Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НАЙКРАСШИ ЗАГРАДКИ У ДЮРДЬОВЕ

РОК LXXIV ЧИСЛО 38 (3803) НОВИ САД, 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСТИКА ПОПРЕПЛЄТАНА ЗОЗ СУЧАСНИМ

Фото: Сандра Саламун

Нїґда нє погришице кед до двора засадзице вецей файти ядловцох, обични, або гевти стриберни, дзепоєдну смреку або сосну и чемпрес, як цо то зробели Кухарово у Дюрдьове. Вше вам обисце будзе крашнє випатрац. Окрем того, вони коло сушедового мура вонконцом посадзели туї, єдну попри другей, а гибискус на концу нє лєм же прикрашел двор, алє и „розбил” нєпреривну монотонию желєнїдла. Єлена, як и скоро кажда ґаздиня, роками задлужена коло квеца, ядлїнових древкох и ушорйованю двора, хтори уж даскельо роки у ретро-стилу и барз крашнє випатра. Вєдно зоз супругом Владом давно обдумали як будзе випатрац їх нє лєм двор, алє и конк, место дзе найволя препровадзиц свой шлєбодни час. Слика наисце гутори вельо вецей од словох, и видно же як єдно сучасне обисце мож оплеменїц з традицийним, рустичним. Окремну красу тому простору у старих цеглох и черепох даваю два менши стародавни кочи, хтори справел, тераз уж покойни, Єленов оцец. Видно же зоз древом знал. У єдним з нїх, квеце, цагаче, алє и други файти крашнє комбиновани. Тото цо тиж барз крашнє випатра кед отворице капурку у Кухарових, то заградка хтора справена так же є видвигнута од жеми, а по нєй окрем спомнутим жимжелєних рошлїнох, розцагани блющ. На стред двора и ядловец, а коло нього вецей файти украсних травох, хтори окреме прикрашую двор. Єлена гвари же су єдноставни за отримованє, а з рока на рок вше красше випатраю, як наприклад пампас трава. Ту и медовина, шаш, беґония, мушкатли и кактуси, як и друге квеце у черепох и жардинєрох, а рустични випатрунок прикрашели и велї романтични деталї о хторих ше тиж остарала ґаздиня. С. Ф.

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ П

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: 0709P

■ ЛАМАЧКА, ЛАМАЧКА,

А НЇХТО НЇХТО ДО ДО ПОМОЦИ ПОМОЦИ А

ПОЧИТАЙМЕ ШЕ Пише: Ирина ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ, новинарка и писателька

Спадам до ґенерациї котра дзецинство препровадзо- же зме го у медзичаше меняли, бо зме ше од остатнїх

вала на улїчки и котрей нє требало нїяку помоц анї виберанкох селєли, одходзели на роботу чи школоватехнолоґию (читай, бависка!) анї фахових воспитачох нє до другого места, одали ше, чи, нє дай боже, розии педаґоґох же би кре ативно виполнєла час котри єй шли... А єст и таких цо ше муша першираз, особнє, оставал по сле числених обовязкох, цо у школи, цо у уписац до Окремного списку бо на тот список нє буду обисцу, а боме и у ґаздовстве и полю... Паметам же, положени автоматски кед постаню полнолїтни, як цо углавним, пред каждим таким бависком у хторих зме ше их кед дорошню, кладзе до общого виберацкого участвовали, цо би ше нєшка поведло, колективно, списку. векше число менши и векши дзеци вєдно, було рихтанє котре починало зоз пречитованьом. Почитали зме Млади, углавним, нє дзбаю чи су на тим списку, кед ше, вец под зелєли и гайде, до роботи! То була демо- би ше на нїх стало вони би ше нє уписовали анї до кратия у пракси, дзецoм найозбильнєйша робота ба- общого, та ту старши же би ше о тим постарали и надвиско, воно школа о власних можлївосцох и одноше- помли им. Як цо ше наглашовало и на початку, кед ньох з другима, о пребераню одвичательносци у тиму отверани окремни виберацки списки за национални меншини, окреме за до хторого зме вошли и з числово менши нациокотрим маме цошка заЗначи, вимага ше од каждого з нас, котри єднїцке зробиц. Учели зме припаднїки одредзеней националней меншини, нални ентитети, як цо наш, кажди єден його зме уживац у заслужеу нашим случаю рускей, окреме ше анґажовац ним, вєдно поднєсц тоти права реализовац. Демократски, то значи, припаднїк важни. Поведзме, кед нас єст, утрати, подзелїц искувисц на виберанки за Национални совит, котри най заокруглїме, ства за другираз... То бул 15.000 вец нам 15 ноу нашо мено водзи политику у тих обласцох живот у котрим зме превоуписани особи уж котри специфични за нашу народносц, з котрима берали обовязки и констатистично релевантше видвоюєме, а вец и доприношиме общим чели их, свидомо и одвини прилїв. Окреме же чательно. интересом заєднїци у котрей жиєме зме свидоми же нам ше по рижних осноТото ми приходзи на ровох, природних, екозум тераз, зєшенї, кед ше по наших местох розпочало зоз предвиберанковима номских, социялних, як, углавним и при других, активносцами за Национални совит. И як пред кажду спомнуте число припаднїкох од остатнього попису и значну дружтвену роботу, треба нам ше перше почи- зменшало. тац. Видзиц хто ту и на кого мож и цо раховац. Жиєме у жеми котра перше декларативно, а вец з велькей Нас нїхто нє будзе нагваряц же бизме були Руснаци, часци и реално створела условия за окремни демо- кед ше так нє чувствуєме, як цо на жаль, нє мож нагвакратски живот каждей националней меншини, алє з риц анї родичох котри ше ище вше тримаю за Руснацох тих правох виходза и обовязки хасновац их, постарац же би у таким духу воспитовали свойо дзеци, уписовали их до руских оддзелєньох у оводох, школох, стредше же би вони були витворени. нєй школи чи на факултет... Вони нє думаю же одрекаЗначи, вимага ше од каждого з нас, котри зме припад- юци ше хасновац свойо окремни права нє лєм себе, алє нїки одредзеней националней меншини, у нашим слу- и своїм дзецом и їх потомком ощербюю тото цо им з чаю рускей, окреме ше анґажовац тоти права реализо- родзеньом у тей жеми припада и дате. Нє свидоми су вац. Демократски, цо значи, висц на виберанки за На- же ше нєодвичательно справую ґу свойому нашлїдству, ционални совит, котри у нашо мено водзи политику у тому о чим ше їх предки уж скоро три вики пилно статих обласцох котри специфични за нашу народносц, з рали... Аж кед чловек дацо страци, аж вец му спозна котрима ше видвоюєме, а вец и доприношиме общим праву вредносц. Оддалєни од можївосци виражовац интересом заєднїци у котрей жиєме. То значи же маме свою националну окремносц, як цо то людзе кед су ровиберанки як и шицки други у нашей держави, a маме зошати по швеце, якош баржей дзбаю. Таргню ше дзеи окремни виберанки зоднука рускей заєднїци. И тоти кеди и тутейши, лєм, нажаль, годно буц позно премевиберанки ше запровадзую з помоцу Oкремного вибе- нїц стан. Зоз участвованьом у зоднуканационалних акрацкого спискa, до хторого зме ше уписали, або ше тивносцох кажде з нас участвує и у намаганьох же би мушиме уписац, а кед зме ше и уписали мушиме сами тото позно за Руснацох нє пришло вчас!■ превериц чи у нїм уписана кажда пременка котра ше Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє нам случела: наша нова адреса, нове презвиско, кед вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 5–7. Активносци у рускей заєднїци

■ Нашо места 8. Зоз схадзки Совиту МЗ Руски Керестур

■ Економия 14–15. Безпечносц урожаю у дюрдьовским хотаре

■ Култура и просвита 18. Педаґоґийни асистенти у школох вербаскей општини

■ Дом и фамелия 19–21. Мири популацийней политики

■ Руске словечко 24–25. Тони и Оленка Контрово зоз Вербасу

■ Людзе, роки, живот 26–27. Нашо госци: Чизмарово зоз Французкей

■ Духовни живот 28–29. Виронаука у наших парохийох

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. СБ „Яша Баков” – турнир ветеранох у Новим Орахове

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Ламачка у Дюрдьове Авторка фотоґрафиї: Сандра Саламун

КАМПАНЯ, АКТЕРЕ И ПУБЛИКА Накадзи урядово преглашени перши лїстини за наступни виберанки за Национални совит Руснацох, хтори буду отримани 4. новембра, шицким им ношительом доручели зме Информатор о провадзеню предвиберанкових активносцох на бокох „Руского слова”. Попри менших корекцийох, у сущносци то модел по хторим зме национални виберанки провадзели и 2014. року, и вираз є редакторскей политики „Руского слова”, и нашей намири же бизме були медий подєднак доступни шицким актером виберанкового процесу и єднак отворени за шицких под истима условиями. Тот Информатор доступни и на нашим сайту, а з тей нагоди пробуєм розяшнїц дзепоєдни його елементи, же би заинтересована руска явносц и актере нашого явного живота нє були у дилеми. Насампредз, роби ше о тим же цо то предвиберанкова кампаня. У узшим смислу, то подїї и активносци кандидатох дзе представяю свойо плани, програми и виберанково платформи потенциялним гласачом. То трибини, промоциї, улїчни акциї, лєбо, наприклад наша рубрика „Представяме виберанково лїстини” на ”Тижньовнїку”. Ту шицко єдноставне. Медзитим, кус зложенше кед спатраме кампаню у ширшим смислу, а то заправо кажде зявйованє и виступ у явносци актерох виберанкох, без огляду на свойство, функцию лєбо дружтвену улогу у хторей виступаю у конкретней нагоди. У теориї медийного маркетинґу, кажде присуство то реклама. Чи то особа чи бренд, чим є у медийох, постава препознатлїви и блїзки публики, хтора анї нє вше може, а анї нє муши, розлучиц же цо мотив лєбо повод. Подобне и у политичним маркетинґу, а виберанки за национални совити одвиваю ше по його началох. Найобєктивнєйше, а верим же и найсправедлївше, шицки таки подїї третировац єднак як предвиберанково активносци, а шицких їх актерох насампредз як кандидатох, а аж потим як ношительох рижнородних явних функцийох. Бо, чим ше прави винїмки и одлуки приноша од случая до случая, чежко обчековац же ше отрима обєктивносц и єднаки третман шицких учашнїкох у виберанкох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

ПРЕДСТАВЯМЕ ВИБЕРАНКОВО ЛЇСТИНИ

4. „РУСКА БУДУЧНОСЦ” – Єден од на й век ших ци ль ох на шей лї сти ни то про мо ция и очу ва нє ру скей кул ту ри и скар бу, як и мед зи соб не по вя зо ва нє мла дих Ру сна цох. У ро боти, стре тал сом ше и зоз ри жни ма про бле ма ми у ру скей за єд нї ци, а на пер шим ме сце же у школох вше ме нєй дзе ци у ру ских кла сох, потим од ход мла дих до иножем ства, а и нє за ин те ре со ва носц мла дих за ру ску за єд нї цу. Єден од про бле мох и тот же ру ска за єд нї ца нє ха снує анї два од сто од вкуп но го фон ду сред ствох Европ скей униї хто ри ше можу до стац пре йґ про єктох.

тварта лїстина хтору Републична виберанкова комисия преглашела за виберанки нового зволаня Националного совиту Руснацох то лїстина „Руска будучносц”. Лїстину, котру Републична виберанкова комисия преглашела 7. септембра, поднєсла ґрупа виберачох „За младих Руснацох” и за ню стої 101-а полноважна виява виберачох. Лїстина официйно нє ма ношителя, а перши кандидат на нєй Стеван Самочета, дипломовани профе сор спорту и физичного воспитаня зоз Коцура и предсидатель Коцурского здруженя младих „КУМ”. Хто твори лїстину „Руска будучносц”? – Лїстина нє ма ношителя прето же зме нє сцели нїкого видвойовац и шицки маме исти идеї и амбициї. На лїстини 12 особи котри успишно вод за здруже ня, кул тур ноуметнїцки дружтва у своїх ме стох, або су їх члени. Нїхто од кандидатох потераз нє бул член Националного совиту Руснацох, и думаме же Совит треба дакус ошвижиц зоз младима котри маю добри идеї, а то уж и доказали през свойо здруженя и їх роботу. Цо лїстина видзи як нєшка найвекши проблеми у рускей заєднїци?

4 РУСКЕ СЛОВО

Яки ришеня понука ваша лїстина, у рамикох компетенцийох НС? – Потребне уключиц младих до роботи наших здруженьох и КУДох же би предлужели роботу хтору им старши охабели. Векшина людзох котри на нашей лїстини тоту одвичательносц роби волонтерски уж роками зоз наймладшима, а так и предлужа док нє придзе час за да-

кого младшого. Плануєме предлужиц писац проєкти и сновац здруженя младих у руских ме стох дзе их нєт же би ше повязали. У наиходзацим чаше, прейґ єдного нашого про єкту пла ну є ме на град зиц шицких младих з наших ме стох котри волонтерски допринєсли розвою рускей култури и змоцньованю младих, а у планє же бизме таке дацо робели кажди рок. Цо лїстину „Руска будучносц” квалификує же би у шлїдуюцим мандату заступала Руснацох пред державу? – Як видзиме, на лїстини ше находза млади зоз векшини ме стох дзе жию Руснаци и каждому у цилю же би нашо ме ста були заступени у Национални совит. Доказали зме през нашу роботу же знаме водзиц рахунка о наших наймладших, а исто так бизме водзели рахунка о рускей заєднїци, Националним совиту и його одборох, окреме прейґ проєктох котри плануєме писац.■ З. К.

КАНДИДАТИ НА ЛЇСТИНИ „РУСКА БУДУЧНОСЦ” 1. Стеван Самочета, 1990, дипломовани профе сор спорту и физичного воспитаня, Коцур 2. Мелания Мали, 1994, студентка, Коцур 3. Соня Виславски, 1992, дипломована психолоґиня, Руски Кере стур 4. Иґор Барна, 1992, студент, Дюрдьов 5. Иван Канюх, 1991, студент, Нови Сад 6. Тамара Салаґ, 1995, студентка, Дюрдьов 7. Андрей Орос, 1997, студент, Руски Кере стур 8. Йован Живкович, 1998, студент, Нови Сад 9. Ивана Чордаш, 1999, студентка, Нови Сад 10. Моника Гарди, 1980, орґанизаторка културних активно сцох, Коцур 11. Татяна Цап Имрич, 1984, специялиста – фахова воспитачка, Суботица 12. Тимотей Рац, 1992, инжинєр информацийних технолоґийох, Коцур 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ ЗАВОДА ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

КОНТИНУИТЕТ ПРОЄКТОХ И НАРОК

У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох стреду, 12. септембра, отримана схадзка Управного одбору

а дньовим шоре було дзешец точки од хторих ше найзначнєйши одношели на вименки и дополнєня Финасийного плану и Програми роботи Заводу за тот рок, як и прилапйованє Финасийного плану и Програми роботи за идуци рок Як плановане, и у тим року Завод будзе розполагац з исту суму пенєжу на рахунку – з 6,6 милиони динарами. Половка од тей суми унапрямена за плаци занятим, материялни и чечуци трошки, а друга половка за плановани проєкти. По Финасийним плану за идуци рок, Завод рахує на исти средства як и того. У Заводу рахую и на зашпоровани средства хтори ше витвори зоз зменшаньом одред зених трошкох хтори ше одноша на осиґуранє при ДДОР. ПЛАН РЕАЛИЗОВАНИ Зоз тогорочней програми Завод реализовал, так повесц, шицки проєкти, алє лїстина програмох преширена. У рамикох информативно-документацийней програми реализовани три проєкти – пририхтованє моноґрафиї у едициї „Владимир Ґарянски”, за виро-

СПОРОЗУМЕНЄ И ВИМОГА На схадзки бешедоване и о предкладу контракту, односно спорозуменю зоз Националним совитом Руснацох за просториї дзе ше ма преселїц Завод. Зоз спорозуменьом дефиновани обовязки нашого Националного совиту и Заводу. Як на схадзки надпомла директорка Заводу Анамария Ранкович, Спорозуменє нє ма чежину контракту, алє лєм ясно прецизує обовязки двох бокох. РНТ „Дядя” од Управного одбору вимагал пренамену средствох хтори наменєни за поставянє представи, главного тогорочного проєкту, „Потвори” Звонимира Павловича. Члени Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох прилапели предклад Руского народного театру. 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

бок мастер роботох з обласци руского язика; софинасованє и орґанизованє едукативно-фахових и литературних роботньох, округлих столох, дебатох и трибинох з фокусом на манифестациї „Нови Сад Европска пристолнїца младих”, а треци сеґмент ше одноши на проєкт „Европски рок културного скарбу” з фокусом на материялни и нєматериялни скарб Руснацох. Кед слово о програмним сотруднїцтве Завод реализує заєднїцки мултикултурални проєкт у сотруднїцтве з другима заводами за културу з нагоди означованя 10-рочнїци иснованя Заводох. Потим ту и проєкт софинансованя кнїжки „История Рускей редакциї Радия Нови Сад”. Кед слово о презентациї рускей култури – за означованє Националного швета Руснацох, видаванє троязичней моноґрафиї о виглєдованьох историї Руснацох на тих просторох видвоєне вецей як 2,5 милиони динари. ЗМЕНШАНЄ ТРОШКОХ Як надпомла директорка Заводу Анамария Ранкович, нови ставки кед слово о трошкох ше одноша на репрограмованє длуства за порцию хтори настали у предходним периодзе. Гоч порцийни трошки поряднє уплацовани, гришка настала пре пременки хтори по нових предписаньох прецизно одредзовали дзе ше, на хтори жиро-рахунок, средства муши уплацовац. Створела ше камата хтора з часом росла. У тей хвильки остало на мено порциї виплациц ище коло 26 000 динари, цо ше до конца того року виплаци. Кед слово о трошкох Заводу у ставки материялних трошкох, видвоєни и средства за обновйованє „веб сайту”, а тиж так и трошки за нєобходну библиотекарску обуку. Потреба за обучованє очиглядна, бо Завод у своїх полїчкох назберал шумне число кнїжкох.

На рахунок Заводу, того року Национални совит Руснацох уплацел вецей средства хтори наменєни за фахову помоц нашим културно-уметнїцким дружтвом. У тим року дружтва достали 50 000 динари вецей за тоту намену. Кед ше подцагнє смужку у прешлим року трошки Завода були коло 3,3 милиони динари, за програмски трошки видвоєне коло 3,5 милиони динари, а за наменски средства 1,25 милиони динари. Шицко вєдно то 8,1 милион динари. У шлїдуюцим року, Завод планує друкованє зборнїку наукових роботох, законченє велького проєкту – видаванє капиталней моноґрафиї о нашей историї на тих просторох, означованє велького ювилею – 100-рочнїци Руского народного просвитного дружтва, а планує ше видаванє кнїжки у хторей буду пописани шицки нашо хорски шпиванки. У обласци програмного сотруднїцтва планує ше предлуженє означованє 10-рочнїци Заводу за културу войводянских Руснацох, як и шицких других заводох, потримовка орґанизацийом хтори преучую културни скарб, як и сучасну уметнїцку творчосц нашей заєднїци. Кед слово о презентациї нашей култури, и далєй на першим месце означованє Националного швета, а потим и проєкт „Руска култура у рамикох означованя Европскей пристолнїци младих 2019”, репрезентация Фестивалу „Ружова заградка”, а ту и проєкт „Културни скарб у служби будованя будуцих ґенерацийох”. Як видно, Завод предлужи континуитет у програмних активносцох. А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

18. СХАДЗКА ВИВЕРШНОГО ОДБОРУ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

СТИПЕНДИЇ ШКОЛЯРОМ ПО ПРАВИЛНЇКУ У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох, 14. септембра, отримана 18. порядна схадзка Вивершного одбору Националного совиту Руснацох. Члени Вивершного одбору прилапели штири значни точки о хторих конєчни одлуки буду принєшени на шлїдуюцей схадзки Националного совиту Руснацох. Насампредз, прилапени Финасийни план Заводу за културу войводянских Руснацох, як и Спорозуменє о реконструкциї и хаснованю просторийох у улїци Матици Сербскей у Новим Садзе, дзе би ше требал преселїц Завод за културу войводянских Руснацох.

язику у Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”. Предносц при додзельованю стимулацийох би, по новим Правилнїку, мали школяре уписани у першим уписним кругу хторим на лїстини жаданьох за упис до штреднєй школи Ґимназия на руским язику на висшим месце и хтори посцигли лєпши успих у школованю. На стимулацию нє маю право школяре хтори до Ґимназиї уписани после другого уписного кругу, односно гевти хтори були уписани до даєдней другей штреднєй школи. У дискусиї по тей точки вишло и дополнєнє же би евентуалне додзельованє стимулациї могли

Члени Вивершного одбору вигласали и приношенє одлуки о вименки Правилнїка о додзельованю стимулацийох и наградох у форми стипендийох нашим школяром. По пременкох у Правилнїку право на стимулацию маю перши дзешецеро школяре на ранґ лїстини за упис до штреднєй школи, хтори першираз уписани до першей класи оддзелєня Ґимназиї на руским наставним

достац школяре по вимоги директорки Ґимназиї. Вивершни одбор за схадзку Националного совиту предложел и приношенє одлуки о хаснованю службених автох Националного совиту за одход до иножемства. Слово о одходзе шпивачох Дома култури зоз Руского Керестура на манифестацию означованя Дньох Руснацох у Заґребе. А. П.

6 РУСКЕ СЛОВО

У РУСКИМ

РОБОТНИ ПРЕДШКОЛСКИМ Руским Керестуре, 18. септембра у оддзелєню „Цицибан” ПУ У „Бамби” 35-ерим дзецом предшколского возросту уручени Роботни лїстки „Руски язик” хтори каждого школского року дзецом обезпечує и дарує Национални совит Руснацох. Учебнїки уручел предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Желько Ковач, а достали го дзеци у двох воспитних ґрупох воспитачкох Емилиї Костич и Оленки Русковски. То дзеци хтори ходза до дзецинскей заградки по Пририхтуюцей предшколскей програми, та им тот учебнїк – роботни лїстки авторкох Наталиї Зазуляк и Емилиї Костич, драгоцини у пририхтованю за ученє руского язика у школи. Як оценєла вихователька Русковскова, учебнїк сучасни и добре обдумани за тот возрост та им є барз хасновити у роботи. По словох Желька Ковача, того року ше у Совиту барз цеша же єст кра-

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

STANOVISKA КЕРЕСТУРЕ

ЛЇСТКИ ДЗЕЦОМ сне число предшколских дзецох, та роботни лїстки попри у Керестуре, буду подзелєни руским предшколским дзецом и у дзецинских заградкох у Дюрдьове и Коцуре. По податкох, у Дюрдьове у ґрупи єст седмеро, а у Коцуре пецеро дзеци. За шицки 47 Роботни лїстки Национални совит, односно його Одбор за образованє обезпечел 21 455 динари. Най здогаднєме, Роботни лїстки „Руски язик” по одлуки Одбору за образованє Национални совит предшколским дзецом дарує од 2013. року, а з цильом же би так допринєсол най младши ґенерациї цо лєгчейше уча, пестую и чуваю свой мацерински — руски язик. Попри того, Одбор за образованє финансує и дарує руским дзецом и школски учебнїк за грекокатолїцку виронауку, та так будзе и того року, док ше позбера число кельо єст школярох приявениh за тот виборни предмет.■ М. Афич

Пише: Мария ПЕРКОВИЧ, гражданска активистка

РОБОТА ОШЛЄБОДЗУЄ ОД ЖИВОТА

Познати надпис на капурох Аушвицу „Arbeit macht frei”, нїяк нє лєм символ злодїйскей прешлосци Европи, анї ганьби нємецкей держави, анї є нє лєм часц общей култури гражданскей класи. „Робота ошлєбодзує” насампредз жива максима буржоазийней епохи. Нє случайно же була визначена на уходзе найвекшого нацистичного лаґру шмерци. Праве тот и таки лаґер, тота и така максима, символизую тото цо наисце капитализем – шмерц шицких тих цо на тарґовищу роботи примушени себе понукнуц як робу, дац свою роботну моц. Робота нас ошлєбодзує од живота. Шмерц скоро трицец роботнїкох од початку рока, голєм тельо призначели медиї, як и виява на телевизиї чолнїци Одсеку за активносци у обласци популацийней политики Милени Антич Янич хтора насампредз женом занягала живот на конто роботи, указую природу буржоазийней держави и людскей роботи. Нє першираз же дахто страда лєбо страци живот на роботи. Нє першираз же нам дахто з власци поручує же, кед зме ше уж родзели, маме робиц и лєм робиц. З интенциї спомнутей вияви, по хторей роботодавательом нє потребни мацери алє роботнїци, випатра би було идеалне кед же уж иснуєме лєм пре роботу (за цудзи профит), такой ше рецикловац у даєдним сектору конц-лаґру хтори ше розширел ширцом швета. И наша держава, сектор ґлобалного лаґру, на каждим крочаю указує свою сущносц и циль, а то охрана капиталу од орґанизованого роботнїцтва. Практично онєможлївює синдикалне орґанизованє, капиталу оможлївює високи профити без було якей одвичательносци и обовязки. У тим цилю и найновши мири практично леґализованей роботи без контракту „на чарно” за сезонских роботнїкох, як и зменшанє надополнєньох за положнїци. Держава Сербия принєсла вельочислени закони, (дараз и по сто до рока, а дараз аж и преруци норму), та з тим масивним реґулованьом доказала же є орґанизована, ефикасна и же наисце сполнює свой циль. Без огляду на поносованя и критики либералох. Кажди смертни случай на будовалїщох, примушуюца деложация, случай пензионерки у розпуки хтора у безвиходносци штреля до инвеститора-криминалца (цо скоро же постало синоним), кажди нови закон, гуторя исте – же зме нє держава Сербох и шицких других гражданох, як цо стої у Уставу, алє одлично ушорена класна будовня хтора чува буржоазию-криминалцох (цо тиж синоним). Гражданє тей держави лєм тоти цо маю пенєжи, а шицки други лєм рабска роботна моц чия крев и зной намакаю жем. Диктатура роботи нас запрагує до безчислених роботних годзинох за продукцию робох и услугох з хторих голєм два трецини нїнач. Нашо преплашене служенє тей диктратури роботи як вершинскей вредносци и цилю, кладзе нас гет спод културного уровня давних аґрарних дружтвох. Ирационалне славенє роботи нас ошлєбодзело од дружтвених вязох, индивидуалносци, каждей другей дїялносци и алтернативи. Занягало нам право на полносц живота, на думку о шлєбоди. Праве як у ґлобалним конц-лаґру. А ошлєбодителє нє маю одкаль присц. З тей нагоди, будземе мушиц сами. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА МЕСНА ЗАЄДНЇЦА КОЦУР ЗОЗ СХАДЗКИ СОВИТУ МЗ РУСКИ КЕРЕСТУР

КРОЧАЙ ҐУ ЗОГРИВАНЮ СПОРТСКЕЙ ГАЛИ На трецей Схадзки Совиту Месней заєднїци (МЗ), Руски Керестур, 11. септембра, прилапени вименки финансийного плану за 2018. рок усоглашени зоз одлуку СО Кула. Практично значи же пенєжи за зогриванє и отримованє обезпечени, лєм остава ришиц маєтно-правни одношеня. Вибрани и члени Вивершного и Надпатраюцого одбору Совиту МЗ. На схадзки, од 11 членох Совиту присутни були 9 и шицки одлуки принєшени єдногласно. З вименками финансийного плану МЗ з општинского буджету (на схадзки Скупштини општини, 5. септембра) достала додатни 703 980 динари хтори ше найвецей одноша на финансованє Спортскей гали, точнєйше на єй нєришене зогриванє. Як визначел предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, тота сума будзе достаточна за зогриванє на ґаз по нови рок, бо по даяких предрахункох за цалу сезону од октобра по 15. април треба скоро 800 тисячи динари за зогриванє гали. – Пред тим треба покапчац шицки инсталациї за ґаз, хтори ище нє

Найважнєйши крочай за пущанє зогриваня хтори ше обчекує у наступним чаше то конєчне етажованє гали, цо значи, єй дзелєнє на часци медзи Покраїну и Општину Кула, бо вони финансовали єй вибудов. По словох Владимира Олеяра, обчекує ше допущенє од Покраїни же би Општина пренєсла хасновательни права на керестурску МЗ хтора би так здобула право старац ше надалєй о Гали – о єй зогриваню и отримованю. На схадзки Совиту вибрани и Вивершни одбор хторому предсидатель Дюра Сабадош, заменїк предсидателя Михайло Фейди, а члени Єлена Сивч, Желько Папуґа и Илона Зарубица. Вибрани и нови Надпатраюци одбор хторому предсидателька дипл. економиста Биляна Ковачевич, а члени Кристиян Жеґарац, Драґан Ковачевич, Рената Джуджар и Саня Тиркайла. Пред тим Совит прилапел и нови пречисцени текст Статута МЗ хтори, уж штири-пейц раз меняни у прешлим периодзе, прето же би ше го усоглашело з новим законом

покапчани на котли цо уж маме, муши ше вимерац прицисок и формовац комисию хтора би шицко тото препатрела и дала дошлєбодзенє же мож почац зогривац комплетну галу – гварел Олеяр.

о Месних заєднїцох. Зоз Статуту повируцовани одреднїци хтори нєпотребни, а так окрем зменшаних компетенцийох, зменшане и число членох Совиту хтори однєдавна роби у новим зволаню. М. А.

8 РУСКЕ СЛОВО

У ПЛАНУ УШОРИЦ БУДИНОК У Коцуре прешлого тижня отримана схадзка Совиту Месней заєднїци (МЗ) Коцур на котрей одлученe же з пенєжу од закупених местох на вашарскей часци Кирбаю у Коцуре, буду заменєни уходни дзвери и облаки на будинку Месней заєднїци. На схадзки присуствовали пецеро од дзевецерих членох Совиту. На дньовим

шоре були три точки, а єдна була и розподзельованє пенєжу котри достати од закупених местох на вашаре за коцурски Кирбай, хтори бул 28. авґуста. – Од закупених местох приход бул 283 100 динари, а єст вецей предклади на цо бизме могли потрошиц пенєж. Як и прешлого, так и того року, жадали зме шицок пенєж вихасновац за даєдну векшу роботу. Прешлого року зме ушорели простор коло памятнїка опрез школи, а того року пременїме уходни дзвери на будинку Месней заєднїци и облаки, голєм на предку, а увидзиме кельо нам видзе – визначел предсидатель МЗ Коцур Желько Бєлан. Гражданом Коцура важна була и треца точка дньового шора на котрей розпатрани вимоги гражданох и коцурских дружтвох, здруженьох и спортских клубох котри на час придати до Месней заєднїци. Под точку рижне члени Совиту анализовали стан у валалє и бешедовали о тим цо би ше по конєц рока могло поробиц. Кед будзе досц средства у плану положиц бехатон цегелки опрез Дома култури и обилїц фасаду на будинку Месней заєднїци. З. К. 21. СEПТEMБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

РУСКИ КЕРЕСТУР НАЩИВЕЛИ НЄМЕЦКИ ТУРИСТИЧНИ НОВИНАРЕ

МАМЕ ЦО ПОНУКНУЦ Дзевецеро туристични новинаре з Нємецкей и Австриї, нащивели Руски Керестур, а у рамикох їх студийского путованя з меном „Сивер Сербиї: 6 язики Войводини”

уристична орґанизация (ТО) Сербиї, у сотруднїцтве з ТО Войводини орґанизовали туристичне представянє Войводини туристичним новинаром з Нємецкей и Австриї, на їх мапи ше находзи и Руски Керестур. У Керестуре, пондзелок, 17. септембра, новинаром домашнї були представителє Националного совиту (НС) Руснацох, Туристичного здруженя (ТЗ) и Здруженя женох „Байка”. Акцент нащиви бул на ґастрономиї Руснацох за цо у просторийох парохийного Каритасу пририхтана роботня приготовйованя капущанїкох и пирогох, у чим сцели участвовац и госци-новинаре. Жени з „Байки” понукли сувенири и ручни роботи, тиж и жимнїцу як цо айвар, маджуни, домашнї соки, а порихтали и етно-стол з рижнима сланима и сладкима єдлами. Госци нащивели и Катедралну церкву дзе их зоз нашу грекокатолїцку виру и Церкву упознал парох керестурски о. Михайло Малацко, а о приселєню, историяту нашей заєднїци на тих просторох, як и терашнїм живоце, язику, обичайох и шицких здобуткох од културно-образовних по привредни упознали их предсидателька ТЗ Любица Няради и други домашнї. О тих обласцох живота и през велї питаня нємецки новинаре дознали у обиходзеню просторийох Националного совиту, Музейней збирки у Замку и у нащиви Марийовому святилїщу Водици. Упознати су и з нашим видавательством у НВУ „Руске слово”. На одходзе з Керестура нащивели и найстаршу хижу на Вельким шоре хтора власносц Националного совиту и хторей реконструкция при концу, а тиж и єдно обисце дзе ше складало и преберало паприґу.

ЗНАЧНЕ ЗА ВАЛАЛ Предсидателька Любица Няради гвари же и тота нащива туристичних новинарох барз вельо значи за промоцию Руского Керестура як туристичней дестинациї – Мнє ше пачи же ше пребиваме зоз нашим туристичним понуканьом и же маме наявени и нови нащиви. Нєодлуга маю присц италиянски новинаре, а тиж и цали автобус туристох зоз Словениї. Так же помали рушаме до нашей туристичней приповедки. Правда же нам хиби змесценє, алє добре же ше ТО Сербиї заинтересовала за нас, и за тото цо маме понукнуц – то за нас вельки крочай.

Як дознаваме од їх водзача Ружици Ристич, барз су задовольни зоз тим нєпоштредним контактом з домашнїма, зоз сердечносцу, госцолюбивосцу, а окреме були задовольни кед коштовали приготовени єдла. Циль того проєкту же би информовали и представели у своїх жемох туристичне понуканє Войводини през єй мултикултуралносц и мултиетнїчносц зоз шицкима специфичносцами шейсцох националних заєднїцох. У рамикох студийного путованя по Войводини, нємецки новинаре дзень пред тим упознали румунску и словацку националну заєднїцу, нашу руску, наступних дньох пообиходза и горватску и мадярску, а були и у Новим Садзе дзе им представени проєкт „Нови Сад европска пристолнїца култури”.■ М. Афич 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА У ДЮРДЬОВЕ

ВОДА З ЯВНОГО ВОДОВОДУ НЄ ЗА ПИЦЕ Явне комуналне подприємство „Водовод Општини Жабель” обвисцело гражданох Дюрдьова же на основи Ришеня оддзелєня за санитарну инспекцию Нови Сад од 10. авґуста 2018. року вода зоз явного водоводу нє за пице. Дошлєбодзена є лєм за санитарногиґиєнски потреби. У нєурядовей бешеди зоз компетентнима з ЯКП „Водовод Општини Жабель” зоз Жаблю, дознаваме же вода така остатнї скоро пейдзешат роки, и резултати анализи ше од теди розликую лєм коло 5 одсто. З Водоводу гваря же за исправносц або нєисправносц води єст два: параметри перши физично-хемийни, а други микробиолоґийни состав води. По остатнєй анализи дюрдьовска вода микробиолоґийно добра, алє физично-хемийна анализа указала же у води звекшане количество нитритох и амонияку и инше. Тиж нєурядово у ЯКП „Водовод Општини Жабель” гваря же гоч вода нє за пице чловеко-

ЕКО СТУДНЇ – НАЙЛЄПШЕ РИШЕНЄ Гражданє Дюрдьова воду за пице можу точиц на Еко студнї у центре валала. Поряднє ше преверює єй квалитет и заменює филтери за пречисцованє. Студня з котрей гражданє можу задармо и нєогранїчено точиц воду отворена у априлу пред двома роками, и потераз подмирйовала гражданох з потребним количество води за пице. – Добре же у валалє маме Еко студню на котрей вода здравствено добра и гражданє ю можу точиц. Кед бизме ю нє мали, мушели бизме воду привожиц у цистернох. Даяки мири пре стан води ше превежню, а о тим одлуча компетентни за воду – гварела предсидателька совита МЗ Дюрдьов Душанка Джамбас.

ви би начкодзела кед би попил вецей стотки литри на дзень. Компетентни гварели и же ше Правилнїк о исправносци води ровно меня и пооштрує, толкує ше го на вецей способи, та явносц збунєта. Анї у єдним месце у Општини вода нє сполнює шицки физичнохемийни параметри зоз Правилнїка, алє є микробиолоґийно задоволююца. Количество нитритох у даєдних местох кущик векше, у даєдних кущик менше, а у Дюрдьове є даскельо раз векше як дошлєбодзене. После того остатнього Ришеня о стану води, анґажовани фахово и компетентни особи же би написали елаборат о води у Дюрдьове у котрим будзе детально наведзени стан и предклад мирох, алє и предклад кельо би коштало ришованє того вецейдецeнийного проблема. З фабрику води часц проблемох би ше ришело, алє будзе требац заменїц и циви котри стари тиж коло пейдзешат роки. Воду ше у системи у местох Општини Жабель поряднє дезинфикує, нитрити у поджемней води у Дюрдьове нєт, вони наставаю у системи кед ше хаснує дезинфекцийни средства же би вода була микробиолоґийно у шоре. За дезинфикованє води пробовани и други препарати, алє анї теди вода нє задовольовала шицки параметри. Обачене же кед ше зменша количество хлору за пречисцованє води, же ше зменшує и количество нитритох, алє вец подлєйша микробиолоґийна анализа. На резултати води уплївую и вельки горучави и состав жеми коло студньох. У обвисценю за гражданох котре видате на основи Ришеня санитарного инспектора пише же о пременки квалитету води гражданє буду поряднє обвисцовани, цо подписал и Милан Дамянович директор ЯКП „Водовод Општини Жабель”. С. С.

КОЦУР

КЛУБ 92” ДОСТАЛ ВЛАСНОГО ЧУВАРА ” до Коцура и часто су праве у час ше часто

Остатнї орґанизую акциї удомйованя псох, медзитим, кед дахто ма добру дзеку вец за таке дацо нєпотребни нїяки акциї. Каждодньово госци у єдним коцурским кафичу самоинциятивно удомели пшичка котри ше єден час круцел коло тей карчми. Идею о тим порушали госци зоз Нємецкей котри каждого року приходза

10 РУСКЕ СЛОВО

кафичу “Клуб 92”, а прилапели и други. Госци пшичка наволали Лили, направели му хижку зоз єй меном и положели на терасу карчми, поряднє єй приноша єдзенє, а Лили наисце похопела же то тераз єй дом понеже чува кафич, бреше на шицких около, алє кед видзи же жадаю шеднуц, престава брехац и пуща их же би шедли и уживали у клубе. З. К. 21. СEПТЕМБЕР 2018.

mesta@ruskeslovo.com

АКЦИЯ ВЕРБАСКОГО „КОМУНАЛЦА”

ДАРУНКИ НАРОДЗЕНИМ У СЕПТЕМБРЕ Кампаню „Комуналцова ґовля дарує вашей беби” порушало ЯКП „Комуналєц” з Вербасу, а жада ше помогнуц фамелийом у першим мешацу бебового живота, кед буджет родичох барз обтерховани. Шицки фамелиї у хторих ше народзели беби, або ше народза у септембру того року, у породзилїщу Общого шпиталю у Вербаше, нє буду мушиц плациц рахунки за воду, шмеце и канализацию у септембру. Фамелиї муша указац документ же биваю на подручу вербаскей општини, а мацери ище у породзилїщу треба же би пополнєли ваучер хтори у октобру, док рахунки сцигню на їх адресу, треба придац на шалтер ЯКП „Комуналєц”. На конференциї за медиї директор того подприємства Синиша Адамович гварел же акция символични способ же би ше порушало звекшанє наталитету и такой на початку олєгчало родичом. Вон визначел же акция орґанизована з нагоди Дня подприємства – 1. септембра, а пре промоцию вербаского Породзилїща.

Кампаня будзе тирвац цали септембер през розлични активно сци з потримовку Общого шпиталю Вербас, Дома здравя „Велько Влахович” и локалней самоуправи. Пондзелок у Породзилїщу Общого шпита лю Вербас менаджмент Явного комуналного подприємства „Комуна лєц” уручел положнїцом ваучери з хторима нє буду мушиц плациц рахунки за септембер. – То на єден спо соб и поволанка гражданком општини Вербас же би

свою ґравидносц, народзенє дзецка и шицко цо ше далєй одноши на розвой дзецка, провадзели у нашим Шпиталю, бо у нїм єст шицки условия за тото. Акция ма позитивни одгук зоз шицких бокох, та прето роздумуєме же би по стала традицийна, и же бизме ю повторели и з даєдней другей нагоди – визначел Адамович, и положнїцом подаровал и квеце. Ґинеколоґ у породзилїщу др Радашин Милович наглашел же тота акция красни приклад як дружтво може промововац унапредзенє популацийней политики. – Ве льо положнї ци з подруча општини Вербас ше по род зую у на шим Общим шпиталю, шицко идзе на лєпше, и мило ми же того року єст вецей мацери хтори ше ту породзели як влонї – визначел др Милович. Акция будзе тирвац по 30. септембер, а по пондзе лок, 17. сеп тем бер, у вербаским Шпиталю народзени 20 беби. А. М.

КОЦУРСКА МЕСНА ОРҐАНИЗАЦИЯ ИНВАЛИДНИХ И ДРУГИХ ПЕНЗИОНЕРОХ

ДОПРАВЯ ШЕ ПРОСТОРИЇ Месна орґанизация инвалидних и других пензионерох у предходним периодзе интензивно робела на ушорйованю своїх просторийох, як ентериєру, так и екстериєру. На уходзе положена красна троязична мрaмoрна плоча зоз назву Здруженя, положени ковани ґелендери на ґарадичи и на месце за уход особох котри у инвалидним кочику. Прешлого тижня у Доме пензионерох ше лїпело цегелки на ґарадичи и на рампи за нєрухоми особи. Виробок плочи зоз надписом финансовала Месна орґанзация инвалидних и других пензионерох зоз своїх средствох, а направел ю коцурски каменьорежач Александар Макаї. Средства за ґелендери Месна орґанизация инвалидних и других пензионерох достала од Опшини Вербас, а направел их Михайло Арваї зоз Коцура. Коцурска Месна заєднїца финансовала набавку и лїпенє цегелкох котри полїпел Предраґ Майкич, тиж зоз Коцура. По словох предсидательки Месней орґанизациї инвалидних и других пензионерох Андєлки Хромиш, пензионере до конца рока планую положиц огласну таблу, 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

омалтеровац єден очкодовани вонкашнї мур и положиц циви на закрице. Здруженє планує конкуровац и на дзепоєдни Републични и покраїнски проєкти же би ше достали средства за ушорйованє єдней просториї котра би була наменєна за друженє коцурскей младежи. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У КОЦУРЕ

ЗАРОБИЦ МОЖ КЕД ШИ ДОБРИ МАЙСTОР

Пише: Златко КОЛЄСАР

Иван Малїк

Oд початку запровадзованя нового Закона о транспорту котри ше одноши на технїчни препатрунок превозкох, майстрове котри ше занїмаю зоз автокломферским ремеслом маю вельо вецей роботи, окреме коло дробнїцох на котри ше скорей вообще нє обрацало увагу и зоз котрима авто могол „прейсц” технїчни препатрунок. У Коцуре єст даскельо автокломферох котри медзисобно сотрудзую

оцурци, двоме Руснаци, Мирослав Кучмаш и Иван Малїк ше тиж занїмаю зоз автокломферским ремеслом и потераз им добре идзе у самостойней роботи. Искуство и ремесло пекли у вецей автосервисох, по даскельо роки, а єден час робя самостойно. Добрих роботнїкох, як гваря, чежко найсц. – Власни сервис зме отворели прешлого року, якошик нам лєгчейше вєдно, потримуєме ше у роботи и шицко дзелїме вєдно – гваря Мирослав и Иван. Як и шицки добри майстрове, так и ми ремесло учели при других, старших, искуснєйших майстрох, углавним у Вербаше. Кед зме установели же зме достаточно добре научели робиц, почали зме сами, алє вельо векши прицисок робиц сам за себе як буц заняти у дакого, то зме после похопели. Кажди початок чежки, алє зме були упарти и тераз ше помали робота розробела и ми задовольни.

ски майстрове нє мали проблем найсц муштериї. Остатнї роки вше вецей єст и тарґовцох котри увожа авта зоз иножемства, а котри треба дакус пооправяц, та кажди тарґовец углавним ма „свойого” кломфера котри му пошори очкодовани авто. – На початку нам найчастейши муштериї були тарґовци з автами котрих зме упознали ище кед зме робели у других сервисох. Розуми ше, на початку зме робели и туньше як други, же бизме прицагли нови муштериї и же бизме их прешвечели до квалитету нашей роботи. Трудзели зме ше, а и тераз ше трудзиме же би квалитет бул на високим уровню и помали нам, окрем тарґовцох, вше вецей приходзели и „обични” людзе котри мали даяки очкодованя на авту – надовязує шє Иван.

ТАРҐОВЦИ З АВТАМИ СТАЄМНИ МУШТЕРИЇ

З часом роботи єст вше вецей, та Мирослав и Иван уж чежко старча на час сами закончовац роботу, алє нє можу найсц роботнїка гоч и без искуства, бо нїкого нє интересує таке ремесло.

На початку вше чежко, алє добри глас ше далєко и швидко преноши, та коцур-

12 РУСКЕ СЛОВО

ЧЕЖКО НАЙСЦ РОБОТНЇКА

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Уж єден час глєдаме помоцного роботнїка котри анї нє муши мац искуства у роботи, понеже ту научи шицко нєобходне, алє нє можеме найсц заинтересованих. Нє знам же чи то шицки такой после штреднєй школи маю роботу, чи млади єдноставно нє сцу робиц, алє знам же маме проблем пренайсц дакого хто би з нами робел – гвари Мирослав Кучмаш. НА ДРОБНЇЦОХ НАЙВЕКШИ ЗАРОБОК Од юлия, по Закону о транспорту важи нови правилнїк о технїчним препатрунку превозкох котри риґорознєйши, та авта нє шму буц ардзави и очкодовани. – Маме вельо вецей роботи коло дробнїцох од кеди важи нови Закон, односно правилнїк. На таких дробнїцох ше вецей зароби, понеже ше швидко роби, а мож наплациц. Думам же ше и при тих цо робя технїчни препатрунки тераз дакус стабилизовала ситуация и же нє врацаю людзох як на початку, кед нам приходзели людзе котрих врацали, а анї ми нє могли пренайсц „чкоду” и причину пре котру чловека врацели, а то наприклад, була мала точка на шветлє котру чежко и обачиц и котра реално нє загрожує нїкого у транспорту – потолковал Мирослав. БУЦ ҐАЗДА ПОДРОЗУМЮЄ ВЕЛЇ СХОПНОСЦИ И ОБОВЯЗКИ Иван и Мирослав тераз плаца жедлярину за ґаражу и роботни простор дзе робя. – Ту дзе зме тераз маме наисце одлични условия за роботу и то нам барз помага и значи. Медзитим, почали зме у моїм обисцу шориц роботне место, алє нє понагляме, понеже сцеме помали шицко поробиц як тому шор и направиц исти условия як цо маме ту же бизме отримали квалитет у

Мирослав Кучмаш

роботи. Муштерийом, тераз и пре технїчни препатрунки, барз важне же би робота була барз добре поробена, а як зме спомли, чежко найсц дакого хто би нам помагал у роботи, та нє старчиме шицко – предлужує Мирослав. Найлєпше буц сам свой ґазда, медзитим робота з людзми зна буц и напарта, окреме одвичательна, понеже власнїкови барз важне же би муштериї пошли задовольни, а ту єст и рижни други обовязки коло малого подприємства. – Крашнє повесц же робиш сам за себе, же ши ґазда, же шицко цо заробиш твойо, понеже єст роботи, та єст и пенєжу, алє людзох єст вшелїяких. Психично то треба витримац, бо окрем о роботи, треба роздумовац о имиджу и других дробнїцох. Вельо раз сом гварел же бим за плацу котру заробим ту, главу одпочинул у майстра дзе нє мушим вельо роздумовац – през франту заключує Иван Малїк. Заш лєм, зоз своїм партнером у роботи нє одуставаю од того цо почали, бо роботу у будучносци планую и прешириц. ■

НАЙМЕНЄЙ ШЕ ВИПЛАЦИ ФАРБИЦ КАМИОНИ Мирослав и Иван окончую шицки автокломферски роботи, од ґитованя, фарбеня по полиранє авта. Найменєй ше виплаци фарбиц камиони понеже єст вельо роботи офарбиц вельку поверхносц, цо одбера вельо часу, а кед би ше то реално наплацело то би було барз драге. Так же и у тей роботи, як и у велїх других, на дробнїцох найвекши заробок

Коцурци ше присподобюю ґу новосцом на технїчним препатрунку автох 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЗАЩИТА УРОЖАЮ У ХОТАРЕ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

МИРИ БЕЗПЕЧНОСЦИ ПРЕВЖАТИ КЕД НАЙПОТРЕБНЄЙШЕ Пише: Сандра САЛАМУН

Штаб за защиту урожаю од огня Општини Жабель формовани концом мая, а применьованє задаткох по урядовим Плану роботи Штаба лєм з часци почало аж у другей часци рока, односно пред початком ламачки кукурици и тлачидби сої. Польопривреднїки окреме пред ламачку вше у страху, бо ше тото зарно найвецей краднє у нашим хотаре

Надпатранє хотара

оч аж после жатви жита и при концу продукциї желєняви, Општина Жабель заш лєм превжала безпечносни мири за чуванє хотара од огня и крадошох. Влєце, аж по законченю тлачидби жита и ярцу, Општина Жабель финансийно помогла шицким тром добродзечним огньогасним дружтвом з општини – у Дюрдьове, Ґосподїнцох и Чуроґу же би могли робиц, а насампредз же би могли гашиц огень. Камиони звекшого пооправяни и реґистровани, а Општина обезпечела и гонорари за 24-годзиново дежурства добредзечних огьньогасцох, попри профе сийних огньогасцох зоз Жаблю котри поряднє дежураю. Їх камиони вше функционални, алє вони сами нїґда нє могли и дежурац и закриц цалу територию општини – найбаржей пре менєй занятих огньогасцох котри треба же би реаґовали под час найвекших роботох у хотаре, кед треба буц и найосторожнєйши. Општина, односно спомнути Штаб, попри порядней роботи општинскей Польочуварскей служби и полициї, анґажовала за помоц и приватну професийну Аґенцию „Steel security DN021” доо Чуроґ, котра тиж надпатра хотар и урожаї чува од крадошох. Анґажована є дзекуюци добредзеч-

14 РУСКЕ СЛОВО

ному прилогу польопривреднїкох зоз цалей општини и средством котри видвоєни зоз буджета Општини Жабель. ПОЛЬОЧУВАРОХ НЄТ ДОСЦ Општинска польочуварска служба поряднє окончує свойо длужносци алє, по думаню польопривреднїкох, роками польочуварох нєт досц у одношеню на поверхносц котру маю чувац. – После вецей жалбох польопривреднїкох и частих крадзох польопривредних урожайох у општинским хотаре, отримана заєднїцка схадзка представительох локалней самоуправи и локалних польопривреднїкох. Одлучене же би ше анґажовало професийне обезпеченє котре запровадзує таки услуги. Пракса указала и же полицає скорей приду кед их поволаю польочуваре, як кед то зробя польопривреднїки. КРАДОШЕ НАЙВОЛЯ КУКУРИЦУ – У одношеню на прешли рок, тераз влапени вельо вецей крадоше, окреме кукурици, котру ше у цалей сезони найчастейше краднє. Барз зме задовольни зоз сотруднїцтвом зоз Аґенцию, наисце добре робя и по21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

магаме єдни другим – гварел Станко Миланов, шеф Польочуварскей служби при Општини Жабель. Гражданє котри обача гоч цо сумнїве у хотаре, най приявя контролному центру приватней Аґенциї на телефон 062/882-1417. На тим числу формована Вибер ґрупа, та ше можу шицки заинтересовани приключиц, алє и поволац за помоц, чи пре огень, чи пре крадошох. – Задаток нам у цо векшей мири зопрец чкоди и крадзу урожаю на полю. Попри хотара Општини Жабель чуваме и обезпечуєме векши польопривредни ґаздовства у општинских и околних местох. Маме технїчни средства, комуникацийну систему и людски ресурси. Хотар надпатраме з камерами. Операме ше и на дояви гражданох чийо сотруднїцтво нам барз значне. Информациї сцигую до контролней хижи, дзе маме оператерох 24 годзини, котри лоцираю проблем и посилаю патролу, котра тиж 24 годзини на терену. Жадаме же би наш анґажман бул цо ефикаснєйши и ефектнєйши. Кед будзе требац додатни анґажман, ми будземе на тото порихтани – гварел Томислав Вукович, вивершни директор Фирми „Steel security DN021”, котра физично и технїчно обезпечує польопривредни урожай и ґаздовства. ВЛАПЕНИ У ЧКОДИ – Нєдавно зме у Жаблю мали озбильни случай крадзи котру зме застановели дзекуюци доброму сотруднїцтву з општинску полицию. Єден Жабельчань самоинициятивно на комбайну ламал, а люцку кукурицу витоварял до свойого прикочу. Установели зме же нє бул анґажовани за тоту роботу при власнїкови кукурици и застановели зме крадзу. Виновати далєй процесуовани при компетентних орґанох – гварел директор

Найдзена украднута кукурица

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

Томислав Вукович. Вон тиж гварел же є барз задовольни зоз комуникованьом з гражданами, локалну самоуправу и шицкима компетентнима установами котри тиж маю обовязку реаґовац на таки проблеми. Општински хотар обезпечую од 5. септембра, а плановане же би тоту роботу окончовали по 7. октобер, кед ше обчекує же векшина урожаю будзе позберана з польох. Медзитим, польопривреднїки, гоч задовольни пре додатне анґажованє Општини, котре дало добри резутати, спозорюю же ше у хотаре барз вельо краднє и желєняву, рубе древа, окрада викендици, и же одкупйоваче, котри знаю же одредзени особи нє маю жеми анї урожаю, купую од тих людзох и индиректно потримую крадзу. Зна ше и же єст вецей одредзени ґрупациї и поєдинцох котри константно крадню, алє ше їх крадзи роками толерує. САМИ ШЕ ОСТАРАЛИ О СЕБЕ Часц Плана роботи Штабу, котра ше одноши на препатрунок польопривредних машинох котри участвую у роботох на полю под час кед иснує потреба за защиту урожаю од огня, у подполносци нє витворена. Предсидатель Огньогасного союзу Општини Жабель и член Вивершного одбору огньогасного союзу Сербиї Синиша Шавия, длугши час, и пред початком ярнїх роботох у хотаре, спозорйовал општинску Управу же огньогасни камиони у подлим стану и же векшина нє годни гашиц огень, алє и тото же огень можу гашиц лєм професийни огньогасци зоз Жаблю, цо нєдостаточне за цалу територию Општини Жабель. – Формованє Штабу пожнєло, а з командиром сом бешедовал аж по законченю жатви жита и ярцу. Ришовали зме єден по єден проблем котри застановйовал добре функционованє роботи огньогасцох – гварел Синиша Шавия. За єшеньски роботи у хотаре нє лєм же порихтани камиони за гашенє огня, алє и огньогасци, котри после вецей виостатих, того року конєчно достаню и гонорари за анґажман.■

ОГЕНЬ З ДЕПОНИЇ ГРОЖИ УРОЖАЙОМ Прешлого тижня ознова горела дюрдьовска депония, цо загрожовало и урожай на польох коло нєй. Огень бул барз вельки и швидко ше ширел, гоч шмеце на депониї гори вецей раз до рока и то константни проблем. Дим и смрод од гашеня огня штварток вечар, 13. септембра, дошол до половки валала. Загашени є дзекуюци швидкей реакциї добредзечних огньогасцох зоз Дружтва у Дюрдьове.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОГЛЯДНУЦЕ НА ФЕСТИВАЛ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

Пишу: Сандра САЛАМУН Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

УЧАШНЇЦИ О ФЕСТИВАЛУ – Фестивал интересантни. Видзи ми ше же єст менєй шпивачох у ґрупох, а тото же єст менєй викладачох на вистави „Стари ремесла” цалком природне. Треба мац моци, знаня и особу котра би обдумала як надополнїц змист же би и надалєй бул интересантни и очувац наш народни скарб. Змагательна часц би требала остац автентична, а можебуц же би ше у ревиялней могли виводзиц сучаснєйши нашо шпиванки – гварела Йоска Балїнт. – Автентичносц важна, бо ше з модернизацию страци концепт и основа Фестивалу – чуванє нашого народного скарбу, насампредз жридлове шпиванє. Фестивал нагода же би ше з нїм стретали нови, младши ґенерациї, слухали, шпивали и предлужели традицию, цо добре. Можебуц би требало запровадзиц виводзенє и сучаснєйших шпиванкох, алє их нїяк нє заменїц зоз жридловима – гварела Оливера Пап.

СЛАВЕНЄ АВТЕНТИЧНЕЙ, ЖРИДЛОВЕЙ ТРА ДИЦИЇ Уж традицийно звикли зме концом авґуста присуствовац єдней ревиї нашого народного облєчива и автентичного виводзеня нашей жридловей шпиванки як то обдумали тоти цо Фестивал основали. Плаката, брошури и сценография каждого року иншаки, їх теми диктує дарунок за учашнїкох од орґанизатора, котри го вибера з окремну увагу

оз орґанизованьом Фе стива ла жридлового шпиваня „Най ше нє забуд зе” поча ло оживйованє наших руских жридлових шпиванкох у ца лей заєднїци. Орґанизаторе, КУД „Тарас Шевченко”, од теди нє одступели од автентично сци Фе стива ла, а їх подро сток и нашлїднїки их у тим у подполно сци шлїд за, потри мую, бо чув ствую и знаю вредно сци нашого народного, жридлового скарбу. О упечаткох и будучно сци того Фе стива ла бешедуєме зоз Агнету Тимко Мудри, музичну редакторку народней музики у Радио Новим Сад зе и предсидательку тогорчного жирия, як и зоз орґанизаторами, Миро славом Чаканом, предсидательом Скупштини Дружтва и Мироном Сабадошом, членами Орґанизацийного одбору.

ЗАЧУВАЦ СВОЮ ТРАДИЦИЮ – Поведла бим же ше з рока на рок ґу тому приступа вше озбильнєйше, бо ше нашо Дружтва намагаю цо автентичнєйше указац у штредкох дзе нас єст вецей и дзе тота робота обачлївша, як наприклад у Руским Керестуре, Дюрдьове, Коцуре – звичайно охабяю красни упечаток и даваю фаховому жирию терху же би, з рока на рок, єдни исти дружтва були лауреати. Того року, чежко дефиновац, алє як даяка презасиценосц ше зявела, алє то проблеми уж самих дружтвох же людзе поставаю покус инертни, алє наздавам ше же то лєм хвильково. Цо ше дотика численосци, того року було 12 дружтва з 8 местох, звичайно их єст вецей, а того року, мож повесц, дружтва були по квалитету досц виєдначени

– Мнє ше окреме пачи идея творительох Фестивалу и Орґанизацийного одбору же запровадзели специялну награду котра велїх и збунює, алє вона ма чежину дополньованя тей основней награди хтора ше додзелює за найквалитетнєйше виводзенє и общи найкрасши упечаток. Практично стимулує дружтва котри малочисленши же би дали шицко од себе, мали дзеку и були упарти буц вше квалитетнєйши – Агнета Тимко Мудри

16 РУСКЕ СЛОВО

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

Цо ше дотика жридлового шпиваня, тот Фестивал ма свою окремносц, прето є иншаки як други и то главна идея Фестивала – зачувац свою традицию, културне и националне єство, алє у форми хтора автентична. И то подрозумює нашу жридлову шпиванку и подрозумює облєчиво котре нашо традицийне. Кед ше ту пременї дацо, то вецей нє будзе тото. Маме проблем зоз стереотипами зоз нашлїдзену прешлосцу котру нєшка велї уж чувствую як терху – гвари Агнета Тимко Мудри.

циль бул праве тот хтори тераз маме, жридловосц и останю дошлїдни тому. Тота надбудов, лєбо визия того цо би младосц могла принєсц муши себе обдумац єден концепт и указац то на даяким другим Фестивалу, а то зме уж и мали у Руским културним центру у Новим Садзе кед була „Акустика Рутеника”. За тото сом же дац можлївосц, найсц єдну форму дзе би ше то могло указац, а сам фестивал як Фестивал „Най ше нє забудзе”, цо и сама назва гутори, най ше нє забудзе, тото цо наша окрем-

– Млади маю потреби виражовац ше през нашо руске, народне, традицийне, алє нє маю дзе. Барз важне же би у ревиялней часци були интересантни госци, а за таке дацо би требали помогнуц нашо институциї – Мирослав Чакан – Задовольни сом зоз тогорочним Фе стивалом. Дакеди нє мал змагательну часц и я особнє бул процив того, медзитим, як Жири здобул авторитет, наградзованє ше указало як барз добре. Ґрупи дозрели и сцу робиц. Змагательна часц барз добра, и гоч будзе менєй учашнїкох, треба отримац квалитет котри зме по сцигли. Половка учашнїкох млади и треба их затримац, як и автентичносц Фе стивалу покля годно и покля єст заинтере сованих же би виводзели и находзели призабути шпиванки. Обчекуєме же тото млади вше баржей прилапя, бо без нїх нє мож, а старших єст вше менєй. Идеї єст, треба их добре обдумац же би прицагли увагу и були розвага нащивительом и учашнїком. Нови теми треба здумовац, алє их треба и добре обдумац же би нє були варияциї, алє автентични подїї – гварел Миро слав Чакан. ДАЦ МОЖЛЇВОСЦ НОВИМ ИДЕЙОМ – Ту бизме ше мушели озбильно задумац дац можлївосц новим идейом, оживйовац на способ на хтори то видза новши ґенерациї. Алє думам же єст простору, єст места, єст фестивали, алє нє вше єст и млади моци. Думам же их нїхто нє гамує, млади же би дали идею, писню хтору чувствую як свою,

носц, цо наш идентитет, най вон и випатра покус старомодно, то нашо, бо кед ше будземе од того ганьбиц, вецка зме нє на добрей драги – визначела Тимко Мудри. – Фестивал указал же ма континуитет котри константно дава добри резултати, цо и на тогорочним Фестивалу було видно и у провадзацих програмох. За виставу „Стари ремесла” єст вше менєй особи котри активни у тей приповедки, алє ше наздаваме же ше и надалєй отрима. Вистава у Рускей школи каждого року на нову тему, єст заинтересованих нащивительох, а єст и теми, так же и того року тота вистава була добра и красна часц. Фестивал обрацени ґу прешлосци, а назва фестивалу и пропозициї за виводзенє цо старших композицийох котри забути, маю задаток оживйовац их. Вше участвую и младши ґрупи котри пестую жридлове шпиванє, алє кед останєме без особох котри виглєдую, знаю найсц и пририхтац шпивачох за виводзенє, вец будзе проблем. Можебуц ше будзе мушиц активнєйше глєдац у старих нотних записох и прииповедкох дзе ше як шпивало. Технолоґия напредовала и треба кажде хто ма нагоду же би од старших записовал як шпивали же би остало запаметане, та и фестивал годзен мац свою приповедку – гварел Мирон Сабадош.

– Младши котри пребераю водзенє Дружтва и орґанизацию Фестивала маю свойо идеї, кажде з нас ма свойо думанє и гевто цо му лєпше, цо подзелєне и по ґенерацийох, а було би добре кед би ше младши водзели зоз традицию – Мирон Сабадош вивесц як то вони думаю, алє най то будзе под другу шапку Бо тот Фестивал док є таки, покля вон будзе тирвац ми нє знаме, то єдине дзе виводзиме жридлово так як було дакеди и так би мало буц. То можебуц и ступка и стереотип, ту гранїца барз ценка, тото о чим ище дзбаме и вельо роки зме у тей роботи, а єст нас вельо таких, думам же маме право повесц же так ма буц. Кеди тоти, цо маю тото искуство, препуща то даякей стихиї, ми нє знаме докля пойдзе и кадзи пойдзе и як тото цошка ма випатрац. То охабяме будучносци, алє ше муши знац зоз чим ше розполага у фундаменту, у самим жридлу. Думам же творителє Фестивалу нє рахую так, їх основни 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

– Окреме бим сцела наглашиц же вибор шпиванкох барз важни и ту би мушела буц комуникация медзи дружтвами и фаховцами, требало би ше по совитовац, бо нє кажда наша стара, автентична шпиванка ма уметнїцки характер. Була би потребна єдна комисия хтора би пред Фе стивалом пре слухала зоз чим ше представя ґрупи, бо ше Фе стивал базує на правей, автентичней старей шпиванки и облєчиву, хторе тиж до конца нє автентичне, строгше би ше мушело ґу тому приступиц. Дакус ше вше попущи, бо ше сце дац стимул и потримац кажде намаганє, кажде дружтво – окреме наглашела Тимко Мудри. ■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПЕДАҐОҐИЙНИ АСИСТЕНТИ У ОСНОВНИХ ШКОЛОХ ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ

ПРОЄКТ ПОЧНЄ ПЕРШОГО ОКТОБРА Општина Вербас, у сотруднїцтве з Националну службу за обезпечованє роботи, през явни роботи будзе реализовац проєкт „Педаґоґийни асистенти”, a таких асистентох достаню шицки дзевец основни школи у општини Вербас

мосц о значносци образованя, а витвоа учашнїкох проєкту прешлого тижня рює и сотруднїцтво з локалну заєднїцу орґанизоване шветочне подписованє през витворйованє сотруднїцтва з реконтрактох, а як з тей нагоди сообщене, левантнима установами як цо то Ценпедаґоґийни асистенти од 1. октобра буду тер за социялну роботу, институциї драгоцина помоц школским фаховим слуздравственей защити и друге. жбом и дзецом у образовних установох. – На конкурс хтори розписала ОпНа подписованю контрактох будуцих штина, а вязани є за явни роботи, конасистентох у будинку Општини прияли куровала Мая Барна Куч зоз Здруженя заменїца предсидателя Општини Миляна гражданох „Центер за розвой заєднїцШтулич и помоцнїца предсидателя задлутва”, и тота барз здрава и гумана идея жена за месни заєднїци Йована Вуйтович. у Општини мала добри одгук. Так же З тей нагоди визначене жаданє шицких зме як локална самоуправа достали пеучашнїкох у проєкту, орґанизаторох и садаґоґийних асистентох, шицки школи мих асистентох, же би тота файта активих достаню, а дзепоєдни школи дзе єст носци и явних роботох постали пракса у векша потреба достаню и по двох асиопштини Вербас. стентох – визначела Штулич и додала – Педаґоґийни асистенти, ґу тому же Психолоґ Татяна Горняк зоз же конкурси за явни роботи подрозуприноша фахово знаня и искуство, ноша и Коцура мюю виключно анґажованє особох з кагумане одношенє ґу найчувствительнєйшей катеґориї дружтва, дзецом, за чию лєпшу будучносц теґориї хтора чежше може обезпечиц роботу. Прето критериюм бул же би то були жени, понеже жеше шицки бориме – визначела з тей нагоди заменїца ни гевти хтори з тей катеґориї, хтори чежше находза ропредсидателя Општини Миляна Штулич. боту, а друге условиє у конкурсу було же би шицки асистенти були факултетски образовани. Иншак, Вербас ХТО ПЕДАҐОҐИЙНИ АСИСТЕНТИ? медзи першима општинами хтори уведли таки кадри до Педаґоґийни асистенти нови просвитно-педаґоґийни образовней системи. профил роботнїкох у образованю и источашнє новосц У КОЦУРСКЕЙ ШКОЛИ АСИСТЕНТ БУДЗЕ хтору принєсол Закон о основох системи образованя и ТАТЯНА ГОРНЯК воспитаня. Педаґоґийни асистент професийно обучени член школ– За конкурс сом дознала прейґ Националней служби ского кадру, хтори у роботи з наставнїками, дзецми, фамелиями и заєднїцу, помага дзецом з марґинализованих за обезпечованє роботи. Волали ме и гварели же иснує ґрупох же би вихасновали шицки предносци образованя потреба за моїм профилом, та чи сом заинтересована. и превозишли почежкосци з хторима су зочени под час Прилапела сом, потим сом була на тей схадзки дзе нам подробнєйше пояшнєли о чим ше роби. З оглядом же то школованя. Улога асистента як новей файти просвитного роботнї- пилот проєкт, та нам нє гварели же цо ше конкретно ка першенствено ше одноши на потримовку у ученю з глєда, алє нас лєм унапрямели до роботи котра нас чедзецми з чувствительних ґрупох жительства, на роботу з ка. Углавним, кельо сом похопела, будзем помагац дзедзецми хтори приходза зоз социялно депривованих цом котри на даяки способ марґинализовани, котрим штредкох (руралних штредкох, валалох), з ромскима треба помоц у каждим смислу, и кед у питаню дзеци зоз дзецми, и вообще на роботу з дзецми за хтору наставни даяким инвалидитетом, а тиж так и помагац дзецом коколектив преценї же им потребна образовна потримовка три маю почежкосци у ученю. Будзем помагац наставпрез розлични файти индивидуализованого приступу у нїком и педаґоґийно-психолоґийней служби у гоч яким смислу, значи будзем як асистент, а тото роботне место роботи у рамикох настави. Асистент може буц особа розличного образованя, а ше и вола педаґоґийни асистент. Контракт сом подписаєдине условиє вязане за образованє одноши ше на закон- ла на штири мешаци, а з оглядом же сом у коцурскей школи уж єден кратки период заменьовала психолоґа, чованє обуки за окончованє того занїманя. Таки наставни кадер роби з дзецми з хторима ше роби упознала сом роботни кадер, колеґох и думам же ше по индивидуалним образовним плану, сотрудзує з фаме- швидко уколпим – гварела психолоґ Татяна Горняк зоз лию у смислу потримовки родичом у контакту зоз школу, Коцура.■ З. Колєсар обезпечує информациї о фамелиї и околїску з хторого А. Маркович дзецко приходзи, мотивує родичох и дзвига им свидо-

18 РУСКЕ СЛОВО

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РОК XVII ЧИСЛО 8 Число ушорела: Славица ФЕЙСА

Наша тема:

ПОМОЦ ФАМЕЛИЙОМ

ВЕКШИ ОБИСЦА ЗА ВЕЦЕЙ ДЗЕЦИ

Foto: Stockio

окраїнска влада нєдавно принєсла одлуку о додзельованю безповратних средствох фамелийом у хторих ше того року народзело треце, або штварте дзецко. Средства наменєни фамелийом же би злєпшали условия у хторих жию, значи, за обисца, (квартель або хижу), хтори найвироятнєйше и нє годни цалком купиц за достати пенєж, алє у векшей мири годни прешириц и адаптовац простор у хторим жию. Средства ше додзелює з нєдавно основаного буджетского фонду за пронаталитетну, популацийну политику АП Войводини за 2018. рок, а циль тей файти помоци од Покраїни же би ше застановело неґативни демоґрафски тренд, просто поведзено, же би ше фамелиї лєгчейше одлучовали мац вецей дзеци. Єден з нєобходних условийох за преширенє фамелиї то вшелїяк и лєпши условия биваня. Явни конкурс розписал Покраїнски секретарият за социялну политику, демоґрафию и родну ровноправносц, а тирва од 31. авґуста по 15. октобер. У Одлуки наведзене же право на безповратни средства маю лєм фамелиї на териториї АП Войводини у хторих ше од початку того року – 1. януара 2018. року, та по розписованє конкурса, 31. авґуста, народзело треце, або штварте дзецко. Вецей о тим у нашим Додатку.

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 19

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: ПОМОЦ ФАМЕЛИЙОМ

Пририхтала: Славица Фейса

ПРЕЙҐ КОНКУРСУ ДО ВЛАСНОГО ДОМУ

Пред двома роками, 2016. року. народзени найменєй беби ище од 1900. року, а прелиминарни податки указую же влонї, 2017. року, народзени лєм 200 беби вецей як 2016. року. Же бизме мали просту репродукцию нациї, компетентни твердза же кажда жена у фертилним периодзе, у наиходзацих 10 рокох, муши народзиц двойо дзеци. Стимулация мацерох же би мали тройо дзеци, гваря, тераз найважнєйша и видно же на тим робя и Покраїна и Република

окраїнски секретар за социялну политику, демоґрафию и родну ровноправносц, Предраґ Вулетич, наявел два нови наталитетни мири Покраїнскей влади. Перша ше одноши на помоц фамелийом хтори у тим року до стали треце або штварте дзецко, же би ришели квартельни питаня, або злєпшали условия у хторих жию, так же преширя або адаптую про стор за биванє. – За перши конкурс опред зелєни 63 милиони динари, цо значи же 63 малженски фамелиї у хторих ше од 1. януара по 31. авґуст 2018. року народ зело треце або штварте дзецко, маю право конкуровац и до стац милион динари. За фамелию ше трима же то и повинчани и нєповинчани пари з дзецком, як и самохрани роди чи. Шор по хто рим народ зене дзецко у малжен стве або нє, як и при ро ди те ль ских фамелийох, утверд зує ше по числу живонарод зених дзецох мацери, теди кед ше прияви на конкурс – гварел Предраґ Вулетич. Конкурс отворени од 31. авґуста и буд зе тирвац по 15. октобер, а шицки заинтере совани за спомнути средства о условийох конкурса и потребних документох можу ше пре знац на сайту АП Войводини (Покраїнски секретарият за социял ну поли ти ку, де мо ґ ра фию и род ну ров но прав носц/Конкурси/Сектор за демоґрафию и родну ровноправносц/Текст Конкурса...) И НЄЗАНЯТИ МАЦЕРИ ДО СТАНЮ ПЕНЄЖ Друга стимулативна мира ше одноши на мацери хтори нєзаняти, а хтори буду до ставац додатни пенєж од Покраїни. – Понеже Закон о финансийней потримовки фамелийох з дзецми виєдначел заняти и нєзаняти мацери, Покраїнска влада принєсла Одлуку же шицки мацери хтори

20 РУСКЕ СЛОВО

народ за треце або штварте дзецко а нєзаняти су, буду до ставац од 12 по 15 тисячи динари мешачно. Тота мира буд зе важиц аж од 1. януара 2019. року – виявел Вулетич. З Покраїни обгрунтоване же з тима мирами Войводина нє зменшала, алє преширела обсяг помоци за треце дзецко бо, потераз, Покраїнска влада обезпечовала 12 тисячи динари мешачно, а убудуце пенєж за фамелиї з трецим дзецком за заняти мацери буд зе обезпечовац Република Сербия и то у периоду од дзешец рокох. Кед слово о нєзанятох мацерох з трецим и штвартим дзецком у Войводини (затераз их єст коло два тисячи) Покраїна им пенєжно помогнє од шлїдуюцого року. БИЛУ ЧУМУ ЧЕЖКО ЗАСТАНОВИЦ Циль новей файти помоци Покраїни застановиц неґативни демоґрафски тренд, як и афирмовац пронаталитетну популацийну политику на териториї Войводини. Но, нєшкайша слика на тоту тему нє богзна яка. – За порядну репродукцию жительства треба же би 45 одсто фамелиї мали тройо або вецей дзеци – гвари Вулетич, и додава же Войводина тераз ма лєм 6,7 одсто таки фамелиї. Прето увод зиме додатни модификовани мири популацийней политики. Кед ше поча ло при меньо вац Закон о финансийней потри мовки фамелийох з дзецми, и кед Република превжа ла обо вязку ви плацо вац на до пол нє нє за тре це и штварте дзец ко, ве лїм нє було цалком ясне цо буд зе зоз ти ма обо вязками хто ри пред тим на себе превжа ла По краї на, кон крет но чи и да лєй буд зе 24 мешаци ви плацо вац по 12 ти ся чи динари мешачно? Вулетич гвари же По краї на до конца сполнї сво йо обо вязки, цо значи же нє настанє вакум пре применьо ванє зако на, бо По кра їн ска вла да за ключно з 24. децембром то го ро ку виплаци мешачне надоло нєнє од 123 тисячи динари и сполнї сво йо обо вязки. – Обовязки хтори зме превжали на себе буду випочитовани, а одноша ше на фамелиї у хторих на21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ХТО ЗАИНТЕРЕСОВАНИ ЗА КОНКУРС НАЙ ПОПОНАГЛЯ Шандор Грубеня и його супруга Даяна з Руского Керестура, у тим 2018. року достали треце дзецко, алє о Конкурсу за безповратни средства нє знали. У каждодньовей роботи, окреме на полю и коло дзецох, премкла им тота информация, як и велїм подобним фамелийом хтори ше вше частейше явяю до Секретарияту и презнаваю ше о условийох Конкурса хтори тирва по 15. октобер. – Нє знал сом о тим, алє сом тераз заинтересовани и на сайту ше о шицким зоз супругу добре попрезнаваме. То нє мали средства и думам же ше каждому добре здаю.

род зене дзецко по 24. децембер 2017. року, док у тих фамелийох дзе треце або штварте дзецко народ зене мед зи 25. децембром 2017. року и 1. юлийом 2018. року, по Закону вони до станю пенєжну помоц од Републики. Таки фамелиї єст 919 у Войводини – надпомина Вулетич. И попри велїх мирох хтори би мали олєгчац фамелийом и мотивовац их же би мали вецей дзеци, билу чуму, поготов у Войводини, буд зе чежко застановиц кед ше зна же 2016. року народ зени найменєй беби ище од початку прешлого вика. Министерка без портфеля задлужена за демоґрафию и популацийну политику Славица Дюкич Деянович виявела медийом же ше ситуация нє злєпша у наиход зацим периоду бо, як гварела, припаднїки беби-бум ґенерациї хтори народ зени 50-их рокох прешлого вику по ставаю вше старши, а же би кажда жена идуци дзешец роки мала по двойо дзеци – барз амбициозни план – гварела вона и додала же тоти стимулативни мири загрожени з фактом же каждого року 16 тисячи люд зе отадз емиґрує. 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

Про секова старосц тих цо одход за 29 роки, а кажда штварта особа хтора зохабя Сербию високо образована. Ре зултати виглєдованя хторе Министерство зробело з Републичним заводом за статистику, у хторим участвовали 11 тисячи студенти шицких факултетох у Сербиї, указали же би два трецини академцох любели остац у своєй жеми, алє трецина планує оталь пойсц и у тей одлуки их потримую родичи. МАМЕ ВШЕ МЕНЄЙ ФАМЕЛИЇ З ТРОЇМА ДЗЕЦМИ И попри тим же явносц потримує Закон о финансийней потримовки фамелийох з дзецми, хтори важи од 1. юлия, демоґрафове визначую же ше найвецей дзеци народ зує у худобних фамелийох и тверд за же нови мири годни стимуловац праве таки фамелиї же би мали ище вецей дзеци. А з тим би були ище худобнєйши... Панї Дюкич Деянович дума же треба у жеми створиц условия же би фамелиї мали вецей дзеци без огляду на социялни статус. – Думам же зако нодавци маю ре ал ну слику о си туа циї у на шей жеми у хторей 51 од сто ма цери маю єд но дзец ко, 42 одсто двойо, а лєм 6,7 маю тро йо дзеци. То про цент пре хтори зме най бар жей за ста ра ни. И прето стимулация мацерох же би по при дво їх народ зе ли и треце дзец ко, у тим момен ту, на йва жнє й ша – гва рела вона. Було пригварки и на спомнути конкурс за дод зельованє средствох фамелийом же би даяк ришели, або преширели дом, бо условия зужени на фамелиї з троїма, або штверима дзецми хтори народ зени лєм у перших осем мешацох того року... Потераз ре акциї на тоти пригварки нє було. Одлуки ше приноша, меняю и вше буд зе тих хтори их потримаю, и гевтих хтори буду иншак думац. Кед слово о проната литетней политики, вше важне же би вона була запровад зена у склад зе зоз стратеґию стимулованя народ зованя, а нє же би була чияшик промоция, алє же би ше з ню добре сцело, и на концу дацо позитивне зробело.■ Foto: Stockio

РУСКЕ СЛОВО 21

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: ПОМОЦ ФАМЕЛИЙОМ

Пририхтала: Славица Фейса

ПРЕЙҐ КОНКУРСУ ДО ВЛАСНОГО ДОМУ

20 РУСКЕ СЛОВО

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

ицко почало єдного красного септемберского дня кед мой револтовани супруг вошол нука

и згирмел: – Я вецей тот срач-папер нє будзем вожиц доокола у ґепеку! – шпурел го на стол и, ище цошка дудраюци, пошол ше email: jasmina.djuranin@gmail.com зобуц и преблєчиц. www.zenoblogija.com Но, думам себе, тераз ши ме нашол дриблац? Тераз, кед початок рока, а обидвом сином родзени днї, кед дунци и печена паприґа у бога?! – Но, ша, цоже? Ша, срач-папер нє дранда. Волїш же з нїм вожиц як зо мну, нє? Раховала сом же сом му доскочела. Алє – НЄ! – Добре знаш же сом пошол купиц ґранули за пса, и же нє мам вельо места у ґепеку. А видзиш? Кед сом дацо купел, такой сом и винєсол зоз авта! Ґранули на месце! За тото ци треба два секунди! – Можебуц же ми треба два секунди, алє ми треба ище два руки! Хто ше докричи на вас, вично вам слухалки на ухох! А, папер вельки, нєзґоднє го ношиц! Уж кед сом була у набавки, нє купим озда лєм штири ролни. Дакус уцихнул и роздумал. Остатнїраз кед зме ше поскубали пре вц-папер, було теди кед ме прешвечовал же тот цо купуєм барз ценки. Потим сом почала куповац тот грубши, алє є досц и драги. Ґу то-

Photofunia

ПАПЕР(ИЦ)

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

му, нє мож го анї прегнуц як треба, верабоже, мож до ньго и дарунок запаковац. Так ме секира тот вибор паперу же сом роздумовала чи нє почнєм куповац у коцки. Наисце! Можеш думац – кед ци ценке, та вежнї два, а кед ци грубе, та вежнї єден. И – готове! – Ти знова нє конташ – важне ТАКОЙ шицко повиберац з авта, тото ци пробуєм повесц! – А, думаш тото кед ши забул виняц спод шедзиска змарзнуту рибу цо нам дала моя мац? На тото такой думаш? Такой о три днї? Скурело ше му з ухох, положел слухалки на уха, и почал намесцац титл на филму хтори знял з интернета. *** Од теди нїґда нїч вецей нє остало у ґепеку – хто пошол до набавки, тот зоз нього и позношел нука. Без слова. А яки срач-папер виши у купатилу, таки ше хаснує. Без коментарох. Бриґа лєм же сом дзешка на телевизиї видзела же папер правя и у целовей, и у белавей, и у желєней, чарней, червеней фарби. Таки су красни... Так их мож крашнє уклопиц естетски до купатила же купатило аж препатри. Мушим мойому купиц белави за родзени дзень. Наисце, нє видзим други способ як без слова пристанє на таку красну ствар за найбруднєйшу роботу. И то му го крашнє запакуєм и положим до ґепеку. Най ше нєсподзива☺■

22 РУСКЕ СЛОВО

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ШКОЛСКИ РОК ПОЧАЛ З РЕФОРМАМИ

ПРОЄКТНА НАСТАВА ОБОВЯЗНА

Школски рок у керестурскей Школи почал з реформами наставного плану за першу и пияту класу основней школи, як и першу класу Ґимназиї

реформу предвидзене же би школяре научене ґрадиво знали применїц у пракси, же би повязовали знанє зоз вецей предметох, а найважнєйше же би то було ученє зоз розуменьом, з цильом олєгчованя и зменшаня терхи школяром. Реформовани наставни програми и плани за першу и пияту класу основних школох, як и першу класу ґимназиї. До наставних планох од того року будзе запровадзена и проєктна настава – у першей класи основней школи уведзена лєм єдна годзина вецей до тижня, по програми за пияту класу нє звекшане анї число предметох, анї число годзинох, алє скоро шицки наставни плани за поєдинєчни предмети прилагодзени проєктней настави. Образованє ґимназиялцох преширене зоз двома виборнима предметами, котри би их насампредз требали пририхтац за дальше школованє, а медзи иншим, од проєктох котри буду витворйовац обчекує ше и цошка вецей, понеже то проєкти з котрима годно конкуровац и на рижни конкурси, зависно од тематики предмету з котру ше будзе занїмац. ЦО ОБЧЕКОВАЦ ОД РУСКЕЙ ҐИМНАЗИЇ Настава би мала буц унапрямена на медзипредметне повязованє знаня, дзе школяре здобуду функционалне знанє, а нє гевто котре ше учи напамят. О предносцох ре форми нам потолковала директорка Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре Хелена Пашо Павлович. – У Ґимназиї би требало буц лєгчейше, односно же би ше лєгчейше могло здобуц знанє, а то знанє котре ше годно хасновац, цо ше пороби през пакет виборних предметох. Медзи понукнутима шейсц предметами, наша школа вибрала штири, з котрих ше школяре опредзелєли за два – Язик, култура и комуникация и Применєни науки, котри буду викладац профе сорка социолоґиї Тат’яна Колєсар и професорка ґеоґрафиї Александра Виславски. По словох директорки, од першого предмету мож обчековац наисце вельо, насампредз прето же руски язик єдинствени и специфични у тим штредку.

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

– Култура нам богата, так и традиция, обичаї маме вельо котри треба пренєсц на младши ґенерациї, понеже ше велї обичаї уж позабувало. През тот предмет укажеме на Руснацох у шицких штредкох и як и дзе жию з векшинским народом, аж и историйно. Ту мож поробиц проєкт зоз социолоґийного аспекту же як то мож жиц зоз векшинским народом, як ше Руснаци прилагодзовали. Думам же би то могол буц красни проєкт, у предметох и профе сором и школяром дата шлєбода же би оформйовали проєкт з креативно сцу, а сиґурно же з таким проєктом годно даґдзе и конкуровац – гварела Пашо Павлович. ОБЄДИНЄНЕ ҐРАДИВО У наставним плану предмета Применєних наукох обєдинєне ґрадиво ґеоґрафиї, физики и хемиї. Попри нових предметох школяре и далєй буду мац тоти предмети окреме, а у спомнутих нових треба же би обєдинєли и повязали уж научене, цо вшелїяк же нє будзе дополнююца терха, алє ище єден фактор котри би аж можебуц мал олєгчац будуце ученє нового ґрадива. – Випатра же то похопене як цошка нове и чежке, алє циль реформи и нових предметох цалком иншаки. Лєм найшмелши ше уписали на проєктну наставу, а ми обчекуєме вельо и починаме порихтани, понеже професоре през цале лєто ходзели на едукациї. Од нового ше боя и школяре и родичи, алє цалком процивно тому, з тим настава будзе поєдноставена, а школяром лєгчейше, бо нє шицко лєм у оценох – визначела директорка Хелена Пашо Павлович. МОДЕРНИЗОВАНЄ НАСТАВИ Наставни кадер шицких основних школох участвовал у обукох за успишне запровадзованє реформи наставних планох и програмох, а свойо упечатки нам пренєсла професорка биолоґиї, наставнїца у керестурскей Школи Єлена Шомодї. – Зоз реформу акцент дати на функционалне знанє, на самостойносц школярох и розвиванє схопносцох же би сами доходзели до знаня, а през тото би их требал водзиц наставнїк. Нове ґрадиво вше треба повязац зоз уж наученим. З реформованим наставним планом и програму од школярох ше обчекує же би учели зоз смислом, роздумуюци проблемски, критично и кооперативно – толкує наша собешеднїца. Медзи иншим, по словох наставнїкох и учителькох першей класи, пременки котри принєсла нова реформа, уж з часци були применьовани у настави, понеже и по тераз наставнїки отримовали рижни презентациї, робени експерименти и подобне, алє тераз дати ище векши акцент на тото.■ М. Афич/М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 23

Число 13

Ушорела: Ана Маркович

АНТОНИЙ И ОЛЕНА КОНТРОВО З ВЕРБАСУ

РИЖНИ ТАЛАНТИ И ВЕЛЇ ИНТЕРЕСОВАНЯ, А МУЗИКА ЗАЄДНЇЦКА Антоний Контра школяр седмей, а його шестра Олена трецей класи Основней школи Светозар Милетич” у Старим Вербаше. У вербаским городским хору шпиваю уж ” штири роки, а за собу маю велї, велї гуманитарни наступи

ерша на хор почала ходзиц шестра Оленка, и то док була ище у оводи... Дириґентка хору „Бачки шпиваче” Єлена Алексич, кед достала идею формовац наймладши дзецински хор „Мали бачки шпиваче”, почала ходзиц по обєктох вербаскей Предшколскей установи и „лапац” таланти... Медзи телїма дзецми у цалим Вербаше, Оленка вошла до вибору найлєпших 10 дзецинских гласох. Так почала шпивац у хору уж на свойо штири роки, и була прешвечлїво наймладша у ансамблу. О пол рока, на хор почал ходзиц и Тони. Раз пошол з оцом по шестричку на пробу, попачело му ше... и нєшка су вєдно у тей звонканаставней активносци. Єден зоз наступох – Участвовали зме уж на велїх поу Вербаше дїйох у городзе, алє и индзей. Шпиваме часто и у центру, на гуманитарних концертох, у рамикох Ноци музейох... На идуцим концерту будзем шпивац и писню по анґлийски приповеда Тони, а тот наступ будзе у рамикох тогорочного Дзецинского тижня.

Найвекши успих бул шпиванє у Беоґрадзе опрез Храму Святого Сави, на подїї на хторей наступали вецей як 800 шпиваче. Участвовали здружени хори зоз цалей Сербиї, а Вербащанє наступали вєдно з Хором Колибри”. ” Контрово дзеци кажду нєдзелю у церкви, порядни су и помагаю кед дацо треба, дакеди ношели швички, дакеди збераю дзвончок... Ходза и на виронауку, и на руски язик, а Оленка того року достала и награду часопису Заградка” за най” красши рисунок. – Я найволїм грац, шпивац и райзовац. Алє любим глєдац и идеї цо мож направиц за барбики, любим висц до двора и бавиц ше з мачку, бавиц ше на драже – гвари Оленка хтора свойо рисунки люби и подаровац. Вона од того року ходзи и до Основней музичкей школи, напрям за клавир, а и у школи, як гвари, найволї музичне, алє и физичне. Нормално, и у музичней Наступ у Беоґрадзе (у першим шоре Тони други з лївого боку, на упису мала добри критики... а Оленка штварта з правого боку)

24 РУСКЕ СЛОВО

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

slovecko@ruskeslovo.com

Тони люби патриц сериї кед є шлєбодни, алє ма и єдно нєзвичайне интере сованє. Склада Рубиково коцки... – Єст вецей файти, а я мам Mirror cube, вон ше склада по димензийох, нє по фарбох... Вец мам Megaminx хтори ма 12 боки, вец два раз два раз два, и три раз три раз три... У шестей класи сом видзел як у школи складаю коцки, та ме заинтересовало та и я почал - гвари Тони хторому док указує як ше склада Рубиково коцки руки буквално лєца коло нїх. Моторика му швидка. Обраца, обраца... док родичи мераю час за хтори их посклада и мераю му особни рекорди. А шестра Оленка задлужена за рихтанє, односно „губенє” коцкох...же би братови порихтала нове виволанє. Тони одкеди склада коцки, нє прицагую го нательо компютер и телефон... а шлєбодни час тераз уж волї препровадзиц у читаню кнїжкох.

ВЕРБАС: СПОРТСКИ ДЗЕНЬ У ДЗЕЦИНСКИМ ТИЖНЮ

„Я, МАМА И ТАТО”

Ходзел Тони и на рижни змаганя, найвецей зоз сербского, ходзел и на шах, а нєдавно почал и на ґитари грац... Вон нам презентовал складанє Рубиковей, Оленка одграла писню на своєй новей клавиятури, а кед би дахто сцел послухац їх дзепоєдни хорски наступи, може то зробиц на YouTube-у под меном Владимир Контра... На концу, интересантни дзеци маю и рижнородни интересованя. Дзеци Контрово повязали музику и лоґику...чи то, на концу концох, нє два боки истей медалї?■ А. М.

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

зецински тидзень хтори резервовани за перши тидзень октобра, того року у Вербаше будзе нагода и за спортски змисти за наймладшу ґенерацию – буду змаганя, награди, лакотки, огньомет... Так на соботу, 6. октобра, у центре городу будзе орґанизовани спортски дзень, за хтори уж обезпечени вецей як 100 награди за учашнїкох. Перши 100 приявени достаню маїци, а у плану и забавна часц, после хторей будзе и огньомет. Будзе ошвиженя, лакотки, а можебуц и сладоляди... ммм... Окрем того, шицким учашнїком спортского дня буду додзелєни и дипломи, алє анї то нє шицко... Кажди учашнїк спортского дня ма право участвовац у наградним бависку и шансу же би освоєл єдну з 30 фодбалских лабдох хтори того дня буду подзелєни. Окрем фодбалских лабдох, буду подзелєни ище вееелї интересантни награди хтори обезпечели числени спонзоре... Тот спортски дзень, фамелийни дзень, а у рамикох Дзецинского тижня” достал и свойо ” мено, и вола ше Я, мама и тато”. ” На идею пришол власнїк и тренер дзецинскей Школи спорту Джампер” Данило Няра” ди, хтори жадал указац на значносц фамелиї, хтора ма ключну улогу у розвою дзецка, формованю вредносцох и розвиваню його потенциялох... Окрем малих „Джамперцох”, можу участвовац шицки други заинтересовани дзеци, а приявйованє и формованє екипох кончи Данило Няради, хторого мож достац на число 069 1250 200. Кед сцеце того 6. октобра добре ше забавиц, змагац ше, пробовац достац дацо з наградох, або лєм уживац у огньомету... родичох за руку и приявиц ше... А. М.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: ЧИЗМАРОВО ЗОЗ ФРАНЦУЗКЕЙ

ЖИВОТ ПОШВЕЦЕНИ ДЗЕЦОМ Пише: Мария АФИЧ

Нєдавно зме у Руским Керестуре стретли фамелию Славка Чизмара хтори жиє у Французкей, у месце Булонь Биянкур при самим Паризу. Славкова супруга Мария Терезия, а маю трох синох: Тараса, котрому шеснасти рок, Натанаїла котри ма 12 и Теофила, котрому 10 роки. Ту приходза до Славкових родичох, односно баби и дїда кажде лєто, а од нєдавна и на Крачун ВИРНИХ ВШЕ ВЕЦЕЙ Тарас добре зна и по руски, а и гевти ше знаходза. Свой идентитет отримуєме и з тим же ходзиме и до нашей, українскей церкви и барз нам цикаве як ше звекшує число вирних, бо людзе з України ту остатнї роки барз масовно приходза, та уж три церкви полни – приповеда Славко.

26 РУСКЕ СЛОВО

ознате виреченє же „чудни драги Господнї” цалком мож применїц и на живот Славка Чизмара. Зоз родзеного Керестура драга го давно одведла на школованє до Риму, до Українскей малей семинариї, дзе закончел класичну ґимназию, а потим и студиї теолоґиї. То, заш лєм, нє було його поволанє, а як ше нашол у Французкей, Славко приповеда. – У Риме ше у тих часох школовали Українци зоз цалого швета, та зме ше шицки зблїжели, а я поготов з єдним пайташом хтори бул зоз Французкей. Кед сом закончел студиї, ту була война, та сом у Италиї почал робиц. Раз ше мой Француз зявел и поволал ме на свою свадзбу за шведка. Пошол сом и там упознал мою терашню супругу з хтору зме ше побрали 2000. року, у априлу. Патрели зме дзе будземе жиц, и видзело ше нам же лєпше у Французкей, бо вона уж там мала роботу, а и плаци там векши – приповеда Чизмар. Но, Славко нє знал по французки, та ше зоз супругу згваряли по українски. – Вона чиста Українка, бо ше єй родичи преселєли до Французкей пейдзешатих рокох прешлого вику, и вона уж у Паризу народзена. По українски дакус дома научела и у українскей школи, алє вец язик

цалком звладала аж зо мну, бо я иншак нє знал – здогадує ше Славко. НЄЗВИЧАЙНА РОБОТА ЗА ХЛОПА Барз цикава и його робота, у хторей ше тиж, як приповеда, пришло цалком нєплановано. Роботу нє могол лєгко найсц док нє знал по французки, та закончел шейсцмешачни курс. Нєодлуга ше им народзел перши син Тарас, а Славко робел при мулярох. О три мешаци супруга Марча, як ю Чизмарово волаю, мушела ше врациц на роботу, а Тараса дац до яшелькох. – Супруга нєбарз мала дзеку зохабиц таке мале дзецко, а я ше з тим поготов нє мог помириц понеже ту, у нашей жеми, було цалком иншак. Мац до рока оставала дома з дзецком, а и тераз так... Порадзели зме ше же го волїм я чувац до трох рокох, кед почнє ходзиц до оводи, а дотля будзем и далєй учиц язик, та шицким будзе лєпше – толкує Славко їх одлуки. Кед з Та ра сом ход зел до со ви то ва лї ща, и кед там чули же ше вон ста ра о си но ви, пред ложе ли му же би мо гол отво риц и при ват ни „яше ль ка” у сво їм кварте лю, та чу вац и люц ки дзе ци за пла цу. 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

– Могол сом виберац, лєбо цалком приватно приявиц, або прейґ општини, односно, державних яшелькох. Перша вариянта подрозумйовала же шицко мушим сам кончиц, та аж и дзеци найсц за чуванє. Думал сом же то нє будзе лєгко, хто да дзецко хлопови, ище странцови? Вибрал сом другу вариянту, закончел сом потребни обуки за вихователя, за шицки три катеґориї дзецох, за костиранє и шицко цо требало. И добре ми рушело. Були задовольни и шицки родичи, а и я ше у тей роботи пренашол – виволал нам наш собешеднїк. Його супруга по фаху секретарка за анґлийски, нємецки и французки язик, тото робела скорей, а тераз є асистент за защитни марки продуктох (бренди). Роби у єдней паризкей правней фирми хтора провадзи же би ше нє повторели исти мена за фирми, и подобне. Тото робя на уровню цалого швета, поготов за найвекши шветово фирми. Чизмарова фамелия ше з часом звекшала, народзели ше им троме красни синове, а Славко нє лєм же их виховал, алє попри нїх, за петнац роки, и велї люцки дзеци. И специфичне тото же є скоро єдини хлоп у тей роботи. Випатра же тоту притоку нашлїдзел од своєй мацери хтора як млада тиж чувала дзеци. На нашо питанє як го прилапели родичи дзецох у Французкей, гвари же за тоти роки нє мал анї єден проблем, алє ше случовало кед заменьовал даєдну колеґиню, и кед на одредзени час було даєдно дзецко при ньому, родичи потим сцели же би и надалєй остало при Славкови. Гоч мал и таки случай, у принципу то нє мож, бо ше контракт з одредзеним воспитачом подписує на три роки. Славкова робота почина од 8,30 до 18,30, а за тот час рихта дзецом єдзенє и шицко коло нїх кончи, алє источашнє вари и за свою фамелию. Його синове уж вельки, алє док були менши и их попри шицкого одводзел и приводзел до оводи и нє

вше було лєгко. Но, видно же наш собешеднїк ма притоку ґу тей роботи и люби ю, и гвари же го виполнює. ДЗЕЦОМ ТРЕБА АКТИВНОСЦИ

Гоч супруга Марча зна досц по руски, найвецей зме о вихованю синох бешедо ва ли зоз Слав ком. До зна ва ме о їх опред зелєню же дзецом треба дац обовязки же би нє ма ли часу за даяки нєпотребни ствари. – Шицки троме синове ходза и до музичней школи, та Тарас учи грац на клавиру, Натанаїл на гушлї, а Теофил на ґитари. Попри тим, ходза и на рижни спорти: плїванє, фодбал у сали и бадминтон, а соботами до поладня маю три спорти: бежанє, плїванє и воженє на бициґли... Пополаднями всоботу, од двох до шейсцох ходза до українскей школи, дзе уча читац, писац, дакущичко културу, шпиваю... Там уж три роки викладам виронауку. Тарас найлєпше зна и бешедовац, Натанаїл кус менєй, а наймладши найменєй гоч шицко розуми. Вони уж медзи собу лєм по французки бешедую, то, нажаль, так идзе. Закончели зме розгварку, бо ше Чизмарово уж одберали дому. Биваю у околїску Париза з хторим их дзелї лєм єдна калдерма, а барз блїзко при Ролан Ґаросу дзе бавя тенисере. З Керестура по тамаль мали прейсц 2 000 километри, алє, як зме видзели, таку драгу злєгка преходза каждо го-ка ждуч ко го року. ■ Чизмарово зоз фамелию у Руским Керестуре

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ХЛАПЦОМ ШЕ ПАЧИ КЕРЕСТУР У краткей бешеди зоз хлапцами, бо су досц ганблїви, дознаваме же барз любя приходзиц до Керестура, до дїда и баби, бачика Любу, обисц родзину... – Барз ше нам пачи и ходзиц колядовац, тато нас научел даскельо коляди, а Натанаїл нас провадзи на гушлї. Маме ше ту и з ким бавиц, ту вшадзи можеме пойсц сами, вожиц ше на бициґли, лапац риби... Я найволїм и бабову кухню, а найбаржей колачи и рейтеши – виволал Тарас.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПОЧИНА ВИРОНАУКА, АЛЄ ТРЕБА И ЗАИНТЕРЕСОВАЦ РОДИЧОХ И ДЗЕЦИ

МУШИ ШЕ РОБИЦ НА СВИДОМОСЦИ О ИДЕНТИТЕТУ Пишу: Члени редакциї и дописователє

Зоз початком школского рока, почина и грекокатолїцка виронаука у наших местох, алє и проблеми: же єст мало дзеци и младих, потим же ше дзепоєдни з нїх нє уписую на грекокатолїцку виронауку, а кед су уж присутни, треба их заинтересовац и отримац им увагу на вирских змистох у моцней конкуренциї популарней розваги, змистох з интернета, бавискох...

ред вецей як дзешец роками у дюрдьовскей Школи уведзени виборни предмет виронаука – грекокатолїцка и право славна. Теди гре ко католїцку виронауку першокласнїком почала преподавац дипломовани теолоґ панїматка Наташа Холошняй, а висши класи и далєй ходзели на дюрдьовску парохию на виронауку ґу тедишньому парохови о. Йоакимови Холошняйови. У тим периодзе було коло сто двацец школярох котри ю учели у школи и на парохиї. – У своєй вецейрочней пракси сом замерковала же нє зменшане лєм число дзецох, алє ище баржей и їх интере сованє за виру и ви ро нау ку. По не же виронаука виборни предмет, школяре нє до ставаю оцени, та анї нє маю мотив потрудзиц ше и дацо запаметац. Кажда годзина би мушела буц так атрактивно порихтана же би ше позарядово заинтере совали – гварела панїматка Наташа Холошняй. КЕД НЄТ АҐРЕСИЇ – НЄ ИНТЕРЕСАНТНЕ Вона ище теди, алє и тераз, обачує же дзеци презасицени зоз медиями и зоз чкодлївима видео бависками. При велїх, на-

28 РУСКЕ СЛОВО

сампредз при хлапцох, обачовала же кед нєт аґре сиї, забиваня и акциї у теми хтору ше им виклада, а предмет нєобовязни, вец их то барз слабо интере сує. Ґу тому шицкому виронауку ше отримує лєм раз до тижня. – Тото цо их ми, вироучителє, нє можеме у школи научиц, то молитвеносц и церковносц. Молитва як каждодньови контакт з Го сподом, то искуство хторе ище вельо важнєйше од теорийного знаня. Научиц чувствовац Бога у своїм каждодньовим живоце и нєпреривно му дзековац за його потримовку у живоце, то на годзинох виронауки нє можлїве. Нєпреривна повязаносц з Богом у молитви ше учи дома одмалючка, а то у рукох каждей мацери або баби – наглашела Холошняйова. ЦЕРКОВНОСЦ ШЕ УЧИ ПЕРШЕ ДОМА По єй словох, нє менєй важна церковносц, а то поряднє одходзиц до Дому Божого на стретнуце з Го сподом як и приманє Святих Тайнох споведзи и причасци, хтори вєдно зоз Покаяньом очисцую нашо души и отримую нас вше порихтаних пойсц ґу нашому Нєбе сному Отцови. 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

Розвиц церковносц при дзецох, то тиж припада воспитованю, хторе ше учи у родительским доме. – Дзечнє ше здогадовац велїх пробох, окреме кед зме 2001. року рихтали театралну представу „Швичка” и велїх приємних дожицох на годзинох виронауки, кед ме мойо школяре зоз своїм знаньом, або одличнима питанями о хторих зме вец длуго дискутовали, наисце обрадовали – гварела панїматка. Вона потолковала же гоч виронаука виборни предмет, вон наисце без конкуренциї найважнєйши у одрастаню и школованю каждого дзецка, та ше щиро наздава же родичи буду тото мац вше на розуме и нє допуща же би ше їх дзеци вишколовали без того елементарного знаня. ПРЕ НЇХ ПОЛЮБЕЛИ И ПОЧУВСТВОВАЛИ ЗНАЧНОСЦ ВИРОНАУКИ Шицким Дюрдьовчаном, а окреме младшим ґенерацийом и їх родичом познате же ше о. Михаил и панїматка Наташа винїмково намагали и винїмково им ше удавало зацикавиц дзеци за виронауку. Орґанизовали брацкованя, вилєти, путованя и нащиву театралним представом зоз вирским змистом. Виронаучни дзеци теди вєдно з нїма путовали до Швайцарскей, на морйо до Чарней Гори и Горватскей, мали вилєти на Фрушкей гори, ишли на паломнїцтво до Водици. Нащивйовали манастири и прадковали у церковней сали, пририхтовали рижни театрални представи зоз виронаучним змистом. З нїма була и терашня вироучителька и учителька у Дюрдьове Лидия Кухар. Кухарова ше дзечнє здогадує дзецинства, з тедишню єй вироучительку, панїматку Наташу Холошняй котра єй за тот школски рок помогла пририхтац ше за преподаваня и виронауку у ОШ, препоручела литературу и понукла помоц у дальшей роботи. Вона дзецом од першей по осму класу будзе преподавац грекокатолїцку виронауку у шейсцох ґрупох, першей и другей класи, трецей и штвартей класи, и одвоєно шицким штиром висшим класом, пиятей, шестей, седмей и осмей класи, дзе єст руски оддзелєня. Док у нїзших єст лєм треца класа руского оддзелєня. У нїзших класох єст вкупно трицец двойо школяре, а у висши класох трицец пецеро, котри ше одлучели ходзиц на грекокатолїцку виронауку. У НОВИМ САДЗЕ ЄСТ ДОБРИ УСЛОВИЯ ЗА ПЕСТОВАНЄ СВОЙОГО Од початку септембра, у парохийней сали, стредами на 20 годзин, почала грекокатолїцка виронаука у Новим Садзе за школярох штреднєй школи, хтору трима вироучитель о. Дарко Рац. И вон апеловал на свидомосц родичох и школярох, бо єст наших людзох хтори ше упи21. СЕПТЕМБЕР 2018.

сали на римокатолїцку лєбо православну виронауку, а пред тим мали вецей роки грекокатолїцку виронауку. – То нє лоґичне, нєсподзиваюце и спозорює на потребу будованя свидомосци о себе и припадносци своєй заєднїци, маюци у оглядзе и же єст добри условия за пестованє свойого идентитета – гварел о. Дарко. У новосадскей парохиї св. апостолох Петра и Павла, 23. септембра почина виронаука и за основношколцох. Того дня на вечаршей Служби Божей на 18 годзин будзе благослов школярох и Дипл. теолоґ Наташа Холошняй и о. Михаил Холошняй школских ташкох. Виронауку будзе тримац вироучителька МеИНТЕЛЕКТУАЛНЕ И лания Римар каждей нєдзелї пред вечаршу МОРАЛНЕ ФОРМОВАНЄ Службу Божу на 17 годзин. ШКОЛЯРОХ БУДЗЕ И У СРИМЕ, ГОЧ НЄ ВЕЛЬО Звичайно зоз початком нового школского року починаю и годзини виронауки у школох на подручу општини Шид. Цо ше дотика грекокатолїцкей виронауки, и того року єст зацикавених же би виучовали вирску наставу. По словох о. Дарка Раца, пароха у Бачинцох, того року на виронауки будзе штверо дзеци. Єдно у першей класи, двойо у другей и єдно у пиятей класи. Милош Цупер, школяр першей класи, а Андрей Рац и Теодора Гнатко буду и першопричашнїки, з оглядом же су школяре другей класи, а Татяна Литрич школярка пи ятей класи. Слово о школярох ОШ „Бранко Радичевич”, Подручна школа у Бачинцох. Виронаука стредами у виронаучней сали и то на 13 годзин перша класа, на 14 друга класа, а на 18 годзин пията класа. Виронаучни годзини буду и у Беркасове и Бикичу, дзе виклада парох о. Владимир Еделински Миколка. У Беркасове на парохиї будзе осмеро дзеци зоз основней школи, а на школскей виронауки єден школяр з основней школи. Кед слово о виронауки на парохиї, буду тройо школяре зоз штреднєй школи, а и єден школяр штреднєй школи на школскей виронауки. Отец Еделински Миколка гвари же у Бикичу на школскей виронауки будзе седмеро школяре зоз основней школи, а тиж на школскей виронауки и двойо школяре штреднєй школи. Тиж будзе и єден школяр штреднєй школи зоз Бачинцох, хтори будзе ходзиц на годзини школскей виронауки. По словох о. Михайла Режака, пароха у Шидзе, виронаука у нїх почина штредком септембра, и звичайно ше отримує на парохиї соботу на 11 годзин. Парох Режак нє могол прецизовац кельо школяре у тим школским року буду провадзиц виронауку.■

Отец Михаил Холошняй з Дюрдьова поволал шицких родичох чийо дзеци возросту основней школи и котри покресцени у грекокатолїцкей церкви же би ше остарали же би ше їх дзеци уписали на виронауку, а потим и поряднє и зоз ентузиязмом нащивйовали тоту, за интелектуалне и моралне їх формованє и одрастанє, важну образовно-наукову дисциплину.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2018. року занавше ме зохабела моя мила шестра

НАТАЛИЯ СЕМАН народзена Надь (1925–2018) з Руского Керестура

ФЕБРОНКА ТАКАЧ (1938–2018) з Руского Керестура

Будзем це вше паметац и чувац у своїм шерцу. Шестра Амалка Спасичова и Сашо Ковачов Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила тета Фебронка

Красни памятки на твою любов и доброту навики буду чувац: Мирко зоз супругу Славку, Дадо зоз супругу Биляну и дзецми Леоном и Оґийом, Мико зоз супругу Ивану и дзецми Нику и Олеґом Спочивай у мире Божим! OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей нини

НАТАЛИЯ СЕМАН народзена Надь (1925–2018) НАТАЛА СЕМАН з Руского Керестура народзена Надь Вашу любов и доброту навики будзе (1925–2018) чувац унука Снежана зоз супругом з Руского Керестура Дюром и їх дзецми Жельком и СанОд Геленки Надьовей зоз дзецми дру Андришково Спочивайце у мире Божим! Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. септембра наполнєли ше Дня 1. октобра наполня ше двапейц роки як нє з нами наша ми- цец два роки як нє з нами наш ла мац, баба и прабаба мили оцец, дїдо и прадїдо

ЛЮБОМИР НАДЬ – ИРИНА НАДЬ тишлїр народзена Провчи (1923–1996) (1924–2013) з Руского Керестура З любову и подзекованьом у красних памяткох и молитвох чуваю Вас вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

У красних памяткох Вас буду чувац син Яким и нєвеста Анґела. Дзекуєме шицким хтори ю були випровадзиц на єй остатню драгу. Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра упокоєла ше наша мила

НАТАЛИЯ СЕМАН народзена Надь (1925–2018) з Руского Керестура

ФЕБРОНКА ТАКАЧ (1938–2018) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра занавше нас зохабела наша мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила

З любову и почитованьом памятку на Вас буду чувац нєвеста Мелания з дзецми Владком и Таню зоз їх фамелиями Най спочива у мире Божим! Нашей нини

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

НАТАЛИЯ СЕМАН народзена Надь (1925–2018) з Руского Керестура Од брата Михала и його супруги Мариї и їх дзивкох Єлки и Оленки зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ

МИРОСЛАВ ГУДАК (1961–1988) 30. септембри прешли, а вше исти питаня, без одвитох, без поцешеня... У думкох ши вше ту. Твойо шестра и брат зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

21. СEПТЕМБЕР 2018.

informator@ruskeslovo.com OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила мац

НАТАЛА СЕМАН народзена Надь (1925–2018) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милей и добрей мацери и баби котра нас занавше зохабела 14. септембра 2018. року

МАРИЯ КИШ (1937–2018) з Дюрдьова

Красни памятки на Вашу любов и доброту у своїх шерцох буду чувац син Янко и нєвеста Мелания Семаново Спочивайце у мире Божим!

Ожалосцени: син Яким, нєвеста Ганча, унукове Мирослав и Михайло. Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милей и добрей мацери и баби котра нас занавше зохабела 14. септембра 2018. року

НАТАЛА СЕМАН (1925–2018) Останєце нам у красних памяткох. Дзекуєме вам за шицку любов, красни слова и порозуменє. Вашо унучата: Мая Провчийова зоз Борисом, Таня Штранґарова зоз Деяном, и Томислав зоз Клаудию Семаново, як и праунучата: Дарко, Андрей, Теодор и Адрияна Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. септембра ше наполнї смутни рок як нас занавше напущел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

МАРИЯ КИШ (1937–2018) з Дюрдьова Ожалосцени: дзивка Меланка, жец Янко, унук Борис зоз супругу Сандру Саламуново Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. септембра 2018. року занавше нас зохабела наша мила шестра

МАРИЯ КИШ народзена Дудаш (1937–2018) з Дюрдьова У вельким жалю и болю за тобу оставаю твойо шестри Леона Тамаш з фамелию и Амала Тонкович з фамелию Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH ЙОАКИМ САБАДОШ (1939–2017) з Руского Керестура Памятку на його доброту, любов и заєднїцки препровадзени час чуваю, супруга Mария, син Дюра зоз супругу Марчу, син Славомир, та унуки Наташа зоз супругом Иґором, Михаела зоз супругом Миодраґом, Андрей, и праунука Ана Спочивай у мире Божим! 21. СEПТЕМБЕР 2018.

– mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u Бanki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. септембра наполнєл ше рок як нас зохабела наша мила супруга, мац, швекра и баба

НАТАЛИЯ БАРНА (1948–2017) з Дюрдьова

ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВСКИ (1937–2018) з Нового Саду

З любову, почитованьом и подзековносцу памятку на ню буду у своїх шерцох вично чувац супруг Владимир, син Влада, нєвеста Славица, дзивка Златка, жец Златко и унучата Иґор, Борис, Давид и Иван Спочивай у мире Божим!

* дзе цо будзе *

КИРБАЙ У ДЮРДЬОВЕ На шве то Рожде ство Пресвятей Богородици або Малей Матки Божей, на пияток 21. сеп тем бра, цер ква и вир ни у Дюрдь о ве пре сла вя хра мо ве швето – Кирбай. На 10 годзин будзе Архиєрейска Служба Божа зоз святочним чином пришаги нового Церковного одбору и обходом коло церкви. Исти дзень на 18 годзин будзе Вечурня, а дзень пред тим, 20. септембра на 18 годзин Саночне. ***

СБ „ЯША БАКОВ” ЗА ВИКЕНД У КЕРЕСТУРЕ

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешло пол рока очекованя же ти пошол даґдзе одкаль ше врациш. Жалосна сом и нєщешлїва. Нїяки час то нє може пременїц. Так будзе док сом жива, добри мой Владо.

У жалю за тобу супруга Сенка, дзивка Ясна и унука Драґана зоз фамелию

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Димитрия Аврамовича” – НСУ254, НСЛ254, у Новим Садзе у улїци Димитрия Аврамовича 10, на катастерскей парцели число 6917/3, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

o поднєшеней вимоги за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ЯП Сербияґаз” улїца Народного фронта чс. 12 зоз Нового Саду, поднєсол вимогу за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Вибудов транспортного ґазовода РҐ-04-17/I зоз Сримскей Митровици до Шиду. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дня од дня обявйованя того обвисценя, мож доставиц свойо думанє у писанєй форми на адресу Секретарияту.

ОБВИСЦЕНЄ

OБВИСЦЕНЄ

У тогорочним циклусу змаганьох у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” шлїдуюце змаганє будзе отримане наиходзацого викенду у Руским Кере стуре. На тот завод будзе турнир у фодбалу на мали ґоли 3 на 3. ***

ЗАВОД ОРҐАНИЗУЄ И РОБОТНЇ З ДЗЕЦМИ

Завод за културу войводянских Руснацох шлїдуюци два нєдзелї – 23. и 30. септембра у про сторийох у Футожскей 2/3 у Новим Садзе, орґанизує два роботнї з дзецми. През виставу акварелох Андреї Палатинус заинтере сованих будзе водзиц Ирина Гарди Ковачевич, а роботнї зоз дзецми на тему повязованя природи и уметно сци будзе тримац Анамария Регак. Обидва роботнї починаю на 12 годзин.

32 РУСКЕ СЛОВО

21. СEПТЕМБЕР 2018.

ИНФОРМАТОР МАЛИ ОГЛАШКИ ПРЕДАВАМ два локали у Руским Керестуре. Локал число 5 зоз инвентаром – бувша парфимерия и локал число 7. Обидва у тарґовищним центре. Телефон 065/2788-290.

КОНКУРС ЗА ПРОЄКТИ ЗДРУЖЕНЬОХ ГРАЖДАНОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ Општинска управа з Кули розписала Явни конкурс за додзельованє средствох за финансованє проєктох здруженьох гражданох националних меншинох. Средства котри опредзелєни з тим Конкурсом у 2018. року виноша 750 000 динари, а наменєни су за санированє помоцних обєктох у власнїцтве або совласнїцтве здруженьох гражданох националниих меншинох. Учашнїки Конкурсу би мали буц уписани до одвитуюцого реґистру у складзе зоз Законом, же би им шедзиско було на териториї општини Кула, и же би проєкт доприношел афирмациї роботи здруженя и витворйованю його цильох, а насампредз же би заступал потреби и интереси припаднїкох националней меншини з териториї општини Кула. Шицки информациї мож достац у Општинскей управи Кула, як и на официйним сайту општини Кула www.kula.rs . Прияви мож придац по 28. септембер.

КОНКУРС У ЕДИЦИЇ ИНОВАЦИЇ „ВЛА ДИМИР ҐАРЯНСКИ” Конкурс за публи ко ва нє мастер або маґистерских роботох од окремного значеня у Едициї иновациї „Владимир Ґарянски”, котри 3. септембра розписал Завод за културу войводянских Руснацох, тирва до 23. септембра. Конкурс ше одноши на одбранєни мастер або маґистерски роботи зоз обласци дружтвених наукох повязаних з розвойом рускей заєднїци, окреме з обласци язика, литератури и историї, а хтори ище нє публиковани на другим месце. Резултати Конкурса буду по конєц мешаца, а наукова мастер або маґистерска робота будзе видрукована по конєц рока. Потребну документацию за конкурс мож превжац на сайту www.zavod.rs.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/6624-/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com 21. СEПТЕМБЕР 2018.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ÊLYDZ DRINKOVA . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ (I том) . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij âkan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI 400 din. Lxbomir Medw{i: ÂSOKROK . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 din. Ana Tama{: ÔM ÔMKA NW MA UHA . . . . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ÂRNA RUSALKA .200 din. Sa{a Sabado{: POTARGANI ÊRVENI CVERNI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Melaniy Rimar: @VIRKI U AZBUKI . . . . . . . . .400 din. [tefan Gudak: ZAJDA ZA MIRNI SON . . . . . . .400 din. Vladimir Ko~i{: LYDOVA TRAVA . . . . . . . . . . .400 din. Vladimir Kirda Bolhorves: ZA GORAMI . . . . . .500 din. Xliyn Pap: ÔM [E KA^KA Z VODU MA^KA300 din. Ynko Pavlovi~: REPIK NA DU[I . . . . . . . . . . . .200 din. Tamara Hrin: KOL>BA STRAHU . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Vany Dula: TEROR IDEALOH . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Irina Gardi Kova~evi~: NWBO NAD KERESTUROM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Dxra Papgarga<: ZBEGNQOVÂRE . . . . . . . . . .400 din. Xliyn Tama{: DXRA PAPGARGA> OD RURALIZMA PO POPULIЗЕМ . . . . . . . . . . . .300 дин Melaniy Rimar: ÎLA[, A BEZ PRINCA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ НА НОВИМ БЕҐЕЛЮ У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНА ДРУГА ЧУКИЯДА

УЧАСТВОВАЛИ 20 ЕКИПИ З ВЕЦЕЙ МЕСТОХ Здруженє спортских рибарох „Нови беґель”, внєдзелю 16. септембра, орґанизовало другe змаганє у лапаню чукох – „Чукияду – Душко Половина”, хтора отримана на Новим беґелю

укияда уж постала традицийна, змаганє було екипне, а участвовали 20 екипи. Змагали ше по двойо у екипи на штири циґонї, и лапало ше лєм чуку. Кажду ше мерало и после того такой врацало до води. УСПИШНИ МЛАДИ ЦИҐОНЬЧКАРЕ – Наймладша змагателька була Желяна Чобански хтора ма 8 роки, а наймладши змагатель седемрочни Веселин Ковачевич – гварел предсидатель Здруженя спортских рибарох „Нови беґель”, Славко Чернюш хтори задовольни з одволаньом екипох, алє и зоз уловом. – Лапени 18 чуки. Перше место завжала екипа зоз Селенчи зоз 2 800 ґрами, а лапели 3 чуки. Друге место завжала екипа зоз Бачкого Доброго Поля хтора лапела тиж 3 чуки, односно 2 200 ґрами, а треца екипа з Червинки хтора лапела два чуки, односно 1 500 ґрами – гварел Чернюш и додал же у лиґи участвовали екипи з Вербасу, Бачкого Петровцу, Селенчи, Кляїчева, Червинки, Кули... Награди були пенєжни – перша 14 тисячи динари, друге место 8 тисячи, а треце 6 тисячи динари. СИҐУРНА ПОМОЦ СПОНЗОРОХ Орґанизатор ше як и потераз остарал о фриштику и полудзенку. После змаганя бул полудзенок и додзельованє дипломох и наградох на спортских теренох „Младосц” у Старим Вербаше. – Мали зме и помоц спонзорох, помогли нам вецей месарнї як цо то „Цвета”, „Боки”, месарня „Шоґор” зоз Малого Идьошу, „Супермикс” зоз Коцура – визначел Чернюш, а окреме подзековал и Явному подприємству „Води Войводини” односно їх канцелариї у Вербаше и панови Имретови Ґшвенґови, понеже пред змаганьом писту крашнє покошели и порихтали за тоту спортску подїю. Шицки 40 учашнїки ше крашнє препровадзели у Вербаше, а наступне змаганє будзе уж идуцого викенду у Бачким Петровцу.■ А. Маркович

34 РУСКЕ СЛОВО

21. СEПТЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛУ ЗА ВЕТЕРАНОХ

ДОМАШНЇ БУЛИ НАЙЛЄПШИ Прешлей соботи, 15. септембра, у Новим Орахове одбавени турнир у малим фодбалу за ветеранох котри у рамикох СБ „Яша Баков” орґанизовало КУД „Петро Кузмяк” зоз Нового Орахова. На змаганє ше приявели штири екипи

иждж котри падал того рана у Новим Орахове нє погубел плани орґанизаторови понеже ше по початок турнира вихвилєло и красна хвиля потримала рекреативцох котри ше зоз наших местох у Новим Орахове зишли насампредз пре друженє, алє и указац чийо ветеранє бавя найлєпши фодбал. Прешлорочни побиднїки, ветеранє ФК „Бачка” зоз Дюрдьова, ше нє приявели на турнир. Турнир у малим фодбалу за ветеранох мал и медзинародни характер понеже Славко Ждиняк приведол екипу зоз Миклошевцох (Република Горватска). На турниру ше змагали 4 екипи и то: РКЦ зоз Нового Саду, „Искра” зоз Коцура, Миклошевци зоз Републики Горватскей и домашнї зоз КУД „Петро Кузмяк” зоз Нового Орахова. Бавело ше 3 кола кажде зоз каждим.

ҐОЛИ ЯК НА РУКОМЕТНИМ СТРЕТНУЦУ 1. коло Миклошевци – ФК „Искра” 1:8 КУД „Петро Кузмяк” – РКЦ 4:1 2. коло Миклошевци – РКЦ 0:6 „Петро Кузмяк” – ФК „Искра” 1:1 3. коло Миклошевци – „Петро Кузмяк” 1:13 РКЦ – ФК „Искра” 1:8

КОНЄЧНИ ПЛАСМАН 1. Нове Орахово 3 2 1 0 (18:3) 5 боди 2. ФК „Искра” 3 2 1 0 (17:3) 5 3. РКЦ Нови Сад 3 1 0 2 (8:12) 2 4. Миклошевци (Р. Горват ска) 3 0 0 3 (2:27) 0

– З оглядом же жиєме у держави у котрей шицки знаю бавиц фодбал вец сом нєзадовольни же ше на турнир приявели лєм 4 екипи, алє и то достаточне же би турнир бул отримани и же зме ше зишли дакус ше подружиц. Турнир добре орґанизовани и я з того боку задовольни –визначел предсидатель СБ „Яша Баков”, Иван Папуґа. Найлєпши були домашнї, КУД „Петор Кузмяк” з Нового Орахова котри за єден дати ґол були лєпши од ФК „Искра” зоз Коцура. Обидва екипи зазначели по два побиди, а медзисобно

ФОДБАЛЕРЕ ШТИРОХ ЕКИПОХ КУД „Петро Кузмяк” Нове Орахово бавел у составе: Марко Марич, Йован Фейди, Мирослав Малацко, Предраґ Яблан, Срдян Медич, Жолт Еґри, Дарко Цицмил и Даниєл Малькович. За Руски културни центер зоз Нового Саду бавели: Иґор Вислав ски, Александар Исаков, Александар Човс, Златко Рамач, Боян Самсон, Иван Тамаш, Владимир Саламун и Мирослав Загорянски. У екипи Миклошевцох бавели: Владимир Иван, Иван Папуґа, Звонимир Ерделї, Славко Ждиняк, Витомир Чордаш и Петро Ґлоґович. Состав „Искри” бул таки: Златко Колєсар, Дарко Новак, Златко Колошняї, Драґан Горняк, Микола Ґайдош, Милош Чурґуз и Радован Перунович.

одбавели нєришено 1:1. Треци були ветеранє РКЦ-у з Нового Саду и остатнї Миклошевчанє. Шлїдуюци турнир котри будзе одбавени у рамикох СБ „Яша Баков” будзе турнир у фодбалу на мали ґоли 3 на 3, на нєдзелю, 23. септембра, а будзе отримани у Руским Керестуре.■ З. Колєсар 21. СEПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

ПОБИДА З ВИСОКИМ РЕЗУЛТАТОМ ФК „Русин” Руски Керестур – ФК „Тврдява” (Бач) 6:0 (3:0) Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох коло 300. Стретнуце судзел главни судия Д. Митрович зоз Оджаку. Стрилци: Дюканович у 8, Веселинович у 13, Маркович у 37, Гарди у 66, Кочиш у 76 и Чизмар у 81. минути. Русиновци бавели коректно, бо нє достали анї єден жовти картон РУСИН: Михайло Надь, Ланчужанин, Голик, Боян Надь, Малацко, Орос, Веселинович, Маркович,

Дюканович, Чизмар, С. Кочиш. У другим полчаше до бависка вошли: Гарди место Малацка, Будински место Голика и Саянкович место Дюкановича По сле слабшого бависка процив Будучно сци з Параґох, Русин на своїм терену бавел свойо бависко хторе го сцуюцей екипи нє дало про стор же би створела нагоди за ґол. Уж по сле першого полчасу було видно же го сци „дозрели” за катастрофу. Попри тих ґолох, Русин створел ище даскельо нагоди за ґол. Же бависко було одличне указує же шейсц ґоли по сцигли шейсцме бавяче. Таке одличне бависко на концу змаганя публика поздравела, а же уживала у побиди Русина гутори и тото же остали по сам конєц змаганя. Треба надпомнуц же до Кере стуре ходза навияц патраче и зоз других околних ме стох – Крущичу, Кули и Лалитю. По сле пейц одбавених колох у Подручней лиґи Зомбор – Бачка Паланка Русин забера 2. ме сто на таблїчки. На нєдзелю, 23. септембра, Русин ше стретнє у Пиньвиц зоз екипу Славиї, змаганє почина на 15,30 годзин и то будзе дерби 6. кола. Я. В.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА ОСТАЛА БЕЗ БОДОХ РФК „Нови Сад 1921” (Нови Сад) – ФК „Бачка 1923” 2:0 (0:0) Нови Сад: стадион РФК „Нови Сад 1921” Нови Сад. Главни судия Марко Секулич зоз Ветернику, помоцни Неманя Босин зоз Нового Саду и Деян Ґаламбош зоз Сримских Карловцох. Жовти картони у екипи Бачкей достали Солдат и Ерделян БАЧКА: Иґнїч, Дякович, Данґубич, Деянович, Ерделян, Пантич, Петрович, Маркович, Баґич, Солдат и Д. Тривунович. Вименки: у другим полчасу у 72. минути до бависка вошли Роґич котри заменєл Д. Тривунович и у 76. минути Лю. Тривунович заменєл Баґича. У шестим колє єшеньскей часци першенства, всоботу 15. септембра, на стадиону на Детелинари у Новим Садзе домашнї клуб дочекал дюрдьовску „Бачку 1923” з Дюрдьова и победзел ю з резултатом 2:0. На початку стретнуца екипи випитовали моци. Даскельо добри нагоди за ґол мали домашнї, алє ше на одпочивок пошло без ґолох. У предлуженю екипа Нового Саду рушела оштрейше до нападу, та у 55. минути домашнї дали перши ґол. На други ґол ше нє чекало длуго, лєм три минути. Тоти два

36 РУСКЕ СЛОВО

ґоли ришели хто побиднїк, бо бавяче Бачкей нє мали нагоду за ґол. Домашнї и резултатски потвердзели свой квалитет. Бачка и после того стретнуца остава високопласована – на 5. месце Подручней лиґи Нови Сад зоз 10 бодами. Шлїдуюце змаганє ФК „Бачка 1923” будзе на нєдзелю, 23. септембра на 16 годзин на домашнїм терену кед дочекаю ОФК „Сириґ” зоз Сириґу котри дзешатопласовани з штирома бодами менєй од Бачки и ма лєм два зазначени побиди у тим колє. С. С. 21. СEПТЕМБЕР 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

СЕЗОНА БУДЗЕ ЧЕЖША ЯК ШЕ ДУМАЛО ФК „Искра” – ФК „Сутєска” (Бачке Добре Польо) 1:4 Коцур: стадион ФК „Искра”, патрачох коло 250. Главни судия на стретнуцу бул В. Вескович зоз Вербасу. Єдини ґол за Искру дал Зоран Сердар у 81. минути. У екипи Искри жовти картон достал Ваяґич ИСКРА: Калинич, Иван, Златич (Живкович), Сталевич, Дякович, Родич, Ґаґович, Малацко, Янкович (Ваяґич), Ґубаш и Сердар После пораженя на старту сезони, видзело ше же тренер Искри Александар Петрович як кед би поскладал коцочки и помали почал формовац екипу котра ше и тей сезони годна бориц за сам верх таблїчки. Медзитим, после трох вязаних побидох ушлїдзело подле бависко и ище єдно пораженє на домашнїм терену. Внєдзелю, у пиятим колу Подручней лиґи Суботица на домашнїм терену процив Сутєски зоз Бачкого Доброго Поля публика на коцурским стадионє очековала штварту побиду за шором. У Коцуре одбавене змаганє за котре ше знало же будзе чежке, алє заш лєм ше очековало Искрову побиду. Од самого початку змаганя ше видело же Искра нє бави на уровню предходних трох змаганьох. На початку анї госци нє приказали нїч окремне, и бавело ше на стредку терена. Заш лєм, Сутєска и без правей шанси за ґол у 25. минути пришла до предносци. Центерфор госцох остал шлєбодни на 20 метери од Искрового ґолу, копнул до лабди и вона ше од стативи одбила до ґолу. После приятого ґолу, фодбалере Искри забавели кус лєпше и по конєц першого полчасу були лєпши, алє по остатню минуту без правей шанси за ґол. У остатнєй минути Ґубаш добре бил на ґол, а ґолман з верхами пальцох лабду одбил до корнеру. Такой после корнеру Ґаґович бул найвисши у каребним просторе, алє потрафел греду, та резултат после першого полчасу остал 1:0 за Сутєску. У другим полчаше ше очековало Искрову инциятиву, а так и було у перших 15 минутох другого полчасу. Мед-

ОДЛИЧНИ ИСКРОВО КАДЕТИ Перше змаганє у новей сезони одбавели и кадети коцурскей Искри. Кадети у рамикох першого кола у Пачиру победзели домашню екипу „Бачка” зоз 7:2. Ґоли за Искрових кадетох дали: Ненад Шанта 4, Давид Дакич 2 и Павле Човс.

зитим, госци тиж грожели зоз процивнападох и на даскельо заводи були опасни по ґол Искри. Кед шицки очековали виєдначенє, знова госци зоз бицом здалєка дали други ґол. После другого ґолу Искрово бависко ше цалком розпадло. Бависко ше зводзело на длугоки лабди и индивидуални акциї. Нєодлуга було 3:0 за госцох, та ше патраче почали обавац же чи Искра прецерпи катастрофу. Же би до катастрофи нє пришло постарал ше Зоран Сердар котри дал почесни ґол за Искру. Фодбалере Сутєски у остатнїх минутох дали и 4 ґол, и так Искра дожила и друге пораженє у тей сезони. После пейц одбавених колох Искра на шестим месце на таблїчки и освоєла 9 боди. У шлїдуюцим колу Искра у Надалю будзе бавиц процив домашнєй екипи Напредак. З. К.

ШАХОВСКИ КЛУБ „ОМЛАДИНЄЦ“

ЦЕСНА ПОБИДА КОЦУРЦОХ

Внєдзелю, 16. Септембра, у седмим колу у шаховскей Войводянскей лиґи – ґрупа Бачка Шаховски клуб „Омладинєц“ у Коцуре победзел екипу „Раванґрадски айкули” зоз Зомбору зоз резултатом 3,5:2,5. Чежше як цо ше очековало, коцурски шахисти оправдали улогу фаворита и победзели зомборску шаховску екипу. „Омладинєц” на тим змаганю бул ослабени, понеже нє бавел найлєпши бавяч Карло Бала, алє и попри тим уписани нови три боди. 21. СEПТЕМБЕР 2018.

Побиди на змаганю зазначели Владимир Лазор и Миряна Шолая. Реми одбавели Споменко Павичевич, Ґавра Коларич и Ґоран Попович, а страцел Никола Тадич. На нєдзелю „Омладинєц” госцує у Апатину дзе го дочека єдна зоз наймоцнєйших екипох у лиґи, а то екипа „Вулкан Протектор” котра на другим месце на таблїчки и потераз є нєпоражена. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО Аня Гудак

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Миряни Блаґоєвич)

Домашня веґета

Потребне: ■4 кили желєняви (мархва, петрушка, пастернак, целер, празилук, цибуля, паприґа – червена, жовта, желєна, лїсце з петрушки и целеру)

Желєняву ше зомелє на машинки за месо. Додац соль и охабиц най одстої 12 годзини, мож и 24 годзини. З часу на час треба премишац. Накласц до дунчикох и мож такой хасновац, лєм дунчик кед ше отвори треба го тримац у фрижидеру.

■1 кила солї

(од Андєлки Гарди)

Переци Тоти переци ше швидко прави и барз су добри за даяки парти, лєбо дзецински родзени дзень. Поступок: До муки положиц нарезани марґарин, олєй, жовчки, квас розпущиц у води и додац до муки, посолїц, поцукровац и шицко замишиц. Розцагнуц цесто зоз розвалку и виберац зоз фурму переци и складац до тепши на папер за печенє. Бильчки (цо остали од жовчкох) витрепац з видлїчку и зоз щеточку премасциц переци и посипац по нїх сусам. Печиц у рерни на 200 ступнї 15-20 минути.

38 РУСКЕ СЛОВО

Потребне: ■800 ґрами муки ■ марґарин (250 ґрами) ■2 дцл олєю ■2 жовчки ■ 3 дцл лїтней води ■пол квасу ■ ложку солї ■ пол ложки цукру

21. СЕПТЕМБЕР 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Люпки Цвеїч)

Швабска пита

Поступок: До лїтного млєка положиц швижи квас и ложку цукру. Кед почнє киснуц, доляц кущичко лїтней води, 3 жовчки, кус солї, як єден вельки орех масци и поступнє додавац муки. Тото цо важне же ше цесто миши олєгко до кругу зоз отворену гарсцу мишиц, нє набивац. Цесто охабиц най одпочинє и най викишнє. Ище раз го вимишац и положиц до тепши. Тепшу можеце намасциц зоз масцу и помучиц, а мож положиц и папер за печенє, та ше колач нє залїпнє. На цесто положиц шлївки без маґочкох и прейґ цеста и шлївкох посипац мишанїну муки, цукру и цимету. Печиц на 220 ступнї док нє почервенї, а найлєпше превериц зоз видлїчку чи сподок упечени.

Потребне: ■ 3 жовчки ■ масци як єден вельки орех ■ 1 швижи квас ■ 1 ложка цукру ■ 1 ложичка солї ■ ½ литри млєка ■ 1 ложка цимету ■ дас килу муки

(од Люпки Цвеїч)

Ґомбовци зоз шлївками Потребне: ■ 5-6 кромплї ■ пол кили муки ■ дакус солї ■ дакус масци Поступок: Увариц цали кромплї зоз лупу. Кед ше охладза очисциц их од лупи и поджамиц. До миски положиц кромплї и збиц на єден бок же би ше положело исто тельо муки. Дакус солї положиц и дакус масци. Мишиц цесто, збивац го. Розогнац го и порезац на квадрацики и на кажди положиц шлївку. Правиц лабдочки и до врацей води их поспущовац же би ше варели як твардейше вайцо, лєбо найлєпше будзеце знац кед увидзице же шицки ґомбовци виплївали на верх. Одцадзиц и оваляц у презлох. Найлєпше смакує ґомбовцом пред тим парадичанкова юшка. 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НАЙКРАСШИ ЗАГРАДКИ У ДЮРДЬОВЕ

РОК LXXIV ЧИСЛО 38 (3803) НОВИ САД, 21. СЕПТЕМБЕР 2018.

РУСТИКА ПОПРЕПЛЄТАНА ЗОЗ СУЧАСНИМ

Фото: Сандра Саламун

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ П

Фотоґрафия: 0709P

■ ЛАМАЧКА, ЛАМАЧКА,

А НЇХТО НЇХТО ДО ДО ПОМОЦИ ПОМОЦИ А