руша з фамелиї. Так и Кристина Афичова зоз Руского Керестура одмалючка у швеце музики и люби ю одкеди зна за себе – Нє можем вериц яки шицко писнї знам, аж од 60-их рокох, та надалєй. Одмалючка сом слухала тото цо и родичи, а интересантне же и тераз любим таку музику и вшелїяк же то уплївовало на мой стил – гвари Кристина. Оцец Славко у свой час тиж шпивал на „Червеней ружи” и освоєл перше место, та Афичово нєшка дома маю Кристинову дзивоцку ладу и оцов чобольов. Кристина школярка другей класи ґимназиї „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре. Зоз теорию музики ше першираз стретла у основней музичней школи, дзе закончела штири роки, а инструмент єй була тамбурка. Найкрасши дзивоцки глас на тогорочней „Червеней ружи”,односно нашу Кристину, мож чуц на скоро шицких културних случованьох у Руским Керестуре, алє и у других местох. Шпивала и грала на рижних стретнуцох, мултимедиялней манифестациї младих „Дньовка”, музичним вечаре „Акустика рутеника”, журки „PactON”, та Фестивалу „Червенa ружa”. – Задовольна сом же сом освоєла дзивоцку ладу, окреме прето же лєм други раз участвуєм на змаганю за найкрасши глас. Мило ми же и на „Червеней ружи” млади пестую руску културу и традицию, и барз любим шпивац и наступац, алє побида ми нє циль. За мнє то як вежба, зоз участвованьом будуєм себе и здобувам самодовириє – гвари Кристина, алє надпомина же єй заш лєм баржей одвитує стил „Дньовки”. У Народним оркестру Дома култури Руски Керестур (ДКРК) грає на тамбурки, шпива у Мишаним хору ДКРК и того року почала ходзиц на соло шпиванє до Оджаку. Уключує ше дзе ма нагоди, а з приложеного єй гобиї углавним повязани и шицки скоро вязани за уметносц. У основней школи ґлумела у дзецинских представох, а однєдавна ше ознова дала до ґлуми. Тераз є у фази формованя нового бенду. – Любела бим кед би ше онова почали формовац вецей бенди, як цо то скорей було. Особнє любим руску музику, алє углавним патрим яка тематика писньох, волїм писнї хтори одвитую моїм роком. То углавним забавни писнї. Тераз експериментуєм зоз комбинованьом странских музичних стилох зоз руским язиком, як цо зме на „Акустики рутеники” наступели зоз текстом Златка Русковския „Нє можем забуц”, за хтору зме справели свою музику – гвари Кристина. 28. ОКТОБЕР 2016.

Остатнї роки Руснаци ше нє можу похвалїц зоз богату творчосцу младих, но, випатра же ше и таки тренд пошвидко пременї. – Видзим же млади моїх рокох маю потенциялу и талалнтовани су, алє треба же би ше ошлєбодзели. У бенду хтори тераз формуєме зоз поезию пише Жарко Остоїч, котри уж наступал зоз своїма текстами. Пишем и я, алє ище вше нє так явно. Треба лєм же бизме ше позберали, цо думам же нє проблем лєм нам, алє и велїм бендом хтори маю вецей членох – визначує наша собешеднїца. Окрем ґлуми и музики, Кристина барз люби и язики. – То цошка мойо, кед мам часу читам кнїжки и учим язики. У школи мам италиянски як други странски язик, а дома учим по мадярски, и можем повесц же ми є барз интересантни. У нєшкайшим чаше интернет понука вельо можлївосци, як цо безплатни курси на рижних сайтох, Ютюбу, койяки апликациї прейґ хторих язик можу учиц и дзеци – толкує Кристина. Понеже є лєм у другей класи штреднєй школи, єст ище часу за роздумованє кадзи далєй, алє затераз Кристина себе може задумац у обласци линґвистики, окреме италиянского язика. ■ Сенка Надь

РУСКЕ СЛОВО 21

ДУХОВНИ ЖИВОТ У АНҐЛИЇ ОТРИМАНИ СЕМИНАР „ДОТХНУЦЕ НАДЇЇ”

ПРЕМЕНКИ МОЖЛЇВИ

Проєкт „Дотхнуце надїї” Заєднїци за помиренє у Барнс Клоузу, хтори у рамикох анґлийскей методистичней церкви у Нанинтону, отримани од 3. по 10. октобер у вецей местох у Анґлиї. На нїм участвовали представнїци з новосадских, земунскей и церковних заєднїцох зоз Горватскей

редставнїци зоз новосадских церковних заєднїцох, припаднїци Екуменского форуму женох, уж даскельо роки участвую на рижних проєктох Екуменскей гуманитарней орґанизациї. Єден з нїх то проєкт „Дотхнуце надїї” Заєднїци за помиренє у Барнс Клоузу, у рамикох Методистичней церкви у Нанитону. Як учашнїки на проєкту поволани нє лєм представнїки методистичних Церквох, алє и представнїки зоз других вирских заєднїцох и Церквох зоз Горватскей и Сербиї, та и зоз нашей Грекокатолїцкей Церкви. Слово о проєкту хтори, у першим шоре, ма за циль помириц людзох и помогнуц шицким тим цо прежили войни на тих просторох и маю послевойново трауми, же би их могли превозисц, ошлєбодзиц ше терхох хтори ноша у себе и уключиц ше ознова до дружтвеного живота. СЕМИНАРИ И РОБОТНЇ ПО ПРОЄКТУ Проєкт ма даскельо етапи, а першу часц хтора ше состояла зоз семинарох, односно роботньох, у Осиєку, на Андревлю, у Шидзе, и у Струґи, прешла векшина учашнїкох. Друга часц була у Анґлиї у даскелїх местох, дзе тиж були роботнї, и преглїбйованє темох зоз предходних семинарох. Теми були унапрямени на повязованє зоз сочувствийом за других, а то уключовало пребачованє, помиренє, нєнасилну комуникацию, будованє власного идентитета, розришованє конфликтох, потримовку и будованє мира медзи людзми, у реґиону и власного. Перша драга руководителя, тренера и пароха у пензиї, Клайва Фовла, одведла до Горватскей, до Кнежевих Ви-

22 РУСКЕ СЛОВО

ноґрадох и Батини, дзе ше стретнул зоз Душанку Илич и вєдно робели на проєкту „Заєднїцка лавка”, дзе найвецей помагали дзецом, отворели Камп за дзеци, хтори роками препровадзовали лєтни одпочивки у Анґлиї. До шлїдуюцого проєкту „Дотхнуце надїї” уключела ше и Джудит Халидей, та вєдно почали помагац и тримац роботнї людзом зоз послевойновима траумами. Спочатку ше роботнї найвецей тримало у Горватскей, а потим и у Сербиї. ОЗНАЧЕНА 20-РОЧНЇЦА РОБОТИ НА ТЕРЕНУ Тих дньох праве у Нанитону, святочно означена и 20. рочнїца їх роботи на тих теренох, проєкт и далєй тирва, а тренере ше намагаю уключиц цо вецей людзох хтори би могли помогнуц и себе, и другим. У трецей часци би ше обучовало особи хтори би сцели далєй предлужиц тоту роботу. О проєкту зняти и кратки филм, представени є и ширшей явносци у Анґлиї и заключене же векшина особох хтори маю послевойново трауми и после велїх рокох ноша у себе боль, мержню, заварти су, депресивни, и чежко ше уключую до каждодньового живота, и же би ше ошлєбодзели од тих неґативних искуствох потребни длугоки процес роботи на тим, алє – зоз заєднїцким намаганьом пременки на лєпше можлїви. Без огляду же проєкт вишол зоз методистичней заєднїци, учашнїци и тренере на тим и прешлих екуменских семинарох, гоч були зоз розличних местох, иншаких вирох, були водзени з єдну думку – же зме шицки єдно у Христу. И вєдно мали исти цилї, а то же би будовали помиренє, потримали и помогли другому, а кажде дотхнуце надїї лєм єден од способох ґу ошлєбодзованю од траумох и доходзеню ґу розтерхованю и власней шлєбоди.■ Б. Хома-Цветкович 28. ОКТОБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ РОБОТИ НА КАТЕДРАЛНЕЙ ЦЕРКВИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОТРЕБНИ ДОПОЛНЮЮЦИ ПЕНЄЖ Роботи на фасади Катедралней церкви св. оца Миколая у Руским Керестуре напредую и обчекує ше же буду закончени до конца рока, алє за нїх потребни и дополнююци пенєж, гварел керестурски парох о. Михайло Малацко. На будинку церкви ше обива мури по верх, ознова малтерує, а будзе положена и нова фасада. Як потолковал парох о. Малацко, дотераз виводзачови роботох уплацени 45 000 еври, хтори з найвекшей часци обезпечени з донацийох з Керестура и иножемства, а 600 000 динари, прейґ конкурса, з Канцелариї за одношеня з церквами и вирскима заєднїцами при Министерстве правди. Медзитим, попри планованих роботох указали ше и нови, хтори настали як пошлїдки влаги, та оценєте

же за доконченє шицких планованих роботох потребни коло 70 000 еври, алє цалосна сума ище нє обезпечена. Прето парох о. Малацко поволує шицких котри можу и жадаю, же би и надалєй помогли у тим вельким подняцу санированя влаги на церкви.

У НОВИМ САДЗЕ

Роботи почали концом септембра и дотераз обити и омалтеровани мури од Маковского шора, а роботи досц условени и зоз хвилю. Окончує их подприємство „Слован-проґрес” д.о.о. зоз Селенчи, а поштредує и надпатра подприємство „Изґлед” з Руского Керестура. М. А.

У КУЛИ

ЗДОГА ДОВАНЄ НА О. ЙОСАФАТА ВОРОТНЯКА

У грекокатолїцкей церкви св. Йосафата у Кули, всоботу, 22. октобра, була Служба Божа з нагоди осемрочнїци упокоєня познатого длугорочного кулского пароха, монаха василияна о. Йосафата Воротняка.

ГОСЦИ ЗОЗ ПОЛЬСКЕЙ И СЛОВАЦКЕЙ НА СЛУЖБИ На Служби Божей у Новим Садзе, внєдзелю у церкви св. апостолох Петра и Павла були и два шпивацки ґрупи – Лемки зоз Ґорлицох у Польскей и ансамбл „Хажличанка” зоз валалу Хажлин у Словацкей. Як гварел предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски, госци пришли на поволанку Союзу, же би шпивали у Жаблю зоз тамтейшим хором „Пасторала” и наступели на „Дньох українскей култури” у Индїї, у орґанизациї КУД „Калина”. М. Г. К. 28. ОКТОБЕР 2016.

Службу, на хторей було векше число вирних и родзина, служел о. Антоний Турчаник, ЧСВВ зоз Словацкей, вєдно з домашнїм о. Платоном Салаком, ЧСВВ. По Служби, як дознаваме од монахиньох служебнїцох, швички запалєни и опрез памятней плочи на церкви у дворе парохиї/манастира ЧСВВ. Отец Йосафат Воротняк 17 роки препровадзел на служби у Кули, а дзекуюци своїм талантом, зробел велї добри дїла на духовним и материялним планє. Велї роки службовал и у України, дзе є и поховани на теметове визначних особох, нєдалєко од Львова. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 23

ROK XI

ОКТОБЕР 2016 ^islo 25 (127)

Пише: Борис ВАРҐА

СТРА ДАНЄ РУСНАЦОХ И УКРАЇНЦОХ У ВОСТОЧНЕЙ ГОРВАТСКЕЙ 1991–92 РОКУ – ЗВИТИ И СУД (I)

МЕДИЇ О НАСИЛНИМ ВИСЕЛЬОВАНЮ

Перша габа страданьох и висельованя у восточней Горватскей почала у другей половки 1991. року, под час бойох за Вуковар. Друга – вяри 1992. року

овини „Руске слово” провадзели траґични подїї вязани за Вуковар и єден час провадзели збуваня у Миклошевцох и Петровцох. Новинар Рускей редакциї Радия Нови Сад Янко Хома у „Руским слове” за 6. децембер 1991. року написал познату статю „Слава Богу, оставаме!”, у котрей найдиректнєйше винєшени податки коло „спискох за висельованє” и даремних наздаваньох Миклошевчаньох же нє буду виселєни. Политични комесар у штабу Териториялней одбрани (ТО) у Миклошевцох Яким Бучко и командир Штабу ТО Момир Андєлич, новинарови радия, гварели же у плану виселїц 64 обисца, односно вецей як 150 людзох, котри, нїби „були на боку ГДЗ (странка Горватска демократична заєднїца, алє ше одноши и на шицки нови горватски структури власци. – Ред.)”, або просто їх родзини. РОЗПРАВА У НАРОДНЕЙ СКУПШТИНИ Влада Републики Горватскей, 11. децембра 1991. року, прилапела план ґенералного секретара орґанизациї Зєдинєних нацийох (ЗН) Сайруса Венса за мировне реґулованє конфликту у Горватскей, яки предвидзовал же би 22 райони (скоро штварцина Горватскей), були под защиту ЗН и їх миротворчих моцох, такволаного УМПРОФОР-у. „Руске слово” писало же у восточней Горватскей, у такволаним „Сектору Е”, були розпоредзени миротворци под русийску команду, односно батальон зоз державох бувшого Совєтского Союзу. Сербска дньова новина „Борба”, 22. марца 1992. року писала же пред тим як на терен сцигли миротворци ЗН, зоз валалу Петровци було насилно депортовани скоро 100 особи рускей и українскей националносци. Ище детальнєйше о тих подїйох писал часопис Руснацох и Українцох Горватскей „Нова думка” за 1996–97. рок, котри детально описує тоту траґедию, дзе фамелиї були депортовани зоз своїх домох, одорвани, буквално, од стола, за полудзенок. На уходзе до автобусох, на яких их вожели на територию Горватскей под контролу Заґребу. Депортовани були примушени подписац

24 РУСКЕ СЛОВО

документ у котрим писало же добровольно напущую валал Петровци, а маєток охабяю власцом Републики Сербскей Країни. Депортовани особи були спозорени же би ше нє врацали назад, понеже ше, наводно, до їх домох населї Сербох котри предтим вигнали Горвати. Длугорочни активиста Союзу Руснацох и Українцох Югославиї Симеон Сакач ище початком 2000-тих за вецейязични британски явни сервис ВВС гварел же ше Союз теди обрацел амбасади Русийскей Федерациї у Беоґрадзе зоз молбу же би держави бувшого Совєтского Союзу, односно держави Союзу нєзависних державох (СНД, здруженє бувших совєтских републикох без Прибалтики), помогли при застановйованю депортациї Руснацох и Українцох зоз восточней Горватскей. У тексту „Puštanje nečiste krvi” беоґрадски часопис „Vreme” од 18. мая 1992. пише же делеґация Союзу Руснацох и Українцох Югославиї 27. марца 1992. року нащивела сербского министра правди Зорана Четковича, з цильом же би Влада у Беоґрадзе политично уплївовала на власци у Републики Сербскей Країни и застановели еґзодус Руснацох и Українцох. Представителє сербскей Влади тиж так отворено наглашели же Сербия, односно теди ище вше иснуюца СФР Югославия, нє маю инґеренциї и уплїв на власци у Републики Сербскей Країни у Вуковару. У тексту „Руснацох забиваю, чи нє?”, автора Стевана Константиновича, „Руске слово” од 8. мая 1992. року писало же у Народней Скупштини, у Беоґрадзе, посланїк Демократичней реформскей партиї, Петар Петрович, под час дискусиї о положеню Руснацох и Українцох на вуковарским подручу, концом марца 1992. поставел даскельо питаня, окреме „Як ше случело же после ошлєбодзеня Вуковара, Петровцох и Миклошевцох, погинули два раз вецей гражданє рускей народносци у одношеню на час кед ше одвивали воєни операциї? Хто за тото одвичательни и яка у тим шицким була улога ЮНА? Прецо гражданє рускей народносци после приходу ЮНА з Миклошевцох вигнати до 28. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ У ШВЕЦЕ Горватскей? Хто одлучел же би ше тим 25. РОЧНЇЦА – РУСНАЦИ И ВУКОВАРСКА ТРАҐЕДИЯ гражданом одвжал маєток?”. Министер одбрани Републики Сербиї ґенерал-подполковнїк Марко Неґованович, два тижнї по- о будуцим сотруднїцтве медзи бувшима югославянскима знєйше, штредком априла 1992, писмено одвитовал на пи- републиками. Того истого дня Югославянска народна артаня посланїка Петровича: „Нєточни податки о страданю мия цалком напущела такволани „Сектор Е” у восточней векшого числа гражданох рускей народносци после ошлє- Горватскей. Валали Петровци и Миклошевци цалком пребодзеня Вуковара, Петровцох и Миклошевцох. Понеже шли под контролу представнїкох локалних паравойних твердзеня о масовним страданю припаднїкох рускей на- формацийох, односно ТО Републики Сербскей Країни. Як родносци нєточни, нє мож бешедовац анї о дачиєй одвича- писала „Нова думка” 1992-93. року, ТО з места Папук, и тельносци. Аж напроцив, єдинки ЮНА досц зробели на за- попри присутносци русийских миротворцох УНПРОФОР, щити гражданох шицких националносцох, та и Руснацох. вошли до Миклошевцох и зоз обисцох насилно вигнали 45 Часц гражданох рускей народносци з Миклошевцох нє фамелиї, односно 98 особи углавним рускей националнопрегнати, алє самоинициятивно напущели свой маєток и сци, чийо мена ше уж пред тим нашли у спомнутих „спипошли до Горватскей. Векшина котра то зробела, зробела скох за висельованє”. „Руске слово” теди писало же цивилох насилно депортото прето же були припаднїки горватских паравоєних формацийох, учашнїки найновших воєних зраженьох у Горват- вали власци валалу Миклошевци, а цивилох под физичним скей, а дзепоєдни були и соучашнїки усташких жвирствох. прициском положели до автобусох. „Нова думка” писала Вироятнє то зробели пре страх од утвердзованя евентуал- же под час депортованя, ТО побрали цивилом особни стваней одвичательносци. З Уредбу о дочасовей защити напу- ри, окреме драгоциносци и пенєж, и одвезли их до места щеного маєтку, котру 11. новембра (1991. року) принєсла Винковци, котре теди було под контролу горватских влаВелька народна скупштина Сербскей Обласци Славония, сцох, а автобуси зоз депортованима цивилами „обезебедзоБараня и Заходни Срим, утвердзене же напущени маєток вали” русийски миротворци ЗН. У интервюу за вецейязични ВВС, Симеон Сакач виявел мож давац на хаснованє другим орґаном и орґанизацийом Сербскей Обласци и физичним лїцом под окремнима усло- же сербски паравойни формациї „спреведли русийских мивиями зависно од файти и структури маєтку”, пренєсло те- ротворцох”, толкуюци им же локални Руснаци наводно „добровольно” зохабели свойо обисца и пошли до своїх ди директно його слова „Руске слово”. родзинох, котри ище скорей, у першей габи висельованя, напущели Миклошевци. УМПРОФОР НЄ ЗАСТАНОВЕЛ ВИСЕЛЬОВАНЄ Горватски новини „Večernji list” 21. мая 1992. року обяАмбасада Русийскей Федерациї у Беоґрадзе 30. априла вели отворене писмо представительох Горватскей у 1992. року ше обрацела власцом СР Югославиї и обявела КЕБС (ОЕБС) Дарка Бекича, у яким ше осудзує виганянє допис Союзу Руснацох и Українцох Югославиї о подакох 98 цивилох зоз валалу Миклошевци, як и окраданє и знїдепортациї Руснацох и Українцох зоз Петровцох и Микло- щованя їх маєтку. Бекич тиж критиковал континґент рушевцох, котри свойо обисца напущели, наводно, под на- сийских миротворцох УНПРОФОР, котри нє окончели силним прициском з боку власцох Републики Сербскей свойо основни обовязки и нє защицели цивилох и попри им же були присутни – нє застановели чежке злодїйство Країни, од 22. марца по 20. април 1992. року. Комитет СР Югославиї за сотруднїцтво зоз ЗН, по пита- насилней депортациї. Беоґрадске „Vreme” од 25. мая 1992. року надруковало ню мировного реґулованя конфликту у восточней Горватскей, на чолє котрого бул блїзки сотруднїк предсидателя интервю новосадского новинара Димитрия Боарова зоз др Републики Сербиї Слободана Милошевича, Борислав Юлияном Тамашом под насловом „Surovost i licemerje”, коЙович, 2. мая 1992. року ше обрацел зоз писмом амбасадо- три гварел же власци у Републики Сербскей Країни и рови Русийскей Федерациї у Беоґрадзе – Ґенадийови Ши- ЮНА цали час применьовали политику „двойних стандаркинови, у котрим висловел нєзадовольство пре инцидент дох” ґу Руснацом и Українцом. Тамаш твердзел же насилнасилного вигананя Руснацох и Українцох зоз восточней ну депортацию Руснацох зробели власци Републики СербГорватскей. У тим писме, югославянски власци превжали скей Країни и попри моцних обецункох Беоґраду о защити на себе обовязку ришиц хто одвичательни за тоти депорта- Руснацох. То указовало на нєможлївосц Сербиї и Югослациї, а Беоґрад дал „тварди” ґаранциї русийским и диплома- виї уплївовац на политични обставни у самопреглашеним том державом СНД же будзе уважно провадзиц розвой по- сербским краю у Горватскей. За Тамаша вельке нєсподзидїйох на териториї, яку контролую миротворци ЗН под ко- ванє була пасивносц русийских миротворцох.■ (Предлужи ше) мандованьом Русийскей Федерациї. Русийски мировни батальон у складзе ЗН, односно УНПРОФОР, 15. мая 1992. року превжал контролу над „Сектором Е” у восточней Горватскей, дзе були и валали Петровци, та Миклошевци. Источашнє, у складзе зоз мировну догварку, Югославянска народна армия требала буц дислокована на територию сушедней Сербиї, точнєйше СР Югославиї. Министер вонкашнїх дїлох Русийскей Федерациї Андрей Козирєв 18. мая 1992. року допутовал до Беоґраду з цильом возспоставяня мира на простору бувшей СФРЮ. Глава русийскей дипломатиї плановал нащивиц шицки шейсц престолнїци бувшей Югославиї (Беоґрад, Подґорицу, Скоплє, Сараєво, Заґреб и Любляну) и орґанизовац диялоґ 28. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. октобра 2016. року занавше нас зохабела наша мила

ЄЛА РАЦ народзена Лерота (1931–2016) з Дюрдьова Вично ожалосцени син Яким, дзивка Ана, унуки Анита и Деян и жец Зоран Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. новембра 2016. року напол- Прешол 41 рок од шмерци нанї ше жалосни рок як вецей нє з шого оца нами наша мила мац

ЯНКА ПЛАНЧАКА МЕЛАНКА ПЛАНЧАК (1917–1975) (1920–2015) з Руского Керестура Ожалосцена дзивка Маря, жец Любо и унук Любомир, дзивка Мелана и унука Т`яша Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. януара 2016. року наполДня 21. октобра 2016. року наполнєли ше пейц смутни роки як венєли ше 40 смутни роки як вецей цей нє з нами наш мили оцец нє з нами наша мила мац

ИРИНА БОДВАНЬСКИ МИРОНЬ БОДВАНЬСКИ народзена Варґа коваль (1920–1976) з Руского Керестура (1919–2011) Мили нашо родичи, з любову и почитованьом вше сце у наших шерцох и молитвох. Вашо дзивки Сенка, Иринка, Наталка, син Яни зоз супругу Марчу и їх фамелиї Спочивайце у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Преходзи рок одкеди нас занавше зохабела наша мила

ВАНЯ ЯНЧИЧ

Ванько, любов и памятки хтори ши нам подаровала жию у наших шерцох и помагаю нам же бизме кажде рано направели нови крочаї. Ожалосцени: дзивка Ксения, супруг Миливой, родичи Тереска и Йоаким и брат Влатко зоз фамелию СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила

ВАНЯ ЯНЧИЧ народзена Канюх (1971–2015) з Нового Саду Остала нам у красних памяткох, НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. октобра 2016. року наполнєли ше 10 роки як нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЙОАКИМ САБАДОШ (1947–2006) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац супруга Леона, син Йоаким зоз супругу Марчу и дзецми Соню и Мижом и син Желько зоз супругу Терезку и сином Матейом Спочивай у мире Божим!

кумово Колбасово НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра 2016. року наполнєли ше 10 смутни роки як нас зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЯНКО ДУЛА (1925–2006) Памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

28. ОКТОБЕР 2016.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполня ше два роки як умар мой оцец

МИРОНЬ ДУДАШ – ДАНКОВ (1936–2014) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра 2016. року наполнєли ше шейсц роки як ме занавше зохабел мой мили син

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї

Прешли уж два роки у смутку за нїм. З любову и почитованьом найкрасши памятки на ньго чува син Владо Най спочива у мире Божим!

Найкрасши памятки на ньго у своїм шерцу чува його мац Мария Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. октобра наполня ше два роки як умар мой брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнєли ше шейсц роки як нас зохабел наш мили брат, шовґор и бачи

МИРОНЬ ДУДАШ – ДАНКОВ (1936–2014) з Руского Керестура З любову и почитованьом на його подобу найкрасши памятки чува шестра Маря Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. октобра наполнєли ше Дня 26. октобра, наполня ше петнац смутни роки як нє знами штернац и пол роки, як з нами нє

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї Найкрасши памятки на ньго чуваю шестра Весна, шовґор Роберт и його принцези Дуня и Маша Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. октобра наполнєли ше шейсц роки як вецей нє з нами наш мили

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта

штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MO-

АФИЯ ВИСЛАВСКИ ЛЮБОМИР ВИСЛАВСКИ народзена Кочиш (1936–2002) (1932–2001) з Дюрдьова Памятку на вас чуваю Рацова и Симичова фамелия СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СЛАВКА НОВОВИЧ народзена Гайдук (1945–2001) з Вербасу Ваша любов и доброта навики буду жиц у наших шерцох. Ожалосцена дзивка Наташа зоз фамелию, син Деян зоз фамелию и родзиново Най спочиваю у мире Божим! СЛАВКО НОВОВИЧ (1943–1996)

28. ОКТОБЕР 2016.

BILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2253_02 НС_Нови_Сад_Базар” у улїци Булевар Михайла Пупина 1, на катастерскей парцели число 223/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 28. новембер 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и пре зентацию ше отрима 29. новембра 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 13 годзин.

ИҐОР БЕСЕРМЕНЇ (1975–2010) з Бачкей Тополї Памятку на ньго чуваю Мена и Йовґен Медєшово и Минка, Иґор и Андрейко Надьово Спочивай у мире Божим!

ОБВИСЦЕНЄ Покраїнски секретарият за културу, явнe информованє и одношеня з вирскима заєднїцами 24. октобра 2016. року розписал конкурси за додзельованє средствох зоз буджета АП Войводини у обласци култури у 2016. року. Документацию котра вязана за конкурси мож найсц на официйним интернет-боку Секретарияту и у „Службених новинох АП Войводини“, лєбо превежац особнє у Покраїнским секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад.

РУСКЕ СЛОВО 27

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * * дзе цо будзе *

МЛА ДЕЖСКИ БАЛ У ДЮРДЬОВЕ Члени младежскей орґанизациї КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове орґанизую Младежски бал котри ше отрима на соботу, 19. новембра, од 20 годзин у просторийох Дружтва. Нащивиц го можу млади медзи 15 и 35 роки. Цена карти 1 200 динари, грац будзе „Пицикато бенд”. Бал будзе традицийней форми, та будзе и томбола, а можебуц и рижни змагательни бависка. Карти мож купиц од 17. октобра по 12. новебер при Борисови Цапови на число телефона 064/570-838-0. Млади Дюрдь-

овчанє жадаю же би тот їх бал постал традицийни, та поволую младих же би ше пришли дружиц. ***

ОЗНАЧОВАНЄ 20-РОЧНЇЦИ ДРУЖТВА РУСНАЦОХ У КУЛИ

На соботу, 29. октобра, Руске Културно-уметнїцке дружтво (РКУД) „Др Гавриїл Костельник” з Кули шветочно означи 20-рочнїцу иснованя и роботи. Пригодна програма з нагоди ювилея, на хторей попри домашнїх буду участвовац и аматере з рускокерестурского Дома култури, на соботу будзе на 19 годзин у Ловарским доме у Кули.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

Городска управа за защиту животного штредку, Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС113, НСУ113, НСЛ113, НС-ИНДУСТРИЙНА ЗОНА 2 ” у улїци Приморска 86, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 385/1 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох зоз неопренґуму, процив витру и жими, галайку и праху. Правиме и кладземе ролетни и гармониково дзвери. Обявиц ше на телефони꞉ 025/5827-710, лєбо 060/5088433 ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. ***

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2191_02 НС_Ветерник_2” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2191_02 НС_Ветерник_2” у улїци Драґослава Срейовича число 62, на катастерскей парцели число 3453, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 24. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-657/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явнос може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средтвох явного информованя, по тим орґану.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям” Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям” у улїци Гайдук Велькова 11, на катастерскей парцели число 7540/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-596/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботнима днями у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2080_01 НС_Нови_Сад_Квантажски_пияц” у улїци Булевар Михайла Пупина 1, на катастерскей парцели число 8529/5 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 28. новембер 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 29. новембра 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 11 годзин.

28 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2188_01 НС_Нови_Сад_Лази_Телечкого” у улїци Трифковичова площа 6, на катастерскей парцели число 10022 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 28. новембер 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 29. новембра 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

28. ОКТОБЕР 2016.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2380_01 НС_Нови_Сад_Детелинара” Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2380_01 НС_Нови_Сад_Детелинара” Храм Народзеня Святого Йована Крестителя у улїци Корнелия Станковича, на катастерскей парцели число 5462/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 21. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-576/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29 Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” Подприємство “KODAR INŽINJERING” D.О.О. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21 поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” у Улїци Новосадска драга 115, Ветерник, на катастерскей парцели число 3693/1 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-613/16, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци интеґрални текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4. и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04) и члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку (“Службени новини СРЮ, число 33/97 и 31/01 и “С.Г. Републики Сербиї” число 30/10) и члена 11 Одлуки о городских управох Городу Нового Саду (“Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10 и 60/10), поступаюци по вимоги ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта ““НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт базней станїци мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” у Улїци Новосадска драга 115, Ветерник, на катастерскей парцели число 3693/1 К.О. Ветерник, Город Нови Сад, ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21 потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же би Ношитель Проєкту, Студию о преценяованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базна станїца за мобилну телефонию “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” у Улїци Новосадска драга 115, Ветерник, на катастерскей парцели число 3693/1 К.О. Ветерник, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробел у складзе зоз членом 17. Закону о преценьованю вплїву на животни штредок и з правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 69/05). Студия о преценьованю вплїву на животни штредок муши мац: – прераховани уровень електромаґнетней емисиї на уровню од интересу, звонка (outdoor) и знука (indoor), кед станїца максимално роби – дац таке технїчне ришенє базней станїци хторе обезпечує же би наведзене жридло, кед роби зоз максималним капацитетом, нє прекрочує 10 одсто референтного гранїчного уровня хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю (“Службени глашнїк РС”, число 104/09).

ОБГРУНТОВАНЄ

28.ОКТОБЕР 2016.

заинтересованих органох, организацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Мильом Крешталицом, зоз Нового Саду, Новосадска драга 115 и „Vip Mobile” доо, Младежских бриґадох 21, Беоґрад, Информацию о локациї за парцелу число 3693/1 К.О. Ветерник, хтору виробела Городска управа за урбанизем и бивательни роботи Городу Нови Сад, число V-353-373/16 од 05. 07. 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта доручел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” число ЕМ-2016-139/SO од 8. юния 2016. року, хтору виробела акредитована Лаборатория “W LINE” зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” ма вкупну ефективну моц зарйованя векшу як 250 W на шицких трох секторох за обсяги DCS1800, UMTS и LTE. Зоз анализу комплетней вимоги, окреме Фаховей оцени обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2190_04 НС Нови_Сад_Ветернїцка_рампа” а маюци у оглядзе же базна станїца представя континуоване жридло зарйованя, же зоз прераховйованьом достати вредносци поля при максималней роботи базней станїци преходзи 10 одсто референтней гранїчней вредносци за шицки фреквенцийски обсяги, же нє предвидзена анї єдна конкретна мира защити од нєйонизуюцих зарйованьох (зменшанє число активних каналох, хаснованє опреми хтора продукує нїзши уровнї поля, иншаки напрями антенох лєбо вибор другого обєкту на хтори би ше могла инсталовац базна станїца), маюци у оглядзе начала защити од нєйонизуюцих зарйованьох хтори предвидзени зоз членом 3. точка 1. и 2. Закону о защити од нєйонизуюцих зарйованьох (“Службени глашнїк РС”, число 36/09) и то же кажде нєпотребне викладанє нєйонизуюцим зарйованю нє дошлєбодзене як и то же ше преценює хасен хтори хаснованє жридла дава дружтве у одношеню на потенциялни ризики наступаня чкодлївого зарйованя пре хаснованє жридла и применююци начала превенциї и осторожносци (член 9. точка 1. подточка 2. “Службени глашнїк РС”, число 135/04, 36/09, 36/09- др закон, 72/09 – др. Закон и 43/11 – одлука УС), з хторим ше вимага же би кажда активносц мушела буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за здравє людзох, Городска управа за защиту животного штредку оценєла же ношитель проєкта муши обезпечиц таке технїчне ришенє за станїцу, же би жридло зарйованя зоз свою роботу нє премаховало 10 одсто референтного гранїчного уровня викладаня жительства електричним, маґнетним и електромаґнетним польом розличней фреквенцї, хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю, кед станїца роби з максималним капацитетом. Окрем розпатраня интензитету вплїву (хтори виражени з ефективно виказану моц пошореня), компетентни орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Понеже предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц вецей як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок – точка 12. и подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базни радио станїци), Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїбву и Лїстина проєктох за хтори ше може вимагац преценьованє вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 114/08), тот орґан у складзе зоз членом 10 точка 4 Закону о преценьованю вплїву одлучел же нєобходне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. точка 5. Закону о преценьованї вплїву на животни штредок, предписане зоз одлуку з хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкту на животни штредок, компетентни орґан може одредзиц и обсдяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю и поробене. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Маюци у оглядзе шицко наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона), нєобходне виробиц документ з хторим ше анализує и оценює квалитет животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв постояцих и планованих активносцох и утвердзує условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мирох у случаї нєщесца и обезпечованя провадзеня вплїву жридлох зарйованя, a то ше виключно може обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплївуна животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплийни фахови тим. На основи винєшеного одлучене як у диспозитиве: Поука о правним лїку: процив того ришеня ноштель Проєкта ше мож жалїц Покраїнскому секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, у чаше 15 днї од дня приєма ришеня, тому орґану. Заинтересована явносц ше може жалїц тому орґану у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, тому орґану.

РУСКЕ СЛОВО 29

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” Подприємство “KODAR INŽINJERING” D.О.О. зоз Беоґраду по овласценю ношителю проєкта “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21 поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” у Улїци Братох Дроняк 13, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-606/16, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци интеґрални текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4. и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04) и члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку (“Службени новини СРЮ, число 33/97 и 31/01 и “С.Г. Републики Сербиї” число 30/10) и члена 11 Одлуки о городских управох Городу Нового Саду (“Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10 и 60/10), поступаюци по вимоги ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт базней станїци мобилней телефониї “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” у Улїци Братох Дроняк 13, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21 потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же би Ношитель Проєкту, Студию о преценяованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базна станїца за мобилну телефонию “НС2460_01 НС Нови_Сад_Братох_Дроняк” у Улїци Братох Дроняк 13, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад у поглядзе обсягу и змисту, виробел у складзе зоз членом 17. Закону о преценьованю вплїву на животни штредок и з правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 69/05). Студия о преценьованю вплїву на животни штредок муши мац: – прераховани уровень електромаґнетней емисиї на уровню од интересу, звонка (outdoor) и знука (indoor), кед станїца максимално роби – дац таке технїчне ришенє базней станїци хторе обезпечує же би наведзене жридло, кед роби зоз максималним капацитетом, нє прекрочує 10 одсто референтного гранїчного уровня хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю (“Службени глашнїк РС”, число 104/09).

ОБГРУНТОВАНЄ

30 РУСКЕ СЛОВО

Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Квартельним будинком у улїци Братох Дроняк 13 зоз Нового Саду и „Vip Mobile” доо, Младежских бриґадох 21, Беоґрад, Информацию о локациї за парцелу число 10716/11 К.О. Нови Сад I, хтору виробела Городска управа за урбанизем и бивательни роботи Городу Нови Сад, число V353-306/16 од 26. 07. 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта доручел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” число ЕМ-2016-135/SO од 17. мая 2016. року, хтору виробела акредитована Лаборатория “W LINE” зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї “НС2460_01 НС Нови_Сад_Братох_Дроняк” ма вкупну ефективну моц зарйованя векшу як 250 W на шицких трох секторох за обсяги DCS1800, UMTS и LTE. Зоз анализу комплетней вимоги, окреме Фаховей оцени обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2460_01 НС_Нови_Сад_Братох_Дроняк” а маюци у оглядзе же базна станїца представя континуоване жридло зарйованя, же зоз прераховйованьом достати вредносци поля при максималней роботи базней станїци преходзи 10 одсто референтней гранїчней вредносци за шицки фреквенцийски обсяги, же нє предвидзена анї єдна конкретна мира защити од нєйонизуюцих зарйованьох (зменшанє число активних каналох, хаснованє опреми хтора продукує нїзши уровнї поля, иншаки напрями антенох лєбо вибор другого обєкту на хтори би ше могла инсталовац базна станїца), маюци у оглядзе начала защити од нєйонизуюцих зарйованьох хтори предвидзени зоз членом 3. точка 1. и 2. Закону о защити од нєйонизуюцих зарйованьох (“Службени глашнїк РС”, число 36/09) и то же кажде нєпотребне викладанє нєйонизуюцим зарйованю нє дошлєбодзене як и то же ше преценює хасен хтори хаснованє жридла дава дружтве у одношеню на потенциялни ризики наступаня чкодлївого зарйованя пре хаснованє жридла и применююци начала превенциї и осторожносци (член 9. точка 1. подточка 2. “Службени глашнїк РС”, число 135/04, 36/09, 36/09- др закон, 72/09 – др. Закон и 43/11 – одлука УС), з хторим ше вимага же би кажда активносц мушела буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за здравє людзох, Городска управа за защиту животного штредку оценєла же ношитель проєкта муши обезпечиц таке технїчне ришенє за станїцу, же би жридло зарйованя зоз свою роботу нє премаховало 10 одсто референтного гранїчного уровня викладаня жительства електричним, маґнетним и електромаґнетним польом розличней фреквенцї, хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю, кед станїца роби з максималним капацитетом. Окрем розпатраня интензитету вплїву (хтори виражени з ефективно виказану моц пошореня), компетентни орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Понеже предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц вецей як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок – точка 12. и подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базни радио станїци), Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїбву и Лїстина проєктох за хтори ше може вимагац преценьованє вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 114/08), тот орґан у складзе зоз членом 10 точка 4 Закону о преценьованю вплїву одлучел же нєобходне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. точка 5. Закону о преценьованї вплїву на животни штредок, предписане зоз одлуку з хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкту на животни штредок, компетентни орґан може одредзиц и обсдяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю и поробене. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Маюци у оглядзе шицко наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона), нєобходне виробиц документ з хторим ше анализує и оценює квалитет животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв постояцих и планованих активносцох и утвердзує условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мирох у случаї нєщесца и обезпечованя провадзеня вплїву жридлох зарйованя, a то ше виключно може обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплївуна животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплийни фахови тим. На основи винєшеного одлучене як у диспозитиве: Поука о правним лїку: процив того ришеня ноштель Проєкта ше мож жалїц Покраїнскому секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, у чаше 15 днї од дня приєма ришеня, тому орґану. Заинтересована явносц ше може жалїц тому орґану у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, тому орґану.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС Нови_Сад_Лиман_4” Подприємство “KODAR INŽINJERING” D.О.О. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21 поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС_Нови_Сад_Лиман_4” у Улїци Балзакова 64, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI501-605/16, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци интеґрални текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10. пасус 4. и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04) и члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку (“Службени новини СРЮ, число 33/97 и 31/01 и “С.Г. Републики Сербиї” число 30/10) и члена 11 Одлуки о городских управох Городу Нового Саду (“Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10 и 60/10), поступаюци по вимоги ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта “НС2077_01 НС_Нови_Сад_Лиман_4” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС_Нови_Сад_Лиман_4” у Улїци Балзакова 64, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкту “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Сад, Младежских бриґадох 21 потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же би Ношитель Проєкту, Студию о преценяованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базна станїца за мобилну телефонию “НС2077_01 НС_Нови_Сад_Лиман_4” у Улїци Балзакова 64, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробел у складзе зоз членом 17. Закону о преценьованю вплїву на животни штредок и з правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 69/05). Студия о преценьованю вплїву на животни штредок муши мац: – прераховани уровень електромаґнетней емисиї на уровню од интересу, звонка (outdoor) и знука (indoor), кед станїца максимално роби

28. ОКТОБЕР 2016.

– дац таке технїчне ришенє базней станїци хторе обезпечує же би наведзене жридло, кед роби зоз максималним капацитетом, нє прекрочує 10 одсто референтного гранїчного уровня хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю (“Службени глашнїк РС”, число 104/09).

ОБГРУНТОВАНЄ

Подприємство “KODAR INŽINJERING” D.О.О. зоз Беоґраду по овласценю ношителю проєкта “VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21 поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС Нови_Сад_Лиман_4” у Улїци Балзакова 64, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Зоз проєктом предвидзена реконструкция постояцей базней станїци и то так же попри поставених системох DCS 1800 и UMTS будзе поставена и система LTE. Антенска система тросекторна и будзе ше хасновац антена типа К742236 за закриванє системи DCS 1800 и UMTS системох будзе ше хасновац антени типа К742215. Плановани азимути антенох виноша 10 ступнї, 100 ступнї и 280 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавачох базней станїци за систему DCS 1800 то 2+2+2, UMTS то 2+2+2, а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, о поднєшеней Вимоги обвисцена явносц зоз оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ “Лиман III”. У зоз Законом предисаним терминє нє доручени думаня заинтересованих органох, организацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Квартельним будинком у улїци Балзакова 64 зоз Нового Саду и „Vip Mobile” доо, Младежских бриґадох 21, Беоґрад, Информацию о локациї за парцелу число 3930/9 К.О. Нови Сад II, хтору виробела Городска управа за урбанизем и бивательни роботи Городу Нови Сад, число V-353-371/16 од 05. 07. 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта доручел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС Нови_Сад_Лиман_4” число ЕМ-2016-129/SO од 1. юния 2016. року, хтору виробела акредитована Лаборатория “W LINE” зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї “НС2077_01 НС Нови_Сад_Лиман_4” ма вкупну ефективну моц зарйованя векшу як 250 W на шицких трох секторох за обсяги DCS1800, UMTS и LTE. Зоз анализу комплетней вимоги, окреме Фаховей оцени обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2077_01 НС Нови_Сад_Лиман_4” а маюци у оглядзе же базна станїца представя континуоване жридло зарйованя, же зоз прераховйованьом достати вредносци поля при максималней роботи базней станїци преходзи 10 одсто референтней гранїчней вредносци за шицки фреквенцийски обсяги, же нє предвидзена анї єдна конкретна мира защити од нєйонизуюцих зарйованьох (зменшанє число активних каналох, хаснованє опреми хтора продукує нїзши уровнї поля, иншаки напрями антенох лєбо вибор другого обєкту на хтори би ше могла инсталовац базна станїца), маюци у оглядзе начала защити од нєйонизуюцих зарйованьох хтори предвидзени зоз членом 3. точка 1. и 2. Закону о защити од нєйонизуюцих зарй-

28.ОКТОБЕР 2016.

ованьох (“Службени глашнїк РС”, число 36/09) и то же кажде нєпотребне викладанє нєйонизуюцим зарйованю нє дошлєбодзене як и то же ше преценює хасен хтори хаснованє жридла дава дружтве у одношеню на потенциялни ризики наступаня чкодлївого зарйованя пре хаснованє жридла и применююци начала превенциї и осторожносци (член 9. точка 1. подточка 2. “Службени глашнїк РС”, число 135/04, 36/09, 36/09- др закон, 72/09 – др. Закон и 43/11 – одлука УС), з хторим ше вимага же би кажда активносц мушела буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за здравє людзох, Городска управа за защиту животного штредку оценєла же ношитель проєкта муши обезпечиц таке технїчне ришенє за станїцу, же би жридло зарйованя зоз свою роботу нє премаховало 10 одсто референтного гранїчного уровня викладаня жительства електричним, маґнетним и електромаґнетним польом розличней фреквенцї, хтори дефиновани зоз Правилнїком о гранїцох викладаня нєйонизуюцим зарйованю, кед станїца роби з максималним капацитетом. Окрем розпатраня интензитету вплїву (хтори виражени з ефективно виказану моц пошореня), компетентни орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Понеже предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц вецей як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок – точка 12. и подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базни радио станїци), Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїбву и Лїстина проєктох за хтори ше може вимагац преценьованє вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, число 114/08), тот орґан у складзе зоз членом 10 точка 4 Закону о преценьованю вплїву одлучел же нєобходне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. точка 5. Закону о преценьованї вплїву на животни штредок, предписане зоз одлуку з хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкту на животни штредок, компетентни орґан може одредзиц и обсдяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю и поробене. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Маюци у оглядзе шицко наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона), нєобходне виробиц документ з хторим ше анализує и оценює квалитет животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв постояцих и планованих активносцох и утвердзує условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мирох у случаї нєщесца и обезпечованя провадзеня вплїву жридлох зарйованя, a то ше виключно може обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплївуна животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплийни фахови тим. На основи винєшеного одлучене як у диспозитиве: Поука о правним лїку: процив того ришеня ноштель Проєкта ше мож жалїц Покраїнскому секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, у чаше 15 днї од дня приєма ришеня, тому орґану. Заинтересована явносц ше може жалїц тому орґану у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, тому орґану.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ223 НССтевана Дивнина Бабе” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ223 НС-Стевана Дивнина Бабе” у Улїци Стевана Дивнина Бабе число 4, у Новим

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Лиман 2” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласцєню ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Лиман 2” у Улїци Велька Петровича число 10, у

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04)

ОГЛАШУЄ

о принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, дня 14. 10. 2016. року принєсло ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Санациї манипулативних нафтоводох Ø600мм

Садзе, на катастерскей парцели число 5616 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 18. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-627/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботнима днями у чаше од 10 дo 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3782 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 18. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-565/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботнима днями у чаше од 10 д0 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

у кругу Терминала Нови Сад, на к.п. чс. 2009/3 КО Нови Сад, ношителя проєкта ЯП Транснафта Панчево зоз Беоґраду, улїца Белановичева чс. 2. Ришенє о одлучованю о потреби виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботних дньох од 10 до 14 годзин у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

ВИШОЛ ОКТОБЕРСКИ МАК

Вишло октоберске число МАК-у, а „У фокусу” му наш познати дзешецбоєц Михаил Дудаш, як и нєдавно отримана „Акустика Рутеника” у Руским културним центре у Новим Садзе. „МАК-ов колаж” пише о Александрови Бесерминьови з Коцура, котри ше пол рока школовал у Финскей, а „Спорт и рекреация” представя ґимнастичарку Ивону Гнатко з Вуковару. „Швет технїки и технолоґиї” пише о тим кельо млади препровадзую свой час так же бавя видео бависка, а у рубрики „Упознай себе” мож поробиц тест о типох интелиґенциї. У „Куцику совитох” розгварка з єдну з перших руских блоґеркох – Александру Дудаш з Руского Керестура, котра тераз жиє у Шведскей, а у рубрики „Направ сам” указане як виробиц креативну винчованку. И у тим чишлє МАК обявює поезию младих авторох, а представя и Ивану Медєши з Керестура, котрей гоби фотоґрафия. Ма. З.

ТРА ДИЦИЙНИ МЕДЗИНАРОДНИ ТУРНИР У ОДБОЙКИ У ШИДУ

СПОРТ НЄ ПОЗНА ГРАНЇЦИ

ЗНЄЙЦЕ НАШУ АПЛИКАЦИЮ Новинско-видавательна установа Руске слово ма свою апликацию за мобилни телефони у предавальнї апликацийох Google play. Апликация предвидзена за хасновательох иос и андроид оперативних системох на своїх телефонох и таблетох, а мож пречитац вистки з катеґориї Руске слово, Рутенпрес, МАК и вистки о Руснацох хтори преложени на сербски язик. Апликация безплатна, а мож ю зняц на телефон так же ше пойдзе на play.google.com и удурка ше Ruske slovo. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Ґрбавица 2” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласцєню ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Ґрбавица 2” у

32 РУСКЕ СЛОВО

улїци Пушкинова 1, на катастерскей парцели число 1373 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-564/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботнима днями у чаше од 10 д0 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

На подручу шидскей општини одбойка вше була популарна и квалитетна, а того року означени 25 роки як ше ревиялно змагаю екипи зоз Сербиї и Словениї. О яким турнире слово потолковал нам Влайко Манойлович, член Орґанизацийного одбору турнира и рекреативни бавяч одбойки. Гвари же пред 25 роками, на тим турнире ше змагала екипа Ґраничару з Ямени, валалу у шидскей општини на гранїци Сербиї, Горватскей и Босни и Герцеґовини. Ґраничар бул добри клуб и бул пред уходом до другей одбойкашскей лиґи тедишнєй держави. – За отримованє турнира вельо заслужни дакедишнї наш бавяч др Милан Радованович з Вишнїчева хтори пошол бавиц до Нового Саду, а потим и до Словениї. Гоч ше дакедишня держава розпадла, спортски вязи остали, так же ше з яри турнир бави у Словениї, а з єшенї у Сербиї. Зоз Словениї ше змагаю екипи Копру, Марибору и Кропи, а зоз Сербиї окрем Шидяньох, була и екипа Нового Сaду и Бачкей Тополї – гварел Манойлович. На концу турнира, хтори отримани 15. октобра, Шидянє були перши, Кропа була друга, а Нови Сад треци. Же би публика у спортским центре уживала у одбойки одбавене и змаганє медзи женскима екипами зоз Куковцох и Шиду, а тиж и змаганє пионирох зоз Шиду и Македониї. – Кажда екипа люби победзиц цо у спорту звичайнe, алє ми увагу даваме друженю и отримованю вязох. Екипи приду ище пияток и маю шлєбодного часу поопатрац город и дружиц ше з домашнїма. А тиж єст часу и за добре спортске бависко – гварел на концу Влайко Манойлович. Вл. Дї. 28. ОКТОБЕР 2016.

СПОРТ НА ТУРНИРЕ КАРАТИСТОХ У ОДЖАКУ

СТОЛНОТЕНИСКИ КЛУБ „РУСИН ”

ТРИ МЕДАЛЇ КЕРЕСТУРЦОМ

ТРЕЦИ У ВОЙВОДИНИ

Тройо млади каратисти рускокере стурского Русинa – Анамария Няради, Марина Надь и Ґлориян Штранґар, всоботу, 22. октобра участвовали на медзинародним поволуюцим турнире у Оджаку, з назву „Златна песц”.

Столнотениски клуб „Русин”

Анамария Няради, Ґлориян Штранґар и Марина Надь

У конкуренциї пионирох Ґлориян Штранґар у катох освоєл друге место, а у борбох треце, док Анамария Няради у конкуренциї кадетох освоєла перше место у борбох. Каратистох за змаганє пририхтал їх тренер Михал Орос. На нєдзелю члени Карате-клубу „Русин” участвую на поволуюцим турнире у Кули, а 5. новембра и на Войводянским змаганю у Темерину. М. З.

Члени Столнотениского клуба “Русин” зоз Руского Керестура предпрешлей соботи участвовали на екипним турниру за младших кадетох хтори отримани у Бечею. После одбавених змаганьох, керестурска екипа завжала треце место и дому принєсла бронзови погар. Треба наглашиц же екипа у тим составу годна наступиц и нарок у истей конкуренциї, понеже шицки були младши од старосней гранїци.

На тим змаганю, екипа “Русин” наступала у шлїдуюцим составе: Велько Шомодї, Никола Бульчик, Матей Сабадош и Александар Шанта. Завжате треце место у Войводини лєм доказ же ше у Клубу роби зоз младшим возростом, и же ше роздумує о будучносци Клуба. У роботи з младима участвує София Ковач, хтора зоз Драґаном Ковачевичом порихтала кадетску екипу за тото змаганє. Я. Хома

МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА БАЧКА ТОПОЛЯ–МАЛИ ИДЬОШ–ВЕРБАС–БЕЧЕЙ

ИСКРА КОНЄЧНО НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ ФК „Искра” – ФК „Побида” (Побида) 8:1 (2:0)

Ґоли за Искру: Дамян Ґубаш 4, Дарко Николич 2, Зоран Сердар и Неманя Шкорич. ИСКРА: Ступар (Филеп), Дрляча, Дукич (Барович), Сталевич (Шкорич), Дамир Ґубаш, Ваяґич, Ери, Малацко, Николич, Дамян Ґубаш и Сердар. Любителє фодбалу у Коцуре ище раз були шведкове же Искра того року на домашнїм терену нє траци боди и зазначує прешвечлїви побиди. Остатня жертва була екипа Побиди зоз истоменого места, а резултат бул аж 8:1 Од початку змаганя ше видзело же розлика у квалитету велька и же то будзе ище єдно змаганє котре патраче у Коцуре одпатра на мире, без нервози и тензийох на терену. Медзитим, и попри доброго бависка нагоди ше шоровали, алє и премаховали. Перши ґол Искра дала “аж” у 29. минути прейґ Дамяна Ґубаша. На други ґол чекало ше лєм два минути после першого, кед на асистенцию Сталевича, Сердар зоз 5 метерох потрафел празни ґол. Остатнї 15 минути першого полчасу прешли у доминациї Искри, алє резултат остал нє пременєни. Други полчас почал так як цо ше закончел перши и бавело ше пред ґолом Побиди. У 55. минути Дамян Ґубаш звек28. ОКТОБЕР 2016.

шал резултат на 3:0, а исти бавяч дал и штварти ґол у 65. минути. О самим бависку нєт цо вельо повесц, понеже бавяче Искри у каждим озбильнєйшим нападу дали ґол, та Николич дал ґоли у 70. и 75. минути, знова Дамян Ґубаш у 80. минути и Наманя Шкорич у 83. минути. Искра спущела темпо бависка, понеже резултат бул аж 8:0 и бавяче чекали конєц змаганя. Госци то вихасновали же би дали почесни ґол у 86. минути и то бул и конєчни резултат змаганя. Зоз тоту побиду Искра вибила на перше место на таблїчки понеже першопласовани Обилич зоз Змаєва свойо змаганє у Бачким Ґрадишту страцел зоз 2:0. На нєдзелю на програми остатнє коло у Медзиопштинскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей, а у Змаєве будзе одбавене дерби змаганє у котрим Обилич дочека Искру, та тото змаганє одлучи єшеньского шампиона у лиґи. Змаганє Искра–Обилич почнє на 15 годзин, а коцурски фодбалере ше наздаваю же и у Змаєве буду мац вельку потримовку своїх навиячох и щесце же би победзели ривала. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

РУСИН ЯК ГОДЗИНКА ФК „Русин” – ОФК „Шикара” (Зомбор) 2:0 (1:0)

Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 200, судия Крнета (Бачка Паланка), ґоли за Русин дали: Дюканович 10. и Б. Орос 75. минути, жовти картони при Русиновцох: Кончар, Орсаґ, Чизмар. Червени картон: Цвєтич (други жовти) у 64. минути. Бавяч змаганя: Деян Павлович РУСИН: Ж. Орос, Ивич, Голик, Грнчяр, Кончар, Павлович, Орсаґ (Пап), Будински (Й. Гарди), Дюканович, Кулич, Чизмар (Б. Орос). У 11. колє подручней фодбалскей лиґи ФК „Русин” предлужел з добрима „партиями” и укнїжел нови 3 боди. Срдян Дюканович дал перши ґол за Русин Русинова екипа функционовала „як годзинка” и перши полчас того змаганя останє запаметани Орос мал ище єдну нагоду за ґол, алє лабда пошла коло ґолу. Шицки линиї у Русиновей екипи функционовали добре. И як найлєпши полчас у тей сезони на Ярашу. После даскелїх препущених нагодох Русин дал ґол у 10. минути. Предзера- тоти бавяче цо заменєни достали заслужени аплауз од вше нє по правим боку, уруцена лабда до штредку, на ню набег- численшей публики на Ярашу. Тренер Златко Саянкович одлично водзел екипу и цагал прави поцаги у екипи. нул Средян Дюканович и копнул ю до лївого кута. Судийска тройка зоз Бачкей Паланки одлично одсудзела Нє мировали анї госци зоз Зомбора. Зазначени їх два нагоди за ґол котри капитен Русина лєдво одбранєл. З першо- тото змаганє. Длуги час ше Яраш нє могол звикнуц на судиго полчасу треба зазначиц и шлєбодне бице Дюкановича йох котри по першираз судза у Руским Керестуре. Обично то судийове з подруча Бачкей Паланки. Най би нєдзельово котре прегвижджало коло стативи з правого боку. У другим полчасу визначуєме добре бице Дамира Орсаґа, змаганє було „преобраценє” ґу судийом зоз того подруча. Русинови по конєц єшеньскей часци першенства остало а потим и Александра Чизмара. У 64. минути госци зоз Зомбора остали зоз 10 бавячами. Їх бавяч зоз числом 13, наисце одбавиц ище штири кола. Ма госцовац у Крущичу и у Бачбул нєщешлїви. После єдного старту достал други жовти ким Петровцу. Дома бави процив Липару и Гайдук юниора картон цо бул автоматски и червени. Зоз бавячом менєй, зоз Кули. Шицко то екипи зоз верху таблїчки, алє кед Русин Шикара вецей нє була тота екипа цо була пред тим. Русин затрима форму у якей є тераз, мож обчековац успишни кошоровал нагоди за ґол, визначуєме Будинскийово бице, а нєц полусезони. У 12. колє, шлїдуюцей соботи, 29. октобра, Русин госцує вец посцигнул конєчни резултат того змаганя. Кулич предар по правим боку, лабда ше нашла опрез ґола, а Борис Орос у Крущичу. Змаганє ФК „Младосц” – ФК „Русин” на собоВ. Сеґеди зоз главу дал ефектни ґол. По конєц змаганя „швижи” Б. ту, почнє на 13,30 годзин.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА ПОБЕДЗЕЛА У КОВИЛЮ

ФК „Бачка БАЧКА: Калайджич, Янкович, Тривунович Лю, Курушич, Павлов, Маркович, Тривунович С, Рац, Тривунович М, Балоґ, Данґубич. У другим полчасу до бависка вошол Чирин, а вишол Балоґ. У 11. колє Новосадскей лиґи дюрдьовска Бачка победзела на госцованю у Ковилю домашнї Шайкаш 1908 зоз 3:2. До предносци домашня екипа сцигла у 43. минути после гришки Бачковей охрани кед бавяч Шайкашу дошол

34 РУСКЕ СЛОВО

1923” – ФК „Шайкаш 1908” (Ковиль) 3:2 (1:0) до лабди и сам вибил на 16 метери од минути ґол дал Рац и виєдначел резулґола и дал ґол. На полчасу домашнї ма- тат. Мотивована Бачка пошвидко реали ґол предносци, медзитим, уж на по- лизовала ище єден напад. После вичатку другей половки змачаня Бачка ведзеного корнера у процивнїцким капочала бавиц вельо офанзивнєйше. ребним просторе ше найлєпше знашол После длугшей акциї Бачки, у кареб- Чирин хтори преобрацел резултат на ним просторе Шайкашу лабду хтора 3:2 и поставел конєчни резултат у 76. ше одбила од процивнїцкого бавяча до минути. ґола копнул Милан Тривунович у 58. Од 16 екипох хтори ше змагаю у Номинути. После доброго соло предзера- восадскей лиґи Бачка забера 9. место ня домашня екипа знова дала ґол и на таблїчки и ма 15 боди. У шлїдуюзвекшала резултат на 2:1 у 71. минути. цим колє фодбалере Бачки на своїм теРадосц домашнєй екипи потирвала рену буду бавиц процив Омладинца барз кратко, понеже уж у шлїдуюцей зоз Степановичева. М. Рамач 28. OKTOБЕР 2016.

СПОРТ ОТРИМАНА ОСМА КОЛЯКОВА „ЧУКИЯДА”

ВЕКШИ РИБИ „ПОШЛИ” У ГАЛОВОХ Прешлей нєдзелї, 23. октобра, на керестурским беґелю отримане традицийне змаганє у спортским лапаню рибох „Чукияда“, у орґанизациї рускокерестурского Здруженя спортских рибарох „Коляк”. У лапаню риби на дуґов участвовали 15 рибаре з Керестура, Кули и Крущичу, а перше место з двома влапенима чуками, вкупней чежини 1 190 ґрами, завжал Владимир Дудаш з Керестура И Мирко Фекете, и Мирко Лазор влапели риби вкупней чежини 795 ґрами, та по правилох утвердзених пред змаганьом, друге место завжал Фекете, понеже його змагательне число було векше, а треце Лазор. Котизация за змаганє була 500 динари, а награди були пенєжни, так же перша награда виношела 50 одсто од уплаценей котизациї, друга 30, а треца 20 одсто. Змаганє отримане на часци беґелю од базену по гац, учашнїки були углавним старши, котрим рибарство гоби, а „Чукияда“ була нагода и за друженє. Змаганє у лапаню чуки рибаре орґанизую од 2007. року з нагоди означованя Дня ошлєбодзеня Руского Керестура у Другей шветовей войни. Кажди рок єст коло 20 змагательох, а найвекше одволанє було 2011. року, кеди було аж 30 учашнїкох. – Вшелїяк же могло буц дакус вецей рибарох, алє з оглядом на тото же було жимно и молга, задовольни зме з числом одволаних. Риби єст, алє мало. Беґель ше нє порибює и нє провадзи ше як ше краднє по беґелю, цо нє проблем лєм у Керестуре, алє и ширше. У беґелю найвецей єст харчи, потьки и тераз вше вецей чуки. Хвиля яку зме мали була вигодна за лапанє чуки, а гваря же да ище и дижджик попадовал, баржей би ше лапала – гварел предсидатель „Коляку” Михайло Пашо. Мерало ше вкупну чежину улову, без огляду на число влапеней риби. Як гвари длугорочни рибар Владимир Дудаш, котри того року освоєл перше место, стандарди

предвидзую же би рибу меншу як 35 центиметери анї нє требало брац до огляду, алє пре обставини у тей хвильки Управни одбор Здруженя принєсол свойо правила. – Тераз єст лєм мали чуки, а вельки ридко хто влапел, випатра же „мрежи” пошли зоз велькима. Така хвиля вигодна за лапанє чуки, понеже тераз нє ма цо єсц. Наприклад, у авґусту би ше ридко кому удало влапиц ю, а тераз ше мали рибки скрили, та чука глєда єдзенє и лапа ше за мамок. По фебруар, покля вода нє будзе мац 14-15 ступнї мож лапац, а вец будзе забранєне – толкує Дудаш. После преглашеня побиднїкох, у лєтнїковцу коло базену за членох здруженя „Коляк” и їх приятельох була уварена и пасуля, та там предлужене нєдзельово друженє любительох лапаня рибох. С. Надь

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

НЄСПОДЗИВАНЕ ПОРАЖЕНЄ ОФК „БИКИЧ” У предостатнїм 10. колє єшеньскей часци першенства Општинскей фодбалскей лиґи Шид, було надосц ґоли, а водзаци ОФК “Бикич” на госцованю у Батровцох дожил нєсподзиване пораженє од домашнього Омладинца з 4:1. ОФК “Бачинци” на госцованю у Илинцох призначели побиду процив Борцу 4:1, шидска Єднота дома страцела од Синдєличу тиж 4:1, а беркасовски Сримец бул шлєбодни у тим колє. У Люби домашнє Єдинство прешвечлїво страце28. OKTOБЕР 2016.

ло од Напредку 5:1, а ОФК “Бинґула” победзела Ґраничар зоз 3:1. На таблїчки ОФК “Бикич” зачувал водзаце перше место з 25 бодами, а другопласована ОФК “Бинґула” заостава лєм за єден бод. На трецим месце Синдєлич зоз 17 бодами, а штварти ОФК “Бачинци” и пияти Напредак маю по 16 боди. Шесте Єдинство з 15, седма Єднота ма 12, а осми Омладинєц зоз 10 бодами. На сподку таблїчки Ґраничар на дзевятим месце зоз шейсц, предостатнї

дзешати Борец зоз трома бодами и остатнї єденасти Сримец з єдним бодом. У останїм 11. колє фодбалере ОФК “Бикич” буду шлєбодни, а ОФК “Бинґула” будзе бавиц у Беркасове процив Сримца и кед победзи, вец освої перше место. ОФК “Бачинци” дочекую Омладинєц, Ґраничар будзе бавиц процив Єдноти, Напредак дочекує Борца, а Синдєлич екипу Єдинства. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXII ЧИСЛО 43 (3704) НОВИ САД, 28. OКТОБЕР 2016. РОКУ

■ ПРЕЦО ЄСТ ВШЕ МЕНЄЙ КОМИНЯРОХ? ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ УКЛАДАНЯ ДО ПОЛЬОПРИВРЕДИ У КЕРЕСТУРЕ

■ ДЗЕНЬ ОШЛЄБОДЗЕНЯ Фотоґрафия: K001_0008P

Фотоґрафия: K001_0010P