Ruske slovo 41 by Руске слово

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXII ЧИСЛО 41 (3702) НОВИ САД, 14. OКТОБЕР 2016. РОКУ

ПЕРФОРМАНС О КУЛТУРИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ПОЧАЛО ПРИЯВЙОВАНЄ НА „ДНЬОВКУ”

■ ПРОБЛЕМИ У СПОРТСКИМ РИБОЛОВЕ Фото: Єлена Лазор

Здруженє младих „Pact Ruthenorum” розписалo поволанку за участвованє младих уметнїкох на тогорочней, 19. по шоре, мултимедиялней манифестациї младих „Дньовка”, будзе отримана у першей половки новембра. Приявиц ше можу млади по 33 роки зоз шицких наших местох, котри того вечара представя свойо таланти. То може буц поезия и проза хтору пречита автор, лєбо дахто у його мено, стенд-ап комедия, танєц, та музични точки. Як гваря орґанизаторе, шпиваче можу интерпретовац руску, сербску и странску музику, алє же би ше врацело дакус старей, ориґиналней „Дньовки”, було би добре кед би учашнїки направели и свойо авторски тексти и музику. Свой наступ мож приявиц по 1. новембер на и-мейл адресу dnjovka.rk@gmail.com, послац поруку на „Дньовков” Фейсбук бок, лєбо ше приявиц директно дакому з членох „Пакту”. С. Н. чич В. Вуя Фото:

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу В войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПО ЧИМ БУДЗЕ ЗAПАМЕТАНА ПОЛЬОПРИВРЕДНА СЕЗОНА Фотоґрафия: K001_0002P

ДВАЦЕЦ ПЕЙЦ РОКИ НЄЗАВИСНЕЙ УКРАЇНИ сполнюю високи стандарди, и доступнєйши є експлоатациї як у Русиї, хтора жиє преважно на природних ресурсох и запшетей економиї, окрем високей технолоґиї, дзе по совєтОсем вики после Києвскей Руси и Галицко-волиньского ским моделу од шицких нєрусийских народох бранї русификнязовства, Україна здобула нєзависносц. Тераз єй двацец ковани наймудрейши и найкреативнєйши кадри. Учебнїки пейц роки, мала би зложиц дипломски на животним уни- хтори преважно на русийским язику мож заменїц з компютеверзитету по людских мерадлох. За историю то мало, и ре- рами и зашпоровац вирубани українски лєси. Зоз польоприлативне, и практично нєзависносц ище нєстабилизована. У вредних продуктох, цо оставаю кед родни рок, розошати по двох сталїнистичних вигладньованьох економски є вичер- польох, мож правиц енерґенти хтори заменя нафту и ґаз. пйована и национална интелиґенция єй систематично знї- Слабосци Русиї найменєй два. Китайци им предзераю з тущована, духовно и физично. Тота треца ґенерация интели- нїма продуктами и конкурую з нє лєм воєну, алє и цивилґенциї и цала українска крегка нация и єй держава, без ну технолоґию, а пре зукоси очи прелїґню Русиянох. Друга слабосц Русиї – то же огляду на численосц и цивилизацийни здобутки и Психолоґийно патраци, нєстабилносци сучасней України трецини нєрусийского жительства у Русиї приприродни ре сурси, виловельо допринєсол ткв. психолоґийни минимализем жена державному терори– задовольованє з вредносцами давних саґох, яки пановали падаю два трецини етнїчни териториї, так же зму Русиї. по Шевченка, а то: дом, фамелия, Бог и жем би ґеополитично два Кед остатню войну нє ви– а окружую ю Русия и Польска, та и Турска трецини русийских гратрима, тераз виложена руи Мадярска зоз своїма психолоґийнима жданох остали лєм на сийскому империялизму, максимализмами, потребу и якеш нїби богомдане трецини своєй етнїчней страци и трецу ґенерацию право пановац над другима народами. териториї, з чим траца националней интелиґенциї природни ре сурси. На и историйно щезнє. Путин отворено припознава же велька гришка розпад СССР, у концу, ту и психолоґийна слабосц же и остатнї мужик и хторим под интернационализмом кончена русификация. Солженїцин думаю же други народи маю робиц, а Русиянє Остатня война медзи Русию и Україну отворено пробованє пановац. Значи, проблем нє лєм русийски народ зоз своїм обновиц доминацию Русиї над териториями бувшого психолоґийним максимализмом, алє преважно русийски СССР. Кед патрице кого потримує, а то восточни деспотиї политични елити од царох по Путина. у Билорусиї, Сириї и Турскей, Русия и Путин маю улогу, Цивилизацийно патраци, без огляду на чежку прешлосц хтору пред Другу шветову войну мала Нємецка з Гитлером. українского народу цо им нанєсла Русия, Україна блїжей Мимикрия лєм софистициранша зоз дириґовану и контро- Европи як Азиї. Точнєйше, ма и директни нордийски коренї у власним националним єству. То нє лєм швет вредноловану нїби демократию и вецейпартийну систему. Основне зло хторе знашло нєзависну Україну то вельки сних ориєнтацийох характеристичних за саґи. То и, по моступень русификациї. Кончи ю тераз нє комунистична пар- їм думаню, плодносц психолоґийного минимализма. Ґу ньтия, алє Русийска православна церква Московскей патри- ому ше намагала найлєпша часц образованого чловечества яршиї, корупция, и, буквално, по поли подзелєносц україн- и креативних поєдинцох. Гоч леґенда же Гесиод, поет мира ского народу на национално освидомених и русификова- и роботи, надшпивал Гомера, поету войни и воєних рентох, и то у дружтве геройского менталитету, смисел наших жиних гражданох. Нєсиґурносц хто цо дума, цо гутори а цо роби, лєбо є ин- вотох жиц у согласносци зоз природу, а нє знїщовац ю, бо тимно порихтани зробиц. Так же война нє лєм тота медзи од швета останє шмециско, а чловек здохлїна на нїм. Цо бим особнє суґеровал политичним естаблишментом 25 людзми. Вона ище вецей у главох. Психолоґийно патраци, нєстабилносци сучасней України роки нєзависней України, за нєшка и будучносц? Розорвец вельо допринєсол ткв. психолоґийни минимализем – задо- малженство з Русию и направиц чисти економски рахунки. вольованє з вредносцами давних саґох, яки пановали по Ошлєбодзиц ше емоцийох, чувац жридлово вредносци, а Шевченка, а то: дом, фамелия, Бог и жем – а окружую ю швет и його вредносци и здобутки доживйовац и чувствоРусия и Польска, та и Турска и Мадярска зоз своїма психо- вац ше як у власним доме. лоґийнима максимализмами, потребу и якеш нїби богомда- На питанє як ушориц державу и зачувац єй соборносц, ткв. не право пановац над другима народами. Єдино ше Шведя- єдинство, ту бим препоручел меняц Конституцию/Устав, та нє ошлєбодзели од свойого психолоґийного максимализма, соборносц бранїц нє централистично и унитаристично, алє односно милитаризма и од теди починаю часи просперите- сом за соборносц од долу, значи децентрализацию и реґиоту нордийских народох. А глїбша историйна правда же ше нализацию, як цо то зробели Финци, Нємци, Швайцарци, сувереносц народох и державох вше, нажаль, достава през Шпанци, а буду мушиц и Русиянє, та и Українци. Сербия крев власного народу, нїяк лєм за столом. Наздавам ше же тиж. Почитованє розликох у управянє з розликами, нєнаукраїнски народ тераз остатнїраз кирвави и же розорве силне, вше продуктивнєйше од насилного єдинства и геґемониї. Клонирац чловечество, лєбо єден народ, нїч инше малженство з Русию. Кед слово о потенциялох хтори на боку України, я их вид- алє мертве морйо, та гоч клонираце и найлєпши прикладнїк єдней файти.■ зим голєм штири. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє У приватизациї векшину капиталу маю, заш лєм, Українци. вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” Природни ресурси и ступень индустрийней свидомосци Пише: Юлиян ТАМАШ, академик

2 РУСКЕ СЛОВО

14. ОКТОБЕР 2016.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Координация Националних совитох у Народней скупштини 6–7. Покраїнска нащива Општини Кула

■ Нашо места 8. Делеґация японских инвеститорох у Шиду 11. У Петровцох отримана манифестация „Кед голубица лєцела”

■ Економия 12–13. Паприґарска сезона у Кереструре при концу

Култура и просвита 15. Руски науковци на медзинародних конференцийох 17. Вистава у Заводзе за културу

■ Мозаїк 19. Театрални живот у реґиону

■ Людзе, роки, живот 20–21. 25 роки од траґедиї у Петровцох (I)

■ Руске слово у швеце 22–23. Рочнїци и ювилеї на Горнїци

■ Духовни живот 24–25. Видрукована нова кнїжка о. Романа Миза

Информатор

26–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 32–33. Локални фодбалски лиґи 34–35. Проблем спортских рибарох

На насловним боку – Ламачка Авторка фотоґрафиї – Єлена Лазор

РУСКА МОДЕРНА, ЯК АЛТЕРНАТИВА Ґенерациї модерней рускей култури, котри настали у бувшей Югославиї, вельо розправяли о тим цо алтернатива рускей традицийней и етнїчней култури. Чи руска модерна иснує и чи вона вообще заєднїци потребна? Вельо раз ше интелектуалци, нє без причини, питаю – нацо нам твориц модерну културу, кед вона иснує на сербским язику, а нашо руске то пе стованє традицийних вредносцох. Ґенерация з конца осемд зешатих рокох прешлого столїтия у литератури, драми и музики думала иншак и створела руску модерну. За розлику од Мадярох, Словацох, Румунох и других котри по модерну и високу културу можу пойсц до Будапешту, Братислави, Букурешту, Руснаци нє можу рускоязичну културу принєсц зоз свойого матичного реґиона, прето же ше на тим язику єдино у Войводини така твори. Кед тераз читам тексти и опатрам илустрациї и фотки у билтену (читай фанзину) „МИ”, котри штредком осемдзешатих друковала комунистична младеж з потримовку Месней заєднїци Руски Керестур, мам чувство же ше нам за три децениї случела револуция по углядзе на тоту у Ирану. Керестурски панк ше тому пробовал спроцивиц дзеведзешатих, алє окрем красних памяткох – шлїду мало зохабел. „Дньовка”, „Пакт Рутенорум”, „Водова фест”, „Хижи”, „Пакт-он”... знова дали до знаня же Керестур лидер у креїрованю алтернативней култури у местох дзе жию Руснаци. Медзитим, остатнї роки приємни вистки ше чую и з других штредкох. Коцурци маю даскельо млади мена котри упечатлїво лидерую у поезиї и музики. Нови Сад коло Руского културного центру остатнї роки зазберує одлични модерни театер, музику. Орґанизую ше литературни и тематски вечари з префиксом „руски”, як прешлого пиятку „Я Русин єсм, бул и бууум”. Заш лєм, сучасна руска култура найвецей завиши од людзох котри длугорочно и безкомпромисно порихтани пестовац ю и укладац до нєй, без вельких материялних надополнєньох, прерахованих контрактох и националних наградох. Руска модерна култура жиє у особних и креативних поєдинцох, скоро дисидентох меинстриму и естаблишменту, котри вишли зоз приповедки з початка того Уводнїка. Двох таких, нєпокорних, бим без дилеми видвоєл – Звонимир Павлович и Мирон Джуня. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК У НАРОДНЕЙ СКУПШТИНИ О МЕНШИНСКИМ ОБРАЗОВАНЮ

ТЕРАЗ ПРАВИ ЧАС БОРИЦ ШЕ ЗА ПРАВА

ационални меншини у скупштинским Одборе за образованє маю собешеднїка, а припознате же национални совити найлєпше можу дефиновац потреби своїх заєднїцох у тей обласци. Медзитим, суґероване же муша буц „гласнєйши” Представительох Координациї националних совитох националних меншинох у Народней скупштини Републики Сербиї вовторок приял предсидатель Одбору за образованє, науку, технолоґийни розвой и информатичне дружтво Муамер Зукорлич, а бешедоване о образованю на язикох меншинох, насампредз о Заключеньох хтори Координация Националних совитох принєсла влєце у Новим Пазаре, як и о витворйованю правох на образованє на мацеринским язику. Приєм при предсидательови скупштинского Одбору Муамерови Зукорличови орґанизовала народна посланїца Олена Папуґа, хтора и член Националного совиту Руснацох. ШИЦКИ МАМЕ ИСТИ ПРОБЛЕМИ – Предсидатель Одбору Зукорлич гварел же у його мандату будземе мац собешеднїка, же будзе на нашим боку и там дзе годзен, будзе уплївовац на ришованє проблемох у образованю на язикох меншинох. За тото цо нам заґарантоване з Уставом, муша ше вєдно, принципиєлно и арґументовано бориц национални совити – гваре-

ДЕЛЕҐАЦИЯ У делеґациї були представителька словацкей националней меншини Светлана Золнян, мадярскей Анико Єрас, горватскей Дарко Сарич Лукендич, ромскей Витомир Михайлович и рускей Мелания Римар. На схадзки присуствовали и народни посланїки Томислав Жиґманов, Фатмир Хасани, Либушка Лакатош и Олена Папуґа.

ла предсидателька Одбору за образованє Националного совиту Руснацох Мелания Римар, котра була у делеґациї Координациї. На схадзки поведзене же проблеми, з даєднима винїмками, за шицки меншини скоро идентични. Мацерински язик ше як обовязни виборни предмет находзи у „ґрупи Ц”, вєдно з другима предметами (народна традиция, одбойка, руки у цесту…), та єдни другим конкурую, а школяр ше шме опредзелїц лєм за єден виборни предмет з тей ґрупи. Прето и на тей схадзки вимагане цо скорей пременїц статус мацеринского язика: – Наглашене же нєобходне формовац самостойни, а нїяк комбиновани ґрупи за ученє мацеринского язика. Тиж вимагане же би ше могло формовац ґрупи гоч приявени и менєй як петнац школяре, як тераз предписане зоз Законом. За отверанє ґрупох за ученє язика з елементами националней култури будзе ше вимагац найменєй осем приявених школярох – потолковала Мелания Римар. ЗАКОНИ ПРИСПОДОБИЦ ПОТРЕБОМ Медзитим, сущни проблем и у тей обласци меншинскей културней автономиї же законска реґулатива нєдошлїдна: – У пририхтованю нових Законох – о основи системи образованя и воспитаня и о националних совитох националних меншинох – национални совити би мали формуловац тото цо у законох треба меняц – гварел предсидатель скупштинского Одбору за образованє Муамер Зукорлич и обецал же Одбор за образованє будзе мац и тематски схадзки о образованю на меншинских язикох. Тиж прилапел предкладанє делеґациї Координациї же би ше у Скупштини орґанизовало явне слуханє о стану и проблемох у образованю националних меншинох.■ М. Зазуляк/И. Сабадош

4 РУСКЕ СЛОВО

14. ОКТОБЕР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК ХОР „РОЗАНОВ” З ДЮРДЬОВА

СХАДЗКА ШВЕТОВЕЙ РАДИ РРЛ ОТРИМАНА У ГОРВАТСКЕЙ

З ГИМНУ ОТВОРЕЛИ ЗАШЕДАНЄ ПАРЛАМЕНТА

– Шпивац у найвисшей законодавней институциї велька чесц, по тераз сом ше нїґда нє поганьбела анї пре шпиванє, анї пре присуство Руснацох у Скупштини, и вше ми чесц привитац их и представиц – гварела посланїца Олена Папуґа. Члени дюрдьовского Хору обишли будинок Народней скупштини, а под час пребуваня у Беоґрадзе, нащивели и Храм Святого Сави, дзе зоз спонтану и инспировану интерпретацию духовних писньох нєсподзивали нащивительох и роботнїкох у Храму. Одход Хору „Розанов” до Скупштини Сербиї финансовала Општина Жабель, так же з нїм у Беоґрадзе були и предсидатель Скупштини општини Жабель Радован Чолич и членїца Општинскей ради задлужена за културу Нерима Шовлянски. С. Саламун 14. ОКТОБЕР 2016.

У Горватскей, у Старих Янковцох и Винковцох, всоботу и внєдзелю, 8. и 9. октобра отримани схадзки Шветовей ради Русинох/ Руснацох/Лемкох (ШР РРЛ) и Шветового форуму младих (ШФМ) РРЛ, а члени тих форумох присуствовали и на манифестациї „Кед голубица лєцела”, всоботу отриманей у Петровцох Фото: Н. Гнатко

З гимну Републики Сербиї „Боже правде”, Хор „Розанов” з Дюрдьова, под дириґентством Татияни Барна, прешлого тижня отворел єшеньске зашеданє Народней скупштини Републики Сербиї. Ярнє и єшеньске зашеданє Народней скупштини вше отвераню хори з гимну. Дюрдьовски Хор треци з наших местох хтори у державним парламенту шпивали гимну. По тераз, на отвераньох скупштинских зашеданьох и на єдней конститутивней схадзки нового зволаня Народней скупштини, попри Дюрдьовчаньох шпивал и новосадски Хор „Гармония” и Мишани хор Дома култури Руски Керестур. Шицки наступи оможлївени на инициятиву народней посланїци Олени Папуґа (ЛСВ), котра була домашня нашим хором у Парламенту. Як гварела народна посланїца Папуґа, на тот способ жада промововац Руснацох и места у котрих вони жию.

ШВЕТОВИ КОНҐРЕС НАРОК У ОСЄКУ

Як зме дознали од члена ШР зоз Сербиї, предсидателя Рускей матки Дюру Папуґу, на схадзки Ради, под предшедованьом єй предсидателя Штефана Лявинца з Будапешту, присуствовали 9 з 10 членох Ради – з Мадярскей, Сербиї, Ческей, Словацкей, Польскей, України, Румуниї, представитель ШФМ и з Горватскей, а нє бул лєм член зоз Сиверней Америки. На предкладанє подпредсидателя ШР Мию Шайтоша з Горватскей, прилапене же 14. Шветови конґрес (ШК) РРЛ у тей жеми, у Осєку, будзе отримани од 29. юния по 2. юлий 2017. року, а єдно зоз заключеньох и же делеґация ШР пошвидко нащиви Министерство школства у Словацкей пре конкретну догварку о отвераню Оддзелєня за основни и мастер студиї русинистики на Катедри за етнолоґию и фолклористику Филозофского факултету у Нїтри. Як гварел Папуґа, до конца того рока шицки членїци-орґанизациї ШК РРЛ можу посилац конкретни предлоги за пременки Статута ШК, алє маю обовязку послац и службени документ о реґистрованю своїх орґанизацийох у жемох дзе робя, на чим ШР инсистує, понеже и то будзе унєшене до Статута. На схадзки ШФМ РРЛ, под предшедованьом Светлани Петрецки з Румуниї, визначене же плановани активносци Форуму за прешли период сполнєти, гварел за нашо новини член того цела спред Форуму младих РМ Сербиї Борис Фейди. Бешедоване и о планох за дальшу роботу, пременкох Статуту тей орґанизациї, а на ШФМ РРЛ млади научели и два народни шпиванки бачванских Руснацох – „Чия то заградка” и „Ша ми тадзи преходзели” и єдну з нїх заєднїцки виведли на програми „Кед голубица лєцела”. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ПОКРАЇНСКИ ПРЕМИЄР НАЩИВЮЄ ЛОКАЛНИ САМОУПРАВИ У АП ВОЙВОДИНИ

О ГЛАВНИХ ПРОБЛЕМОХ У ОПШТИНИ КУЛА Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович обецал же будзе опредзелєни пенєж за добудов учальньох у Штреднєй економскей школи у Кули, як и же ше заєднїцки почнє ришовац заґадзеносц Велького бачкого беґелю

редсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович, покраїнски секретар за здравство др Зоран Ґойкович, покраїнски секретар за спорт и младеж Владимир Батез, як и директор Управи за капитални укладаня Неделько Ковачевич пияток, 7. октобра, були у роботней нащиви Кули, у рамикох обиходзеня шицких 45 општинох и городох у Войводини пре пририхтованє за заєднїцки проєкти у идуцим року. О дотераз поробеним у кулскей општини, а ище вецей о будуцих планох, з покраїнску делеґацию бешедовали предсидатель Општини Кула Перица Видеканїч, заменїк Кароль Валка, предсидатель СО Кула Велибор Милоїчич и заменїца Татяна Квасни, як и други општински руководителє. Як найвекши задаткох визначели прицагованє инвеститорох пре ришованє нєзанятосци, як єдного з найвекшого проблему у општини, як и еколоґийного проблему зоз заґадзеносцу Велького бачкого беґелю. Предсидатель Покраїнскей влади привитал же Општина Кула ма пририхтани проєкти и обезпечену часц средствох за їх реализованє. Похвалєл и самостойну роботу Општини на ушореню комуналней инфраструктури, як цо реконструованє Крамеровей улїци у Кули. Потвердзел же ше, у складзе з опредзелєньом Влади Сербиї, Покраїнскей влади и локалних самоуправох, и у кулскей општини будзе робиц

на моцнєню привредних капацитетох, за цо Општина уж обезпечела окремну индустрийну зону у Кули, до хторей за три роки вибудови уложени коло 44 милиони динари з републичного и локалного уровню. – Вєдно робиме на приходзеню инвеститорох, же би людзе подоставали роботу и верим же у наступних даскельо рокох то и будзе обезпечене за численших жительох општини – гварел Мирович у Кули и повторел же Покраїна поможе у закончованю Зони Додал же Покраїнска влада финансийно поможе Општини у запровадзованю дзепоєдних роботох – тераз за добудов 5-6 потребних учальньох у Штреднєй економскей школи у Кули, а до конца рока и познєйше у ришованю еколо-

6 РУСКЕ СЛОВО

ґийно-комуналного проблему зоз заґадзеносцу Велького бачкого беґелю. – Тота чарна еколоґийна точка нє лєм Войводини и Сербиї, алє и тей часци Европи заслужує нашу заєднїцки увагу – ресорного министерства, Покраїнскей влади и Општини и то наш главни приоритет. Заґадзени беґель виновнїк велїх здравствених и других проблемох жительох Кули и Вербасу, так же конєчно рушиме до його ушореня, у длужни коло 6 километри. У тим напряме нєшка догварене же

ПОЖНЇ АРЕНДОВАНЄ ДЕРЖАВНЕЙ ЖЕМИ Урядово нє сообщене чи медзи темами под час нащиви чолнїкох АП Войводини Кули бул и найвекши актуални проблем тей општини, односно же є остатня локална самоуправа у Сербиї дзе ище нє покончени поступок коло видаваня державней жеми под аренду. Окрем же то єден з найвекших приходох локалних самоуправох, видаванє державней жеми и предусловиє же би општини доставали трансферни буджетски средства з висших уровньох власци. Представителє општини твердза же буджетски хаснователє – здравство, култура, школство, спорт, потераз нє церпели пошлїдки пре пожнєнє того поступку. З другого боку, хаснователє ше обаваю же нє годни реализовац активносци значни за каждодньови живот гражданох, як и свойо материялни трошки. Нєурядово од представительох општини мож дознац же Програма защити и видаваня державней жеми под аренду уж пририхтана, придата и чека ше на єй одобренє. Остатнї час и национални медиї тиж провадза ситуацию коло державней жеми у Општини Кула и пишу о интересних ґрупох хтори ше зражую коло арендох цо, по медийних наводох, а урядово нє потвердзених, причина за пожнєнє у тим поступку. И. С.

би Покраїнска влада, „Води Войводини” и кулска и вербаска општина подписали спорозуменє о заєднїцким ришованю того проблему, хторе, як рахуєм, будзе подписане о даскельо мешаци – гварел Иґор Мирович у Кули. Ришованє тей найчарнєйшей еколоґийней точки уж почало з вибудову главного Поцискуюцого воду за систему канализациї по пречисцовач у Вербаше, та з докончованьом вибудови канализацийох у Кули, Червинки и местох вербаскей општини, у чим Покраїна тиж участвує. Предсидатель Општини Кула Перица Видеканїч оценєл нащиву як барз позитивни, понеже, по його словох, покраїнска власц конєчно ма порозуменя и за проблеми менших локалних самоуправох, як цо то и кулска. Попри спомнутого, визначене же укладаня до здравства, школства, тиж буду мац потримовку Покраїнскей влади. Чолнїки Покраїни у Кули нащивели и индустрийну зону, а потим у Червинки спортску галу и центер городу.■ М. Зазуляк 14. OKTOБЕР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК ОДБОР ЗА ИНФОРМОВАНЄ

ПОТРИМОВКА МЕДИЙНИМ ПРОЄКТОМ Одбор за информованє Националного совиту Руснацох прешлого тижня у Новим Садзе отримал свою другу порядну схадзку, а найвецей бешеди було о потримовки медийним проєктом и стану у локалних медийох хтори маю програму по руски. На схадзки у Заводзе за културу войводянских Руснацох присутни були шицки члени Одбору, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и секретар НС Руснацох Таня Арва Планчак, як и новинарка Александра Живкович, хтора спред Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР) презентовала проєкти того здруженя. Одлучене же Одбор за информованє финансийно потрима два проєкти НАР, а ище єден уж положени до финансийного плану за 2017. рок. НАР у тим року планує реализовац проєкт мониторинґу програми по руски на локалних електронских медийох, як и порушац формованє Реґионалней мрежи медийох у державох реґиону хтори маю програму по руски/русински. Перши проєкт анализує обсяг и квалитет радийней програми по руски на локалним уровню, а на основи резултатох годно обдумац дальши приоритети у його розвою и унапредзованю. Кед слово о евентуалним формованю реґионалней мрежи руских медийох, Одбор препоручел НАР-у же би, з оглядом на обсяг тей инициятиви, пробовал обезпечиц потримовку и по основи реґионалного спорозуменя АП Войводини зоз Прешовским крайом. З другого боку, у шлїдуюцим року Одбор опредзелї часц средствох за обявйованє моноґрафиї з нагоди 65. рочнїци Рускей програми на Радио Новим Садзе. По доступних информацийох, тота публикация, значна за историю нашого новинарства, после вецейрочного чеканя мала би буц видрукована у 2017. року. Одбор за информованє прейґ Националного совиту и у сотруднїцтве з ресорним одбором НС Мадярох планує од локалней самоуправи у Општини Вербас достац приступ ґу медийней архиви хтора остала за тераз загашеним локалним медийом, понеже оценєте же то вредни скарб рускей заєднїци. Одбор тиж предлужел праксу технїчней потримовки руским медийом, насампредз з купованьом потребней опреми, а членство тиж розпатрало ище дзепоєдни актуални питаня кед слово о информованю и медийох по руски. Розпочате и пририхтованє Финансийного плану Одбору за информованє НС за идуци рок, а обчекує ше же буджет того ресорного цела будзе исти як и у тим року. М. З.

STANOVISKA Пише: Aнамария РАНКОВИЧ новинарка

ТОЧНЕ, И ТРИ ТОЧКИ Приватизацию медийох потримовали шицки релевантни медийски орґанизациї и здруженя у Сербиї з арґументом же то стандард ЕУ и єдна зоз вимогох за уход до Европи. Kонєчни циль бул зменшанє вплїву на ушорйовацку политику прейґ директних державних субвенцийох. Так, дзепоєдни медиї приватизовани, други препадли... Алє, тоту судьбу (нє)дожил и Танюґ, прето же и после гашеня предлужел робиц. Урядово, Новинска асоцияция новей Югославиї утаргнута, а єдна зоз перших критикох сцигла зоз Европскей асоцияциї новинских аґенцийох чийо члени, медзи иншим, италиянска АНСА, французка АФП, нємецка ДПА, росийска Тас, австрийска АПА и шпанска ЕФЕ. Явносц у Сербиї подзелєна у коментарох коло судьби Танюґу: єдни думаю же дошлїдносц медийских реформох нєобходна, а други же скандалозне же держава допущела гашенє бренду „Точне, и точка”. Заш лєм, без огляду на угляд, Танюґ роками бул нєлоялна конкуренция другим двом комерциялним (и приватним) аґенцийом Бети и Фонету, и мал предносц на тарґовищу пре потримовку держави. Чи пре звикнутосц на привилеґиї чи пре дацо инше, у длугорочним процесу приватизациї препущена можлївосц же би заняти достали безплатни акциї и на тот способ зачували аґенцию, а можебуц и врацели значносц виреченю „Так явел Танюґ“. Гоч ище нєт анї рок як Танюґ загашени (31.октобер 2015), а держава ше уж предумує. Нови ресорни министер Владан Вукосавлєвич наявел розпатранє проблематики державного власнїцтва Танюґу. По його словох, держава нє треба же би була у медийох, алє исную ситуациї кед то добре, та з оглядом же у Европи нєт єдинственого приступу, Сербия розпатра як то ришене у сушедстве – Горватска ма ГИНУ, Болгарска БТА, а Словения СТА, наприклад. З тей нагоди, реаґовали новинарски и медийнии здруженя у Сербиї хтори застарани пре редефинованє улоги держави у медийней сфери, односно врацанє єй директного вплїву у обласци информованя. Ключна виява нового министра култури и информованя була тота же кед держава ма свой власнїцки интерес, може помогнуц обстояню квалитетних медийох. Нєшка, кед информацийне дружтво оможлївює швидше и лєпше преверйованє информацийох, одвичательносц за кажду обявену информацию вельо векша. Новински аґенциї, кед робя професийно и шорово, можу буц одвит на таблоидизацию медийох и тоти хтори обєктивно провадза и официйне и алтернативне и цивилне дружтво, та и поєдинцох. Медзитим, вец барз важни професийни обробок информацийох же би ше зопарло ширенє дезинформацийох и селектованє информацийох, и сервисованє интересних ґрупох. Прето ше поставя питанє: хтори то критериюми квалитетних медийох? Професийносц, чи послухносц? Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ДЕЛЕҐАЦИЇ ИНВЕСТИТОРОХ ЗОЗ ЯПОНУ СЦИГЛИ ДО ШИДУ

ВЕЛЬКА ПОМОЦ МИҐРАНТОМ И ГРАЖДАНОМ Делеґация нєвладовей орґанизациї „ЄН” и японска амбасада нащивели превериц як вихасновани потерашнї донациї Япону, и порадзиц ше як треба надалєй помогнуц

пштину Шид прешлого тижня нащивели госци зоз Япону – Кеико Кияма и Мияко Хамасака, представнїци Министерства вонкашнїх дїлох и координаторки проєкту за основни потреби жительох Сербиї и Чарней Гори, Кеико Хонда спред орґанизациї „ЄН”, Кай Куримото спред Министерства вонкашнїх дїлох, як и Биляна Ґлишович, координаторки проєкту за основни потреби жительох Сербиї и Чарней Гори. Тиж, з амбасади Япону пришли превериц як општина Шид вихасновала потерашнї достати средства донациї Япону, односно кельо мож и потребне и надалєй помогнуц. Госцински привитал Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид, його заменїк Зоран Семенович, потим Велимир Ранисавлєвич, предсидатель СО Шид, директоре Дома здравя, ЯКП „Стандард” и ЯКП „Водовод”, и подзековали японскому народу и амбасади Япону на потерашнєй помоци. Госцинским представели свойо фирми, як и активносци за хтори хасную помоц з Япону. ОРҐАНИЗОВАНИ МЕДИЦИНСКИ СЛУЖБИ Др Крсто Куреш, директор Дома здравя подзековал на транспортней превозки, комбию, вредней 13 000 евра, хтору Дом здравя достал початком авґуста як донацию Япону. Вон визначел же 167 здравствени роботнїки оможлївюю помоц за жительох шидскей општини, а од штредку септембра прешлого року и миґрантом. Дежурства тиж орґанизовани 24 годзини, а медицинску помоц даваю и медзинародни гуманитарни орґанизациї. Вон тиж додал же од 16. септембра 2015. року медицинска помоц дата 75 994 раз. Славица Сремац, о. д. директора ЯКП „Стандард” представела роботу свойого подпрємства и тиж подзековала на камиону за транспорт шмеца, хтори вредни 80 000 евра. – Од кеди на нашим подручу зме сцени миґранти, дньово одношиме пейц до 10 тони шмеца вецей як пред

ОБИХОДЗЕНЄ ПРИЛАПЮЮЦИХ ЦЕНТРОХ Госцински пред тим як ше стретли з найвисшима представнїками локалней власци нащивели три прилапююци центри за миґрантох – у Адашевцох, у Шидзе при гайзибанскей станїци и „Принциповец”. Спрам урядових податкох, прешлого тижня на подручу општини Шид у шицких трох прилапююцих центрох були реґистровани вкупно 1 860 миґранти. После розгваркох у општини, нащивели Дом здравя, дзе им директор др Крсто Куреш ище раз подзековал на помоци и гварел же Здравственей установи потребна ище єдна превозка за транспорт пациєнтох на диялизу до Сримскей Митровици, хторих єст коло 20.

8 РУСКЕ СЛОВО

Делеґация з Япону опрез санитарного комбия

тим. Подзековни зме и же нам як донация було обезпечене финансованє 15 роботнїкох занятих на шейсц мешаци, бо пре звекшанє роботи потребни нам и вецей роботнїки. Тиж нам потребна гиґиєнска цистерна, бо у прилапююцих центрох при Адашевцох и Принциповцу нєт канализациї. Тиж би було добре и кед би ше санировала депония шмеца – гварела директорка Сремац. И ЯКП „Водовод” достанє донацию хтора би мала сцигнуц у новембру, а слово о цистерни за транспорт води, тиж вредну 80 000 евра. ОБНОВА ВОДОВОДНОГО ЦЕКУ Марко Баїч, о.д. директора „Водоводу” гварел же ше з воду подмирює жительство векшей часци општини зоз 10 студньох през 200 километри водоводней мрежи и 60 километри канализацийних цивох. – И нашо подприємство анґажоване од самого початку миґрантскей кризи, бо зме мушели пошориц санитарни ґузли, були руйновани и нє були хасновани, и у мото-готелу при Адашевцох, и на „Принциповцу”. Аж нам проблем и тото же на „Принциповцу” єдна часц водоводних инсталацийох на горватским боку гранїци, алє зме з порозуменьом горватского боку и тот проблем ришели. Остава же би ше вивартало єдну студню на нашим боку гранїци – гварел Марко Баїч. По його словох, цистерна за воду хтора ма присц будзе барз значна и за миґрантох и за жительох општини, бо ше потераз цистерна зоз Руми и Сримскей Митровици брала под кирию и за тото ше плацело. Госцински з нєвладовей орґанизациї „ЄН” гварели же тота орґанизация присутна у Сербиї ище од 1994. року, була ту и под час НАТО бомбардованя 1999. року, и же спатрели ситуацию у општини Шид, та вшелїяк же и далєй буду помагац тому подручу.■ Вл. Дїтко 14. ОКТОБEР 2016.

НАШО МЕСТА СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ПРОБЛЕМ НЄРОЗПИСОВАНЄ ЯВНИХ НАБАВКОХ Зоз самодоприносу на розполаганю ище коло 10 милиони динари, а понеже месни заєднїци вецей нє маю право сами розписовац явни набавки и конкурси за їх трошенє, можлїве же нєпотрошени пенєж останє нєвихасновани Вельке нєзадовольство з тим же Општина Кула ище вше нє розписала явни набавки за шицки плановани роботи у Керестуре з тогорочного самодоприносу, як анї конкурси за шицки здруженя гражданох хтори зоз самодоприносу доставаю дотациї – виражели присутни члени Совиту Месней заєднїци Руски Керестур на своєй схадзки пияток, 7. октобра. Як гварене, за предвидзени тогорочни роботи зоз самодоприносу на розполаганю ище 10 милиони 118 000 динари, а понеже керестурски самодопринос виходзи концом януара идуцого року, можлїве же нєпотрошени пенєж хтори ше до ньго злїва нє будзе вихасновани. Заключене же би ше о тим барз пошвидко бешедовало з чолнїками Општини Кула, бо пенєж ище вше мож вихасновац, алє у поради з Општину же би розписала явни набавки за предвидзени роботи, та конкурси за здруженя гражданох – за їх дотациї зоз самодоприносу. Слово о тим же по нових законских предписаньох самодоприноси часц општинского буджету и месни заєднїци вецей нє маю право сами розписовац явни набавки и конкурси за їх трошенє, алє то идзе прейґ Општини. Пре терашнї законски статуси месних заєднїцох, дзе су нє препознати як найменша єдинка локалней самоуправи, алє то општина, на схадзки ше зявело и питанє доцильносци розписованя нового самодоприносу, кед МЗ у ситуациї же ма пенєжи – а нє може з нїма розполагац. Як гварене, и прето, а и пре общу ситуацию, у валалє нє барз вельке

розположенє за уводзенє нового самодоприносу, подобно як и у других местох кулскей општини дзе того року, лєбо нарок, самодоприноси уж, лєбо буду закончени. Но, як и на скорейших, о тим ище будзе слова на шлїдуюцих схадзкох Совиту, вироятно и на зборох гражданох. Медзи другима питанями, на пиятковей схадзки вельо бешедоване о можлївосцох, односно винаходзеню способу за одредзене софинансованє поставяня трафо-станїци у Улїци Ирини Провчи (за беґельом), лєбо даякого другого способу за звекшанє електричней моци у тей часци валалу дзе и погон за продукцию меблю д.о.о. „Комфорт стил”, пре терашнє и будуце преширенє його роботи. Попри терашнїх вецей раз як 40 занятих, спомнуте подприємство до конца рока обезпечи роботу за 50 роботнїкох, у планє дальше ширенє роботи, а постої можлївосц же кед у тей часци валалу будзе обезпечена достаточна моцносц струї, там свойо погони отворя и кооперанти „Комфорт стилу”. Идея на схадзки Совиту потримана, а заключене же би ше у наступним чаше випитало чи, и як Месна заєднїца може конкретно допомогнуц у єй витвореню. М. Зазуляк

ГРЕКОКАТОЛЇЦКА ПАРОХИЯ У БАЧИНЦОХ

СУЧАСНА ЕЛЕКТРОНЇКА ЗА ДЗВОНИ На турнї у нашей церкви Св. Луки у Бачинцох прешлого тижня закончени роботи на уводзеню найсучаснєйшей електронскей технїки за дзвони. По словох бачинского пароха о. Дарка Раца, з дзвонами од тераз годно управяц, односно дзвонїц и з далєка, прейґ мобилного телефона. Парох Рац додава же три дзвони електрификовани ище 1974. року и же тота технїка превозидзена, та було проблеми у функционованю дзвонох, требало глєдац потребни часци и майстра за оправки, а тераз таки проблеми вецей нє будзе. Вл. Дї. 14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ЗАКОНЧЕНА ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ЗБЕРАНЯ ПЕНЄЖУ ПАПУҐОВИМ

ДОБРОДЗЕЧНИ ПРИЛОГИ КЕРЕСТУРЦОХ За Папуґову фамелию, чий квартель згорел пред мешацом, назберане коло 56 000 динари, а значни средства привреднїкох уплацени на жиро рахунок Акция збераня пенєжней помоци за фамелию Папуґових, чий квартель з векшей часци згорел у огню початком септембра, тих дньох уж приведзена ґу концу. За мешац днї, кельо тирвала акция Месней заєднїци Руски Керестур и Парохийного Каритасу, назберане вєдно коло 56 000 динари, а ґу тому було и уплацованя на жиро рахунок. Прешлей нєдзелї, 9. септембра, на Службох Божих оглашене же парохиянє за своїх согражданох под час акциї назберали 27 850 динари, а шкатули за добродзечни прилоги того тижня отворени и у Месней заєднїци. У присустве власнїка квартелю Дюру Папуґу, предсидатель МЗ Владимир Олеяр и секретар Михайло Сабадош отворели шкатули хтори були поставени на штирох местох у валалє꞉ у просторийох Месней заєднїци, Явного комуналного подприємства „Руском”, та предавальньох „Тренд би” и „Фреш маркет” и начитали приблїжну суму як и у Парохийним Каритасу – коло 28 000 динари. Пенєж будзе уплацени на жиро рахунок Весни Папуґовей. – Дзекуєме шицким котри ше уключели до тей акциї збераня помоци. У таких случайох кажда помоц добре

придзе и жичиме же би ше нїкому таке вецей нє случело. Акциї були барз добре орґанизовани, приблїжни суми назберали Парохийни Каритас и Месна заєднїца, а значни средства уплацени на жиро рахунок, то углавним донациї привреднїкох зоз Руского Керестура. Ми уж дома и помали закончуєме роботи на санираню квартелю – гварел Дюра Папуґа. С. Надь

У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” АКЦИЯ ДАВАНЯ КРЕВИ

ОДВОЛАЛИ ШЕ ДЗЕШЕЦ ОСОБИ У єшеньскей Акциї добродзечного даваня креви у Штреднєй школи „Петро Кузмяк”, хтора отримана 10. октобра, дзешец особи дали крев, векшином школяреполнолїтни матуранти, єдна професорка и двоме майстрове.

10 РУСКЕ СЛОВО

Акцию Школа пририхтала з мотивацийну роботню на тему Добродзечного даваня креви, хтору реализовали волонтере Червеного крижу Кула, а отримана є прешлого тижня у рамикох Дзецинского тижня. На роботнї волонтере визначели гумани аспект того поступку зоз хторим ше нє раз виратує дачий живот, або допринєше виздравеню велїх особох. Акция добродзечного даваня креви у керестурскей Школи ше уж традицийно орґанизує два раз до рока – на яр и вєшенї, а у сотруднїцтве зоз Службу за трансфузию Общого шпиталю Вербас. Як за „Руске слово” виявела др Мира Ґутеша, руководителька Акциї, барз су задовольни як сотрудзую зоз керестурску Школу хтора дава драгоцине доприношенє у обезпечованю резервох креви за вербаски шпиталь, и активно роби на формованю свидомосци при младих о тим яку ма вельку вредносц тот гумани поступок. Акцию добродзечного даваня креви пред даскельома роками порушал Школярски парламент Штреднєй школи, та крев даваю найвецей школяре-матуранти, а з ню координує педаґоґиня Школи Любица Няради. М. Афич 14. ОКТОБEР 2016.

НАШО МЕСТА У ПЕТРОВЦОХ ОТРИМАНА КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „КЕД ГОЛУБИЦА ЛЄЦЕЛА”

НА ПРОГРАМИ И ГОСЦИ З ИНОЖЕМСТВА Фото: Н. Гнатко и К. Окано

Tрадицийна Културна манифестация „Кед голубица лєцела”, отримана прешлей соботи у Петровцох, у Горватскей, у знаку 25-рочнїци снованя Шветового конґресу РРЛ. Учатвовали представителє орґанизацийох зоз скоро шицких жемох-членїцох Шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох (РРЛ), медзи нїма и спред орґанизатора Манифестациї – Дружтва Руснацох у Републики Горватскей „Руснак” з Петровцох, як и спред Рускей матки зоз Сербиї. Як „Руске слово” дознава од єдней з главних орґанизаторкох програми Наталиї Гнатко, на музично-поетскей програми наступели домашнї шпивацки ґрупи КУД „Яким Гарди” з Петровцох, КУД Руснацох Осєку, КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох, КУД „Осиф Костелник” з Вуковару, КУД „Цвелфелия” з Райового Села, та солисти и ґрупи Дружтва „Руснак”, а з иножемства Мишана шпивацка ґрупа КПД „Карпати” з Вербасу з Войводини, односно Сербиї, Фолклорни ансамбл „Рутения” з Братислави, зоз Словацкей, шпивацка ґрупа „Русинята” з Будапешту, з Мадярскей, Вокално-инструментална ґрупа „Червена ружа”, у хторей шпивала и позната Олґа Прокопова (того року добитнїца Награди ШР РРЛ за културу „Василь Турок Гетеш”) и Шпивацка ґрупа „Бетяре” з Мукачова, зоз Закарпатскей обласци України. Свойо поетски твори представели Мария Дорошки и Славко Пап з Руского Керестура, а окреме бул интересантни наступ Канаме Окана з Япону (котри виучовал руски язик, а тераз жиє у Мадярскей), а котри на програми пречитал виривок з писнї „Моїм Петровцом” Любки Сеґеди Фалц, єдну часц и по японски. Тиж так, наступели и члени Шветового форуму младих РРЛ. Манифестацию отворел соборски заступнїк 12 националних меншинох (медзи нїма и рускей) у Соборе РГ Велько Кайтази, а привитали ю и предсидатель и подпредсидатель ШР РРЛ Штефан Лявинец з Будапешту и Мийо Шайтош зоз Старих Янковцох.

Петровски дзивчата у широких руских сукньох

Културна манифестация „Кед голубица лєцела” отримана у соорґанизациї з Општину Стари Янковци, Месним одбором Петровци и КУД „Яким Гарди” з Петровцох, а под покровительством Совиту за национални меншини РГ и сопокровительством соборского заступнїка Велька Кайтазия, општинох Боґдановци и Стари Янковци, Ради рускей националней меншини Городу Вуковар, Представителя рускей меншини Городу Заґреб и Вуковарско-сримскей жупаниї. Попри горе спомнутих госцох и членох Шветовей ради и Шветового форуму младих РРЛ, програму у Петровцох провадзели и подпредсидателька Совиту за национални меншини РГ Рената Тришлер, член истого совиту Звонко Костелник, предсидатель Координациї рускей националней меншини у Горватскей и Ради рускей меншини у Вуковарско-сримскей жупаниї Борис Бучко, у мено Вуковарско-сримскей жупаниї Ядранка Ґолубич, доначалнїк Општини Боґдановци Ярослав Медєши, предсидателька Союзу Русинох РГ Дубравка Рашлянин, члени радох рускей националней меншини и руских здруженьох з Горватскей, представителє локалних власцох, як и други госци з иножемства. М. З.

АКТИВНОСЦИ У МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ БИКИЧ

ДОСТАЛИ ПЕЙЦ БИЦИҐЛИ Месна заєднїца предходних дньох достала пейц „монтибайк” бициґли хтори подаровал доктор стоматолоґиї Ґоран Бобаль зоз Луцерну у Швайцарскей, хтори по походзеню з Бикичу, одкадз и його дїдо. Ґоран нє забул на свойо коренї, а тот вредни дарунок Бикичаньом будзе

14. ОКТОБЕР 2016.

потримовка же би розвивали валалски туризем. Як нам гварел Деян Бобаль, предсидатель Совиту МЗ, Ґоран кед нащивел Бикич, барз му ше попачело околїско хторе подзековне за воженє бициґлох. – Вон обецал же потрима нашо намаганє о розвою валалского туризма и же зоз Швайцарскей приведзе и туристох, бо на нашим подручу маю цо видзиц. Людзом зоз урбаних штредкох ше пача таки подруча як цо нашо – кратко нам гварел предсидатель Бобаль. А розвою туризма вшелїяк допоможе и лов. Нєдавно домашнї ловаре и колеґове зоз сушедного валала Сот, чийо ше обидва дружтва волаю „Фазан”, у бикицким хотаре вишли до лову на дзиви вепри. Заштрелєни два вепри, а друженє предлужене у Соту зоз смачним паприґашом. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

EKOНОМИЯ ПАПРИҐАРСКА СЕЗОНА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРИ КОНЦУ

Пише: Мария АФИЧ

ДОБРЕ ХТО „ВИЦАГНУЛ” ВЕЛЬКИ УКЛА ДАНЯ

Тогорочна паприґарска сезона у Руским Керестуре при концу, за велїх и закончена. Характеризую ю векши поверхносци, алє зменшани род, найбаржей пре хороти и вельки проблеми з одкупом на початку сезони, хтора почала скорей. Вельо роду паприґи першей класи прето препадло на полю, а вельке понуканє, а мале поглєдованє спричинєло и зменшанє цени

оч оберанє паприґи ище нє цалком закончене, велї паприґаре уж подцагли смужку, и як гваря, лєдво же ше им врацели вельки укладаня, хтори того року звекшали и хороти, та ше вецей потрошело на защиту, а драгши були и наднїци. Укладаня були вельо векши, цена менша, або иста як влонї, та заробок зменшани. Єст, нажаль, продуковательох хтори скоро же анї нє оберали, а знова и таких, гоч у меншини, цо и на тот завод добре прешли, односно витворели и дакус векши заробок. Сиґурно же 2016. рок останє запаметани як нєуспишни за паприґарох, а то, як вони гваря, у польопривредней про-

ПРЕЦО СПАДЛА ЦЕНА По думаню наших собешеднїкох, Славка Малацка и Еуфемиї Чизмар, на тогорочну цену паприґи, хтора була нїзша за першу класу, а иста за другу, вироятнє уплївовало и нєвивоженє швижей паприґи до Русиї, цо скорейши роки було узвичаєне. Нє можу тому повесц причину, а Малацко гвари: – Коло цени, єст вшелїяки бешеди же цо на ню уплївовало. И я нє мам одвит, лєм знам же паприґа з Македониї пошла до Горватскей, а єдна часц и до Словениї. Ми раховали же наша пойдзе до Русиї, цо ше, нажаль, того року нє случело. Нє зна ше прецо, хто уплївовал, цошка ше случело, бо цена мушела буц векша. Можебуц то през жиму виглєдаме. Дахто гвари же на цену уплївовало тарґовище, понуканє и поглєдованє. Складам ше, алє род менши и нє верим же то була главна причина, бо ше вельо посадзело, а знам сиґурно же урожай менши и у других крайох, та ту єст даяки други причини.

12 РУСКЕ СЛОВО

дукциї нормалне зявенє, поготов же нє завиши лєм од самого продукователя. ПРОБЛЕМИ ОД ПОЧАТКУ ПРЕ ХВИЛЮ И ХОРОТИ Дижджовни рок и жимна хвиля спричинєли паприґаром вельки бриґи од початку тогорочней продукциї. Рок бул вигодни за рижни хороти, та ше барз вельо уложело, як до превентивней защити, так потим и до санированя хоротох, з найвекшей часци бактериози. Паприґа, заш лєм, дозрела, и уж такой по „Дньох паприґи”, 15. авґуста, почало оберанє, а нє концом авґуста, як було пред даскельома роками. Одкуп бул того року орґанизовани на 8-9 местох у валалє, алє ше указало же на початку и то було нєдосц за вельки количества паприґи першей класи хтора сцигла скорей як ше ю глєдало. Прето перши тидзень коло одкупу у валалє настал прави хаос: паприґу нє було кому предац, та вельки количества найлєпшей паприґи препадли на полю, як оценюю паприґаре и до 30 одсто, а єден продукователь вираховал же утрати теди мал аж 400 тисячи динари. РЕАҐОВАЛО И ЗДРУЖЕНЄ ПАПРИҐАРОХ Така ситуация понукла реаґовац и валалске Здруженє паприґарох „Капсикум анум”, хторе прето орґанизовало одкуп же би кельо-тельо, голєм за своїх членох, розтерховало ситуацию. О тим зме концом септембра бешедовали зоз Душицу Орос и Славком Малацком Сачийом, на одкупним месце. Праве ше мерало паприґу за 19. камион-шлепер. 14. ОКТОБЕР 2016.

ЕКОНОМИЯ – На початку зме думали же будзе исц добре, шицки купци и одкупйоваче хтори були на „Дньох паприґи”, почали одкуп. Медзитим, перша класа паприґи дошла скорей. Вельке понуканє тиж и збило цену. Ми як Здруженє пробовали помогнуц и добре же ше одволала Хладзальня зоз Свилайнцу. Приоритет при одкупу були члени Здруженя, но нє могли зме одкупиц од шицких, та було досц и гнїву, бо шицки єднаки члени – гвари Оросова. – После мукох и проблемох хтори настали на початку сезони, а то же нє було хто брац паприґу пейц-шейсц днї, Здруженє ришело найсц даяке жридло обтоку. Одволала ше спомнута Хладзальня зоз Свилайнцу и ми з нїма робиме уж коло 25 днї. Тераз товариме и желєну, и другу класу червену, спочатку зме брали и комбиновану, микс першу и другу класу, и то уж коло 400 тони. Цена миксу була 38-39 динари, за другу 25 динари, а желєна тераз 20 динари – толкує Малацко.

Славко Малацко Сачи и Душица Орос

кельо заробели на велькей роботи. Так пошведочел и Михайло Такач: ОДКУПЙОВАЧЕ НЄ ФОРМУЮ ЦЕНИ – Рок бул нєуспишни, пришла бактериоза, барз вельки Яки тогорочни искуства подприємства „Изґлед”, хторе проблеми було, род зменшани, преполовени, заробок уж вецей роки єдно з одкупних местох у валалє, хторе барз слаби, лєпше повесц же борба за вицагованє уложекончи и комплетну документацию и виплацованє, та и ного. Цена була слабша за 15-20 одсто як влонї, єст и вевивоз паприґи, дознаваме од Еуфемиї Чизмар, хтора зоз цей посадзено, а наднїци дас за трицец динари векши. Кажди рок у паприґарстве окремни, и гоч думаме вше же своїм супругом Йоакимом власнїца „Изґледу”. Як єдну з главних причинох тогорочних проблемох у нарок будземе знац, у паприґи то чежко предвидзиц. Алє одкупу на початку сезони, вона тиж видзи факт же па- и нарок садзиц мушиме, бо другей роботи нє маме – гварел Такач. приґа дошла вчас и було єй у вельких количествох. Подобне искуство ма и Желько Па– Уж даскельо остатнї роки початок пуґа, хтори паприґу садзи уж дзешати сезони приходзи голєм два тижнї скорок: рей як дакеди, а теди кед ище купци – Думам же лєбо ше „покриєм”, лєтрадицийно нєзаинтересовани навелько бо нє, пре барз вельки укладаня. Мнє куповац. Вец настанє вельо векше поше того року паприґа нє барз удала, нуканє як поглєдованє, цо ма за пошлїви ру цала вельо роду, а шицко сом мал док и зменшанє цени – гвари Чизмародробну, другу класу, хтора идзе по цева. ни кус вецей як 20 динари, и то мало, – Того року були менши цени и за пера укладаня вельки. Мал сом поверхшу класу, и ми найвецей одкупели проносц три гольти, до хторих уложене секово од 40-45 динари, а влонї було коси ґурно 3 милиони динари, и гоч ище ло 50 динари, друга класа почала зоз 27 шиц ко нє подцагнуте, алє думам же динари, була 23, а тераз є 25 динари, и чеж ко будзе. Алє, цо можеме, идземе то тото цо найстабилнєйше, а тельо будалєй – констатовал Папуґа. ла и прешлого року. Поправдзе, цени Винїмок од векшини продуковатеанї нє формуєме ми, ми одкупюєме, їх льох Микола Винаї. ше формує на висшим уровню. Кере– Я можем повесц же за мнє бул барз стур барз вельки продукователь паприЕуфемия Чизмар до бри рок. На нєполних трох и пол гоґи хтору на сербским тарґовищу анї нє ль та на зберали и предали зме осем и може попредац. Вельо векши количества пол ва ґ о ни, блїз ко три ва ґ они на гольту, но вельо и погнїиду до иножемства, до нашого окруженя, та и ми так друло на по лю, або ше од ру це ло – гварел вон. гу класу досц вивожели до Мадярскей, Горватскей, а и Тогорочна сезона нє була успишна анї за Славка Мапершу класу нє директно ми вивожели, алє ишла и до Горватскей, Босни, Словениї – констатовала Чизмарова. лацка, хтори тиж мал два гольти паприґи. Оценєл же на полю остало коло 30 одсто паприґи. По його словох, нє лєгко будзе анї нарок. ЯК БУДЗЕМЕ ПАМЕТАЦ РОК – Видзим то и по реакциї на поглєдованє репроматерия лу, хтори тераз мало хто годзен вифинансовац, и нарок Зоз угла тих цо одкупйовали, тогорочна сезона нє була ше ви роятнє знова муши задлужиц, та тот рок сиґурно найлєпша, алє горша як влонї. Чизмарова виприповедапо цаг нє и шлїдуюци. ла: Заш лєм, жадам одшмелїц продуковательох, бо при па– Думам же до конца велї ище годни злєпшац биланс, кед допущи хвиля. Одкуп ище тирва, бо купци глєдаю, а приґи нє може буц мерадло лєм єден рок, треба садзиц голєм пейц роки, же би ше вицагло биланс продукциї – поведзме и влонї зме остатнї одкуп мали 2. новембра. Векшина паприґарох заш лєм барз нєзадовольна з тим заключел Малацко.■ 14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА З НАГОДИ 160-РОЧНЇЦИ ОД НАРОДЗЕНЯ ИВАНА ФРАНКА

ЗБОРНЇК „ЗАКАРПАТСКА ФРАНКИАНА” З нагоди 160-рочнїци од народзеня Ивана Франка, визначного українского писателя и науковца, Закарпатска обласна универзална наукова библиотека „Федор Потушняк” у Ужгородзе тих дньох обявела „Закарпатску Франкиану” – зборнїк наукових и публицистичних статьох, есейох, вибраних писньох и библиоґрафских жридлох. У тим виданю першираз у єдней кнїжки позберани твори Ивана Франка котри потвердзую зацикавеносц того писателя, науковца и дружтвеного дїяча зa историю, културу и тедишнї реалиї Угорскей Руси, т. є. нєшкайшей Закарпатскей обласци України, и роботи науковцох котри анализую вплїв творчосци и подоби Ивана Франка на дружтвени и културни живот Закарпатя. Попри велького числа українских авторох, у зборнїку єст и єдно число иножемних, а медзи нїма и Микола М. Цап, одвичательни редактор часопису „Шветлосц”, котри представени з двома роботами: „Прилог Ивана Франка преучованю сербского апокрифа XVIII столїтия” и „Иван Франко и Руснаци и Українци Югославиї/Сербиї (Материяли за библиоґрафию)”. – Иван Франко у своєй роботи „Апокрифи и леґенди з українских рукописох” обявел часц рукописних материялох (преважно у прози), котри у Бачки и Сриме 1897. року позбе-

рал В. Гнатюк, и вєдно з ище двома студиями положел моцну основу за наукове виучованє старшей литератури Руснацох Югославиї/Сербиї. Тото цо у тим контексту менєй познате, то факт же И. Франко од вкупно єденац текстох старшей литератури Руснацох Бачки и Сриму обявел и єден текст безспорно сербскей провениєнциї, на цо указує нє лєм язик, алє и стих – скоро дошлїдно правилни сербски епски дзешецскладови стих – цо представя и найзначнєйшу апокрифну прикмету того дїла. Слово о дїлу „Сказаніє о зачатіи и рождестви пресвятыя Богородицы и присно Дівы Маріи”, котре И. Франко обявел на основи жридла котре пренайдзене у Руским Керестуре, прецо го и наволал Керестурський рукопис ХVIII в. И попри тим же у українистики, и окреме у нашей русинистики, на вецей заводи указоване на сербско-руске походзенє того апокрифа, у сербистики, кельо нам познате, до нєшка ше ище нїхто з тим питаньом озбильно нє занїмал – гварел Микола М. Цап. Попри „Закарпатскей Шевченкиани”, котра вишла 2014. року, то друге виданє подобней сериї котре пририхтала Закарпатска обласна универзална наукова библиотека у Ужгородзе. О. П-С.

ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ У ВИДАНЮ ДРУЖТВА ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ

ШЛЇДИ ЛАБОШОВИХ У КОЦУРЕ

Кнїжка „Цеплосц дїлох, перли словох”, авторки Леони Лабош Гайдук, у виданю Дружтва за руски язик, литературу и културу, свою трецу промоцию дожила у Коцуре. Промоцию орґанизовала Секция Дружтва у Коцуре, у сотруднїцтве зоз Грекокатолїцку парохию и Манастиром ч. ш. служебнїцох, внєдзелю, 9. октобра, у парохиялней сали Грекокатолїцкей церкви. Як визначене на промоциї, Коцур бул значна станїца у промовованю тей кнїжки у хторей описани штверо културни дїяче зоз фамелиї Лабош – о. Андри Лабош ст., Михайло Лабош, Єлена Орландич, народзена Лабош и сама авторка, бо праве покойни коцурски парох о. Андри Лабош мл. бул син о. Андрия Лабоша ст., найстаршого од описаних. Присутних на промоциї привитал парох коцурски о. Владислав Рац, а потим спред видавателя, Дружтва за руски язик, литературу и културу о кнїжки бешедовали проф. др Юлиян

14 РУСКЕ СЛОВО

Рамач и Ирина Папуґа. Свою рецензию кнїжки пречитал Микола М. Цап, а по законченю читаня визначел же о. Андри Лабош мл., як и його супруга Ана и дзивки Леонка и Ксения барз задлужели Коцур, як и коцурску Грекокатолїцку парохию. Часц зоз рецензиї Вери Радивойков пречитала Снежана Шанта. Шантова познєйше читала и поезию Єлени Орландич. На самим концу, о своєй кнїжки бешедовала и авторка Леона Лабош Гайдук, хтора присутним подаровала даскельо кнїжки, док Дружтво парохиї попри промовованей кнїжки подаровало ище даяки свойо виданя. Спред коцурского оддзелєня „Герлїчка” ПУ „Бошко Буха”, Серафина Яґлица прияла кнїжку „Червене пупче” на дарунок. О. Андри Лабош мл. у Коцуре службовал од 1906. по 1920. рок, и за тот

час му ше удало реализовац задумку о Манастиру ч. ш. служебнїцох и Захоронки. Подзековни на тим, о фактох вязаних за тоту тему бешедовали и ч. ш. Михаїла Воротняк, як и ч. ш. Вероника Ґралюк. Коцурски парох о. Андри Лабош мл. поховани на Вельким теметове у Коцуре, та з тей нагоди, по законченю промоциї, нащивени його гроб и гроб його фамелиї, а нєпоштредно пред промоцию, после Велькей Служби Божей, парох коцурски о. Владислав Рац у церкви за ньго служел панахиду. Т. Х. 14. ОКТОБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА МЕДЗИНАРОДНЕЙ НАУКОВЕЙ КОНФЕРЕНЦИЇ НА ЖЕЛЄНОГОРСКИМ УНИВЕРЗИТЕТУ У ПОЛЬСКЕЙ

УЧАСТВОВА ЛИ И НА ШО ПРО ФЕ СО РЕ РА МАЧ И ГАРДИ

На Желєногорским универзитету у Польскей нашо професоре Филозофского факултету у Новим Садзе – шеф Оддзелєня за русинистику проф. др Янко Рамач и проф. др Дюра Гарди з Оддзелєня за историю, од 19. по 21. септембер участвовали на Медзинародней науковей конференциї, на тему „Лемки, Бойки и Гуцули – прешлосц, терашньосц, будучносц”. На конференциї у Желєней Гори участвовали коло 50 науковци учашнїки зоз Польскей, Словацкей, України и Сербиї, а тема була правне реґулованє и положенє националних меншинох. Проф. др Янко Рамач викладал на тему „Руснаци у Южней Угорскей од 1745. до 1918. року”, а проф. др Дюра Гарди викладал на тему „Мултикултуралносц и права националних меншинох у АП Войводини у контексту културней традициї од 18. до 20. вику”. Теми обрабяли питаня правного положеня Руснацох и националних меншинох у Южней Угорскей, Югославиї и Сербиї. – Упечатки барз добри, бо було вельо науковцох учашнїкох, дас пейдзешат, а нашо викладаня охабели красни упечаток на фахову явносц – гварел шеф Оддзелєня за русинистику проф. др Янко Рамач. – По особних упечаткох нас учашнїкох зоз Сербиї, нашо науково роботи наишли на барз добри приєм медзи фахову публику на Конференциї, о чим шведочела фахова розправа хтора заинтересовала науковцох за нашо теми. Конєчно поднєшени науково роботи буду публикова-

ни по анґлийски у специялним, тематичним медзинародним науковим Зборнїку – гварел проф. др Дюра Гарди. Дотераз публиковани шейсц обсяжни зборнїки роботох зоз предходних конференцийох з боку Желєногорского универ зитету у Польскей. Була то седма по шоре конференция на тоту тему, а предходни отримовани у Словацкей и Польскей. Заплановане же би ше конференцию на тоту тему 2019. року отримало у Сербиї, на Филозофским факултету у Новим Сад зе, а з нагоди 100-рочнїци од снованя Руского народного про свитного дружтва. О. П-С.

СТУДЕНТКА ДОКТОРСКИХ СТУДИЙОХ АНА РИМАР НА МЕДЗИНАРОДНИМ НАУКОВИМ КОНҐРЕСУ У УКРАЇНИ

ИВАН ФРАНКО У ТВОРОХ МИХАЙЛА КОВАЧА Ана Римар з Петроварадину участвовала на Медзинародним науковим конґресу хтори бул пошвецени 160рочнїци народзеня Ивана Франка, а хтори отримани од 22. по 24. септембер на Львовским националним универзитету „Иван Франко” у України. Ана, студентка докторских студийох язика и литератури на модулу литература на Филозофским факултету у Новим Садзе и стипендистка Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї, була медзи коло 300 учашнїками Конґресу з осем державох швета, медзи котрима були студенти докторских студийох, асистенти, професоре з универзитетох и науковци. Римарова свою роботу викладала на українским язику трецого дня Конґресу, а єй 14. ОКТОБЕР 2016.

тема була „Рецепция Ивана Франка у творох Михайла Ковача”. – На Оддзелєнє за русинистику сцигла поволанка за Конґрес, а понеже у рамикох докторских студийох виучуєм уплїв українских писательох на Михайла Ковача, а Франко єден з тих писательох, приявела сом роботу и вона прилапена. То було за мнє перше участвованє на такей велькей, медзинародней конференциї. Думам же було барз добре, з оглядом же сом викладала по українски, цо за мнє тиж було першираз. Окрем того же сом участвовала на Конференциї, там сом могла купиц барз вельо кнїжки и литературу хтору ту нє можем, а хтора ми треба за роботу на докторскей дисертациї, так же ми и то було барз важне – гвари Ана и додава же мали орґанизовану и екскурзию до Криворивнї, валалу на Карпатох у хторим єден час жил и робел Иван Франко. Медзинародни наукови конґрес орґанизовало Министерство просвити и науки України, Львовска реґионална державна администрация, Львовска реґионална рада, Львовски национални универзитет „Иван Франко”, Прикарпатски национални универзитет „Василь Стефаник”, Институт литератури „Тарас Шевченко” Националней академиї наукох України и Институт „Иван Франко” Националней академиї наукох України. Мая Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ ОТРИМАНИ ПЕРФОРМАНС

„Я РУСИН ЄСМ, БУЛ И БУУУУУМ”

У просторийох Руского културного центра у Новим Садзе, пияток вечар, 7. октобра, отримани мултимедиялни перформанс у режиї Звонимира Павловича, з нагоди отвераня новей, ювилейней, 20. театралней сезони Драмского студия РКЦ, хтора такой и заварта, а у рамикох преслави 70-рочнїци од снованя Дружтва.

Перформанс ше одвивал у штирох сеґментох/просторох, котри медзи собу повязани як физично так и идейно, а кажди уметнїк обдумал свой простор. Наступели даскелї познати новосадски уметнїки котри уж роками доприноша визуализациї новосадских фестивалох и драмских витвореньох: Боґданка Сопка, академски маляр, зоз своїма инсталациями, потим „Pap Music Quartet” премиєрно виведол свойо найновши музични обробки, а видзели зме и найновшу виставу новосадского дизайнера и видео/арт уметнїка и фотоґрафа Ненада Илича. На перформансу мож було видзиц предмети зоз пояшнєнями хтори мали призвук гумору, публика и участвовала у нїм, бо є обдумани з интеракцию, та ше штригало папер же би ше вошло до идуцей просториї, до тунелу

зоз пластики, дзе ше чуло одгуки, потим ше слухало „Pap Music Quartet”, а вец ше бешедовало критично о „(р)ускей култури”. Як зме дознали, того року Драмски студио РКЦ нє достал анї динара за свою дїялносц. На тему: „Место и судьба алтернативи у нєшкайшей урбаней (р)ускей култури”, котра занєдзбана и положена на марґини каждодньовосци и попри тим же запровадзує европски стандарди, бешеду водзела Александра Живкович Бучко, новинарка, а єй госц бул Мирослав Кевежди, филозоф. Як гварел Мирослав Кевежди, исную три функциї култури, дацо цо треба охранїц, дацо цо треба прешириц и дацо цо треба розвивац. Часто културни институциї конча дзепоєдну од тих функцийох, даєдни єдну, лєбо два, даєдни три. Музей охранює културни скарб, а кед направи виставу, вец и шири културни змисти, кед запровадзи свой бок на интернету дзе виртуално мож провадзиц музейни подїї, вец вон як институция ма и розвой. Мирослав Кевежди окреме визначел: – Важне питанє идентитета, з часу на час ше зявює лєбо як особне, лєбо як националних заєднїцох. Идентитет ше вше охранює у горизонтали. На хтори способ? Мейн стрим и алтернатива гевто цо вертикалне и приходзи од горе, прето же є висша сила, то важна ствар хтора одредзує питанє розвою. Економска транзиция, политична транзиция, правна транзиция приходза од горе и вони меняю идентитет. За Руснацох, думам же напрям у хторим треба роздумовац то тот фамозни розвой, як остац, алє нє у идентитетским смислу, алє у тим фундаменталним, еґзистенциялним, економским, правним, политичним, бо вец вон охранї идентитет – гварел Кевежди. На самим концу, ексклузивно за тоту нагоду, була порихтана видео проєкция єдней зоз култних представох зоз конца 90-рокох „Скравец”, у продукциї дакедишнього РНТ „Дядя”, Сцена у Новим Садзе, у режиї Звонимира Павловича. О. П-С.

ВИДАВАТЕЛЬСТВО ЗА ДЗЕЦИ НА МЕНШИНСКИХ ЯЗИКОХ У СУБОТИЦИ

ПРЕДСТАВЕНА И ЛИТЕРАТУРА ЗА ДЗЕЦИ ПО РУСКИ

У рамикох 15. Културней манифестациї „Днї Балинта Вуйкова – днї горватскей кнїжки и слова”, хтора отримана од 6. по 8. октобер у Суботици, 7. октобра, у Читальнї Городскей библиотеки було Совитованє з тему „Литература за дзеци на меншинских язикох у Войводини”, на хторим представена литература за дзеци на мадярским, горватским, румунским, словацким, ческим и руским язику. О видаваню кнїжкох за дзеци на руским язику од 1929. року, кед видрукована перша кнїжка за наших наймладших читачох, та по нєшка, насампредз о видавательству у НВУ „Руске слово”, алє и о кнїжкох Дружтва за руски язик, литературу и културу и у Заводу за видаванє

16 РУСКЕ СЛОВО

учебнїкох, на Совитованю бешедовала писателька Мелания Римар. Як провадзаца програма, на Дзецинским оддзелєню Городскей библиотеки пририхтана вистава кнїжкох, дзе медзи другима були виложени и даскельо наслови руских писательох. Роботи хтори на Совитованю представени у скраценей форми, у цалосци буду обявени у окремним зборнїку. – Литература за дзеци фундамент каждей литератури. Хто од малючка нє будзе роснуц з кнїжку написану за ньго, нє будзе читац анї як одроснути. Руснаци ше нє можу поносовац же нє маю писательох, гоч знаме же за дзеци нєшка активно пишу лєм даскельо авторе, алє, нажаль, до швета литератури за дзеци нє уходза

млади – медзи иншим наглашела Римарова. Шицки учашнїки на Совитованю ше зложели же барз важне и прекладац, як з меншинских язикох на сербски, так и зоз сербского на язики меншинох, бо то мости хтори нас буду повязовац, а як заключене – кед частейше будземе наступац вєдно, будземе моцнєйши и у глєданю средствох, у прекладаню и у пласованю кнїжкох. Манифестацию потримали Город Суботица, Министерство култури и информованя Републики Сербиї, Покраїнски секретарияти за културу и образованє, а соорґанизаторе Городска библиотека Суботица и Завод за културу войводянских Горватох. М. З. 14. ОКТОБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ЗАВОДЗЕ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ У НОВИМ САДЗЕ ОТВОРЕНА ВИСТАВА

ПРЕЗ ПРИВАТНИ ДОКУМЕНТИ И ФОТОҐРАФИЇ У Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе пияток, 7. октобра, отворена вистава автора Саши Сабадоша, архивисти, на тему „Приватни живот Руснацох у 19. и початком 20. вику през приватни документи”. Вистава котру пририхтал ма Саша Сабадош настала як резултат його анґажованя на Заводовим проєкту, а одноши ше на идентификованє и зазберованє скарбу Руснацох у Войводини. Шицких присутних привитала секретарка Заводу Наташа Мецек, виставу отворел помоцнїк покраїнского секретара за културу Миро слав Илич, а о вистави бешедовал и автор Саша Сабадош. Отвераюци виставу Илич гварел: – Особнє думам же пестованє историї на таки способ през културу здогадованя єдна файта лїку за превозиходзенє спокусох у 21. вику. Сер Дюлиян Хаксли на єден красни и сликовити способ пояшнєл поенту историї. Вон гварел же история нє фотеля у котрей ше дриме, алє то одскочна деска за прешлосц. Пойдзеш, вежнєш цо ци треба и врациш ше до терашньосци. История як дружтвена наука може анґажовац барз хасновити и еґзактни параметри хтори нам можу на єдноставни способ оможлївиц лєгчейшу драгу през, вшелїяк, чежки живот – гварел Илич. Вистава представена през седем сеґменти – каждодньови живот, школованє, войско, финансиї, польопри-

вреда, реме селнїцтво и вирски живот – провад зи живот Руснацох у Бачкей, Сриме и Славониї у 19. вику, хтори представени през рижни приватни документи, як цо то вояцка кнїжочка, особна леґитимация, свидоцтво зоз Ґимназиї, та аж по документ одреканя од державянства Кральовини Сербиї пре одход до ЗАД, як документу о наших селїдбох. Автор вистави Сабадош под зековал шицким котри дзечнє дали документи и на таки спо соб збогацели наш историйни и културни скарб. Виставу провадзи и окремни Каталоґ автора вистави, у рецензиї музейней совитнїци Любици Отич, а у виданю орґанизатора вистави – Заводу за културу войводянских Руснацох. О. П-С.

ТРИБИНА У КУЛТУРНИМ ЦЕНТРЕ НОВИ САД

О МУЛТИКУЛТУРАЛИЗМЕ, НЄШКА Пияток, 7. октобра, у городским Културним центре Нови Сад отримани Округли стол на тему „Мултикултурализем у Войводини нєшка”. Як „Руске слово” дознава зоз сообщеньох, у фокусу Округлого стола було питанє мултикултурализма у Войводини и живот националних заєднїцох. Бешедовало ше о мадярскей, словацкей, ромскей и рускей националней заєднїци, оцени їх дружтвеного живота у Сербиї и їх вязох зоз матичнима державами. Дарко Баштованович зоз Националного совиту Горватох визначел же пошлїдки войни дзеведзешатих ище вше обтерховюю медзилюдски одношеня у Войводйини, а то ше одражує и на функционованє горватскей заєднїци, окреме по питаню медийох и учебнїкох за школярох. Мирослав Кевежди зоз Заводу за културу Войводини бешедовал о моделу културней политики Сербиї, котри ше применює после 2002. року прейґ националних совитох и котри вон наволує як парадержавни. 14. ОКТОБЕР 2016.

Михал Сладечек зоз Институту за филозофию и дружтвену теорию у Беоґрадзе оценєл же ше у словацкей заєднїци у Войводини остатнї роки зявели вецей менши партиї, алє ше тото нє одражело на злєпшанє квалитета їх дружтвеного живота, док совитнїк подпредсидателя Влади Републики Сербиї Зоран Таирович твердзи же ше Ромох часто вихасновює за потреби дньовей политики. Алпар Лошонц з Универзитету у Новим Сад зе бешедовал о мултикултурализме и ґеополитики, док одвичательни редактор „Руского слова” Борис Варґа гварел же мултикултурализем може постац жридло нового национализма у Войводини – войводянского мултинационализма. Интересованє було окреме вельке з боку публики младшей ґенерациї, а, медзи иншим, учашнїкох интересовало прецо нє були уключени и други национални заєднїци з Войводини, як Румунє, Українци, Бунєвци. Орґанизатор того сходу бул нєдавно отворени Реґионални наукови центер у Новим Садзе. Рутенпрес/сообщенє

РУСКЕ СЛОВО 17

МОЗАЇК ЙОВАН ЖИВКОВИЧ, ДИЗАЙНЕР ЗВУКА

СТУДЕНТ НА НОВОСА ДСКЕЙ АКА ДЕМИЇ УМЕТНОСЦОХ „Шестра Александра ми явела вистку на телефон: нє лєм же сом прияти, алє сом перши на лїстини. Праве теди сом бул у банки, та сом нє одреаґовал, стримовал сом емоциї. Алє накадзи сом пошол дому, буквално сом скакал по обисцу од щесца”

ован Живкович зоз Руского Керестура ше того року уписал на Академию уметносцох у Новим Садзе, на Драмским департману, напрям – знїманє и дизайн звука. Основну школу „Петро Кузмяк” закончел у Керестуре, а источасно и Основну музичну школу, напрям – кларинет, у Кули. – Родичи ме уписали до музичней школи, же бим грал праве на кларинету, прето же сом мал бронхитис кед сом бул мали, та же би ми помогло – здогадує ше Йован. После законченя основней школи, дзекуюци совиту професорки Ирини Олеяровей, Йован Живкович ше уписал до Штреднєй музичней школи „Петар Коньович” у Зомборе, напрям – дизайн звука. – Кед сом конкуровал до штреднєй школи, ставели зме ше з мацеру же кед ше ми уда уписац ше, муши ми купиц ориґиналну Рубикову коцку. Виполнєла обецанє, коцка ту – гвари Йован през шмих и додава: – Вельо сом научел и достал сом досц добру подлогу за Академию. Углавним зме ше учели дизайновац звук у програмох „Cubase 5” и „Pro tools”, а тиж сом звладал розликовац субєктивни звук од обєктивного, потим зме правели рижни ефекти хтори сом анї нє знал же постоя, а то барз интересантне – толкує вон. КОМПЛИКОВАНИ ПРИМАЦИ ИСПИТ

После штреднєй школи, Живкович нє роздумовал вельо, прияви и примаци испит за Академию були у юнию того року. – Примаци испит бул барз компликовани. На напрям дизайн звука зме були приявени 18-ецеро. Перши дзень зме мали тест общей

18 РУСКЕ СЛОВО

култури и патрели зме двогодзинови филм, же бизме после достали задаток написац реферат о звуку з того филма. Други дзень нас тестировали чи маме слуха и чи чувствуєме ритем, а потим зме мали интервю зоз комисию. Шеднєш опрез комисиї, вони патра на це и випитую ци ше вшелїячину, чувствовал сом ше буквално як на штреляню – франтує Йован и предлужує: – После першого круга зме остали дзешецеро. Достали зме задаток робиц на миксети, направиц, т. є. намесциц звук. Остатнї дзень зме мали писмени тест, и ище єден, конєчни, интервю. За примаци испит мали и задаток придац власну радио-драму, лєбо видео-приповедку. Живкович ше опредзелєл за радио-драму. – Шестра Александра ми помогла, замодлєла режисера Звонимира Павловича же бим вихасновал представу Мири Ґаврана „Божеска ноц”, хтору вон адаптовал. Та моя робота, у сущносци, була адаптация Павловичовей адаптациї. Радио-драма мушела тирвац од два до пейц минути, було то єдно наисце вельке виволанє. Алє, шестра ми барз помогла, и удало ше нам – гвари Йован. За резултати ше чекало коло два тижнї. – Шестра Александра ми явела вистку на телефон: нє лєм же сом прияти, алє сом перши на лїстини,

Йован Живкович

буквално сом скакал по обисцу од щесца – припознава Йован. РИЖНИ ГОБИЇ И ПАРАЛЕЛНИ ЖИВОТИ

Окрем же є заинтересовани за правенє звука, Йован Живкович ше рекреативно занїма и зоз фотоґрафованьом. Сотрудзує зоз нашима новинами „Руске слово” и зоз МАК-ом, а гвари же го тот гоби опущує. – Закончел сом курс фотоґрафиї „Клик блиц” у Зомборе, дзе сом достал и практичне знанє. Єдна з милших фотоґрафийох хтору сом направел ми єден пейзаж. З тоту фотку сом бул дванасти на „VOUBS” змаганю – толкує вон. Йован провадзи науку, интересує го астрономия и астро-физика, чита Платоново дїла, а зацикавел го и Достоєвски. Любитель є и компютерских бавискох, прето же барз люби виртуални швет, а часто таки бависка маю и часци Пейзаж – єдна з Йованових милих фотоґрафийох историї у своїм змисту и рижни поуки. През лєто бул и волонтер у Радио-Кули, дзе робел як дизайнер звука. – Тота робота ми була покус допита, алє кажде искуство значне – закончує Йован Живкович.■ Ася Папуґа 14. ОКТОБЕР 2016.

Фото: Bitef 2016

МОЗАЇК

З МЕCТА ПОДЇЙОХ – ТЕАТРАЛНИ ЖИВОТ У РЕҐИОНУ

„МИ ТОТИ НА КОТРИХ НАС НАШО РОДИЧИ СПОЗОРЙОВАЛИ” То и наслов драми Босанского народного театру зоз Зеници, у режиї Миряни Каранович (вона у нєй и бави), котра достала тогорочну Стерийову награду за текст сучасней драми (авторки Танї Шлївар), а наградзена була и млада хлопска улога у виводзеню Енеса Салковича

а Медзинародним театралним фестивалу у Сараєве МЕСС медзи лєпшима були Босански народни театер, литвански „Ґалеб”, „Краль Иби” СНҐ з Любляни и „Три жими” ХНК зоз Заґребу. Куриозитет же наслов „Ми тоти на котрих нас нашо родичи спозорйовали” представя, у ствари, автентични новосадски ґрафит зоз осемдзешатих – спомнуте ище на розгварки по представи на тогорочним Стерийовим позорю. Попри Стерийового позоря, котре ше уж шейсц децениї отримує каждей ярнєй сезони у Новим Садзе, беоґрадски БИТЕФ (конєц септембра) и сараєвски МЕСС (початок октобра), даваю публики прегляд актуалней (професийней) театралней творчосци, як з реґиону (екс-Ю), так зоз швета, у зависносци од концепту каждей зоз спомнутих смотрох. Остатнї два шлїдза скопски МОТ, а шицки три дакус „младши” од нашого „Позоря”. У медзичаше до конкуренциї вошли ище даєдни фестивали, як наприклад Новосадски ИНФАНТ, лєбо суботицки ДЕЗИРЕ, з розличним статусом и амбицию на театралней мапи реґиона, Европи... У ощербеней политичней, та пошлїдково и културней слики тей часци швета, нащива єдней з начишлєних смотрох представя, медзи иншим, нагоду черанки искуствох и уметнїцких перспективох и праксох розбитого заєднїцкого простору дакедишнєй заєднїцкей держави. Провадзаци найменєй два зоз спомнутих манифестацийох, патрач лєгко

14. ОКТОБЕР 2016.

замеркує учасц дзепоєдного истого фалата, хтори индивидуални вибор селектора, алє и пошлїдок консензуса ширшей театралней пракси, до котрей спада векше число людзох нєпоштредно уключених до продукциї и орґанизациї, од режисерох, ґлумцох, драматурґох, уметнїцкей критики итд. Нєзвичайне освидоменє тому хто дакус баржей попровадзи шицко тото же Югославия жиє, гоч и на таки провизорни способ. И прето индикативни и теми, як лоньска представа „Комплекс Ристич” у режиї Оливера Фрлїча, котра на єден преширени способ спатра деконструкцию дружтва у котрим векшина з нас народзена, гоч сам Любиша Ристич ше нє виражел похвално о фалату котри подписує можебуц найвитворенше (младше) режисерске мено з тих просторох, попри Андраша Урбана и ище дзепоєдних. И гоч БИТЕФ и МЕСС по концепту медзинародни смотри, нукашнї и вонкашнї политични обставини од дзеведзешатих спричинєли, за красне чудо, взаємну медзирепубличну унапряменосц и стабилизацию. Так же хасен двойнїсти – нагода видзиц цо нове у швеце и поконсултовац ше же як ше „диха” у сушедстве. Теми тогорочней селекциї провадза актуални збуваня коло нас, од вибеженских кризох по грожаци процеси на медзинародней политичней сцени, о чим досц лєм обрациц увагу на урядови лоґо, односно мото смотри: слика чулки Доналда Трампа за МЕСС,

односно БИТЕФ-ов мото „(Европа) На хрибце збешнєтого буяка”. Гоч, одлуки фахового жирия, публики, лєбо новинарох нє (вше) провадза у наградзованю тоти тенденциї. Того року на БИТЕФ-у ше видвоєли два (наградзени) фалати: Бечска „Урнебесна цмота” (ґран при „Мира Траилович” – одлука фахового жирия и награда „Политики”) – искуства медзинародних вояцких трупох з перспективи обичних людзох. „Свита число два” з Паризу попри награди на основи гласох публики, достала специялну награду „Йован Чирилов”, вєдно з либанским фалатом „Шедлаюци хмару”. Тото цо значнєйше наглашиц, то вшелїяк ексцес остатнього фестивалского вечара на МЕСС-у, скорей виводзеня риєцкей представи „Нашо насилство и вашо насилство” у режиї Оливера Фрлїча. Фалат уж у иножемстве достал каребну прияву пре бласфемични и увредлїви деталї, а у Сараєве го одказали после велїх гроженьох. Но, алє после прициску явносци, директор фестивалу Нихад Крешевлякович пущел публику до сали на власну одвичательносц. Забрану приказованя представи вимагали ГКД „Напредак” зоз Сараєва, вецей нєвладово орґанизациї, покля кардинал верхбосански Винко Пулїч аж поднєс виновну прияву Тужительству БиГ. Площа „Сузан Зонтаґ” при Народним театре, у тот час дзе була виведзена представа, як и околни улїчки, були преполни зоз специялнима єдинками полициї.■ Мирон Джуня

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЗДОГА ДОВАНЄ ПЕТРА КИША З ПЕТРОВЦОХ НА ПОЧАТОК ВОЙНИ 90-ТИХ (I)

Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

ШАЛЄНСТВУ НЄ БУЛО КОНЦА-КРАЯ

По кулоарох за Дунайом, на початку 90-тих рокох ше приповедало же ше рихта цошка нєдобре, же там, дзешка у Горватскей, Серби нє жадаю же би Горватска була самостойна и сцу же би ше тоти краї дзе Серби жию, приключели ґу Сербиї. Петро Киш ше нє мишал до таких бешедох. Нє обтерховйовал ше бо думал же то политични оначеня, потамаль док и до його обисца нє вошли наоружани хлопи. У хвильки остал без шицкого цо з вельким трудом зарабял и роками будовал

етро Киш, Филїпков, народзени у Петровцох. Бул вредни, маєтни, анґажовани нє лєм на роботи, алє и у културним живоце Руснацох. Вибрал себе жену з Илоку – Ружицу, Словачку, вредну як цо бул и вон. Ружица ше нє бала од роботи, а по руски научела барз швидко, и дзень-нєшка бешедує так як кед би єй наш язик бул мацерински. Дзеци, Лїля и Дамир мали щешлїве дзецинство маєтних родичох, но у Кишових ше нє лєнствовало. На валалє вше було роботи, аж и теди кед родичи були заняти у подприємствох. ПЕТРОВЧАНЄ НЄ ЗНАЛИ ЦО ШЕ РИХТА А вец пришли войново часи. Лїля студирала на Польопривредним факултету у Новим Садзе, а Дамир мал польопривредну апатику у Петровцох, у хижи у хторей и бивали. Петро робел у новосадскей „Алби” котра мала оддзелєнє у Вуковаре и бул єден з припознатших роботнїкох, єден час и руководитель. Часто го волали на

ПРЕЗ ПЕТРОВЦИ ПРЕШЛИ 160 ТАНКИ – Єдного дня, вєшенї 1991. року, барз падал диждж. Стал сом у хижи при облаку и припатрал ше цо ше случує на улїци, бо ше чул барз вельки дубонь и галайк. По улїци преходзели воєни превозки. Було их вшелїяки, начишлєл сом вецей як 160 танки, и страхота кельо було и други превозки хтори сом престал чишлїц. Я ше теди барз злєкол, бул сом свидоми же то нє будзе добре. Аж познєйше сом дознал же то було пририхтованє за подполне обколєшованє и знїчтожованє Вуковару – памета Петро часи пред 25 роками.

20 РУСКЕ СЛОВО

схадзки до Нового Саду и уважовали його думанє, алє кед пришла война, шицко ше пременєло. Єден його сотруднїк з Нового Саду пришол як резервиста до Вуковару, и за Петра нє сцел анї чуц. Ружа теди робела у фабрики „Борово”. По кулоарох ше приповедало же ше рихта цошка нєдобре, же там дзешка у Горватскей Серби нє сцу же би Горватска була самостойна и же жадаю же би ше тоти краї дзе Серби жию приключели ґу Сербиї. Петро ше нє мишал до таких бешедох. Нє барз бул заинтересовани хто цо дума, а окреме же ше Серби и Горвати вадза медзи собу. Вельо того му нє було ясне, нє лоґичне, и вше якош патрел же би ше зоз тим нє обтерховйовал. Думал же то лєм политични оначеня, и же обични чловек з тим нє ма вязи. ПРИШЛИ ПО КИШОВО ОБИСЦЕ За Дунайом ше вше частейше чула штрельба з Вуковару. До Петровцох вошли наоружани и до униформох 14. ОКТОБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ пооблєкани хлопи. Були розподзелєни по обисцох, а до Петра змесцени двоме 25. РОЧНЇЦА – РУСНАЦИ И ВУКОВАРСКА ТРАҐЕДИЯ з Парачину. Наш собешеднїк памета же були културни, єден бул студент, а други инжинєр у власних хижох були примушени спац у кухньох лєбо електронїки, но у сушеда були змесцени иншаки люд- по других хижох. У велїх обисцох резервисти спали у зе. Нєпреривно од нього глєдали най им да прашата, посцельох, под перинами домашнїх. Петро теди ходзел робиц до „Вутексу” як склоревина, палєнки... Петро трима же и то нє було найгорзач. Велї подприємства у Вуковаре и Борове робели з ше, алє чловекови нє було по волї же би му хтошка одпрерву. Кед ше барз штреляло, теди ше нє робело, и берал тото цо його. нїкому нє було ясне цо ше случує. Людзе нє були свиПо валалє ше приповедало же дзепоєдни з тих резердоми же почала война. вистох „паратую” зоз дзивками. Петро ше бал за свою Прейґ Петровцох прелєтовали проєктили хтори єдни дзивку Лїлю, а резервисти му совитовали най ю пошлє на других виштрельовали Неґославчанє, Боґдановчанє и вонка з валалу. Понукли ше же ю вони виведу док буду Маринчанє. У Петровцох ше громадзело наоружанє. исц дому, бо ше зменьовали кажди мешац. – Струї зме уж нє мали, а з Вуковару ше чула вель– Можеце задумац тот страх за власне дзецко кед зме ка штрельба. Вноци над Вуковаром нєбо було нєпрею надумали дац нєпознатим людзом лєм же бизме ю виривно ошвицене од ґранатованя. Од центру Петровцох ратовали? – гвари Петро. Одведли ю зоз собу до Шиду, по центер Вуковару єст коло осем километри, нє могол а вец Лїля пошла до Ердевику, дзе по ню пошли женово сом вериц же ше одбувала така велька война, а так родичи, дїдо и баба, з Илоку. блїзко пред нашима очми – гвари Петро. У медзичаше, – Тоти з Парчину нашей Лїлї помогли, були людзе на мал вельо роботи зоз склом, бо ґранатованя велї скла своїм месце. Були мобилизовани и мушели ше одволац кед нє сцели мац проблеми, а вироятно анї им нє було порозбивали. По Петровцох ше шпотали рижни нєпоясне прецо воюю у люцкей держави за идеолоґию до знати людзе и розпатрали хижи. Нїхто нє знал хто су хторей анї сами нє верели. Знали же у хвильки можу и цо сцу, кажде ше бал за свой живот. Людзе раховали же найлєпше нє прицаговац увагу на себе, та их нїхто страциц и свой власни живот. Но, нє були шицки таки. Кед вошли перши воєни єдинки до Петровцох, Пе- нє будзе рушац. Но, нє було так. – Слухали зме радио прейґ акумулатора, бо нє було тро памета же руцани рижни проєктили до хижох и струї. Горватски радио бешедовал же ЮНА и сербске пиньвицох. Теди, на концу валала погинула Петрова войско виганяю людзох з валалох. Моя Ружа нє верела нина и єй дзецко. Пришли и по Кишово обисце, а у пиньвици були коло 10-15 людзе. Петро теди нє ро- же то правда, но нє прешло два днї, а опрез нашей каздумовал цо би ше могло случиц кед би ше им спро- пурки стали штирме наоружани хлопи – гвари Киш. цивел. Вишол вонка, як и кажди ґазда обисца, и гваМУШЕЛИ ЗОХАБИЦ ОБИСЦЕ рел най нє руцаю ґранати до пиньвици, бо нука велї сушедово цо ше склонєли од ґранатованя. – Бул сом у хлїве, кармел кобулу и вишол на двор, бо – Єден з нїх гварел: „Склонь ше, то шицко усташе”. Я пес барз брехал. Нє могол сом ше начудовац. Од тих, нє роздумуюци гварел: „Маш ти розум?! Яки усташе? штирох, цо вошли до його обисца, єдного сом особнє Ми Руснаци! Я у живоце нє видзел усташу, а ниа, тераз патрим тебе, четнїка. Анї сом ше нє наздавал же го да- познал, односно його оца котри предавал оружиє у Вуковаре. Зачудовал ше и челєднїк кед ме видзел, алє нє кеди увидзим.” Челєднїк винял нож, а Петро аж теди видзел же му и мал милосци. Гварели ми же за 15 минути мушиме нож и панталони кирвави. Злєкол ше. Ситуацию вирато- висц з обисца, и подписац єден папер же шицко цо мавал гевтот други чловек, прегварели два-три слова, об- ме даруєме САО Країни – добре памета Петро шицко цо ше случовало того дня. рацели ше и пошли. Петро ше побунєл, бо гвари, чом би дацо дакому подаровал, кед вон то заробел. Єден з хлопох го так вдерел з РЕЗЕРВИСТИ СПАЛИ ПОД пиштольом по похребцини же го и нєшка тото место зна ПЕРИНАМИ заболїц на подлу хвилю. Зйойчал Петро, а Ружица приКед ше по валалє розподзельовало резервистох по бегла, и кед видзела же цо ше случує, злєкнуто скричаобисцох, домашнї им мушели дац свойо спальнї, а вони ла най подпише, най, як гварела, шицко чорт ноши. Злєкла ше же єй чловека забию. Петро подписал. На одходзе хлопи видзели авто на дворе, бул то синов ґолф, та питали ключи и од авта. Петро ше вигварял же то синов авто, же вон нє ма ключи, алє тим цо пришли, нї зач нє було бриґа. Опитали ше Петрови дзе му син, пошли до хижи, вжали од нього ключи, и ище раз повторели же за 15 минути шицки маю зохабиц обисце. Зоз собу мушели вжац найнужнєйше и тото цо можу ношиц у рукох, вецей од того нє було дошлєбодзене. Празни автобуси стали у центре Петровцох.■ (Предлуженє у идуцим чишлє) 14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 21

ROK XI

ОКТОБЕР 2016 ^islo 25 (127)

Пририхтал: М. Зазуляк

МАРИЯ МАЧОШКОВА ПРЕСЛАВЮЄ 60 РОКИ ШПИВАНЯ

З НАГОДИ ЮВИЛЕЮ – ДВАНАЦ КОНЦЕРТИ Нє сцем тримац же то буду „одпитуюци” концерти, бо кед ме буду поволовац, будзем шпивац и далєй, покля ме служи глас и здравє. Тераз гварим же сом ше подмладзела – мам 76 роки, а славим шейдзешат – гварела Мария

еґенда русинскей/руснацкей народней шпиванки у Словацкей, алє барз добре позната и поза єй гранїци, та и Руснацом на тих просторох – Мария Марка Мачошкова того року преславює свой значни ювилей – 60 роки нєпреривного професийного шпиваня на сцени. Шпива од своїх 16 рокох, понеже по законченю гражданскей школи, 22. новембра 1956. року ступела до тедишнього Поддуклянского українского народного ансамблу у Прешове, познатей ПУНИ-и (тераз Поддуклянски уметнїцки народни ансамбл), дзе як хористка и солошпивачка робела по 1998. рок. И гоч ма уж 76 роки (народзена є 30. марца 1940. року у русинским валалє Поточка), ювилей означи аж з 12 музичнима концертами у ме стох во сточней Словацкей, а перши уж отримани 20. септембра у Доме култури у Свиднїку. Други будзе у Прешове (у вельким Театру „Йонаш Заборски”), треци у Стропкове, бо, як гварела за пор-

22 РУСКЕ СЛОВО

тал е-дукля, то були ме ста, одно сно општини у хторих жила, та тим людзом перше сце подзековац на потримовки през єй богату уметнїцку кариєру. Марка Мачошкова сиґурно єдна з найвизначнєйших особох русинского фолклору и популаризаторох русинскей народней шпиванки ширцом швета. Окрем у своєй жеми и рижних европских, два раз наступала и у Зєдинєних Америцких Державох – перши раз 1969. року у Нюйорку, а 2013. року и на окремней турнеї по Америки. Єй глас мож слухац на числених музичних албумох хтори видала ПУНА, лєбо други ансамбли з хторима наступала, а 1985. року до стала титулу „Заслужни уметнїк Чехо словацкей”. Перши концерт з нагоди ювилею отримани под покровительством городоначалнїка Свиднїку Яна Голодняка, а попри „першей дами русинскей шпиванки” и на тим и на шлїдуюцих концертох наступаю и

єй госци, з котрима роками сотрудзовала. Насампредз то Народни оркестер Милана Рендоша, та єй вельки приятель, музичар Йожко Йожка, як и шпивачки Барбора Фецкова, Ана Порачова, Трио Свитково, Фолклорни ансамбл „Варговчан”... – Понеже сом Русинка, русинска шпиванка ми найблїзша. У своєй дотерашнєй роботи вше сом ше тримала того же би людзе були задовольни. Знаце, кед робице даяку програму и на тварох людзох видзице же су поспреведани, вец то нє треба робиц, нєт з того хасну. Слава Богу, я то нє дожила, а и на тих концертох з нагоди ювилею главне будзе же би публика пошла задовольна. Нє сцем тримац же то буду „одпитуюци” концерти, бо кед ме буду поволовац, будзем шпивац и далєй, покля ме служи глас и здравє. Тераз гварим же сом ше подмладзела – мам 76 роки, а славим шейдзешат – гварела Мария Марка Мачошкова за горе спомнути портал. ■ Лем.фм/Русин.ск/М. З. 14. ОКТОБЕР 2016.

РУСКЕ У ШВЕЦЕ ЗЕМПЛИН (СЛОВАЦКА)

БУДАПЕШТ (МАДЯРСКА)

ВИКЕНД З РУСИНСКО-СЛОВАЦКИМ НАРОДНИМ БУДИТЕЛЬОМ АДОЛФОМ ДОБРЯНСКИМ

НА ЧЕСЦ АКАДЕМИКА АНТОНИЯ ГОДИНКИ

У вецей ме стох у Земплину, у Словацкей, од 16. по 18. септембер отримани науково, духовни и културно-уметнїцки програми пошвецени велькому русинскому, алє и словацкому и, вообще, славянскому будительови зоз Словацкей – Адолфови Ивановичови Добрянскому, як проєкт о актуа лизованю порученя Добрянского ґу сучасней русинскей, словацкей, славянскей и европскей ре ално сци. Земплинчан А. И. Добрянски (1817–1901) бул єдна з найвизначнєйших особох русинского и словацкого живота. По поход зеню бул дворян, по фаху рударски инженєр, учашнїк и ношитель народно-препородного русинского и словацкого руху, по сланїк у Угорским парламенту, приятель Людовита Штура, сотруднїк словацких, русинских, че ских, сербских и горват ских народних будительох, со снователь русинских и словацких народних дружтвох, мед зи нїма и Матки словацкей (мал членску карту з числом 4), бул примани у царскей австрийскей па лати у Бечу, алє и на царским дворе у Русиї. Програма на чесц Добрянского поча ла 16. септембра, з мемори ялну шветоч но сцу при памятней плочи на його родним доме у Рудлове, дзе отримана и шветочна академия. Ютред зень у Миха ловцох, у Катедралней церкви св. Кирила и Методия отримана мемориялна литурґия, а потим и шветочносц при памятнїку Добрянского. Главне збуванє була Мед зи на род на нау ко ва кон фе рен ция з на зву „По ру че нє Адолфа Ивановича Добрянского за сучасносц”, хтора отри ма на 17. сеп тем бра у скупштинскей са ли Ме сного уряду у Гуменим, а под покровительством предсидателя Словацкей Андрея Данка. На Конференциї бешедова ли визначни науковци з вецей обласцох, а у рамикох Конференциї у Чертижним, дзе Добрянски поховани, отримана панахида и шветочни концерт. „Викенд з А. И. Добрянским” закончени внєд зелю, 18. септембра, з програмами шпивачох, шпивацких ґрупох и фолклорних ансамблох з горньоземплинского реґиону у сканзену Вигорлат ского музею у Гуменим, реґионалним змаганьом „Фолклорне пополаднє”, як и програму „Порученє предкох” и пре зентацию ношачу звука русинских шпиванкох за дзеци „Рутеника 2”. Програми орґанизова ли Вигорлат ски музей у Гуменим (у сотруднїцтве з Русинским интере сним здруженьом), Матка словацка, городи Гумене и Миха ловци, општини Рудлов и Чертижне и Ме сни одбори Русинскей оброди Словацкей у Гуменим, Вранове над Тополю, Мед зилаборцох и Габури, а з финансийну потримовку Уряду Влади Словацкей и Городу Гумене. Русин.ск/М. З./Дю. Л. 14. ОКТОБЕР 2016.

У Будапешту, у Уряду омбудсмана, 14. септембра отримани сход з назву „Зашеданє на чесц академика Антония Годинки”, на хторим свойо викладаня виложели унук Антония Годинки – руководитель травматолоґийного оддзелєня др Ласло Годинка, владика грекокатолїцкого Мишколцского владичества др Атанас Орос, подкарпатоязикознавец з Береґгазкого мадярского институту др Иштван Черничка, доц. историї др Йожеф Болтика з Будапешту и руководитель Русинского наукового институту при Русинскей националней самоуправи у Мадярскей др Михаил Капраль. Академик Антоний Годинка бул визначни слависта, историчар, академик Мадярскей академиї наукох, ректор Печуйского универзитету и почесни предсидатель Подкарпатского здруженя наукох. Народзени є 7. фебруара 1864. року у Ладомирове, у нєшкайшей Словацкей, а умар 15. юлия 1946. року у Будапешту. Русинска самоуправа у Мадярскей запровадзела и Награду „Антоний Годинка”, хтору ше додзелює Русином заслужним за досяги у вецей обласцох. Конференция на чесц академика Годинки отримана под покровительством представительки Русинох у мадярским парламенту Вири Ґирицовей и омбудсманки Мадярскей Ержебет Салайне Шандор. У рамикох програми, руководитель Музейней секциї при Русинскей националней самоуправи Мадярскей др Золтан Кламар отворел виставу Атанаса Фединца, а на спомнутих подїйох бешедовал и державни секретар за церковни, народносни и цивилни питаня Микловш Шолтес. Лем.фм/М. З.

РУСКЕ СЛОВО 23

ДУХОВНИ ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ РУХУ ФОКОЛАРОХ У КАРИТАСУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КРИЖ ТО ЗНАК ЛЮБОВИ БОЖЕЙ У керестурским Каритасу Рух фоколарох внєдзелю орґанизовал дньове духовне стретнуце на хторим ше преглїбйовало тему о Исусови напущеному. Исус ше чувствовал напущени од Оца кед на крижу скричал „Боже мой, Боже мой, прецо ши ме зохабел?”, и теди найбаржей церпел. О тей теми бешедовал керестурски парох о. Михайло Малацко. – Криж то знак любови Божей, то нє даяки склоп околносцох – наглашел о. Малацко. – То вибор Божи же би нам указал свою любов. Буц на подобу Божу, то значи любиц. Напущени Исус то прилапйованє крижа у нашим живоце, то вибор и стил живота. Без того максимума любови, нєт щирей християнскей любови. Присутни, хторих було зоз Коцура и Кере стура, слухали шведоченя такей любови особох зоз рижних крайох швета прейґ проєкциї, а тройо млади виприповедали як вони пробую жиц на таки спо соб дома и у школи, як почежко сци на хтори наиходза пробую звладац зоз християнску любову.

Млади грали и шпивали духовни писнї

О тей те ми було ро згвар ки и по ґру пох. На тот дзе нь и дзе ци ма ли сво йо стрет ну це, при ла год зе не ґу їх во зро сту. Млади одшпивали даскельо духовни шпиванки зоз провадзеньом на ґитарох, а водитель програми була Снежана Малацко. М. Стрибер

ВИДРУКОВАНА НОВА КНЇЖКА О. ДР РОМАНА МИЗА

ВЕ ЛЬ КЕ ДО ПРИ НО ШЕ НЄ ИСТО РИЇ НА ШЕЙ ЦЕР КВИ

Нова кнїжка проф. др Романа Миза „Священїки дакедишнього Осєцкого викарията” того тижня видрукована у видавнїцтве Парохиї св. апо столох Петра и Павла у Новим Садзе и Друкарнї и видавательней хижи „Максима” зоз Петроварадину. Апо столски еґзарх, наш владикa кир Георгий Джуджар у своїм слове о тей кнїжки гварел же є вельке доприношенє историї нашей Церкви. – То сплацованє велького длуства спрам спомнутих священїкох. Читаче треба же би знали хто були їх священїки, цо робели, яки бул їх живот, яки були їх радосци и чежкосци. Бо священїк, вжати од народа и дати народу. Вон жиє за народ и то би людзе требали знац. Було би барз добре кед би так повесц у каждим нашим християнским обисцу була тота кнїжка. И нє лєм була, алє же би ше ю читало и зробело крочай приблїжованя ґу свойому священїкови, и нє лєм ґу свойому, алє ґу каждому – потолковал кир Георгий. Бешедуюци о тим своїм дїлу, о. Миз гварел же по азбучним шоре представени 266 священїки през 250 роки, з тим же нєт фотоґрафиї за шицких.

24 РУСКЕ СЛОВО

По його словох, ище 1993. року у едициї „Мемориял 250” почало ше видавац биоґрафиї священїкох Осєцкого викарията. У першим виданю вишли два кнїжочки – 1993. и 1994. року. Осєцки викарият бул основани 1777. року, теди кед було основане Крижевске владичество. Териториялно вон залапйовал Бачку, Срим и Славонию. Своєродни нашлїднїк Осєцкого викарията бул Войводянски викарият. Нєшка тота територия, окрем горватскей часци Срима и Славониї – Еґзархат за грекокатолїкох у Сербиї. – Понеже би за мнє самого цала тота робота була барз чежка, я замодлєл даскелїх священїкох, алє и других, же би ше уключели до того проєкту и же бизме го зоз заєднїцкима моцами реализовали. Їх мена под каждим прилогом подписани и на тот способ ми шицки коавторе того дїла – додал на концу о. Роман Миз. Тиж нєдавно, 5. октобра, о. Миз до друку дал свой рукопис „Шпиванє у византийскей церкви”, хтори представя историю и теорию нашого церковного шпиваня. У тим лексикону, зоз 68 сликами, представени коло 120 авторе, композиторе духовних писньох по церковнославянски. М. Горняк Кухар 14. ОКТОБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ГРЕКОКАТОЛЇЦКА ЦЕРКВА У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ЗАКОНЧЕНИ ВЕЛЬКИ РОБОТИ Капитални роботи на грекокатолїцкей церкви Вознесения Господнього у Сримскей Митровици конєчно закончени прешлого тижня. Гоч плановане же ше того року зроби лєм мур опрез церкви, два повали котри одпадовали после велїх рокох премаканя, порозбивани витражи и евентуално пол роботи на пререзованю мурох пре влагу – поробене вельо вецей. То, насампредз, дзекуюци средством з иножемства котри пришли прейґ владики, алє и средством з Општини и од числених домашнїх вирних и звонка. Так диякон Михайло Ляхович, родом зоз Митровици, зоз супругу Любку обновел єден витраж, вирни други, а два найдрагши Миряна Желемова, судия з Митровици, цо за кажду похвалу, бо даровала 2 400 евра. Дзекуюци вирним, могло ше пререзац цалу церкву пре защиту од

влаги, цо велька инвестиция, пообивац малтер звонка и знука и помали рихтац церкву за хаснованє. Нажаль, цо ше видзело и у других церквох, столки котри були опарти на мокри мури очкодовани, та тераз треба роздумовац як их санировац. Цала инвестиция тогорочней роботи була вецей як 25 000 евра, цо за єдну нєвельку церковну заєднїцу – вельке виволанє. Тих дньох ше рихта означованє 130-рочнїци парохиї и 110-рочнїци од вибудови нєшкайшей церкви, а котре би мало буц у театре „Добрица Милутинович”, 29. октобра. Окрем домашнїх дружтвох Руснацох и Українцох, одволали ше и Хор „Гармония” з Нового Саду и КУД „Калина” зоз Индїї.

У святочней Академиї будзе представена история роботи 10 священїкох котри служели през 130 роки у парохиї, а рихта ше и моноґрафию котра вироятно видзе аж нарок. Нарок ше планує закончиц и малтерованє звонка и знука церкви. В. В.

ПРЕПОДАВАНЄ АКА ДЕМИКА ВЛА ДЕТИ ЄРОТИЧА У ВЕРБАШЕ O СТРАХУ И РЕЛИҐИЇ

ХРИСТИЯНСТВО ПРЕМОГНЄ СПОКУСИ 21. ВИКУ

Вербащанє прешлого тижня, 3. октобра, мали нагоду послухац преподаванє психотерапеута и психиятра академика Владети Єротича, на тему „Страх и релиґия”, хторе отримане у сали биоскопа „Югославия”. Сала биоскопу того вечара була преполна, а уход академика Єротича на бину провадзени з вельким аплаузом. Нащивительох и преподавателя привитал вербаски архиєрейни намиснїк Далибор Купусович, як и предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац.

14. ОКТОБЕР 2016.

Єротич насампредз похвалєл тему, понеже вон трима преподаваня на предклад домашнїх и слухательох. Шоруюци приклади зоз свойого богатого искуства, помали и присподобено ґу публики, вон пробовал приблїжиц и повязац поняца страху и релиґиї. Толкованє почал од початку чловечества, констатуюци же од кеди постої чловек, вон ма страх. Зоз бешеду о страху од Бога, Єротич повязал страх зоз релиґию. Потим, до першого плану поставел сучасного чловека, хтори ше бори зоз велїма и зложенима питанями, на хтори треба дац одвит. – Чи релиґия чловека одганя до страху? Можебуц. Чи релиґийного чловека треба же би занїмала наука? Вшелїяк – гварел вон.

Досц уваги у своїм преподаваню Єротич пошвецел младим женом, дзецом и малженским паром. Бешедовал же у християнских жемох панує криза родзеня, хтора нє залапела анї єдну другу релиґию, и наглашел же нас у 21. вику чекаю вельки спокуси, алє же християнство будзе тирвац до конца викох. Як заключенє, академик цитирал апостола Павла и його посланїцу Галатом, и совитовал слухачом же би читали Євангелию. Гоч ма 92 роки, професор Єротич на преподаванє пришол лєм зоз єдну цидулку у вязи зоз тему, а о шицких фактох комплексносци и повязаносци страха и релиґиї бешедовал розумлїво и з лєгкосцу. Публика, у хторей було и людзох зоз других местох, шицко заинтересовано провадзела по конєц, а мала и нагоду поставиц питанє. Владета Єротич нє першираз бешедовал пред Вербащанями, а нащивителє ше наздаваю же го у тим месце буду слухац ознова. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. октобра 2016. року занавше нас зохабел мили брат и бачи

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. октобра 2016. року наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЮЛИЯН БЕЛАК (1934–2016) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР КАТРИНА (1941–2016) з Руского Керестура Вично останєш у наших шерцох, а памятку на тебе буду чувац шестра Марча Дудашова зоз Нового Саду зоз фамелию, и брат Янко Катрина зоз Руского Керестура зоз фамелию

Памятку на тебе чуваю супруга Ана, синове Юлин зоз Славку и Славко зоз Олю, та твойо мили унуки Санїка, Олька, Андрей и Дарян Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. октобра 2016. року наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. октобра 2016. року наполня ше дзевец смутни роки як нє зоз нами наша мила дзивка и шестра

ЛЮБОМИР ЕДЕЛИНСКИ (1929–2015) з Руского Керестура

ТАТЯНА МАКАЇ народзена Тимко з Коцура

Памятку на ньго навики буду чувац син Ярослав, нєвеста Златка, унуки Ванеса и Марина зоз супругом Владаном и сином Вукашином Най спочива у мире Божим!

Памятку на ню чуваю оцец Михал, мац Цецилия и шестра Ясмина зоз фамелию Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. октобра 2016. року наполнєл ше смутни рок як ше преселєл до вичносци и зохабел нас занавше наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ЯНКО МИКИТА майстор лївец з Кули (1939–2015) И надалєй ши кажди дзень з нами, бо памятка на твою нєсебичну любов хтору ши нам даровал, на твою доброту и шицки красни хвильки препровадзени з тобу – нє бляднє. Дзекуєме ци на шицким и гордосц же зме жили з тобу, дава нам потїху за далєй, бо це вично ношиме у своїх шерцох и души. Твойо наймилши: супруга Ирина, дзивка Соня з мужом Славком, дзивка Таня з мужом Славком з Канади, син Владимир зоз супругу Сладяну, унуки Ваня зоз супругом Йовицом, Даря, Мирослав, Оля, Ана и Иринка и праунуки Мираш и Дуня Спочивай у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

14. ОКТОБЕР 2016.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. октобра 2016. року наполнєли ше два роки як нас зохабела наша мила и добра супруга, мац и баба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як нас занавше зохабел супруг, оцец, дїдо и прадїдо

Городска управа за защиту животного штредку, Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ДЮРО ПАП – ДЮРДЕС (1938–2015) з Нового Саду, народзени у Петровцох

МЕЛАНИЯ НАДЬ народзена Джуджар (1943–2014) з Руского Керестура Красни памятки на ню навики останю у наших шерцох и вше ю будземе паметац. Ожалосцени супруг Владимир, синове Любомир и Владимир и унука Катарина Спочивайце у мире Божим!

Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Нїґда це нє забуду: супруга Любица, син Ярослав, нєвеста Весна, унуки Даниєл зоз супругу Райну, Денис и Давид, дзивка Весна зоз унуком Сашом, унука Сандра зоз супругом Ненадом и праунуки Стефан и Невена, унука Андреа зоз супругом Мирославом и праунуки Йосип и Иван Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку, Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ211, НСЛ211-Готел Виґор”, у Улїци Йожефа Атили число 2, на катастерскей парцели 5062 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтере совани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адре су Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС70, НСУ70, НСЛ70 НС ШАНТИЧ (ТЕЛЕКОМ)”, у Улїци Булевар Цара Лазара 73, на катастерскей парцели 3926/10 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБВИСЦЕНЄ

MALI OGLA[KI ПРЕДАВАМ буково древо у палетох. Цена двох кубикох 6 500 динари. Привожим и на адресу. Древо мож опатриц на адреси Народного фронта 55, а обявиц ше на телефон 064/26-83-862 *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ВЛАГА?| Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-41-14.

14. ОКТОБЕР 2016.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2071_01 НС_Нови_Сад_Булевар_ошлєбодзеня”, у Улїци Булевар ошлбодзеня число 47, на катастерскей парцели 3453 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

НОВИ МАК ЗА ДАСКЕЛЬО ДНЇ У ВАШИХ ДОМОХ Октоберске число младежского часопису МАК виход зи коло 20. октобра, а „У фокусу” му наш познати дзешецбоєц Михаил Дудаш, та и нєдавно отримана „Акустика Рутеника” у Руским културним центре у Новим Садзе. У тей рубрики сце годни дознац и цо пошвидко рихтаю млади Дюрдьовчанє. „МАК-ов колаж” пише о Александрови Бесерминьови з Коцура, хтори ше пол рока школовал у Финскей, а „Спорт и рекреация” представя ґимнастичарку Ивону Гнатко зоз Вуковару. „Швет технїки и технолоґиї” пише о тим кельо млади препровадзую свой час так же бавя видео бависка, а у рубрики „Упознай себе” годни сце поробиц тест и дознац хтори тип интелиґенциї ваш адут. У „Куцику совитох” розгварка зоз єдну з перших руских блоґеркох, Александру Дудаш з Керестура, хтора тераз жиє у Шведскей. У рубрики „Направ сам” годни сце научиц як виробиц креативну винчованку, а у рубрики „Власни печац” пречитац поезию младих авторох и упознац Ивану Медєши з Керестура, хторей фотоґрафия гоби. Провадзце нас и на нашим интернет боку: www.ruskeslovo.com/mak-teksti-i-novosci/ Ма. З.

РУСКЕ СЛОВО 27

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ИНФОРМАТОР

ОБВИСЦЕНЄ

Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї – „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” у Улїци Сутєска 3, у Новим Сад зе, на катастерскей парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 3. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-213/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, ч. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя прокєта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” у Улїци Сутєска 3, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” у Улїци Сутєска 3, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

28 РУСКЕ СЛОВО

Ношитель Проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” у Улїци Сутєска 3, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєктом планована реконтрукция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 900, GSM 1800, UMTS и LTE хтори будзе мац вкупно три панел антени продукователя Kathrein K80010892, по єдна антена по сектору за шицки системи. Антени буду унапрямени зоз азимутами 10 ступнї (сектор 1), 140 ступнї (сектор 2), 275 ступнї (сектор 3). Планована конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 4+4+4, за систему GSM1800 4+4+4, за систему UMTS 3+3+3 а за систему LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 9. май 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 10. май 2016. року цо констатоване у записнїку число VI-501-213/16 од 14. мая 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23, НСЛ23 Йована Дучича” у Улїци Сутєска 3, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, число VI-501-213/16 од 15. априла 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-213/16 од 3. октобра 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501979/15 од 25. януара 2016. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней теле фониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” у Улїци Беоґрадски кей число 41, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 9345/7 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. По сле запровадзеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 7. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-625/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10, пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, ч. 135/04 и 36/09), члена 192, пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” у Улїци Беоґрадски кей число 41, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 9345/7 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта), потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” у Улїци Беоґрадски кей число 41, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 9345/7 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” у Улїци Беоґрадски кей число 41, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 9345/7 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. З проєктом плановане поставянє базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги LTE1800 и UMTS2100. Три антени типа К80010504 буду ше хасновац за закриванє обсягу LTE 1800 и три антени типа К80010505 буду ше хасновац за закриванє UMTS2100 обсягу. Плановани азимути антенох виноша 100 ступнї, 220 ступнї и 290 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему LTE1800 1+1+1, а за систему UMTS2100 3+3+3. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Дунай”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Скупштину бивательох будинку Беоґрадски кей 41, Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д., як и Информацию о локациї, число V-353-326/15 од 16 од 20. юния 2016. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” число: звиту 0807/16-310 МК хтору виробела акредитована Лаборатория Института „Ватроґаз” зоз Нового Саду.

14. ОКТОБЕР 2016.

Базна станїца мобилней телефониї „НСУ236/НСЛ236 НС-Беоґрадски кей” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу як 250W на шицких секторох и за шицки обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок - точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10, пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применююци начала превенциї и предострожносци (член 9, пасус 1, подточка 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, ч. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же, медзи иншим, представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона), нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

14.ОКТОБЕР 2016.

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї – „НС195, НСУ195, НСЛ195-Дьордя Йоановича” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней теле фониї „НС195, НСУ195, НСЛ195-Дьордя Йоановича” у Улїци Др Дьордя Йоановича число 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5155 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 3. октобра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-199/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, ч. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС195, НСУ195, НСЛ195Дьордя Йоановича” у Улїци Др Дьордя Йоановича число 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5155 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней „НС195, НСУ195, НСЛ195Дьордя Йоановича” у Улїци Др Дьордя Йоановича число 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5155 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад ношителя проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же:

– проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованя чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованя каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентному орґану за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта Явна медийска установа „Радиотелевизия Войводини” Иґнята Павласа число 3, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов будинку за телевизийне и радио емитованє, сутерен, при-

преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 8. май 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци, анї нє було винєшени думаня заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 9. мая 2016. року, цо констатоване у записнїку число VI-501-199/16 од 9. мая 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС195, НСУ195, НСЛ195Дьордя Йоановича” у Улїци Др Дьордя Йоановича число 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5155 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад число VI-501-199/16 од 11. априла 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-199/16 од 3. октобра 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї констатоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-1016/15 од 30. новембра 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

жемє, три поверхи и подцагнути поверх (Су+П+3+(1)) и прижемних (П) енерґет ских обєктох” у Петроварадину, Каменїцка драга бб, на катастерскей парцели число 2701/1 К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож вид зиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 год зин. Шицки заинтере совани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адре су Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 29

ИНФОРМАТОР На основи члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє основних и штреднїх школох у АПВ хтори реализую двоязичну наставу, число: 128-4513506/2016-01 од 10. 10. 2016. року, а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/15 и 54/16), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує

КОНКУРС за финансованє и софинансованє основних и штреднїх школох у АПВ хтори реализую двоязичну наставу у 2016. року Конкурс ше розписує на суму средствох хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/15 и 54/16) на окремним роздїлу Секретарияту за финансованє и софинансованє основних и штреднїх школох у АПВ хтори реализую двоязичну наставу у 2016. року (у дальшим тексту: двоязични школи) у суми 4.560.000,00 и то: 1) за oсновне образованє – за програмни трошки у функциї реализованя двоязичней настави (финансованє окончовательох хтори реализую двоязичну наставу, трошки материялу за образованє, фахове усовершованє занятих – обучованє наставного кадру у жеми и иножемстве, трошки набавки фаховей литератури и дидактичного материялу, як и за шицки други трошки у функциї реализованя двоязичней настави 1.235.000,00 динари, – за набавку опреми у функциї реализованя двоязичней настави 950.000,00 динари, 2) за штреднє образованє – за програмни трошки у функциї реализованя двоязичней настави (финансованє окончовательох хтори реализую двоязичну наставу, трошки материялу за образованє, фахове усовершованє занятих – обучованє наставного кадру у жеми и иножемстве, трошки набавки фаховей литератури и дидактичного материялу, рочну членарину за лиценцу Кембридж центру и членарину за медзинародну матуру – ИБ, як и за шицки други трошки у функциї реализованя двоязичней настави 1.805.000,00 динари, – набавку опреми у функциї реализованя двоязичней настави 570.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки услугох и опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох („Службени глашнїк РС”, число 124/12, 14/15 и 68/15). Финансийни обовязки ше будзе реализовац у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету Автоном-

30 РУСКЕ СЛОВО

ней Покраїни Войводини за 2016. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє вимогох Право на дод зельованє средствох маю установи основного и штреднього образованя хтори достали согласносц од Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою (у дальшим тексту: Министерство) за виводзенє двоязичней настави. 2. Критериюми розподзельованя средствох При одредзованю висини средствох за програмни трошки у функциї реализованя двоязичней настави ше применює тоти критериюми: – число наставнїкох хтори участвую у двоязичней настави, – число школярох у двоязичней настави, – оправданосц у смислу дальшого розвиваня двоязичней настави. При одредзованю висини средствох за набавку опреми у функциї реализованя двоязичней настави ше применює тоти критериюми: – число двоязичних оддзелєньох и – число наставних предметох хтори ше виклада двоязично. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМОГИ Вимоги за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту. Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 10. 10. 2016. року на интернет адреси Секретарияту www.puma.vojvodina.gov.rs. Вимоги ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, з назначеньом: „Конкурс за двоязичну наставу”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Ґу прияви на конкурс ше подноши тоту документацию: ■ фотокопию акта з хторим ше доказує достату согласносц од Министерства, ■ нєвязане понукнуце – предрахунок за програмни трошки, набавку опреми (калкулацию трошкох). Термин за подношенє приявох за Конкурс то 24. 10. 2016. року. Секретарият затримує право од подношителя вимоги, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Нєблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати Конкурса буду обявени на интернет-презентациї Секретарияту. Заинтересовани особи додатни информациї у вязи зоз Конкурсом можу достац у Секретарияту на телефон: 021/487 4819, 487 4512,487 4157, 487 4262 и 487 4451. Покраїнски секретар, Михаль Нїлаш, в.р.

На основи члена 3. Правилнїка о дод зельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за финансованє и софинансованє активно сцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци основного и штреднього образованя („Службени новини АПВ”, число 9/16), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/15 и 54/16), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, розписує

КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2016. РОК Конкурс ше розписує за финансованє и софинансованє активно сцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци розвою и под звигованя ква литету основного образованя на язикох/бешеди националних меншинох – националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини. I. РОЗПОД ЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Конкурс ше розписує на суму 250.000,00 динари. Средства ше додзелює за финансованє и софинансованє активно сцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци розвою и подзвигованя квалитету основного образованя на язикох/бешеди националних меншинох – националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини хтори наменєни окреме за – дотированє пририхтованя и виробку те стох и задаткох на меншинских язикох за змаганя на шицких уровньох, од општинского, прейґ реґионалного по републичне, хтори орґанизує Министерство про свити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. II. УСЛОВИЯ И ПРАВИЛА КОНКУРСА 1. Право участвовац на конкурсу маю национални совити националних меншинох зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини и то за активно сци, програми и проєкти у обласци розвою и подзвигованя квалитету основного образованя на язикох/бешеди националних меншинох – националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини. 2. Поднєшени прияви розпатра Комисия хтору менує покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: покраїнски секретар). 3. Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасни и нєподполни прияви, прияви хтори нє поднєсли овласцени особи, як анї прияви хтори нє предмет Конкурса. 4. При одлучованю о додзельованю средствох ше будзе брац до огляду критериюми яки дефиновани зоз Правилнїком о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални

заєднїци за финансованє и софинансованє активно сцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци основного и штреднього образованя и то: – Одвит на тему проєкта (цилї и активно сци проєкта у складзе зоз приоритетами конкурса, цилї проєкта ясни, конкретни и витворлїви, активно сци реални и адекватни за по сцигованє цильох); – Уплїв предложеного проєкту (велькосц цильней ґрупи, ступень уключено сци цильней ґрупи за хтору проєкт наменєни, видлївосц проєкту, отримуюцосц резултатох проєкту); – Компетентносц предкладача и потерашнє искуство (потерашнї искуства у реализациї проєктох з якима ше доприноши унапредзеню у образовновоспитней роботи). 5. Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, одно сно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. 6. Прияву и приложену документацию ше подношительом нє враца. 7. Ришенє о розподзельованю средствох приноши покраїнски секретар, на основи предкладаня Комисиї. 8. Ришенє Покраїнского секретара конєчне и процив ришеня нє мож уложиц правни лїк. 9. Резултати Конкурса ше обявює на сайту Секретарияту, при чим Секретарият нє ма обовязку обгрунтовац свойо одлуки. 10. Зоз подношителями приявох хторим одобрени средства, Секретарият заключує контракт о финансованю, одно сно софинансованю активно сцох по основи котрого ше виплацує средства. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ 1. Термин за подношенє приявох то 24. 10. 2016. року. 2. Прияви ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. 3. Конкурсну документацию мож превжац од 10.10.2016. року на web адре си Секретарияту: www.puma.vojvodina.gov.rs. 4. Ґу прияви ше обовязно подноши копиї тих документох: – потвердзенє о реґистрациї националного совиту при компетентному орґану и – потвердзенє о порцийним идентификацийним чишлє (ПИЧ). 5. Прияви на Конкурс ше подноши на сербским язику або на язику/бешеди националней меншини – националней заєднїци хтори ше службено хаснує у Автономней Покраїни Войводини. 6. Прияви ше подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох покраїнскей управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади), або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци 21000 Нови Сад Булевар Михайла Пупина 16 З НАЗНАЧЕНЬОМ: ЗА КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО ОБРАЗОВАНЯ.

14. ОКТОБЕР 2016.

На основи члена 6. пасус 1. Правилнїка о условийох реґресованя превоженя школярох штреднїх школох у АП Войводини („Службени новини АПВ”, число 39/15), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/15 и 54/16), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує

КОНКУРС ЗА РЕҐРЕСОВАНЄ ПРЕВОЖЕНЯ ШКОЛЯРОХ ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ НА ТЕРИТОРИЇ АП ВОЙВОДИНИ ЗА ПЕРИОД СЕПТЕМБЕР-ДЕЦЕМБЕР 2016. РОКУ Конкурс ше розписує на суму средствох хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/16 и 54/16) на окремним роздїлу Секретарияту за реґресованє превоженя школярох штреднїх школох у АП Войводини за период септембер-децембер 2016. року, у суми 70.800.000,00 динари. Финансийни обовязки ше будзе реализовац у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє прияви Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то општини и городи на териториї Автономней Покраїни Войводини. Критериюми за розподзельованє средствох Критериюми за розподзельованє средствох по Правилнїку о условийох реґресованя превоженя школярох штреднїх школох у АП Войводини („Службени новини АПВ”, число 39/15), тоти: ■ число школярох штреднїх школох з подруча општини або городу хтори кажди дзень путую од места биваня по школу и ■ ступень розвитосци општини або городу у Автономней Покраїни Войводини, котри утвердзени з актом Влади Републики Сербиї. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ПРИЯВИ Прияви за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту (з прилогами). Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 10. октобра 2016. року на web адреси Секретарияту: www.puma.vojvodina.gov.rs. Подношитель прияви, ґу Прияви, ма приложиц: ■ Прилог число 1 – Таблїчку з основнима податками у вязи зоз реґресованьом превоженя школярох штреднїх школох; ■ Прилог число 2 – Список школярох-путнїкох штреднїх школох у медзигородским транспорту у школским 2016/2017. року на подручу општини/городу и ■ Прилог число 3 – Финансийни план реґресованя превоженя школярох штреднїх школох у општини/городзе зоз прецену потребних средствох за 2016. рок. Прияви ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, з назначеньом: „За конкурс – реґресованє превоженя школярох”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Термин за подношенє приявох на Конкурс то 24. октобер 2016. року. Секретарият затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Нєблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати конкурса ше обяви на интернет боку Секретарияту. Додатни информациї у вязи зоз Конкурсом мож достац у Секретарияту на телефон: 021/487 4262 и 487 4502. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш, в.р.

14. ОКТОБЕР 2016.

На основи члена 2. Одлуки о додзельованю средствох Покраїнского секретарияту за финансиї у 2016. року за участвованє у софинансованю Проєктох хтори ше финансує з фондох Европскей униї („Службени новини АПВ“, число55/2016) Покраїнски секретарият за финансиї розписує

ЯВНИ КОНКУРС

ЗА ДОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ ПОКРАЇНСКОГО СЕКРЕТАРИЯТУ ЗА ФИНАНСИЇ У 2016. РОКУ ЗА УЧАСТВОВАНЄ У СОФИНАНСОВАНЮ ПРОЄКТОХ ХТОРИ ШЕ ФИНАНСУЄ З ФОНДОХ ЕВРОПСКЕЙ УНИЇ На основи члена 2. Одлуки о додзельованю средствох Покраїнского секретарияту за финансиї у 2016. року за участвованє у софинансованю проєктох хтори ше финансує з фондох Европскей униї („Службени новини АПВ“, число 55/2016) (у дальшим тексту: Одлука), а у складзе зоз средствами хтори опредзелєни з Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ“, число 54/2015 и 54/2016) и Финансийним планом Покраїнского секретарияту за финансиї за 2016. рок, Покраїнски секретарият за финансиї (у дальшим тексту: Секретарият) додзелює безповратни средства у вкупней суми до 20.000.000,00 динари (зоз буквами: двацецмилиони динари и 00/100) за участвованє у софинансованю проєктох на териториї АвтономнейПокраїни Войводини хтори ше финансує з фондох Европскей униї (у дальшим тексту: Проєкт). Додзельованє средствох по Явним конкурсу за додзельованє средствох Покраїнского секретарияту за финансиї у 2016. року за участвованє у софинансованю проєктох хтори ше финансує з фондох Европскей униї(у дальшим тексту: Явни конкурс) ше будзе окончовац у складзе з Одлуку. I) УСЛОВИЯ ЗА УЧАСТВОВАНЄ НА ЯВНИМ КОНКУРСУ Право участвовац на Явним конкурсу ма правна особа (у дальшим тексту: Субєкт) чийо шедзиско на териториї Автономней Покраїни Войводини (у дальшим тексту: АП Войводина) под условийом же є контрактови бок на Проєкту, односно же є ношитель Проєкту абопартнер на Проєкту и же є нє директни або индиректни хаснователь буджету АП Войводини. Винїмково, у случаю же ше Проєкт финансує у рамикох першей компоненти Инструменту за предприступну помоц Европскей униї, право участвовац на Явним конкурсу ма єдинка локалней самоуправи под условийом же пред подношеньом Прияви обезпечи думанє покраїнского секретарияту цо компетентни за обласц на хтору ше Проєкт одноши же за тоту єдинку локалней самоуправи утвердзена обовязка обезпечованя буджетних средствох у 2016. року як финансованє националного доприносу у запровадзованю финансийней помоци Европскей униї. Субєкт може конкуровац лємза средства хтори му хибяза софинансованє власного буджету на Проєкту, а нє и буджету других партнерох на Проєкту. За участвованє у софинансованю єдного Проєктумаксимално мож додзелїц 3.000.000,00 динари. Єден субєкт може конкуровац за вецей Проєкти. За индиректних хасновательох буджету локалней самоуправи прияву подноши компетентна єдинка локалней самоуправи. II) СПОСОБ И ТЕРМИН ЗА ПОДНОШЕНЄ ПРИЯВОХ НА ЯВНИ КОНКУРС Явни конкурс ше обявює у „Службених новинох Автономней Покраїни Войводини“ и у дньових, односно тижньових новинох и то на сербским язику и на язику националней меншини националней заєднїци хтори ше слу-

жбено хаснує у роботи покраїнских орґанох, а хтори закрива цалу териториюАвтономней Покраїни Войводини, як и на интернет боку Секретарияту. Прияву ше подноши у писаней форми у єдним прикладнїку на адресу: Покраїнски секретарият за финансиї, 21000 Нови Сад, Булевар Михайла Пупина 16, з назначеньом: „Приява на Явни конкурс“. Термин за подношенє Приявох почина чечиц наступни дзень по обявйованю Явного конкурса у „Службених новинох Автономней Покраїни Войводини“. Средства ше будзе додельовац по суму яка наведзена у Явним конкурсу, а остатнї термин за подношенє Приявох то 30. новембер 2016. року. У случаю же ше Субєктомсредства додзелї предвиходзеньом термину з предходного пасусу, Секретарият о тимобяви обвисценє на своїм интернет боку. III) КРИТЕРИЮМИ ЗА ОЦЕНЬОВАНЄ ПРИЯВОХ И ДОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Поступок Явного конкурса запровадзує Комисия хтору з Ришеньом менуєруководитель Секретарияту. КомисияПриявицо сциглибудзе розпатрац сукцесивно по заключованєЯвного конкурса, односно по додзельованє цалей суми средствохяки предвидзениз Явним конкурсом. Комисия вреднує поднєшени Прияви у складзе зоз членом 9. Одлуки, на основи шлїдуюцих критериюмох: 1. значносц Проєкту; 2. обезпеченосц часци средствох хтори потребни на мено софинансованя Проєкту; 3. ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй ше териториї реализує Проєкт; 4. континуитет у реализациї других Проєктох и 5. оцена квалитету поднєшеней документациї. Секретарият нє додзелї средства кед: 1. Приява поднєшена за Проєкт хтори ше нє финансує з фондох Европскей униї; 2. Прияву поднєсол нєовласцени Субєкт; 3. Прияву поднєсол Субєкт хтори нєконтрактови бок на Проєкту, односно нє но шитель Проєкту або партнер на Проєкту, окрем Приявихтору поднєсол Субєкт зоз члена 3. пасус 2. тей одлуки; 4. Прияву поднєсол Субєкт хтори нє конкурує за средства за софинансованє власного буджету на Проєкту; 5. Прияву поднєсол Субєкт хтори нє виполнєл предходниконтрактово обовязки спрам Секретарияту; 6. Приява нєблагочасна и 7. кед Приява нє поднєшена на утвердзеним формуларе. Секретарият затримує право вимагац од Субєкта хтори поднєсол Прияву, по потреби, додатну документацию и информациї. Руководитель Секретариятуо додзельованю средствоходлучує з Ришеньом. Ришенє о додзельованю средствохруководителя Секретарияту конєчне. Секретарият зоз Субєктом заключуєконтракт о додзельованю средствох з хторим ше реґулуємедзисобниправа и обовязки. Секретарият резултати Явного конкурса обяви на своїм интернет боку. Конкурсну документациюше нє враца. Средства ше будзе додзельовац по рядошлїду приманя подполних Приявох по додзельованє суми средствох яки опредзелєни з Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок за тоту наменку. IV) ДОКУМЕНТАЦИЯ КОТРУ ШЕ ПОДНОШИ Субєкт на Явни конкурс подноши шлїдуюцу документацию: 1. виполнєни формулар Прияви на

Явни конкурс Покраїнского секретарияту за финансиї у 2016. року за участвованє у софинансованю проєктох хтори ше финансує з фондох Европскей униї (у дальшим тексту: Приява) хтори подписала и оверела одвичательна особа Субєкту; 2. преклад контракту на сербски язик хтори оверел овласцени судски толмач, з хторим ше доказує же Субєкт хтори конкурує за средства контрактови бок на Проєкту, односно же є ношитель Проєкту або партнер на Проєкту, як и оверени преклад на сербски язик буджету Проєкту и жридлох финансованя хтори прилапело реґулаторне цело, а за єдинки локалней самоуправи зоз члена 3. пасус 2.Одлуки, думанє покраїнского секретарияту цо компетентни за обласц на хтору ше Проєкт одноши, же за тоту єдинку локалней самоуправи утвердзена обовязка обезпечованя буджетних средствох у 2016. року; 3. фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє (ПИЧ); 4. фотокопию акта о снованю и фотокопию потвердзеня о реґистрациї при компетентним орґану, окрем за єдинки локалней самоуправи; 5. фотокопию формулара Оверени подписи особох хтори овласцени за заступанє – ОП формулар; 6. потвердзенє о вимирених порцийних обовязкох нє старшеяк 30 днї хторе видала компетентна Порцийна управа при Министерству финансийох Републики Сербиї и 7. потвердзенє о вимирених порцийних обовязкох нє старше як 30 днї хторе видала компетентна локална порцийна администрация. Єдинка локалней самоуправи зоз члена 3. пасус 2. Одлуки подноши и: 1. фотокопию акта о снованю и фотокопию потвердзеня о реґистрациї правней особи цо компетентна за реализацию Проєкта и 2. фотокопию плана набавкох у 2016. року правней особи цо компетентна за реализацию Проєкта. V) КОНКУРСНИ ФОРМУЛАРИ Субєкт подноши Прияву на формуларе П1. Єдинка локалней самоуправи за Проєкт хтори ше финансує у рамикох першей компоненти Инструменту за предприступну помоц Европскей униї (член 3. пасус 2. Одлуки) Прияву подноши на формуларе П2. Прияву подписує и оверює овласцена особа Субєкту. Формулари приявох и Одлукох мож превжац з интернет боку Секретарияту http://www.psf.vojvodina.gov.rsабо у просторийох Секретарияту, на адреси: Нови Сад, Булевар Михайла Пупина 16, III поверх, канцелария число 45. I) СРЕДСТВА ОБЕЗПЕЧЕНЯ Субєкт хтор ому средства буду дод зелєни, окрем єдинки локалней самоуправи, длужен у чаше дзешец дньох од подписованя контракту зоз С екр етариятом д оручиц С ек ретарияту д ва бланко векс ли зоз вексловим овласценьом уписаним до р еґистру при Народней банки Сербиї. У случаю же одобрена сума средствох векша як 650.000,00 динари, а Субєкт нє припада ґу явному сектору, од но сно н є н авед зени є у акту Републики Сербиї з хторим утвердзени хаснователє явних средствох, ме сто бланко вексли доручує Секретарияту ґаран ц ию або ава ло вану векс лу дїло вне й банки зт ермином важеня найменєй 6 мешаци од термину законченя Проєкту. Шицки детальнєйши информациї мож достац у просторийох Секретарияту, на шлїдуюци числа телефонох:021/487-47-2 0, 0 21/48747-26, 021/487-43-27 и 021/457-719, як и на електронски способ на e-mail: dragan.buric@vojvodina.gov.rs и miodrag.zakic@vojvodina.gov.rs ПОКРАЇНСКА СЕКРЕТАРКА, Смилька Йованович, в.р.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА БЕЗ ШАНСИ

ФК „Пролетер” (Баноштор) – ФК “Бачка 1923” 2:0 (1:0) БАЧКА: Калайджич, Янкович, Лю. Тривунович, Курушич, Маркович, Пантич, Летич, Рац, Матич, М. Тривунович и Данґубич. У другим полчасу до бависка вошли Чирин и С. Тривунович, а вишли Летич и Лю. Тривунович. У 9. колє Новосадскей лиґи дюрдьовска Бачка страцела на госцованю у Баноштору од домашнього Пролетеру з 2:0. Домашня екипа мудро вихасновала предносц домашнього терена, чий квалитет нє бул на найвекшим уровню. Пролетер бул добри у нападу, а Бачкей ше нїяк нє удало орґанизовац свойо бависко офанзивнєйше. Перши ґол домашнї дали у 30. минути з покус нєзвичайней ситуациї. Бавяч Пролетеру, хтори виводзел аут, лабду руцел до ка-

ребного простору Бачки, а його собавяч дал ґол зоз главу. Гоч домашня екипа нє була вельо моцнєйша, заш лєм на одпочивок пошла з ґолом предносци, а у другим полчаше звекшала резултат. У 60. минути Любо Тривунович у своїм каребним просторе заквачел лабду з руку и домашнїм досудзени пенал хтори и вихасновали. У тижню за нами бавели и други Бачково селекциї. Подросток страцел од Славиї з Нового Саду 2:0, пионире 2002. рок победзели клуб Миодраґ Петрика з 4:3, 2005. рок победзели Индекс 4:0, а 2006. рок победзели Войводину з Бачкого Ґрадишта з аж 10:0. Шлїдуюце змаганє Бачка бави на нєдзелю на домашнїм терену процив Юґовичу з Качу. М. Рамач

БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

ЛИҐА РУКОМЕТНИХ КА ДЕТОХ

СТАТИВИ ВЕЦЕЙ ЯК ҐОЛИ

У ЗНАКУ ФИЛИПА ОРОСА

РК „Русин” – РК „Ґрафичар” (Бездан) 28:30 (16:16)

Руски Керестур: Спортска гала, патрачох 150, судия: Барзут, Пена (Червинка), 7 метери: Русин 3-3, Ґрафичар 2-2, виключеня: Русин 12’, Ґрафичар 10’. РУСИН: Планчак, Мудри 4, Папуґа 9, Баран, Катона, Тома 2, Боянович, Гербут 10, Орос, Салак 3, Микита, Варґа. Прешлого пиятку рукометаше Русина страцели дома зоз двома ґолами розлики. Лєм на початку змаганя Русин водзел, резултат бул и 5:1, по сле го сци зоз Бездану

зменшовали резултат, бавело ше ґол за ґол и перши полчас закончени нєришено 16:16. У другим полчаше ознова ше бавело ґол за ґол. Русин углавним бил до стативох и нє могол направиц даяки „активни” резултат. Уж давно у гали нє видзени тельо стативи кельо их було прешлого пиятку. Слї ду ющого викенду Русин ознова бави дома, а процивнїк му Войпут 2 зоз Суботици. В. Сеґеди

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

БИКИЧАНЄ ШОРУЮ ПОБИДИ У осмим колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид, ОФК “Бикич” на госцованю у Люби процив Єдинства призначел нову побиду з резултатом 2:0. У Ґибарцу Синдєлич и ОФК “Бачинци” бавели 2:2, у Шидзе Єднота страцела 2:1 процив Напредку, Борец победзел Сримец з 1:0, а Омладинєц и Ґраничар бавели 4:4. Шлєбодна була ОФК “Бинґула”. На таблїчки ОФК “Бикич” прешвечлїво перши з 22 бодами, друга ОФК “Бинґула” ма 18, а треце Єдинство 15 боди. Напредак на штвартим месце з 13, пията Єднота ма 12, а шести Синдєлич 11 боди. ОФК “Бачинци” на седмим месце маю 10 боди, осми Ґраничар зоз седем бодами, дзевяти Борец ма пейц, предостатнї дзешати Омладинєц з двома бодами и остатнї беркасовски Сримец и далєй без бодох. У дзевятим колє на нєдзелю ОФК “Бикич” дочекує Борец, а ОФК “Бачинци” буду бавиц процив Єдинства. Єднота одходзи на госцованє процив ОФК “Бинґули”, Сримец дочекує Омладинєц, а Напредак дочекує фодбалерох Синдєличу. Шлєбодна екипа Ґраничару. Вл. Дї.

32 РУСКЕ СЛОВО

Прешлей соботи РК „Русин” бул домашнї Рукометного турнира кадетох на котрим участвовали РК „Русин”, РК „Ра сти мо” з Но во го Са ду, РК „Младост ТСК” Темерин, РК „Лавови БП” з Бачкей Паланки, РК „Србобран” и РК „Вербас”. Кажда екипа бавела по два змаганя, бавело ше 35’, а у першим змаганю бавели кадети: РК „Русин” – РК „Младост ТСК” 8:23 (3:9). Кадети Русина: Ковачевич 1, Орос 6, Микита, Ґовля 1, Мудри, Планчак, Новта, Хома, Гарди, Зорич, Надь, Стойков, Максимович, Чордаш. У штвартим змаганю на турниру у кере стурскей спортскей гали бавели кадети: РК „Русин – РК „Растимо” (Н. Сад) 13:22 (6:12) Ґоли за Русин на тим змаганю дали: Орос 11, Стойков 2 Кадетох Русина водзели Злата Паплацко и Владан Боянович. Судзели судийове зоз Вербасу Колувия и Тодорович. Шицки змаганя прешли у фер бависку, а кадети ше радовали каждому датому ґолу и добрей одбрани ґолмана своєй екипи. У екипи кадетох Русина найлєпши бул Филип Орос, котри на змаганьох цо бавел Русин дал 17 ґоли и бул ґолґетер турнира. В. Сеґеди 14. ОКТОБЕР 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР–БАЧКА ПАЛАНКА

РУСИН КОНЄЧНО ЗАБЛЇСНУЛ ФК „Русин” – ФК „Тереквеш” (Свилоєво) 3:1 (2:1) Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 250, судия: Малбашич (Зомбор), ґоли за Русин дали: Деян Будински 7’, Срдян Дюканович 30’, Борис Орос 69’. Жовти картони при Русиновцох: Кончар, Орсаґ, а червени картон (други жовти): Божич 30’ (Тереквеш). Бавяч змаганя: Срдян Дюканович РУСИН: Ж. Орос, Ивич, Голик (Барна), Грнчяр, Кончар, Павлович, Орсаґ, Будински (Б. Орос), Дюканович (Пап), Кулич, Чизмар. У 9. колє ПФЛ Зомбор–Бачка Паланка фодбалере керестурского Русина по тераз указали найлєпше бависко тей єшенї. Шицки Русиново линиї функционовали одлично, у екипи нє було слабого места, а напади Русина на ґол го-

сцох рушели такой на початку змаганя. Перши ґол на змаганю спаднул уж у 7’. Дюканович бил зоз правого боку, лабда ше одбила до Деяна Будинския котри ю змесцел до ґолу. Госци виєдначели на 1:1 кед їх дзевятка Остоїч на наруцену лабду з боку бил зоз главу до ґолу. Русин други ґол дал у 30’, тандем Кулич – Дюканович, котри внєдзелю бул розположени за бависко, ище раз указал свою добру комбинацию. Кулич зоз правого боку наруцел, а Дюканович з лївого боку закончел акцию зоз главу. После того ґолу виключени ґолман госцох пре други жовти картон. У другим полчаше Русин дал ище єден ґол, Дюканович зоз правого боку уруцел до штредку, лабда пришла до Бориса Ороса котри ю послал до ґолу.

По конєц змаганя Русин мал ище даскельо нагоди за ґол, потрафена статива и греда, алє резултат по конєц остал нєпременєни. После змаганя тренер Златко Саянкович винчовал своїм фодбалером же озбильно похопели змаганє и указали добру партию. Виражел наздаванє своїх навиячох же буду и убудуце так одушевйовац зоз своїм бависком. У 10. колє, шлїдуюцей соботи, 15. октобра, Русин бави у Сивцу. Змаганє Полет – Русин бави ше на соботу, а почина на 15 годзин. Кадети Русина прешлей соботи бавели у Сивцу и победзели зоз 5:0. Ґоли за младих Русиновцох дали Стефан Кочиш 4 и Алексей Джуджар 1. В. Сеґеди

МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА БАЧКА ТОПОЛЯ–МАЛИ ИДЬОШ–ВЕРБАС–БЕЧЕЙ

ИСКРА ПРЕШВЕЧЛЇВА У ДЕРБИЮ ФК „Искра” – ФК “Будучносц” (Савине Село) 7:1 (2:1)

Патрачох коло 200. Ґоли: Марян Малацко 2, Атила Ери 2, Дамян Ґубаш, Предраґ Дрляча и Зоран Сердар. ИСКРА: Ступар, Дрляча, Барович (Дукич), Иван (Сталевич), Дамир Ґубаш, Ваяґич, Ери, Малацко, Николич (Шкорич), Дамян Ґубаш и Сердар. У шестим колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей, Искра зоз Коцура у змаганю котре було преглашене за дерби шестого кола прешвечлїво победзела Будучносц зоз Савиного Села, резултат бул аж 7:1. После прешлорочней побиди над Савиноселцами, кед було аж 8:1, нїхто нє думал же ше таке бависко и резултат може повториц и того року, у першим шоре прето же екипа слабша у одношеню на прешли рок, а Будучносц помоцнєна. Фодбалере Искри, як домашнї, од початку рушели оштро и борбено. Бавело ше углавним коло ґола Будучносци и после 15 минутох бависка уж було 2:0 за Искру. Обидва ґоли пришли после претаргнуца, а найвисши у каребним просторе Будучносци були Дамян Ґубаш и Предраґ Дрляча. Искра предлужела нападац и направела ище даскельо нагоди котри успишно вихасновани. Кед уж шицки на стадиону подумали же ше на одпочивок пойдзе зоз резултатом 2:0 за Искру, судия пискал пенал за госцох и Будучносц у остатнєй минути першого полчасу зменшала на 2:1, та таки резултат ґарантовал интересантни други полчас. 30. СЕПТЕМБЕР 2016.

Други полчас почал зоз Искрову инициятиву, а госци ше добре тримали у перших 10 минутох, а потим од 57. до 64. минути Искра дала 3 ґоли и ришела питанє побиднїка. Ґоли дали перше Сердар, а вец два раз Ери. После пиятого ґола на терену бавела лєм єдна екипа, а то була Искра. У 72. минути Малацко дал шести ґол, а исти бавяч у 81. минути за конєц дал ґол яки ридко мож видзиц на наших фодбалских теренох, кед зоз половки терену лобовал ґолмана Будучносци и на найкрасши способ положел точку на тото змаганє. Резултат могол буц ище прешвечлївши, понеже Искра мала ище даскельо вигодни нагоди, а два раз бавяче потрафели и стативу. После того кола Искра на другим месце на таблїчки зоз 13 бодами. У 7. колє Искру обчекує ище єдно чежке госцованє у Бачким Ґрадишту, а дочека ю екипа Войводини, котра на 4. месце на таблїчки зоз двома бодами менєй од Искри. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПРОБЛЕМИ СПОРТСКИХ РИБАРОХ – ЯК ОЧУВАЦ НАШО ВОДОЦЕКИ

ЛОВ НА ЗЛАТНУ РИБКУ

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Велї постали спортски рибаре насампредз пре вельку любов ґу тому спорту, хтора источашнє и любов ґу природи. Нєт векшого задовольства, так гваря рибаре, кед риба добре „цвенка”. Окрем того, на води, голєм на хвильку, лєгчейше ше забува на каждодньови проблеми и бриґи. Медзитим, покля рибаре буду мац свою оазу?

тоти три риби нє мож влапиц, а дзе аж спомнути пейц кили. Зменшанє рибового фонду настало з нєдобрим ґаздованьом, одно сно нє водзеньом рахунка и нє чуваньом. – Трицец роки, кед нє и вецей, знїщовани рибови фонд. Рибу ше ношело барз вельо, нє водзело ше рахунка же ше рибов фонд муши обнавяц. КрадоСЛОВО ЗАКОНА, КОНТРА ше нє вибераю средства як уловя рибу. ПОДЛИХ ЗВИКНУЦОХ Ту на Дунаю и околней беґельскей системи при Новим Сад зе хаснує ше Водоцеки на териториї АП Войвоструя и бутан за ловенє риби. То нїґдзе дини – Дунай, Тиса, Єґричка, поточки у швеце нє допущене, та анї у нас. На(на подручу Бачкей их єст шейсц), як и жаль, слаба нам чуварска служба, а и беґельска система ДТД, кед слово о рибокрадоше добре орґанизовани, анї спортским рибарстве, под юрисдикше нє боя од чуварох. Часто ше случує цию Риболовацкого союзу Войводини. же су порихтани на битку, та и на У каждим другим смислу о нїх ше стаДушан Йованович штрелянє. Окрем рибокрадошох, рибов ра Явне подприємство „Води Войводифонд знїщели на свой спо соб и привредни риболовни”. На дзепоєдних водоцекох, хтори предвидзени зоз ци. Лапаю рибу без огляду на забрани хтори по стоя законску реґулативу, дошлєбодзене привредне рибар- през рок на одредзени файти. Потим, по ставяю вецей ство. Каждого року заинтере сованим физичним осо- галови як им дошлєбодзує Закон – гварел предсидатебом ше видава рочни дозволи за привредни, як и до- ль Риболовецкого союзу Войводини Душан Йованозволи за спортски риболов. Цени велїм нє по смаку – вич. Абсурд ище векши по тим питаню кед на очигляд спортски рибаре за дозволу дали 6 000 динари, а дозвола за привредни риболов, хтори видава ЯП „Води преходнїкох и гражданох Нового Саду, хтори ше любя шпацирац по Ново садким кею, рибаре розцагую Войводини”, коштала 120 000 динари. Спрам слова Закону, спортски рибаре, циґоньчкаре, свойо галови, цо им тиж Закон нє дошлєбодзує. Прешлого року водзени три по ступки у суду пре нєби нє шмели влапиц вецей як три квалитетни риби, лєбо вкупно пейц кили на дзень. Медзитим, яки об- законїти риболов. Двоме рибокрадоше обвинєни так ставини зоз рибовим фондом, часто ше случує же анї же буду покарани пенєжно, лєбо зоз гарештованьом.

оглядом на специфичносц спорту, бо рибарство и привредни конар, проблеми у спортским риболове, мож повесц векши и чежко их ришиц. Насампредз же у їх ришованю нєобходни вельки пременки, та аж и пременки у роздумованьох.

БОГАТСТВО ВОДОЦЕКОХ Найвекши водоцеки на подручу АП Войводини рики Дунай, Тиса и Сава. Дунай длугоки 2 857 километри и по длужини ше находзи на 21. месце на швеце и на 2. у Европи. Чече през дзевец держави (Нємецка, Австрия, Словацка, Мадярска, Горватска, Сербия, Болгарска, Румуния и Україна). Цек хтори преходзи през Сербию длугоки 588 километри. Окрем спомнутих рикох, у Войводини єст ище вецей як дзешец рички и коло 50 поточки и даскельо озера. Нажаль, велї з нїх маю проблем заґадзеня.

34 РУСКЕ СЛОВО

ПЕТИЦИЯ То була причина прецо Риболовецки союз Войводини порушал подписованє петициї за утаргованє привредного рибарства на домашнїх рикох. По тераз назберали 4 000 подписи, а як надпомнул предсидатель Союзу Душан Йованович, зоз Министерства за польопривреду ше ище чека одвит. – До Министерства зме по слали нашу вимогу же бизме бешедовали зоз ресорним министром Бориславом Недимовичом, алє зме по тераз ище нє достали одвит. Перше були виберанки, та нє було термини же би нас прияли, вец почали рочни одпочивки. Вше були даяки, най повем, вигварки. Предпоставям же тераз шицки ро14. OKTOБЕР 2016.

СПОРТ барох „Коляк” зоз Рускобя и же пошвидко окончиме розгварго Кере стура. ку зоз министром и же нас вецей нє Як и инд зей, и ке ре будзе иґноровац – гварел предсидастурски рибаре ше трапя тель РСВ Душан Йованович. зоз крадошами. КонстантЗоз петицию ше вимага вименки ни су проблем уж роками. Закона о защити и отримуюцим ха– Рибу ше краднє и зоз снованю рибового фонду зоз хториструю и зоз галовом. Крама би ше утаргло привредни риболов доше ше анї нє боя од нас, на рикох у Сербиї. З такима законбо знаю же ми нє маме скима предписанями, як надпомнул компетенциї одняц им риДушан Йованович, ище вецей бизме бу и нє до шлє бод зе ни були блїжей ґу европским державом средства. Аж би и ми моу хторих таке опредзелєнє длуго по гли одвитовац як крадостої. ше, кед бизме им дацо Дунай на часци од Бачкей Паланки вжали. Чуварска служба по Чортановци чуваю шейсцме чувана нашим терену нє по ре, цо очиглядно мало. Окрем того, стої. Дакеди зме мали, и як змоцнєнє анґажовани ище два добре робела, алє спрам особи як обезпеченє. Гоч чуваре донових предписаньох, вебре опремени, маю авта и чамци, цей нє маме право анґачежко виходза на край зоз крадошаМихал Пашо жовац своїх чуварох. Моми. жеме поволац чувара и поКоличе ство риби у Дунаю, як твердза спортски рибаре (алє гевти прави и че сни), ра- лицию зоз Кули, хтори хто зна чи би пришли и кеди пидно зменшане. О яким количе стве слово конкрет- би пришли. Чуварска служба нє орґанизована добре, но ше будзе знац по конєц идуцого року, кед будзе за- бо єден чувар анґажовани за вецей општини. З другокончени проєкт мониторинґу хтори розпочало ЯП го боку, роби лєм осем годзини, цо значи же беґель практично анї нє обезпечени од крадошох 16 годзини „Води Войводини”. дньово. Кед ше порахує, и менєй, прето же тот єден чувар нє може кажди дзень сцигнуц на шицки тереОД ЧУВАРОХ ПО КРАДОШОХ ни. Вшелїяк же ше у тим напряме муши дацо премеКед слово о обставинох на наших риболовних тере- нїц – надпомнул Михал Пашо. У беґельох коло Руского Кере стура, за тераз риби нох, обставини вшелїяки. Вербащанє ше уж роками трапя зоз заґадзеньом часци беґеля хтори преходзи ище єст. Добре ше лапа потьку и харчу. Алє, як надпрез центер городу, а заґадзує воду по цалей општи- помнул Михал, проблем на беґелю тот же ше барз ни. По тим заґадзеню Вербас у верху нєславней та- розширела трава. Так повесц же прейсц по беґелю блїчки найвекших еколоґийних катастрофох у шве- мож лєм по штредку. Можебуц же би ше вредни кеце. Прето вербаски спортски рибаре, кед сцу лапац ре стурски рибаре лапели до роботи и очисциц беґерибу, хтору би жадали и руциц на плех лєбо до котлї- ль, алє, нажаль, нє маю нєобходни машини з хторима ше то роби. То єдна файта заґадзеня води, хтора нє ка, муша пойсц налапац ю даґдзе индзей. Коцурци од прешлого року нє маю свойо здруженє. така опасна як заґадзенє од одрутних индустрийних Одно сно, тедишнї предсидатель задзековал, а нового водох хторе нєдавно ознова, по хто зна хтори раз, нанє вибрали, та хто сцел и далєй лапац риби, по дозво- правело вельку чкоду на часци Велького бачкого белу мушел пойсц до Вербасу. Кед слово о дозволи, ґелю хтори преходзи през Србобран. Причина тей еколоґийней катастрофи, хтора вивотреба надпомнуц же велїм була драга, та свойо членлала вимеранє велького количе ства риби, нєпозната. ство у здруженю замарзли по вигоднєйши часи. Здруженє спортских рибарох „Коляк” зоз Руского Предпо ставя ше же даєдна з вербаских фабрикох виКере стура од нєдавна ма нового предсидателя. На то- пущела до беґелю опасни одрутни води, цо ше уж вету функцую вибрани Михал Пашо, а пред тим ю цей раз по тераз случовало. Єдине ришенє у таких нагодох то же би ше зоз Коокончовал Владимир Джуджар Цуки. Коляк чишлї цура упумповйовало векши количе ства чистей води, 150 членох спортских рибарох. – Число наших членох приблїжно исте як цо було и алє и то нє тирваце ришенє. Тирвацше ришенє би бупо тераз. Члени углавним зоз Руского Кере стура, алє ло кед би ше конєчно зопарло константне заґадзовамаме членох и зоз других ме стох зоз околїска. Очеку- нє беґельскей системи хтора преходзи през Вербас. єм же нарок будзе вецей членох. Дозволи за тот рок Окреме кед би ше го вичисцело. Як мож заключиц, спортским рибаром у Войводибули 6 000 динари за сениорох, 3 000 за пензионерох, хтори ище плацели и членски карти по 500 динари. ни, же би ришели шицки спомнути и нє спомнути Пионире по тераз були дакус занєдзбани и нє було их проблеми, мало би була єдна златна рибка хтора би вельо, та зме им подзелєли членски карти задармо. им сполнєла жаданя. У каждим поглядзе би мушели Но, заробели их прето же ше дзечнє уключовали до швидше реаґовац и винаходзиц ришеня, бо ше годно акцийох хтори зме мали на нашим терену – гварел случиц же у водоцекох на тих про сторох чежко будзе Михал Пашо, предсидатель Здруженя спортских ри- влапиц и обичну рибку. ■ 14. OKTOБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXII ЧИСЛО 41 (3702) НОВИ САД, 14. OКТОБЕР 2016. РОКУ

ПЕРФОРМАНС О КУЛТУРИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ПОЧАЛО ПРИЯВЙОВАНЄ НА „ДНЬОВКУ”

■ ПРОБЛЕМИ У СПОРТСКИМ РИБОЛОВЕ Фото: Єлена Лазор

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПО ЧИМ БУДЗЕ ЗAПАМЕТАНА ПОЛЬОПРИВРЕДНА СЕЗОНА Фотоґрафия: K001_0002P