RUSKE SLOVO 38

Фото: Оля Русковски

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ИНТЕРМЕЦО

ЖЕЛЄНИ ОАЗИ У ВЕРБАШЕ

У ЦЕНТРЕ УШОРЕНИ ДРАЖКИ И ФОНТАНА през двох церквох у самим центру городу, чийо турнї представяю и символ Вербасу, змесцени його перши ушорени парк. Як пар­ кова цалосц формовани є стредком 20. вику, кед з а в а р т и п р е х о д п о м е д зи д в о м а церквам и и у нїм п о ста в е н и П а м я тн їк погинутим борцом. Окрем уш орених д раж кох за пеш акох котри п р е р е зую ж е л єн и п о в е р х н о с ц и прикрашени зоз жимжелєнима и лїсцопаднима древами и черяками, парк виполнєти и з древенима лавочками. Ту жителє можу одпочинуц и препровадзиц приємни хвильки, окружени зоз желєнїдлом и виполнєти зоз шпивом числених птичкох. У парку ше находзи и студня, такв. „чесма”, зоз воду за пице дзе ше кажде може и ошвижиц, а ту и сучасна фонтана котра представя єдно з облюбених местох на котрим ше сходза и млади, алє и старши жителє того войводянского городу. О. Русковски

2 РУСКЕ СЛОВО

\\\і

О

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

ЗМИСТ

РУСКЕ ■ Тижньовнїк 4. Зоз схадзки Одбору за образованє Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 10. Руски Керестур помага „Белавей птици”

■ Економия 14.

Тлачидба слунечнїку у Сриме

■ Култура и просвита 16-17. У Вербаше отримани 10. Фестивал хорского шпиваня

■ Дом и фамелия 19-22. На час думац на сезону зогриваня

■ Людзе, роки, живот 24-25. Наша госцинска: др Наталия Новта зоз Вашинґтону, ЗАД

■ Духовни живот 29. У Миклошевцох преславени Кирбай

■ Информатор 30-34. Мали оглашки и Іп тетогіат

■ Спорт 37. СБ „Яша Баков” - Отримане змаганє у лапаню риби на дуґов

■ Интермецо 38-39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Хор КПД „Карпати” з Вербасу Авторка фотоґрафиї: Оля Русковски

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

СИҐНАЛИ И СУҐЕСТИЇ После Словацкей, дзе ше попис жительства уж окончує и на електронски способ, о чим зме уж писали у рубрики Руске слово у швеце, нєдавно и у Горватскей наявени попис по подобним моделу. Значи, гражданє ше буду мац нагоду пописац прейґ урядового сайту, по шлєбодним опредзелєню и з державну ґаранцию же їх податки останю зверлїви. Аж потим, по обисцох почню ходзиц пописоваче и тото вельке подняце кончиц так як зме звикли, оч до оч. З тей нагоди, Сербска народна рада, координацийне цело хторе заступа интереси сербскей меншини у Горватскей, финансовала промотивни видео-спот з хторим ше сонароднїки одшмелює же би ше на попису вияшнєли шлєбодно. Без вельких порученьох и паролох, без националних символох и идеолоґиї, конциповани є як „сличка зоз каждодньового живота”, и очиглядно унапрямени на младшу, урбану популацию, людзох хтори пре рижни причини, углавним, нєвидлїви у националним корпусу. З маркетинґского боку, спот одлични - интересантни, духовити (гоч гумор „чарни”), емотивни кельо треба, алє насампредз, информативни, и, цо найважнєйше кед слово о реклами, драматични - патрача просто женє одпатриц же цо ше збудзе по конєц. Прето, и скорей як цо зажил у класичних електронских медийох, постал вирални на интернету. Реакциї, розумлїво, вшелїяки, алє их єст, и то вельо. На концу, то му и циль. Споминам тоти два держави прето же у нїх попис анї попри пандемиї нє поцагнути за нарок, и прето же и у нїх як припозната национална меншина жию нашо сонароднїки, та нам можу буц интересантни. Затераз нє так детально провадзим ситуацию у других державох ЕУ, алє мож предпоставиц же ше у цалей Униї попис будзе барз операц и на електронску компоненту. Република Сербия пред собу ма цали рок же би ше пририхтала за попис. Його „диґитализация” ище нє у урядовей аґенди, алє зато зоз Европи доставаме важни сигнали и суґестиї як би требал випатрац и цо би мал посцигнуц. Уж на вецей заводи, на рижних сходох о людских/меншинских правох и зродней тематики, представителє медзинародних институцийох наглашовали значносц попису за потвердзенє демократского капацитету и гражданского характеру держави хтора жада постац часц Европскей униї. Нєдавно, на сходу о анализи Акцийного плану за меншински заєднїци, зоз Совиту Европи ознова поручене же держава длужна обезпечиц здрави амбиєнт за сполньованє меншинских правох, а перши крочай треба же би бул до бре орґанизовани Попис у октобру 2022. року. Медзитим, такой акцентоване же то процес хтори идзе у обидвох напрямох кед сцеме мац мулти и интеркултурне дружтво, и „вецейнїсти перспективи у образованю и култури”. Нагаднути даскельо напрямки цо би то могло конкретно значиц: можлївосц вецейнїстого националного вияшньованя, билинґвални лєбо вецейязични концепт образованя, можебуц уж од шлїдуюцого школского року, як и голистични (т. є. гуманистични) приступ у планованії) явних политикох. Правда, затераз то звучи пребарз пообщено и нєясно же бизме могли мац даяке становиско лєбо проєкцию же цо наисце значи. Медзитим, єдно питанє ше саме од себе надрилює: чи тот концепт витворлїви источашнє зоз платформу „Сербского швета” хтора „на мали дзвери, алє на шицки дзвони” постава часц урядовей державней политики?

РУСКЕ СЛОВО

* ”РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Н ационални совит рускей националней менш ини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перш е число вишло 15. ю ния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - О лена П ланчак-С акач, Я см ина Д ю ран їн, М икола М . Ц ап, М икола Ш анта * редакторе/ки рубрикох - М ирон Г орн як -К ухар, А л ександар П алан чан ин , М артиц а Там аш , С л ави ц а Ф ей са, Вероника Вуячич * новинаре/ки - М ария Аф ич, Влада Дїтко, Андреа М едєш и, Оля Русковски * лекторка Б лаж ена Х ома-Ц веткович * ґраф ична редакторка - Л ю пка Ц веїч * ґраф ични дизайнерки - М ария Гудак, Таня С алонтаї * Телефон: 021/6613-697 * П редплата за цали рок: у ж еми 1 500 динари, а у инож емстве 100 евра * Ж иро-рахунок Вапса Іпіеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Д евизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д рукує Друкарня ,,М ахіш а §гаГ’ П етроварадин * Е-шаіІ: гегїаксі|а@ги8ке8Іоуо.сош * "№еЬ 8ІІе: тетете.ги8ке8Іоуо.сош * У Г I§§N 0350-4603 * С О В І88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Д иректор др БО РИ С ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЗОЗ СХАДЗКИ ОДБОРУ ЗА ОБРАЗОВАНЄ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

СИТУАЦИЯ З УЧЕБНЇКАМИ И ДАЛЄЙ ГЛАВНА ТЕМА Годзини руского язика хтори зняти за онлайн преподаваня у школох дзе єст порядна на става по руски, буду понукнути на хаснованє учительком и наставнїцом хтори го викладаю як виборни предмет, як и колеґиньом хтори руску наставу тримаю дзецом у Републики Горватскей Т ТРуским Керестуре у дворе будинку Замок, всоботу, 11. септемУ бра, отримана треца порядна схадзка Одбору за образованє На­ ционалного совиту Руснацох, а на нєй розпатрани активносци медзи двома схадзками и актуални питаня з тей обласци, як цо учебнїки на руским язику, знїманє школских годзинох по руски, обставини зоз кадрову структуру у нашей настави и подобне. Пред самим початком схадзки члени Одбору з минуту цихосци дали чесц нєдавно упокоєней наставнщи руского язика Сенки Бенчик зоз Бачкей Тополї. На схадзки Одбору хтору водзела предсидателька Мелания Римар, присуствовали и предсидатель и секретар Националного совиту Борислав Сакач и Таня Арва Планчак, а були присутни и представителє керестурскей Школи „Петро Кузмяк”.

порушац и тоту тему при компетентних, а за початок керестурска Школа ма доручиц список потребних учебнїкох, же би ше рушело до того поступку. ЗНЯТИ СКОРО ЦАЛИ ФОНД ГОДЗИНОХ РУСКОГО ЯЗИКА На схадзки присутни поинформовани же знїманє годзинох руского язика скоро закончене, окрем за седму класу, и ілєдало ше ришенє як и тото витвориц. Як поведзене, поробене скоро 90 процен­ ти того цо заплановане, пожня лєм наставни єдинки за 7. класу.

ПОЖНЯ КНЇЖКИ ЗА МАЦЕРИНСКИ ЯЗИК И МУЗИЧНЕ Рушаюци по дньовим шоре, на схадзки надосц бешеди було о тогорочней ситуациї зоз учебнїками на руским язику, та повед­ зене же ситуация релативно добра. Векшина учебнїкох уж при школярох, єдна часц будзе нєодлуга, алє нєизвесне кеди буду за руски язик и музичну културу цо видава дакедишнї Завод т. є. Центер за нїзкотиражни учебнїки. Тиж порушане и видаванє нових учебнїкох за ґимназию. Як потолковала секретар Националного совиту Таня Арва Планчак, учебнїки приватних видавательох Клет, Нови лоґос, Ґерундиюм, за котри ше опредзелєли нашо учителє и наставнїки за 1, 2, 3, 4, 5, 6, и 7. класу звекшого закончени. - Дакус маме запожнєнє за дзепоєдни учебнїки у седмей класи, алє векшином су ту. За 8. класу нам хибя математика котра би требала найдалєй до половки октобра буц готова, потим биолоґия, ґеоґрафия и история хтори тераз на друкованю - гвари Арва Планчакова - Заводово учебнїки, а то за руски язик и музичну културу, як знаме того року мали буц готови за штварту и осму класу. Но,

- Шицки годзини цо зняти од 1-8. класу доступни шицким учительком и наставнїком хтори викладаю руски язик у наших трох школох у Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, тиж так принєшене заключенє же би ше приступ тим годзином оможлївело и наставнї­ цом хтори руски язик з елементами националней култури викладаю як виборни предмет, а и же би ше контактовало з наставнїцами хтори у Горватскей викладаю руски язик же би и вони мали приступ и могли вихасновац голєм даяки часци з того материялу - нагла­ шела секретар Совиту Таня Арва Планчак, хтора и координує активносци коло знїманя онлайн настави.

БУДЗЕ СЕМИНАР ЗА ПРЕКЛАДАТЕЛЬОХ

ПРОБУЄ ШЕ ПОРУШАЦ МИШАНИ ҐРУПИ У ДЮРДЬОВЕ

Од будуцих активносцох, Одбор одлучел орґанизовац семинар за прекладательох учебнїкох и лекторох, найвироятнєйше концом октобра, а на тему язичних дилемох, усоглашованя терминолоґиї и подобне. Як наглашела предсида­ телька Одбору Мелания Римар, барз добре же ше уключели млади прекладателє, алє их и на таки способ треба потримац же би ше з помоцу искуснєйших прекладательох цо баржей зачувало чисти и автентични руски язик у школи. зоз Заводовима маме таку ситуацию же за першу и другу класу закончени, за пияту тиж так, за шесту хвильково на одобреню, а увидзиме кеди будзе видрукована. Значи нє готови ище учеб­ нїки за трецу и седму класу за хтори нам зоз Заводу поведзене же су на илустрованю, а же за штварту и осму класу ище вше при авторох, цо значи же озда о два, три роки, вироятнє будземе мац и тоти учебнїки - покус саркастично заключела Арва Планчакова. Одбор на схадзки прето принєсол заключенє же будзе контактовац директно зоз авторами учебнїкох, а пробує комуниковац и зоз Заводову подобову редакцию хтора задлужена за илустрованє учебнїкох, и видзиц же прецо ше пожнї. Бешедоване и о учебнїкох за ґимназию хтори оддавна застарени, а векшину уж анї нє мож набавиц. На Одборе догварене

4 РУСКЕ СЛОВО

Винєшена и информация о числу уписаних школярох до руских оддзелєньох и до предшколскких установох дзе ше роби по руски. - И того року єст два оддзелєня першей класи у Керестуре, єст руске оддзелєнє зоз шесцерима школярами у Коцуре, а шеснацецеро дзеци и у мишаней возростней ґрупи у коцурскей дзецинскей заградки. Як зме констатовали на схадзки Одбору, тот коцурски модел ше добре указал, та ше го пробує евентуално порушац и у Дюрдьове дзе уж даскельо роки нєт руски оддзелєня анї у предшколскей установи, анї у школи. Медзитим, кед би ше заинтересовани дзеци могло позберац до єдного оддзелєня або ґрупи, могли бизме и у Дюрдьове мац голєм таке образованє по руски - наглашела предсидателька Одбору за образованє Нацио­ налного совиту Руснацох Мелания Римар. Под точку рижне директорка Школи „Петро Кузмяк” Наталия Будински спозорела же о даскельо роки вецей учительки з того ко­ лективу виполня условиє за пензионованє, та треба и ту думац на будуци кадри. Одбор на тоту тему заключел же ше будзе интересовац кельо на учительских факултетох у Зомборе и Новим Садзе єст студентох зоз нашей заєднїци, та глєдац модел як стимуловац и даяк финансийно потримац и будуцих нових студентох же би ше опредзелєли за учительску професию.^ М. Афич 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

ІІ2піоупіік@ги5кезІоуо.сот

БЕОҐРАД

АНАЛИЗА АКЦИЙНОГО ПЛАНУ ЗА МЕНШИНСКИ ЗАЄДНЇЦИ Министерство за людски и мншински права и дружтвени диялог у сотруднїцтве зоз Канцеларию Совиту Европи у Беоґрадзе, стреду, 8. септембра, у Палати Сербиї орґанизовало представянє Анализи о реализованю Акцийного плану за витворенє правох меншинских националних заєднїцох. Подїя отримана у рамикох заєднїцкого проєкта Европскей униї и Совиту Европи „Промоция розличносци и ровноправносци у Сербиї", а попри представительох орґанизаторох участвовали и представителє державних орґанох, нєзависних целох и медзинародних орґанизацийох, як и чолнїки векшини националних совитох мен шинских заєднїцох, медзи нїма и предсидатель Националного со­ виту Руснацох Бо­ рислав Сакач. На сходзе представени обсяжни аналитични доку­ мент о ефектох Акцийного плану у одношеню на важаци закон о планскей системи Републики Сербиї, хтори попри такв. „ех-ро8І” ма и „ех-апіе” компоненту, односно цо потераз поробене, и цо, на основи того, мож заключиц и уключиц до нового стратеґийного документа чийо составянє будзе координовац Министерство за людски и меншински права. Як потолковала заменїца министерки Ивана Антич хтора водзела схадзку, анализа потребна пре дальше унапредзенє статуса меншинских заєднїцох, алє и за предлуженє прегваркох о членстве Сербиї у ЕУ, насампредз кед слово о Поглавю 23. По словох шефа канцелариї Совиту Европи у Беоґраду Тобиаса Флексенкемпера, у шлїдуюцим документу, активносци муша буц прецизнєйше дефиновани, же би их могло мерац, односно оценьовац. У тим контексту, перши крочай будзе добре пририхтованє Пописа жительства у октобру 2022. року, уключуюци и можлївосц вецейнїстого националного вияшньованя, а тиж и запровадзованє билинґвалней и вецейязичней настави од нового 2022/23. школского року Як наглашел, то нєобходне за очуванє меншинских заєднїцох, алє и мултикултуралного и мултикултурного дружтва у Сербиї. Предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач гварел же основни циль ех-рой анализи Акцийноного плану, же би компетентни предкладаче явних политикох у терашньосци були у позициї принєсц одвитуюци одлуки о будуцих крочайох у планованю явних политикох у обласци права националних меншинох. У заключеньох констатоване же стратеґийни цилї, резултати и активносци реализовани, алє нє у подполносци, у першим шоре пре методолоґийни хиби и лоґични нєдошлїдносци у Акцийним плану, котри ше одноша на нєпрецизни, нєподполни и нєясно дефиновани формулациї и нєдостаточно конкретни и нєвимерлїви индикатори. - Заменїца министра Ивана Антич надпомла же зме у медзичаше достали два окремни рамики у правней системи, а то Закон о планскей системи и Уредбу о методолоґиї котра ше одноши на явни политики, та же ше вшелїяк будзе писац нови Акцийни план, окреме прето же ше здобули законски условия, а формоване и окремне ресорне Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ. Наявене же ше оформи окремна роботна ґрупа за писанє того документу, до чийого составу буду уключени по можлївосци цо векше число релевантних фаховцох, орґаниза­ цийох и институцийох - потолковал Борислав Сакач и надпомнул же то будзе нагода и за фаховцох з нашей заєднїци же би ше уключели до того велького подняца. И. С. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

СТАНОВИСКА Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

Я, (НЄ)СУДЗЕНИ ПРОГРАМЕР Нєт нас вельо, на нас, Руснацох, думам, и углавним ше шицки медзи собу познаме лєбо зме родзина, так же за велїх з вас, факт же сом ходзел до Керестура до школи, нїч нове. Теди зме ище мали тото нєщесце же ше такой после основней виберало такв. унапрямене образованє. Нєшесце, гварим, бо дзецко хторе наполнєло 14 лєбо 15 роки нє ма благого поняца анї цо сце, анї цо будзе робиц о 15 минути, а дзе о 15 роки... Поента у тим же зме те­ ди, а и нєшка, жили у системи хтора наклада типски ша­ блон: законч школу (бонус: „уч же биш у живоце нє мушел робиц”, цо окреме идиотска филозофия, алє є тераз нє тема), запошлї ше, одслуж войско кед ши хлоп, винчай ше, хижа, двойо дзеци, ходз на роботу, чекай пензию, конєц. Нє дай боже же би дахто пременєл фирму, лєбо, боже сохрань, професию. Дахто можебуц задовольни зоз таким животом, окре­ ме тоти хтори такой после основней „уджобли” профе­ сию хтора их и дзень нєшка виполнює. Даєдни блукали и глєдали, а єст и таких хтори нашли роботу, любели ю, алє их вецей нє цикави. Е, медзи тима остатнїма и я. У єдней хвильки сом дошол по питанє: А цо тераз? З єдного боку сиґурна робота, державна фирма, стаж, осиґуранє и пензия. Реликти старей филозофиї хтора дакеди мо­ жебуц, мала смисла, алє у неолибералним капитализме и єй смисел и сиґурносц под вельким знаком питаня. Но та, пре шицко спомнуте, плус ситуация у медийох, плус як ше чувствуєм на роботи, почал сом штудирац цо бим могол робиц попри новинарства, а же би ме цикавело. Милион ствари ми преходзело на розум, алє ше якошик кажди раз врацам на програмованє. Лоґика ми гуторела же сом то дакеди учел, розумел, любел, та чом да нє. И так, з моїма 46 рочками, ознова сом почал учиц, (конкретно, ]ауа8сгірї), и можем повесц же ми солидно идзе. Алє то нє поента. Сущносц у тим же кельо ми людзе гуторели най розштудирам ище раз, заш лєм сом у державней фирми, цо сиґурне-сиґурне. Було и тих осторожнєйших хтори ме потримовали, алє совитовали най нє зохабям новинарство. Єдини, окрем узшей фамелиї, хтора ме цалком, безусловно и щиро потримовала, то цудзинци, людзе зоз иножемства. Вонка, очиглядно маю иншаку филозофию живота од нашей, научени су же би ше нє бали, алє же би витворйовали свойо цилї, таки им дружтвени шіпдвеі И похопел сом же ми ше тот їх шіпдвеї баржей пачи од нашого, же ми досц роботи хтору уж длуго нє любим, у хторей сом уж витворел кажди циль хтори сом себе поставел. Похопел сом же мам нагоду жиц ище єден виполнєти професийни живот. Нє одпитуєм ше од вас, алє вам сцем повесц же у велькей мири од вас завиши чи будзеце, и кельо будзеце щешлїви, а ви як сцеце. Кед вам так добре, забудзце на тот текст. Кед нє, а ви меняйце; дацо, шицко, як ґод сцеце, алє меняйце, саме од себе ше нє пременї. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ___________________________________________

XVI ШВЕТОВИ КОНҐРЕС РУСИНОХ, РУСНАЦОХ, ЛЕМКОХ ОТРИМАНИ У КРИНЇЦИ У ПОЛЬСКЕЙ

РОБОТА ВШАДЗИ ЦЕРПЕЛА ПРЕ ЕПИДЕМИЮ Шлїдуюци XVII Шветови конґрес 2023. року будзе отримани у Новим Садзе XVI Шветови конґрес Русинох Руснацох Лемкох (ШК РРЛ) І =і.......... О ■ І ХУ І8КІАТО № У КОиСКЕ 5Ки5]Ш И 71ЕМ К и X Шветови форум русинскей младежи отримани од 9. по 11. септембер у Кринїци у Польскей. Вибрани нови-потерашнї предсидатель Шветовей ради (ШР) Штефан Лявинец з Мадярскей, нови члени ШР, нови члени Форуму младежи, як и його предсидателька Хелена Штефановска зоз Польскей, нови предсидателє и члени Конґресних комисийох. Шлїдуюци XVII Шветови конґрес 2023. року будзе отримани у Новим Садзе. Як толкує предсидатель Рускей матки Дюра Папуґа хтори бул у делеґациї на Конґресу, штварток, 9. септембра у центре места Ґорлици, нєдалєко од Кринїци була окремна програма з нагоди 30 рочнїци од снованя „Рускей бурси”, найстаршей орґанизациї хтора ше стара о правох Русинох у Польскей, а у їх будинку потим отримана и пригодна програма и одкрита Деле ґация РМ на Конґресу - Янко Гарди, Доротеа памятна плоча за Боґдана Ґамбаля, єдного од найактивнєйБудински, Наташа Перкович, Иґор Перкович, Наташа ших чолнїкох „Рускей бурси” хтори ше нєдавно упокоєл. Макаї Мудрох, Дюра Папуґа, проф. др Ярослав Катона, Зинаида Будински, проф. др Михайло Фейса

НОВИ СОСТАВ КОНҐРЕСНИХ КОМИСИЙОХ Пияток отримане зашеданє Шветовей ради, а потим делеґатох Шветового конґресу, на хторим участвовали 76 од 90 членох зоз шицких 9 делеґацийох членїцох Конґресу, и то зоз осем евопских жемох - Польскей, Словацкей, Ческей, Мадярскей, Горватскей, Сербиї, Румуниї и України, и заєднїцка делеґация зоз ЗАД и Канади. Насампредз, уручени награди ШР за тот и прешли рок (понеже су влонї нє уручени пре ко­ рону), а потим у роботи Конґресу кажда делеґация винєсла звити о роботи своїх орґанизацийох у прешлим дворочним периодзе.

ПОДОБОВА НАГРАДА ВЛАДОВИ НЯРАДИЙОВИ Награду Шветовей ради у обласци русинскей култури „Василь Турок-Гетеш” за 2021. рок достал Ярослав Трохановски зоз Польскей, а за 2020. Ґеоґий Фирцак зоз Румуниї. Награду „РгоАгІе КиШепогит” у обласци русинского малярства под меном маляра Ивана Манайли з Вацу у Мадярскей влонї першираз утвердзела ШР. На предкладане нашей Рускей матки, за 2020. рок достал ю Владо Няради, наш подобови уметнїк зоз Вербасу, а за 2021. исту награду достал Владимир Микита зоз Мукачева у України. Награда, хтору додзелюю Шветова рада и Город Вац ма пенежни винос 200 тисячи форинти.

Делеґати Шветовей ради потим вибрали и нового-потерашнього предсидателя Стефана Лявинца зоз Мадярскей, та нови состав ШР у хторей остали потерашнї члени Дюра Папуґа зоз Сербиї, зоз Закарпатскей обласци України Микола Бобинец, зоз Горватскей Мийо Шайтош, з Румуниї Ґеорґий Фирцак, зоз мадярскей Штефан Лявинец, зоз Словацкей Мартин Караш, з Америки и Канади Джим Камински, а нови члени зоз Польскей Андрий Трохановски и з зоз Ческей Владислав Хакнер. У роботи Конґресних комисийох хторим вибрани и нови члени и предсидателє, участвовали и делеґати зоз Сербиї, та буду и нови члени. У Комисиї за историю член др Михайло Фейса вибрани и за єй предсидателя. У Комисиї за културу член будзе Наташа Макаї Мудрох, а за предсидателя вибрани Василь Бойчук, у Комисиї за информованє и видавательну дїялносц була Зинаида Будински, а за предсидтеля вибрани Петро Медвидь. У Комисиї за туризем и ґранти бул др Ярослав Катона, а вибрани предсидатель Владимир Противняк, док у Комисиї за просвиту була Наташа Перович, а за предсидательку вибрана Олена Дуц Файфер. У роботи комисийох, були велї нови идеї и предкладаня, а медзи нїма и обновиц видаванє заєднїцкого глашнїка „Голос Русинов” и роботу сайту ШК. Источашнє зашеданє мал и X Шветови форум русинскей младежи, а наш делеґат у його роботи була Доротеа Будински. СЕРБИЯ ШЛЇДУЮЦИ ДОМАШНЇ

Потим нєпредвидзено шлїдзело гласанє за домашнього шлїдуюцого Конґресу дзе по розпорядку на шоре була Сербия, Основни факт у звитох же робота вшадзи була барз огра- и на то од скорей раховала. Медзитим, по словох Дюру Папуґу, нїчена, поготов прешлого року пре познату ситуацию зоз у медзичаше ше за орґанизатора кандидовала и Румуния, за цо пандемию Ковиду 19. Пре тоту причину и сходи ШР були достала потримовку дзепоєдних делеґацийох, та ше мушело отримовани лєм онлайн цо вшелїяк нє тото цо даваю живи гласац. Перше предкладанє дате на гласанє лєм ШР, дзе векшу стретнуца - гварел Дюра Папуґа хтори на Конґресу представел потримовку достала Румуния, алє на инсистованє нашей Звит о роботи Рускей матки насловени же руска свидомосц и делеґациї же о тим треба най гласаю делеґати Конґресу, тото руски идентитет найзначнєйши за очуванє Руснацох, а главна потримане, та з векшину гласох орґанизация шлїдуюцого оцена дворочного периоду „найвецей пре обставини зоз XVII Конґресу, заш лєм припадла Сербиї. Домашнї и покро­ пандемию корона вируса и пробованя преводзеня Руснацох витель Конґресу так будзе Город Нови Сад, за цо Руска матка до Українцох, бул чежки и по виволаньох и напруженьох, и початком того року достала потримовку од городоначалнїка Милоша Вучевича.^ М. Афич по витворених резултатох и запровадзених активносцох”.

6 РУСКЕ СЛОВО

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

ІІ2піоупіік@ги5кезІоуо.сот

РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

ОЗНАЧЕНА 30-РОЧНЇЦА СОЮЗУ РУСНАЦОХ УКРАЇНЦОХ Активносци у обласци култури, просвити, академского и медзинародного сотруднїцтва були главни дїялносци Союзу од його снованя по нєшка, а так би требало буц и у наиходзацих часох кругли стол з нагоди 30-рочнїци од снованя Союзу Ру­ снацох Українцох Сербиї и пригодна културна програма отримани всоботу, 11. септембра, у просторийох Руского културного центру у Новим Садзе. Союз Руснацох Українцох Сербиї основани 12. мая 1990. року у Новим Садзе, теди под назву Союз Руснацох и Українцох Югославиї. Ювилей нє могол буц означени влонї, понеже лєм тидзень пред нїм бул утаргнути позарядови стан у Републики Сербиї пре епидемию вируса корона, та нє могло орґанизовац таку подію. Тераз на Округлим столу о снованю Союзу, инициятивох и дружтвеним контексту хтори му предходзели, як и найзначнєйших резултатох його 30-рочней роботи бешедовали перши предсидатель Союзу академик Юлиян Тамаш, проф. др Янко Рамач, публициста Дюра Латяк, редактор „Шветлосци” Микола М. Цап и актуални предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски, а модератор бул новинар Велимир Паплацко. Проф. др Юлиян Тамаш як найзначнєйши активносци Союзу у його вчасним периодзе визначел вецей як 50 наших студентох хтори ше прейґ тей орґанизациї школовали у України, алє и числени урґенциї домашнїм и медзинародним институцийом за застановйованє прегону наших сонароднїкох за Дунайом под час войнових 90-их рокох, цо теди було ризичне анґажованє, пре хторе велї актере мали озбильни проблеми. Тамаш тиж визначел и запровадзени сотруднїцтва на академским уровню наших науковцох з колегами и институциями у иножемстве, о чим детальнєйше бешедовал проф. др Янко Рамач. По його словох, початком 90-их рокох почало озбильнєйше сотруднїцтво нашого Оддзелєня за русинистику перше з Ужгородским универзитетом, а вец и другима академскима установами, насампредз на полю историї и славистики. То за резултат мало же тутейша бачванско-сримска руска заєднїца постала предмет

О

ВИНЧОВАНКИ Рочнїцу Союзу Руснацох Українцох Сербиї учашнїком сходу винчовали госци зоз русинско українских орґанизацийох зоз Словацкей и Польскей, Михал Иванцо спред Союзу Русинох и Українцох Словацкей Републики и Януш Зеленски спред Обеднаня Лемкох Польскей, як и предсидатель КУД „Калина” зоз Индїї Петро Закамарок, иншак и заменїк предсидателя Со­ юзу, хтори виведол и пригодну музичну програму. Ювилей Союзу винчовал и предсидатель КПД „Иван Сенюк” зоз Кули Филип Пронек. На концу, дюрдьовски поета Яким Чапко гуторел свойо стихи. наукового интересованя и на медзинародним уровню. Медзитим, пре тедишню кризу и на просторе бувшей СФРЮ, и СССР, тот ентузиязем нє вихасновани максимално. Прето др Рамач наглашел же на новей генерациї наших науковцох же би ознова интензивовали тоти медзинародни сотруднїцтва. Кед слово о „предисториї” Союзу Руснацох Українцох Сербиї, публициста Дюра Латяк хтори бул єден од зачатнїкох идеї о його снованю, поволуюци ше на програмски документи, бешедовал о паралелох медзи Союзом и дакедишнїм Руским 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

народним просвитним дружтвом. Його становиско же Союз, кед нє формални, вец „де факто” скарбнїк програми и мисиї РНПД, понеже є на подобним курсу кед слово о културних, просвитних и идентитетских питаньох. Латяк визначел же Союз и у нових обставинох, кед наша заєднїца ма „нови” державни институциї вертикалного организованя як цо Национални совит лєбо Завод за културу, муши мац свойо

место на явней сцени, насампредз кед ше роби о културнопросвитней, академскей и медзинародней дїялносци. Предлужуюци паралелу, редактор „Шветлосци” Микола М. Цап бешедовал о 100-рочнїци Руского календара хтори у медзивойновим периодзе бул нє лєм найпопуларнєйша наша публикация, алє и розсаднїк програмских идейох и становискох РНПД хтори формовали нашу националну политику. О нєшкайшей роботи Союзу и планох у чечуцим року, бешедовал його предсидатель Богдан Виславски. Понеже ситуация з епидемию корони ище вше нєсиґурна, Союз ше у тим року, место узвичаєних медзинародних активносцох як цо орґанизованє госцованьох наших културних дружтвох у иножемстве и приводзеня госцох зоз Горнїци на нашо фестивали, фокусовал на публицистичну дїялносц. У сотруднїцтве зоз НВУ „Руске слово” обявени кнїжки „Перли шветовей поезиї” Михала Рамача, „Розваляни салаш” Янка Сабадоша и сликовнїца за дзеци „Карусел”, за хтори Союз зоз урядових и приватних жридлох обезпечел софинансованє. Далєй, Союз у власней продукциї планує обявиц наслови наших авторох на українским язику „Триски великої души” Юлияна Тамаша и „Национальне видродження Русинів Бачки, Срему, Славонії, та Руське народне просвітне товариство” Дюри Латяка, а пошвидко видзе и нове число „Гласа Союзу”. Як главних финансиєрох роботи и проєктних дїялносцох Союзу у 2021. року, Виславски визначел Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами АП Войводини и Кабинет Министрох України, а Национални совит Руснацох обезпечує порядну рочну дотацию. После урядовей програми у РКЦ отримани коктел за учашнїкох и госцох, а нащивителє мали нагоду опатриц часц вистави старих фотографийох зоз живота Руснацох хтори у рамикох проєкта „Драги толеранциї Шайкашскей” пририхтали Здруженє женох „Олория” зоз Дюрдьова и Леона Виславски.^ И. Сабадош

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ____________________________

МИНИСТЕРКА ВУЙОВИЧ НАЩИВЕЛА КОЦУР

САНИРАНИ ДЕПОНИЇ МУША ОСТАЦ ЧИСТИ Министерка защити животного стредку Ирена Вуйович всоботу обишла роботи котри Явне комуналне подприємство „Комуналєц” з Вербасу започа­ ло на дзивей депониї у Коцуре. У општини Вербас буду розчисцени штири дзиви депониї, за цо Министерство защити животного стредку видвоєло скоро 1,1 милион динари, з обовязку општини Вербас же би обезпечела дадатни 270 000 динари. По словох министерки Вуйович, така акция ше окончує ширцом Сербиї, понеже спрам проєкту Министерства защити животного стредку, у 43 општинох и городох буду розчисцени 500 депониї. - Зоз општину Вербас маме наисце добре сотруднїцтво и прето зме одлучели нащивиц Коцур. Знаме же тота дзива депония розчисцована вецей раз, а нїяк же би даєдни жителє похопели же би тоти поверхносци требали остац розчисцени. Источасно, з єдного боку маме слику винїмковей приро­ ди, поля, а з другого боку маме депонию на котрей ше находзи и комунални и будовательни и животиньски одпад. Очисцени депониї муша остац чисти, змоцнїме контролу, нє жадаме же би ше розчисцованє повторйовало каждого мешаца. Исти случай и з депониями у Змаєве, Равним и Савиним Селу. Апелуєме на шицких жительох ширцом Сербиї, на нєодвичательних поєдинцох и привреду же би одпад ношели на городски депониї. У Вербаше єст городска депония котра може прияц шицок тот одпад, алє дакому випатра єдноставнєйше же би одрутки вируцел тадзи, коло драги - визначела министерка Вуйович.

Зоз розчисцованьом депонийох злєпшує ше квалитет жеми, воздуху и води, гварела, а циль же би ше ширцом Сербиї у наиходзацих рокох розчисцело шицки 3 500 депониї. Министерка Вуйович апеловала и на комунални инспекциї же би дошлїдно запровадзовали закон, подняли и мири карох кед то нєобходне, як и же би защицели поверхносци з оградзованьом, поставяньом видео надпатраньох лєбо з полєшованьом. Министерку Вуйович у Коцуре, попри анґажованих роботнїкох ЯКП „Комуналєц”, дочекали и предсидатель општини Вербас Предраґ Роєвич, заменїца предсидателя Тияна Алексич, члени Општинскей ради Ивор Лукин и Срдян Станич, и директор ЯКП „Комуналєц” Иґор Шкундрич. Општина Вербас у сотруднїцтве зоз Министерством защити животного стредку санира вельку дзиву депонию у Коцуре, цо барз значне за шицких жительох того валалу. Тота поверхносц потераз уж вецей раз розчисцована, и нєприлаплїве же телї средства унапрямуєме на исту робо­ ту, а нє на даяки важнєйши ствари, лєм пре нєодвичательних поєдинцох. Наздаваме ше же ше то вецей нє будзе случовац после того ушорйованя, а подняти буду и додатни мири же би ше зопарло повторйованє руцаня одруткох на тим месце - гварел Роєвич. После нащиви Коцуру, министерка Вуйович обишла и Централни пречисцовач за преробок одрутних водох у Вербаше. О. Р.

НА ПОДРУЧУ ОПШТИНИ ШИД

ДАТЕ КОЛО ТИСЯЧ ВАКЦИНИ ТРЕЦЕЙ ДОЗИ Спрам податкох (од пондзелку) хотри сообщел директор Дома здравя у Шидзе др Крсто Куреш, на подручу општи­ ни Шид потераз дати 13 949 першей дози вакцини процив вируса корона, другей дози дате 13 373, а трецей дози 962. Пондзелок окончене ревакцинованє зоз 19 дози Файзеровей вакцини и дзевец дози Синофармовей вакцини. На шлєбодно без приявйованя на розполаганю Файзерово, Синофармово и Спутнїково вакцини. Гевто цо бриґує, то по словох др Куреша вше векше звекшо ванє числа актив них слу чайох виру са коро на. Пондзелок було аж 123 активни случаї на подручу општи-

8 РУСКЕ СЛОВО

ни, цо значне звекшанє, бо пред тижньом було 65 активни случаї. Нєурядово мож дознац же єст случаї дзе ше инфицировали и вецей члени єдней фамелиї. Прето др Куреш поволує и далєй же бо ше притримовало шицких епидемийних мирох. Др Куреш, хтори и главни координатор здравствених службох за миґрантох, нам гварел же на подручу општини єст реґистровани 581 миґрант. Уж длугши час ше адаптує прилапююци центер за миґрантох „Принциповец”, а кеди роботи буду закончени, вон нє могол прецизовац, бо нє достал таки информациї од компетентних. Вл. Дї. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

XI СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

ВИМЕНЄНИ СОСТАВ ОДБОРНЇКОХ На XI схадзки Скупштини општини Вербас котра отри­ мана прешлого тижня, 9. септембра, пред одборнїками ше нашол дньови шор зоз седем точками. Зашеданє локалного парламен ту отво ре не зоз вимен ку у составе одборнїкох, та на место Славици Димитриєвич вериф иковани одборнїцки мандат Лїляни Щ екич, котра як и єй предходнїца вибрана зоз виберанковей лїстини „Александар Вучич - за нашо дзеци” . По звиту мандатно-имунитетней комисиї, нова одборнїца пред локалним парламентом дала и подписала святочну вияву. С купш тина опш тини В ербас п рилапела Звит о запро вад зених вибе ран кох за сови ти месних заєднїцох и утвердзених резултатох виборох членох Совиту месних заєднїцох у општини Вербас, котри отримани 15. авґуста. Виберанки отримани у ш ицких осем месних заєднїцох, на 30 виберанкових местох и вибра­ ни 72 члени совитох месних заєднїцох у трох город з ских и пейц месних заєднїцох у населєних местох.

Тиж, одборнїки усвоєли О длуку о усвойованю информацийох о ступню ускладзеносци планованих и реализованих активносцох з Програми дїлованя явних под приємствох чий сно ватель Општи на Вер бас, за период од 1. януара по 30. юний 2021. року, як и Звит о роботи Над патраюцого одбо ру Апати кар скей уста нови Вербас за период од 1. януара по 30. юний 2021. року. Зоз Предкладами Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня и одборнїцкима питанями закончена XI схадзка локалного парламенту. О. Р.

АПЕЛ ОПШТИНСКЕЙ УПРАВИ ВЕРБАС

ЗНЇЩОВАЦ АМБРОЗИЮ, ЗАЧУВАЦ ЗДРАВЄ О пш тинска управа В ербас О ддзелєнє за урба ни зем, ква ртельни роботи, защиту животного стредку и енерґетски менаджмент и О ддїл за защ иту ж ивотного стредку и енерґетски менаджмент апеловали на ш ицких жительох вербаскей општини же би у наиход за цим пери оду частейше отри мовали и тримали чисти и покошени свойо парцели, простор коло хижи, двори, желєни поверхносци и подобне, же би на тот способ зоз заєднїцкима моцами вплївовали на зменшанє численосци амброзиї. Окреме осторожни треба же би були власнїки и хаснователє польопривредней обробеней и нєобробеней жеми, заградкох, заградох, польох, винїцох, пажицох и тому подобне, як и управяче водоцекох и беґельох и поверхносцох при водоцекох и беґельох. Тиж, апеловане на управячох поверхносцох коло явних драгох и гайзибанских драгох и тих котри их отримую, на управячох паркох, природних доброх, теметовох и других желєних поверхносцох, як и на 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

власнїкох и хасновательох запущених поверх но сцох коло драгох, дражкох, лейох, парлаґох, запущ ених паркох, и друге. О пш тинска управа Вербас апе ло ва ла на гра ж да нох на основи Уредби о мирох зопераня и знїщованя коровчовей рош лїни ам брозиї Аш Ьгозіа агїетізіі& Ііа, потим Инструкцийох о применьованю Уредби М инистерства польопривреди, лєсарства и водопривреди и Програми систематичного зопераня амброзиї А тЬ гозіа агїетізіі& Ііа і А тЬ гозіа ІгііМа на териториї општини Вербас за 2021. рок. Модлї ше гражданох же би закоровчени, запущени и нєотримовани поверхносци приявели Општинскей управи прейґ линку , лєбо инспекциї на числа телефонох 021/ 706 310 и 064/ 805 31 32. О без печ ме ква ли тетнєйш и ж ивот и зачу вайме здравє, визначене у сообщеню Општинскей управи Вер бас. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СОВИТУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕДЛОЖЕНИ ФИНАНСИЙНИ ПЛАН Предкладанє Финансийного плану Месней заєднїци Руски Кересур, за шлїдуюци 2022. рок, прилапене 7. септембра на схадзки Совиту МЗ на хторей були присутни шесцеро од дзешец членох. Як визначел предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, понеже законски инґеренциї МЗ барз огранїчени, и предложени финансийни план предвидзує лєм средства за функционованє МЗ и Спортскей га­ ли о котрей ше МЗ стара, як и за рижни акциї, як со вичисцованє базену и подобне. За шицко спомнуте у предложеним Финансийним плану вкупна сума виноши 6 милиони 364 тисячи динари, а о предкладаню Финансийного плану ко­ нечно ше будзе одлучовац кондом рока. На схадзки потим секретар МЗ Михайло Пашо Совиту представел звит о своєй потерашнєй роботи, дзе є на длужносци 14 мешаци, а главни фокус попри каждодньових проблемох жительох и обовязкох МЗ му бул и на еколоґийних и гуманитарних активносцох. Медзи иншим, секретар Пашо поинформовал членох Совиту же ище прешлорочна його инициятива же би ше означело пешацки преход на главней драги опрез уходу на

главну Автобуску станїцу, тих дньох ше почала реализовац. Тераз ше у општини роби на проєктней документациї, а як визначел Пашо, обецане же ше тото годно закончиц по конєц того року. Члени Совиту бешедовали и о других потребох у валалє, визначели на чим ище треба инсистовац при локалней самоуправи, а цо од скорей обецане, та медзи иншим то и драга до Крущичу и фабрика води. М. А.

ЗОЗ КЕРЕСТУРСКЕЙ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ

ДАРУНКИ ДО „БЕЛАВЕЙ ПТИЦИ" До Здруженя Ментално нє до статоч но ро зви тих особох „Белава птица”, представителє Месней заєднїци и других орґанизацийох зоз Руского Керестура придали да­ рунки у форми билей технїки и других апара­ тах, а як резултат гуманитарней акциї до хторей ше уключели велї гражданє. Дарунки придал секре­ тар Месней заєднїци Михайло Пашо хтори бул и инициятор и координатор акциї, вєдно зоз представителями Цер­ ковного одбору, хтори подаровал уцицовач, чесних шестрох служебнїцох хтори донирали електрични шпоргет, Добродзечного огньогасного дружтва котри за свойо подаровани дньовнїци зоз жатви купели аспиратор, а за прилоги гражданох цо ше зберало до гуманитарних шкатулкох на седем локацийох у валалє, як и младежи на гуманитарней журки на базену, Месна заєднїца купела клима апарат. Дарунки у мено „Белавей птици” приял директор Мар­ ко Кошутич, а у мено хасновательох подзековал Мирослав Виславски зоз Керестура хтори зоз свою товаришку дона­ тором придали Подзекованя.

10 РУСКЕ СЛОВО

Секретар МЗ Пашо з тей нагоди визначел же ше одлучели помогнуц „Белавей пти ци”, бо є здруже нє яке нєт у каждим штредку, та же би потримали занятих котри про фе си й но ро бя свою деликатну роботу. им пришли зме кед зме им принєсли квеце, цо донация керестурских квецарох Блаґоєвичових, же би зоз квецом оплеменєли свой простор у пейцох обєктох хтори маю у Кули, а хтори хасную дзеци и старши особи зоз шицких местох у нашей општини. На дарункох и гуманосци Керестурцом подзековал ди­ ректор Кошутич и визначел же так будзе злєпшани квалитет услугох хтори дава їх здруженє. - Барз зме подзековани людзом хтори нас тераз нащивели и принєсли тоти дарунки котри ше нам наисце здаю. Бо, гоч Општина видзелює достаточно средства за нашу роботу, тоти апарати як потрошна роба и часто нам хибя, а и тераз зме були праве у такей ситуациї. А други свойо средства зме тераз годни вихасновац за иншаки, тиж нєобходни намени за наших хасновательох - заключел Кошутич. М. А. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОГЕНЬ НАПРАВЕЛ ВЕЛЬКУ МАТЕРИЯЛНУ ЧКОДУ

БУДЗЕ ШЕ ЗБЕРАЦ ПОМОЦ У Руским Керестуре у улїци ЮНА, внєдзелю, 12. септембра, у пополадньових годзинох, вибухнул вельки огень хтори успишно загашени дзекуюци швидкей интер вен циї огньога сцох керестурского Добродзечного огньогасного дружтва и Професийней огньогасней єдинки зоз Кули, алє нажаль, направена велька материялна чкода. У гашеню огня участвовало ДОД Руски Керестур зоз шицкима своїма членами, як и огньогасна єдинка з Кули. За гашенє огня було потребне коло три годзини, а потрошене од 15 до 17 000 литри води, одно-

сно два цистерни води з Кули и штири зоз Руского Керестура. Материялна чкода барз велька, понеже згорело закрице на хижи и цала шопа, а як „Руске слово” нєурядово дознава, до огня пришло пре нєисправ ни елек трични инсталациї. Пре вельку материялну чкоду хтора направена, М есна заєднїца Руски Кере­ стур тих дньох пла­ нує орґанизовац вельку гуманитарну акцию у хторей ше будзе зберац помоц за фамелию хторей хижа погорела у огню. Ан. М.

З ЯВНОГО КОМУНАЛНОГО ПОДПРИЄМСТВА „СТАНДАРД” У ШИДЗЕ

СПОЛНЮЮ ПЛАНОВАНИ РОБОТИ И попри очежаних обставинох пре пандеНа новим православним теметове вибудовани дражки и посадзени древка. мию вируса корона, Явне комуналне подНови теме тов знач но пре ши ре ни по приємство „Стандард” у Шидзе поряднє сполнює плановани роботи и активносци. поверх но со ци, цо пред даскельома Одношенє шмеца з обисцох, нє лєм у Ш ид­ роками бул проблем, бо скорей отворена зе, алє и на подручу населєних местох опшнова часц теметова уж була пополнєта з гробнима местами. тини, запровадзує ше поряднє по утвердзеним розпорядку. Як визначує Виолета Цолнер, з новим Тиж ше на поволанку гражданох и по догпре ш ирйованьом теме то ва, про блем хованя и гробних местох ришени голєм варки одвожи и гевто цо уж нєпотребне у обисцу як цо дослужена била технїка, за наступни дзешец роки. На тим теметове, гоч планована, анї по нєшка нє часци меблю, або подобне, такволане збудована нова каплїца, так же хованя „кабасте шмеце”. Славица Сремац Як визначує директорка того комуналного рушаю зоз старого теметова. подприємства Славица Сремац, подприємство ше стара Подприємство „Стандард” ше стара и о отримованю и о желєним пияцу, а тиж и о отримованю желєних простору на окраїску городу дзе ше каждого 15. у мешаповерхносцох у городзе. Поряднє ше коши траву и отри­ цу отримує вашари и стара ше о орґанизациї отримомує желєнїдло у паркох, спилюю сухи конари або сте - ваня вашарох. Пре епидемийни стан и запровадзени бла, влєце у Словацким парку оправени очкодовани лав­ мири у векшей часци прешлого року и першей половки ки и тиж шицки лавки прелаґовани. того року, вашари нє отримовани, цо значи же ше до Поряднє ше запровадзую и акциї садзеня младнїкох каси подприємства „зляло” менєй пенєжи, бо тарґовци древкох зєшенї и зяри нє лєм у паркох, алє и по улїцох нє закуповали места на вашарищу. дзе єст потреби. У тим року вашари после длугшей павзи отримани у „Стандард” ше тиж стара и о отримованю шицких юлию и авґусту, а под час писаня тих шорикох, ище було теметовох у городзе. Як нам гварела Виолета Цолнер, нє познате чи вашар будзе отримани 15. септембра, бо руководителька задлужена за теметови, на теметовох ше як гварела директорка Сремац, подприємство ше муши поряднє коши траву и одноши шмеце и отримує каплї- притримовац мирох хтори одредзує републични Кризни ци. штаб. Вл. Дї. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ЯКИМ ЧИЗМАР, ИСКУСНИ ВИНЇЦАР З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

НА ГРОЗНУ УЖ ДОКТОРОВАЛ Пише: І Андреа МЕДЄШИ

Якима Чизмара зоз Руского Керестура, нащивели зме пре два причини. Насампредз прето же його винова лоза у совер шеним стану, як би ше поведло барз точна, а педантносц приписує свойому фаху тишлїра, односно столара, хтори цали живот од нього вимагал точносц и прецизносц. Друга причина тота же Яким Чизмар у своїм 88-им року, та би шлєбодно могло повесц же вон найстарши продукователь, найсмачнєйшого грозна у Руским Керестуре, а можебуц и ширше

риповедка почина давного 1994. року кед Яким пошол до пензиї и свойо пензионерски днї одлучел хасновито препровадзовац. Кед сом 1994. року пошол до пензиї, понеже нє маме жеми, а сцел сом ше зоз дащим занїмац, мац даяки гоби, одлучел сом ше пошвециц овоцарству. Ш ицко по­ чало кед ми Владо Салонтаї, хтори теди робел у польопривредней апатики на Вельким шоре, понукнул грозна, а вон ве льо сотрудзовал зоз Силвом Ко за ром, хто ри бул Українєц и хтори робел у ПК „1. май” як фаховец за овоцарство. Принєсол ми те ди три фа й ти ло зи, а кед после даякого часу пришол до нас, и кед видзел же ми лоза розцагнута по жеми, гварел - „так грозна нє будзеш мац!” здогадує ше Яким, и од те ди пе сто ва нє гро зна по-

П

12 РУСКЕ СЛОВО

хопює озбильно, велї би поведли, аж пребарз озбильно. ПЕДАНТНО ВОДЗИ РАХУНКА О ЛОЗИ, ЛЇСЦУ И ПЛОДОХ Яким од Салонтая з початку учел о основних стварох коло допатраня лози, алє нє знал же ю треба и гно-ц и пирскац. Куповал фахово часописи о тим, та ше так учел о рижних препаратох хтори треба хасновац. О шицким водзел рахунку, як гвари, „яґод даяки професор”, атей педантносци ше притримує и нєшка. - Шицкей лози цо ту єст, за кажди єй ластар знам кеди и цо з нїм треба робиц. Сам виберам препарати за пирсканє, о шицким барз водзим рахунку. Кеди єй треба води, хлївского гною, кеди треба желєза, рижни витамини... Ш ицки датуми и нариси о ло­ зи ми зазначени. Кед раз пришол єден паноцец зоз Шведскей до нас, понеже и мой син паноцец у Паризу, нє могол ше начудовац яке шицко „барз точне”, а я му гварим 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

„нє лєм „барз точне” алє и под водну меру и под винклу” - франтує дакедишнї тишлїр Яким Чизмар. МА 28 ФАЙТИ З початку Чизмарово лозу посадзели лєм до преднього двора, а познєйше ю преширели. Тераз маю 28 файти, а як гвари Яким, файти ма зоз цалого швета. Но, окреме ше цеши у файти Нехелескол чийо ґиризди можу нароснуц и до нєвироятних 90 центох. - Ище ше нє случело же би мой син пришол зоз Паризу, а же би ми нє принєсол даяку саднїцу лози. Мам 28 файти, нє знам им шицким анї мена, а мам их и зоз иножемства и зоз других континентох, як поведзме зоз Африки. Наприклад, файта хтора ше вола Нехелескол, може досцигнуц ґиризди вельки и до 90 центи. Нашо ґиризди тей файти мали коло 70 центи, алє тота файта баржей за украс, нє тельо за єдзенє - гербно визначує Яким. ПОДЛИ РОК ЗА ГРОЗНО Тот рок за грозно, по словох нашого собешеднїка, барз подли, найвироятнєйше пре жимну яр, хтора длуго тирвала и пре нагли „скоки” температурох. Скорей ше, як гвари, овоц менєй допатрало, а вецей родзела. - Зоз грозном робим уж 27 роки и анї єден рок нє бул таки подли як тот. Грозно нє сце дозрец, алє гнїє. На єдним чокоту єдна ґиризда ше зродзела. Вельки горучави го уварели. Ище нє дозрело, а пофришко пришли нїзки температури. Температури ше часто зменьовали, раз цепло, раз жимно, а лоза таке нє сце. Но, проблем и тот же нє шицки 28 файти сцу буц на таким поднєбю. Прето

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

мам и таки файти цо маю вельки бобки, вельки и красни ґиризди, а мам и таки хторим лїсца полиловели и препадли. Єдней фа й ти нє од ви тує жем, другей температура. Но важне и место дзе посадзена лоза, бо наша под стреху, та пол ґиризди у хладку, а друга половка на слунку. Кед є под стреху, предносц у тим же є защицена од витру и ляду, а тиж и ми маме хладку од нєй, алє за грозно лєпше кед є на слунку. Лоза сце буц цали дзень на слунку - толкує Яким и здогадує ше же овоц скорей нє мушело тельо допатрац. - Скорей нє було так. Нє мушело ше тельо гноїц. Мой оцец мал даскельо домашнї файти, хтори лєгко дозревали, було их вельо и нє вимагали тельо допатраня. Були одпорнєйши. Яблука зме тиж мали як блата - гвари вон. У ОБИСЦУ ТРЕБА МАЦ З КАЖДЕЙ ОВОЦИ ПО ДАКУС Маю Чизмарово и яблука, вельки и смачни, и даскельо грушки. Но, поставя ше питанє, цо робя зоз овоцу, окре­ ме з грозном, понеже єй маю вельо за себе, а нєдосц за предай на велько. - Потераз зме грозна мали лєм за себе, а пред двома роками зме го одлучели понукнуц до дутяну. Предали зме го по 80 динари за килу. Грозно було барз фине, ма­ ло целово-били бобки. То була млада лоза и барз добре зродзела. За тото цо зме предали грозно, достали зме ко­ ло 5500 динари. Но то мнє було мало з оглядом на тото кельо сом дал за препарати, гної, прикарму... а ту и моя робота кажди дзень од яри до жими. Кажди дзень мушим прейсц коло лози голєм два раз. Так же предац нє вредзи, та волїм вец давац задармо най людзе єдза. Мойо думанє же у обисцу треба тримац лєм з каждей овоци по кус, тельо лєм кельо мож поєсц - заключує Яким. Чизмаровим зме пожадали ище вельо родни роки за грозно, а бачикови Якимови же би цо длужей очувал виталносц, як физичну так и менталну, понеже просто нєвироятне з яким еланом и розположеньом окончує свою роботу, з оглядом на датуми у його особних документох.^

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ^

ш

СЕЗОНА ПАПРИҐИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОБЕРАНЄ У ПОЛНИМ РОЗМАХУ Сезона обераня паприґи у Руским Керестуре почала у другей половки авґуста и тераз є у полним розмаху. Концом авґуста, за 1. класу папри­ ґи шлєбодни накупци плацели 70 динари за килу. Початком того мешаца, од 1. по 6. септембер, цена була у опадованю, та ше рушала од 55 до 60 динари. После 6. септембра цена паприґи каждого дня росла, од 70 до 85 динари, кельо є нєшка, у зависносци од квалитету паприґи, и така ше це­ на найвироятнєйше затрима по конєц сезони. П родукователє свою паприґу мож у предац на пейц одкупних м естох - у подприємстве „И зґлед” , у „Те-пам” -у, Зем лєдїлскей задруґи „К ерестурска п априґа” , фирми „М аньо” , як и и новосадскей фирми „Д арком” и числе ним шлє бод ним на куп цом. Хвильково за першу класу червеней паприґи на одкуп­ них местох мож достац 70 динари, цена другей класи од 33 по 34 динари, а микс до хторого идзе коло два трецини другей класи и єдна трецина першей, ше одкупює по 38 динари. Одкупйоваче найвецей беру другу класу па­ приґи хтору ше пакує лєбо до мехох, або до боксох. Паприґи и того року нєт достаточно кельо ше ю глєда, а на куп ци до слов но, шпя у ва ла лє. Род мен ши як пре шло го року, алє квалитет векшини продуковательом добри, и по­

при високих температурох у юлию и авґусту, хтори вшелїяк уплївовали на слабши рост и оплодзованє паприґи. Ин секти и то го ро ку за да ва ли бри ґу проду ко вате ль ом бо их було вельо, окреме трипсу, алє инсекти нє єдини чкодлївци, понеже ше у валалє зявюю и вше вецей крадоше. Паприґаре гваря же ше окреме краднє на Медєшу и на Косцелїску, а краднє ше и вноци и през дзень. Полиция вецей раз виходзела на терен, крадоше нє раз и влапени, авта им вжати, медзитим и попри того, проблем остава нєришени. Ан. М.

ЄШЕНЬСКИ РОБОТИ У ШИДСКИМ ХОТАРЕ

ТИРВА ТЛАЧИДБА СЛУНЕЧНЇКУ Вигодна хвиля хтора ше зоз авґуста предлужела и у першей половки септембра помогла же би одредзени ро­ боти на польох у шидским хотаре почали на час. Насам­ предз кед слово о актуалней тлачидби слунечнїку, хтора на шидским подручу у полним розмаху. По словох польопривреднїкох, тота индустрийна рошлїна у одношеню на други ище и добре поднєсла пременлїву хвилю, дижджи и нїзши температури з яри, а потим сушу и вельки горучави през лєто. У Ш идзе ше находзи и єдна з найвеких фабрикох за продукцию рафинованого олєю хтора одкупює слунечнїк и олєйову цвиклочу „Виктория оил”. Пробовали зме у тей фабрики дознац кельо планую одкупиц слунечнїку и по хторей цени, як и о плану продукциї олєю, алє нажаль одвити на тоти питаня зме нє достали. А цо ше дотика урожайох, дацо зме конкретнєйше дозна ли од поль о при вред но го проду ко вате ля Владимира Торми зоз Шиду, хтори на сво їм ком ба й ну услу жно комбайнує слунечнїк. Вон нам гварел же ше урожаї рушаю од 18 по 20 метери по гольту. Цо ше дотика

14 РУСКЕ СЛОВО

од куп ней це ни, гва рел же ше бе шедує, споми на, же нє урядово аконтативна цена од 53 по 55 динари за килограм. Торма нам тиж гварел же о 10 днї почнє и ламачка, односно тлаченє меркантилней кукурици, хтора того року скорей дозрела. На досц польох чутки уж узрети, алє су менши як зви­ чайних рокох, цо вшелїяк будзе вплївовац на тогорочни урожай, хтори будзе зменшани пре длугу сушу. Остатнї дижджи допомогли лєм тельо же би урожай кельо-тельо ище вецей нє подруцел. Як ше то одражи на цену на тарґовищу новей кукурици, остава видзиц. Статкаре забриґовани же цена сиґурно будзе звекшана у одношеню на тоту яку обчековали. Всоботу на статковим пияцу у Шидзе прешлорочна кукурица ше предавала од 2 800 по 3 000 динари за 100 килограми. Источасно, понукало ше и житарки тритикале, по цени од 2 800 ди­ нари за 100 килограми, алє ше нє понукало прашата. Польопривреднїки тиж хасную вигодну хвилю порихтац по ля за єше нь ску шатву олє й о во го реп че ню, ж ита и ярцу. Роботи, вшелїяк, маю и овоцаре. Як зме дознали, од нашого познатого продукователя овоци Звонка Гнатка зоз Шиду, у його овоцнїкох у Бикичу закончена оберачка и остатнїх сортох брескиньох, тиж пооберани и грушки, а у цеку оберачка яблукох. И винїцаре ше рихтаю за оберачку грозна, хторе добре зродзело и ма досц сладосци, так же будзе и доброго вина, и добрей палєнки. Вл. Дї. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

ПОЛЬОПРИВРЕДНА МАНИФЕСТАЦИЯ У СРБОБРАНУ

НАЩИВЕНА „СРБОБРАНСКА БРАЗДА” Традицийна польопривредна манифестация „Србобранска бразда” того року отримана по 22. раз у хотаре того бачкого варошу. Манифестацию, котра зазберує польодїлцох и наглашує значносц польодїлства у тей локалней заєднїци, провадзела и змистова културно-уметнїцка програма, а на самим початку чи­ слених нащивительох зоз околних ме­ стох привитал предсидатель општини Србобран Радивой Дебелячки. З тей нагоди подзековал шицким котри пришли на тоту манифестацию, тим котри участвовали у орґанизациї, а шицким учашнїком на змаганю орачох пожадал щесце. Наша традицийна манифестация з каждим роком рошнє, а наздавам ше же ше така тенденция предлужи и у будучносци. Визначел бим добре сотруднїцтво, як и подзековносц з на­ шого боку М инистерству польопривреди и Секретарияту за польопривреду, водопривреду и лєсарство котри нам да ваю ува гу и потри мов ку у шиц ких актив но сцох котри нєобходни же би тота польопривредна манифе­ стация так випатрала. Одличне сотруднїцтво маме и з Явним подприємством „Води Войводини”, котре вєдно з општину Србобран пририхтує єден вельки проєкт за наших польопривреднїкох, а то злучованє Велького бачкого каналу и автохтоней войводянскей рики Кри­ вая. З тим будзе оможлївене наводньованє скоро 6 000 гекта ри об ра бя цей же ми, а ис точа сно буд зе ри ше ни и длугорочни проблем зоз водостойом на нашей рики гварел предсидатель општини Дебелячки, а тим котри у предходних двох деценийох мали заслуги у орґанизациї и отри мо ва ню тей поль о при вред ней ма ни фе ста циї уру чел и под зе ко ва ня. Войводянски польопривреднїки знаю же - од того яка будзе перш а бразда и як ше пооре, завиши якому

ше роду у жатви и мож наздавац. Тиж, як визначели польодїлци, шицки треба же би знали, нє лєм ораче ко­ три ше змагали и польопривреднїки котри жию од по­ льопривреди, же озбильна схопносц добре отвориц бразду и зачувац єй напрям, з исту глїбину желєзка обрациц жем з єдного конца на други конєц парцели, поорац корунку, а нє заорац дильов лєбо зоз желєзком прейсц до сушедней парцели. Квалитет ораня вплївує и на урожай шацох. Дефиле тракторох рушал ше од будинку Месней заєд­ нїци Србобран по парцели АД „Пионир”, на котрих орґанизоване змаганє орачох. Колона тракторох зоз закваченима плугами була длугока вецей стотки метери. Зоз тим указане яка польопривреда значна општини Србо­ бран, котра розполага зоз вецей як 26 000 гектарами чарней жеми винїмкового квалитету и плодносци. Тоту традицийну польопривредну манифестацию и вельку смотру найлєпших войводянских орачох орґанизовала М есна заєднїца Србобран, з потримовку локал­ ней самоуправи. О. Р.

НОВА ПРЕДСИДАТЕЛЬ КА ЗАДРУЖНОГО СОЮЗУ ВОЙВОДИНИ

ВИБРАНА МР ЄЛЕНА НЕСТОРОВ БИЗОНЬ У Привредней комори Войводини у Новим Садзе, на скупштини Задружного союзу Войводини, концом авґуста, за предсидательку Задружного союзу Вой­ водини вибрана мр Єлена Несторов Би­ зонь на мандатни период од 2021. по 2026. рок. У Задружним союзу Войводини мр Єлена Несторов Бизонь занята од 1998. року, а од 2003. року по 2021. рок окончовала функцию секретара Союзу. Дипломовала на Економским факултету у Суботици, маґистерски студиї закончела 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

на Польопривредним факултету, напрям Економика польопривреди и тераз є на докторских студийох на Економским факултету у Суботици. З длугорочну роботу у Задружним со­ юзу Войводини дала доприношенє афирмованю задружного руху у Войво­ дини, а участвовала, як член роботней ґрупи у Министерстве привреди у ви­ робку вецей нарисох законох о задруґох, мед зи хто ри ма остат нї на рис на основи хторого прилапени актуални За­ кон о задругох зоз 2015. року. М. Т.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 10. ФЕСТИВАЛ ХОРСКОГО ШПИВАНЯ У ВЕРБАШЕ

НЄ ПРЕТАРГНУТА НЇТКА ЧУВАНЯ НАШЕЙ КУЛТУРИ Културно-просвитне дружтво „Карпати” зоз Вербасу всоботу, 11. септембра, орґанизовало традицийну манифестацию Фестивал хорского шпиваня, того року дзешату по шоре. На Фестивалу наступели Хор КПД „Карпати” з Вербасу, Хор „Гармония” з Нового Саду, а госци були и Жридлова шпивацка ґрупа зоз КУД „Жатва” зоз Коцура орски аматеризем значна културна часц сучасного дружтва, а кажди чловек у чиєй природи музикалносц, одредзени гласово квалитети и добра дзека - ма найважнєйши условия за активне музикованє, а то праве хорске шпиванє. Нєшка у швеце дїлую вецей тисячи аматерски хори, а благородна мисия хорского аматерского шпиваня то обща културна и дружтвена значносц. Пре епидемийну ситуацию, того року Хорски фести­ вал „Карпати”, манифестация хтора од окремней значносци за руску националну заєднїцу, бул отримани на да кус ин ша ки спо соб як по те раз, у мен шим об ся гу, зоз меншим числом учашнїкох, же би мири безпечносци бу­ ли випочитовани. Програма нє була отримана у просторийох Дружтва, як то було предходни роки, алє у голу Центра за физкултуру „Драґо Йовович” у Вербаше.

Х

ПРЕДСТАВЕНИ БОГАТИ РЕПЕРТОАР На самим початку програми, скорей як ше по голу розляли перши ноти и гласи чуварох хорскей творчосци, шицких нащивительох и почитовательох хорского шпи­ ваня перше привитал предсидатель Културно-просвитного „Карпати” Славко Барановски, а потим и державни секретар Министерства за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Олена Папуґа. Зоз своїм шпивом, на тогорочни Фестивал хорского шпиваня, публику привитала госцуюца Жридлова шпи­ вацка ґрупа КУД „Жатва” зоз Коцура. Тони руских на­ родних шпиванкох прикрашели програму и тот вечар, а фахови руководитель Жридловей шпивацкей ґрупи коцурского Културно-уметнїцкого дружтва Агнета ТимкоМудри. Ш лїдуюци наступели Хор „Гармония” з Нового Саду, котри за тоту нагоду пририхтали репертоар з вецей писнями. М а вецей як 30 членох рижних ґенерацийох, на-

16 РУСКЕ СЛОВО

ционалносцох и вирох. Шпиваю духовни и народни писнї, на вецей шветових язикох. Дириґентка новосадского Хору проф. Сузана Ґрос-Маркович. Про гра му за варли дома шнї, вер ба ски Хор КПД „Кар пати”, у провадзеню оркестра. Хор формовани 2004. ро­ ку зоз здружованьом церковних хорох зоз Коцура и Вер­ басу, а у тей хвильки чишлї вецей як 20 членох. Дзекуюци шпивачом котри наисце любя хорске шпиванє, тот хор предлужує свою роботу, а дириґентка хору Надїя Воротняк. Зоз шпивом домашнїх закончени Фестивал хор­ ского шпиваня того вечара. През цалу програму почитователє тей музики могли уживац у класичних, народних, духовних и шветовних пи снь ох. ТРАДИЦИЯ ОТРИМАНА По словох заменїка предсидателя КПД „Карпати” др Деяна Загорянского, Центер за физкултуру „Драґо Йово­ вич” стари партнер вербаскому Дружтву у орґанизациї традицийней манифестациї Хорского фестивала Карпати. Маме нагоду хасновац тот вельки простор у Вербаше, а того року маме и причину вецей, то актуална епидемийна ситуация у вербаскей општини. Же бизме заобишли можлїви нєприємносци, вельки простор яки у тим Центру думам же може абсорбовац огранїчене чи­ сло людзох котре нєшка присутне, а можлїве и почитованє шицких епидемийних мирох котри нєобходни. Нажаль, нє маме вельо хори на Фестивалу, а нє волали зме анї госцох з иножемства, прето же зме нє могли знац яка будзе епидемийна ситуация у нашей општини у хвильки отримованя манифестациї - гварел др Загорянски. На Фестивалу у Вербаше присуствовала и державни секретар у Министерстве за людски и меншински пра­ ва и дружтвени диялоґ Олена Папуґа, котра Дружтву 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

киІІига@гизке5Іоуо.сот „Карпати” винчовала же тот традицийни Фестивал отримани. - Думам же Фестивал бул добри и тоти котри нєшка шпивали, Коцурци, Вербащанє и Новосадянє, указали квалитет и же и у тим року кед нє могло робиц, и у тим року после, и ище вше у пандемиї, вони робя и далєй. Тоти котри ше одволали указали же робя и же су порихтани присц и нє претарговац руске хорске шпиванє, котре у Вербаше указало красну традицию длугу 10 роки. Тоти цо нє пришли думам же нє ма­ ли анї цо указац. Керестурци нє пришли на наш штварти фестивал, значи же евидентна їх нєробота у Доме култури. Дюрдьовчанє маю Хор, и могли присц, нє знам прецо нє пришли. Нєшкайши дзень думам же поука же треба присц, гоч можебуц и менєй хори порихтани и нє з таким квалитетом за котри можебуц у тей хвильки анї ми нє виновати, алє треба присц же бизме отримовали свою културу, а нєшка зме видзели же ту єст и квалитету - визначела Папуґова. Предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач тиж присуствовал на Фестивалу у Вербаше, и визначел же то єдна з манифестацийох котра ше находзи у календаре манифестацийох котри потримує Национални совит: - Того року ше так случело же ше збили шицки манифестациї до двох мешацох. У цалей тей нашей ситуациї маме и нови момент, а то же зме подписали Меморандум зоз сло вацким Националним совитом, та пробуєме почерац нашо календари манифестацийох, по не же ми ма ме те мат ски шиц ки на шо фе сти вали, же бизме их на тот способ обогацели и поволали госцох. То будучносц на котрей будземе робиц, такволана часц интеркултуралноси, а потераз зме жили и робели лєм на поняцу мултикултуралносци - гварел предсидате­ ль НС Руснацох Борислав Сакач.

Тогорочну традицийну манифестацию, 10. Фестивал хорского шпиваня у Вербаше, по­ тримали Национални совит рускей националней меншини, Покраїнски секретарият за кул­ туру, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами и Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини, национални заєднїци.^ Оля Русковски 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

АКТИВНОСЦИ КУЛТУРНО-ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

ПЛАНУЮ ВИДАЦ КОМПАКТ ДИСК И МОНОҐРАФИЮ

У Културно-присвитним дружтве „Дюра Киш” у Шидзе активносци ше поряднє одвиваю, а их отримованє у наступним периодзе, по словох предсидателя Дружтва Златка Манька, буду завишиц од епидемийного стану, односно мирох хтори бу­ ду на моци. Манько нам гвари же Старша шпивацка ґрупа пририхтує шпиванки зоз хторима ше планує видац ношач зву­ ка КД. - Ище конкретно зме ше нє порадзели кеди би КД мал буц видати, бо перше треба порихтац шпиванки, а кед то будзе поробене, вец ше догваряц за студио, найвироятнєйше у Новим Садзе дзе шпиванки буду зняти, и пред тим утвердзиц кельо то шицко будзе коштац. Так же нє можем повесц чи би то було у децембру, або по конєц рока, алє ше наздаваме же будзе у 2021. року. И Младша шпивацка ґрупа дружтва потераз мала замерковани резултати и успихи и, вшелїяк же плануєме же би и вони видали свой КД - гвари Златко Манько. Предсидатель Уметнїцкого совиту у Дружтве Владимир Торма, хтори и член Старшей шпивацкей ґрупи, гварел нам же проби добре напредую и же ше вибера шпиванки хтори ше вежба. - Сцели бизме шпивац шпиванки хтори ше нє так часто шпиваю, а цо су жридлово. Тиж буду и дас три хтори у но­ вим духу, а чийо авторе тексту и музики з нашого подруча, односно Шиду. Пробуєме порихтац и єдну шпиваку хтору шпиваю Руснаци у Словацкей, алє

присподобену ґу нашому шпиваню на тих просторох - гвари Владимир Торма. Наш собешеднїк далєй предлужує же Дружтво планує же би ше друковало моноґрафию о Дружтве хтора мала висц ище прешлого року з нагоди ювилея 100-рочнїци од снованя Дружтва, алє пре рижни причини то ше нє случело. Видрукує ше два кнїжки хтори порихтали о. Владимир Еделински Миколка и Мирослав М. Цирба. Цирба обробел часц од снованя Дружтва 1920. року, а о. Владимир Еделински Миколка обробел повязаносц духовного и културного живота, а рукопис док ше пририхтовало „нароснул”, та у радзеню з коавторами догварене же би були друковани два кнїжки моноґрафиї. Же би ше Дружтво и надалєй розвивало и запровадзовало свойо активносци, єден зоз значних задаткох же би до ньго були уключени дзеци и прето превжати одредзени активносци. Уж зме зробели конкретни крочаї, а то же зме позберали коло 14 дзеци од дзецинскей заградки и старши, нє лєм зоз Шиду, алє и Беркасова и Бикичу, хтори за початок буду прихозиц на вецей заводи до Руского дому, дзе ше буду бавиц и упознавац. А, вец, помали кед увидзиме хто ма яки талант або жаданє, уключовали би ше и до роботи секцийох. На тот способ би зме их уключели до роботи Дружтва и збогацели нашо активносци секцийох гвари Златко Манько. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА 22. ОПШТИНСКА СМОТРА ПОДОБОВЕЙ ТВОРЧОСЦИ НЄАКАДЕМСКИХ ТВОРИТЕЛЬОХ

ШИЦКИ УЧАШНЇКИ ШЕ ПЛАСОВАЛИ НА ЗОНУ У орґанизациї Културно-просвитней заєд­ нїци општини Кула, всоботу, 11. септембра, у Подобовей ґалериї Културного центра у Кули, отворена 22. Општинска смотра подо­ бовей творчосци нєакадемских творительох. Роботи виложели седемнац уметнїки зоз кулскей општини, медзи хторима - Йосип Клер, М арґита Фирстенер, Стела Лаушевич, Славица Пешикан, Миладин Шлюкич, Стания Вукович, Амалия Ковач, Розалия Лазар, Нада Раячич, Зорица Рац, Томислав Божович, М арияна Ґрбич, Желько Ворински, Тимон Тамаш, Драґан Марич, Снежана Давидо вич и Зо ран Куби нец. Амалия Ковач зоз Кули, кажди рок уж 10 ро ки уча ствує на Оп штин скей смотри, ка жди раз ше пласовала и на Зонску, а два раз участвовала и на Покраїнскей смотри. - Того року була моцна Смотра, и обачуєм же єст вше вецей младих учашнїкох. За тоти 10 роки кельо про вад зим Смотру подо бо вей творчо сци, то го ро ку було окреме вельо нови мена. Цо наисце за похвалу. Ду­ мам же малюнки того року на висшим уровню, цо потвердзела и селекторка Смотри - гварела вецейрочна учашнїца Смотри, Амалия Ковач, хтора ше того року представела зоз абстрактним малюнком, хтори настал зоз комбинацию лавираня и сухого пастелу. - На моїх малюнкох, углавним абстракциї. Дзекеди то и даяки сцени зоз наративного швета, хтори абстраковани, а того року сом ше представела зоз дихотомию, хтора ше одноши на двойнїстосц шицкого коло нас. На ма­ люнку два подоби, на женскей подоби виражена сензу-

ланосц, а на хлопскей цинїзем, хтори тиж абстраковани - потолковала Ковачова. Присутних на манифестациї привитал Сава Прерадович, секретар Културно-просвитней заєднїци Кула хтори наглашел значносц отримованя такей манифестациї у општини Кула. Селектор Општинскей смотри була историчарка уметносци зоз Зомбора М ила Крстич Красуляк, хтора после розпатраня принєсла одлуку же би ше шицки седемнац уметнїки пласовали на Зонску смотру зоз по єд ну ро боту. Ро боди буду озно ва при ка за ни на Зон скей смо три хто ра тиж будзе отримана у Кули, 15. октобра, у Подобовей ґалериї Културного центра Кула. Ан. М.

ҐАЛЕРИЯ САВИ ШУМАНОВИЧА У ШИДЗЕ ДОСТАЛА ДАРУНОК

БОГАТШИ ЗА МАЛЯРОВО ПИСМА Прешлого тижня Ґалерия малюнкох Сави Шумановича у Шидзе достала шейсц писма хтори познати маляр писал од октобра 1939. по юний 1940. року професорки Юлияни Бошкович у Беоґрадзе. Писма даровал амбаса-

18 РУСКЕ СЛОВО

дор у Министерстве вонкашнїх дїлох Сербиї Владимир Вереш, а принєсла их Ш идянка Драґана Мандич, дипломовани политиколоґ, хтора занята у спомнутим министер стве. Директорка Ґалериї Йована Лакич подзековала на да­ рунку у мено Ґалериї и општини Шид и додала же до писмох пришол Милан Вереш, Владимиров тераз уж покойни оцец хтори бул кариєрни дипломата и остатнї амбасадор бувшей держави СФРЮ у Москви. Вон тоти писма одкупел на єдней дипломатскей аукциї, а после його шмерци син одлучел же би их подаровал до Ґалериї до Шиду. Як додала директорка Лакич, писма буду анализовани и вони значне свидоцтво о маляровим живоце, а кед бу­ ду обез пече ни тех нїч ни усло вия, од но сно пи сма по клад зени до одвитуюцей витрини, буду доспупни и явносци и нащивительом. Амбасадор Владимир Вереш нависцел же и особнє нащиви ґалерию. Вл. Дї. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

РОК XX ЧИСЛО 9

КЕД СЦЕМЕ ЖЕ БИ НАМ НА ЖИМУ БУЛО ЦЕПЛО Пише и ушорела: Мартица ТАМАШ

НА ЧАС ТРЕБА РОЗДУМОВАЦ О ЗОГРИВАНЮ

ВИБРАЦ НАЙЕКОНОМИЧНЄЙШЕ През лєто барз крашнє бивац у хижи, бо єст надосц места и звичайно нє так горуцо, алє кед придзе жима, шицки би ше преселєли до менших квартельох у хторих єст далїнске зогриванє зоз радияторами, пре меншу квадратуру и трошки зогриваня менши их дньох слунечна и цепла хвиля, и випатра яґод же жима нє придзе пошвидко. Заш лєм, треба мац на ро­ зуме же уж о мешац, штредком октобра, шицки буду сцец буц у зогратих просторийох. Сезона за далїнске зо­ гриванє почина 15. октобра, а при гевтих, хтори у своїх хижох и квартельох сами себе орґанизую зогриванє, вироятно и скорей. Попри тим же жадаме же би нам у на шим до ме було це пло, тиж жа да ме же би нам зогриванє нє було пребарз драге и же би ше го максимално вихасновало. Ефекти зогриваня варирую, у зависносци од стану и изолациї обєкта. Прето, хто сце же би му було цепло, перше муши изоловац фасаду и заменїц стари облаки з новима пвц, хтори добри изолатор за цеплоту и за галайк. Енерґетска ефикасносц и обновлїви жридла енерґиї слова хтори того року барз часто чуєме у информативних еми си й ох ри жних меди й ох, а їх увод зе нє од нас оче кує и Европска уния.

Т

так же нєодлуга будзе розписана и явна поволанка за гражданох. Прето шицки, хтори сцу похасновац субвенцию держави, хтора закрива 50 одсто трошкох (25 одсто Влада Републики Сербиї и 25 одсто општина або город), треба же би ше розпитали у своєй општини и же би провадзели информациї на єй веб сайту. ЗЛАТНА ИНВЕСТИЦИЯ

ЕНЕРҐЕТСКА ЕФИКАСНОСЦ У нашей жеми актуални явна поволанка Министерства рударства и енерґетики (условия мож опатриц на Ьї1р8:/М ^^.тге.§оу.г8/), зоз хтору ше будзе софинансовац заменьованє старих облакох и дзверох, изолацию фасадох и пременку старих пецох на углє и мазут за еколоґийно нєчкодлїви. Потераз локални самоуправи требали розписац кон кур си за в иводзачох р оботох , т а и за гражданох хтори сцу заменїц тиш лїрай, положиц изолацию, заменїц пец. Затераз, конкурси за финансийну потримовку гражданом за заменьованє дослужених дзверох, облакох и котлох за заогриванє у фамелийних хижох розписали општини Рума, Зренянин и Краґуєвац. У општини Вербас у авґусту закончени конкурс и на сайту обявена прелиминарна ранґ лїстина вибраних привредних субєктох за окончованє мирох енерґетскей санациї у обисцох на териториї општини, 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

Ш ицки хтори сцу преучиц и вибрац себе нови способ зогриваня, зоз обновлївих жридлох, важни информациї можу найсц на сайту Ьї1р8://иш88§геІап|е.сот/оЬпоУІ]іуеепегду е/оЬпоуЦ іуі-ітуогі-епегду е.рЬр Нє случайно же ше праве инвестованє до способу зогриваня наволує и „златна инвестиция”, бо велїм зогриванє найвекши видаток у хижним буджету каждого року. Гевтих хтори сцу пременїц способ зогриваня свойого обисца треба же би ше добре розпитали, а можу ше баржей информовац коло того и на веб сайту Ьї1р8://поуо§ге]апіе.сот/уойіс-2а-і2Ьог-§ге]апіа/§ге8ке-ргі-і2Ьогидщ 'апіа.ЬітІ на хторим предложени штири ключни питаня хтори у тей ситуациї себе треба поставиц. То: чи превельо трошиме на зогриванє, як обкеровац гришки при вибору нового способу зогриваня, як вибрац найлєпши способ зогриваня за свой квартель або хижу и як ище мож зашпоровац на зогриваню.^

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ ТРЕБА НАМ ШЕ ПОРИХТАЦ ЗА ЖИМУ

ПРЕДНОСЦИ И НЄДОСТАТКИ Шицки жадаме зограц ше цо лєпше, а за цо менєй пенєжи и зоз цо вецей комфору. Кед хижа або будинок ма изолацию и енерґетски ефикасни облаки, туньше ше прейдзе з гоч хторим способом зогриваня. Найтуньше централне зогриванє, кед ше жридло цеплоти находзи у єдней просториї, цо значи же добри вибор етажне зогриванє зоз радияторами, або зогриванє прейґ патосу (такволане подне), а добре и кед енерґент з обновлївих жридлох ст вельо файти зогриваня обисцох, а найлєпше зогрив­ анє мож посцигнуц кед хижа, або будинок, ма добру термоизолацию и кед ше зогрива шицки просториї, цо зна­ чи и купальню, або з радияторами, або зоз зогриваньом хторе розведзени у патосу. Кед термоизолация нє зробена добре, або єй нєт, треба буц порихтани дац вецей пенєжи за зогриванє, бо жима преходзи и през мури, и през облаки. Нажаль, нє шицки можу видвоїц пенєж за нови пвц облаки и стиропор хтори ше кладзе на фасаду, бо тота инвестиция, у зависносци од поверхносци мурох, може вимагац значну суму пенєжу. У тим случаю треба вибрац зогриванє хторе найтуньше, патрено на кратши период. По статистичних податкох Аґенциї за енерґетику Републики Сербиї найтуньше зогриванє на древа, и за квартель од 60м2 за цалу сезону досц видвоїц 38 300 динари за зогриванє, односно 8,2 кубики древа. То важи кед обєкт ма термоизолацию и новши пеци хтори маю векшу ефикасносц. Кед пец стари и кед нєт изолациї, потроши ше голєм за штварцину вецей. Розуми ше, ту нєт шанси за комфор, цо значи же купальня жимна, аж и кед ше ю з часу на час зогреє зоз зогривачку и, розуми ше, прави нови трошок. Зогриванє на пец хтори троши олєй за топенє, пропан бутан и рижни зогривачки на струю, як и радиятори з олєйом, електрични Ярослав котли - найдрагши способ зогриваня.

Є

ЗОГРИВАНЄ НА СТРУЮ, З КЛИМУ, ВИГОДНЕ Згриванє на струю тиж спада до тунїх зогриваньох и виплаци ше кед ше греє меньши простор зоз ТА пецом.

Рахує ше же єдна ТА пец може зограц менши квартель од дас коло 40 м2 и по Аґенциї за енерґетику републики Сербиї, то єден з найтуньших способох зогриваня. За векши простор треба вецей ТА пеци и вец таке зогриванє драге и треба одустац од нього и прейсц на дацо вигоднєйше. З хаснованя у Европскей униї су вируцени пре вельке трошенє енерґиї и пре здравствени причини, виволую алерґиї. Маю изолацию зоз склєняну волну, а и вентилатор завадза при диханю кед дує. Тиже драге кед ше зоз струю зогрива котел за централне зогриванє. Велї гваря же хто купи инвертер климу нє муши роздумовац о вонкашнїх температурох. З ню мож зограц квартель вельки до 50 м2 и даєдни ю нє гаша анї влєце, анї вжиме и як гваря, влєце кед з климу хладза просториї маю рахунок за струю 2 000 динари, а вжиме, кед з ню грею рахунок им 3 000. Кед роби, може витримац и кед вонка - 30 ступнї и фаховци препоручую же би ше ю у таких условийох анї нє гашело, бо ше вец може змарзнуц и нє будзе робиц. Даєдни хваля и норвежски радиятори, хтори познати як економични и еколоґийни апарат за зогриванє, хтори нє згорює прах бо нє ма вентилатор, нє випарює и досц лєм намесциц термостат на температуру хтора нам одвитує. ГЛЄДА Ш Е ПЕЦИ НА ПЕЛЕТ Фейди

Ярослав Фейди зоз АТИ-Терминґ ДОО Кула, хтора прави котли за зогриванє на сламу и остатки рошлїнского походзеня, а у остатнї час и на вше популарнєйши пелет, гвари же зогиванє на пелет єдно з найвигоднєйших и у еколоґийним, рахує ше до зогриваня з обновлївим жридлом енерґиї, так як и на приклад ґаз, и у финансийним смислу. - За хижу од 150 квадрати треба пец од 25 киловати, хтори мож набавиц по 1 800 еври (без пдв). Пец за зогриванє зоз пелетом зоз биомаси (зоз сламу), драгши и кошта 2 400 еври. За хижу од 150 квадрати, хтора барз добре изолована, за єдну жиму треба 4 тони древеного пелету, а кед обисце нє енерґетски ефикасне, воно потроши и 6 до 7 тони пелету за єдну жиму - гутори Фейди. Цена пелету зоз древа ше руша од 180 до 210 еври за тону. Пелет зоз слами прави ше у вецей местох Войводини, у

ЦЕНИ У ДРЕВАРОХ У ВЕРБАШЕ

Чиричова фамелия зоз Руского Керестура зогрива ше на соларни панели

20 РУСКЕ СЛОВО

У древарох у Вербаше порезане и пощипане древо за топенє кошта 6 700 динари. Обичне углє (костолац, колубара) уж вецей роки ма стандардну цену од коло 8 500 дин. за тону. Сушене углє тераз нєт купиц анї у єдней древари, а кошта коло 14 500 динари за тону. Пелет з древа предава ше по коло 200 еври за тону, алє го хвильково нєт купиц. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

1атеІуа@ги5ке5Іоуо.сот

ПОСЛЕ ТОПЕНЯ ТРЕБА И ПОПОРАЇЦ О тим хтору опрему, наприклад, можеме похасновац кед сцеме попораїц просториї у хторих топиме, вецей нам гутори Кристина Тиркайла. По походзеню є зоз Вербасу и после дипломованя на Одсеку за медийни студиї на Филозофским факултету у Новим Садзе роби як Магкейи§ виррогі шаиа§ег за бренди Коуш и ^аікшахх у компаниї Студио Модерна у Новим Садзе. Вона препоручує зоз чим можеме елиминовац инсекти (брамушки, боґари, павуки) и/або глодарох зоз простори­ йох у хторих ше топи, чи то пиньвица, помоцна прБодянох, Дорослову, Кляїчеву, Раткову, у вецей местох у остория, або хижа у хторей ше находзи пец. Банату и цена того аґро-пелету коло 120 еври. - Гевто цо нам шицким потребне то длугорочне ришенє - Пеци на пелет и горилнїки на пелет даваю векши коми защита од инсектох, глодарох и чкодлївцох. Искуство фор, нє муши ше нука уношиц древо, або углє и нє брудзи наших купцох указує же Коуш Реві гереііег ше тельо просторию у хторей ше топи. пошоренє за одбиванє чкодлївцох нєзаменлїШ ицко на ґомбичку, єст електронске ве. Лєм го уключице до утикачу за струю и реґулованє зогриваня, пец ше сам палї и вон роби за вас. Алє на першим месце, барз сам гаши, так як ше намесци и досц насиважне просторию адекватно порихтац за зогпац пелет кажди други, або треци дзень. риванє - добре ю уцицац и вичухац, а после того поряднє отримовац. Бездротови Нано Мож намесциц же ше палї скорей як цо уцицовач, хтори звалєл шицки рекорди кед у чловек станє и вец ше става до цеплого, цо питаню одношенє цени и квалитета, праве дава вельку самостойносц, за розлику од ришенє. городских централизованих зогриваньох. За отримованє чистоти просторийох Таки пеци ше хаснує у хижох, алє и у квар­ Кристина, и у случаю же у обисцу єст и тельох. Квартель од дас 50 квадрати мож хижни любимци, препоручує шлїдуюце: зограц з пецом од 12 киловати и ту будзе - На першим месце бим видвоєла бездро­ досц мало пелету. тови Коуив ^ п о уцицовач. Кед маце пошоренє хторе уцицує на нано уровню, ЦЕПЛОТНИ ПУМПИ односно 99,95% ефикасносци, вец знаце же Кристина Тиркайла робота покончена як треба. Кед уцицуєце зоз И СОЛАРНИ ПАНЕЛИ Коуш №по вецей нєт зогинаня и обетрховйованя похребцини, бо вон ма лєм дакус вецей од єдного килограма. За наиходзацу сезону зогриваня наявени субвенциї за Вон у подполносци прилагодлїви и дзекуюци моцней циохаснованє обновлївих жридлох енерґиї за зогриванє обиснскей технолоґиї и НЕРА Н13 филтеру уцицує шицко пред цох и дїловних просторийох, гоч даєдни, хтори порихтани собу. А лєм зоз єдним кликом мож го претвориц до палїчза векши початни инвестициї, уж маю таки способ зогри­ кового (штапни) и ручного уцицовача, так же випатра ваня. До обновлївих жридлох енерґиї рахує ше цеплотни пяґод же у нїм єст два пошореня. Кед ше сцеце ришиц умпи и соларну енерґию з хторей ше прави струю за зог­ инсектох, вец ту и Реві Кереііег. Можем повесц же тоти два риванє, хтори можу буц и мултифункционални системи, и пошореня добитна комбинация за чисти дом. Ровус на пер­ хасную и за зогриванє и за хладзенє просторийох. шим месце водзи рахунка же би кажди член фамелиї бул За цо ше опредзелїме вельо завиши яки поверхносц сцезащицени и безпечни, та так и хижни любимци. Продукти еколоґийно препознатлїви и у подполносци безпечни за ме зогривац, чи хижу, а чи квартель, и кельо пенєжи зме шицких. Єдине на цо вплївує Ровус продукти то бруд и порихтани видвоїц за укладанє до опреми, а вец и до трчкодлївци хтори нєстаню, а можеце их набавиц по вигодошкох зогриваня. Наприклад, кед од скорей маме центраних ценох. Детальнєйши информациї о наших продуктох лне зогриванє обисца, цо значи же нам радиятори розведзможеце опатриц на №«г«'.гоуи8.г8, або з поволанку на число ени по хижох, вец нам туньше будзе прейсц на зогриванє 0214892959 - гутори Кристина. зоз цеплотну пумпу, хтора претворює цеплотну енерґию з Кристина Тиркайла свою любов ґу маркетинґу, тераз уж околїска (воздуху, жеми, або води) до цеплоти у простор10 роки, пестує и розвива у компаниї Студио Модерна. ийох. Ту ше цени рушаю од 500 еври, хтора ше найменєй - На мойо вельке задовольство можем повесц же робим виплаци, по 15 000 еври, алє за тот способ зогриваня нє у шерцу компаниї - у маркетинґу, там дзе наставаю идеї, дзе ошмих синоним за початок дня, алє исто так, задово­ льство каждого поєдинєчного купца императив. треба же би ше одлучовали тоти цо нє маю добру изолацию, бо пумпа нє годна досц награц. Ґаз медзи найтуньшима енерґентами за зогриванє, алє приключованє на дистрибутивну мрежу роками було барз драге и коштало од тисяч по тисяч и пол еври, у зависносци од дистрибутера. Сербияґаз од 1. юлия того року за обисца зменшала цену приключованя на 780 еври з ПДВ. То будзе фиксна и єдинствена цена за цалу жем, а суму за приключованє годно ше виплациц на рати три роки без камати, у рамикох мешачного рахунка.^ 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН етаіі: ]азтіпа.гі]игапіп@дтаіІ.сот №№№.2ЄпоЬІодца.сот

22 РУСКЕ СЛОВО

Я

и

Ілучело ше вам да/кеди же кед ОТВОрице фрижидер, а во­ но - нєт цо поєсц? Нє так же нєт. Вше на задку ґурнути полупразни дунєц з маджуном, начати квашени огурки, майонез, кечап, лєбо таки джиджа-биджи. И розумлїве. Ша, наєме ше и салами, паштети, колбаси... Кед пойдзеш купиц дацо, та вше єдно те исте. Цо же биш инше дала за фриштик, чи вечеру, тинейджером хтори, лєм цо рознєю уста, уж сцу же би були з даним натохмани? Додня рано сом нїїда нє випекала нїяки прої, кифлочки, лепинї, и цо ци я знам. Нє. И нїґда нє будзем. Дзеци звик­ нути вчас ставац и вчас фриштиковац, а розцаговац цесто на шейсц рано - одбивам. Ево, така сом мац, та. Тих дньох, як почала школа, лєм чуєш як дахто крашнє отвера дзвери на фрижидеру, и нєодлуга з нїма лупнє. - Маме дацо за єдзенє? - думам же то­ то питане чуєм петнац раз на дзень. - Там ци фрижидер, та себе вежнї цо сцеш. - Огварно, мамо, маме дацо? - Га маме! Шицко цо у фрижидеру за єдзенє. Вец знова отвераю фрижидер, фуча, прекладаю... Вец отворя кухньово орманчики и гаєдаю еврокрем, кекси, гоч цо.

Розумим их. Вше би дацо єдли. Рошню, тренираю, троша ше... Паметам, кед сом була у їх рокох, та кед сом сцела поєсц дацо таке шмишне, убегла сом нука, одкрала фалаток хлєба, пущела на ньго жимну воду и поцукровала. То ми бу­ ло досц. Нє сануєм им нїч. Най дзеци єдза. Лєм же то вше барз добре оправданє (ш ицким). Кед, наприклад, знам же єст купени кекси, чоколади и друге, вше ше их ма подзелїц. Так випаднє же маме свою ш миш ну математику. То значи же шицко цо ше є, дзелї ше на штири єднаки часци. Уж знам точно преценїц дзе треба точно розрезац колач у тепши. А и тото виволам. Дакеди ше случує же, кед лєгнєм спац, а лєгам вчас, мож чуц як ше дзвери од фрижидера отвераю, лєбо завераю. Знам же то мой кухтари. Дума себе же шпим, та гайд. Мушим найсц дзе мож купиц тот сензор цо як швиня ґрулї кед ше отвера фрижидер. Думам же нам то будзе шицким добри корективни фактор. Знам же нїкому з нас нєодлуга нїч вецей нє будзе шмишне, бо тото треба и потрошиц. Алє, нє будзем ше секирац коло того. Чи нєт красше як кед ше фамелия позбера коло стола? Док одрошню, та най конча кажде себе, а по тамаль - смачного!^©

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

киІІига@ гизке5Іоуо.сот

ЗОЗ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ФАХОВА ПРАКСА У ГРЕЧЕСКЕЙ Ш коляре зоз туристично-готелиєрского напряму Ш треднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, од 26. септембра по 10. октобер буду пребувац у Солуну у Греческей на фаховей пракси, хтора будзе витворена у рамкох европского проєкту Еразмус + за период 2021-2027. рок. По програми Фаховей пракси хтори предложел Центер за доживотне ученє „ИПОДОМИ” котри партнер керестурскей Школи зоз Греческей, шко­ ляре керестурскей школи буду робиц у готелох и тури­ стичних аґенцийох у тим вельким туристичним центре яки город Солун. Зоз тим проєктом Фаховей пракси керестурска Школа до єдней з найвекших европских програмох Еразмус + конкуровала пред двома роками, и по словох помоцнїка директора Лїляни Фини, то першираз же Школи одобрени проєкт хторому є ношитель и главни орґанизатор. У Школи 14. септембра орґанизована и родительска схадзка на хторей були присутни родичи 16 школярох хтори уключени до фаховей пракси, як и їх два профе­ сорки фахових предметох, Єлена Миркович и Драґана Боянич. Прейґ видео вязи зоз директорку греческого партнера Школи догварени шицки поєдинєчносци о змесценю, костираню и пребуваню дзецох у Солуну, як и о орґанизованю самого путованя. На питанє цо за керестурску Школу и єй школярох будзе значиц тота нова можлївосц, помоцнїк директора Лїляна Фина гвари: - За школярох зоз школи у єдним малим штредку, то­ та можлївосц барз значи, же би свою фахову праксу мо­ гли мац у єдним вельким городзе, у готелох котри маю

вельо и медзинародних туристох. За самих наставнїкох то тиж будзе хасновите искуство же би унапредзели си­ стеми своєй роботи, а познєйше винашли и нови наставни методи и применєли их познєйше и у самей школи. Розуми ше же тот проєкт будзе барз значиц же би наша Школа була ище баржей и ширше препозната. Сам про­ єкт з котрим зме конкуровали оценєти же унапредзує квалитет настави, знаня и квалификациї школярох. Ґу тому, после бодованя того проєкту фаховей пракси наша школа будзе ранґована, та єй буду отворенши дзвери и за будуци проєкти зоз хторима плануєме конкуровац до програми Еразмус +. Най здогаднєме, програма Еразмус + финансує проєк­ ти мобилносци и сотруднїцтва у обласци образованя, обукох младих и спорту. Настал 2014. року, а 2021. вошол до нового седемрочного циклусу финансованя. М. А.

ШКОЛЯРЕ НА НАГРАДНИМ ВИЛЄТУ Ш еснацецеро школяре осмей класи Основней школи „Петро Кузмяк” 13. септембра, як представителє своєй школи, були на наградним вилєту у Сримских Карловцох хтори за школи цо участвовали у програми „За чистейши и желєнши школи Войводини”, зоз своїма парт­ нерами у тей програми орґанизовал Покраїнски секрета­ рият за урбанизем и защиту животного штредку. Кузмяковци, на вилєт одпутовали вєдно зоз школяра­ ми зоз кулскей школи „Петефи бриґада”, дзе им на ца-

лодньовим еколоґийним вилєту домашнї були представителє Еколоґийного центру „Радулович” зоз Сримских Карловцох. Школяре ше перше шейтали по Фрушкей го­ ри и при тим нащивели Стражилово дзе гроб Бранка Радичевича. Там у Националним парку Фрушка гора мали и интересантну роботню з меном „Глєданє природи”, а потим нащивели Дунай, по хторим ше вожели на ладї, а там участвовали и у двох роботньох „Упознай Дунай” и „Водова авантура”. Попри обезпеченого полудзенку школяре мали нагоди нащивиц и найзначнєйши туристични знаменїтосци Сримских Карловцох хтори ма богату историю, та були у найстаршей ґимназиї на Балкану, опатрели будинок Богословиї, „чесму”, чоп „Штири лєви”, нащивели и сам Еколоґийни центер „Радулович” и ище дзепоєдни интересантни места. Зоз кузмяковцами на вилєту були и їх наставнїки Каролина Джуджар, Ясминка Надь, Зденко Шомодї и Деян Бучко. Покраїнски секретарият за урбанизем и животни штредок програму „За желєнши школи Войводини” реализує уж 12 роки, а того року одлучела наградзиц шиц­ ки 49 школи цо у нїм участвовали. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАША ГОСЦИНСКА: НАТАЛИЯ НОВТА, ДОКТОР ЕКОНОМСКИХ НАУКОХ ЗОЗ ВАШИНҐТОНУ

ШИЦКО ЦО ДО НАУКИ УЛОЖЕНЕ, ВЕЦЕЙ РАЗ ШЕ ВРАЦЕЛО Кед ше пред вецей як двацец роками у нашей жеми пременєла власц, нєдлуга потим наша делеґация на чолє з министрами и значнима функционерами пребувала у Америки, точнєйше на универзитету Гарвард. На нїм, як студентка була Наталия Новта з Нового Саду, хтора мала єдну минуту часу озвец ше ґу нашим людзом. „Добри дзень, гварела вона, жадала бим робиц за вас” спомнутей делеґациї бул и Божидар Дєлич, теди министер финансийох, хтори ше сиґурно нє наздавал таким сло­ вом єдней студентки, алє єй одвитовал най пошлє свойо податки до Сербиї. Так и поробела. Наталия єден семестер павзирала на студийох у Америки и пришла робиц до Беоґраду, до Министерства финансийох. Кори Удовички єй була ментор, а здобуте искуство - огромне богатство. После седем мешацох ше врацела на Г арвард. А по Гарвард требало дойсц.

У

КАРТА ЗА АМЕРИКУ Наталия закончела основну школу у Но­ вим Садзе, як и перши два роки Ґимназиї „Исидора Секулич”. Теди отворени кон­ курс за шицки ґимназ иї у городз е же би кандидовали єдного свойого школяра за одход до Гонґконґу, на школованє по интернационалних програмох. Пре нєпреривне закладанє и добри резултати, окре­ ме з математики, физики и хемиї, Новтова предложена за спомнуту драгу. Шлїдзели интервюи и розгварки, а вец и одход до Китаю. - Паметам же нас було коло 200 школя­ рох зоз вецей як 80 жемох з цалого швета. Мисия школи була медзинародне сотруднїцтво, толеранция и порозуменє, а интернационална програма по хторей ше робело була ми познєйше добра основа за студиї. М ала сом отамаль добри препоруки и упи­ сала сом ше на Гарвард, а тото сом и сцела - гвари Наталия хтора свойо академски студиї предлужела у Америки, алє нє на природних наукох. - Тото цо ше ми пачело у Гонґконґу, алє и на Гарварду, то же ше дружтвени науки третировало баржей як природни. Прицаговали ме виглєдованя, индивидуална ро­ бота, роздумованє о даяким процесу, а од дружтвених наукох, економия, у своєй основи мала тото цо ме интересовало, на-

24 РУСКЕ СЛОВО

приклад, як тото цо мож водзиц коло нас мож потолковац през математични модели. З оглядом на тото же сом спочатку бу­ ла прихильнєйша ґу природним науком, було ми кус чежко крачац по новим терену. Алє якош сом верела же будзем мац успиху и у тей обласци, же сом годна напредовац и будовац кариєру - толкує Новтова. По закончених студийох Наталия поча­ ла ро биц на шве то во слав ним уни вер зи тету М ИТ нєдалєко од Гарварду. Досц лєм по весц же пред двома ро ка ми Но бе лово награди з економиї пошли до рукох фаховцом праве з того универзитету. М лада асистентка робела на Департману за економию, унапрямена на виглєдовацки проєкти, хтори єй познєйше отворели дзвери у дальш им школованю на докторских студийох. - Робела сом на єдней новей програми и виглєдованю же як ше старши людзе у Америки опредзелюю за осиґураня кед сло­ во о лїкох, односно чи тото цо влада у жеми поставела, добре, чи нє, чи є ефикасне... 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

З податкох од коло милион людзох требало одредзиц модели хтори то оптимални програми за розличних людзох на основи їх потребох и чи вибор бул блїзко, або нє, при тим оптимуму - толкує вона. Одбранєна маґистерска робота була Наталиї лєм драга ґу докторату з економиї, пре хтори одходзи до Нюйорку. Докторовала 2013. року а економия розвою и макроекономия були єй обласци з хторима ше занїмала. Д остала роботу у Медзинародним монетарним фонду, ММФ, и уж осем роки є там занята. СУДЗЕНЕ, АБО НЄ, ТАК БУЛО... Врацаме ше кус назадок. Марко Клашня жил у сушедстве на Лиману, и вєдно з Наталию ходзел до основней школи. Часто до школи вєдно одходз ели, а вец ше з нєй вєдно врацали дому. Приятельство ше вше баржей преглїбйовало и попри тим же ходзели до розличних ґимназийох. Велї роки познєйше Наталия дознала же и М ар­ ко бул предложени з боку його школи же би

ТАКЕЙ ФИРМИ ИНДЗЕЙ НЄТ Робота у ММФ-у барз интересантна прето же маме можлївосц добре спатриц и розумиц цо ше случує у розличних жемох на економским и политичним плану. Велї виглєдованя обсяжни и озбильни, алє интересантни, а подрозумюю и путованя по цалим швеце. Тераз, пре пандемию, кус иншак, алє нє менєй прицагуюце. Ниа, я тераз на одпочивку, у родичох у Новим Садзе, алє з часу на час робим, прето же природа моєй роботи просто така же дзепоєдни ствари нє можем опущиц. Тото цо ше ми пачи у Америки то тото же моя ро­ бота єдинствена, рижнородна, а там дзе робим, такей институциї нїґдзе нєт. Нє мож тото робиц у каждей жеми, лєм ту, у Вашингтону - гвари Наталия.

треци и штварти рок науки предлужел там дзе и Наталия, у Гонґконґу. Алє Марко нє сцел пойсц. Кошарка бу­ ла його вибор попри школи, и то нє лєм рекреативно. Бул у юни ор скей ре пре зен та циї на шей же ми, ка ждод нь ово тренирал и уписал ше на Економски факултет. Нєпреривне друженє з Ната­ лию ше нїґда нє претарговало, гоч их дзелєли на тисячи километри єдно од другого. Марко кошарку заш лєм положел на бок, бо видзел же по при вше век ших обо вяз кох на фа кул те ту, нє год зен посцигнуц тото цо сце. А образованє нє сцел занягац. Приятельство з Наталию преросло до любови. Марко пошол до Америки и предлужел з науку. Докторовал у обласци политичних наукох, а политична економия и корупция и нєшка його фах. Успишни у своєй роботи, професор є на єдним универзитету у Вашинґтону. Наталия гвари же дзепоєдни роботи аж и вєдно обявели, бо економия и политични науки маю заєднїцку капчу. Наталия и Марко маю двойо дзеци, Николу и М ари­ ну. Никола ходзи до школи, М арина до школки, а як и шицки дзеци, любя присц до Нового Саду, окреме кед и баба и дїдо уключени до їх бависка. А през бависко ше шицко лєгчейше научи, то дїдо добре зна, та толкує унукови рижни монети, назви, и у хторей держави кельо вредза... Никола ше од дїда обрал и кед слово о ка­ яку, та рахує же кеди годзен до ньго сам шеднуц, без дїдовей помоци и пойсц гет далєко. Клашньово нєдавно одпутовали до Вашинґтону. Кажде ше врацел ґу своїм обовязком, Марина и Никола ґу своїм парняком, Наталия и Марко на свойо роботи. Обидвойо жию од того цо любя. Та чи мож сцец лєпше и красше?^

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ І

СТРЕТНУЦЕ: ЗДЕНКА И СЛАВКО ҐОВЛЬОВО ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

НА ЗЛАТИБОРЕ СУ ЯК ДОМА Мало хто Зденку и Славу Ґовльових позна як любительох природи, окреме природи на Златибору, дзе ше становели давного 2005. року. Гваря, були и на морю, и на Копаонику, у Соко Банї, алє им заш лєм найлєпше на Златибору Пише: Оленка ЖИВКОВИЧ

ЛЇКОВИТИ ВИТРИ Златибор нє вельки брег - просекова надморска висота коло 1 000 метери,а познати верх Чиґота ма кус вецей як 1 400 метери. Ґовльово гваря же за нас, Войводянох, то благи брег. А кед ше сце пойсц на верх Чиґоту, коло драги єст лавочки, та мож шеднуц и одпочинуц - толкую вони. Велї людзе ставаю на пейц-шейсц рано, одходза на верх, бо Златибор познати як место дзе ше стретаю лаву Ґовльового у валалє и ширше помедитерански знаю як тапетара котри продукує меи континентални витри бель, такволанаа Зденку як супругу котра анґажова„ружа витрох”. на у фамелийней тапетарскей роботнї, дзе Старши людзе часто им дзвика Долорес, котра закончела хемитакой з рана пойду йни факултет, тиж помага. на верх и цали дзень су су там. А ШИЦКО ПРЕ ПИЯЦ

рен, а кед ше першираз указала можлївосц пойсц там и на одпочивок, пошли зме вєдно зоз супругу - здогадує ше Славо. Упознаванє зоз златиборскима простодушнима и госцолюбивима жителями нє мож було заобисц, та и пред одходом на одпочивок уж настали велї приятельства, перше прейґ роботи, та и приватно. Ґовль­ ово ше упознали и зоз дзивками спомнуСлаво Ґовля ше на Златибору нашол цал- тей жени хтора их волала на кафу и їх факом случайно. Поправдзе, нє случайно, бо мелиями - зоз Снежану Джида и Светлану робел за єдного тапетара у валалє, та по- Симович. чал ходзиц на Златибор на пияц, предавац Зденка ше такой уключує до бешеди: ме бель. - Було то дзешка наяр 2005. року кед зме - На перши завод кед зме пришли зоз ко- першираз пошли на Златибор и такой ше леґом на пияц на камиону, вечар пред пия- нам там попачело. Пред тим зме пошли и цом було барз жимно. Пришла єдна жена на Копаоник, алє там нам було барз при­ ґу нам и опитала ше нам же цо ми ту роби- кре, обишли зме и Соко Баню, морє, алє ме. Потолковали зме єй, а вона инсистова- нам на Златибору, якош, було найкрасше. ла же би зме преспали у нєй, пре жиму. Кли ма ми там на й бар жей од ви тує, а во Заш лєм, остали зме у камиону, алє зме ра­ здух приємни. Влєце ше там мож и слунно мушели пойсц до нєй на кафу, зограц ковац, и купац. Ш пацирац ше мож вше и ше. Тото приятельство ше з каждим пия- вшадзи. Кед у центру нєт места, або ше нє цом на котри зме пошли, преглїбйовало. случує нїч интересантне, дойсц лєм зайсц Роками сом ходзел на тото подруче на те­ пейцсто метери до лєса, и уж там поток, и

С

26 РУСКЕ СЛОВО

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

прекрасна природа. Природни озера окремни, у нїх ше мож и окупац, гоч кус жимнєйша вода як цо зме звикли, алє у тим месце єст и заварти базени, та ше и там мож ошвижиц - гвари вона. Очиглядно же Ґовльовим на Златибору барз приємно препровадзовац час. Спочатку приходзели лєм з яри, по тим и вжиме, а вец и през лєто... А Златибор познати и по тим же там интересантно през цали рок. Вше єст дацо нове цо мож видзиц, дожиц. Велї знаю же то тури стичне место котре прилагодзене ґу туристом и їх потре бом, алє зоз очувану и нєдотхнуту природу. - Любим там пойсц пре климу, приємни воздух, мо жем ше крашнє одпочинуц. Вечари швижи, а ноци при ємни. През дзень, и кед горучави, та нам нє горуцо, вше приємно и мож витримац. Добре ми там и пре здравє, бо мам бриґи зоз колєном, та ше найволїм шпацирац. Мам и проблеми зоз миґрену, а там ме ридко кеди глава болї - толкує Славо. ОДПОЧИВОК И ВЖИМЕ Пре ро бо ту и обо вяз ки у ро бот нї Зденка и Славо на Златибор перше приходзели раз до рока, а вец вше ча сте й ше, кеди ґод було на годи. - Велї ше нам питали же кед ше нє знаме скияц прецо вообще идземе на Златибор. Но, без огляду же ше нє скияме, ми ше любиме шпацирац и препровадзуєме вельо ча­ су на швижим воздуху. Крашнє ше припатрац на дзеци котри ше по шнїгу спущую на ґумох, на санкох

ЦО ТУРИСТОХ ПРИЦАГУЄ Ґовльово обишли и окреме красну Стопича пещеру за котру гваря же ю не мож анї описац яка е барз кра­ сна. Лем уживо мож видзиц єй красоту, як и красоту водопада на Ґостилю. На Ґлавуджи або Шуматним брегу, коло пейц километри од центру туристичного места Златибор, мож нащивиц памятнїк погинутим борцом, а нєдалєко и познати етно валал у Сириґойну. У природним резер­ вату Увац мож видзиц билоглави орли, а обидвойо нашо собешеднїки ше складаю же чуц тоти велїчезни птици як лєца над вами, чувство котре порушує и мрию, и шерцо. Нєдалєко и Вишеґрад, Национални парк Тара, Мокра ґора, Дрвенґрад и Кустендорф... У спомнутим краю познати и ро зви ти вир ски ту ризем, бо у Овчарско-Кабларскей клисури єст прекра сни ма на сти ри, дзе мож окрипиц душу. И Зденка и Славко гваря же у Сербиї єст прекрасни места котри мож видзиц и упознац, а за котри велї анї нє знаю. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

и уживаю на швижим воз духу - зоз любову приповеда Зденка, а Славо предлужує: Верим же векшина гос одходза на Златибор нє там пре скиянє, алє пре воздух, климу, и одпочивок. Златибор место до котрого ше лєгко и нє длуго путує, а то тиж єдна зоз предносцох. Кажде хто люби природу и одпочивок, Златибор за ньго идеални, як влєце так и вжиме. Кед слово о ценох, прилагодзени су туристом рижних материялних можлївосцох, а квалитет єднак добри - гвари наш собешед нїк. Ґовльово тераз уж маю и свой апартман на Златибору котри купели и пооправяли, а помогли им праве спомнути приятелє на Златибору. Тераз су и там як дома. И Долорес часто там пойдзе зоз своїм дружтвом. Велї Керестурци, спонукнути зоз їх прикладом и препоруку уж там и пребували. Каждому потребни од­ почивок. Одпочинуц ше и целу и души потребне. Тре­ ба голєм раз опробовац, пойсц, одпутовац и пременїц окруженє и стретнуц нових людзох. Нїкого вони нє пре швечую, про сто пре провадзую днї окружени зоз прекрасну природу и кли му котра им пома га предлужиц зоз обовязками котри маю у Керестуре гваря на концу Зденка и Славко Ґовльово.■

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ І

ШЕСТРА ВАСИЛИЯНКА НАВКРАТИЯ ЛЕСЯ ПАП ДОСТАЛА ПОДЗЕКОВАНЄ ОД ПАПИ ФРАНЦИСКА

ПРИПОЗНАНЄ И ШИЦКИМ ШЕСТРОМ Цали прешли рок шестри Василиянского чину, означовали ювилей 100 роки їх присутносци и служеня на просторох дакедишнєй Югославиї. И з тей нагоди, алє и з нагоди власного ювилею, 25-рочнїци монашеского живота як шестра василиянка, ш. Навкратия (народзена як Леся Пап) достала подзекованє од папи Франциска

тром хтори починали нашу драгу, и уж ихасновали зме єй нєдавне пребуванє кед нє могли вони, ми дожили подз екоу родним Руским Керестуре побешедовац о тей красней причини. Шестра Нав­ ванє - скромна шестра и нє так анї дзечнє сцела бешедовац о себе. кратия тераз жиє у манастире у Вуковаре, зоз ище двома шестрами, а попри служеня Монахиня Леся остатнї роки жиє у Вукоу грекокатолїцкей парохиї, роби як вироуваре, шестри там отримую и порая нашу чителька нашим дзецом у Петровцох и грекокатолїцку церкву, водза и шпиванє и Миклошевцох, и римокатолїцким у Опана помоци су парохови. Вона, як зме спотов цу. мли, и вироучителька, та пририхтує дзеци и Опитали зме ше як дожила тото вельке за першу причасц, а школску виронауку припознанє, а вона одвитовала: - Насамвиклада школяром од першей по штварту предз, барз сом була нєсподзивана и нє класу у Петровцох и Миклошевцох, у Вукомогла сом вериц кед ми шестри з Риму варе даскельо роки за шицких парохиянох отримовала библийни годзини... придали папово подзекованє. Я теди дума­ ла же ше вони зо мну шаля, перше сом Понеже є наймладша у своїм чину, мала и мушела даскельо раз пречитац, и перше Шестра зоз родичами, оцец ше интересантне дожице кед ю єй шестри сом ше питала же котрей шестри то мам того року упокоєл, алє дожил и предложели до монашеского мишаного дац. папово припознанє своєй дзивки хору на уровню цалей Горватскей котри Я нє могла вериц, бо знам за кого ше пририхтал спот з нагоди нащиви папи Йоана Павла II. Як гвари, там дожила рихтало документацию, т. є. я ю рихтала, алє шестри мнє за хрибтом, велї нови контакти, нове искуство, порихтали и за мнє. Но вец сом ше здобула нови знаня, а тиж було и зрадовала, гоч сом го нїяк нє обчекопотримовка. Нє могли зме ше єй нє опитац як у єй вала. Думам же то нє тельо подзеко ванє мнє, бо я нїч таке значне и вельокруженю випатра терашнї церковни ке нє зробела у нашей провинциї, и живот у чаше корони, та одвитовала: Спочатку людзе б таки припознаня ше додзелює лєбо шестром цо цали живот у манастире, ни, влонї ше анї до церкви нє шмело. або тим цо младши, як потримовка їх Ми, шестри, сцели дакус помогнуц, та зме поведзме, на шлїдох давней традиповоланю. Славели зме и 100 роки, та я то циї наших шестрох, цо рихтали за З виронаучнима дзецми дожила и як подзекованє нашим шеслюдзох у потреби, за Вельку ноц упе­ кли мали пасочки, та символично и з другим паскалним єдзеньом, поодношели шицким вирним, як знак же су нє сами, же НАИКРАСШИ И НАИЧЕЖШИ ХВИЛЬКИ хтошка на нїх дума, же зме заш лєм заєднїца. И було то велїм барз значне - толкує ш. Навкратия. Шестра Навкратия народзена 1975. року як Леся Папова од родичох Ивана, професора у керестурскей Додава свойо видзенє и монашеских поволаньох и вообще Ґимназиї и Мариї, службенїци. И Леся там закончела терашнього живота. Ґимназию, а вец пошла на студиї историї уметносци до - Гоч яка негативна тота хорота, вона нас шицких голєм дакус Києва до України, дзе цалком нєсподзивано почувствонагнала превипитац животни вредносци. У цалим заходним вала свойо духовне поволанє. швеце уж велї роки и вше нїзши наталитет, та и прето єст менєй До Манастира шестрох василиянкох ступела у Осиєку духовни поволаня. Гоч єст и нєзвичайни поволаня лєбо позна24. новембра 1995. року, потим закончела студиї за катетих особох, ґлумцох, музичарох, лєбо цо мали проблематични хету и тото роби уж велї роки. живот, обрацели ше на християнство, а дзепоєдни пошли и до Як найкрасши хвильки у своїм монашеским живоце монашеского живота. шестра Навкратия спомина чин кед дала вичну пришаТаки приклади мнє порушали на роздумованє же цали швет гу як шестра, а теди источашнє и єй родичи обновели пришол до якейшик гранїци и думам же тераз пришол тот супружеску пришагу на дзень 30-рочнїци малженского период, до корони, и после корони. Кед ю прежиєме, почнєме живо та. иншак патриц на вредносци, т. є. зохабяц фалшиви, а приНайчежши хвильки дожила влонї кед у єй манастире, лапйовац прави, и думам же то тераз як єден тест. Кед прейдзе у истим дню умарли два шестри од пошлїдкох вируса тот период думам же ше враца и вецей поволаня.^ коро ни. М. Афич

В

28 РУСКЕ СЛОВО

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

сІиИоупі@ги5ке5Іоуо.сот

КИРБАЙ У МИКЛОШЕВЦОХ

ЗЛАТНИ ЮВИЛЕЙ О. ЙОАКИМА СИМУНОВИЧА На М алу Матку Божу, 8. септембра, у Миклошевцох преславени Кирбай, а зоз Службу Божу означена и 50-рочнїца священства о. Йоакима Симуновича, дакедишнього миклошевского пароха. Службу Божу, у церкви Рождества Пресвятей Богородици, хтора як уж звичайно, почала на 11 годзин, служел доц. др сц. о. Тарас Барщевски, доцент на КБФ у Загребу, зоз паноцами хтори пришли з наших парохийох зоз Сербиї, Войводини, та и з Канади. Зоз Канади бул о. Янко Колошняї, хторого Миклошевчанє вше дочекую з вельку радосцу, понеже панїматка з Миклошевцох, а и сам о. Колошняї єден час бивал у тим валалє. Зоз Сербиї були: о. Владислав Варґа, о. Владимир Еделински Миколка и о. Алексий Гудак. Зоз Горватскей, уж спомнути о. Тарас Барщевски, о. Никола Ступяк, о. Владимир Седлак, о. Владимир Маґоч, о. Даниєл

Хранилович, о. Олеґ Закалюк, та домашнї парох, о. Роман Ступяк. Апостол читал и цалу Службу шпивал миклошевски дзияк Антонь (Тонко) Лїкар, а Євангелию читал о. Владимир Еделински Миколка. Наказовал о. Тарас Барщевски, хтори бешедовал о значносци родительства, алє насампредз о вири до Божого милосердия, кед Ана хтора нє могла мац дзеци, у позних рокох народзела дзивче Марию, хтора кед одросла, зачала по Духу Святим и народзела Исуса, односно постала Мац Божа. Пред обходом коло церкви и читаня Евангелийох на шицких штирох бокох швета, владически викар за Славонию и Срим, о. Владимир Седлак обявел вирним же маме вельку подїю, як у парохиї, так и у Крижевским владичестве, а то златни ювилей, 50 роки священства о. Йоакима Симуновича, длугорочно миклошевского пароха. Отец Йоаким Симунович народзени у Руским Керестуре, а за паноца є пошвецени 8. септембра 1971. року. Вирни, вєдно зоз священїками, паноцови Йоакимови Симуновичови, хтори пре здравствени стан нє могол буц на Служби, за шицки прекрасни роки хтори подаровал Миклошевчаньом, Церкви и Господу Богу, одшпивали Многая лїта и препоручели ше до його молитвох, а його вжали до своїх молитвох. А. Балатинац

У ШИДЗЕ

ПОШВЕЦЕНИ НОВИ РИЗИ У церкви Преображеня Господнього у Шидзе прешлого мешаца, пред Службу Божу парох о. Михайло Режак пошвецел нови ризи и облєчиво (платна) златно-били за церкву. Ризи и платна даровала малженска пара Тормово, Владимир и Ксения и парох Режак им щиро подзековал у свойо мено и у мено цалей парохиялней заєднїци на красним и вредним дарунку хтори зошила мона­ хиня зоз України. Отец Режак з тей нагоди визначел же у церкви у Шидзе ище зачувани ризи хтори давно даровал дакедишнї владика преосвящени Дионизий Няради и гварел же ше наздава же и тоти новопошвецени ризи и платна буду служиц на велї ро­ ки. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. септембра 2021. року занавш е нас зохабел мили оцец и дїдо

ЯН КО ЧОРДАШ (1941-2021) з Нового Саду

З вельку любову и почитованьом вичну памятку на твою любов и доброту буду чувац твой син Борис, нєвеста М арча и унука Ивана

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. септембра занавш е нас зохабел наш мили бачи

ЯН КО ЧОРДАШ (1941-2021) з Нового Саду

У найкрасших памяткох навики го буду чувац - К сения Чордаш ова, Блаженка и Ю лиян Будинсково зоз дзецми, Александар и Бланка Ч ордаш ово зоз дзецми Спочивайце у мире Божим! СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. септембра наполнєл ше рок як нас занавш е зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

АН ТУ Н ИВАН (1942-2020) з Коцура Зоз щиру любову и вельким почитованьом чуваме це од забуца и нош име у своїх шерцох. Супруга Славица, син Звонко, дзивка Весна и унуки Селин, Хенри, Нико и Янез Н ай це ангели чуваю! СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. септембра наполнєл ше рок як нас занавш е зохабел наш мили брат

АН ТУ Н ИВАН (1942-2020) з Коцура Занавш е це чуваме у красних памяткох и нїґда це нє забудземе! Ш естра Бланка, брат Звонко и ш естра Беба зоз своїма фамелиями С почивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. септембра 2021. року занавш е нас зохабел мили оцец и дїдо

ЯН КО ЧОРДАШ (1941-2021) з Нового Саду

Д зекуєм е за твою щ иру любов, доброту и пожертвовносц хтору ши нам нєсебично давал. Вично нам будзеш у шерцу. Твоя дзивка М ирослава и унук М ихаел зоз Анамарию

СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. септембра наполнєли ше ш ейсц ж алосни меш аци як ше преселєл до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо

М И ХАИ ЛО ЧОРДАШ (1944-2021) з Руского Керестура К расни памятки на ньго у своїх шерцох и думкох вично чуваю його найм илш и - супруга К сения, дзи вк а Б лаж енка зоз супругом Ю лияном, син Александар зоз супругу Бланку и унуки Ивона, Тимеа, М атео, Корнелиа и Давид С почивай у мире Божим! СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. септембра наполнєл ше ж алосни рок як нас напущ ела наша мила мац и баба

М АРИ Я Ш ОМ ОДЇ народзена Будински (1948-2020) з Руского Керестура К расни памятки на ню навики чуваю синове Зденко и Янко, нєвести Ивана и Єлена, и унуки Елена, Л ана и Алекса С почивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Памятка на нашу милу тету

МАРИЮ ШОМОДЇ (1948-2020) з Руского Керестура Преходза дні, прешол и рок, мила наша тето, а думка на тебе вше єдна прекрасна хвилька хтора нам пода­ рує ошмих на твари и радосц у шерцу же зме це мали у наших животох. Занавше останєш наша наймилша тета Марча. Натка, Фемка, Сандра, Йохана, Виктор Спочивай у мире Божим!

СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. септембра наполня ше два роки як нас занавш е зохабела наша мила мац, баба и праба­ ба

Л Е О Н А САЛОНТАЇ (1930-2019) з Руского Керестура Красни памятки на ню чуваю син Владо зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. септембра наполнєли ше ш ейсц меш аци як нас занавш е зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполня ше шейсц жалосни меша­ ци як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

Ю ЛИ ЯН ДУДАШ (1942-2021) з Руского Керестура

Красни памятки на ньго чуваю супруга Иринка, син Славко, син М ирко зоз супругу Л ю бку и унуки Ваня, Борис и М артина Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. септембра 2021. року наполнї ше смутни рок як ме занавше зохабел мой мили супруг

ЛЕОНА ЧИЗМАР народзена Семан (1929-2021) з Руского Керестура Памятки на Вас чуваю Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. септембра 2021. року наполнї ше смутни рок як нас занав­

ше зохабел

ЗДЕНКО КИРАЛЬ (1958-2020) з Нового Саду Можебуц будзе меней болїц, можебуц будземе цихше плакац, можебуц, але ти будзеш вше у моїм шерцу, думкох и молитвох. Спочивай у мире Божим! Твоя Славица СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. септембра наполнєли ше 15 роки як ше упокоел наш мили

ВЛАДИ М И Р КИШ (1938-2006) з Дюрдьова У вичним смутку його найблїзши

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ

ЗДЕНКО КИРАЛЬ (1958-2020) з Нового Саду З любову и почитованьом вично будземе чувац памятки на це у своїх ш ерцох и думкох. Най це ангели чуваю! Твойо наймилши: ш естра Ганча, шовґор М ихал, Саш а и М ая зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! СМ У ТН Е ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. септембра 2021. року наполню ше 17 роки як нас занавше зохабела наша мац, швекра, баба и прабаба

ЛЮ БО М ИР РАЦ (1937-2001) з Руского Керестура Д н я 25. сеп тем бр а 2021. року наполня ше 20 роки як ши не з нами, а хибиш нам барз и вш е ши у наш их думкох. Твоя доброта и любов вш е остане у наш их шерцох. Н їґда це не забудзе твоя дзивка Афичова зоз фамелию Вичная памят!

КСЕНИЯ КИРАЛЬ (1925-2004)

Дня 2. децембра 2021. року наполня ше 19 роки як нас занавше зохабел наш оцец, швекор, дїдо и прадїдо

з Дюрдьова

ДИОНИЗИЙ КИРАЛЬ (1922-2002)

Час преходзи, а любов и красни памятки на вас чуваю ваша дзивка Ганча, жец Михал и унуки Саша и Мая зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. септембра наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

Дня 10. септембра наполнели ше петнац мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ А ВТ О Н О М Н А ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за интерну ревизию Городу Нового Саду Булевар цара Лазара чс. 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/21-07-671

ОБВИСЦЕНЄ О обявйованю Явного конкурса за пополньоване окончуюцого

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ А ВТО Н О М Н А ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за интерну ревизию Городу Нового Саду Булевар цара Лазара чс. 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/21-07-671

ОБВИСЦЕНЄ О обявйованю Явного конкурса за пополньоване окончуюцого роботного места на неод-

ЛЮБОМИР САЛОНТАЇ (1956-2020)

НАДА САЛОНТАЇ (1964-2020)

з Коцура Памятки на вас буду чувац синове Саша и Любомир, невеста Наташа и унукове Славиша и Серґей Спочивайце у мире Божим! Городска управа за зашиту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднешеней вимоги одлучоване о потреби преценьованя вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „СЕТШ ” гї.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за о потреби преценьованя вплїву на животни ш тредок проєкта базней станїци мобилней телеф ониї „НС Адамовичово населєнє”, у улїци Лази Нанчича 47 на катастерскей парцели число 3129/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за заш иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни дн ї од 10 д о 15 годзин. Ш ицки заинтересовани, у чаше 10 дн ї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо дум анє у писаней форми на адресу Городскей управи за заш иту животного ш тредку Городу Нового Саду.

32 РУСКЕ СЛОВО

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ А В Т О Н О М Н А П О К РА ЇН А ВОЙВОДИНА Г О РО Д Н О В И САД С л уж ба за за єд н їц к и р оботи Ул. Ж ар к а З р ен я н и н а чс.2 21000 Н ови С ад Т елеф он : 021/529-770

ОБВИСЦЕНЄ О обя вй ов ан ю Я в н ого к онк ур са за п оп ол н ь ов ан е ок онч ую цого роботн ого м е ст а на неодр ед зен и час у С л уж би за заедн їц к и роботи Городу Н ового С аду Р о б о тн е м есто: помоцни р о б о тн їк з а п о го сц и тел ьство , -1 о к о н ч о в а тел ь н а н є о д р е д зе н и ч а с, с л у ж б е н їк IV ф ай ти . Текст явн ого кон ку р са за п о п ол н ьов ан є н авед зен ого р оботн ого м е с т а м ож превж ац на и н тер н ет п резе н т ац и ї Городу Н ового С аду: Ь іїр ^ /^ ^ ж п о у із а г ї.г з /. С л уж ба за за ед н їц к и роботи Городу Н ового С аду

МАЛИ ОГЛАШКИ ПРЕДАВАМ електрич­ ну моторку на три колеса. Хаснована е два роки. Обявиц ше мож на теле­ фон 025/703-576 од 12 до 17 годзин.

роботного места на неодредзени час у Служби за интерну ревизию Городу Нового Саду Роботне место: интерни ревизор, хторе розпоредзене до роботного места совитнїк , -1 окончователь. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: М р ://№шш.поуІ5агї.г§/. Служба за интерну ревизию Городу Нового Саду редзени час у Служби за интерну ревизию Городу Нового Саду Роботне место: окончователь на роботох интерней ревизиї, хторе розпоредзене до роботного места младши совитнїк , -1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: Ьіїр ://№№№.поуІ5агї.г§/. Служба за интерну ревизию Городу Нового Саду

ВИШЛА НОВА „ЗАГРАДКА” Почал нови школски рок, та сцигла и нова „Заградка”. Нова, весела, як и школяре хтори нєсцерпезлїво чекали днї кед ше знова буду учиц и дружиц у своїх школских учальньох. Часопис шицким своїм предплатнїком, читачом и вредним сотруднїком подаровал розпорядок годзинох хтори направела наша сотруднїца Нела Таталович. Рамик авґустовскосептемберскей „Заградки” прибрали учашнїки и мала публика на тогорочней манифестациї ,Червене пупче”, а тому радосному швету пошвецени у часопису и 10. и 11. бок. Хто од наших школярох у Новим Садзе достал Видовданску награду за найвисши пласмани на републичних змаганьох, и хто у Коцуре наградзени на Конкурсу у рамикох 28. дньох Миколи М. Кочиша, дознаце у рубрики „Фото памятки”. Писателька Ґордана Малетич зоз Беоґраду написала писню Привит першокласнїком, та єй стихи зоз сербского прешпивани на шицки меншински язики на хторих ше одвива порядна настава у школох. И ми обявели тоту писню по руски. Литературну часц часописа збогацели писнї и приповедки наших писательох: Евґения Чакана, Михайла Ковача, Василя Мудрого, Серафини Макаї, Ирини Гарди Ковачевич и Меланиї Римар, а у рубрики „Облачок до швета” представена найновша сликовнїца за дзеци по руски „Карусел”. У „Малей заградки” кратки стихи о ґовлї и о лєтованю, и єдна ґвинейска народна сказка, а ту и Квиз за наймладших и даскельо дзецински рисунки. Ш колярски состави и подобово роботи послали найвреднєйши сотруднїки зоз Руского Керестура и Коцура. Як було на Фестивалу дзецинскей творчосци „Веселинка” у Новим Садзе, можеце пречитац у рубрики „Висти зоз школох”, дзе дознаце и о вилєту дюрдьовских рецитаторох у Суботици. О анимированим филме о Снупийови и о випрограмованих роботох пречитайце на 27. боку, а опатьце и чийо малюнки обявени у „Заградковей ґалериї” М. Р.

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ ги5ке5Іоуо.сот

Г

Република Сербия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретар ият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад Т: +381 21 487 4867 0ип2@У0)У0Йіпа.§0У.Г5 На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образова­ нє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци за финансованє и софинансованє активносцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у облас­ ци основного и штреднього образованя („Службени новини АПВ“ число 9/16 и 36/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2021. рок („Службени новини АПВ“, число 66/20 и 27/21), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци, роз­ писує

КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2021. РОК ДОТИРОВАНЄ ПРИРИХТОВАНЯ И ВИРОБКУ ТЕСТОХ И ЗАДАТКОХ НА МЕНШИНСКИХ ЯЗИКОХ Конкурс ше розписує за финансованє и софинансованє активносцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци розвою и дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя на язикох/бешеди националних меншинох - националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини, хтори окреме наменєни за дотированє пририхтованя и виробку тестох и задаткох на меншинских язикох за змаганя на шицких уровньох, од општинского, прейґ реґионалного по републичне, у орґанизациї Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. Конкурс ше розписує на вкупну суму 1.000.000.00 динари, хтору ше розподзелює: 1. за активносци, програми и проєкти у обласци основного образованя 700.000.00 динари и 2. за активносци, програми и проєкти у обласци штреднього образованя 300.000.00 динари. Право участвовац на конкурсу маю национални совити националних меншинох зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини и то за активносци, програми и проєкти у обласци розвою и дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя на язикох/бешеди националних меншинох националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини. При розпатраню поднєшених приявох на конкурс и одлучованю о розподзельованю средствох ше применює шлїдуюци критериюми: 1. Одвит на тему проєкту (цилї активносци проєкту у складзе зоз

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@ ги5ке5Іоуо.сот приоритетами конкурсу, цилї проєкта ясни, конкретни и витворлїви, активносци реални и адекватни за посцигованє цильох); 2. Уплів предложеного проєкту (велькосц цильней ґрупи, ступень уключеносци цильней ґрупи хторей проєкт наменєни, видлївосц проєкту, отримуюцосц резултатох проєкту); 3. Компетентносц предкладача и потерашнє искуство (потерашнї искуства у реализациї проєктох хтори доприноша ґу унапредзеню образовно-воспитней роботи). Поднєшени прияви розпатра Комисия хтору менує покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци (у дальшим тексту: покраїнски секретар). Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасни и нєподполни прияви, прияви цо поднєсли особи хтори нє овласцени, як анї прияви хтори нє предмет Конкурсу. Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. Прияви и приложену документацию ше подношительом приявох нє враца. Ришенє о розподзельованю средствох приноши покраїнски секретар, на основи предкладаня Комисиї. Ришенє покраїнского секретара конєчне и процив ришеня нє мож уложиц правни лїк. Резултати Конкурсу ше обяви на сайту Секретарияту, при чим Секретарият нє ма обовязку обгрунтовац свойо одлуки. Зоз подношителями приявох хторим средства одобрени Секретарият заключи контракт о финансованю, односно софинансованю активносцох на основи хторого ше виплаци средства. Термин за подношенє приявох то 23.9.2021. року. Прияви ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. Конкурсну документацию мож превжац од 9.9.2021. року на ^еЬ-адреси Секретарияту: . Ґу прияви ше обовязно подноши копиї тих документох: —потвердзенє о реґистрациї нацио­ налного совиту при компетентним орґану —потвердзенє о порцийним идентификацийним чишлє (ПИЧ). Прияви ше подноши особнє з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох покраїнскей управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади), або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини — национални заєднїци, 21000 Нови Сад, Булевар Михайла Пупина 16 З НАЗНАЧЕНЬОМ: ЗА КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ_________________ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ — ДОТИРОВАНЄ ПРИРИХТОВАНЯ И ВИРОБКУ ТЕСТОХ И ЗАДАТКОХ НА МЕНШИНСКИХ ЯЗИКОХ ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР. и Жолт Сакалаш

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

КУЛИЧОВ ХЕТ ТРИК ЗА ПОБИДУ РУСИНА ФК „Русин” - ФК „Войводина” (Товаришево) 4:2 - (2:1) Русин наступел у составе: Деян Кронич, Андрей Малацко (Давид Надь), Деян Павлович, Реля Ланчужанин, Владан Вуйович, Деян Чернок (Неманя Ковачевич), Филип Вуйович, Боян Голик, Янко Кулич, Дарко Сушич (Иван Рац), Матей Саянкович Ґоли за Русин дали: Янко Кулич и Дарко Сушич. У 5. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, внєдзелю, 12. септембра, фодбалере Русина привитали екипу Войводини зоз Товаришева. После побиди у прешлим колу, над екипу з Червинки, амбициї, голєм за навиячох Русина, нагло поросли. На нєдзельовим змаганю, вирни навияче обчековали нову побиду и надосц ґоли на хасен Русина. Од початку змаганя випатрало як же Русин будзе водзиц бависко, понеже уж у 3. минути, першу нагоду мал Саянкович кед на празни ґол потрафел стативу. После того, у 11. минути, трафел ше „жимни туш” кед зоз єдней нагоди госци почали водзиц зоз 1:0. Бул то знак же би ше забавело озбильнєйше и анґажованше. Но, то нє уплївовало на Русиново бависко. Найконкретнєйши бул млади Матей Саянкович, хтори зоз свою швидкосцу часто правел „нєшор” у шорох госцуюцей екипи. Нєодлуга, Филип Вуйович прецизно копа до лабди и „злучує” Саянковича зоз процивнїцким ґолом. Матей нє вихасновал тоту нагоду ,алє после одбитей лабди схопно ю оградзел и вошол процивнїцкому бавячови до напряму, и прето бул фауловани, а судия запискал пенал. Кулич зоз моцним копнуцом до правого боку реализовал тот пенал. Потим, фодбалере Русина зоз красним бависком направели барз фину акцию и комплетно вируцели процивнїцку одбрану, цо Сушич вихасновал и лєм „уґурнул” лабду до празного ґола. Нажаль, пре покалїченє хторе мал на початку змаганя, Сушич мушел висц, а на його место вошол Иван Рац. Резултат у першим полчасу бул 2:1. У другей часци змаганя, актере нагодох и ґолох остали исти, а фодбалере Русина предлужели зоз добрим бависком. Даскельо нагоди мал млади Саянкович кед пробовал свойо бице зоз 18 до 20 метерох, но лабда закончела у мрежи, алє споза ґола. У даскельо шлїдуюцих акцийох єдини розположени за даванє ґолох бул Кулич, хтори велька опасносц за процивнїкох, окреме кед достанє лабду зоз коло 16 метерох. У тим полчаше, Русин углавним тримал лабду при своїх бавячох и нє допущовал процивн'ікови нагоду же би дацо зробел, но у 72. минути, после гужви у 16 метерох и вельо одбитих лабдох, фодбалере Войводини посцигую други ґол. Госцуюца екипа ше после того пробовала врациц до бависка, алє безуспишно. При концу змаганя, у 82. минути, после єдного фаула, капитен Голик мал єдну од лєпших шансох. Голик теди центрира лабду до процивнїкового ґолу и ґолман ю вибива Куличови на ногу, хтори без вельо труду, реализує и тоту нагоду. Нападацки тандем Кулич—Сушич ше наисце доказує як барз продуктивни и за тоти 5 кола уж дали 8 ґоли. Зоз нєдзельового змаганя треба визначиц нови „ со те Ьаск” младого Ивана Раца зоз добрим бависком на штредку терена, шицки замени, як и бавячох „на лавочки” зоз младого погону, односно донєдавна бавячох кадетскей екипи Русина. Интересантне и тото же през цале змаганє, бависко було фер и коректне, односно судия нє мал причину указовац анї єден жовти картон, анї єдному бавячови. Русин ше после тей побиди находзи на 8. месце на таблїчки зоз 9 бодами, а у шлїдуюцим 6. колу, на нєдзелю 19. септембра, Русин будзе госцовац у Липару, дзе одбави други општински дерби. Домашнї у тим змаганю од 5 колох, освоєл лєм 1 бод, цо нагода же би Русин зоз того змаганя принєсол нови 3 боди. А н. М.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ/ИНФОРМАТОР ПОДРУЧНА ЛИҐА СУБОТИЦА

ОПШТИНСКИ ДЕРБИ БЕЗ ПОБИДНЇКА Искра - С утєска (БДП) 1:1 Коцур: Ґоли за Искру: Д раґан Комазец С остав: Ступар, Б арович, Иван, Бокан, Дякович (Пердух), В аяґич Д, К омазец (Теш анович), М алацко, Николич (С талевич), Ґубаш и С ер д ар (Дакич) Любителє фодбалу у Коцуре ше наздавали же Искра внєдзелю, 12. септембра, у општинским дербию процив Сутєски зоз Бачкого Доброго Поля, претаргнє серию од трох змаганьох без побиди. Медзитим, Искра знова подло одбавела процив екипи зоз вербаскей општини, та резултат бул нєришени 1:1. Змаганє на Искровим стадионє було моцне, праве дерби змаганє у котрим публика нє мала нагоди видзиц вельо шанси за Гол. Углавним ше бавело на стредку терена, а акциї ше закончовали на 20 метерох од процивнїцкого Гола. До предносци перши дошли госци и то зоз пра­ вим евроґолом. Бавело ше 18. минуту кед после наруценей лабди бавяч Сутєски Себастиян Сакач зоз волей бицом звладал ґолмана Искри Ступара. Искра после при/

ятого ґола почала бавиц кус живше и витворела даскельо шанси котри остали нє вихасновани. Кед уж шицки чекали ше судия одписка конєц першого полчасу, центарфор Искри Драґан Комазец вихасновал єдну подлу интервенцию госцинскей охрани и виєдначел резултат на 1:1 и зоз тим резултатом ше пошло на одпочивок. Публика на Искровим стадионє була прешвечена же домашнї у другим полчаше найду способ ище раз звладац ґолмана Сутєски и на концу победзиц на тим змаганю. Було шанси на обидвох бокох, алє лабда нє сцела до ґолу, та резултат зоз першого полчасу на концу бул и конєчни резултат. После 5 одбавених колох Искра на 11. месце на таблїчки и потераз освоєла 5 боди. Шлїдуюцого викенду, на нєдзелю, 19. септембра, Искру очекує госцованє процив екипи АФК зоз Ади, котра слови за єдного од главних кандидатох за найвисши пласман на концу сезони. З. К.

\

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 25. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

У ОРҐАНИЗАЦИЇ АТЛЕТСКОГО КЛУБА ВЕРБАС

ОБВИСЦЕНЄ О приношеню ришеня о даваню согласносци на Студию о прецень­ ованю вплїву на животни штредок Компетентни орґан обвицує явносц же 08. 09. 2021. року, прнєшенє Ришенє о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок Проєкта Вибудов и реконструкция Луки Нови Сад на к.п. число 4142/35, 4142/2, 4142/7, 4142/40, 4142/39, 4142/3, 4142/29, 4144/4, 4144/3, 4142/8, 4142/27, 4142/26, 4142/4 и 10667/1 КО Нови Сад I ношителя проєкта ЯП ,„ОР т г И ” а.д. Нови Сад, улїца Царинска чс. 1, Нови Сад. Ришенє о даваню согласносци принєшене на основу предкладу одлуки хтора состойна часц Звиту Технїчней комисиї як и увидом до дорученей документациї, зоз хтору констатоване же предметни проєкт зоз свою релазацию нє будзе мац неґативни вплїв на животни штредок кед ше випочитую шицки предписани мири защити, Пре защиту творительох животного штредку, ношитель проєкта муши обезпечиц условия и запровадзи мири хтори дефиновани зоз поглавйом 9 Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, и же би обезпечелокончованє програми провадзеня воплїву на животни штредок, хтори предвидзени зоз поглавйом 10 Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Ришенє о даваню согласносци на студию о преценьованю вплїву на животни штредок конєчне зоз управним поступком. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у Беоґрадзе у чаше од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя. Ришенє о документациї о запровадзеним поступку преценьованя вплїву мож достац на вимогу хтори поднєшени у писаней форми и доручени на адресу Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щ ици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. М ОНТИРАМЕ: ■ РО Л ЕТН И ■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ

34 РУСКЕ СЛОВО

■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ В ЕН ЕЦ И Я Н ЕРИ ■ ОПРАВКИ Т елеф он: 025/5827-710 060/5088-433

НА НЄДЗЕЛЮ ПЕРШЕ ВЕРБАСКЕ ОБЕГОВАНЄ Вербаски атлетски клуб, з потримовку општини Вербас, Туристичней орґанизациї Вербас и Полицийней станїци Вер­ бас, орґанизує на нєд­ зелю, 19. септембра, 1. Вербаске обегованє. Учашнїки буду мац нагоду змагац ше у обегованьох на пейц и дзешец километери, як и у обегованю на єден километер за припаднїкох войска и полициї. Тиж, будзе и дзецински обегованя, та ше дзеци од предшколского возросту по другу класу буду обеговац на сто метери, дзеци трецей и штвартей класи на двасто метери, дзеци пиятей и шестей класи ше буду обеговац на штиристо метери, а дзеци возросту седмей и осмей класи на шейсцсто метери. Обегованя за дзеци почню на 10, за войско и полицию на 10,30 годзин, а обегованя

на пейц и дзешец километери на 11 годзин. Розподзельованє стартних пакетох почина на 8 и тирва по 10,30 годзин. Старт обегованя у центру Вербасу, на Площи Николи Пашича. Иншак, снователька Вербаского атлетского клубу Саманта Тот єдна з побиднїцох на 4. Суботицким маратону котри нєдавно отримани, а на котрим участвовали вецей як 1 500 обеговаче шицких возростох зоз 17 жемох. Саманта Тот победзела у обегованю на пейц километери. О. Р. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ПОРАЖЕНЯ БИКИЧАНЬОХ И БАЧИНЧАНЬОХ

ОФК „БИНҐУЛА” ПОБЕДЗЕЛАУ ИЛИНЦОХ

У штвартим колє Медзиопштинскей фод­ балскей лиґи Срим, Група Заход, фодбалере ОФК „Бикич” страцели на госцованю у Ночаю од Змая зоз 5:4, а ОФК „Бачинци” дома страце­ ли до ЛСК з Лачарку зоз 2:0. Ердевик 2017 победзел Срим з Руми 4:2, у Куковцох Обилич 1993 и Гайдук з Вишнїчева Змаганє ОФК „Бачинци” - ЛСК бавели без ґолох 0:0, Зека Булюбаша бул лєпши од Ґраничара з Срим (Р) дзешати, ЛСК єденасти, Адашевцох и победзел зоз 3:0, Ґраничар (А) дванасти и предостатнї, Єдинство (Р) победзело Ґраничар з тринасти, ОФК „Бачинци” маю по три Кузмина 4:1, а у Руми Фрушка Гора боди, а остатня штернаста Фрушка Гора без бодох. страцела од БСК з Бешенова зоз 3:2. У пиятим колє на нєдзелю, Ґраничар На таблїчки Гайдук (В) перши зоз 10 (К) дочекує ОФК „Бачинци”, ОФК бодами, кельо ма и БСК на другим „Бикич” будзе домашнї Фрушкей месце. Єдинство (Р) треце, Зека Булюбаша штварти и Ґраничар (К) Гори, ЛСК вигосци Ердевик 2017, пияти, маю по дзевец боди. Обилич Ґраничар (А) домашнї Єдинству (Р), 1993 шести, Змай седми и Ердевик Гайдук (В) будзе бавиц процив Змая, 2017 осми зоз шейсц бодами. ОФК Срим (р) дочекує Обилич 1993, а БСК Вл. Дї. „Бикич” дзевяти зоз штирома бодами, дочека Зеку Булюбашу.

У трецим колє Општинскей фодбал­ скей лиГи Шид ОФК „Бинґула”, кед була госц у Илинцох победзела Борец зоз 2:0. Єднота у Шидзе дожила нове пораженє од Синдєлича з Ґибарцу 4:2, Єдинство (Лю) у Люби победзело Братство зоз Соту зоз 4:3, у Моровичу Єдинство (М) було лєпше и победзело Ґраничар з Ямени 2:1, а у Вашици Напредак победзел Омладинєц з Батровцох 4:1. На таблїчки ОФК „Бинґула” перша, Напредак други и Єдинство (М) треце маю по дзевец боди, Синдєлич штварти ма шейсц боди, Ґраничар пияти и Єдинство (Лю) шесте маю по штири боди, Омладинєц седми ма три боди, а без бодох Єднота на осмим, Братство на дзевятим и Борец на дзешатим месце. У штвартим колє на нєдзелю Брат­ ство дочекує Омладинєц, Синдєлич вигосци Напредак, Ґраничар будзе бавиц процив Єдноти, ОФК „БинГула” дочекує Єдинство (М), а Єдинство (Лю) будзе бавиц процив Борца. Вл. Дї.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ПОБИДА ЗА ШТЕРАЦЕЦ ПЕЙЦ МИНУТИ ФК „Бачка 1923” - ФК „Омладинац” (Степановичево ) 3:2 (3:1) ДЮРДЬОВ: стадион ФК „Бачка 1923”. Стретнуце судзел судия Срдян Станич зоз Будисави, а помоцнїки були Зоран Драґойлович и Дьордє Миленкович. Ґоли за Бачку дали Ненад Иґнїч у 7. и 42. минути и Стефан Максимович у 40 минути. Главни судия на стретнуцу дал єден жовти картон и то бавячови домашнєй екипи - Стефанови Деяновичови пре пригварку. БАЧКА: Н. Иґнїч, Н. Петрович, Р. Чирин, Н. Иґнїч, Ґ. Калайджич, Др. Тривунович, Ж. Тривунович, Н. Балоґ, М. Роґич, С. Деянович, Д. Тривунович. У цеку стретнуца екипа Бачки мала три вименки бавячох - до бависка вошли Д. Чеґар, С. Вуйович и С. Максимо­ вич.У штвартим колу Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, дюрдьовска Бачка победзела екипу ФК „Омладинац” зоз Степановичева зоз резултатом 3:2 (3:1). Предносц домашнього терену, красна хвиля за фодбал и мотивованосц екипи Бачкей, на стадиону у Дюрдьове вирним навиячом указали добре бависко. Од самого початку Бачка добре почала и творела нагоди. На перши Гол ше чекало лєм седем минути кед Ненад Иґнїч дал перши Гол. Резултат бул без пременки вецей як пол годзини, а Гол з 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

хторим госци виєдначели резултат дал Л. Жежель у 37. минути. После приятого Гола домашаня екипа ше дакус таргла и рушела анГажованше до нападу. Лєм три минути, так повесц, док нє пребегли по Гол Омладинца, бавяч Бач­ кей С. Максимович дал други Гол, а ище два минути познєйше Н. ИГнїч ше уписує ище раз до лїстини стрилцох - 3:1 за Бачку. Бул то резултат з хторим ше пошло на одпочивок. У другим полчасу, з оглядом на резултатску предносц, домашня Бачка ше дакус опущела. Лєм три минути нєосторожносци у другим полчасу було досц часу же би госцински вихасновали нагоду и зменшали резултат на 3:2. Но, после того Голу випатра же домашнєй екипи було ясне же буду мушиц лєпше чувац свой Гол и важну побиду. То им ше удало и то и бул конєчни резултат на тим стретнуцу. После того стретнуца ФК „Бачка 1923” на шестим месце на таблїчки. Од штирох стретнуцох ма два побиди и два страцени, а на стретнуцох дала осем и исто тельо Голи достала и у тей хвильки ма шейсц боди. На нєдзелю Бачка бави у Ґосподїнцох, сушедни дерби, зоз екипу ФК „Єдинство”. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ І ОТРИМАНА СХАДЗКА ЗА ПРЕСЛАВУ ІОО-РОЧНЇЦИ ФОДБАЛСКОГО КЛУБУ „РУСИН”

ПОЧИНАЮ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ЮВИЛЕИ На инициятиву предсидателя Спортского дружтва (СД) „Русин”, Драґана Ковачевича, пияток 10. септем­ бра у просторийох Месней заєднїци у Руским Керестуре зволана перша схадзка Управного одбору СД зоз госцами, же би ше почало зоз пририхтованями за преславу 100 рокох од снованя Фодбалского клубу „Русин”, хтора запланована за 2023. рок, а на хторим буду участвовац и шицки други спортски секциї Руского Керестура. На схадзки було предложене же би предсидатель Орґанизацийного одбору тей М анифестациї бул Яким Грубеня, за подпредсидательох предложени - Владимир Олеяр, Тихомир Медич и Янко Хома, а за секретара Михайло Пашо. Окрем предкладаня руководзацих, на схадзки бешедоване и о тим же би ше формовало пейц Одбори хтори буду задлужени за орґанизацию М анифестациї, а кажди Одбор будзе мац обовязку направиц и финансийни план спрам хторого ше, у догварки, будзе розподзельовац достати средства. Цо ше финансийох дотика, кажди Одбор будзе мушиц вираховац кельо му будзе требац динари за Манифестацию, же бизме пенєж хтори достанєме могли розподзелїц. Кед достанєме менєй средства як цо нам будзе требац, дацо вихабиме, а будземе их глєдац од Спортского союзу Сербиї, Министерства за младеж и спорт, од Покраїнского секретарияту за спорт и од Општини Кула - гварел предложени предсидатель Орґанизацийного одбору Яким Грубеня. Присутни на схадзки потим розпатрали конкретнєйши датум отримованя Манифестациї, та предложене же би

ше шветочна преслава отримала наяр, 2023. року, у Спортскей гали, же би тирвала през два днї, а на хторей би спортисти зоз каждей секциї отримали по єдно змаганє. Окрем спортских бавискох, у планє и шветочна академия на хторей буду додзелєни припознаня, будзе презентовани и звит о 100-рочней роботи ФК „Русин”, заплановани и културно-уметнїцки змисти, а на схадзки найвецей бешеди було о видаваню моноґрафиї хтора обєдинї шицки спортски дисциплини, од фодбалу, хлопского и женского рукомету, шаху, столного тенису, гокею на ляду и на трави, стриляцтва и рижних других, а хтори исную од 1923. року у Руским Керестуре. Присутни ше на концу схадзки зложели же шицки предкладаня нє конєчни и же ше их през час будзе меняц, з оглядом же пияток отримана лєм перша схадзка. Ан. М.

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” У КОЦУРЕ

ДОМАШНІ НАВАРЕЛИ НАЙЛЄПШУ ПАСУЛЮ Пред трома роками до календара СБ „Яша Баков” увед зе не нове зма ганє, за котре нє мож повесц же є спорт, алє пер шен стве ни циль того змаганя же би ше людзе котри ше през рок поряднє змагаю на Бавискох дакус и опущели и подружели. То змаганє у вереню пасулї. У рамикох 30. Спортских бавискох „Яша Баков” на Пелетовим салашу у Коцуре внєдзелю, 5. септембра, отри ма не змаганє у вареню пасулї, на котрим участвовали 8 екипи. На турниру, окрем домашнїх, ФК „Искра” котра мала 2 екипи, участвовали ище СД „Русин” зоз Руского Кересту­ ра, „Папивинґ ДОО” зоз Вербасу, КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, котре тиж мало 2 екипи, а 2 екипи мал и Руски културни центер зоз Нового Саду.

36 РУСКЕ СЛОВО

Пре шло го року найлєпшу пасулю уварели домашнї на чолє зоз Миколом Горняком Кульку, котри того року нє участвовал, алє домашнї заш лєм одбранєли титулу, понеже пасуля котру уварели члени ФК „Искра” 1 знова була преглашена за найлєпшу. У екипи котра освоєла пер­ ше место були Михайло Варґа Пеле, Силвестер Хромиш Стариґа, Радоїца Томич, Милош Славнич и Златко Колєсар. Того року о побиднїкови одлу чо вал фахо ви жири котри творели Микола Хрин зоз Руского Керестура и Владимир Папуґа зоз Дюрдьова. Турнир у вареню пасулї на тот завод помогли подприємство „Супермикс” зоз Коцура, котре обезпечело месо за пасулю и Михайло Варґа Пеле, котри за тоту наго­ ду уступел свой салаш. З. К. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

ОТРИМАНЕ ЗМАГАНЄ У ЛАПАНЮ РИБИ НА ДУҐОВ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЙЛЄПШИ БУЛИ САШО ВИСЛАВСКИ И ЕКИПА КОЛЯК 2 У рамикох 30. Спортских бавискох „Яша Баков” внєдзелю, 12. септембра, у Руским Керестуре отримане змаганє у лапаню риби на дуґов на хторим у екипней катеґориї перше место освоєли члени Здруженя спортских рибарох „Коляк”, а у поєдинєчней катеґориї найлєпши бул Сашо Виславски маганє було отримане медзи базеном и брану, уча­ ствовали 5 екипи, а у каждей екипи були по троме змагателє. Перше место завжал Сашо Виславски чия риба мала 15 000 ґрами, друге место припадло Йоакимови Джуджарови зоз рибу од 12 000 ґрами, а треце место завжал Яким Чапко, чия риба мала 4 990 ґрами. У екипней катеґориї, перше место освоєла екипа „ЗСР Коляк 2.” у составе - Сашо Виславски, Михайло Костелник, Владимир Гарди, други були „ЗСР Коляк 1.” у составе - Йоаким Джуджар, Златимир Рамач и Мирко Фекете, а треце место припадло екипи з Дюрдьова, „КУД Тарас Шевченко” у составе - Яким Чапко, Микола Кухар и Яким Корпаш. Штварта була екипа „Руски културни центер” з Нового Саду хтору творели - Никола Ґркович, Марко Шашороґа и Александар Исаков, а пияти були Вербащанє „Папивинґ ДОО” у составе - Иван Папуґа, Звонко Салаґ и Миро­ слав Ґубаш. После змагательней часци, предсидатель СЗСБ „Яша Баков”, Иван Папуґа, найлєпшим додзелєл дип­ ломи и медалї, а з тей нагоди уручел и подз екованє Славкови Мецекови з Руского Керестура, хтори помогнул у витворйованю проєкту подзвигованя бисти Яши Бакова у Дюрдьове 2019. року. Задовольни зме же зме отримали тото змаганє, понеже ше находзиме у чежкей финансийней ситуациї, бо нашо Здруженє нєт вецей хто би го финансо вал. На щесце, по дзепоєдних наших местох, ище вше можеме од домашнїх достац даяки пенєж же бизме отримали змаганє, понеже ми за змаганя можеме дац лєм 100 динари по змагательови , же бизме по конєц рока випочитовали шицких домашнїх - гварел предсидатель Спортского Зруженя Спортских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа и виражел наздаванє же ше и попри финансийних проблемох, найдзе способ же би ше спортски бависка, заш лєм, отримовали и надалєй. Здогаднїме, на позарядовей схадзки, хтора отримана 6. юния того року у Дюрдьове, принє-

З

ОТРИМАНА КОТЛЇКИЯДА, ПОБЕДЗЕЛИ КЕРЕСТУРЦИ Першого викенду у септембру у Рибарским доме отри­ мане змаганє у вареню рибового паприґашу на хторим участвовали 9 екипи, векшина з Керестура. Кажда екипа могла мац по 6 змагательох зоз єдним главним кухаром, а фахови жири того дня оценєл же найлєпши паприґаш уварела екипа под назву „Вербащанє” з Руского Керестура, у составе - Владимир Ґовля, Станко Вукович, Зоран Сарич, Раденко Ґоведарица и Александар Дудаш. 17. СЕПТЕМБЕР 2021.

шена одлука же би ше у ситуациї кед на рахунку СЗСБ „Яша Баков” будз е менєй од 10 000 динари, започало поступок гашеня того Здруженя. За шицких учашнїкох, на концу змаганя, бул обезпечени и полудзенок у Рибарским доме при базену. ■ Ан. Медєши

РУСКЕ СЛОВО 37

ІН Р ІР І^ в Ч ИНТЕРМЕЦО

Х Л А Д О К И ГОРУЦИ ТЕПШИ

За домашню пицу треба накуповац состойки хтори положице на пицу, а цесто ше лєгко прави и нє потребне даяке вельке искуство, досц лєм же бисце ше притримовали точних количествох Поступок готовеня: Найлєпше кед ше сухи состойки вимиша вєдно. До муки положиц пращок за печенє, лож ичку солї, а окреме до млєка положиц сухи квас, цукер, йоґурт и маслинов олєй. Зєдинїц сухи состойки зоз мокрима, и загнссц цесто. Цесто премасцце зоз олсйом и прекрице зоз найлоновим мещком, лєбо ф олию же би ше кус одпочинуло. Кед ше подуплус количество цеста то значи же го можеце розогнац таке вельке яку маце тепшу. Цесто розганяце зоз розвалку и зоз додаваньом кус олсю же би ше нє лїпло. Значи, хаснуєце олєй, а нє муку, цо окреме важне, бо так достанєце праве цесто за пицу. Тото количество достаточне за два тепши, за єдну векшу тепшу и єдну меншу. А хто волї ценше цесто можеце го подзелїц до двох векших тепшох. Кед сце ф ормовали цесто велькосци як тепша, на помасцену тепш у преложце и премасцце зоз кечапом, лєбо зоз купчу мачанку з парадичох. Найлєпше кед ше до тей парадичовей чечносци положа такои присм ачки, а окреме ориґано, бо кед є су­ хи та часто при єдзеню зна забегнуц до гарла, а так ше злу­ чи зоз чечносцу. Од горе кладзеце ш ицко цо дом аш нї лю бя: пица-саламу, ку-

1.1

38 РУСКЕ СЛОВО

Потребне: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

600 ґрами муки пращок за печенє мала ложичка солї децу маслинового олєю мали погар купчого йоґурту мали мещок сухого квасу 2 деци млєка велька ложка цукру кечап, лєбо купчи тетрапак на хторим пише мачанка з парадичи ■ присмачки ориґано, цеснок, мента...

лен, порезану колбасу, маслини, пошекану паприґу, младу кукурицу, печарки, лєбо тунєвину зоз конзерви, морски плоди... по власним смаку. Нормално, на концу шицкого посипац зоз потартим трапистом и упечиц на наймоцнєйшей тем­ ператури хтору маце на своїм шпоргету. Пре то­ ту високу температуру часто дахто зна повесц же пица нє може буц така смачна я к цо є упече­ на у специялних пецох хтору маю пицериї. Медзитим, состойки того цеста присподобени же би було смачне и у домашнїм готовеню. Пица ше пече 10-15 минути и готова є кед рубци на пици почню червенїц. Смачного!

17. СЕПТЕМБЕР 2021.

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Весна Медєши, Нови Сад

Тарт з малину, черніцу и вишню V

Цесто: Розмишац жовчки, пращок за печенє, соль и цукер. Додац муку и марґарин. Кед ше шицко зєдинєло, додац млєко же би цесто було мегчейше. Охабиц го дас 10-15 минути най одстої, прекрите з хлєбовку. Одрезац 1/3 цеста и охабиц за познєйше. Остаток цеста розогнац з розвалку и положиц печиц до округлей тепши котру сце пред тим намасцели зоз олєйом або марґарином. Я хаснуєм округлу тепш у пречнїка 25 центи чийо боки мож зняц. Цесто поджобац з видлїчку и положиц най ше пече дас 10 минути на 220 ступнї. Фил: У глїбшей шерпенки розмишац малини, чернїци и вишнї зоз цукром. О статок цеста Потребне котри зме охабели на початку За цесто: розогнац и поре■ 120 ґрам и м арґари ну зац на длуговасти узки пантлїки або масла ширини 2 центи. ■ 250 ґрам и м уки ■ пол лож и чки сол ї ■ 3 лож ки ц укр у ■ пол пращ ка за печенє ■ 2 ж овчки ■ 3-4 лож ки м лєка За ф ил: ■ 500 ґрам и малини, виш нї, чернїци (можеце полож иц д а я ку д р у гу о во ц по ж аданю ) ■ 2-3 лож ки ц укру ■ 2-3 лож ки ґр и с у ■ За укр аш ованє: ш лаґ лєб о м елки цукер

Виняц цесто зоз релни и перше ровном и рно посипац ґр и с по поверхносци. Вец додац розмишану овоц. По верху класц пантлїки зоз цеста, зоз розмаком од 2 центи, ф ормуюци украсну мрежочку. Врациц до релни и печиц дас 45 мину­ ти д ок нє поцеловеє горнє цесто. Кед ше тарт охладзи знєйце боки тепши и можеце го посипац зоз мелким цукром, лєбо украш иц зоз шлаґом. & 17. СЕПТЕМБЕР 2021

РУСКЕ СЛОВО

39

Ф6СТИРА/ ҐАСТРОНОМИЇ У НОРИМ САД36

ф о т о ґр л ф и я і 0557Р оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботП нї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґ­ рафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: гауо<!гизіпі@ атаіІ.сот.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34