Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 39 (3804) НОВИ САД, 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

■ НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ Фото: В. Вуячич

ОСТАТНЇ РАЗ У ТЕРАШНЇМ ЗВОЛАНЮ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, отримана креативна роботня зоз назву „Вистава акварелох Андреи Палатинус – Роботня за дзеци”. Роботню водзела Анамария Регак, а дзецом було найинтересантнєйше накадзи ше почало лїпкац, фарбиц, пра-

виц койцо з пластелину, а Регакова им помогла же би були креативни, алє же би дацо нове и научели и дружели ше. Ирина Гарди Ковачевич на интересантни способ дзецом приблїжела уметнїцку технїку – акварел, алє и потолковала же уметнїца Андреа Палатинус дошлїдна французкей традициї и по тим же малює силуети, животинї як домашнї любимци и природу.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ П

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: 0710P

Фото: Вероника Вуячич

ПРИРОДА И УМЕТНОСЦ У ЗАВОДЗЕ

■ УПИШЦЕ ШЕ ДО ОКРЕМНОГО ВИБЕРАЦКОГО СПИСКУ!

РОВНОПРАВНОСЦ У ТЕОРИЇ И ПРАКСИ

Пише: Саша САБА ДОШ, мастер историчар

Як особа хтора у векшей, лєбо меншей мири участвова-

Фото: В. В.

лує же би участвовали у орґанизациї рижних змистох и ла у обидвох потерашнїх директних виберанкох за На- манифестацийох, алє ше их пре їх роки досц часто (гоч ционални совит рускей националней меншини, хаснуєм нє вше) виключує зоз концепцийного обдумованя, найнагоду хтору ми „Руске слово” дало же би сом винєсол частейше пре младосц и „нєискуство”. По питаню понядаскельо свойо становиска и думки вязани за участвова- ца нєискуства, мушим ше вияшнїц на слїдующи способ: воно ше нє здобува з роками, нє младих у виберанковим алє зоз тим цо робиш. Ситуапроцесу. Абсолутно ше заклаМлади людзе нєшка здобуваю ция пред 30 – 40 роками, та и дам за уключованє младих до рижни форми формалного пред 10 - 15 роками, ше у вепо ступку вибераня орґанох и нєформалного образованя, лькей мири розликує од тей културней самоуправи нашей нєшка, и у дружтве, и у рупрез ученє странских язикох, националней меншини, трискей заєднїци. Насампредз, мам же би ше цо векше число рижни роботнї и едукациї, студиї млади людзе нєшка здобуваю Руснацох младших од 30 рои дошколовйованя у рижни форми формалного и кох живота требало уписац до иножемстве, волонтерску, нєформалного образованя, Окремного виберацкого спита и плацену роботу на рижних през ученє странских язикох, ску, на чим ше упарто робело манифестацийох рижни роботнї и едукациї, у Роботним целу за младеж у державного и медзинародного значеня... студиї и дошколовйованя у чаше док и я бул уключени до Искуство ше нє здобува з роками, иножемстве, волонтерску, та його роботи. Насампредз треалє зоз тим цо робиш. и плацену роботу на рижних ба висц на виберанки и заоманифестацийох державного кружиц лїстину по власней и медзинародного значеня, та дзеки и на тот способ участвовац у креированю напряму у хторим ше у наступ- аж и рижни физични роботи. Искуство зоз тогорочну ним штиророчним периодзе наша заєднїца будзе рушац. „Червену ружу” було досц позитивне и треба го прешиМедзитим, окрем тих общих местох, сцем повесц дацо и риц. Нє треба обвиньовац дакого хто, наприклад, бул воо поєдинєчних питаньох вязаних за младеж о хторих ро- лонтер на „Еґзиту“ же є автоматски процивнїк рускей традициї, алє треба роздуздумуєм уж мешацами, кед нє мовац на таки способ же и роками. мож источашнє и пожертвоНа першим месце треба спомПрипаднїки нових ґенерацийох рускей вано пестовац скарб наших нуц спо соб на хтори млади заєднїци мушели би буц третировани як предкох и твориц якушик участвую у процесох одлучоровноправни у роботи одборох нову, власну традицию. ваня, як и у орґанизацийних и роботних целох Националного совиту, Врацим ше на тему Нациопроце сох у рускей заєднїци. як и орґанох управи руских институцийох налного совиту и руских инМож повесц же ше спрам нїх ституцийох. Закладам ше за досц часто одноши на таки тото же би, у складзе зоз госпособ же их ше вшелїяк поворе наведзеним, припаднїки нових ґенерацийох були третировани як ровноправни у роботи одборох и роботних целох Националного совиту, як и орґанох управи руских институцийох. Предходни искуства нам гуторя же млади часто хасновани як „прикраска”, алє їх глас нє бул достаточно уважовани. Щиро ше наздавам же ше тота пракса цо скорей пременї. Закончуюци свойо думки, сцем поручиц читачом же участованє у виберанковим процесу наисце важне, алє вельо важнєйше допринєсц своєй заєднїци на креативни способи – през писанє, виводзацку уметносц, орґанизованє рижних нових змистох и манифестацийох, наукововиглєдовацку дїялносц, як и през потримованє тих хтори ше з вельку усиловносцу намагаю охабиц дацо нове и ориґиналне свойому народу. На таки способ кажде з нас може постац „дїяч”, лєбо як ше то уж нєшка вола.■

2 РУСКЕ СЛОВО

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 6–7. Уписованє до Окремного виберацкого списку

■ Нашо места 10. Акция добродзечного даваня креви у Коцуре

■ Економия 12–13. Афирмованє туристичних потенциялох Кере стура

■ Култура и просвита 17. Руски дружтва на Фестивалу фолклорних традицийох у Вербаше

■ Литературне слово 19–22. Школа живота

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Ксения Йованович зоз Керестура

■ Духовни живот 28. Преславени Кирбай у Дюрдьове

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. СБ „Яша Баков” – турнир у малим фодбалу „3 на 3”

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Зоз роботнї за дзеци у Заводу за културу войводянских Руснацох Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

РОК МАЛИХ И ВЕЛЬКИХ ЮВИЛЕЙОХ Зоз заєднїцку виставу роботох младих уметнїкох „Зоз слику вєдно”, хтора почнє того викенду у Сучасней ґалериї у Суботици, почнє означованє 10 рокох роботи пейцох заводох за културу меншинских националних заєднїцох хтори у найвекшим чишлє жию у АП Войводини – горватского, румунского, словацкого, мадярского и нашого, руского. После Суботици, вистава ше преселї до Нового Саду, потим до Зренянину, и по Новим року, до Сенти. Поправдзе, меншински заводи за културу, формално основани пред вецей як 10 роками – наприклад, одлуку о снованю Завода за културу войводянских Руснацох Скупштина АП Войводини принєсла 10. марца 2008. року, а наш Национални совит як соснователь 28. марца. Медзитим, як мож провадзиц з медийних архивох, потим прешол єден час у конституованю, з „пробну” роботу ше почало вєшенї, а конкретнєйше аж шлїдуюцого, 2009. року. Прето ше и означованє ювилея установох чия мисия насампредз очуванє, унапредзенє и розвой култури меншинских националних заєднїцох, предлужи и нарок. Кед слово о нашим Заводу, барз вельке практичне и символичне значенє же и 2019. рок будзе ювилантски. Перше, бо ше трафи у року кед Нови Сад, город дзе му шед зиско, буд зе Младежска пре стол нїца Евро пи (Опенс2019), а друге, бо у тим року преславиме и 100 роки од снованя Руского народно просвитного дружтва. Значи, у шлїдуюцим року, руска заєднїца на тих просторох на єден способ завре єден полни круг – од снованя РНПД у хторим корень култури, та и єствованя Руснацох на тих просторох у нєшкайшим значеню, та по Завод хтори ше през предходни 10 (нєлєгки) роки потвердзел як кредибилна институция, алє и место дзе руска култура достава нови димензиї и ровнї, од традицийней, прейґ академскей по алтернативну, иншаку и сучасну. О конкретних програмох и подїйох вязаних за рочнїцу Заводу „Руске слово” у наступним периодзе будзе детальнєйше писац, а тиж так и провадзиц и медийно потримовац активносци и плани хтори Завод будзе мац у часу пред нами, у хторим ше после полного кругу розпочнє нови.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

ОТРИМАНА 14. СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ОСТАТНЇ СХОД У ТИМ СОСТАВЕ На дньовим шоре було дзешец точки, углавним у вязи Заводу за културу войводянских Руснацох, активносцох Вивершного одбору медзи двома зашеданями Совиту, а додзелєни ище два стипендиї школяром першей класи Ґимназиї у Руским Керестуре Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох, стреду 19. септембра, отримана 14. схадзка Националного совиту рускей националней меншини. Схадзки присуствовали 13 члени Националго совизту, а предшедал Славко Рац.

Позитивне думанє Совит дал на Одлуку о пременки правилнїка о дод зельованю стипендийох школяром першей класи Ґимназиї у Руским Кере стуре. До початку школского року подзелєни осем стипендиї школяром, а по Правилнїку о стимулованю и стипендийох школярох хтори жадаю школованє предлужиц у Ґимназиї у Руским Кере стуре, зарисоване додзелїц дзешец стипендиї. Дефиновани и спо соб и критериюми додзельованя хтори предвидзує и вимогу компетентних особох зоз школи. Так на вимогу оддзелєнского старшини Татяни Бучко Рац стипендию до стали ище двойо школяре по одлуки Совиту. То Роберт Макаї, хтори ше уписал до Ґимназиї у Руским Кере стуре у другим уписним термину и Силвия Маґоч, хтора ше до Ґимназиї преписала на початку школского рока. РИШОВАНЄ ДЛУСТВОХ Директорка Заводу Анамария Ранкович, пояшнєла вименки у Финансийним плану хтори настали прето же окрем уж розподзелєних средствох, на рахунок сцигли вецей пенєжи по конкурсох и од Националного совиту хтори розподзелєни на програми у плану. За прешли рок Завод до стал од ре сорних секретариятох 6, 6 милиони динари, а на рахунок уплацени ище 1,25 милиони динари, цо були наменски средства. Национални совит финасовал фахову помоц културноуметнїцким дружтвом и адаптацию старей рускей хижи. По конкурсох Город Нови Сад финансовал проєкт „Виртуални мо сти Михайла Лїкара”, а и Фондация „Нови Сад 2021” помогли проєкти и „Културни скарб през мой обєктив”. Конєчни салдо з хторим у тим ро-

4 РУСКЕ СЛОВО

Фото: В. Вуячич

ДОДЗЕЛЄНИ ИЩЕ ДВА СТИПЕНДИЇ

ку Завод финансовал свойо проєкти бул вецей як 8,1 милион динари. Дзекуюци порозуменю компетентних, Завод по конєц рока вимири и длуство за порциї на авторски гонорари, хтори настали пре пременки у спо собе уплацованя. Пракса була же ше порцию на мено авторских гонорарох уплацовало на вецей жиро-рахунки, док така пракса нєпретаргнута. Тераз же обєдинєно уплацує, а минус хтори настал пре камату ше з часом звекшовал. Но, директорка Заводу надпомла же по конєц рока будзе виплацена остатня рата длуства, та ше од идуцого року „руши од нули”. У ставки трошкох наведзени трошки интернету, хтори мушели буц виплацени авансно за три мешаци. То, як надпомла директорка Заводу Анамария Ранкович, було єдине ришенє частих виключованьох на початку рока, бо Завод аж у априлу достал першу часц средствох за свою дїялносц. Обновйованя веб сайту нєобходне прето же ше хасно вате лє його зми сту по но со ва ли же дзе по єд ни значни електронски виданя Заводу нє було видно и нє могло ше их хасновац. Тиж так, материялни трошки ше звекша ли, бо купени и єден рахункар, а з оглядом на тото же ше на полїчкох Заводу назбера ло шумне число кнїжкох, компетентни институциї вимагаю же би дахто од занятих ишол на обуку и покладал испити за библиотекара. Трошки звекшани и за символичну суму хтора видвоєна за репре зентацию фе стива ла „Ружова заградка”. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Кед слово о програмских трошкох, директорка надпомла же зменшани драгово трошки и дньовнїци, а за идуци рок планує ше зменшац трошки осиґураня. ПЛАН ЗА ИДУЦИ РОК Завод за културу войводянских Руснацох рахує же на рахунку будзе мац исту суму и идуцого року. Кед слово о плану Програми Заводу за идуци рок, поробени є напредок, скорей як потераз же би ше предбегло нєдостаток пенєжу у каси за дїялносц на початку рока. План програми Заводу подобни плану хтори мал того року. Звекшани є за даскельо нови проєкти. У плану за идуци рок видаванє Зборнїка роботох младих науковцох, капиталней Моноґрафиї на трох язикох хтора на тему нашей историї, означованє 100рочнїци Руского Народного про свитного дружтва, пописованє хорских композицийох, сотруд зованє зоз другима Заводами, означованє Националного швета, потим ре а ли зо ва нє по рєкта „Ру ска култура у рамикох означованя Европскей пристолнїци младих 2019”. Помоц културноуметнїцким дружтвом у планє и за идуци рок, а ту и проєкт „Вибудов будуцих ґенерацийох” у рамикох хторого буду отримани вецей роботнї наменєни наймладшим. Традицийно, Завод и идуцого року потрима фе стивал „Ружова за-

градка”. Но, то лєм рамикови план, бо як и потераз, през рок ше вельо койчого пременї, та ше можебуц и план Програми звекша. Национални совит дал позитивне думанє за спомнути точки, як и за точку хтора ше одноши на спорозуменє помедзи Заводом и Совитом о реконструкциї и хаснованю про стору у улїци Матици Сербскей дзе би ше требал пре селїц Завод. Слово о документу хтори лєм потвердзенє намири наших институцийох и вон нє ма чежину контракту. На схадзки потвердзени одлуки Вивершного одбору хтори ше одноша на даванє мена улїцох, менованя директорох образовних установох, потвердзени и предклади за розподзельованє средствох хтори до стати по Конкурсох за софинансованє програмох и проєктох значних за културу и уметносц националних меншинох у АП Войводини за тот рок.■

НА КОНЦУ МАНДАТА Тота, 14. схадзка Националного совиту рускей националней меншини, була остатня у тим зволаню, односно у тим составе. Од новембра будземе мац нового предсидателя и членох Совиту. У очежаних условийох принєшени значни одлуки, витворени добри програми, помогло ше у реализациї истих. – На концу мойого мандату на функциї предсидателя Националного совиту, мушим надпомнуц же зме робели у очежаних условийох. Пол мандата були єдни обставини и єдна политична структура на власци, а у другей половки на власц пришла друга политична структура. У першей ми були шицки дзвери отворени и могли зме максимално вихасновац таки обставини на хасен шицким нам. У другей половки шицко було иншак и чежко зме доходзели до ришеньох проблемох з хторима зме ше стретали – гварел терашнї предсидатель Националного совиту рускей националней меншини Славко Рац. На питанє цо би ше могло видвоїц як векши резултати роботи Совиту, предсидатель Рац видвоєл даскельо ствари. То насампредз адаптация старей Рускей хижи у Руским Керестуре хтора под защиту држави од шейдзешатих рокох прешлого вику. Остатнїраз є реконструована 1995. року з нагоди 250-рочнїци нашого 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

приселєня на тоти простори. Од теди по нєшка, так повесц, хижа ше звалєла, алє дзекуюци намаганьом и потримовки компетентних институцийох, ознова є ушорена. Потим, купена хижа у улїци Матици Сербскей дзе би ше требал преселїц Завод за културу войводянских Руснацох. То атрактивна локация, а ище ше чека нєобходни дошлєбодзеня же би ше конєчно почало єй адаптацию. Вшелїяк же єдна зоз значних добрих акцийох Совиту, то злєпшанє условийох за роботу културно-уметнїцких дружтвох. Шицко то материялни ствари хтори обезпечую лєпши условия за роботу. Нажаль, нє посцигнути очековани резултат кед слово о уписованю дзецох зоз України до руских оддзелєньох у школи у Руским Керестуре. Предсидатель Славко Рац на концу поручел новому предсидательови и членом Националного совиту же би нови Совит требал предлужиц шицко цо давало добри резултат у його мандату. Насампредз би требали зачувац и отримац календар манифестацийох. Нови Совит би требал закончиц розпочати роботи коло хижи у Матици Сербскей у Новим Садзе. Нови состав би требал принєсц нови ентузиязем, добри идеї и упартосц. А кед будзе требац, як надпомнул, вше є порихтани помогнуц.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

УПИСОВАНЄ ДО ОКРЕМНOГО ВИБЕРАЦКОГО СПИСКУ

ПЕРШИ КРОЧАЙ ҐУ ВИТВОРЕНЮ МЕНШИНСКИХ ПРАВОХ

Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Без уписованя до Окремного виберацкого списку, припаднїки меншинских националних заєднїцох нє можу директно уплївовац на сполньованє колективних правох з обласци културней автономиї. Насампредз, нє можу гласац и кандидовац ше за Национални совит, виберац и буц вибрани

писованє до Окремного виберацкого списку єдноставна и швидка процедура, алє заш лєм вимага особне анґажованє поєдинца, бо ше окончує лєм на особне жаданє и по шлєбодней власней дзеки. Поступок подобни и кед ше особа першираз уписує, и кед потребне ажуровац особни податки уж уписаних гражданох. Од документох потребна важаца особна карточка. Треба надпомнуц же граждан може буц уписани лєм до єдного Окремного виберацкого списку, и гласац лєм за совит тей меншинскей националней заєднїци за хтору ше вияшнєл. Шицки поєдинєчносци у процедури уписованя до Окремного виберацкого списку Министерство державней управи и локалней самоуправи потолковало у обвисценю хторе наменєне гражданом, алє и занятим у компетентних орґанох державней управи, же би ше у подполносци випочитовало тото право. Поступок уписованя до Окремного виберацкого списку националних меншинох ше окончує у складзе зоз Законом о националних совитох националних меншинох и Правилнїком о способе водзеня Окремного виберацкого списку националних меншинох. У члену 47. Закона о националних совитох националних меншинох утвердзене же Окремни виберацки списoк официйна евиденция до хторей ше припаднїки националних меншинох уписую виключно лєм на особну вимогу, односно по власней дзеки. Закон у члену 52. прецизує же ше вимога за уписованє придава орґану управи локалней самоуправи спрам

ОСТАТНЇ ТЕРМИН Ришенє о упису до Окремного виберацкого списку по 19. октобер видава Општинска управа, а после того датума (кед ше тиж закончує и термин за придаванє виберанкових лїстинох до Републичней виберанковей комисиї), вимогу и далєй годно придац на локалу, алє видаванє преходзи до инґеренциї компетентного Министерства за державну управу и локалну самоуправу у Беоґраду, и прето ше длужей чека же би сцигло Ришенє. Прето препорука же би ше гражданє благочасово уписали. Упис, або вименка у Окремним виберацким списку муши буц приявени найпознєйше по 1. новембер, односно 72 годзини пред заключованє Окремного виберацкого списку. Виберанки за национални совити буду отримани на нєдзелю, 4. новембра

6 РУСКЕ СЛОВО

места биваня. Вимога муши буц у писаней форми, на окремним формулару хтори муши буц своєручно подписани, а достац го мож на месту уписованя. Министерство окреме надпомина же, з оглядом же ше з подношеньом вимоги за уписованє до Окремного виберацкого списку источашнє виражує и национална припадносц, у смислу члена 47. Уставу Републики Сербиї, тото питанє нєобходне толковац у контексту потреби обезпечованя дїлотворних и подполних правних рамикох хтори оможлївюю витворйованє шлєбоди виражованя националней припадносци. Источашнє, державни орґан на розуме муши мац и предписаня о зверлївосци з хторима ше реґулую защита и обробок окреме чувствительних податкох хтори предписую строгши поступок у поглядзе форми и змиста. БЛАГОЧАСОВО ПРЕВЕРИЦ ПОДАТКИ Превериц же чи сце уписани до Окремного виберацкого списку мож на сайту Републичней виберанковей комисиї, односно Министерства державней управи и локалней самоуправи (https://upit.posebanbirackispisak.gov.rs/). У случаю же ше податки нє складаю – Наприклад, уписани сце одскорей, алє сце ше у медзичаше преселєли, а ище вше вам указує старе гласацке место, нєобходне особнє пойсц до општинскей управи же би ше податки ажуровали. Забунку уноши обчекованє же ше од лєта, кед Народна скупштина прилапела сет нових законох з обласци меншинскей културней автономиї по хторих буду отримани и наступни виберанки, шицки пременки у статусу гражданох у Окремним виберацким списку буду ажуровац по автоматизму, як цо то случай у Общим списку за шицки други виберанки. Медзитим, понеже ше закони нє применюю ретроактивно, заправо барз мали часови рамик – лєм остатнї мешац – два, же би ше случела пременка податкох хтору система реґиструє. Окреме же ше то одноши, як нєурядово мож дознац од компетентних, лєм на новоуписаних гласачох. Значи, кед же сце уж одскорей уписани до Окремного списку, алє сце у медзичаше меняли адресу лєбо даєден други особни податок, найсиґурнєйше особнє пойсц до општини. За упис задлужени општински управи, алє Министерство державней управи и локалней самоуправи, з цильом олєгчованя процедури и економичносци уписованя препоручує же би ше у складзе з условиями оможлївело 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

STANOVISKA и уписованє у месних канцеларийох, за цо потребне одвитуюце овласценє началнїка локалних општинских управох.

Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ОПШТИНСКИ УПРАВИ И МЕСНИ КАНЦЕЛАРИЇ Гражданє Руского Керестура котри потераз нє уписани до Окремного виберацкого списку, од 24. септембра то можу зробиц и у канцелариї матичара на адреси Маршала Тита 80 у Руским Керестуре кажди роботни дзень найпознєйше по 19. октобер, а Ришенє о упису би требало сцигнуц на адресу гражданох. У канцелариї матичара нє мож приявиц пременки у податкох, то мож зробиц лєм у Општинскей управи у Кули на шалтеру число 2, дзе ше гражданє Кули тиж можу и поряднє уписац до списку. Упис до Окремного виберацкого списку у Вербаше роби ше у Општинскей управи у улїчки Маршала Тита число 89, канцелария 9, од 7 по 15 годзин. На териториї Општини Вербас, упис оможлївени и по валалох, у месних канцеларийох. У Коцуре ше до Окремного виберацкого списку мож уписац при матичарови Дюрови Макайови у коцурскей Месней заєднїци кажди роботни дзень од 7 по 15 годзин. Општинска управа Вербас и соботами орґанизує дежурства од 10 до 15 годзин, а дежурства у месних канцеларийох, всоботу од 10 по 12 годзин. Гражданє зоз териториї Општини Жабель тото можу окончиц у Општинскей управи, у будинку Општини Жабель у улїци Николи Тесли 41 у Жаблю кажди роботни дзень од 7 по 15 годзин. Контакт особа Предраґ Топич котри задлужени за ажурованє виберанкових спискох. Упис ше муши окончиц особнє, а особи котри нєрухоми можу ше приявиц у валалскей месней канцелариї же би компетентни вишли на терен. Уписац ше мож и у Меснай канцелариї у Дюрдьове, а кед будзе потреби годно и у Ґосподїнцох. Вецей информациї мож достац на телефон Општинскей управи Жабель 021/210-22-90, Месней канцелариї Дюрдьов 021/210-23-14 и Месней канцелариї Ґосподїнци 021/210-23-15. У Новим Садзе, упис до ОВС, лєбо вименки особних податкох гласача, конча ше у Городскей управи за общи роботи на Площи млодятох 7. Канцелария у дворе, прейґа шалтер сали, а робота зоз странками од 8 до 15 годзин. У Шидзе, до Окремного виберацкого списку мож ше уписац у шедзиску Општинскей управи Шид, улїца Карадьордєва число 2, канцелария число 1, кажди роботни дзень од 7 до 15 годзин. У Општини Сримска Митровица гражданє, припаднїки националних меншинох, ше до Окремного виберацкого списку можу уписац у просторийох Городскей управи за общи и заєднїцки роботи и маєток Сримска Митровица, у канцелариї 11. Просториї Управи ше находза у улїци Святого Димитрия, число 13. Телефон на хтори мож достац информациї: 022/610 264. Гражданє Општини Бачка Тополя до Окремного виберацкого списку можу ше уписац у шедзиску Општинскей управи Бачка Тополя, у улїци Маршала Тита число 30, кажди роботни дзень и соботу од 7 до 14 годзин, а контакт особа Норберт Сатмари. Ту упис лєбо вименку годно покончиц по 20. октобер. У Суботици, до Окремного виберацкого списку мож ше уписац у Городскей хижи на Площи шлєбоди 1, у канцелариї 215 на другим поверху.■ 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

КОСОВСКИ ЦИКЛУС Бриселски диялоґ у тей хвильки у шлєпей улїци, гоч то нїхто нє сце повесц на тот способ. Углавним ше бешедує о тим же ше нє зна кеди будзе предлужени, обвинює ше други бок за ситуацию у хторей диялоґ тераз и так далєй, алє факт же конкретни резултати уж досц длуго нєт. Остатнїраз кед ше предсидателє Сербиї и Косова, Александар Вучич и Хашим Тачи мали стретнуц у Бриселу, випадло же ше обидвоме, кажди посамо, стретли лєм зоз европску шефицу дипломатиї Федерику Моґерини. И пред тим розгварки нє мали даяки конкретни ре зултат, поради ше углавним зводзели на тото же ше ознова зиду. Шицко тото, медзитим, нє причина же би кажди дзень у медийох дахто дацо нє виявйовал о бриселским диялоґу, Косову, стану на терену, Беоґраду и Приштини. Тензию ше отримує каждодньово, док живот преходзи, а други ствари ше ришує. ПКБ наприклад, лєбо РТБ Бор. И то якош и нормалне, нє може живот стануц пре бриселски диялоґ, анї нє треба же би станул, алє проблем у тим же ше зоз диялоґом нїч нє случує, лєм ше прави привид же ше дацо роби по тим питаню, алє конретни резултат нєт. И так, док ше нашироко бешедує o „шерцу Сербиї”, медиї лєм информативно попровадзели вистку о тим же за купованє ПКБ конкуровал лєм єден купец. Же тот комбинат, и тото цо ище важнєйше, його жем, пошол за кельо пошол. Иста приповедка и зоз РТБ Бор: можебуц ми премкло, алє нє здогадуєм ше же сом даґдзе видзел кельо вредзи руда хтора пошла зоз РТБ-ом. Єдноставно, власц зоз Косовом ма тему зоз хтору може махац доокола, док на миру ришує други ствари. И праве прето ми ше видзи же косовске питанє нє будзе ришене ище досц длуго, же тот „косовски циклус”, у маниру народней епики, скоро же безконєчни. Кельо ґод то озбильне питанє хторе вимага часу, сцерпенє и тактизированє, тельо и Приштини и Беоґраду у тей хвильки одвитує же би мали єдну карту на хтору можу бавиц кеди ґод ствари на домашнєй политичней сцени постаню „нєзґодни”. Єдноставно ше отримує тензию, людзом ше посилаю родолюбиви порученя же ше од националного интересу нє одустанє, же ше роби на ришеню хторе би могли прилапиц и єдни и други, а на конкретне питанє – же цо ришенє, нєт одвиту. Єдноставно, нє постої. И думам же нє будзе постояц док и Приштина и Беоґрад нє достаню ултиматум зоз Бриселу же ше муша порадзиц, лєбо... А док ше то нє случи, ниа, вони ше буду стретац, радзиц ше же ше стретню ознова и же нє одуставаю од диялоґу. До шлїдуюцого стретнуца. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА

ЗОЗ СХАДЗКИ УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ

ПРИРИХТУЄ ШЕ ЛЇСТИНУ МЛА ДИХ Руска матка будзе мац лїстину на наступних виберанкох за Национални совит Руснацох. Делеґация Матки того викенду путує на зашеданє Шветовей ради Руснацох/Русинох/Лемкох у Вуковаре, а потим на шоре треци Русин-филм фест у Шидзе Управни одбор задовольни зоз активносцами на пририхтованю своєй лїстини за наступни виберанки за Национални совит Руснацох на хторей буду лєм млади особи. Утвердзени термини даскелїх наступних активносцох хтори орґанизує Руска матка, и участвованє на зашеданю Шветового конґресу РРЛ и Шветового форуму русинскей младежи – за „Руске слово” виявел предсидатель РМ Дюра Папуґа, по отриманей схадзки УО тей орґанизациї у Руским Керестуре, 21. септембра. На схадзки оценєне же добре поробени потерашнї активносци коло формованя лїстини РМ хторей будзе ношитель Борис Фейди зоз Коцура, котри и предсидатель Форума младих РМ. На нєй буду виключно млади особи, затераз их єст 12, а годно буц и вецей. – У наступним тижню, односно до конца мешаца ма буц закончене зберанє подписох потримовки за кандидованє нашей лїстини и то ище у Вербаше и Коцуре. Потераз то поробене – 3. септембра у Кули, дзе назберани 22 подписи потримовки, а шлїдуюци два днї у Керестуре дзе нас 53 особи потримали. Гевти други формалносци покончени – заключел Дюра Папуґа. На схадзки УО РМ було поради и о одходу делеґациї на наступни зашеданя Шветовей ради Руснацох/Русинох/Лемкох (РРЛ), и Шветовим форуму Русинскей младежи. Вони буду отримани 29. септембра у Вуковаре, а културна манифестация „Кед голубица лєцела” у Петровцох исти дзень. З

тим же будзе вихасована нагода пригодно означиц и 15-рочнїцу як формована їх окремна русинска орґанизация Дружтво Руснацох у Републики Горватскей „Руснак”. Як дознаваме од Папуґу, єдна з точкох на зашеданю ШР будзе информация же достати нови просториї у Музею русинскей култури у Прешове дзе глєдали и достали одвитуюци просториї, место на потерашнєй адреси Главней 50 у Прешове. – Будзе розправа о предкладаньох за проєкти Шветового конґреса за 2019. рок, а тиж и информация и догварка о стретнуцу и розгваркох зоз Мирославом Лайчаком котри тераз министер вонкашнїх дїлох Словацкей Републики, а понеже є и делеґат у Европским парламенту, же би нам помогнул у ришованю питаня нєприпознаваня Русинох на Подкарпатю у України – визначел Папуґа. На Шветовим форуму (ШФМ) єдно з найзначнєйших питаньох цо буду розпатрац то же би ШФРМ хтори творя шицки членски орґанизациї, же би дали своїх представнїкох до шицких шейсц конґресних комисийох, за културу, информованє, просвиту, историю, туризем... – Ми як РМ и ШФМ уж витворели же маме представнїка у Комисиї за историю Русинох и вон по новим и предсидатель Комисиї, алє нашо предкладанє же би у шикцих комисийох були и представнїки младих же би вони могли преберац роботу у наступним периодзе – дознаваме од Дюру Папуґу. На прешлей схадзки УО РМ треца точка була догварка о наступних активносцох месних/городских/реґионалних одборох РМ по конєц рока. Так одлучене же III Русинфилм фест будзе отримани перши викенд у октобру, всоботу 6. и внєдзелю 7. октoбра у Шидзе, а тема „Подкарпатє вчера и нєшка”, и порихтана програма. Вец 13. октобра будзе XV Подобова колония Коцур, а 20. октобра у Руским Керестуре будзе отримане треце Стретнуце поетох, литературних и музичних творительох РМ. М. Афич

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОЧАЛО КОШЕНЄ И ВИЧИСЦОВАНЄ ЯРКОХ Концом прешлого тижня, Явне подприємство „Води Войводини” у рамикох порядних пририхтуюцих роботох пред наиходзацима дижджами, почало кошенє и розкерчованє яркох на часци Русинскей улїци. ЯП „Води Войводини” задлужене за ярки котри служа за одводньованє, односно одводзенє атмосферских водох, плановало вичисциц ярки з обидвох бокох драги медзи Руским Керестуром и Крущичом. Зоз механїзацию покошена трава и розкерчени черяки котри обросли ярки, з часци и на Русинскей улїци дзе було найкритичнєйше. М. Дж.

8 РУСКЕ СЛОВО

28. СEПТEMБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА 23. СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ПРИЛАПЕНИ ЗВИТ О БУДЖЕТУ ЗА ПЕРШИ ПОЛ РОКА На схадзки Скупштини општини Шид, отриманей 19. септембра, поведзене же ше у першей половки рока до општинского буджету зляло вецей як 410 милиони динари цо лєм коло 35 одсто планованих средствох, та так и хаснователє углавним достали тоти средства, окреме култура. Понеже за поробени, або започати проєкти зоз других жридлох, пожня средства, обчекує ше же ше и у другей половки рока резулати витворя у запланованих рамикох. Одборнїки, медзи иншим, вигласали и Одлуку о вименкох и дополнєньох Одлуки о буджету Општини Шид за 2018. рок и Одлука о длугорочним задлужованю Општини Шид за финансованє капиталних проєктох за 2018. рок. Принєшена и Одлука о вименкох и дополнє-

ньох Одлуки о способу витворйованя права на материялну помоц дзецом, школяром и студентом зоз териториї шидскей општини. В. В.

СХАДЗКА ОПШТИНСКЕЙ РА ДИ У КУЛИ

У ВЕРБАШЕ

ПОДРАГШЕЛИ КОМУНАЛНИ УСЛУГИ

НА БИЦИҐЛОХ, АБО ПЕШО

На схадзки Општинскей ради у Кули дата согласносц на звекшанє ценох комуналних услугох за шейсц одсто, у шицких явних комуналних подприємствох з териториї општини. Звекшанє ценох пред тим прилапели Надпатраюци одбори явних комуналних подприємствох з териториї општини Кула – „Комуналєц” Кула, „Руском” Руски Кере стур, „Водовод” Червинка и „Роботнїк” Сивец. Цени комуналних услугох остатнїраз звекшани у новембру 2016. року. Мед зи иншим, на схадзки принєшене Ришенє о менованю Комисиї за запровад зованє поступку додзельованя средствох за финансованє проєктох у обласци локалного економского розвою и унапредзенє животу локалного жительства на териториї општини Кула у 2018. року, як и вименки Правилнїка о способе и ришованю вимогох гражданох за надополнєнє чкоди котра наста ла як пошлїдок нападаня занєд збаних животиньох. Општинска рада дала и согласносц на Вименки и дополнєня Плану програми роботи зоз Финансийним планом за програмски активносци Червеного крижа з обласци социялней защити за 2018. рок. М. Дж. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

Европски тидзень мобилносци означени од 16. по 22. септембер. На поволанку Стаємней конференциї городох и општинох – СКҐО, того року участвовала и општина Вербас. На улїцох у Вербаше акция запровадзена пияток, 21. септембра, з назву „Дзень без автох у городох и општинох”, а мото тогорочного Европского тижня мобилно сци бул „Комбинуй и рушай ше”. З тей нагоди предсидатель Општини Милан Ґлушац поволал функционерох локалней самоуправи, директорох установох, подприємствох и других орґанизацийох же би потримали акцию, и пияток, 21. септембра, пришли на роботу без власних превозкох. Тиж так, поволал и гражданох општини Вербас же би ше того дня опредзелєли за алтернативни файти транспорту: бициґлу, явни транспорт, лєбо пешо. До тей Европскей инициятиви кажди рок ше уключа вецей як 2 тисячи городи и општини, зоз 45 державох и вецей як 250 милиони жителє. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО КОЦУР

БАРЗ ДОБРЕ ОДВОЛАНЄ НА АКЦИЮ Добродзечне огньогасне дружтво у сотруднїцтве зоз вербаским Червеним крижом у Коцуре вовторок, 25. септембра, орґанизовало акцию добредзечного даваня креви на котру ше за даскельо годзини одволалo вецей як 40 особи. Коцурски огньогасци уж традицийно, два раз рочнє орґанизую добредзечнє даванє креви на котре ше вше одвола шумне число Коцурцох. Тота акция добредзечного даваня креви була 22. по шоре у орґанизациї коцур-

ского ДОД-у, вецей як штерацецеро пришли, а 34 особи сполнєли условия и дали крев. Орґанизаторе задовольни зоз одволованьом и зоз количеством креви котра назберана. Акцию потримали предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, предсидатель Месней заєднїци Коцур Желько Бєлан, предсидателька ОВС Нови Сад Любица Крняич, заменїк предсидателя ОВС Радослав Милутинович, предсидатель ОВС Вербас Саво Ґркович. У одношеню на прешли роки и акциї котри були орґанизовани у предполадньових годзинох, тота акция була отримана пополадню, од 16 по 18 годзин же би на ню пришли цо вецей валалчанє. З. К.

З КОЦУРСКЕЙ ЄВАНГЕЛСКЕЙ ЦЕРКВИ

ПОШЛИ ВОЛОНТЕРE Накадзи ше закончело лєто, закончена и тогорочна сезона волонтерких кампох и роботох на отвореним котри уж роками орґанизує и реализує Євангелска церква у Коцуре з волонтерами зоз иножемства. Волонтере и того лєта ушорели даскельо места у валалє, едуковали дзеци, помагали старим и фамелийом у потреби. Прешлого тижня у Коцуре пребували осмеро волонтере зоз голандского городу Зутфен. Голандянє були лєм пейц днї, та за тот час нє могли вельо зробиц, алє ше им удало ушориц церковну кухньочку и закончиц роботи на церковней сали котра предвидзена за отримованє виронауки за дзеци, школярох и рижни роботнї и преподаваня котри ше там будзе тримац през жиму.

10 РУСКЕ СЛОВО

Того року, од мая до Коцура на даскельо заводи приходзели волонтере зоз Голандиї котри ушорели амбиєнт у дворе Основней школи „Братство єдинство”, орґанизовали вецей едукациї за ромски дзеци на хторих их учели по анґлийски, алє аж и шиц. През лєто, кус покус, ушорйовали салаш на Косанчичу,

окреме двор и нукашньосц хижи, котра док ше ю закончи, будзе место пребуваня векшим волонтерским ґрупом. З тей нагоди Євангелска церква у новембру очекує госцох зоз Южней Кореї котри у Коцуре отримаю єден семинар и буду бешедовац о стану Ромох у Сербиї, алє и у других жемох, и як мож злєпшац їх стан. У плану бешеди и о їх стану у жеми зоз котрей приходза. Госци би мали обисц и ромски населєня и буду контактовац зоз локалним жительством. Понеже у децембру єст досц швета, а то час кед ше дава и дзелї дарунки, до Коцура, як и дотераз, зоз Голандиї сцигню пакецики и гуманитарна помоц. З. К. 28. СEПТЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

ПОЗАВЕРАНИ ДЕРЖАВНИ АПАТИКИ На териториї општини Кула, позаверани державни апатики котри були у ра ми кох уста но ви Дома здравя (ДЗ) Кула. З роботу предлужела лєм апатика у будинку Дому здравя у Кули, понеже то и условиє за функционованє тей установи, дзе оставаю заняти двойо фармацеути и єден фармацеутски технїчар. На єдней од скорейших схад зкох Скуп штини општини Кула, вигласана одлука о видаваню державних апатикох. Так по 20. септембер заняти у нїх ше могли вияшнїц за стимулативни одпремнїни. З тоту одлуку 14-еро фармацеут ски технїчаре и 1 фармацеут по стали тех ноло ґ и й ни зви шки.

Заварти державни апатики у Кули у Ленїновей улїци, у Руским Кере стуре, Крущичу, Сивцу, Червинки и Липару. Плановане же би апатики були видати найпознєйше по 1. децембер того року, зоз условийом же би закупец мал обовязку пред-

лужиц зоз роботу шицких апатикох и одкупиц лїки котри ше находза на лаґеру. По сле окончованя приватизациї, одно сно видаваня апатикох, надпомнуте же дакедишнї державни апатики почню з видаваньом лїкох з по зи тив ней лї сти ни РФЗО (лїки на белави рецепт) од 1. фебруара 2019. року. Же би ше оможлївело нормалне функционованє Дому здравя, Општина Кула як снователь ДЗ превжала на себе обовяз ку же ви ми ри длу ство, за цо потераз зоз општинскей каси виплацени значни средства по осно ви звон ка суд ских поровнаньох зоз добавячами лїкох. М. Дж.

И ВЕРБАС У КАМПАНЇ „УМ НА ДРУМ”

ДО АВТА ШЕДАЦ БЕЗ АЛКОГОЛУ Аґенция за безпечносц транспорту Републики Сербиї и Совит за безпечносц транспорту општини Вербас орґанизовали у трох вербаских кафеох акцию „Каребни карти”, а мото бул „До авта без алкоголу”. Тота Акция часц кампанї „Ум на друм”, орґанизує ше ю у пейцох локалних самоуправох у Сербиї, а медзи нїма и Вербас, и промовує ше управянє зоз превозним средством без конзуmованя алкоголу.

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

Єдна з найчастейших причинох транспортних нєщесцох праве кед ше гонї под дїйством алкоголу, а тота акция обрацена ґу превенциї и подрозумює анкетованє госцох кафеа, хтори и вожаче. Вожачох ше упознало з опасносцами кед ше гонї под дїйством алкоголу, алє и пошлїдками, та и як ше мера уровень алкоголу у креви. Заменїца предсидателя општини Вербас и предсидателька Совиту за безпечносц транспорту у општини Вербас Миляна Штулич, визначела же ше Совит приявел на єден з проєктох Аґенциї за безпечносц транспорту же би з новима активносцами допринєсол злєпшаню безпечносци на драгох. Таки иновативни приступ нє новосц у швеце, а промоциї ше нароком орґанизує у локалох дзе ше конзумує алкоголни напой. Основна идея у тим же би госци после конзумованя алкоголу достали точни информациї о стану алкоголу у орґанизму, о предвидзених пенєжних карох и неґативних бодох, о защитних мирох и подобне, и так принєсли исправну одлуку. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ РУСКИ КЕРЕСТУР РОЗВИВА ТУРИСТИЧНИ ПОТЕНЦИЯЛИ

ВАЛАЛ НА МАПИ ТУРИСТОХ З ИТАЛИЇ Пише: Марина ДЖУДЖАР

О розвою туристичних потенциялох у Руским Керестуре ше остатнї роки бешедує вельо. Резултати найбаржей мож спатриц през активносци Туристичного здруженя (ТЗ) Руски Керестур котре вше отворене за сотруднїцтво, а шицко пре промовованє валалу и пре добри глас о тим нашим месце

редставнїки єдней италиянскей туристичней аґенциї и їх туристични водзач зоз Беоґраду, котри источашнє и представнїк Туристичней орґанизациї Сербиї, прешлого тижня нащивели Руски Керестур з цильом же би своїм туристом убудуце понукли и змисти у Руским Керестуре. ПРИШЛИ ДЗЕКУЮЦИ ПАПРИҐАРСКЕЙ МАНИФЕСТАЦИЇ Туристи з Италиї заинтересовали ше за Руски Керестур дзекуюци вистком котри читали о туристично-привреднокултурней манифе стациї „Днї керестурскей паприґи”. Окреме ше им пачи нови змист на Паприґарияди – варенє айвару, после чого контактовали з представнїками Здруженя паприґарох „Капсикум анум” и догварели нащиву Керестуру.

12 РУСКЕ СЛОВО

У ресторану „Червена ружа” их дочекали предсидателька Туристичного здруженя Руски Керестур Любица Няради, представнїки Здруженя паприґарох „Капсикум анум” и Здруженя женох „Байка”. Понукнути им готови продукти, по котрих Руски Кере стур препознатлїви и єдинствени, а вец им представене цо би убудуце могли куповац будуци туристи, зоз чим госци були окреме одушевени. По словох туристичного водзача Предраґа Дьордєвича, плановане же би Керестур бул на мапи туристичних турох з Италиї, та би так туристи путуюци по Войводини обиходзели и други познати локалитети, як цо то Бачки Моноштор, Бездан и други места котри маю тоту окремну нїтку. – Плануєме же би туристи з Италиї часц єдного дня препровадзели и у вашим валалє. Обишли би зме Замок, Водицу и найстаршу руску хижу, а знам же шицки тоти локалитети маю свою приповедку котра би туристом була интересантна. Як туристи, заинтересовани зме за купованє лєм готових продуктох, а видзиме по нєшкайшим понукнуцу же розполагаце зоз конзумнима 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

продуктами, як и зоз пригоднима сувенирами – гварел туристични водзач Дьордєвич. Гоч италиянски туристи углавним путую на авиону, ту би нє було препреченя за сотруднїцтво, понеже аґенция ма орґанизовани превоз за продукти хтори би вони накуповали. ПЛАНИ НАПРАВЕНИ, ТРЕБА ИХ ЛЄМ РЕАЛИЗОВАЦ Як толковал Дьордєвич, „лесковачки айвар” ше вивожи до Швайцарскей дзекуюци тамтейшим туристом, котри з путованя ношели подаєден дунчик, а їх намира же би керестурски айвар бул препознатлїви у Италиї. Викладаче своїх продуктох з подзековносцу пририхтали дарунки за госцох, медзитим на вельке нєсподзиванє, госци жадали шицко купиц, а могло видзиц и же су наисце задовольни зоз понукнуцом. – То бул пилот проєкт, з котрого, затераз, заключуєме же ше вироятно и конкретно реализує. Туристи годни оталь ношиц лєм готови продукти, значи паприґу нє, алє айвар гей. Окреме були заинтересовани за наш айвар – гварела предсидателька Здруженя паприґарох Душица Орос. По законченю презентациї у ресторану, Нярадийова госцом представела школски будинок Замок, як и музей

у нїм, а потим на кратко обишли и Марийово святилїще Водицу. Обчекує ше же би ше будуцих туристох дочековало зоз кратку, алє ясну приповедку о историї Руснацох и шицких будинкох котри поопатраю, цо им Нярадийова виприповедала и на тот завод. – На концу їх нащиви, госци нам барз дзековали на шицким, як зме их дочекали, а окреме на приповедки о историї Руснацох и Руского Керестура. На концу ми пан зоз Туристичней орґанизациї Сербиї гварел же приповедка вельо лєпша як цо обчековали, и же ше таке наплацує. Но, я им вшелїяк гварела же то робим од шерца, з любову, прето же любим Керестур – визначела Нярадийова. Дзекуюци паприґарскей манифе стациї, айвар з кере стурскей паприґи и други ориґинални продукти одпутовали до Италиї. З истима продуктами туристична аґенция буд зе понукац своїм туристом нащиву Рускому Кере стуру и афирмовац Руснацох и у тей часци Европи.■ 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

У ВЕРБАСКЕЙ МЛЄКАРНЇ „ДАНА”

МЛЄКО ОДКУПЮЮ У КОЦУРЕ И РАВНИМ СЕЛУ Вербаска Млєкарня „Дана” специфична по тим же млєко хторе преробює достава зоз своєй фарми у рамикох попдриємства у хторим дїлує „Сава Ковачевич”. Аж 90 одсто млєка достава зоз своєй фарми, а 10 одсто одкуп, и то найвецей з Коцура и Равного Села. – Маме коло 20 ґаздовства з Коцура од хторих одкупюєме млєко, и коло 7 зоз Йован Вуїчич Равного Села. То углавним менши продукователє, кажди други дзень береме млєко, а маме у тих валалох и одкупни места дзе маме и лактофриз. Окрем того, маме и двох индивидуалних векших продуковательох дзе купуєме вецей млєка – гварел управнїк Роботней єдинки Млєкарнї „Дана” Йован Вуїчич и додал же так сотрудзую уж 3-4 роки. Млєкарня у Вербаше роби уж вецей як 40 роки, до нового обєкту у центру городу прешла 2011. року, а обезпечує роботу 60 Вербащаньом. „Дана” ма и три свойо дутяни, два у городзе, єден у Савиним Селу, та и там робя коло 15 особи. – Од конзумних продуктох найвецей маме млєка, од хторого правиме йоґурту, шметанки, кислого млєка и сира, (седем-осем файти), од мегких, швижих по екстра тварди – гварел Вуїчич. Вон додал же „Дана” свой познати тварди сир „Чарнок” уж скоро цали рок вивожи до Русиї. Окрем того же найвецей млєка прерабяю зоз своєй фарми, интересантне же микробиолоґийно тото млєко у екстра класи. – У нїм єст вкупно од 10 по 15 тисячи бактериї, а максимум у екстра класи по 100 тисячи бактериї. Так же у нас то по 15 тисячи, а тельо и у швайцарским млєку – визначел Вуїчич. Як потолковал, то пре систему доєня, так же млєко през циви преходзи през базен залядзеней води, так же нє постої можлївосц контаминациї, односно заґадзеня. И на фарми и у млєкарнї маю Системи за централне виплокованє и помиванє (ЦИП) так же технолоґия на найвисшим уровню. Вербащанє звикнути на „Даново” продукти, и дутян у центре городу вше добре нащивени, а медзи спектром продуктох з млєка, окреме популарни и „Бакина маза” и „Данина маза”. Кед слово о млєку, терашнї инсталовани капацитети Млєкарнї 30 тисячи литри швижого млєка на дзень. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ У КОЦУРЕ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ РОБОТИ ПРИ КОНЦУ

КУКУРИЦУ ШЕ НАЙЧАСТЕЙШЕ КОМБАЙНУЄ У коцурским хотаре сезона польопривредних роботох при концу, бо векшина польопривредних културох дозрела нєзвичайно вчас, та парасти того року длужей буду одпочивац, як прешлих рокох. Урожаї добри, алє цени нїзши як прешлого року.

упанє кукурици на полю навелько тирва, а прешлого року ше у тим чаше лєм починало зоз тоту роботу. Дижджовне лєто наляло зарно, та урожай добри и руша ше од 6–6,5 тони по гольту по 8–8,5 тони по гольту. У коцурским хотаре парасти кукурицу почали лупац стредком септембра и потераз олупани коло 50 одсто поверхносци. ЛЄГЧЕЙШЕ ТИМ КОТРИ МАЮ КОНТРАКТ У ЗАДРУҐИ Диждж котри падал на початку того тижня дакус застановел роботи, алє ше очекує же ше по 10. або 15. октобер олупа и тоти поверхносци. Сезона збераня плодох на полю би и скорей була закончена, алє даєдни парасти котри плановали кукурицу виламац, мушели ю олупац з комбайном, бо ше зоз чуткох кукурици зарна барз олуповали. Парасти котри нє маю заключени контракт зоз даєдну одкупну станїцу дакус маю проблем дзе ю придаю, понеже капацитети на векшини местох полни, та тоти одкупни станїци нє сцу одкупйовац нєзаконтрачену кукурицу. У Коцуре кукурицу мож предац до ЗЗ „Класка”, потим до ЗЗ „Либела продукт ДОО” и до одкупней станїци „Фарм кооп”. Шицки три одкупни станїци затераз одкупюю кукурицу лєм од кооперантох зоз котрима маю заключени контракт, а нєзаконтрачену кукурицу буду одкупйовац кед останє места. Цена ше руша од 13,5 до 14 динари на 14 одсто влаги.

курицу). Зденко Надьлукач єден з парастох котри направел чардак за кукурицу у зарну, та є нє примушени предац ю по цени по котрей ше тераз одкупює. – Одлучел сом ше справиц свой гамбар, насампредз прето же бим ю могол сам чувац и нє плациц лаґерованє. До гамбару може стануц коло 110 тони лупаней кукурици, медзитим, того року кукурица добре зродзела, та ми зоз 15 гольтох нє стануло шицко и прето сом два прикочи придал на одкупне место. Зденко Надьлукач Конкуровал сом на державни конкурс, котри Министерство польопривреди розписало за правенє места за чуванє житаркох, алє сом нє достал средства и сам сом направел тот чардак. На конкурсу сом нє прешол, прето же вимагали же бим анґажовал ище єдно подприємство котре ма своїх инженєрох и проєктантох. Я, по правдзе, анї

ДАХТО ЧУВА КУКУРИЦУ У ЗАРНУ У СВОЇМ ЧАРДАКУ Єст и парастох котри нє сцу предац кукурицу, алє чекаю лєпшу цену и маю гамбари (чардаки за лупану ку-

нє знам дзе можем найсц таке подприємство и видзи ми ше же конкурси так направени же би на нїх преходзели лєм вельки польопривредни ґаздовства котри уж маю даскельо силоси, а за нас, дробних парастох, держава нє ма слуху – гвари Зденко. У наиходзацим периодзе почнє жатва жита и ярцу, а оптимални час за тоту роботу руша ше од 5 по 25. октобер. Потим шлїдзи розруцованє штучних гнойох и жимске оранє и зоз тима роботами ше закончи и тот польопривредни рок.■ З. Колєсар

14 РУСКЕ СЛОВО

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ЗАКОНЧУЮ TЛАЧИДБУ СОЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СИНДИКАЛЦИ ЗОЗ НОРВЕЖСКЕЙ НАЩИВЕЛИ ВЕРБАСКИХ КОЛЕҐОХ

УРОЖАЙ ЗАДОВОЛЮЮЦИ, ЦЕНА НЄ ОБЕЦУЄ ВЕЛЬО

ЧЕРАЛИ ИСКУСТВА У РОБОТИ

Векша часц сої у керестурским хотаре уж витлачена, остали лєм парцели дзе посадзени познєйши сорти, алє ше обчекує же у наиходзацих дньох шицко будзе закончене. За розлику од прешлого сушного року, у тей веґетативней сезони було досц дижджу, аж и вецей як цо треба даєдним польодїлским културом. Просеково, урожай сої виноши коло 25 метери по гольту, з меншима розликами, алє ту и вецей фактори на котри нєпоштредно уплївую сами продукователє – применьованє аґротехнїчних мирох, сорта котра посадзена, а насампредз же чи шицко поробене у оптималних терминох. – Правда же цена сої вельо менша од прешлорочней, тераз аконтна виноши 36,5 динари, а прешлого року була коло 50 динари. Урожай сої, медзитим, цалком задоволююци и у Руским Керестуре руша ше медзи 20 и 27 метери по гольту. По єдинки поверхносци то наисце добри урожай – толкує дипломовани инжинєр польопривреди Иґор Варґа. Урожай сої добри, алє кукурица превозишла шицки обчекованя, як дознаваме, тих дньох комбайни почали лупац кукурицу хтору ше предава по 14,5 динари по килоґраму, а урожаї по гольту досцигую 85 и 90 метери. Дзекуюци красней хвилї и цеплей єшенї, влага и сої и кукурици менша як цо предписане зоз стандардом. Так

соя ма коло 10 одсто влаги, а кукурица углавним менєй як 14 одсто, на основи котрей ше формує и цену. Парасти у валалє ище вше нє звикли куповац деклароване нашенє сої и нє рахую на його предносци, алє углавним шею власне зоз своєй продукциї. У тим року, як дознаваме, роднєйши ше указали сорти „Белуґа” и „Фантаст”, а медзи сортами кукурици за лупанє и того року найвекши род дали Декалбово нашеня. Векшина витлаченого зарна ше такой предава. Можлївосци за лаґерованє розлични, понука ше и безплатне лаґерованє єден кратши период и потим лаґерованє по вигоднєйших условийох, або безплатно, кед ше зарно преда одкупйовачови у хторого ше зарно лаґерує. М. Дж. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

Представителє синдикату „ННН” з Норвежскей вовторок, 18. септембра, були госци Компаниї „Карнекс”, а домашнї им бул Синдикат „Нєзависносц” зоз Карнексу. Делеґация зоз Норвежскей, у хторей були 40 представителє, бешедовала зоз руководством вербаскей фабрики, хторе их упознало з дїлованьом Компаниї, а з представителями синдикату черали искуства у роботи.

Милоїца Живкович зоз синдикату „Нєзависносц” у Карнексу визначел же госци були у роботней нащиви и добре познаю ситуацию у нас. – Прешвечени сом же оталь однєшу красни упечатки а тота нащива резултат вецейрочного сотруднїцтва. Уж зме потерз применєли дзепоєдни їх модели, а наздавам ше, кельо ґод розлични обставини у наших двох жемох, же нам ше уда унапредзиц нашо дїлованє – гварел Живкович и додал же синдикати у тей скандинавскей жеми барз почитовани и числени а синдикални активносци часц нє лєм роботнїцких правох, алє и гражданских правох. Предсидатель синдикату „ННН” Ян Еґил Педерсен виражел задовольство и додал же у Сербиї уж бул вецей раз, а зоз синдикалнима орґанизациями злєпшую одношеня. – На кажди штири роки представителє нашей орґанизациї даґдзе путую, а того року одлучели зме присц праве ту, бо то резултат доборго сотруднїцтва у предходних рокох – визначел Еґил Педерсен. На шветочним приєму у Општини Вербас госцох зоз Норвежскей приял предсидатель Општини Милан Ґлушац зоз сотруднїками, хтори их упознал зоз ситуацию у тей хвильки у Вербаше у привредним, културним и ґеоґрафским смислу. – Наша општина єдна з перших у держави хтора формовала Социо-економски совит, як општина маме добре сотруднїцтво з Норвежску орґанизацию „Нива”, а и амбасадор Норвежскей у Сербиї часто госц у нашей општини – гварел Ґлушац. На стретнуцу синдикатох були и представителє других синдикатох на чолє зоз Деяном Титовичом, предсидательом Конарского синдикату поживи, погосцительства, туризма, польопривреди, водопривреди и индустриї догану „Нєзависносц”. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗУОВ И МИСИЯ ОЕБС У КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ

ТЕСТИРАНЄ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯК НЄМАЦЕРИНСКОГО ЯЗИКА

Зоз реформу образовней системи облапени и наставни план и програма сербского язика як нємацеринского, а з тей нагоди керестурску школу нащивели представнїки Заводу за унапредзенє образованя и воспитаня (ЗУОВ) же би окончели тестиранє знаня школярох Тестиранє знаня зоз сербского як нємацеринского язика у керестурскей Основней и штредней школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” штредком септембра окончели штверо фаховци зоз ЗУОВ. Проєкт вєдно витворюю ЗУОВ и мисия ОЕБС у Сербиї, а шицко зоз цильом же би ше од самого початку провадзело резултати реформи наставних планох и програмох, котри ше спатра през тестиранє школярох зоз предмета сербского як нємацеринского язика. Реформа, по словох нашей собешеднїци Деяни Милиїч Сувич, заменїци директора ЗУОВ, була наисце нєобходна. – Того року обявени шицки нови програми за ученє сербского язика як нємацеринского, першираз у двох форматох – А и Б. Значи же формат А за тих котри приходза зоз нєславянских гомоґених штредкох и за тих котри слабше знаю сербски язик, а формат Б обдумани за дзеци чий и мацерински язик славянски, и котри жию у гетероґених штредкох. У Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” зме почали провадзенє програми, а як єдна озбильна новина значне нам же бизме випитали чи програма добра, яка є функционална и як ю школяре можу провадзиц. Тестирани школяре лєм у тих класох чийо наставни плани и програми облапени зоз реформу – першей и пиятей Основней школи и першей класи оддзелєня рускей Ґимназиї. – То початне тестиранє школярох, а напредованє и розвой реформи будземе провадзиц и надалєй у сотруднїцтве зоз наставнїками. Замодлїме наставнїкох котри ше першираз стретаю з тоту програму же би провадзели єй розвой през

питальнїки котри буду поряднє пополньовац. Намира нам кед достанєме сиґнал же дацо нє як треба, же бизме тото на час меняли. Тестиранє и цали проєкт треба же би бул указатель як чече нова реформа наставних планох и програмох – виявела Милиїч Сувич. По законченю тестираня школярох, фаховци зоз ЗУОВ мали нагоду бешедовац зоз учительками, наставнїками, односно професорами котри викладаю сербски як нємацерински язик, дзе представени спомнути проєкт и способ на котри ше будзе провадзиц напредованє и розвой спомнутей реформи наставних планох и програмох. Як гварела Милиїч Сувич, реформа наставного плану и програми сербского язика як нємацеринского була барз потребна, понеже у тей обласци було вельо нєпорозуменя. М. Дж.

ЗОЗ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

УСПИШНИ ПРИКЛАДИ ЗВОНКАНАСТАВНЕЙ АКТИВНОСЦИ

Школски часопис „Тайм аут” и активносц „Новорочни вашар”, Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” учишлєни до 256 успишних прикладох звонканаставней активносци образовно-воспитних установох у Сербиї. То одлучене на конкурсу хтори з истим меном „Приклади звонканаставней активносци у основних и штреднїх школох и воспитни активносци у домох школярох у Сербиї” розписал Завод за унапредзенє образованя и воспитаня Републики Сербиї, а на инициятиву Министерства просвити же би потримали приклади добрей пракси у тей обласци. На Конкурс сцигли 364 роботи зоз 179 установох, а з нїх вибрани 256 хтори по конєц рока буду виложени и доступ-

16 РУСКЕ СЛОВО

ни явносци на Бази тих роботох на сайту републичного Заводу за унапредзенє образованя и воспитаня. Часопис „Тайм аут” виходзи раз до рока од 1998. року, и обявює рижнородни прилоги штредньошколцох. И редакцию Часописа творя школяре, а координаторки професорки Люпка Малацко и Наталия Будински. Керестурска Школа конкуровала, окрем з часописом „Тайм аут” и зоз активносцу гуманитарни „Новорочни вашар”. Гуманитарна активносц „Новорочни вашар” у Школи почали пред трома роками на инициятиву тиж професорки Будинсковей. На вашаре ше предава школярски пригодни роботи, а назберани пенєж служи за рижни гуманитарни цилї. М. А. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНИ 40. ФЕСТИВАЛ ФОЛКЛОРНИХ ТРА ДИЦИЙОХ ВОЙВОДИНИ

ЖРИДЛОВО ОБИЧАЇ УКАЗАЛИ И РУСНАЦИ

У Вербаше отримани ювилейни 40. Фестивал фолклорних традицийох Войводини прешлого викенду, єдинствена манифестация под назву „Панонски вашар”. На Фестивалу ше представели вецей як тисяч учашнїки зоз коло шейдзешат уметнїцких дружтвох, а свойо културни и духовни вредносци того року окреме представела ромска заєднїца. З тей нагоди отримане колективне винчанє за штири ромски пари и приказованє традицийних обичайох ромскей свадзби. То була перша програма Фестивалу, а госцох на отвераню привитали директор Културного центру Вербас Рихард Хенґл, секретар Союзу уметнїцкей творчосци аматерох Войводини Саво Мучибабич и заменїца предсидателя општини Миляна Штулич. Як Штуличова визначела, у рамикох Фестивалу пестую обичаї шицких 26 националних заєднїцох хтори у медзисобней толеранциї жию и творя, як у вербаскей општини, так и ширше. У рамикох манифестациї отримани и концерт у рамикох 10. Фестивала дзецинскей жридловей творчосци, а старши ансамбли наступали обидва днї. У голу Центра за физичну културу, як и каждого року, була вистава домашнїх роботох, старих єдлох, народних ношньох и инструментох. Циль отримованя манифестациї же би ше традицийни и жридлово вредносци зачувало и же би ше их указало у

форми як су настали, а публики ше под час викенду представели и КПД „Иван Котляревски” з Бикичу, КУД „Др Гавриїл Костелнїк” з Кули, КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, КУД „Иван Сенюк” з Кули, КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова... Фестивал отримани под покровительством Општини Вербас, Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами, Покраїнского секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство, а орґанизаторе Союз уметнїцкей творчосци аматерох Войводини, Културни центер Вербас и Центер за физичну културу „Драґо Йовович”. А. М.

ДЗЕШАТА ПОДОБОВА КОЛОНИЯ У ВЕРБАСКИМ ШПИТАЛЮ

ОПЛЕМЕНЄЛИ ПРОСТОРИЇ У вербаским Общим шпиталю всоботу отримана ювилейна 10. подобова колония „З уметносцу процив хороти”. Того року орґанизатор колониї Общи шпиталь Вербас у сотруднїцтве зоз Здруженьом подобових аматерох „Ателє 05”. – Потераз зме отримали дзевец подобово колониї з хторих маме 450 малюнки, а з нєшкайшу рахуєме же будземе мац вецей як 500 уметнїцки дїла хтори буду кра-

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

шиц мури того Шпиталю – визначел у мено орґанизатора Драґан Симич, хтори и предсидатель Здруженя „Ателє 05”. На колонию поволани коло 50 маляре зоз дзешец городох, и скоро шицки ше одволали, а тоти цо нє могли присц, обецали же свойо роботи зробя , и пошлю их. На тей традицийней манифестациї участвую и академски маляре и аматере, и векшина тих подобових творительох на колониї потераз участвовалал вецей раз, та аж и од самих початкох орґанизованя тей манифестациї. – Вше ше дзечнє одволам на таки и подобни гуманитарни колониї, хтори як циль маю дакому помогнуц. Окрем того, маме и красне друженє, черанку енерґиї, и кед то познєйше будзе задовольство, то уж достаточни мотив – гварела Ґордана Заклан зоз новосадского Здруженя aкварелистох „Вир”. Вистава малюнкох хтори дзешец роки наставали колонийох отворена 24 годзини, 365 днї рочно, и краши и оплеменює просториї вербаского Шпиталю. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА ДНЮ РУСНАЦОХ У ЗАҐРЕБУ БУЛИ И КЕРЕСТУРЦИ

ЧУВАНЄ ЗАЄДНЇЦКОГО ИДЕНТИТЕТА Зоз шпиванку и танцом Руснаци у Заґребу, главним городу Горватскей, 22. септембра преславели свой дзень. Програма отримана у сали Чешского дому, а попри домашнїх и їх госцох наступели и руски културно-уметнїцки дружтва зоз Петровцох, Миклошевцох и з Руского Керестура. Як обвисцел Портал за национални меншини републики Горватскей, Шветочносц отворел представитель Руснацох городу Заґребу Ириней Мудри хтори здогаднул на историю Руснацох у Горватскей и визначел активносци заґребских Руснацох у їх доприношеню чуваня националного идентитету рускей националней меншини. Мудри окреме привитал чолних людзох рижних орґанох за национални меншини, члена Совиту за национални меншини РГ Звонка Костелника, представнїка Координациї ради и представителя русинскей национал-

ней заєднїци РГ Бориса Бучка, предсидательку Союзу Русинох РГ Дубравку Рашлянин, предсидателя Националного совиту Руснацох Сербиї Славка Раца и других. Медзи учашнїками була и шпивацка ґрупа „Ариа” и єй го сци котри представяли Дом култури Руски Кере стур. У полгодзиновим блоку виведли 10 шпиванки – сучасни обробки народних, забавних и авторских нумерох. Ґрупа „Ариа” наступела у со ставе Саня Чапко, Йована Ноґавица, Дорика Чизмар и Марина Роман, хтора ґрупу провадзела и на ґитари, а у провадзеню „Арии” помогли и Сашо Палєнкаш на ґитари и Андрей Надь на тарабуки. Як за „Руске слово” виявела Марина Роман, за свой одход и наступ до стали барз вельо и похвали же були праве ошвиженє зоз своїм ориґиналним и сучасним обробком руских шпиванкох. М. А.

У ШИДЗЕ

ОТРИМАНЕ ЛИТЕРАТУРНЕ СТРЕТНУЦЕ У Народней библиотеки „Симеон Пищевич” у Шидзе всоботу, 22. септембра, отримане Литературне стретнуце з обласци руского язика, литератури и култури, котре

Фото: И. П.

18 РУСКЕ СЛОВО

орґанизовало Дружтво за руски язик, литературу и културу. Литературне стретнуце отворела директорка Народней библиотеки Славица Варничич, котра визначела же сотруднїцтво з Дружтвом за руски язик добре и длугорочне, а у библиотеки єст коло 500 наслови по руски. У програми участвовали дзеци котри уча руски язик при наставнїци Златки Сивч Здравич. Вони за тото стретнуце пририхтали даскельо писнї руских писательох. З Литературним стретнуцом означени вецей рочнїци з Календара за 2018. рок хтори вязани за Шид, насампредз 200-рочнїца Школи у Шидзе, а було слова и о руских писательох и уметнїкох котри походза з тих крайох, як и о руских кнїжкох. Дружтво за руски язик, литературу и културу всоботу тей библиотеки подаровало и даскельо найновши виданя и сликовнїци за дзеци. Я. Дю. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

СЕПТЕМБЕР 2018. рок ЧИСЛО 8

ТЕМА: „Школа живота”

ом школа живота?

Прето же септембер мешац хтори асоцира на початок школского рока, октобер мешац кнїжки, а єшеньски час вше приноши нову атмосферу... Грушочка гори уж од пейцох, дижджи, триков, цепли чай, чи вино – як задумани вечар зоз кнїжку. Чом зоз кнїжку? У своїм есею Литература и живот” найвизначнєйши ” теоретичар литератури, Юлиян Тамаш, гварел: Литература и менєй и вецей од живота. Мал сом дї” дох, баби, оца зоз пребогатим животним искуством, а нє знали написац три виреченя хтори би були литература и нїяки литературни твор за нїх нїч нє значи. Зоз жи-

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

вотним искуством, алє ище вецей зоз литературним, препознаваю ше вредносци и значеня єдного литературного дїла..... .... Литература нє може заменїц живот, а кед то од нєй дахто глєда, вец ту слово о хороти, алє може читательови толковац живот и принєсц можлївосц же би му гоч фикция чи символична форма, а литература то, указала на богатство искуства швета хтори ту, пред його очми, а вон би го без литературного твору нє обачел.” Прето литература. Тамаш дава даскельо толкованя и за тих хтори жадаю твориц литературу, жадаю твориц нови швети, нови животи. Чи за тото треба вельо того прежиц, вельо видзиц, зрозумиц? Айнштайн бул у стану окончовац та” кволани думково експерименти: задумал условия експерименталней ситуациї и у свидомосци шлїдзел процес. Писатель тиж нє мушел прежиц дацо, у смислу же биоґрафски факт муши буц литературни факт, же би могол о тим прешвечлїво писац. Вшелїяк треба же би могол зоз розвиту имаґинацию досягнуц природу швета и чловека и же би их могол рационализовац, виражиц зоз нєвитрошеним язиком. Людзе зоз богатим животним искуством ище нє писателє. Гоч розполагаю з материялом живота, вон у їх рукох мертви. Писательови, вецей як квантум, богата ґеоґрафия животного материялу, треба моц имаґинациї, сензибилносц, чувство за язик, литературне искуство. Цо нє иснує, нє мож виражиц. Алє у литератури нєт нїчого док ше нє виражи на нєповторлїви и индивидуализовани способ.” Най тоти слова професора Тамаша буду и поволанка же бисце ше придружели мешацу кнїжки хтори пред нами же бизме вєдно одкривали нови швети, доставали єдно нове, нєповторлїве искуство... Най то будзе и поволанка, але и потримовка шицким хтори ше обаваю писац нам. Пред вами твори тих котри ше ошмелєли писац о своїх, задуманих або видуманих животох. Даскельо обявени и нєобявени твори поезиї, а за конєц у нєобявеней приповедки Себастияна Нярадия одгаднїце як почала и як ше закончела промоция єдней кнїжки. Чом думаме же ше нє кажда закончи так? Редакция ЛС

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „Школа живота” Звонимир НЯРАДИ

О ПРИСУТНОСЦИ ПИСНЇ Писня як рошлїнка рошнє ґу нєбу Коренї пуща медзи глїну. Можебуц до води. Така превидна як рошлїна крегка. Розопята медзи седем шветами вичекує шмерц гевтого цо ю виписує. Можеш ю вецка зоз тисяч очми читац. Вона ше будзе кармиц зоз тайну постояня. Побочка нєбо праве у хвилькох кед вериц престанєш до єй присутносци.

Татяна БЕУК ЛАТЯК

БЕЗСМИСЛОВА РОБОТА Вежнєш задумани клайбас и дуркаш по тастатури цо ци перше придзе на розум. Сцеш зазначиц у котрим ци ше напряме рушаю пальци док джмураш, же биш нє видзел цо ше коло тебе збува. Дуркаш нацемно, та цо потрафиш, клайбас ци з думками управя. Зоз твардо сциснутима очми чекаш видзиц плод своєй роботи: душу по монитору розляту. (Зоз Фейсбук ґрупи Литература по руски)

Ксения МАКАЇ ОРОС

Сашо САБАДОШ

*** Пребарз нервозни за писанє заш лєм предлужуєм з даремну роботу. Найвекши процивнїки мойого вибору нєшка ме прицискаю же би сом вше вецей, вше баржей и вше моцнєйше писал. Гоч цо. Обачуєм себе у приємним дружтве. Барз приємним дружтве. Виберам з бутєлара якиш рахунок, список трошкох з подписом самого дябла, даяк пренаходзим клайбас, обрацам рахунок на чисти бок и пишем. Пишем нє обрацаюци увагу на горду охабених, вифрустрованих, прекрасних женох. Шмарбам стихи по дробним паперу и патрим далєй, вельо далєй од айнфорт-капури през хтору вони преходза, жадаюци пойсц до тей далєкосци. Тастатура постала каждодньове оружиє, ратунок од рукопису читкого лєм авторови. Нє маюци дзеки за писанє, обачуєм же Осифково дзеци, пре хто зна хтору причину, вибрали нємецки стандард тастатури. Озда их гевтот, общеприлапени, пребарз нервирал. Нє шмели би букви „Y“ и „U“ стац єдна до другей, як шестри, або як браца. Єдноставно, нє швечи ше им.

ОШВИТНЄ И ТАКИ ДЗЕНЬ У живоце, сину, ошвитнє и таки дзень кед цесни и бридки улїци, кед нє пойдзем шедзиц ґу сушедом, бо плїтки им огваряня, а мнє ботоши нє поплатани – под орехом у ярку сухе лїсце нє спалєне. Ошвитнє и таки дзень кед нєт дзеки пременїц воду у канчове, квеце у погаре, кед завадзам самей себе, та розбиц бим голєм єден дунєц або танєр. Кед ходзим од стола ґу облаку, од карсцеля ґу посцелї и питам ше чом ме нїхто нє люби – та и до оца нє знам нач исц. Ошвитнє и таки дзень кед охабиц бим польо нєвиламане, заграду нєпрекопану и пойсц хто зна кадзи – а тим муром ше питам чи єст за мнє єдно месточко, куцик або фалаток, чи єст даґдзе чистого воздуху кед ошвитнє таки дзень.

***

Цо кед тото пречита дахто 7998. року и нє годзен похопиц цо сом зоз тим сцел сообщиц? Цо кед подума же ми мила атомска бомба а я предсидатель Зимбабвеу? А, озда ше нє буду трапиц зоз моїма думками и наздавам ше же згоря вєдно зо мну.

Таки дзень, мили, кед празни кишенки и жалудок, кед куковки себе живот скрацую, кед злєкнути пражня погари зоз вином и слизами, кед за нохцами чарне, а руки празни.

(Зоз Фейсбук ґрупи Литература по руски)

Звонко САБО

КЕД БИМ ЗНАЛ Кажди стих цо виточим, до моїх жилох назад ше враца. Теди сом таки щешлїви! Кед бим знал дзе биваю, дзе ше затаєли писнї мойо нєвиписани – пошол бим им облаки порозбивац!

И кед би нє було, сину, шветлосци у твоїх очох, у твоїм гвизданю щесца, тот дзень би нє бул писня. (Нє мож здогонїц, 1997)

(Антолоґия рускей поезиї, 1984)

20 РУСКЕ СЛОВО

Славко ВИНАЇ

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

(Едиция МАКОФ, Триолоґия, 2006)

Мирослав ЗАДРЕПКО

ЕҐОИЗЕМ, ГЕДОНИЗЕМ И ИЩЕ ДАЯКИ ИЗМИ у твоєй глави щешлїви швет нашмеяни людзе нєбо без хмарох лєм радосни фарби и щешлїви звуки лєм твойо жаданя твойо принципи и твой гедонизем котри нє розумим и знаме обидвойо же добре видзиш шицко и знем обидвойо же нїч нє прилапюєш нє интересує це политика анї причина войни за це странци Бодлер и Кафка и оглядаш ше на други бок кед видзиш жобрака чуваш шкарупину коло свойого щесца и нє стараш ше а я и далєй чекам же бим видзел наисце ме интересує чи ти вообще дакеди уключиш мозоґ и чи прежиєш пляски совисци

(Едиция МАКОФ, Нєнормалне лудило, 2011)

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „Школа живота” Звонимир НЯРАДИ

Татяна БЕУК ЛАТЯК

Ксения МАКАЇ ОРОС

Сашо САБАДОШ

***

(Зоз Фейсбук ґрупи Литература по руски)

Звонко САБО

(Антолоґия рускей поезиї, 1984)

20 РУСКЕ СЛОВО

Славко ВИНАЇ

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

(Едиция МАКОФ, Триолоґия, 2006)

Мирослав ЗАДРЕПКО

(Едиция МАКОФ, Нєнормалне лудило, 2011)

РУСКЕ СЛОВО 21

ТЕМА: „Школа живота” ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ, ДРАМА, ПРОЗА… Себастиян НЯРА ДИ

Р Е И(зозН К А Р Н А Ц И Я опусу „Раз селяк вше селяк”)

ед сом похопел же лєм покойни писателє маю кус вецей презентациї своїх кнїжкох на хторих нє були присутни, мушел сом дїйствовац, та сом прето заказал презентацию у Братислави. Информация хтора сцигла з моєй презентациї на хторей сом нє бул присутни була алармантна, на питанє: , Кадзи писатель?” Єден чловек з „Руского слова” гварел: ,, Нажаль вон вецей нє медзи нами.” Та,прето мушим написац тот текст же би ше людзе нє злєкли же сом уж загребани, загрeбани гварим бо сом комуняра, християнох закопую. Ноц оквецена з моцну шветлосцу городских бандерох, дує жимни жимски витор, мой погляд ходзи по шинох и траци ше у далєкосци. Нараз вибегує шветлосц и гопааа... Сцигнул меґа швидки гайзибан, вошол до коляї (перон), гварим меґа швидки,бо кед ше вожице на тих у Сербиї и тротинет швидка превозка. Зявели ше три ваґони опрезoмнє,а як прави Руснак слухам своїх предкох, та нїґда нє уходзим до задку, вше виберам штредок... Дармо,таки зме народ... Уходзим до гайзибана, бог це видзел на два поверхи, а анї єден ґрафит...просто ци придзе най повеш стока!”, змесцим ше до чистого шедови” ска, завалїм. Вежнєм телефон и почнєм лапац ви-фи, бо то и єдине цо сом налапал у Словацкей за 3 мешаци. Посилам порученє камаратови же най ме нє глєда у задку, же сом вошол до штредку, тераз уж хто як тото похопи. Прешли даскельо станїци кед ше зявел и вон, хлапца познам так на здраво-здраво, алє кед сце у иножемстве каждого вам мило видзиц, нормално Коцурцох aнї баш нє, алє гайд. Док ми з оком а гайзибан скоком, паля ґа, Братислава. Ту нас у карчми чекал камарат з Керестура, та на єдно, верице нє верице, лєм єдно зме ту попили. Вишли зме з карчми, чекаюци автобус задули зме до фляшки, домашня палєнка з Сербиї, дарунок од пайташа. Ци тат: ,,Ааа, пра ви Ру снак, у склє няней ноши па лєнку, а нє як тоти мо йо ци ме ре Сер би, при нє шу шлївку у пластичней фляши,” похва лє ла ме Ж.Р. – Хто зна-зна, нє може презентация прейсц без напою. Лапели ми автобус, то друге цо сом лапел у Словацкей окрем ви-фия. (толкованє за баби, ВИ ФИ нє хлоп то

як най вам повем, та цо вам мам толковац, НО ХОМО!) Сцигли ми по центер Братислави, и гайд до Айриш пабу най отримаме презентацию. Гоп, кнїжка вилєтла з торби, положели зме ю на стол, коло нєй пива, же би була чечна презентация, и нормално у штред Братислави замодлїц Бо санцох хтори шедзели коло нас за столом най нас висликую. Цвенк, слика на фб, кнїжка до торби и бешеди. Понеже нам бул барски стол мали, прешли зме за вельки, пошедали як байове (нє ме саре) алє байове, розумице... Сцигло помоцнєнє, пайташ з Минхену и єден заблукани Кере стурец. Гоп кнїжку на стол, гоп-цвенк кнїжку назад до торби, презентация закончена. По сле трецого пива шор и до гайзлу пойсц, и так пойдзем вам я там, а у ВЦ-у Австриянєц ше ми цошка пита на анґлийским, реку: Хлопе, нє дай ци боже най ци я почнєм дацо толковац на анґлийским.. Врацим ше я за стол, реку, най одложим шапку до торби най ми нє стої на столє, руку до торби, а там... Влажне як у пии...вскей фляши. ,,Реку, цошка ту мокре...” подумал сом у себе кед ми пах вдерел до но са. Винїмам шицко з торби, а там и пайташов пасош, цо най вам повем пахнє як виходняр. ,,Реку, на гранїци такой буду знац одкаль ши,” през франту сом му гварел док вон сквашнєто патрел на мнє. Кнїж ка ше якош ви лї за ла, ви патра ше Ла хим з нєй жертво вал та ви пил за ню. (Ла хим подо ба з кнїж ки хто ри лю би по пиц, кед сце нє зна ли куп це кнїж ку же би Ру ске сло во” нє пре па дло, ” кнїж ка до бра за под па ль ку, кед да є ден дзе нь вжи ме пре скочи це то пе нє може вам потир вац ца лу жи му). И так ноц упила дзень як глїняна черепчкова подлога домашню палєнку. Думам же и дзень нєшка Айриш паб пахнє на домашню руску палєнку... Дзекуєм шицким присутним хтори там були, кажде ше зложи же можебуц презентация була пребарз чечна, и як най вам повем, пребарз зме ше начитали!■ (Зоз Фейсбук ґрупи Литература по руски)

Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Фотоґрафиї Петро Медєши

22 РУСКЕ СЛОВО

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

У ДЮРДЬОВЕ

У ЦЕРКВИ ПОСТАВЕНИ УМЕТНЇЦКИ РОШТЕЛЬ Пред вецей роками Восточна конґреґация, Ватиканска институция под чию власцу ше находзи и наша Церква, односно Апостолски еґзархат за грекокатолїкох у Сербиї, видала значни документ о шицких Восточних Церквох до котрих спада и наш Еґзархат. Акцент у тим документу же цалосни живот треба орґанизовац так же би одвитовало нашому жридловому идентитету, бо з часом до нашей традициї и церквох прияте и цудзе, окреме зоз Римокатолїцкей Церкви, такволани латинизми. По словох о. Михаила, тот документ поволує же би нашо Богослуженя, ушоренє церкви и други пременки були автентични, жридлово и у складзе зоз богословию Восточней Церкви. Архитектура церквох ма три часци. Византийни церкви у архитектонским смислу як основу маю крест, а церкви на заходзе будовани у основи корабля. И єдно и друге ма свою символику. Як гварел о. Холошняй, кажда ма три часци – олтар, потим ладя як найвекша часц од ґарадичи по задню часц церкви у котрей вирнїки котри кресцени и прияли святу тайну кресценя. Треца, остатня часц, у церковней терминолоґиї ма мено притвор, котри, однєдавна у дюрдьовскей церкви Рождества Пресвятей Богородици преградзени зоз прикрашеним ро-

ОБРАЦЕНИ НА ВОСТОК Притримуюци ше документа Восточней конґреґациї, у дюрдьовскей церкви направена пременка зоз столками котри були поставени нє лєм опрез олтара, алє и на бокох обидвох мурох, односно на сиверней и южней часци церкви, цо обще прилапене у церквох на просторох Войводини, та и у православних. Правилне положенє у церкви таке же ше патри на восток, як и священїк, цо барз важне и ма глїбоку богословку думку. – Християнє жию у обчекованю другого Христового приходу, вери ше же придзе зоз востоку, и прето шицки на Богослуженьох треба же би були обрацени на восток, як священїк, так и вирнїки же би патрели до оч Господу Богу, до оч Исуса Христа, а нє на бок – гварел о. Михаил Холошняй.

штельом. Нєпокресцени и гевти котри ше рихтаю за кресценє би нє требали пойсц далєй од роштеля. Вони до одредзеного момента можу стац у штреднєй часци церкви, алє у каждей Служби Божей єст момент кед священїк виповеда слова „Дзвери, дзвери, з премудросцу меркуйме”. То момент кед зоз олтара виходза послужителє, диякони и поволую тих котри нє кресцени же би ше поцагли и змесцели до остатнього простору церкви за роштель, чийо ше дзвери по тим святочно завера. Потим ше шпива, або чита Вирую и шлїдзи причасц. Видвойованє нє кресцених нє кара, алє ше на тот способ сце повесц же су нє полноправни члени церковного общества. Нє вицискує ше их зоз церкви, алє им ше дава простор же би, док нє буду покресцени, присуствовали на Службох. – Шицко цо ше роби у нашей церкви роби ше поволюци ше и притримуюци того важного документа и восточней традициї. Основу нашей церкви представя корабель котри плїва по бурї того швета ґу пристанїщу Царства Нєбесного – гварел о. Михаил. У дюрдьовскей парохиї и на Службох нєт нєпокресецних, а кед же их будзе, тот стари обичай годзен буц запровадзени. Роштель з кованого желєза з векшого поробени з руку, богати з прикрасками и ма уметнїцку вредносц. Поставени є дзекуюци достатим средством по конкурсу Владическей конференциї у Зєдинєних Америцких Державох. Роботу окончела фирма „Оґань” зоз Младеновцу, а о. Михаил зробел коректури же би бул присподобени ґу церкви. С. С.

СОБОР НАРОДНЕЙ ТВОРЧОСЦИ У ҐОРНЇМ МИЛАНОВЦУ

НАСТУПЕЛИ МЛАДИ КПД „ДЮРА КИШ” На 46. Соборе народней творчосци Сербиї, у просторийох Културного центру у Ґорнїм Милановцу, 16. септем-

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

бра, наступела и Младша шпивацка ґрупа Културно-просвитного дружтва „Дюра Киш” зоз Шиду. Члени Младшей шпивацкей ґрупи, у чиїм составе були Андєла Дораш, Милица Миклош, Николина Горняк, Далибор Болдиш и Наташа Еделински Миколка, наступели зоз двома рускима шпиванками – „Кед сом ишол попод облак” и „Накошени марадики”. Собор народней творчосци Сербиї зазберує и през програму чува од забуца обичаї, народне облєчиво, музичну творчосц и други традицийни вредносци народох котри жию на подучу цалей Сербиї. Я. Дю.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ КСЕНИЮ ЙОВАНОВИЧ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ТВОРИЦ, ТРАЦИЦ И БУДОВАЦ ЖИВОТ ОЗНОВА...

Пише: Любомир ДУДАШ

Буц припаднїк рускокерестурскей ґенерациї народзеней 1953. року у вчасних рокох можебуц анї нє значело барз вельо. Живот, после рокох труду, прежитих искуствох, часох прекрасних, алє и часох котри анї у снох нє маю нїч красного, висцерал єднодушносц – тота ґенерация дала нєкаждодньових, з вельку букву Людзох, людзох котри гоч по хторей драги рушели, охабели значни печац и тирваци шлїди у найкрасшим смислу. Єдна з нїх и Ксения Йованович

Осма „Б” класа на законченю школованя у Старей школи у Руским Керестуре

24 РУСКЕ СЛОВО

тей ґенерациї, поготов у „Б” класи, класней Смильки Сивчовей, котрей припадала и Сенка теди Рац, росли и виросли дохторе, маґистрове, новинаре… Славка Рац, Янко Пап, Елемир Паплацко, Геленка Джуджар, Мария Семан, Мария Микита, Меланка Тиркайлова, Михал Роман и други, понеже би було потребне од А по Ш пречитац шицки мена зоз школского дньовнїка тей класи. Нє були други слабши, алє „Б” класа остала упечатлїва слика по конєц успишней, интелектуално и на шицки други способи надзвичайней ґенерациї.

– Наисце ми мило же сом одросла у тим дружтве приятельох и найблїзших товаришох. Роки преходза, велї прешли, а якош аж тераз видзим кельо того наша, моя, ґенерация, за собу зохабела, и ище вше твори, будує и охабя младшим, котри уж свойо людзе, лєбо лєм приходза – потвердзує Сенка Рац, Кренїцкого, уж пензионерка у родним, власним, валалє. – По законченю основней, закончела сом и Учительску школу у Сримских Карловцох. Вше сом тото любела и витворела ше у тим цо сом жадала. Перше роботне место, а по першим ше шицки ровнаю и поровную, достала сом у Петровцох, у Горватскей 1973. року. Там сом робела седем роки. По руски дзеци теди учела учителька и панїматка Аранка Планчакова. И нєшка паметам мена, знанє, схопносци и прихильносци скоро шицких моїх школярох. И вони уж давно свойо людзе и робя, верце – ширцом швета. Сенков живот, як и живот шицких других нє мож предвидзиц и попри шицких планох. Так осемдзешатого року почала робиц у Модричи, у Бо сни и Герцеґовини и числених валалох коло нєй, по потреби. Учела дзеци Горватох, Муслиманох и Сербох, шицких тих котри там жили. Нє правени розлики мед зи нїма, шицки були людзе. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

– У Модричи сом ше и одала за Милана Йовановича, фаховца тедишнього ґиґанта СФРЮ, „Мостоґраднї”. Живот почал так як и треба, помали справене обисце, дом, а робела сом у школох кед пешо требало прейсц и по шейсц километри там, тельо и назад, а автобус анї нє рахуєм. Робела сом тото цо сом найволєла – учела сом дзеци животу, знаню и порихтаносци за кажди дальши крочай… Шицки дзеци ми були исти, єднаки. ЄДНА МИСКА, ДВА ТАНЄРИ… И случовало ше тото цо ше случело. У Бо сни сциха, та вше баржей, почало „врец”. Людзе ше почали дзелїц по националней припадносци, по вири… Початок шицкей, а велькей траґедиї. Уж теди сом робела у Модричи, дзе зме з Миланом, после його теренских роботох и иножемствох, нашли свой мир котри анї нє потирвал тельо кельо ше сцело и жадало. Модрича на гранїци, та кажде войско нападало други два часци, часци котри нє були їх етнїчна заєднїца. То значело лєм єдно. Страдали шицки, дахто менєй, дахто вецей. – Нам спалєне обисце, по мури. Нє остало нїч. Аж кед ше покус змирело, кед ше розчисцовало пре нову вибудов, у власним обисцу сом нашла лєм єдну миску и два танєри. Остатки трицец рокох укладаня до лєпшого живота зоз Миланом. Памятки: слики, теки, записи згорели до ґару... Хто тото нє видзел, нє мож му анї толковац, хто видзел, зна яки страхоти война зоз собу ноши. Шицки страдали лєм кажде на иншаки способ. – Паметам яке то страшне кед з каждим дньом маш вше менєй школярох... У тей хвильки ми цошка пукло, позберала сом дзеци, його брата и шестри, нажаль, ми зоз Миланом нє мали свойо, спаковала куфри и пришла до мацери на Збегньов до Керестура. Були на валалє єдно лєто, та и тераз маю голєм дацо красне паметац зоз того часу. По врацаню до Модричи поча ло ше обнавяц, вєдно з тима цо ше по своєй, лєбо люцкей дзеки, нє розселєли. Шицки шицким помага ли, спа ло ше и по ґаражох, варело ше за шицких, та хто цо мал лєбо даяк набавел, алє живот мушел исц да лєй… – Рушел живот далєй, так як рушел. Мир нє значел и же шицко будзе лєпше. Супруг ше похорел и я остала сама. Правда, ту була и швекра, и його брат, и шестра, и їх дзеци. Тих рокох мац уж була и сама и хора, деменция ю превжала. И мацер сом одведла до Модричи, сама нє могла вецей 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

буц, а и Миланови нє завад зало же бим ше и о нєй старала. Єй уж було и шицко єдно, чи валал чи Модрича, дзекеди ше и там зберала на польо копац, алє знала сом як то ублагац и змириц, ша то ми була мац. – Паметам кед раз так була у векшей кризи, а я єй, дабоме, з франти почала огвараяц себе саму, єй Сенку. У тей хвильки, у минутки чистей свидомо сци, без даякого шлїду хороти, вона почала, анї нє свидома же то я, бранїц ме аж на страх… Було ми шмишне кед би то нє бул шлїд страхоти котру хорота зорвала.

Сенка за кроснами на Сайму керестурскей привреди

ВРАЦЕЛА ШЕ ТАМ ДЗЕ ПРЕГВАРЕЛА Якош теди, нагло ше похорел и Сенков брат Владо, кере стурски фодбалер надзвичайней класи. Вон ше уж теди зоз фамелию и сином Ваньом пре селєл зоз Македониї, Скопя и Вардару у котрим бавел фодбал, до Нового Саду. Предлужел бавиц фодбал, тренирал фодбалерох даскельо ново садски екипи, до стал и стаємну роботу… После одходу до пензиї, ламаньох цо и як далєй, Сенка ше враца до Керестура, предава тото кус талу и купує хижу. Нови дом, понеже и мацерово обисце давно уж було предате. – Сама нє мож буц, поготов мнє котра сом звикла буц у дружтве и пошвидко сом ше уключела до роботи „Байки”. Одвитує ми дружтво, активносци, путованя, одходи до зродних таких дружтвох… Од шицкого найволїм ткац, а думам же сом з помоцу Славки Катоновей тоту роботу добре звладала – претреса Сенка по памяткох. Числени драги, та гоч кельо их єст, вше починаю, а найчастейше ше им и врацаме праве там дзе зме справели и перши крочаї. Так и Сенка, Ксения Рац, Кренїцкого, а Йованович, пензионерски днї тераз препровадзує ту дзе и прегверела, у родним Керестуре, а за памятки шицких файтох єст места и часу. Од нїх нїхто хто их ма нє сцека, а анї нє може. ■

МАЦ ЗНАЛА – Єст ствари и ситуациї котри нє мож потолковац, та теди кед Владови поставало вше горше, мац у хвильки луцидней думки раз лєм гварела же єй син хори и то барз. Мацерине шерцо. Ствар лєм у тим же нїхто з нас анї з єдним словком пред мацеру нє споминал Владову хороту. Ми ю чували од того, а знала и чувствовала же Владови конєц.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОСЛАВ ОРОС ЗОЗ ДЮРДЬОВА

РОБИ ПО ШВЕЦЕ И ШВЕТ УПОЗНАВА

Пише: Сандра САЛАМУН

ТРЕБА ШЕ ДОБРЕ ПОИНФОРМОВАЦ – Кажде хто сце робиц у иножемстве найлєпше же би ше пред тим консултовал з даким хто уж ма искуства у роботи звонка гранїцох. Важне знац и же хто заплаци за визу, повратну карту, ноцнїк, костиранє, здравствене осиґуранє и каждодньову превозку на роботу – гварел вон, и надпомнул же шицко спомнуте, у його случаю, на себе превжало подприємство котре го анґажовало.

При младих ище вше актуалне робиц у иножемстве, окреме прето же у нас чежше найсц роботу у котрей мож напредовац. На тот крочай ше пред трома роками одлучел и Мирослав Орос зоз Дюрдьова. Перспективу видзел индзей, гоч припознава же би найволєл жиц и робиц у своїм месце

акой после законченя штреднєй школи, Мирослав жадал робиц же би помогол родичом хтори му заплацели за вожацки испит. Першу роботу нашол на будовательстве, и робел гоч му було чежко, бо сцел витирвац у тим цо задумал. Заробок нє бул вельки, алє за ньго тот пенєж мал вельку вредносц, та одлучел же там останє док нє найдзе лєпшу роботу, або роботу у фаху. Прешло шейсц роки, и Мирослав пременєл даскельо роботи. Вше ше намагал буц вредни и роботнїк за при-

Драгоцине искуство здобул у Абу Дабию и Баодїю

26 РУСКЕ СЛОВО

клад, но часто нє бул приявени, плацу му нє давали вше на час, нє мал право на шлєбодни днї, а и роботни час ше нє барз почитовало. Окрем будовалїща и других роботох, найчастейше робел як келнер у Дюрдьове, алє и у даскелїх елитнєйших ресторанох у Новим Садзе. Гоч ше му видзело же напредовал, проблеми з часом поставали вше исти, бо и попри тим же бул добри роботнїк, а шефове го хвалєли, шицко ше лєм на тим закончовало. НЄКАЖДОДНЬОВИ АБУ ДАБИ Од бувшого колеґи у єдним ресторану чул за кастинґ евентуалних роботнїкох у ресторану у Абу Дабию, главним городзе Зєдинєних Арабских Емиратох. Послал шицку потребну биоґрафию, на кастинґу му гварене же достал роботу, алє му после того нїч нє явене, та ше му видзело же з того нє будзе нїч. Почал робиц сезонски роботи у валалє. – Кед ме волали з Абу Дабию, билєл сом єдну хижу. Бул сом приємно нєсподзивани, майстор мал порозуменя и пущел ме же бим ше пошол рихтац, бо сом о два днї мал путовац – приповеда Мирослав. Того 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

дня першираз гварел родичом о своїх планох, и потолковал им же нє ма намиру остац там жиц, алє лєм робиц єден час и заробиц. Подписал контракт на два роки. – Родичи думали же франтуєм, за нїх то бул шок, окреме же сом єдинєц и же сом их охабел самих. Розумел сом их, алє и вони за мнє мали порозуменя и потримали ме. Видзело ше им же то добра одлука, же здобудзем нове роботне искуство и нови познанства. Одпутовал сом и поряднє сом ше им явял – гвари Мирослав. Робиц почал 22. новембра 2015. року, а од того дня и шлїдуюци пейц днї робел у ресторану. Добре памета же ше праве теди отримовало змаганє Формули 1. Пре тото у ресторану привитовал шветово познатих шпивачох и, розуми ше, цали колектив Формули 1. – Там сом мал тото цо сом нє мал анї на єдней роботи у Сербиї – контракт у хторим ясно наглашени обовязки, условия за роботу, порядна плаца, почитованє надредзених... Нє було бриґи анї теди кед сом питал шлєбодни дзень. Мал сом щесца дзекуюци познанству и барз сом бул задовольни – гварел Мирослав котри познєйше робел и у другим ресторану и з часом напредовал на лєпши позициї. – Патриц змаганє Формули 1 мож поровнац лєм зоз моцним и наглим чувством позитивней енерґиї, а драга по котрей ше вожело, була на 50 метери од нашого ресторану. То бул наш луксуз, и на тот луксуз домашнїх и самого городу зме ше припатрали кажди дзень. Огромни и луксузни ладї, авта, будинки... бул то єден вельки позитивни шок. Шицко ушорене, закони ше почитує, нє краднє ше... – приповеда Мирослав хтори мал дружтва на каждим крочаю, и на роботи, и там дзе бул змесцени зоз цимерами. Там єст вельо младих зоз цалого швета, а барз вельо и зоз Сербиї. Обачел же там стандард барз високи и гоч часто виходзели до варошу. Гоч його плаца нє була велька, бул задовольни же мал єдинствену нагоду видзиц город и державу у котрей ше нєпреривно будує, котру нє мож поровнац анї з єдну другу державу, а з хторей му остали найкрасши памятки. У Абу Дабию, гвари, єст милион и пол гражданох, а вецей як осемдзешат одсто странцох котри там найчастейше робя. ИЩЕ ЄДНА АВАНТУРА Кед ше врцел дому до Дюрдьова, єден час одпочивал, а вец ознова почал глєдац роботу. Медзитим, ознова ше зявели исти проблеми. Лєгчєйше було найсц чежши роботи котри були слабше плацени. Ознова ше о роботи почал розпитовац при пай28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ташох котри робя у иножемстве. Приявел ше робиц у Китаю. – Е, то було цошка цалком иншаке, а заш, барз интересантне. Преподавал сом анґлийски язик у приватней школи дзецом у основней школи и младшим у месце Баодї, дзе тот язик вообще нє заступени. Но, пред тим як сом там сцигол, куфер ми однєсли до другого места, та сом мушел найсц превоз и пойсц по ньго. Там ридко хто бешедує по анґлийски та сом лєдво нашол помоц и таке сом себе анї нє могол задумац. И попри шицким тим, мобилни телефом ше ми блокирал, и я з єдном словом – нє знал кадзи зоз собу. Пожнєл сом на авион за Баодї и то була найвекша „фрка” у моїм живоце. Зоз трома Китайцами зме вноци два годзини путовал до нєпознатого – памета Мирослав, котри ше пре шицко тото нашмеял, гоч му теди нє було шицко єдно. На концу ше шицко добре закончело. Крашнє го прияли, бул задовольни з роботу, з местом и пачела ше му їх култура... Там одпутовал концом прешлого року и робел седем мешаци. – Вони таки приємни же сом спочатку думал же зо мну франтую. Часто ше ми питали як сом спал, чи ше ми пачи єдзенє и чи ми коло дачого треба помоц. Китайци одмерани, цихи и културни. Ище интесантнєйше тото же место у котрим сом робел нє туристичне, та сом там бул права атракция. Людзе ше зо мну сцели сликовац, часто ше на мнє припатрали, випитовали хто сом, одкаль сом... Єден час сом ше аж и скривал попод маску за диханє котру вони там каждодньово ноша – гвари наш собешеднїк, и предлужує же мал добри условия, алє му барз хибело дружтво, бо нє мал нїкого, окрем домашнїх. У своєй роботи ше добре знашол, найчастейше дзеци учел зоз сликовнїцох. Мирослав донєдавна робел у єдней дюрдьовскей фирми, у котрей нє мал роботни час. Вше частейше роздумує кадзи ше подзец, цо и дзе глєдац, бо сце робиц.■

Друга Мирославова робота у Китаю

НАЙВОЛЄЛ БИ БУЦ БЛЇЖЕЙ Мирослав нащивел два зошицким иншаки держави у одношеню на Сербию и мал нагоду видзиц и почувствовац як ше жиє у других жемох, а заш, гвари же би найволєл жиц и робиц у своїм родним валалє, у Дюрдьове. Припознава же му ше живот, околносци и робота у иножемстве затераз баржей пача, и кед у нас нє найдзе шорову роботу, глєдац ю будзе у околних державох. – Нє любел бим препущиц дочеки Нового року, Вилїї, Вельки Ноци и Кирбаї... Сцем буц з наймилшима.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У ДЮРДЬОВЕ

З БОГОРОДИЦУ ПОЧИНА НАШО СПАШЕНЄ На швето Рождества Пресвятей Богородици, 21. септембра, у народзе познате як Мала Матка Божа, вирни грекокатолїцкей церкви у Дюрдьове преславели храмове швето – Кирбай

Дюрдьове у полней церкви з вирнима, шпивану Службу Божу служел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї владика кир Георгий Джуджар, а сослужели дзевецме священїки – осемцме з нашого Апостолского еґзархату и грекокатолїцки священїк о. Физи Югас з Мучоню, з Републики Мадярскей. Шицки були у святочних белавих ризох. У своєй казанї пресовящени владика Георгий бешедовал о приходу Мацери Божей на тот швет, єдиней вибраней з людского роду же би була мац Сина Божого, и з тим почина нашо спашенє. – Теди нам ше ознова отверели Райски дзвери. Вона як добра духовна мац провадзи братох и шестри єй Сина на драги почежкосцох, док нє дойду до вичней оцовщини и стара ше привесц шицки єй духовни дзеци до свойого Сина. Прето ше на нєшкайши дзень модлїме нашей нєбесней мацери же би нам помогла прейсц драгу нашого жемского живота зоз надїю до вичней радосци и заєднїцтва зоз Господом Богом, Пречисту Дїву Марию и зоз шицкима жите-

Нови Церковни одбор будзе мац дзешец членох, пейц жени и пейцох хлопох

ПРИШАГАЛИ НОВИ ЧЛЕНИ ЦЕРКОВНОГО ОДБОРУ На Служби Божей нови Церковни одбор зоз шветочним чином пришаги обецал же будзе служиц и помагац парохиї. Члени нового Церковного одбору, котрих вибрали дюрдьовски вирнїки то Любка Гирйовати, Мелания Саламун (нар. Преґун), Ана Иґрачки, Славица Барна, Любка Сеґеди, Мирослав Сеґеди, Иван Ґубаш, а Влада Кухар (касир ЦО), Михал Папуґа (тутор) и Янко Салак (предсидатель ЦО) були члени и у прешлим составе Одбору.

На Служби було вирних зоз велїх наших местох

28 РУСКЕ СЛОВО

лями нєба – гварел у казанї владика кир Георгий Джуджар. На Служби шпивали члени Церковного хора „Розанов” котри возвелїчали тото швето, а з нїма шпивал и домашнї священїк о. Михаил Холошняй. Окрем домашнїх, у церкви було вирних з вецей наших местох – члени Церковного одбору з Ґосподїнцох и велї други госци, та и зоз Мучоню. Отамаль зоз своїм священїком на Кирбай пришли седмеро грекокатолїки Руснаци, чий криж зоз икону їх церкви ношени при обходу коло дюрдьовскей церкви. – Служба була прекрасна, церква тиж и було вельо людзох, цо крашнє видзиц. Векшину того зме розумели гоч наш руски язик кущик иншаки. Любим присц до Дюрдьова, окреме на Кирбай. Теди ше стретнєм зоз приятелями – гварел Илеш Паулич зоз Мучоню, котри до свойого обисца вше дзечнє приял членох КУД „Тарас Шевченко” кед наступали у їх месце. Вечурня була на 18 годзин, а дзень пред тим, тиж на 18 годзин Саночне.■ С. Саламун 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

У БЕОҐРАДЗЕ

СЕКРЕТАР ОДХОДЗИ НА НОВУ ДЛУЖНОСЦ У беоґрадскей парохиї, внєдзелю, вирни ше одпитали од пана Кристофера Пулела, дотерашнього секретара у Амбасади ЗАД у Беоґрадзе, котри одходзи на нову длужносц до амбасади у Авґанистану. Вирни беоґрадскей парохиї Кристоферови нє лєм подзековали за дотерашнє шведоченє на каждей Служби Божей на котру вон приходзел зоз цалу свою фамелию, алє му обецали и молитви за його нову роботу, а парох о. Владислав Варґа його и цалу фамелию пошвецел Покрову Мацери Божей. Пан Кристофер родом зоз Америки, а понеже ше його предки там одселєли пред вецей як 100 роками зоз Горнїци, вше ше тримал як Русин, и то нє лєм по народносци, алє окреме по своєй грекокатолїцкей вири. О. Р. Л.

У КОЦУРЕ

У НОВИМ САДЗЕ

ОЗНАЧЕНИ ПОЧАТОК НОВОГО ШКОЛСКОГО РОКА

ПОШВЕЦЕНИ ШКОЛЯРЕ И ЇХ ТАШКИ

Грекокатолїцка церква Успения Пресвятей Богородици у Коцуре штредком септембра на читаней Служби Божей духовно означела початок нового школского рока за школярох и студентох, та им була и пошвецена тота Служба. Служел ю капелан о. Данил Задрепко котри у казанї визначел же Бог каждому з нас дал поєдинєчни таланти, котри бизме требали у живоце откриц и розвивац их же бизме могли вец на даяки способ помогнуц заєднїци. По законченю Служби Божей у церковней сали було перше тогорочне виронаучне друженє на котрим ше дзеци зоз вироучительку Ксению Бесерминї и ш. Михаїлу Воротняк радзели на котри способ и кеди ше буду отримовац тоти друженя, а ш. Михаїла бешедовала и прецо значне ходзиц до церкви и духовно ше воздзвиговац. З. К. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

Школярох и їх ташки благословел и пошвецел парох новосадски о. Юлиян Рац, внєдзелю у церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, у присустве їх родичох и вирних. У своєй казанї, о. Рац наглашел же би дзеци з любову и помоцу Божу требали учиц и зберац и духовне знанє. – Благословиме и їх приход на виронауку, хтора треба же би була любов, а нє лєм формалносц ученя. Нєт нас вельо, та мож поставиц питанє же як будзе за 20 роки у нашей церкви. Можеме мац добру будучносц, алє думайме и на Церкву, а нє лєм на себе и свойо обисце. У своїм живоце укажме любов и ґу блїжньому и допущме Исусови Христови же би нас прицагнул, же бизме жили лєпше и зоз смислом – гварел о. Юлиян. Тиж, внєдзелю, почала и виронаука за основношколцох, хтору трима вироучителька Мелания Римар каждей нєдзелї пред вечаршу Службу Божу на 17 годзин. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше жалосни 40 днї як нас нєсподзивано зохабел наш мили син

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше жалосни 40 днї як ше преселєл до вичносци наш мили брат

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура

Мили наш, памятку на тебе у своїх шерцох и молитвох чуваю твойо родичи, мац Славка и оцец Михал Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 жалосни днї як нє з нами наш мили

Нїґда це нє забуду и вше це буду споминац, твоя шестра Ваня зоз супругом Славком Планчаково Най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 днї як нє з нами наш мили

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура Памятку на твою доброту и подобу навики будзе чувац дїдо Микола Саболов Спочивай у мире Божим!

Памятку на твою любов и доброту чува баба Натала и бачи Дзвонимир Медєшово Най це ангели чуваю!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 днї як вецей нє з нами наш мили

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура

Занавше це будземе чувац у наших шерцох и наших думкох. Бачи Михал, тета Златка, Иван и Андрей Медєшово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На милих родичох

Памятку на твой ошмих и доброту чуваю тета Наталия и шовґор Янко, зоз Яником и Мирком Хомово Спочивай у мире Божим! IN MEMORIAM

ЯНКО ФЕЙСА учитель-поет (1983–2018) АМАЛИЯ ДОРОКХАЗИ народзена Ґубаш (1927–2012)

ЙОВҐЕН ДОРОКХАЗИ (1928–1994)

з Дюрдьова Роки преходза, а любов и красни памятки на вашу доброту на вас навики будзе чувац ваша дзивка Зденка, жец Владимир и вашо унуки Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Дня 3. октобра наполня ше 35 роки, як ши нє з нами. Остала нам твоя любов, писньочки, цепли слова и поради. У надїї воскресеня Твойо наймилши Вичная памят!

28. СEПТЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 40 смутни днї прешвечованя же то нєправда, а ти заш лєм гвизда котра нам швици

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. септембра занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАЙЛО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура Гоч дзе зме ше стретли, твой ошмих нїґда нє скапал з твари. То ошмих змиреносци, поцешеня и велькей любови. Твойо шестринїци Марияна, Ивана и Кристина, тета Верунка и шовґор Славо Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 жалосни днї без тебе, мили и предобри Мижу

МИРОСЛАВ – МИРОН РАМАЧ (1940–2018) з Дюрдьова

МИХАЙЛО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура Нєсподзивана вистка на хвильку нам застановела шерца. Гоч далєко, ти бул наш Мижо. Ти доброта хтора пременєла велї шерца. Твойо братняци, Петро зоз супругу Марину, Звоне, Иван зоз супругу Кенеди и дзивочку Кинсли, тета Сенка и шовґор Михал Сопково Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. септембра наполнєли ше 40 днї як нас знавше зохабело нашо кумче

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. септембра наполня ше три роки як нас занавше зохабел наш мили и добри супруг, оцец и дїдо

МИЖО ПАВЛОВИЧ ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1995–2018) (1930–2015) з Руского Керестура з Руского Керестура Навики це будземе чувац у наших шерцох. Твойо кумово Таня, Кимо Красни памятки на красни живот и и Боян Береково, як и Деян и Ва- на тебе споминаме кажди дзень. Твойо наймилши неса зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! Най це ангели чуваю! НА ЗДОГАДОВАНЄ

МИКОЛА РАҐАЇ ПАУЛИНА РАҐАЇ (15. IX 1940 – 1. X 2008) народзена Роман (25. V 1942 – 6. I 2002) з Дюрдьова Памятку на їх любов и доброту чуваю син Янко и дзивка Любка зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

28. СEПТЕМБЕР 2018.

З любову и почитованьом памятку буду чувац супруга Лела, дзивки Люпка Тиркайлова зоз супругом Славомиром и Геленка Раґайова зоз супругом Янком, унука Ивана и унукове Иґор и Борис Спочивай у мире Божим!

Милому братови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИРОНОВИ РАМАЧОВОМУ (1940–2018) з Дюрдьова Од Сими Рамачового зоз фамелию

Милому уйови

Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИРОНОВИ РАМАЧОВОМУ (1940–2018) з Дюрдьова

Од Дюри Балїнтового зоз фамелию

Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. септембра 2018. року у 96. року преселєл ше до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. септембра наполнюю ше шейсц мешаци як ше преселєл до вичносци наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. септембра наполнюю ше шейсц мешаци як ше преселєл до вичносци наш мили брат

ЯНКО УЙФАЛУШИ МИРОН ДУДАШ МИРОН ДУДАШ з Дюрдьова (1929–2018) (1929–2018) У красних памяткох вше го буду з Руского Керестура з Руского Керестура чувац ожалосцени: супруга Юстина и дзивки Ирина Скенд- Красни памятки на ньго будзе чу- Його мила подоба и доброта остажич и Леона Виславски зоз своїма вац супруга Мелана и його най- ню зоз молитву у паметаню. Його шестри зоз фамелиями милши фамелиями Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. октобра наполнї ше полни рок як нас зохабела наша мила супруга, мама и баба

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/6624-/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com informator@ruskeslovo.com

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. септембра наполнєл ше жалосни рок як нас охабел наш мили супруг и оцец

ТАТ’ЯНА ЧИЗМАР (1968–2017) з Руского Керестура

ЯРОСЛАВ САЛАҐ – Сульо (1967–2017) з Руского Керестура

И после того єдного рока боль и смуток идентични, як и першого дня. Мила наша, нїґда це нє забудземе и будземе вше паметац красни хвильки зоз тобу. Най це ангели чуваю! Супруг Славко зоз сином Алеком и дзивку Марину зоз єй фамелию Спочивай у мире Божим!

Мили наш, з твоїм нєсподзиваним одходом остала велька пражнїна у наших шерцох. Остали за тобу красни памятки на днї котри зме препровадзели. Будземе их чувац глїбоко у наших шерцох. Твойо наймилши, супруга Славка и дзивчата Милица и Ивана Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. октобра наполнї ше жалосни рок як нє з нами моя мила дзивка

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. септембра наполнєл ше смутни рок як нас нєсподзивано занавше зохабел наш кум

ТАТ’ЯНА ЧИЗМАР народзена Ковач (1968–2017) з Руского Керестура Час преходзи, а вельки боль за тобу и далєй остава у моїм шерцу. Навики ожалосцени оцец Яким Спочивай у мире Божим! Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ o поднєшеним ришеню о приступаню виробку студиї о о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 19.09.2018. року, принєсол ришенє о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Маґазинованє и механїчни третман елек-

32 РУСКЕ СЛОВО

ЯРОСЛАВ САЛАҐ – Сульо (1967–2017) з Руского Керестура Памятку на його доброту и красни заєднїцки препровадзени час чуваю кумово Янко и Снежана Горняково Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. септембра наполнєл ше рок як ме охабел мой мили син

ЯРОСЛАВ САЛАҐ (1967–2017) з Руского Керестура Зохабел ши ме у вельким смутку и вше ми будзеш у красних памяткох и молитвох. Твоя мац Нада Салаґова Вичная памят!

тронских и електричних одруткох, на катастерскей парцели чс. 2221/12 КО Нови Сад ношителя проєкта ЕЕ WASTE GROUP д.о.о зоз Нового Саду, улїца Приморска чс. 82А. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид кажди роботнима дзень од 10 до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може поднєсц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 дньох од дня обявйованя того обвисценя.

28. СEПТЕМБЕР 2018.

* дзе цо будзе *

ЛИТЕРАТУРНО-МУЗИЧНИ ВЕЧАР У КОЦУРЕ На соботу, 29. септембра 2018. року, на 19 годзин у Руским доме у Коцуре отрима ше Литературно-музични вечар „Стретнуце зоз поетом Славетом Шантовим”. На програми будзе промоция його кнїжки любовней поезиї „Тебе гуторим”. Участвовац буду млади коцурски рецитаторе и шпивач Михал Иван – Ниґер. На видео-платну буду приказани авторски филми Славета Шантового и живот у сликох, а потим и опущена бешеда зоз нїм. Нащивителє на уходзе достаню дарунок ЦД зоз поезию автора кнїжки. Идейни инициятор вечара Силвия Маґоч, уход безплатни, а после програми будзе закуска.

ВИШЛО ДВОЧИСЛО МАК-У Tих дньох вишло авґустовско-септемберске двочисло младежского часопису МАК, хторому „У фокусу” прегляд лєтнїх збуваньох за младих и розгварка з младу малярку Лару Петкович з Нового Саду. „МАК-ов колаж” пише о тим як то жиц у студент ских домох, а „Упечатки”, медзи иншим, о Емилиянови Нярадийови з Руского Керестура, хтори участвовал на Младежским уметнїцким кампу у Французкей. „Швет науки и технолоґиї” толкує цо то Турнир младих физичарох Сербиї, док у рубрики „Спорт и рекреация” мож пречитац интервю зоз джез балерину Дину Мудрох зоз Сримскей Каменїци. М. З. Г.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 25. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

o приношеню ришеня о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок Надпатруюци орґан обвисцує явносц же 14. 08 2018. року принєсло Ришенє о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Вибудов силоса за житарки Q=8x8000m3 зоз провадзацима обєктами на на к.п. чс. 6146/8 КО Бачка Тополя-варош, ношителя проєкта ҐЕБИ д.о.о. зоз Чантавиру, улїца Маршала Tита чс. 46. Ришенє о даваню согласносци принєшенe на основи предкладу одлуки хтори состойна часц Звиту Технїчней комисиї як и зоз увидом дорученей документациї, зоз хтору констатоване же предметни проєкт зоз свою реализацию нє будзе мац нєґативни вплїв на животни штредок кед ше випочитує предписани мири защити. Пре защиту животного штредку, ношитель проєкта муши обезпечиц условия и запровадзиц мири дефиновани з поглавйом 8.0 Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, обезпечи`c окончованє програми провадзеня вплївох на животни штредок, хтори предвидзени зоз поглавйом 9.0 Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Ришенє о даваню согласносци на студию о преценьованю вплїву на животни штредок конєчно у управним поступку. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у Беоґрадзе у чаше од 30 дньох од дня обявйованя того обвисценя.

28. СEПТЕМБЕР 2018.

ВИДРУКОВАНЕ ПЕРШЕ ТОГОРОЧНЕ ЧИСЛО „ШВЕТЛОСЦИ”

После електронского виданя, котре вишло у марцу того року, тих дньох вишло и друковане виданє першого тогорочного числа часописа за литературу, културу и уметносц „Шветлосц”. Як и шицки дотерашнї числа, и тото число приноши широки спектер темох и рубрикох, по котрих часопис препознатлїви и ценєни, як у нас так и у швеце. На бокох уметнїцкей литератури обявена поезия Михала Рамача и проза Янка Павловича, док у рубрики „Зоз шветовей литератури” вишло трицец седме предлуженє першого интеґралного прекладу Старого завита на руски язик, котри зоз старогрече ского преложели др Янко Рамач и Михал Рамач. Ту и приповедка америцкого писателя Ґари Полсена „Мено ми Айк”, котру з анґлийского пририхтал Юлиян Пап. У рубрики „З горватскей литератури” вишол перши, цалосни преклад лиричного роману у стихох Гавриїла Костельника „Хвильки”, котри з горватского на руски язик прешпивал др Юлиян Рамач. На тему Гавриїла Костельника „Шветлосц” приноши и роботу Ярини Петрук „Гавриїл Костельник у власних очох”, док з историї вишла робота др Янка Рамача „Перши Руснаци у Суботици коло половки XVIII вика”. Шлїдзи рубрика „Статї и есеї”, у котрей обявена статя Ирини Гарди-Ковачевич о подобових роботох Еуґена III Кочиша, Александра М. Лукича и Андреи Палатинус, з нагоди їх вистави отриманей у рамикох Централней преслави Националного швета Руснацох у Сербиї, 19. януара 2018. року у Суботици. „Пейдзешат роки Драмского меморияла Петра Ризнича Дядї” тема прилогу Дюри Латяка у рубрики „Рочнїци – ювилеї”, а у „Приказох, критикох, рецензийох” представени нови кнїжки Ивана А. Илїна и Дюри Латяка, о котрих пишу Миро слав Кевежди и Саша Сабадош. „Драмски додаток” виполнює драма „Цо вид зела по слуга” Джоа Нортона, а число илустроване з подобовима прилогами Александра М. Лукича. Понеже прейґ конкурсох обезпечени средства за друкованє шицких штирох числох „Шветло сци”, нєодлуга вид зе и друге число, а до конца рока и треце и штварте. И тото чи сло ча со пи са „Шве тлосц”, як и шиц ки доте ра шнї, мож опатриц на адре си: www.ruskeslovo.com/шветлосц. М. М. Ц.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ XXVII СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛУ „ТРИ НА ТРИ”

ИСКРА З КОЦУРА ПЕРШОПЛАСОВАНА

Прешлей нєдзелї у Спортскей гали у Руским Керестуре у рамикох XXVII Спортских бавискох „Яша Баков” отримане змаганє у малим фодбалу 3 на 3, а домашнї бул Фодбалски клуб „Русин”

а тот завод, на змаганю участвовали пейц екипи, бавело ше по принципу кажде з каждим, у пейцох колох по два змаганя, а єдно змаганє тирвало штернац минути подзелєне до двох полчасох. Кажда екипа мала штирох членох, троме на терену и єден резервни бавяч. ИСКРА ЗАЗНАЧЕЛА ШТИРИ ПОБИДИ Першопласована екипа була „Искра” з Коцура котра зазначела шицки штири побиди, друге место завжали госци зоз Петровцох з Републики Горватскей екипа „Петровци” зоз двома побидами и двома страценима, а треце место екипа „Руского културного центру” з Нового Саду чийо фодбалере тиж зазначели два побиди и два страцени змаганя, алє зоз слабшу ґол розлику. Штварте место освоєли домашнї фодбалере „Русину”, а пиятопласована екипа була „Папивинґ” з Вербасу, обидва екипи мали по єдну побиду и три страцени, а о пласману тиж одлучела ґол розлика. Судия векшини змаганьох бул Деян Надь. По законченю змаганя у малим фодбалу, учашнїки мали нагоду опробовац свойо фодбалерски схопносци, поєдинєчно у копаню пеналох. Ту перше место завжал Томислав Гаргай, друге место Саша Голик, обидвоме з Петровцох, а трецопласовани бул Керестурец Михайло Сабадош. По пропозицийох у тей часци змаганьох, кажди змагатель мал нагоду копац дзешец раз на ґол. ИЩЕ ВШЕ ХИБЯ ЕКИПИ После змагательней часци, у просторийох ФК „Русин” на стадиону на Ярашу, бул орґанизовани полудзенок, учашнїком подзелєни припознаня, а спред орґанизатора шицких привитали предсидатель Спортских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа и подпредсидатель Янко Хома. – Жадам вас привитац у мено орґанизациї Спортских бавискох „Яша Баков” же сце

34 РУСКЕ СЛОВО

28. СEПТЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

участвовали у нєшкайшим змаганю. Жаль ми же нє було вецей екипи, алє думам же нам и у таким составе було цалком добре – гварел Хома. Як толковал Папуґа, сезона тогорочних Спортских бавискох уж при концу, а як закончуюци наявел Турнир у одбойки 20. Октобра, котри будзе отримани у Коцуре.

СОСТАВИ ЕКИПОХ „Искра” Коцур – Златко Колєсар, Дарко Новак, Драґан Горняк и Славко Фирман. „РКЦ” Нови Сад – Владимир Иван, Златко Рамач, Деян Павлович и Александар Човс. „Петровци” з Петровцох з Републики Горватскей – Саша Голик, Ґоран Голик, Томислав Гаргай и Звонимир Ерделї. „Папивинґ” з Вербасу – Ґоран Юрич, Себастиян Няради, Иван папуґа и Тобияс Шанта. „Русин” Руски Керестур – Деян Надь, Михайло Сабадош, Никола Сабадош и Дориян Чизмар.

На Турниру у малим фодбалу у Руским Керестуре зазначена права спортска атмосфера и друженє. Керестурцох було у составе аж трох екипох, а шицки медзисобни ґоли и пораженя прешли у франти. Гоч число екипох було релативно мале, менше яке обчековали орґанизаторе, можебуц праве тото допринєсло такей добрей атмосфери. Нажаль, трибини були скоро цалком празни, у публики було менєй як дзешецеро, алє вшелїяк же було гласнєйши хвильки кед потримовку бавячом давали процивнїки зоз лавочкох.■ М. Джуджар 28. СEПТЕМБЕР 2018.

ШК „ОМЛАДИНЄЦ”

ШАМПИОН БУДЗЕ ПОЗНАТИ У ОСТАТНЇМ КОЛУ Шаховски клуб „Омладинєц” зоз Коцура внєдзелю, 23. септембра, у Апатину процив екипи „Вулкан протектор” успишно одбавел предостатнє змаганє у тей сезони. У змаганю процив єдней од найлєпших екипох у лиґи, „Омладинєц” победзел зоз резултатом 3,5:2,5 Побиди зазначели Карло Бала, Владимир Лазор и Ґоран Попович, Никола Тадич ремизовал, а Стеван Перич и Миряна Шолая свойо змаганя страцели. Побида „Омладинца” могла буц и прешвечлївша, понеже Миряна Шолая у своєй партиї мала добру позицию за побиду, алє на концу направела єден превид у поцагу котри процивнїк вихасновал и победзел. Шлїдуюцей нєдзелї у Войводянскей лиґи ґрупа Бачка у котрей ше змага „Омладинєц” на програми остатнє ко-

ло. Очекує ше интересантни финиш сезони, бо три екипи до остатнього кола уходза зоз истим числом бодох, та ше до самого конца нє будзе знац же хто ше пласує до Другей лиґи змаганя. Екипи „Лайош Сеґи” зоз Байши, „Пензионер” зоз Суботици и коцурски „Омладинєц” маю по 19 боди и шицки три екипи маю шанси пласовац ше до висшого ранґу. „Лайош Сеґи” госцує у Кули дзе будзе бавиц процив екипи „Гайдука” котра ма добрих шахистох, алє потераз анї єдно змаганє нє одбавели комплетни, а дерби змаганє котре ше одбави у Коцуре буду бавиц праве „Омладинєц” и „Пензионер„ зоз Суботици. „Омладинєц” ше може пласовац до Другей лиґи кед на нєдзелю победзи, а „Гайдук” у Кули кед одбави голєм нєришено зоз екипу зоз Байши. З. К.

У ВЕРБАШЕ ПОЧАЛ РОБИЦ ЖИМСКИ БАЗЕН

ЦЕНИ ИСТИ ЯК ВЛОНЇ Сезона купаня на отворених, лєтних, базенох Центра за физичну културу закончена перших дньох септембра, а 17. септембра отворени жимски базен того комплексу. Гражданє Вербасу, як и потераз, буду мац нагоди хасновац капацитети хтори понука жимски базен Центра за физичну културу и то у терминох 19 по 22 роботни днї, а од 12 по 19 годзин през викенд. Лєтна сезона купаня того року була кус кратша, з оглядом на частейши пременки хвилї, та купаче отворени базени хасновали кед була красна хвиля дошлєбодзела. Медзитим, тераз кед отворени жимски базен хвиля нє будзе представяц проблем гевтим хтори любя тоту файту рекреациї. Як визначел Милош Дяконов, заняти на базену ЦФК, цена карти остала иста як прешлого року, односно 200 динари. – И цена сауни исто остала 200 динари, а и того року ше предлужи уж тради-

цийне понукнуце же през викенд за 700 динари у нашим комплексу мож достац уходнїцу за базен, сауну и полудзенок у нашим ресторану – визначел Дяконов и додал же институт зоз Суботици пред сезону окончовал анализи води у базену, а поробени и комплетни ремонт пумпи и филтерох за воду. Окрем гражданства, вербаски базен хасную и три плївацки клуби, хтори тиж 17. септембра почали з тренинґами. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ИЩЕ ЄДНА ПОБИДА БАЧКИ ФК „Бачка 1923” (Дюрдьов) – ОФК „Сириґ” (Сириґ) – 2:1 (0:0) ДЮРДЬОВ: Стадион ФК „Бачка 1923” патрачох коло сто пейдзешат. Главни судия Марко Секулич зоз Футоґу, помоцни Александар Єфтич зоз Нового Саду и Душан Данґубич зоз Руменки. Жовти картони у екипи Бачкей достали: Релич, Баґич и Й. Тривунович. Судия дал и єден червени картон бавячови госуюцей екипи. Стрилци за Бачку: Дякович у 52. минути и Баґич у 63. минути. БАЧКА: Иґнїч, Деянович, Лю. Тривунович, Данґу бич, Павлов, Ерделян, Петрович, Новакович, Баґич, Солдат и Ґелич. Було два замени у другим полчасу, до бависка вошли – Дякович у 46. минути заменєл Деяновича, у 76. минути Павлов заменєл Баґича. У 7. колу єшеньскей часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, Бачка привитала ОФК „Сириґ” з истоменного ме ста. Гоч Бачка у цалим першим полчасу мала теренску инициятиву и бавело ше углавним на половки терену го сцох, заш лєм, перши полчас закончени без ґолох. У другим полчаше, по сле наруценей лабди зоз корнера, найвисше скочел Дякович и з главу по слал лабду

за хрибет ґолманови го сцуюцей екипи. Потим, Баґич мал добру нагоду звекшац резултат, алє першу шансу нє реализовал. Медзитим, нєодлуга потим, по сле наруценей лабди з угла, звекшал резултата на 2:0. Поче сни ґол призначели и го сци зоз Сириґу, алє и тот дал бачков фодбалер. Наруцену лабду до каребного про стору Бачкей нєлапшно вдерел Дякович и дал автоґол. Шлїдуюце змаганє будзе на нєдзелю 29. септембра на 15.30 годзин у Новим Садзе на стадиону ФК „Славия” котри тринастопласовани з пейцома бодами и ма лєм два зазначени побиди у тим колє. С. С.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР

ПОЧАТОК СЕЗОНИ ЗА РУСИНОВИХ РУКОМЕТАШОХ РК „Кляїчево” – РК „Русин” 15:27 (9:12) Кляїчево: спортска гала РК „Кляїчево”. Стретнуце судзели судийове Силва и Вукчевич, а делеґат на тим змаганю бул Миодраґ Ачич. РУСИН: Гербут (10), Мудри (4), Тома (4), Салак (4), Боянович (2), Югик (1), Микита (1), Варґа (1) и Ґовля. Рукометаше Русину почали сезону у Трецей рукометней лиґи – сивер, и уж на першим змаганю зазначели добри резултат, котри указує же од їх бависка треба очековац вельо. Русин на початку сезони го сцовал у Кляїчеве, дзе победзел, а то було источашнє и початок сезони 2018/2019. Рукометаше Русину перше змаганє бавели процив екипи з Кляїчева, котра остатнїх рокох мала наисце красни успихи. Надпомнїме же рукометаше Кляїчева бавели и у другей и у трецей лиґи, та у нїх були и високопласовани, медзитим финансийни кризи и реорґанизация Клубу резултовали же су тераз знова у Трецей рукометней лиґи.

36 РУСКЕ СЛОВО

Од початку змаганя Русиновци указали свойо квалитети и резултати порядних тренинґох, та лабда була часто у їх рукох, нагоди за ґоли ше витворйовали єдна за другу, прецо число ґолох и таке високе. Процивнїки наишли на квалитетну одбрану у бависку, а ґу тому и на русинового ґолмана Милинковича котри праве ту одлично бранєл и зоперал лабду опрез ґола. Мож обачиц, же ше помали витворює подмладзованє екипи котре наявйоване прешлого року зоз клубу, та ше на терену попри искусних бавячох зявюю и нови мена, хлапци пред котрима велї можлївосци, як и нагода же би учели од старших и искуснєйших, та же би вєдно зоз тимским бависком посциговали нови побиди и позитивни резултати. После того змаганя, РК „Русин” ше находзи на другим месце на таблїчки, за тераз ма два боди, цо исте число бодох як и першопласованей екипи „Обилич” з Нового Кнежевцу. Идуце змаганє, на нєдзелю 30. септембра Русин будзе бавиц на домашнїм терену, процив екипи „Сивец 69/2” зоз Сивцу. М. Дж. 28. СEПТЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ТРИ БОДИ НА ЧЕЖКИМ ГОСЦОВАНЮ ФК „Напредак” (Надаль) – ФК „Искра” 1:3 (1:1) Надаль: Стадион ФК „Напредак”, патрачох коло 200. На стретнуцу судия бул В. Филипович зоз Суботици. Жовти картони у екипи Искри достали: Сердар, Родич и Иван. Судия подзелєл и два червени картони бавя чом до ма шнєй еки пи. Ґоли за Искру: Златич, Ґубаш и Родич. ИСКРА: Фи леп, Иван, Златич (Живкович), Пєшевац (Шанта), Родич, Дя ко вич, Дрля ча, Ма лац ко, Ґаґович (Сталевич), Ґубаш и Сердар. Го сцованє у Надалю за Искру вше було чежке, та бавяче пририхтани и мотивовани пошли до Надалю и вошли до змаганя и на концу освоєли вельки три боди котри их затримали на верху таблїчки. Домашнї фодбалере од початку почали бавиц оштро и аґре сивно, а у дзепоєдних хвилькох прешли гранїцу дошлєбодзеного и фер бависка. Искрово бавяче ше нє злєкли од такого бависка и на старту указали же квали-

КАДЕТИ ШОРУЮ ДОБРИ БАВИСКА Кадети Искри предлужели зоз добрим бависком у своей лиґи. Внєдзелю у Коцуре победзели кадетох ФК „Нєґош” зоз Ловченцу зоз резултатом 3:1. Ґоли за Искру дали Ненад Шанта, Давид Дакич и Павле Човс.

тет у тей хвильки, заш лєм, на їх боку. У першим полчаше ше бавело углавним на стредку терена и окрем двох ґолох и єдней шанси за Искру нєт вельо цо визначиц зоз того периоду змаганя. Домашнї фодбалере перши дали ґол, а предносц тирвала коло 15 минути, кед Искра прейґ Златича вировнала резултат. При резултату 1:1 добру шансу дац ґол мал Сталевич, алє його бице застановела греда. То бул резултат перщого полчасу. У другим полчаше до вираженя пришла лєпша физична порихтаносц коцурских фодбалерох. Як ше стретнуце приблїжовало ґу концу, то ше вецей бавело пред ґолом екипи Напредка. Искру до предно сци приведол Родич котри ше при єдним претаргнуцу найлєпше знашол у каребним про сторе Напредка и принєсол радосц своєй екипи. Питанє побиднїка ришел Дамян Ґубаш у 80. минути кед звекшал резултат на 3:1. По сле датого ґолу Ґубаш зоз шлєбодного бица могол дац ище єден ґол, медзитим його бице застановела греда. На тим змаганю до вираженя пришла и велька борбеносц и пожертвованосц Искрових фодбалерох котра им и принєсла три нови боди. По сле 6 одбавених колох Искра на 4. ме сце на таблїчки зоз 12 освоєнима бодами. У шлїдуюцим колу Искра знова будзе го сцовац, на тот завод у Фекетичу дзе ю дочека екипа Ядран. З. К.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ҐОЛИ МАЛО, АЛЄ БАВИСКО ДОБРЕ ФК „Славия” (Пиньвиц) – ФК „Русин” 1:1 (1:0)

Пиньвиц: стадион ФК „Славия”, патрачох коло 250. Стретнуце судзел судия Петрович зоз Зомборa. Стрилєц за Русин бул Чизмар у 59. минути. Жовти картони у екипи Русина достали: Маркович, Дюканович и Чизмар. РУСИН: М. Надь, Ланчужанин, Голик, Боянич (Гарди), Малацко (Саянкович), Веселинович, Орос, Маркович (Будински), Дюканович, Чизмар, Кочиш. Було то стретнуце на хторим обидва екипи добре бавели. Нажаль, нападаче обидвох екипох були нєпрецизни, та нє було вецей ґоли. Домашнї дали перши 28. СEПТЕМБЕР 2018.

ґол у 33. минути. На наруцену лабду до каребного простору екипи Русина, найлєпше ше знашол Тривунович и послал лабду за хрибет ґолмана Надя. То бул резултат з хторим закончени перши полчас. У другим, слика на стадиону була иста. Вельо нагоди, алє слаба ефикасносц бавячох у нападу. У 59. минути судия пискал пенал за Русин, а сиґурни зоз билей точки бул Чизмар. После того стретнуца Русин на трецим месце на таблїчки зоз 11 бодами. У седмим колу Русин на Ярашу будзе бавиц зоз екипу ФК „Борац” зоз Обровцу. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО Аня Гудак

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Ясмини Дюранїн)

Йоркширски пудинґ

Потребне: ■ Дас 6 конарчки розмариї ■ 6 вайца ■ 6 ложки муки ■ 450 мл млєка ■ солї по смаку.

Тот рецепт зоз Велькей Британиї, та уж можеце нагаднуц же тот пудинґ анї кус нє таки як у нас. То, насампредз, слане єдло. Мож го єсц як главне єдло, и за вечеру и за полудзенок, завиши як го приготовице. Тото цо найинтересантнєйше то же з тим рецептом указуєце вельку чесц розмариї, пахняцей рошлїни котру мож найсц у скоро каждим дворе.

Розмария барз смачна кед ше ю пошека и посипе по швиньским месу и упече, або по кромпльох. Кед ше ю хаснує як наприклад у тим рецепту, найздравша є кед ше ю пражи на маслиновим олєю, алє мож и иншак. Вона на високей температури пущи свойо етерични олєї.

Так треба приготовиц: Лїсцочка з розмариї поотарговац зоз конарчкох и кус их пошекац. На маслиновим олєю пражиц нєпреривно мишаюци. Нє хиба и кед ше их попражи на хрустацо. У окремней мисочки треба розмишац вайца, посолїц их по смаку, додац муку и млєко. То як основни рецепт за палачинки. До тепшички (я пекла у округлей пречнїка 30 цм) улєйце розмарию, а по верху вайца з млєком и муку. Розмишайце и положце печиц на 200 ступнї од 13 – 15 минути. Йоркширски пудинґ мож приготовиц як ярину. Я го направела ґу билим баварским колбасом, а додала сом и сенфу. Було барз смачне. Кед го правим за вечеру вец додам шицкого вецей, та цесто густейше и барз ше склада з кислим млєком, лєбо йоґуртом. Вироятно же нє погришице анї кед го єце з айваром.

(од Весни Семан)

Печене курче на дунцу

То нє рецепт, алє предкладанє як мож упечиц курче, а же би сце месо з нього нє пражели на шпоргету у судзини на масци або олєю, як и вше потераз. Верим же велї ґаздинї за ньго нє чули, а барз є єдноставне. Потребне вам цале курче и присмачки: соль, веґета, попер, сенф, маслинов олєй, з єдним словом – шицко тото цо любице. (У дутянох єст и готови присмачки за месо хторе сцеце печиц.) Присмачки помишайце, а курче зоз шицких бокох добре намасцце, та и знука. Тото добре зробиц даскельо годзини, або голєм годзину, пред тим як курче положице печиц, гоч у моїм случаю то було вельо кратше. :) Намасцене курче треба здзац на седемдецови дунєц, до хторого сце пред тим наляли води (кус менєй як до пол дунца) и дакус олєю. Шицко положиц до тепши, у хторей тиж треба же би було води. Тепшу з курчецом треба положиц на сподок релни, же би од горе нє згорело, и печиц на коло 200 ступнї. Кед на шпоргету єст опция – вентилатор, то найлєпша опция за курче на дунцу. Док ше пече курче треба даскельо раз преляц з тоту воду цо у тепши, односно з тим цо ше з курчеца поодцекало. Так ше нє висуши, нє згори, и будзе смачнєйше.

38 РУСКЕ СЛОВО

28. СЕПТЕМБЕР 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Танї Салонтаї)

Туршия

ЖЕЛЄНЯВА

Потребне:

Муши буц здра■ Води 3 литри ва и добре поу■ Есенцу 1 литру мивана Огурки, папри■ Солї 150 ґрами ґи – вецей файти ■ Цукру 200 ґрами (нарезана), кар(Шицко превариц, фиол, капуста кед ше добре охладглавка порезана зи додац ) на 6 фалатки, ци■ козерванс 1 мещок буля – дробнєй■ винобран 1 мещок ша, мархва, желєни парадичи, Желєняву наскладац до судзини (канта зоз покривку), насипац зоз чечносцу по верх, положиц танєр же би желєнява нє плївала по верху и покриц. Охабиц и нє рушац найменєй 15 днї. Познєйше мож додавац лєбо желєняви, лєбо чечносци.

(од Мариї Пап)

Єшеньски рецепти Єшень нам принєсла плоди, та сцем вихасновац и читачом подаровац випробовани рецепти. Рецепти зоз овоцох, грушкох, шлївкох, желєняви, червеней цвиклочки и билих жимских ретхвох.

ЛАКОТКА ЗОЗ ГРУШКОХ И УРМОХ Тварди грушки (досц по особи єдна) добре умиц у води до хторей положена содабикарбона. Пререзац грушки по поли и виняц маґочки. До єдней судзини положиц вариц два трецини билого вина и єдну трецину води. Кед вре, зменшац и до тей чечносци положиц вариц грушки, алє так же би ше нє розварели. Дзе були маґочки положиц два урми и преляц зоз вином. З боку на танєрчку положиц зоз ванелиї сладолед и понукнуц госцом.

ЧОКОЛАДОВИ МАДЖУН Зоз шлївкох увариме маджун зоз джемфиксом. Я хаснуєм тот без цукру джемфикс (количество овоци назначене на мещку ), бо цукруєм по власним смаку. Кед маджун уварени, на три кили шлївки положиц 10 деки чоколади за варенє. Маджун ше знєє зоз шпоргета и ище даскельо раз треба премишац же би ше чоколада розпущела и зєдинєла зоз шлївками. До малих дунчикох посипеме наш маджун, добре завреме и преврацицме кажди дунчик наспак док ше нє охладзи. Охладзени врациме як треба и поскладаме до шпайзу.

ЧЕРВЕНИ ЦВИКЛОЧКИ ЗОЗ ВИШНЯМИ Червени цвиклочки очисциц од лупи, порезац на менши фалатки и положиц до води вариц. Води усипац тельо же би прекрили цвиклочки. До води у хторей ше цвиклочки варя положиц дакус солї, цукру, цали попер и ловорово лїсце. Пробуйце воду и пододавайце ище цо треба по вашим смаку. Кед цвиклочки уварени, усипац есенц зоз яблука (бо вон нє таки моцни) и на килу цвиклочки дас 30 деки нащикани вишнї. Ище кус повариц же би ше и вишнї уварели. Охладзене посипац до дунцох и тримац у фрижидеру.

БИЛА РЕТХВА Била ретхва, лєбо жимска, як ю волаю (бо єст и чарна) пасира ґу хрину. Натрец ретхву и хрину и помишац зоз медом. Барз идзе зоз печену колбасу и червеним сухим вином. То мойо рецепти, та кед ше вам даєден попачи, випробуйце и сами. 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 39 (3804) НОВИ САД, 28. СЕПТЕМБЕР 2018.

■ НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ Фото: В. Вуячич

ОСТАТНЇ РАЗ У ТЕРАШНЇМ ЗВОЛАНЮ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ П

Фотоґрафия: 0710P

Фото: Вероника Вуячич

ПРИРОДА И УМЕТНОСЦ У ЗАВОДЗЕ

■ УПИШЦЕ ШЕ ДО ОКРЕМНОГО ВИБЕРАЦКОГО СПИСКУ!