Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXVI ЧИСЛО 38 (3907) НОВИ САД, 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

Фото: Владимир Дїтко

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0880P

Фотоґрафия: 1000P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох П на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ „МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ”

ИНТЕРМЕЦО ДОБРОДЗЕЧНИ ОГНЬОГАСНИ ДРУЖТВА

НОВИ СА Д

айстарше Добрoдзечне огньогасне дружтво у новосадским городским союзу основане 1872. року у Новим Садзе. На зачуваней поволанки на банкет зоз 1932. року, Добродзечна огньогасна дружба Нови Сад означовала 60-рочнїцу свойого иснованя, а приход од уходнїцох ше зберало за набавку новей опреми. Поволанка видрукована на трох язикох – по сербски, нємецки и мадярски. Тедишня Добродзечна огньогасна дружба преросла до огньогасней бриґади, алє и до Добродзечного огньогасного дружтва „Др Лаза Костич”. Тото Дружтво ноши мено по писательови Лазови Костичови понеже вон бул єден од сновательох Дружби, алє и подаровал огньогасцом будинок у хторим вони справели огньогасни дом у Улїци Йована

Суботича на числу 11, дзе и нєшка у тих просторийох Огньогасна бриґада, ДОД, алє и ОС Нового Саду и ОС Войводини. У огньогасним доме домерковано ше чува защитни шлеми и ище дзепоєдни стари справи яки ше дакеди хасновало кед ше виходзело гашиц огень. В. В.

2 РУСКЕ СЛОВО

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Владимир ДЇТКО, дописователь зоз Шиду

■ Тижньовнїк 4. Зоз Скупштини Новинарскей асоцияциї Руснацох

■ Нашо места 9. У Вербаше отримани Гуманитарни базар

■ Економия 12. Тлачидба сої у дюрдьовским хотаре

■ Духовни живот 14. Перша причасц у Руским Керестуре

■ Култура и просвита 16–17. Фестивал „Мелодиї Руского двору” у Шидзе

■ Дом и фамелия 19–22. И дзеци и родичи ше зрадовали школи

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Стана Канюх, Керестурска

■ Информатор 28–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. ФК „Русин” на верху таблїчки

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок꞉ Тамбуркови оркестер КУД „Дюра Киш” зоз Шиду Автор фотоґрафиї꞉ Владимир Дїтко

ПОБЕДЗЕЛ ФЕСТИВАЛ У Шидзе отримани ище єден Фестивал тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору”, у кус познєйшим септемберским термину место узвичаєного на початку авґуста. Тогорочни Фестивал бул 13. по шоре, но очиглядне же нє бул „баксузни” як цо символика того числа, алє праве напроцив. Вшелїяк же останє запаметане же то, после „Ружовей заградки”, перши наш фестивал хтори отримани у 2020. року. Кед ґу тому рахуєме и Централну шветочносц Националного швета Руснацох, од трох того року отриманих манифестацийох зоз Репрезентативного календара руских подїйох, два отримани у Шидзе. Важнєйше медзитим, же „Мелодиї Руского двору” цалком були присподобени ґу епидемиолоґийним обставином пре вирус корона. Обовязни маски и карсцелї за публику розпоредзени на дистанци по цалей порти Лєтней владическей резиденциї дали печац тогорочному Фестивалу. Пре спомнути причини, Фестивал бул ревиялного характеру и нє участвовали госцински оркестри руских дружтвох зоз других наших местох у Войводини, анї госци споза гранїци. Нє було анї провадзаци програми пред главним фестивалским вечаром. Алє, добра дзека и жаданє же би Фестивал отримал континуитет и то у ювилейним року кед орґанизатор Фестивалу Културно-просвитне дружтво „Дюра Киш” означує вельки ювилей, 100-рочнїцу иснованя, були ґаранция же „Мелодиї Руского двору” буду и отримани. Того року орґанизаторох послужела красна хвиля, та на лєтней бини у порти Лєтней владическей резиденциї ознова одгукли тамбурки и шпиванки домашнїх, алє и оркестрох сербского, словацкого и горватского КУД зоз Шиду, а зашпивали и госцински „Бикичанки” з Бикичу. У удатней програми хтора тирвала дакус вецей як годзину уживала публика, орґанизаторе и учашнїки. Нє завадзало анї же Фестивал нє бул змагательни, алє ревиялного характеру. Радосц уживаня у наступе, музики и шпиванки у тим нєизвесним чаше була векша. Найвисши представнїки Националного совиту Руснацох и локалней самоуправи у Шидзе провадзели Фестивал и так му зоз своїм присуством дали потримовку, а после длугшей павзи на „Мелодийох Руского двору”, зявело ше и сербске СКУД „Святи Сава” зоз Шиду хторе зоз сербскима народнима шпиванками и заварло Фестивал. А кед ше подцагнє смужку остава же на концу Фестивал победзел корону. А нарок, уж як будзе...

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Папуґа, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СКУПШТИНА НОВИНАРСКЕЙ АСОЦИЯЦИЇ РУСНАЦОХ

ВИБРАНE НОВE РУКОВОДСТВО И ПРЕДСТАВЕНИ БИЛАНС ДОТЕРАШНЄЙ РОБОТИ Новинарска асоцияция Руснацох основани 29. мая 2010. року. Од теди по нєшка седма сила нашей заєднїци прейґ Асоцияциї реализовала 22 проєкти. Просеково вецей як два проєкти рочнє, цо за нашу малу заєднїцу, а окреме новинарски еснаф при Руснацох, успих. У наступним периодзе, НАР будзе водзиц Ирина Гарди Ковачевич а схадзки Скупштини Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР), хтора отримана штварток, 10. септембра у просторийох НВУ „Руске слово”, сукцесивно отримани три скупштински зашеданя. Перша була порядна, 6. схадзка, друга, односно седма, була предвиберанкова и осма, виберанкова. На тим, поведзме, скупштинским дню НАР, вибрани нови предсидатель, як и члени Управного и Надпатраюцого одбору Асоцияциї. На порядней, Шестей. схадзки члени Скупштини прилапели Звити о роботи НАР, а тиж так и звити о финансийним дїлованю и Надпатраюцого одбору за 2016, 2017, 2018. и 2019. рок, а прилапени План роботи и Финансийни план за 2020. рок. На предвиберанковей, Седмей схадзки предложени кандидати за предсидателя Асоцияциї и членох УО и Надпатраюцого одбору. На Осмей, виберанковей, схадзки Скупштини НАР, за предсидательку Новинарскей асоцияциї Руснацох у наиходзацим мандату вибрана Ирина Гарди Ковачевич. До Управного одборувибрани Златко Рамач, Єлена Перкович, Мартица Тамаш и Блаженка Хома Цветкович, а до Надпатраюцого одбору Александра Живкович, Саня Маркович и Мария Тот. Новинарска асоцияция Руснацох формована праве у периуодзе кед ше у нашим явним живоце почало применьовац модел проєктного финансованя. Як и на каждим початку, нє було лєгко. – З початку таки способ финансованя бул шицким нєпознати, шицким бул новосц. Найвекша бриґа була як написац проєкт, а окреме хтора то идея прейдзе и достанє „желєне шветло” за реализацию. Медзитим, од 2012. року призначуєме успихи зоз нашима идеями и проєктами, бо нас потримали шицки компетентни институциї у Войводини и Городзе Новим Саду – гварела потерашня предсидателька НАР Мартица Тамаш. Потераз, од снованя, НАР достал 3 616 704 милиони динари. Скоро половка (40 одсто) вихаснована за порцию и коло 2 милиони на друкарски трошки, трошки правеня емисийох и прилогох и гонорари преподавачох и авторох и

НАЙЗНАЧНЄЙШИ ПУБЛИКАЦИЇ Окрем спомнутого проєкта „Руски портал култури”, треба визначиц видавательну дїялносц НАР. Потераз видати кнїжки: „Йован Хранилович – Прилоги розуменя єдного живота”, др Владимир Барович и др Дюра Гарди, „Йован Хранилович – чловек злучованя” др Владимир Барович и мср Соня Поткозарац, „Авторки у рускей литератури” НАР, моноґрафия „Гласи и часи – 70 роки Рускей редакциї Радио Нового Саду” и моноґрафия о Ирини Колєсар „Ирина Колєсар – парадиґма правдивей уметносци”.

4 РУСКЕ СЛОВО

сотруднїкох. У 2020. року Явна медийна установа РТВ Войводини уплацела средства за пияте „Слово младих” проєкт сериялу oд 12 емисийох, за кельо подписани контракт.

Фото: В. Вуячич

Медзи иншим, як пише у звиту о дзешецрочней роботи, НАР участвовал на рижних конференцийох, и видал пейц кнїжки. Кед слово о проєктох, шейсц були едукативни, три були радийни проєкти, штири телевизийни од хторих єден векши (документарни сериял од 12 емисийох). Потим, ту и You tube проєкти, а зоз отвераньом сайта www.nar.org.rs, реализовани ище два проєкти. На шицких проєктох участвовали вецей як шейдзешат особи, цо значни процент активних у руским новинарстве. За дзешец роки доброго ґаздованя НАР у маєтку ма єден лап топ, два друковачи и єден гард диск хтори ше хаснує за потреби Асоцияциї и информованя нашей заєднїци. Єден од ношацих проєктох НАР хтори розпочати то Руски портал култури. – „Руски портал култури” место на хторим мож найсц шицко о наших визначних творительох. Одкеди зме розпочали проєкт зазаначели зме вецей як 120 мена наших дїячох хтори творели остатнї 120 роки. Портал досц нащивени, а хасную го и припаднїки сербскей заєднїци. Розуми ше, портал двоязични. Но, кед уж слово о посцигнутим, мушим надпомнуц же ше нїхто нє наздавал же то будзе так и же досц того поробене – гварела єдна зоз снователькох НАР Єлена Перкович. Розпочати инициятиви и проєкти НАР планує предлужиц, а можебуц и прешириц поля свойого дїлованя – Конкретни плани за тот рок ище нє принєшени. Алє кед так предлужиме роботу, наступни период будзе тиж успишни. Но, мушим надпомнуц же очекуєм нови идеї, окреме од младих новинарох у наших медийох. По моїм думаню язик би требал буц приоритет и догварка коло язика хтори ше хаснує у информованю би требала буц прилапена и випочитована – нагадла нова предсидателька НАР Ирина Гарди Ковачевич дзепоєдни будуци приоритети асоцияциї руских новинарох.■ А. Паланчанин 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ЕЛЕКТРОНСКА СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ФОРМАЛНО ПОТВЕРДЗЕНИ ОДЛУКИ ВИВЕРШНОГО ОДБОРУ Осма порядна схадзка Националного совиту Руснацох отримана електронски у термину од 8. по 11. септембер, а на нєй формално потвердзени скорейши одлуки Вивершного одбору нашого Совиту. Од 19 членох Совиту на електронскей схадзки участвовали 12, хтори и потвердзели одлу-

ки Вивершного одбору зоз його остатнєй схадзки хтора була у маю. Одлуки ше одноша на даванє предкладаньох за розподзельованє средствох по покраїнских конкурсох и єдного републичного дзе участвовала и наша заєднїца (о чим зме благочасово писали), як и о других його одлукох котри по закону шлїдза тому целу. Як толкую у Служби Националного совиту Руснацох, за таку форму схадзки одлучене после телефонских консултацийох зоз правну службу у Министерстве за державну управу и локалну самоуправу, односно сектором за национални меншини, хтори предложел же би схадзка нє була физично отримана пре епидемиолоґийну безпечносц, а же би заш лєм було сполнєне тото цо предписане зоз Законом и Статутом, же ше порядну схадзку Совиту муши отримац найменєй раз у шейсцох мешацох. Понеже остатня, порядна схадзка нашого Совиту була 14. марца того року, бул остатнї час за нове сходзенє. Як у поволанки за електронску схадзку членом потолковал и предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, актуални питаня хтори вимагаю схадзку „на живо” пре подложносц дискусиї, нє урґентни за швидке ришованє и одлучованє, та можу почекац по конєц рока, кед ше вшелїяк будзе мушиц отримац и порядну „живу” схадзку Совиту. М. А. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ЧАРНА ГОРА – ФАКТИ ЗА РИПЛИЯ Верце, лєбо нє, як тераз ствари стоя, ДПС Мила Дюкановича и його коалицийни партнере нє буду формовац нову Владу Републики Чарней Гори. Funny fact: хиби им єден мандат за векшину у Скупштини, алє о тим познєйше. За дакого хто 30 роки нєпреривно бул на власци як премиєр, предсидатель, министер и так далєй, то велька пременка. Правда же Дюканович остава предсидатель Чарней Гори и же нова Влада и вон буду мушиц сотрудзовац, алє за дакого зоз таким искуством у политики то вироятно нє будзе вельки проблем. Окрем самого факту же нє победзел, ту интересантни ище два ствари. Перша же после телїх рокох Мило страцел власц на виберанкох, а нє на улїци, и то саме по себе лекция зоз демократиї за тот наш простор. У шоре, було у тим бависку вецей бавячох, а нє лєм чарногорски политични партиї, алє и фактори з боку хтори уплївовали, прицискали, лобирали, водзели рижни кампанї, алє конєчни резултат цалей тей приповедки леґална змена на виберанкох. Друга интересантна ствар же, знова после телїх рокох, Дюканович досц швидко, уж у поствиберанковей ноци припознал пораженє. Правда, нєдзечнє, були орґанизовани протести, споза хторих официйно нє стої ДПС, алє нє було физични зраженя медзи симпатизерами власци и опозициї хтора постава власц. Най ше тераз врацим на гевтот єден мандат. У дзепоєдних державох би то за власц нє бул проблем, дахто би одспал, роздумал, дакус побешедовал и посовитовал ше зоз даским и одразу би ше освидомел же цали живот блукал у политичних водох и же праве ДПС процив хторого ше борел, у ствари, права опция. З тей нагоди сом, медзитим, нє сиґурни же ше то случи у Чарней Гори. Правда, власц ма средства, нагоду и мотив, алє думам же тераз ситуация пребарз деликатна же би ше дзека народу меняла на силу, лєбо „спод жита”. А цо ше новей чарногорскей власци дотика, за шицких хтори обчековали же ше тераз случи нє знам цо, єдно вельке sorry. Странки хтори маю векшину наявели же буду почитовац медзинародни контракти и обовязки. То значи же ше евро-атланска интеґрация Чарней Гори предлужує и же нє будзе нїякого наглого обрацаня ґу Сербиї и, ище менєй, ґу Русиї. Шлїдуюци рок лєбо два, нє буду вообще анї бешедовац о „одпризнаваню” Косова, а вельке питанє чи о тим дараз ознова будзе бешеди. Кед ше шицко тото поздава и пооднїма, цо за нас знача тоти „историйни” виберанки у сушедней держави? Реално, окрем прешвеченя же кажда власц кеди-теди може буц зменєна, цо зме и сами видзели 5. октобра, нїч окремне. За Чарногорцох медзитим, то вельо векша ствар: за нїх єдна ера закончена и почина нова – ера зменлївосци власци. Вони тераз маю нагоду за свой 6. октобер, а чи ю вихасную лєбо нє, то цошка цо наисце завиши лєм од нїх. Тото цо бим их щиро порадзел на основи нашого власного искуства, кед ю тераз нє вихасную, чежко же ю знова достаню. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ЗОЗ РОБОТИ ЛОКАЛНЕЙ АКЦИЙНЕЙ ҐРУПИ „ШЕРЦО БАЧКИ”

ПРИЛАПЕНА СТРАТЕҐИЯ ЗА ТРИ РОКИ Скупштина ЛАҐ-у „Шерцо Бачки” концом aвґуста того року на он-лайн схадзки прилапела Локалну стратеґию руралного розвою ЛСРР за период 2020˗2023. рок. Члени ЛАҐ-у и вецей здруженя гражданох зоз Руского Керестура, хтори тиж потримали Стратеґию. Пре терашню епидемиолоґийну ситуацию Управни одбор Локалней акцийней ґрупи ЛАҐ-у принєсол одлуку же би ше члени ЛАҐ-у он-лайн вияшнєли о новей Стратеґиї, а тото право вихасновали 32 од 55 членох. Пред тим Ґрупа за планованє у хторей Марян Иванов, Наталия Емейди и Миряна Дюрич одобрели ЛСРР, а єй нарис пред тим, од 30. юлия по 17. авґуст бул на явним увиду. Стратеґия облапя вецейнїсту анализу подруча, плани розвою и приоритети дїлованя и ма 15 предкладаня проєктох хтори роздзелєни до трох приоритетних обласцох – защита животного штредку, желєна економия, та поднїмательство и туризем. По словох менаджера ЛАҐ-у Бояна Ковача, прилапйованє ЛСРР значни крочай за тоту орґанизацию хтора облапя здруженя зоз општинох Кула и Вербас. Вона и плод

вецемешачней роботи и анґажованя єй членох. – Наздаваме ше же витворенє проєктох злєпша квалитет живота у шицких 14 населєних местох хтори облапя ЛАҐ – гварел Ковач. У роботи на Стратеґиї участвовала и членїца УО ЛАҐ Славица Катона з Руского Керестура. Вона предсидателька Здруженя женох „Байка” хторе член ЛАҐ, попри других керестурских здруженьох, а то Туристичне здруженє, Ремеселнїцке и приватних поднїмательох, паприґарске, рибарске, спортске дружтво и други. З тей нагоди приношеня Стратеґиї, Катонова виявела: – Тот документ по своєй природи общого характеру, и релативно є краткорочни, алє учишлєл числени проєкти хтори и ми як здруженя предкладали и хтори велї уж и витворюєме вецей роки. Но, же би ше за їх реализованє могло конкуровац и лєгчейше дойсц до средствох, як на домашнїх так и на конкурсох Европскей униї, тот документ бул нєобходни. Мило нам же и шицки проєкти хтори предложели нашо керестурски здруженя постали состойна часц тей Стратеґиї – гварела Катонова. М. А.

У ВЕРБАШЕ

ПРОЄКТ „ЗМЕНШАНЄ РИЗИКУ ОД ПРИРОДНИХ КАТАСТРОФОХ” У орґанизациї Каритасу Епархиї Св. Миколая отримане у Вербаше, пондзелок, 14. септембра, едукативне преподаванє у рамикох реализациї проєкту „Зменшанє ризику од природних катастрофох”, котри ше запровадзує у сотруднїцтве зоз Сектором за позарядово ситуациї и Канцеларию за явни укладаня Влади Сербиї. Преподаванє отримане за поверенїкох и заменїкох поверенїкох за обласц безпечносци у явних подприємствох, орґанох локалней самоуправи и гражданских орґанизацийох. – Потолковали зме одвичательним людзом яки їх обовязки и задатки у позарядових ситуацийох, котри реґулує нови Закон о зменшаню ризику од катастрофох и управяню з позарядовима ситуациями. Кажда општина, кажда месна заєднїца, лєбо явне подприємство, муши мац по єдного пове-

Фото: vrbas.net

6 РУСКЕ СЛОВО

ренїка и заменїка поверенїка за обласц безпечносци, з ясно дефинованима обовязками и задатками у случаю елементарних нєпогодох, спрам прилапених правилнїкох. Проєкт финансує Каритас, тирва од 2015. року, и наш циль нащивиц и зоз новима обовязками упознац цо векше число локалних самоуправох, явних подприємствох и установох – гварела фахови сотруднїк Каритасу Драґана Остоїч, котра водзела едукацию. Госцох зоз Каритасу и учашнїкох преподаваня привитал заменїк предсидателя општини Вербас Милан Ґлушац, котри визначел же сотруднїцтво локалней самоуправи и тей гуманитарней орґанизациї тирва уж роками. – Тото лєм приклад одличного сотруднїцтва медзи явним и цивилним сектором, а едукация на котрей зме мали нагоду присуствовац лєм нови крочай у змоцньованю одношеньох општини Вербас и Каритасу. У предходним периодзе, зоз заєднїцкей инициятиви, вишла и Каритасова значна потримовка вербаскому Общому шпиталю под час пандемиї, кед донирани 30 тисячи еври за опрему хтора ше хаснує у борби процив корона вирусу. Зоз тим преподаваньом жадаме обучиц наших людзох же би правилно поступали у чежких хвилькох и позарядовох ситуацийох. Нови знаня нам важни и за водзенє Одбору за позарядово ситуациї и защиту животного стредку у рамикох Стаємней конференциї городох и општинох, котри тераз водзи општина Вербас – гварел з тей нагоди Ґлушац. О. Р. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ПОСТАВЯНЄ ВОДОВОДНИХ ЦИВОХ У КОЦУРЕ

РОБОТИ ИДУ ПО ПЛАНУ Вибудов водоводу од „Водозахвату” у Вербаше по Савине Село, хтори длугоки коло 14 километери, предлужує ше зоз поставяньом водоводних цивох през Коцур. Циви уж поставени през векшу часц валала, а тераз ше роби на виходзе зоз Коцура ґу Савиному Селу. Вибудов транспортного цивоводу окончує фирма „Ґрадитель НС”, чийо роботнїки и механїзация каждодньово робя же би роботи, хтори почати робиц штредком юлия, були закончени як плановане. Цали проєкт ше реализує дзекуюци програми под назву „Помоц водоподмирйованя и канализациї у општинох стреднєй велькосци у Сербиї”. Учашнїки у проєкту Нємецка розвойна банка KFW и фирма „Setec Engeniring” у сотруднїцтве зоз општину Вербас и Явним комуналним подприємством „Комуналєц”.

Предвидзена вибудов двох цивоводох, єден Вербас–Коцур–Савине Село хтори длугоки 14 километери и други цивовод Коцур–Змаєво–Равне Село–Бачке Добре Польо хтори длугоки 18 километери. На тот способ будзе заокружена водоводна мрежа шицких валалох и повязана зоз централним „Водозахватом” у Вербаше, одкаль шицки ґаздовства на териториї вербаскей општини буду доставац квалитетну воду за пице. Паралелно зоз тима роботами, будзе ше преширйовац и капацитет „Водозахвату” у Вербаше. Роботи ше найвецей окончую блїзко при драгох, та ше апелує на шицких учашнїкох у транспорту же би були осторожни и сцерпезлїви. О. Р.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ОПШТИНА ВЕРБАС

ДО ХОТАРОХ ПО НОВИХ ДИЛЬОВОХ

КОНКУРС ЗА РЕҐРЕСОВАНЄ ТРОШКОХ ПРЕВОЗУ СТРЕДНЬОШКОЛЦОХ

Уж даскельо роки општина Жабель потримує ушорйованє дильовох, та прешлого тижня почало ровнанє дильовох у Ґосподїнцох. Предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич, надпомнул же ше роби о новим моделу ровнаня дильовох, такволаней циментовей стабилизациї, котра робена и влонї, а указала ше як добра, та принєшене ришенє же би ше и того року дильови поробело праве на таки способ. Вредносц тих роботих вецей як 10 милиони динари, а роботу финансовали Покраїнски секретарият за польопривреду и Општина Жабель. Плановане поровнац дильови у шицких штирох местох тей општини, та ше после Ґосподнїнцох планує робиц у жабельским, дюрдьовским и чуроґским хотаре. Л. Кх. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

Општина Вербас розписала Конкурс за реґресованє трошкох автобусного превозу у медзигородским транспорту за школярох стреднїх школох. Стредньошколци хтори биваю на териториї општини Вербас можу витвориц реґресованє превозу у цалосци. На часточне реґресованє маю право школяре хтори путую до стреднєй школи звонка териториї општини, лєбо маю право на подмирйованє трошкох змесценя у дому, и на одредзену часц плаценя кед су жедляре, тельо кельо кошта змесценє у дому и на викенд-карти за школски 2020/2021. рок. Виплацованє будзе зоз буджету Општини Вербас за период од октобра 2020. по юний 2021. року. Право на реґресованє до 100 одсто можу витвориц школяре котри доставаю дзецински додаток, социялне надполнєнє, дзеци погинутих борцох, воєних инвалидох, лєбо цивилних воєних инвалидох, як и дзеци зоз завадзанями у розвою и дзеци без родичох. Реґресованє до 70 одсто можу витвориц дзеци хтори маю єдного

родителя, зоз приманями хтори 20 одсто векши од цензусу за дзецински додаток за фамелиї з єдним родительом, перши школяре у фамелийох дзе єст вецей школярох путнїкох котри маю дзецински додаток, як и дзе обидвойо родичи нєзаняти. Право на потримовку 60 одсто суми можу витвориц школяре котри мали одлични успих у предходним периоду школованя, а право на 50 одсто попусту на мешачну карту маю хаснователє дзецинского додатку, школяре зоз статусом вибеженцох, як и школяре у фамелийох дзе єст вецей путнїкох, а хаснователє су дзецинского додатку. О праву на безплатни, лєбо реґресовани трошки превозу школярох стреднїх школох ришує компетентни орґан Општинскей управи Вербас, на основи датей вимоги родичох на основи явного конкурсу, котри розписала Општинска управа, по предписаньох о общим управним поступку. Шицки инфорациї о конкурсу мож найсц на сайту Општини Вербас. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРАВИ ШЕ ОГРА ДУ КОЛО ГАЛИ

Koло будинку Спортскей гали у Руским Керестуре, початком септембра почало ше класц ограду, та будзе обезпечени уход до того будинку, а и до Школи „Петро Кузмяк”. Робота би мала буц закончена по конєц мешаца. Тоту ше инвестицию витворює зоз заєднїцкима моцами, та з найвекшей часци роботу финансує Месна заєднїца, коло 150 000 динари, Школа „Петро Кузмяк” дава майстрох хтори правя желєзну ограду и капури, а ЯКП „Ру-

ском” дава будовательни материял, шлюнок, писок и цимент. По словох предсидателя Совиту МЗ Владимира Олеяра, зоз тоту инве стицию буд зе обезпечена и гала, и школа, и зопарти рижни можлїви вандализми хтори ше случовали коло тих будинкох. Капури коло гали буду отворени од рана же би школяре и заняти могли тадзи преходзиц до школи, як и спортисти до гали, а на ноц ше капури будзе замикац. М. А.

АКЦИЯ ЗМИВАНЯ ВОЙВОДЯНСКЕЙ УЛЇЦИ У ДЮРДЬОВЕ

ВЕЛЬКИ ПРАХ НА ДРАЖЕ Початок сезони тлаченя сої и слунечнїку и роботох на полю, вше вецей польопривредни машини хтори иду през валал, зоз собу принєсоли спокуси жительом Войводянскей улїци у Дюрдьове. На уходзе до Телепох зоз

„церковного друмуˮ, ше назберало вельо праху котри ше дзвигал до воздуху и завадзал жительом тей улїчки котри и порушали тоту акцию. Жителє замодлєли людзох зоз Месней заєднїци же би им помогли и ришели тот проблем. Месна заеднїца Дюрдьов у сотруднїцтве зоз Добродзечним огньогасним дружтвом Дюрдьов упишно орґанизовали акцию и змили прах зоз драги. У акциї участвовали троме огньогасци, а вельку помоц мали и од жительох Войводянскей улїчки. – Дзечнє зме ше одволали на тоту акцию и помогли зме людзом, котри мали вельки проблем пре прах. Мило нам же маме нагоду помагац и на таки способ. Месна заєднїца дала гориво, ми насипали води до цистерни и дали зме ше до акциї, котра тирвала коло штири годзини – гварел добродзечни огньогашец Милош Малеш. Л. Кх.

ЯКА БУДЗЕ ЖИМА?

ЯК И ПРЕД ДАСКЕЛЬОМА РОКАМИ

ШЛЇВКА ОЗНОВА КВИТНЄ

ПОТОК ШИДИНА БЕЗ ВОДИ

Кед з єшенї ознова дакус квитнє овоц, гуторело ше же будзе длугока и жимна жима, алє тераз, якошик шицко иншаке, та хто зна. Половка септембра, а у єдней загради у Шидзе призначели зме же стебло шлївки на даєдних конарох ма нове лїсце и квитки, як кед би була яр... Вл. Дї.

Длуго нє падало, жем ше висушела, та и поток Шидина остал без води. Нїч нєзвичайне кед длужей нєт дижджу, та поток цалком пресуши. Таке ше случело и пред даскельома роками. Метеоролоґове наявюю же будзе падац концом тижня, та вода будзе знова чечиц у потоку, а кельо єй будзе, увидзиме. Вл. Дї.

8 РУСКЕ СЛОВО

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ГУМАНИТАРНИ БАЗАР У ВЕРБАШЕ

НАЗБЕРАНЕ 410 ТИСЯЧИ ДИНАРИ У центру Вербасу, на Площи Николи Пашича, всоботу, 12. септембра, отримани гуманитарни базар, дзе зоз добродзечних прилогох, од купованя рижних продуктох и услугох за лєм даскельо годзин назберане 410 тисячи динари, котри буду дати за лїченє малей Лани Йованович. Як сообщели орґанизаторе, зберанє донацийох и воланє спонзорох тирвало даскельо тижнї, а идея була же би тот базар бул дзецински. Були обезпечени надути бависка як замки за розвагу шицких дзецох, правени фризури и рисоване по тварох зоз фарбами, цо дзецом барз интересантне. На даскелїх штандох заинтересовани могли купиц домашнї колачи, лакотки, алє и овоц, воду и соки, а гражданє найвецей донирали бависка, кнїжки и инше. Орґанизована була и

богата томбола за шицких учашнїкох, котрим купени лїстки за томболу були донация, а гражданє донирали и пенєж за Ланово лїченє. – Дзекуєме шицким, котри помогли же би ше тота акция удала и же зме указали же вєдно можеме помагац. Вериме же то лєм початок, обчекуєме од шицких же ше будземе вєдно бориц и же у каждей нагоди укажеме же зме гумани – наведзене у сообщеню орґанизаторох. Най здогаднєме, Лана ше похорела од чежкей и смертельней хороти, за котру єст лїк, алє кошта вецей як 2 милиони долари. Чежка животна приповедка того малкого дзивчеца порушала числени акциї, предаванє и лицитицаї ширцом нашей жеми же би ше цо скорей назберало потребни пенєж. О. Р.

ИНВЕСТИЦИЇ У ҐИМНАЗИЇ „САВА ШУМАНОВИЧ” У ШИДЗЕ

УКЛАДАНЯ ЗА ШПОРОВНЕ ОШВИЦЕНЄ Ґимназия „Сава Шуманович” у Шидзе нєдавно достала средства од Покраїнского секретарияту за енерґетику за ришованє проблема енерґетскей ефикасносци. Як нам гварела директорка Нада Хромиш Аничич, Ґимназия достала 2,9 милиони динари, а локална самоуправа за исту потребу опредзелєла ище 1,5 милиони динари. – З тим пенєжом у цалим будинку поробиме нове шпоровне лед-ошвиценє, а лєм инсталованє рефлектоох у физкултурней сали будзе коштац милион динари. Вонкашнї рефлектори коштаю 500 000 динари, а и до шицких учальньох и просторийох будзе покладзене лед-ошвиценє, а потим ше будзе мушиц обилїц повали – гварела директорка Хромиш Аничич. Вона додала и же Ґимназия прешлого року виробела енерґетски пасош, а Покраїнски секретарият за енерґетику за тот елаборат опредзелел 300 000 динари. По елаборату би ознова требало пременїц и ПВЦ-облаки, хтори пред 17 роками покладзени, алє тота инвестиция будзе мушиц причекац щешлївши часи. Кед слово о енерґетскей ефикасносци, водзи ше рахунку и о зогриваню вкупно 2 500 квадратних метерох поверхносци у школи, хтору ше зогрива на олєй за зогриванє. Планує ше же би ше зогриванє пременєло на пелет, медзитим, ту єст проблеми. – Барз нам нєзґоднє як лаґеровац пелет до пиньвици, бо бизме то мушели робиц з двора, а пред тим би превозка мушела прейсц прейґ приватней парцели, цо досц компликоване. Тиж и кед би требало пременїц пец за зо18. СЕПТЕМБЕР 2020.

гриванє и покласц нови, то знова компликоване, бо бизме мушели валяц часц мура, же би то поробели, а то и ризик и драге – гвари директока Ґимназиї и ище додава же Покраїнски секретарият за образованє прешлого року опредзелєл 260 000 динари за реконструованє видео надпатраня. Цо ше дотика нового школского року, вон у тей образовней установи почал на час и зоз запровадзованьом шицких епидемиолоґийних мирох, а настава ше одвива спрам препорученьох ресорного минстерства. Бриґує, медзитим, же ше з рока на рок зменшує число школярох у Ґимназиї. Пред двома роками их було 440, а тераз ше число зменшало на 420, а причина же ше цали фамелиї з дзецми виселюю на роботу до иножемства. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

ЕКОНОМИЯ ЯНШИКОВА ФАМЕЛИЯ З ЛАЛИТЮ ПРОДУКУЄ МЕД

ЧЕЖКИ РОК ЗА ПЧОЛАРОХ, ПОНЕЖЕ МЕДУ НЄТ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Тот рок за пчоларох, по словох фаховцох, на уровню елементарней нєпогоди, яки нє запаметани остатнї 50 роки. Пчоларе прето обчекую помоц од держави же би прикармели и зачували свойо дружтва жимских пчолох, а тиж и прето же вельке число пчоларох нє будзе мац анї нєобходни минимум меду за отримованє пчолох СУБВЕНЦИЇ И ВИГОДНОСЦИ – Од держави ше достава субвенциї 800 динари по кошнїци. За 4-5 роки субвенциї поросли за коло 40 одсто, а маме и попусти коло 50 одсто на рижни материяли кед нам одобра субвенциї. Цо ше одкупу и цени меду дотика, зоз тим нє маме таки проблеми як скорей. Одкеди отворени погон „Наш мед”, цени вельо векши, аж и дупло, понеже нам накупци дотераз спущовали цену.

10 РУСКЕ СЛОВО

ре нєвигодни хвильово обставини того року под час квитнуца, цалком виостало напасанє пчолох на баґрену, на слунечнїку зазначени барз слаби резултати, найнєвигоднєйши у остатнїх 50 рокох, а вельо менша продукция од просеку зазначена и на лїпи. О продукциї меду и других активносцох у кошнїци, як и о тим кельо позарядови стан и епидемия з вирусом Ковид-19 уплївовали на роботу пчоларох, бешедовали зме зоз Салейом и Снежу Яншиковима, малженску пару зоз Лалитю. Сале ше зоз хованьом пчолох занїма уж дзевец роки, а пчоларске ґаздовство превжал од свойого оца, вецейрочного успишного пчолара, у хторим му уж вецей роки помага и супруга Снежа. – Того року барз слабо було меду. Вироятно пре жимнєйшу хвилю, а и пре хемию з хтору ше пирска на полю. Скорей, поведзме, у житу було рижни квитки, як били вашилєц хтори знал добре медзиц. Пре пирсканє, таких и подобних рошлїнох вецей нєт, беґельчики ше коши и пирска, та и там пчоли нє маю пашу. Слунечнїк того року барз слаби, лїпа дала досц добре, алє баґренового меду нєт. Баґрен того року нє квитнул пре нїзку температуру, витор осу-

шел нектар, а кед жимно, вец и древо поцагує назад тот сок – толкує Сале. ЦЕНА ДОБРА На тото, же яка ситуация озбильна, указує и факт же ше на наших просторох пред коло 20 роками могло достац и 40-50 кили меду, а тераз лєм даскельо кили по кошнїци. Подобно и у других европских державох. Мадярска, як найвекши вивознїк меду у Европи, вообще нє ма баґренового меду, а и у других державох ситуация нєвигодна. – Того року сом мал коло 10 кили меду по кошнїци. Кед поровнам зоз периодом од пред, поведзме, шейсцома роками, кед сом мал у просеку коло 40 кили по кошнїци, можем повесц же тот рок бул досц подли. Но, и попри тим, циль ми бул же бим мал меду за свойо стаємни муштериї, же бим их нє страцел, понеже ми требало коло 4-5 роки же би здобули довириє до мнє и же би почали куповац од мнє мед, а найвецей меду предам праве на керестурским пияцу – приповеда Яншик. Цени меду на тарґовищу рошню з дня на дзень. Влонї одкупна цена лїпового меду була 2,3-2,5 евра за килу, а тераз є уж дупло векша. Тих дньох цена баґренового ме18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ду була 5,81 евро за килу, а цена будзе найвироятнєйше и роснуц. Причини за радованє пчоларох нєт, бо нєт анї меду на предай, а на тарґовищу ше понука евентуални прешлорочни резерви, углавним пре потреби укладаня до прикармйованя жимских пчолох. – Цена баґренового меду на велько тераз коло шейсц евра. Союз пчоларских орґанизацийох Сербиї (СПОС), понеже у Рачи отворел нови погон „Наш мед”, понука векшу цену, та и накупци меду муша тераз понукнуц векшу цену. Цена баґренового меду коло 700 динари кед ше го предава на велько, а на пияцу таки мед муши буц коло 900 динари. Цена за други файти меду нїзша, од 2-3 евра на велько, а понеже ми предаваме на мало, найважнєйше ми же бим мал меду за муштериї на пияцу хтори одо мнє купую, понеже раз кед страциш муштерию, чежко ю ознова врациц. У сущносци, меду за пияци єст, алє за предаванє на коштац 350 динари за килу. Друге на цо треба обрациц увагу, то декларация на амбалажи на хторей часто пише велько нє – приповеда наш собешеднїк. „пекарски мед”, або „мед за кување”. Таки мед може буц ПРЕДАВАЛО ШЕ И КЕД БУЛ ПОЗАРЯДОВИ СТАН за варенє або печенє, алє вон нє таки здрави як природни. Найлєпше би за людзох було кед би куповали мед од Пре забрану рушаня под час епидемиї з вирусом коро- локалних пчоларох, а нє од фирмох хтори предаваю фална, вельке число пчоларох нє могло обиходзиц свойо ко- сификовани мед, полни рижних додаткох, цукрох. Прошнїци у ключним мешацу за пчоли. Вельки неґативни дукователь ма досц трошки, та цена муши буц векша. – пошлїдки ше теди наявйовало як за пчоларох, так и за приповеда Яншик. овоцарох. СПОС ВЕЛЬО ЗРОБЕЛ ЗА ПЧОЛАРОХ – Думал сом же пре корону, односно пре забрану рушаня, прецерпим вельо векши финансийни чкоди кед у питаБорба СПОС-у же би ше либерализовало проблем реґню предаванє меду, понеже и пияци були позаверани, а мнє вони основне жридло приходох. З почаку предаванє истрованя обєктох за пакованє меду на польопривредишло чежше, алє кед рушело предаванє прейґ интернету, а ним ґаздовстве у складзе зоз предписанями у Европскей понукнул сом и приношиц мед на хижну адресу, теди люд- униї почала ище 2007. року и тирвала полни 12 роки. Зоз зе почали вше вецей волац. По законченю позарядового приношеньом нового Правилнїка реґистрация простористану пре корону, предаванє меду ше ище баржей звекша- йох у ґаздовстве поєдноставена, алє и обовязна. Фаховци зоз погону „Наш мед”, хтори и отворел ло. Вироятно людзе чули же мед и прополис здрави, а у тим периодзе шицки почали вецей водзиц рахунку о здра- СПОС, од 10. авґуста обиходза пчоларох и такой фотомевю. Кед поровнам зоз прешлим роком тот марец–април ми трийно беру прикладнїк превидносци меду. Перши информациї указую же резултати барз добри, а даєдни прибули за 20-30 одсто лєпши – гвари Сале. Под час епидемиї з вирусом корона, як гварел наш со- кладнїки и барз квалитетни. Збирни прикладнїк ше побешеднїк, було и векше поглєдованє за медом, алє по тим посила до нємецкей референтней лабораториї „Инйого словох, на тарґовищу мож найсц и вельо фалсифи- тертек” у Бремену, хтора акредитована за квалитет меду кованого, нєквалитетного меду. А о тим як таки мед пре- у Европи, а обчекує ше позитивни оцени нашого меду. – Цо ше дотика сертификату же бим могол предавац познац, гвари: – Фалсификовани мед найшвидше препознаме по це- мед, ношел сом мед на анализу до Зомбора, и достал сом ни, понеже поведзме чисти баґренов мед нїяк нє може допущенє. Тераз робим же бим достал РС число хтори представя реґистровани обєкт пчолара, и зоз тим числом ше наступа на тарґовищу и муши буц виписани на дунчику. Зоз тим числом треба обезпечиц санитарни просториї и рижни други стандарди, алє то шицко кед продукователь ма вецей од трох тонох меду. За тих цо маю менєй, як я, за нас нє таки високи стандарди. У каждим случаю, мири ше досц пооштрую, та у будучносци будзе чежше достац допущенє за предаванє меду. Но то важи за вельких продуковательох, як сом спомнул, за тих цо маю вецей як 3 тони меду. Кед ше достанє тото РС число, вец ше може тарґовиц и зоз предавальнями здравей поживи и теди пчолар виєдначени зоз гоч хтору фабрику за пласман меду, и то без дополнююцих трошкох – закончує Сале Яншик.■ 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ТЛАЧИДБА СОЇ У ДЮРДЬОBСКИМ ХОТАРЕ

УРОЖАЙ МЕНШИ ЯК ВЛОНЇ Продукователє сої у Дюрдьове ше того року нє можу похвалїц зоз добрим урожайом, а причина же хвиля нє одвитовала розвою тей польопривредней рошлїни. Одкупна, аконтна цена, за тераз, 40 динари

р була сушна, зоз мало дижджу, лєто пременлїве зоз частима паданями, а така хвиля нє одвитує анї сої, анї слунечнїку. Продукователє гваря же ше урожай и квалитет зарна розликує од поля до поля, по тим мож видзиц дзе спадло векше, а дзе менше количество дижджу. У даскельо остатнїх рокох на подручу Дюрдьова спадло менше количество дижджу, котри, попри тим, ище и барз нєровномирно розпоредзене през рок. Тиж нєвигодне зявенє и же ше сушни периоди случую з рока на рок у розличних рочних часцох, а того року завадзало и же длугши период после шатви сої нє спадла анї капка дижджу. На парцелох дзе жимска влага була добре зачувана, после садзеня сої зарно ровномирно зишло, рошлїни ше почали розвивац, алє пре нєдостаток дижджу барз длуго лєм веґетирали (слабо росли). На таких парцелох маме урожай котри зменшани до 30 одсто, а и зоз тим урожайом польопривредни продукователє у тим року можу буц задовольни. З другого боку, на парцелох на котрих пре нєадекватни обробок жеми жимска влага нє зачувана, после садзеня було нєровномирне зиходзенє рошлїнох. На таких парцелох маме подруценє урожаю 50 одсто и вецей. ПОЧАЛ ОДКУП Перши кочи зоз сою на одкупни места почали присциговац початком септембра и одкуп у Дюрдьове ище вше тирва. – Почало ше одкупйовац вчасни сорти сої як цо аполо, а помали сцигую и познєйши сорти рубин и паладор. Урожаї сої того року у дюрдьовским хотаре рушаю ше од 1 200 по 2 000 кили по ланцу. Тогорочни зарна сої досц сухи, та влага од 8 до 11 одсто, а примишки коло 13. У валалє єст вельо комбайни за тлаченє, так же людзе нє че-

12 РУСКЕ СЛОВО

каю длуго на тоту услугу – приповеда Мирослав Балїнт, заняти на одкупним месце „Брамар плус” у Дюрдьове. Аконтна цена, за тераз, 40 динари. Того року людзе обчековали вельо векши урожай, алє на потераз викомбайнованих поверхносцох, то нє так. ПОСЛЕ ВЕЛЇХ РОКОХ, ОЗНОВА БУЛО СЛУНЕЧНЇКУ Гевто цо розликує тот рок од прешлого року, то же ше у дюрдьовским хотаре вельо вецей садзело слунечнїку. Було коло 300 ланци под слунечнїком, алє пре нєвигодни хвильово обставини, людзе нє барз задовольни зоз урожайом. Урожай ше рушал од 1 200 по 2 000 кили по ланцу. Аконтна цена виноши 33 динари, а обчекує ше же закончуюца цена будзе коло 35, 36 динари. ■ Л. Кухар

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ЯНКО ГНАТКО, ПРОДУКОВАТЕЛЬ ЯБЛУКОХ З БИКИЧУ

ОВОЦНЇК ЗАЛЇВА ЗОЗ БАЗЕНУ Коло главней драги у Бикичу у Улїци Чапаєвей з правого боку у напряме до Соту, находзи ше єден базен з воду хтори мож обачиц з драги. Дахто би подумал же нач тота вода, алє такой годзен достац и одвит – ю ше хаснує за залїванє овоцнїка з яблуками, познатого овоцара Янка Гнатка

ота часц хотара позната же ту вода нїзко, а Янко ю лєм на одвитуюци и практични способ вихасновал. Сучасна продукция овоцох подрозумює же рошлїном под час веґетациї, за розвой и рост стеблох и плодох, треба обезпечиц достаточне количество лєгко доступней води и як обовязна аґротехнїчна мира рахує ше наводньованє, бо ше лєм зоз порядним залїваньом, попри одвитуюцей защити, може мац и добри урожай и добри квалитет плодох. ВОДУ ВИЦАГУЄ ПУМПА

– Першобутно, пред пейцома роками, бул то базен поверхносци пейц зоз три метери, а под нїм ше находзи активне жридло води и кед ше з нього вицагує воду, швидко ше наполнї. Вец сом го надумал звекшац и тераз ма поверхносц 35 зоз 12 метери и глїбоки є коло два метери. Єст и єдна цива през хтору вода одцека кед падаю дижджи, же би ше нє преполнєл. Зоз пумпу ше вода уруцує до системи за залїванє капка по капка и так ше по потреби залїва овоцнїк – приповеда Янко Гнатко. Вон на поверхносци од 1,5 гольта ма овоцнїк яблукох у хторим продукує вецей сорти: йонаґолд, златни делишес, ґрени смит и йона прайс. Гоч рок бул нєвигодни, пре позни мрази, жимни дижджи, а потим и моцне слунко, яблука, заш лєм, добре зродзели и дали красни и квалитетни плоди. МАЮ И ШВИЖЕЙ РИБИ Алє, кед слово о уж спомнутим базену, пречуло ше же у нїм єст и риби. И наисце, нє слово о даякей рибарскей франти, алє то потвердзує и сам Янко Гнатко.

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

Янко Гнатко

– До базена сом пущел бабушки и дробнєйшу потьку. Бабушка тераз така же до кили идзе пейц-шейсц фалати, а потьки маю од пол до килограма. Кармим их зоз ґранулами за риби и млєтима резанками, хтори набавям у Шидзе. И кед треба за обисце, вше мам швижей и добрей риби, хтору знам як сом кармел и у якей є води. И цо найзначнєйше, же є швижа – гвари Гнатко. Дзекуюци же под базеном єст жридло, вода нєпреривно циркулує и стаємно приходзи швижа богата з оксиґеном и так риби можу жиц и роснуц у тей води. Вжиме, кед моцни мраз, вода маржнє и теди Янко ризбива ляд же би риби могли дихац. Так наш собешеднїк на єдним месце ма два раз хасну, дзекуюци води з базену рошню и яблука, и риби.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПЕРША ПРИЧАСЦ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ИСУС ШЕ НАМ ДАВА ЖЕ БИЗМЕ БУЛИ ТАКИ ЯК ВОН

У Парохиї св. оца Миколая на читаней, дзецинскей Служби Божей на пол дванастей, свою першу св. Причасц, а пред тим дзень и св. Споведз прияли 18-ецеро дзеци, тераз школяре трецей класи, 10 дзивчата и осемцме хлапци. З нїма тоту радосц подзелєли їх родичи, священїки парох о. Михайло Малацко и капелан Владимир Медєши, хтори и служели Службу Божу, вироучителька у школи Златица Малацко, учителька Нада Колошняї, як и шестри служебнїци Анастасия Ришко и Михаїла Воротняк, хтори их нєпоштредно пририхтовали за тоту подїю, як и цала заєднїца. У казанї парох о. Малацко наглашел прецо важна тота подїя, хтору треба паметац, алє практиковац ище безчислено раз, бо є барз важна у духовним християнским живоце. – Исус пошол на криж же би спашел каждого чловека, бо нас барз люби. То нєобични Бог хтори ше дава розопяц, цо процивне задумком о Богу же вон муши буц моцни и може каждого знїщиц. На крижу видно же хто Бог, яки Бог, а ми на його подобу створени. Ми би треба-

ли буц таки як Бог и нєшка кед примаме св. Причасц ознова ше чудуєме же тот силни Бог, умива ноги своїм ученїком... Ми длужни ˮумивац ноги єдни другимˮ, а то ше дума же бизме ше любели и служели єдни другим. И на вечери дал им хлєб и гварел – „єдзце то мойо цело”, и вжал чашу – „то моя крев”. И ознова ше чудуєме же тот вельки Бог хтори створел швет, дава ше нам як хлєбик и вино. Кед приступице нєшка до св. Причасци, думайце на того Бога хтори нас так люби, баржей як мац, як оцец, люби нас до тей мири же бул готови за нас дац свой живот кед бул чловек. Кед и ми нє маме криж у своїм шерцу и таку любов, дармо ше и причащаме, дармо посциме. Ми треба же бизме були таки як Исус – заключел у казанї о. Малацко. По Служби першопричашнїки присутним пририхтали кратшу духовну програму, парох им подзелєл памятки на тот дзень, а було и заєднїцке фотоґрафованє. Перша причасц пре ковид-епидемию отримана аж тераз ме сто у юнию, а зоз предписанима защитнима мирами. М. А.

У ДЮРДЬОВЕ

БЛАГОСЛОВ НА ПОЧАТКУ ШКОЛСКОГО РОКУ У грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове, внєдзелю, 13. септембра, ше позберали школяре основней и штреднєй школи, як и студен-

14 РУСКЕ СЛОВО

ти же би ше шицки вєдно помодлєли за успишни початок школского и виронаучного року. У своєй казанї о. Михаил Холошняй здогаднул школярох же интелектуални розвой котри доставаю у школи подєднак важни як и духовни, котри здобуваю у Церкви през молитву и пожадал шицким школяром успишни и благословени початок нового школского и виронаучного року. На концу казанї о. Михаил наглашел же ше приблїжує вельке швето Мала Матка Божа – Кирбай, котри будзе преславени на пондзелок, 21. септембра, а вец о тидзень после того, 27. септембра будзе и Перша причасц. Пре епидемиолоґийну ситуацию школяре и шицки присутни мали защитни маски и почитовали мири защити. Л. Кх. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

КИРБАЙ У МИКЛОШЕВЦОХ

УПОВАМЕ ШЕ НА МАЦЕР БОЖУ На Малу Матку Божу, 8. септембра, у Миклошевцох преславени Кирбай. Службу Божу, у церкви Рождества Пресвятей Богородици, хтора уж як звичайно почала на 11 годзин, служел владически викар за Славонию и Срим, парох петровски о. мр Владимир Седлак, а сослужели вуковарски парох о. Владимир Маґоч, райовоселски парох о. Олеґ Закалюк и домашнї парох, о. Роман Ступяк. Апостол читал и цалу Службу шпивал миклошевски дзияк Антонь (Тонко) Лїкар, а Евангелию читал о. Олеґ Закалюк, хтори и наказовал. У казанї о. Закалюк наглашел означованє швета народзеня Пресвятей Богородици, хторе ше на християнским Востоку слави од 5. столїтия, а на християнским Заходу од 7. столїтия. Наглашел и єй вельку любов ґу народу, як и нашо упованиє до охрани хтору нам дава. После обходу коло церкви и читаня Евангелийох на шицки штири боки швета, владически викар за Славонию и Срим, о. Владимир Седлак обявел вирним же маме нового крижевского владику, а то потерашнї апостолски администратор крижевскей епархиї о. Милан Стипич. Отец Седлак тиж дал знац же пред 10 роками и сам постал священїк, а праве на швето Рождество Пресвятей Богородици достал декрет о менованю.

Понеже того року окремни мири за очуванє здравя од хороти Ковид-19, на уходзе до церкви були по ставени дезинфикатори, а анї опрез церковней порти нє було вельо шатри з бависками. Но, дзеци заш лєм могли пренайсц дацо за себе, та Кирбай бул радо сни. Гоч швето на роботни дзень, а пре пандемию нє могли присц анї звичайни го сци и паноцове з Войводини, число вирних на Служби Божей було солидне, мож повесц аж и вельке за таки мали валал. А. Б.

У КОЦУРСКИМ МАНАСТИРЕ

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ШЕЙСЦ РОКИ ОД СНОВАНЯ ДУХОВНЕЙ ЧИТАЛЬНЇ

НЄ ЗАБУЛИ НА СВОЙОГО ПАРОХА

У Манастире шестрох служебнїцох Непорочней Дїви Мариї у Коцуре, прешлого тижня означена 6-рочнїца од снованя Духовней читальнї о. Кирила Селецкого. Того дня Манастир нащивела шестра Михаїла Воротняк и з тей нагоди, зоз даскелїма словами, наглашела значносц и богатство коцурскей Духовней читальнї. – Духовна читальня основана 2014. року и у нєй ше находзи скоро 3 тисячи кнїжки, котри першенствено духовного змисту. Ту велї драгоцини, красни,

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

добри и квалитетни кнїжки о живоце святих, романи, Библиї, аж и Библия за цемних. Тиж, ту мож найсц фахово кнїжки, дзецински часописи, як и часописи за младих и материяли за виронауку. Таки читальнї у наших крайох мало єст – гварела шестра Михаїла. Вироучителька Ксения Бесерминї визначела же єй, а и дзецом котри ходза на виронауку, Духовна читальня барз важна. – Ту ше чува наша история и духовни живот. Гоч читальня ту уж 6 роки, велї людзе нє знаю же ту можу присц. Намагам ше зоз школярами приход зиц кельо то мож, а наздавам ше же ше таку праксу и предлужи – гварела Бе серминьова. О. Р.

З нагоди шейсцох рокох од упокоєня, сримскомитровицки парохиянє внєдзелю, 13 септембра, у церкви Вознесения Господнього вимодлєли парастос за свойого бувшого пароха о. Зиновия Вовка, котри од 2008–2012. рокох вельо поробел за тоту парохию. Як терашнї парох о. Владислав Варґа наглашел, о. Зиновий Вовк за штири роки пребуваня у Митровици уведол централне зогриванє, заменєл шицки облаки зоз ПВЦ, обновел електрични инсталациї и обилєл цалу парохию, а цо найважнєйше и найзначнєйше же вельо зробел на духовним планє. Прето го парохиянє з вельким почитованьом паметаю и жалую же у своїм 40. року напущел тот швет. Н. П.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ФЕСТИВАЛ ТАМБУРОВИХ ОРКЕСТРОХ „МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ”

ОДГУКОВАЛИ ШПИВАНКИ И ТАМБУРКИ Фестивал отворели Старша и Младша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш”, у провадзеню оркестрa Дружтва, хтори вєдно одшпивали шпиванку „Моя заградка”, автора Славка Загорянския, хтора и защитни знак того Фестивалу Пише: Владимир ДЇТКО

естивал тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору”, 13. по шоре, отримани прешлей соботи, 12. септембра, у порти Лєтней владическей резиденциї у Шидзе, а хтори пре актуални епидемиолоґийни стан мал иншаки концепт и бул першираз ревиялного характеру. Источашнє то була и свойофайтова ретроспектива учашнїкох, хтори роками збогацовали Фестивал у його ревиялней часци. Того року нє було анї провадзаци манифестациї. Привитни слова потим виповедли Зоран Семенович, предсидатель општини Шид, хтори здогаднул же вон давного 1980. року почал до Дзецинскей заградки праве у будинку Лєтней владическей резиденциї и надпомнул же зме шицки єднаки и же нєт розлики медзи людзми, а музика и шпиванка повязую людзох праве як и тот Фестивал. Борислав Сакач, предсидатель Националного совиту Руснацох гварел же ма чесц першираз у тим року отвориц єден руски фестивал и то у року кед КПД „Дюра Киш” означує значни ювилей 100-рочнїцу од снованя Дружтва. Вон привитал руководзацих општини Шид и нащивительох и поволал же би шицки вєдно уживали у добрих шпиванкох и музики. После привитних словох перши наступели домашнї, Старша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” под руководством Снежани Лазич, а у провадзеню оркестра Дружтва под управу Драґана Макивича, хтора одшпивала венчик руских народних шпивакох. Потим ше зоз музику и шпиванку представели шпивацка ґрупа словацкого СКУД

16 РУСКЕ СЛОВО

Предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач и предсидатель општини Шид Зоран Семенович привитали Фестивал

„Єднота” под руководством Наташи Колар, а провадзел их оркестер Дружтва под управу Владислава Хована. Замерковани наступ мал потим оркестер горватского ГКУД „Шид”, хтори ше представел зоз рускима народнима шпиванками „Чия то заградка нєорана”, потим „И ту так шпиваю”, хтору на текст о. Михайла Режака компоновал Владимир Торма, а потим и композицию „Пчолка”, зоз старого краю хтору Владимир Торма присподобел ґу нашому язику. Руководитель оркестра бул Павле Скленар. Публики ше представела и Младша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” з даскельома шпиванками, чия уметнїцка руководителька Наташа Еделински Миколка, а удатни наступ мала и Женска жридлова шпивацка ґрупа 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ЗОЗ ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПЕРШОКЛАСНЇКИ ДОСТАЛИ НОВИ ПРЕДМЕТ – „ДИҐИТАЛНИ ШВЕТ”

„Бикичанки” КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу з венчиком руских народних шпиванкох. Уметнїцка руководителька була Драґана Ґлувня Бабич, а на гармоники их провадзел Боян Бабич. Фестивал зоз сербскима шпиванками и музику заварло сербске СКУД „Святи Сава” зоз Шиду.

Шицки школяре перших класох основних школох од 1. септембра упознали ше зоз новим школским предметом, Диґитални швет, чий циль же би ше од наймладшого возросту дзеци упознало зоз шветом програмованя. Школяре на годзинох того предмету нє буду учиц дефинициї диґиталних апаратох, алє зоз своїма парняками буду приповедац о животних ситуацийох у хторих тоти апарати служа на хасен. У Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре у тим школским року уписани 41 школяр, а предмет Диґитални швет дзеци буду учиц зоз учительками Любицу Бучко и Ясмину Сабадош – Предмет облапя теми диґиталне дружтво, безпечне хаснованє диґиталних апаратох и алґоритемски способ роздумованя. Теми з Диґиталного швета ше буду преплєтац и повязовац и зоз другима предметами як цо подобова култура, руски язик, музична култура, швет коло нас, гражданске воспитанє, а за

ФЕСТИВАЛ ПРОВАДЗЕЛИ Тогорочни фестивал провадзели предсидатель општини Шид Зоран Семенович, предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, заменїк предсидателя ОШ Дьордє Томич, предсидатель СО Шид Тихомир Стаменкович, секретар СО Шид Ромко Папуґа, члени Националного совиту Руснацох Миломир Шайтош и Борис Фейди, о. Михайло Режак, декан сримски и парох у Шидзе, о. Дарко Рац, парох з Бачинцох, о. Владимир Еделински Миколка, парох з Беркасова и други.

Солистка у двох шпиванкох була Єлена Малич у провадзеню оркестра под управу Дарка Ґалонї. Орґанизатор Фестивала було КПД „Дюра Киш” зоз финансийну помоцу општини Шид, Националного совиту Руснацох, Заводу за културу войводянских Руснацох и Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами. Фестивал помогли и числени спонзоре як и медиї, руски и сербски, хтори провадзели Фестивал.■ 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

тот предмет предвидзени и роботни лїстки. – потолковала учителька Iб класи Ясмина Сабадош, а од наставних єдинкох зоз хторима ше школяре стретли уж од 1. септембра, Сабадошова визначела упознаванє зоз диґиталнима апаратами у обисцу и їх одвичательне управянє, диґитални бависка, комуникованє у диґиталним швеце, справованє и интернет бонтон, мудри диґитални апарати, занїманя людзох и инше. Оливера Винаї, наставнїца математики у Школи „Петро Кузмяк” и мац першокласнїка, уводзенє нового предмета Диґитални швет оценює як позитивни крочай. Як гвари, дзеци одмалючка упознати зоз шветом технолоґиї, окреме зоз мобилнима телефонами и рахункарами, а часто нє знаю же їх наменка вельо ширша, нє лєм за розвагу. – Думам же треба дзеци же би були упознати за цо шицко мож хасновац диґитални апарати, и нє думам же вчас же би учели о тим уж од 1. класи основней школи. Дзеци и так барз вельо часу препровадзую при рахункарох и мобилних телефонох, а школа их прейґ таких едукативних годзинох унапрями за цо шицко вони можу служиц окрем за бавенє бавискох и патреня рижного змисту на ют’юбу, цо вони найчастейше и робя. Даєдни родичи дзецом уж на 4 роки купя мобилни телефон, цо думам же барз вчас, а то вироятнє робя же би дзеци мировали. Мой син тераз уж достал компютер, понеже почал ходзиц до школи, алє свой мобилни телефон ище вше нє ма. Заш лєм, дзеци треба же би ше цо вецей бавели на швижим воздуху, а технолоґию хасновали познєйше, або голєм умерено – гвари Оливера. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА ПОЧАТКУ НОВОГО ШКОЛСКОГО РОКУ

СЦИГЛИ ВЕЦЕЙ ЯК ПОЛОВКА УЧЕБНЇКИ НА РУСКИМ ЯЗИКУ

Учебнїки на руским язику за порядну наставу у трох наших школох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, за наступни школски рок, вецей як половка видруковани, та и розпослати школяром

о добра вистка кед ше здогаднє же остатнї два роки руски учебнїки барз пожнєли, дзепоєдни сцигли и концом школского рока, а дзепоєдни анї нє видруковани, або були подлого квалитету, гваря у Служби Националного совиту Руснацох хтора ше стара и о тим образовним сеґменту. Видавателє учебнїкох на руским язику по виборе школох за векшину прекладаних учебнїкох зоз сербского язика то приватна Видавательна хижа „Клет” и „Лоґосˮ, и державни Центер за нїзкотиражни учебнїки, дакедишнї Завод за видаванє учебнїкох зоз Нового Саду. Ситуация нє иста при тих видавательох, понеже як дознаваме, дзепоєдни учебнїки такв. Заводово, анї нє будзе по конєц рока. О тим секретар НС Таня Арва Планчак хтора найвецей усиловносци дава у обезпечованю учебнїкох гвари: – Дотераз була подла ситуация зоз Клетовима и Лоґосовима учебнїками, прешли два роки, алє конєчно того року нє будзе проблем. Векшина учебнїкох сцигла: за 7. класу скоро шицки преложени, за 1, 2. и 3. по єден-два учебнїки хибя, за 6. велька часц сцигла, за 5. кус менєй, алє таке обецанє зоз Клету же по 15. септембер би требали шицки сцигнуц. З другого боку, маме проблем зоз Заводовима учебнїками, за руски язик и за музичне за 2. и 3. класу сцигли обидва учебнїки, алє за 5. класу анї учебнїкох за руски, анї за музичне нє будзе у тим школским року, бо их нєт вообще на лаґеру. За 4. класу музичне нєт и нє будзе, за 6. класу руски язик нєт и нє будзе, и за 7. руски єст, музичне нєт и нє будзе; за 8. класу з руского язика хибя роботни лїстки, а и збирка зоз хемиї хтора тиж Заводова.

18 РУСКЕ СЛОВО

Понеже 4. и 8. класи ище вше ше уча по старих програмох, та вони хасную Заводово учебнїки, и их нє будзе у тим школским року. То шицко учебнїки хтори писани по старих наставних програмох. Цо зоз Заводовима учебнїками по новей наставней програми, хтори пожня уж треци рок, Арва Планчакова толкує: – За першу класу, як нам обецали зоз Заводу, ше чека, бо су на одобреню. Обецали же накадзи им сцигнє одобренє, такой буду друковац, у тим тижню би одобренє мало сцигнуц, а вец увидзиме цо и як далєй. По нових програмох, за тераз, лєм 1. класа комплетована за хтору ше чека одобренє, гевти други класи 2, 3, 5, 6, 7 у рижних фазох пририхтованя и нє зна ше кеди буду готови. Одкеди ше вошло до образовней реформи пред трома роками, процес обезпечованя учебнїкох цалком нє бул порихтани, националним совитом лєм сцигол допис же ше о тим маю старац. Но, за тот час, з вельку усиловносцу и упартосцу, консултациями и поштредованьом медзи актерами образовного процесу, нашли способ як пошвидшац цалу тоту роботу, та ше указую и перши добри резултати. Же то так, того року и зоз Клету сцигла похвала же учебнїки на руским язику перши преложени од шицких других меншинских язикох хтори вони друкую. Як наглашела Арва Планчакова за тото треба подзековац и нашим прекладательом и лектором, хтори свою нє малу роботу, поробели за барз кратки час. Гоч евидентне же обецани учебнїки зоз Клету нє сцигню шицки, як наявйовали, до 15. септембра, будзе барз добре кед ше то витвори и по конєц того мешаца.■ М. Афич 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

РОК XIX ЧИСЛО 10 И ДЗЕЦИ И РОДИЧИ ТОГО РОКУ ЛЄДВО ДОЧЕКАЛИ СЕПТЕМБЕР Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ

По тот рок нє лєгко ше могло найсц школяра хтори ше так барз радовал школи и врацаню до учальнї. Епидемия корони, медзитим, вельо того пременєла, та и одношенє школярох ґу школи

школяре основней и школяре штреднєй школи гваря же им досц шедзеня дома и же вецей нє жадаю буц изоловани, алє зоз своїма парняками и же найлєпше и найлєгчейше учиц кед наставу провадза на живо, у учальнї. Початку школи ше зрадовали и родичи, бо дзеци у школи найвецей науча, а попри нових знаньох упознаваю и нови штредок, здобуваю приятельох, социялизую ше и кажди дзень им вельо забавнєйши. Снежана Ко сич (дзивоцке Хлєбашко) педаґоґa у Основней школи „Светозар Милетич” у Вербаше, у хторей ше отримує и виборна настава на руским язику, гвари же тота школа роби у трох зменох. Дзеци од першей по штварту класу маю наставу и подзелєни су до двох ґрупох. Перша идзе од 7,30, маю штири годзини хтори им ше закончую на 9,55, вец ше школу дезинфикує и од 10,15 приходзи друга ґрупа школярох хтори маю годзини до 12,05 годзин. Вец ше школу ознова дезинфикує и пополадню до школи иду школяре од 5. по 8. класу, хтори наставу провадза комбиновано, подзелєни су до двох ґрупох. Пондзелок руша 1. ґрупа и маю годзини од 13,15 до 16,50, вовторок тота ґрупа онлайн провадзи наставу, а до школи приходзи друга ґрупа школярох и вони ше на далєй до конца тижня зменюю, а вец идуци пондзелок до

НАСТАВА ПО РУСКИ ОНЛАЙН И У ПАРОХИЇ Виборна настава руского мацеринского язика, хтору у Вербаше водзи учителька Славица Мали будзе за школярох шицких штирох основних школох орґанизована так же єдна годзина тижньово будзе онлайн, а друга будзе соботами у Парохийней сали церкви Покрова Пресвятей Богородици у Старим Вербаше. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ТЕРАЗ ЛЄГЧЕЙШЕ, БО ШЕ ХОДЗИ ДО ШКОЛИ

школи перше идзе друга ґрупа, а перша провадзи наставу онлайн. Наставнїки на онлайн настави прейґ платворми Микрософт тим (Microsoft Teams) школяром посилаю обробени лекциї и Снежана Косич инструкциї, дзе им ше цо на платформи находзи, знїмки, слики. – Родичи дома своїм дзецом мераю температуру, а у школи шицки, и школяре и заняти, ноша маски и шицким ше на уходзе до школи пирска, дезинфикує руки. Стаємно зме у контакту з родичами, кед дзецко кашлє або є натхаве, або ма горучку, такой нє идзе до школи. Од початку школского року потераз шицки школяре здрави. Того року ше и родичи и дзеци барз зрадовали же ше од септембра почнє ходзиц до школи. Окреме задовольни тоти дзеци з нїзших оддзелєньох, цо кажди дзень иду до школи. И дзеци од пиятей по осму класу, хтори маю предметну наставу, наздавали ше же кажди дзень буду ходзиц до школи, алє то нєможлїве орґанизовац. Наша школа найвекша у општини, у нас єст наставнїкох цо робя ище у двох, трох и штирох школох и, же би могли вшадзи на час сцигнуц, зоз Школскей управи нам допущели же бизме мали наставу по тей комбинованей методи. Найважнєйше отримац здравствену безпечносц школярох и занятих и о тим ше барз водзи рахунка – гутори педаґоґа Снежана Косич. Основна школа ма 660 школярох, 326 мали од першей по штварту класу и 334 од пиятей по осму класу.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

САБАДОШОВО З ВЕРБАСУ – МИРОСЛАВ, НАТАША, ОҐНЄН, БОЯНА И ИҐНЯТ

ЗДРАВЄ НАЙВАЖНЄЙШЕ, АЛЄ ШЕ ЗАЖАДАЛИ ДРУЖТВА Од марца по юний того року у фамелийох дзе єст вецей дзеци, нє було єдноставно дома ше орґанизовац хто кеди будзе провадзиц наставу, та од септембра, кед дзеци пошли на наставу до школи, шицким лєгчейше и лєпше

абадошово Мирослав и Наташа з Вербасу маю троїх школярох. Оґнєн ма 11 роки и школяр є 6-тей класи, Бояна ма 9 роки и школярка є 4-тей класи и Иґнят ма 7 роки и школяр є 2-тей класи и шицки тройо ше уча у Основней школи „Братство-єдинство” у Вербаше. Одлични су школяре, Оґнєн и Бояна мали шицки петици зоз шицких предметох и на каждим полрочю и на концу каждого школского року, а у тим року приключує ше ґу нїм и Иґнят, бо у першей класи було описне оценьованє. У школи су порядни на виборней настави мацеринского руского язика, участвовали и на програмох по руски, а попри того, ходза на анґлийски, занїмаю ше зоз спортом и уключени су до вецей секцийох. Мирослав и Наташа гваря же им вельо лєгчейше тераз од септембра, кед дзеци на настави у школи, а и дзеци так вельо вецей любя. Вони обидвойо робя у Основней школи „Светозар Милетич” у Вербаше, Наташа як координаторка финансийних роботох, а Мирослав як домар-майстор. – У прешлим школским року, од яри кед почала корона и кед шицки наставу провадзели онлайн, єдно дзецко провад-

20 РУСКЕ СЛОВО

зело наставу на єдним телевизору, друге дзецко на другим телевизору, треце на компютеру, я и робела з дому. Требало шицко поробиц и буц цали дзень доступни, та ми ше видзело же сом по цали дзень и при шпоргету и при компютеру. Нє було єдноставно, лєпше пойсц на роботу. Там кед ше закончи, замкнє ше канцеларию и вец дома ше роби лєм домашнї роботи. Щесце же и Мики бул дома, та вон могол робиц з Иґнятом, хтори ходзел до першей класи и могол му помогнуц, а требало му и присуство родителя же би го унапрямовал – гутори Наташа. ДЗЕЦИ У ЧАШЕ ЕПИДЕМИЇ ВЕЛЬО НАУЧЕЛИ З ТЕХНЇКИ И Мирослав гвари же тераз, кед дзеци маю наставу у школи, вельо лєпше. – Бояна и Оґнєн уж вельки и барз су добри школяре и самостойни су у ученю, так же шицки свойо задатки сами поробели и научели цо ше глєдало. Иґнят бул перша класа, та требало шедзиц з нїм же би шицко понаписовал так як ше од нього глєдало. Посилали зме шицко цо зробел учительки на вибер, консултовали зме ше зоз ню цо и як треба. Алє то цалком ишаке як кед би дзеци були у школи на наставней годзини хтору трима учителька. Барз важне и їх медзисобне друженє и комуникация зоз свою ґенерацию у класи. Иґнят ходзел до школи праве даскельо мешаци, вец почала епидемия ґрипи и були скрацени годзини и вец потим ше престало ходзиц до школи, та скоро же нє зна цо то школа. Тераз вельо лєпше. Заш лєм, було хасну, бо дзеци пре наставу з дому научели велї нови технїки комуникациї – гутори Мирослав. Иґнят и Бояна до школи ходза кажди дзень, у истей су змени и после або пред наставнима годзинами оставаю у предлуженим пребуваню, там напишу домашнї задатки и науча нови лекциї, а кед треба ище дацо читац, то вец зробя дома. Оґнєн у процивней змени и после школи приходзи дому, а з дому ше учи и тоти днї кед ма онлайн наставу. У Иґнятовей класи єст 16 школярох и їх нє подзелєли на ґрупи, а класи у хторих Бояна и Оґнєн векши и подзелєни су на два ґрупи, и кажда ма свой термин за наставу. – Наставна годзина тирва пол годзини, а одпочивок тирва як и скорей. Барз любиме же ше ходзи до школи и же ше видзиме и дружиме зоз товаришами, у школи нам крашнє и на настави, и на одпочивку. Ношиме маски, алє бизме волєли мац визири – гуторя Оґнєн, Бояна и Иґнят. Оґнєн найволї математику, а барз люби и историю, бави шах и у Центру за физичну културу тренира одбойку и, як гвари, люби одбойку бо му и дїдо, мацеров оцец Райко Вулич, бул успишни одбойкаш. Бояна люби математику и физичне, рецитує, тренира рукомет и карате и шпива у Дзецин18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ским хору Културного центра Вербас „Мали бачки шпиваче” хтори водзи дириґентка Єлена Алексич. Иґнят гвари же найволї годзини физичней култури, шицки предмети одлично зна, тренира рукомет, а як и Оґнєн и Бояна и вон ше найволї бавиц зоз товаришами на бавилїщу при їх будинку у населєню „Василь Копривица”, пойсц до баби Божани Вулич, дзе през лєто мали свой базен, або вожиц ше през Вербас на бициґли. ПРЕ КОРОНУ ВЛЄЦЕ ДВА РАЗ БУЛИ У ИЗОЛАЦИЇ Пре корону, того лєта Сабадошово два раз були у изолациї. У юлию Наташа мала симтоми корони, резултат анализи бул неґативни, алє заш лєм вец цала фамелия була у изолациї два тижнї. Другираз, кед Мирослав бул позитивни на корону, вец заш були у изолациї од 24. авґуста, так же перши два днї у септембру дзеци нє ходзели до школи. – Добре же Наташа могла робиц з дому и же ми после изолациї ПСР тест бул неґативни, так же зме могли пойсц на роботу и дзеци до школи. Ми ше шицки защицуєме, ношиме маски, умиваме руки, ишли зме лєм на роботу, до предавальнї и дому. Добре же сом нє мал нїяки здравствени проблеми – гутори Мирослав. Дзецом под час изолациї найчежше було же ше нє можу пойсц вонка бавиц. – Кед зме пришли повесц дзецом же мушиме буц у изолациї, же нє мож пойсц вонка, а хвиля красна и розпуст, найлєпши час за бависко, Иґнят гварел же є барз жалосни же ше нє може вонка бавиц, Оґнєн гварел же є барз нагнївани, а Бояна гварела же то нє страшне, бо шицко то швидко прейдзе – приповеда Наташа. ЛЮБЯ ПУТОВАЦ И ПОЙСЦ ДО ДЮРДЬОВА Сабадошово любя путовац, того року були на Стриберним озеру, при Майданпеку, були 7 днї и там нащивели Ґолубацку твердиню, Райкову пещеру, Лепенски вир, два раз були на Дунаю при Апатину и каждого викенду, єден дзень, иду на вилєт. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

– Барз любиме путовац и вец кед шеднєме до авта ми шпиваме по тамаль док нє сцигнєме – приповеда Наташа. Любя пойсц и до родзини до Дюрдьова, до Молнарових. Владов оцец Мирон Сабадош з Дюрдьова у Вербаше мал бачика, мацерового брата, учителя Владимира Копчанского, та до Вербасу пришол за роботу. Роботу достал у Коцуре у Фабрики металних продуктох „Бачка” и у Вербаше ше оженєл зоз Софию, хтора пришла з Банату и була учителька и наставнїца музичного у ОШ „Светозар Милетич”. Тераз су обидвойо покойни. – Любиме пойсц до Дюрдьова, до Ивана и Влади и до баби Ани. Дакеди останєме и два-три днї и барз любиме ґереґи, а любиме там пойсц и на кирбай – гуторя Оґнєн, Бояна и Иґнят. ВЄДНО И ДОМА И НА РОБОТИ Мирослав и Наташа вєдно робя, вєдно иду на роботу, дзеци, кед иду на авту на роботу, зохабя у школи и предлужа на свою роботу. – Я ше добре одала, мнє супруг помага у шицких роботох. Дзеци блїзки по рокох, тераз уж лєгко, бо подросли, а кед були мали требало ше добре орґанизовац, лєм чкода же сом ше нє одала младша. Ми по цали дзень вєдно и вец з нами франтую, гваря нам же треба най идземе на даяку анализу, кед можеме тельо вельо часу кажди дзень буц вєдно. Думам же добре же ми, цо зме найблїзши, же бизме були и єдно другому и нашим дзецом найвекша потримовка. Маме и анеґдоту. Требали у школи прияц ище єдного майстра и директорка ми ше пришла питац, чи ми одвитує же би супруг, Мики, дакеди робел пополадню, а чи да останє у першей змени як и я. Гварела сом же ми ту обидвойо службено, та най ше пита йому, нє будзем му я правиц розпорядок, так же зме и надалєй у истей змени – приповеда Наташа. Сабадошово гваря же им корона нїч нє поремецела, анї є нє причина же би ше зблїжели, бо и скорей були барз блїзки. Любя буц шицки вєдно и час хтори вєдно препровадзую им найкрасши. Дзеци дома у шицким участвую, вєдно порая, миша, печу, варя, уча ше, радую и правя плани дзе буду ище путовац.■

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

САБАДОШОВО З ВЕРБАСУ – МИРОСЛАВ, НАТАША, ОҐНЄН, БОЯНА И ИҐНЯТ

20 РУСКЕ СЛОВО

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

Photofunia

ОДДИХ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

дкеди зоз тим шветом почала владац корона, нашо животи ше, у тим дружтвеним смислу, ище як пременєли. Могло би повесц же су вецей нє исти, а напевно же анї нїґда вецей нє буду. Нє так же ше бунїм, бо ми зоз того прешлого живота дзепоєдни ствари наисце нє хибя. И гоч ми на першу лабду гевто комплетне заверанє до обисцох з яри нє було барз страшне, бо сом ше аж на даєден способ чувствовала защицено, тото триманє на оддалєносци ми помали почина завадзац. Нє прето же ми нє бриґа чи ше дахто одо мнє обере, лєбо чи ше сама од дакого нє оберем, алє тота физична оддалєносц ме уж терхує. Провадзи ме чувство же ми дахто бере шлєбоду. Так було и хторишик дзень. Док зме после полудзенку преживали, одразу

22 РУСКЕ СЛОВО

сом станула, преблєкла ше, вжала маску и средство за дезинфекцию до торби и змахла мойому: – Айде, видзиме ше! – Дзе же? – Идзем до варошу, мам конченя. Патрел на мнє спод тих окулярох, як професор. Я патрим на ньго, вон на мнє. Най ше розумиме – то така глупа вигварка кед дакому повеш же мам конченя. Вон у себе такой роздумує чи дацо забул покончиц, чи дацо згришел та протестно сцекам з дому, чи сом можебуц нє обдумала даяки план у хторим вон главни майстор. Обидвойо у цихосци преценюєме ситуацию. – Добре, кед ши так надумала – искуствийно ми гвари. Уж точно зна на хторе питанє як ми ма одвитовац, зна мойо вирази на твари, и цалу воздлуж и попрейґа. Лєм мойо думки часто нє може полапац. И добре же так. Иншак би нам було допито. Я ше наисце одразу позберала и рушела пешо до варошу. Правда, нє знам анї сама дзе, алє знам же сом вецей нє могла витримац тото чувство нєшлєбоди. Лєм сом ходзела, ходзела, ходзела... И гоч сом мала порихтану маску, нє сцела сом нїґдзе уходзиц дзе бим була примушена положиц ю. Єдноставно, требало ми ше здогаднуц часох кед нам анї на концу розума нє бул нїяки вирус. Правела сом ше же ше нїч нє збуло. После одредзеного часу ми оддало. Наволала сом пайташку и вона такой пришла. Попили зме кафу, вишмеяли ше и розишли. Вельки ствари за кратки час. Кед сом пришла дому, мой такой обачел ошмих на твари: – Слухай, нє знам дзе ши була, алє наютре и я пойдзем з тобу! ■☺

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

24. МЕДЗИНАРОДНИ СХОД СЛАВИСТОХ „ПОЛИСЛАВ 2020”

СВОЙО РОБОТИ ПРЕДСТАВЕЛИ И НАШО НАУКОВЦИ На 24. Медзинародним сходу славистох „Полислав 2020”, хтори на тот завод отримани виртуално прейґ апликациї Зум (Zoom), участвовали и двоме професоре Оддзелєня за русинистику на Филозофским факултету у Новим Садзе – професор др Михайло Фейса и мср Александер Мудри

лександер Мудри представел тему ,,Метафорични знаА ченя з назвох домашнїх животиньох хтори ше одноша на чловека”, а Михайло Фейса ,,Лексично-семантичне польо

фарба у руским и сербским язику”. Окрем професорох зоз Оддзелєня за русинистику у Новим Садзе, на конференциї участвовал и др Канаме Окано, науковей русинистичней явносци познати по роботох з обласци руского язика, зоз тему ,,Сербска конструкция „вжац + В” у шветлє теориї ґраматикализациї”. На конференциї участвовали коло 60 науковци. На Одсеку за славистику Универзитета у Констанцу, 11. октобра 1997. року млади линґвисти котри активно виучовали славянски язики, формовали ґрупу под назву Полислав. Теди отримана и перша наукова конференция под тоту назву. Од теди, каждей єшенї у розличних городох и державох Европи, орґанизую ше стретнуца на котрих участвую и по 50 науковци, а каждого року обявени и зборнїк роботох зоз науковима рефератами чийо авторе праве учашнїки Полислава. О тогорочней 24. конференциї Асоцияциї славистох „Полислав 2020”, своїм викладаню и своїх упечаткох за нашо новини бешедовал професор др Михайло Фейса. – Я першираз участвовал у роботи 21. Полислава кед сом бешедовал о анґлийских модалох и їх руских еквивалентох. На 23. Полиславу ми була прилапена тема о поровнуюцих идиомох з прикметнїками у руским язику, алє сом нє пошол особнє викладац о поровнуюцих идиомох, а на онлайн викладанє сом ше нє бизовал, та ми препадло публикованє у Полиславовим зборнїку. Иншак, бодова чежина публикованей роботи у медзинародним зборнїку того ранґа єднака половки бодох єдней моноґрафиї, за хтору ше достава седем боди. Того року 24. конференция ше у першей верзиї мала отримац у Любляни, алє пре пандемию ришене же будзе отримана виключно онлайн. Дзекуюци синови хтори ми инсталовал Зум и хтори ме експресно обучел як го хасновац. Кельо у сущносци єдноставне хаснованє Зума указує и мой предклад на схадзки Оддзелєня за русинистику же би ше 80-рочнїца професора Юлияна Рамача означела и зоз першу е-конференцию Оддзелєня. Як визначел професор др Фейса, його викладанє на конференциї облапело одношеня на лексично-семантичним полю фарба у руским и сербским язику. – Виглєдовацки корпус углавним творя два капитални лексикоґрафийни дїла ‒ двотомни Сербско-руски словнїк и

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

єднотомни Руско-сербски словнїк, алє є дополнєни и зоз даскелїма роботами Гелени Медєши. У роботи рушам од Берлин-Кейовей теориї о основних фарбох з намиру же би ше вона зоз систему назвох за фарби руского язика евентуално потвердзела, або релативизовала. Видзелєним основним фарбом Брента Берлина и Пола Кея одвитую 11 фарби у руским язику: била, чарна, червена, желєна, жовта/жолта, белава, браон, лилова, целова, помаранчецова/помаранджецова и шива. Ниа, даскельо релациї. Сербски язик за билу ма еквиваленти бела и плава, а за белаву ма еквиваленти плава и седа. Розлика найвираженша при описованю власох, або бради. За червену сербски язик ма еквиваленти црвена и румена; румена за еквивалент ма целова (напр. за твар, лїчка, яблуко). У векшини случайох хаснованє терминох за фарби як у основним так и у пренєшеним значеню идентичне, алє єст и значни одступаня (напр. цибуля : бели лук; желєна пасуля : боранија). По його словох, векшина хроматских терминох славянского походзеня, алє ше у остатнїх деценийох за потреби ниянсованя вше вецей хаснує пожички. – Хаснує ше пожички як напр. азурна, теґет, аквамарин, тиркизна и др. Дзепоєдни пожички оставаю нєпременлїви − у обидвох язикох блонд, браон, драп, крем, беж, окер, а лєм у сербским лила и розе. И мадярски и нємецки охабели шлїд у хроматскей терминолоґиї. Назви за фарби зоз мадярского язика мож обачиц у презвискох (Барна, Фекете/Фекета, Вереш) и у назвох домашнїх животиньох (пейка, шарґа), а обща назва за фарбу походзи з нємецкого язика. Найвецей ниянси у руским язику маю червена, жовта/жолта, белава и желєна. Ґенерално патраци, робота, попри науковей значносци, хасновита, як студентом Оддзелєня за русинистику, так и студентом других оддзелєньох Филозофского факултета хтори виучую руски язик як странски язик. Мушиме припознац и же младши ґенерациї Руснацох уж забуваю традицийни ниянси фарбох (напр. гушаткова, кайсочкова, цегелкова, голубкова, каменкова, жабуркова, жандаркова), а часто, пре уплїв сербского язика, гриша и у хаснованю основних єденац фарбох. Як гварел на концу професор др Фейса, його представянє фарбох у руским язику полислависти барз крашнє прияли, а прешвечени є же и публикована робота будзе интересантна славистом швета. Котизация за тогорочни Полислав обезпечена зоз наменских средствох проєкта Русинистични виглєдованя як одвит на вимоги диґиталней ери ОддзеО. Русковски лєня за русинистику.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТАНА КАНЮХ, НАШМЕЯНА КЕРЕСТУРСКА РУСКИНЯ

И НЄШКА ЧУЄМ, ПОЗДРАВЦЕ Ю!

Пише: Любомир ДУДАШ

Давно, ище док у Ресторану у Керестуре робела, нє єдни госци були застати, нєсподзивани зоз чистоту язика, алє и любезносцу келнерки Стани котра им вислужела полудзенок на уровню котри теди нє могло вшадзи видзиц и дожиц. Єден госц ше єй цалком озбильно опитал же як то же єдна Рускиня так добре бешедує по сербски. Такой му одвитовала: – Tо мнє нїяки нє проблем, я родом Сербкиня, зоз Баня Луки. Ту сом одата, ту робим и цалком нормалне же бешедуєм по руски як и шицки зоз котрима жиєм

ЗНАМ ХТОРИ ТО РЕСТОРАН Бул наш бачи Владо (Малацко) ту дзешка блїзко у банї, а любел ходзиц и частейше, та ше заприповедал з єдним же цо хто роби и дзе. Гвари му Малацко же роби у керестурским Ресторану, а зоз чловеком аж дирґло, та гвари же зна и дзе, и яки то ресторан, бо роби у ИТЕС-у у Оджаку як директор, и же док ше Малацко враци, най поздрави Стану... – Таки то живот, вше це нєсподзива и у найкрасшим, алє и у гевтим другим значеню – здихла пензионерка Стана Янчийова, Канюхова, з Руского Керестура при концу нашей бешеди о живоце и памяткох.

24 РУСКЕ СЛОВО

ародзена є як Стана Дюкич, пред седемдзешат и даскельо роками у сербскей фамелиї, жила з родичами котри почитовали свою традицию и обичаї, а то пренєсли и на свойо штири дзивки. Нажаль, родичох уж давно нєт, нєт анї Станових шестрох, а вона сама гвари же кед зрахує власни роки, длужей жила у Керестуре як дома у дзецинстве и у младих рокох. – У Баня Луки сом закончела и тарґовинско-погосцительну школу и то ми наисце вельо помогло у роботи, поготов же зме праксу мали у „Босни”, теди готелу познатим у гранїцох нашей дакедишнєй велькей держави, алє и вельо ширше, Но, нє робела сом там длуго после школи, лєм пол рока, а вец ше случело тото цо озда лєм живот так зна зрихтац – прешвечена вона. Теди там, на теренскей роботи, пребувал Керестурец, Михал Канюх, заняти у подприємству „Термоелектро”. Гевто цо ушлїдзело, то уж приповедка за себе. Стану на авту привезли братняци, сва дзба уж була заказана и пара ше становела на Збегньове у Янчийових, Михалових родичох. Познєйше ше преселєли, як то лєм Керестурци знаю повесц, „до Куцика”, у улїци Бориса Кидрича, року 1969, такой по Першим маю, и Стана од теди права Керестурска. Тото цо ище ва-

Михал, Стана и Ненад, їх син, наш познати ґлумец

жнєйше, то же постала и права Рускиня зоз почитованьом шицких наших обичайох и звикнуцох... – Нїч то нє чежко, лєм кед єст дзеки – гвари Стана, шпиртаци по думкох и здогадованьох на прешли роки. ЗА ШИЦКО „КАТКА” – Вше сом, наисце любела робиц у моїм фаху, а то була и найкрасша нагода найлєпше упознац числени рускокерестурски ґенерациї котри одрастали зоз частима заходзенями и друженями у Ресторану. Пришло ми на розум – гвари Стана, нє раз ше ми дахто з франти, лєбо и цалком озбильно, опитал одкаль ми моци вше буц нашмеяна, услужна и сцерпезлїва ришиц гоч котри проблем у роботи... А цо сом им могла и повесц, лєм же сом нє висока, та би ме анї нє обачовали кед бим була ище и цихо и нє була нашмеяна... Зоз тих часох и перших рокох живота у Керестуре Стана ше здогадла и на шицких колеґох котрих вецей нєт медзи 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

нами: Иринея Миячича, Бачика Мироня Данка, Дюру Бучку, Стричка, Владу Регака, Владу Малацка... – Шицко то живот, сама за себе цихо прегварела. На щесце, предлужела, єст ище досц тих котрих дзекеди у валалє мож стретнуц. Tу и Фебронка Балоґова, ИринкаСакачова, Владо Кренїцки, Маря Малацкова, Миколкова, Лукачово Маря и Любо... Роки свойо поробели, а шлїди видно на каждим крочаю.Осем ро ки пре шли у ре сто ра ну, а вец уж поча ли сци го вац и ра хун ки, и по шлїд ки од дав на. – До школи и ше стри и я ход зели пешо и по найвек шим шнїгу и курняви... Шейсц километри там, шейсц назад... А реома чека ла свою хвильку, и дочека ла – гва ри вона. Преме сцели Стану у тедишнїм Комбинату и до управного будинку, а робела и як курир и ище ве цей, як „Катка за шицко”, и кухарка за кафу и доче кац и випровад зиц и цо шицко нє. Но, так прешли и роки. – Уж досц давно сом у пензиї, мой Ми хал исто, а и вон ше наробел. Дзе лєм шиц ко нє бул и нє зарабял. Як бим ци поведла, алє буд зеш то и сам розумиц, гоч ке льо да нам даю пенєжу, а нє вельо то, перше зоз пензиї оддзелїш на рахунки за єдно, за друге, за треце... Вец ше заш зрахуєш и век шу часц того цо оста ло та кой одложиш за лїки, бо и без нїх

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

нє мож, а вше треба уж таки, уж иншаки, ма ло тунї, вецей драги. Аж вец, кед дацо и оста ло, вид зиш зоз чим можеш розполагац – щира Канюхова. Заш лєм, од ухода до обисца видно же Ста на барз добре зна и по обисцу и коло нього, ту таке квеце, там заш иншаке, ту овоци дакус, а шицко у шоре, аж мило и крашнє застац и припатрац ше. И МИ БУЛИ МЛАДИ, И МЛАДЕЖ БУЛА ИНШАКА – И най ище лєм дакус о ре сторану прегварим, озда ми то и наймилши памятки, пар минутки по сле цихо сци прегварела Стана. – Нє лєм ми були младши, млади у ствари, алє и младеж була иншака, сцела и вредна, ноц була ноц, а дзень бул дзень. Иншаке було шицко, часи нормални, роботи за шицких котри сцели робиц, од плаци ше нормално жило. Паметам, предлужела вона, же кельо лєм го сцох зме ма ли. Орґанизова ли зме и вареня, змаганя за „най” котлїк, та прадки и Нови роки, ба ли... Паметам и же зме, углавним хлопи, шицки столи позношели до нашей „башти”, а и так було ма ло. Ми ше жени остара ли о шицким иншим, а так зложно же аж. Роками було так. Якош, таки були и ми, и часи були таки – гвари на концу наша собешеднїца.■

ЖИВОТ ЗНА НЄСПОДЗИВАЦ – Задумай, гвари Стана, як живот може поводзиц и нєсподзивац. Власни брат мойого оца давно, давно, я уж жила у Керестуре, охорел на плюца, та гайд зоз нїм на сараєвске Кошево, вельки и познати шпиталь. Зоз нїм у хижи лєжал ище єден хлоп. Од слова до слова, мой бачи ше нажалєл и спомнул ме, и же як му жаль же ше ридко видзиме, скоро нїяк. Кед застал, предлужел заш о мнє, а яка сом дробна, а вше нашмеяна, а така и така, и же робим як келнерка, у ресторану, у Войводини, а у Руским Керестуре... – Та озда нє о Стани приповедаш? – нєсподзивано ше озвал и други. Заходзим я там часто, роботи мe наведу тамадз, а твойого брата Стану наисце познам таку як ти гвариш, манду, веселу, вредну и нашмеяну... Tак ше двоме у хижи, у шпиталю у Сараєве, наприповедали о Стани и керестурским Ресторану...

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА” 1945–2020 (XIII)

OЗНАЧЕНА 55-РОЧНЇЦА

Пише: Дюра ЛАТЯК

У Руским Керестуре 15. юния 2000. року, у присустве колектива и числених визначних госцох, означена 55-рочнїца новинох зоз святочносцу у ресторану ПК „Перши май”. Велї особи и бувши члени колектива „Руского слова” нє були на списку поволаних, прето, на їх инициятиву у просторийох Руского културно-просвитного дружтва у Новим Садзе 29. септембра 2000. року орґанизована програма под назву „Рускому слову – з любову”, пошвецена истому ювилею

а официйней преслави 15. юния у Руским Керестуре були представнїки державней власци: Иван Седлак, министер за людски права и права националних меншинох у Влади Републики Сербиї, и предсидатель Управного одбору НВУ „Руске слово”, Бояна Борич Брешкович, директорка Народного музею у Беоґрадзе, Живко Шокловачки, предсидатель посланїцкого клубу ЮЛ у Союзним парламенту и предсидатель УО НИС, Миодраґ Попович, помоцнїк министра за информованє у Влади РС, помоцнїки министра култури у Влади РС Лїляна Седлар, Радомир Беґемишич и Василиє Тапушкович, Ян Шимак, покраїнски секретар за информованє, Никола Чирович, заменїк покраїнского секретара за витворйованє правох националних меншинох, управу и предписаня и Селимир Радулович, помоцнїк секретара за науку, културу и образованє и предсидатель Дружтва писательох Войводини. Присутних привитала Наталия Дудаш, директор НВУ „Руске слово” и заменїк министра култури у Влади Републики Сербиї, хтора медзи иншим наглашела: – Руске слово” єдна по шицким нєзвичайна, єдна мала новинско-информативна установа котра свою 55-рочну традицию будовала з наисце вельку енерґию наших

Часц колектива НВУ „Руске слово” на преслави ювилея

26 РУСКЕ СЛОВО

предходних ґенерацийох и щиру помоцу наших власцох, з полним порозуменьом, насампредз наших сушедох Сербох и шицких других цо жию у Войводини. Кед би так нє було, тота по шицким єдна спомедзи найспецифичнєйших хижох на цалим швеце нє посциговала би таки успих яки посцигує. „Руске слово” як новинско-видавательна хижа могла настац лєм у Югославиї, дзе ше у политичним и културним живоце трима до ровноправносци и дзе ше заєднїцтво наисце нагадує на каждим крочаю. „Руске слово” нєшка друкує новини котри, спрам тутейшого числа Руснацох, найчитанши новини у Югославиї и їх обегує лєм „Заградка” хтора ма ище векши тираж и представя першу карику у читаню наших новинох. „Руске слово” друкує и кнїжки котри доставаю награди нє лєм у Югославиї, а так повесц кажди дзень нашо кнїжки глєдани по цалим швеце – гварела медзи иншим директорка Наталия Дудаш. Винчуюци ювилей у мено Влади Републики Сербиї и у свойо мено министер Иван Седлак, источашнє и предсидатель Управного одбору НВУ „Руске слово” гварел же ювилей представя значни датум за новинарство на руским язику, алє и за цалосну културу Руснацох хтори жию на просторе Републики Сербиї. – Мултиетнїчни, мултиязични и мултикултурни характер Републики Сербиї представя нєпреценїве богатство котре надалєй будземе пестовац и розвивац. Тот характер заступени и у „Руским слове”. Почитованє историйней драги каждого, уважованє розликох и намаганє ґу зблїжованю у подобносцох, представя основу вибудови правдивей ровноправносци и од запровадзованя такей политики ровноправносци Влада народного єдинства Републики Сербиї нє одступи. Покраїнски секретар за информованє и директор НВУ „Глас люду” Ян Шимак винчуюци ювилей „Рускому слову” гварел: – 55 роки єдних новинох националней меншини у нашей мултинационалней, мултиконфесионалней и мултикултурней 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

держави то чесна, чежка, алє и подзековна драга. На тей драги було вельо сценя, вельо жаданя, вельо прешнїти и нєдошнїти сни числених ентузиястох рускей националней заєднїци же би до войводянскей плодней ровнїни зашали тото цо найвецей маю – свой интелект, свою писменосц, свойо жаданє за тирванє на тих просторох. Зоз щирим жаданьом же бисце шицки задатки котри сце пред себе поставели у тих чежких часох ришели на найлєпши можлїви способ, жичиме вам же бисце шали нашенє котре ту одкеди швет швета найлєпше ключкало – нашенє злагоди и толерантносци, сцерпезлївосци, роботи и сценя же би ше жило од своєй роботи. У мено гуманизма, професионализма, у мено журналистики, жадам же би „Руске слово” ище длуго тирвало – гварел на концу Ян Шимак.

„Рускому слову” – з любову, пошвецену 55-рочнїци його виходзеня. Програму водзела Ирина Гарди-Ковачевич, а у нєй участвовали: скорейши директоре Дюра Варґа, Микола Москаль, Дюра Когут, писатель Михайло Ковач, скорейши директор и редактор Дюра Латяк, редакторе Янко Рац и Дюра Папгаргаї, хтори бешедовали о прейдзеней розвойней драги тей нашей видавательней хижи. Приключел ше ґу нїм и Владимир Цап, директор керестурскей Друкарнї.

ДОДЗEЛЄНИ НАГРАДИ На преслави 55-рочнїци додзелєни и традицийни награди. Награду „Литературного слова”, подлїстку новинох за 1999. рок, хтора ноши мено покойного поети Мирослава Стрибера, достал Саша Кетелеш зоз Руского Керестура. Награду додатку новинох „Руске слово” КУЛТ (култура, уметносц, литература, творчосц) за 1999. рок додзелєна подобовому педаґоґови з Ветернику Гелени Канюх. Редакцийни колеґиюм новинох „Руске слово” на предкладанє директора Установи и одвичательного редактора новинох одлучел же би ше праве того року додзелєло Новинарску награду за серию текстох о НАТО аґресиї на нашу жем. То тексти у сериї „Во время оно” котри под час 78 дньох бомбардованя писал редактор Михал Симунович. Награду Симуновичови уручел Иван Седлак. Редакцийни колеґиюм часописа за литературу, културу и уметносц „Шветлосц” одлучел же би ше Награду „Микола М. Кочиш” за 1999. рок додзелєло професорови др Миронови Сисакови зоз Словацкей Републики. Професорови Сисакови ше тоту награду додзелює за анґажовану, науково фундаментовану студию „Кнїжка позавчерайшого дня”, з котру дал окремне доприношенє ошвицованю национално-литературней проблематики при Руснацох. „РУСКОМУ СЛОВУ” З ЛЮБОВУ Перше число новинох (41) од 13. октобра 2000. року после демократичних пременкох, хтори ше у Републики Сербиї одбули 5. октобра 2000. року, ноши назву НОВЕ „Руске слово”, а тот надпис НОВЕ находзи ше прейґ глави – назви новинох. У тим першим чишлє, у уводнїку нови одвичательни редактор новинох „Руске слово” – о.д. одвичательного редактора Любомир Рамач пише же боки новинох знова отворени за добронамирни и конструктивни думаня и погляди. – Дзвери Установи знова отворени за шицких явних, културних и других роботнїкох рускей и других националносцох. Вони отворени и за каждого нашого читача, бо и вони, вериме, за тото як и ми, кед останю нашо читаче – пише Любомир Рамач. На инициятиву скорейших директорох и редакторох „Руского слова” з Нового Саду, новосадске Руске културно-просвитне дружтво 29. септембра 2000. року у своїх просторийох орґанизовало програму под назву 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

Директорка Наталия Дудаш з госцами на преслави

У литературней часци програми участвовали: Мирон Колошняї, Мелания Павлович, Агнета Бучко, Мирон Канюх, Мелания Римар, Наталия Канюх, Ксения Орос и Мирон Будински. Участвовали и новосадски школяре з рецитациями, котрих порихтала професорка Славка Сабадошова. Музичну часц пополнєли инструментални трио Михайла Будинского, асистента новосадскей Академиї уметносцох, Дзивоцка вокална ґрупа РКПД и Мирослав Пап з Нового Саду. Причина за орґанизованє такей єдней преслави, нєзависно од актуалних руководзацих и звонка НВУ „Руске слово”, же преслава ювилея отримана „лєм за узши круг истодумнїкох з руководзацима людзми и госцох зоз владаюцих политичних структурох”, як ше наводзи у тексту у чишлє 42 новинох од 20. октобра 2000. року на 10. боку.” Надпомнєме лєм тельо же тота програма отримана тидзень скорей як 6. октобра 2000. року дотедишнї предсидатель Слободан Милошевич признал пораженє на виберанкох и на власц пришла його опозиция на чолє зоз Воїславом Коштуницом. Тот дзень, 6. октобер 2000. року, барз значни и за НВУ „Руске слово”, бо уж того дня задзвонєли телефони у обисцох перше тих членох колектива цо були на примушуюцим одпочивку, а ютредзень и ширше. Руководзаци особи на чолє зоз директорку позамикали роботни просториї и преглашели „штрайк”, котри синдикална орґанизация Установи нє прилапела. Уж 7. октобра члени синдикалней орґанизациї Установи зоз 24 подписами одлучели же ше, з оглядом же ше дотедишнї руководзаци людзе нє зявели на роботним месце, за окончователя длужносци директора менує Миколу Шанту, а за окончователя длужносци главного и одвичательного редактора Любомира Рамача. Тоту одлуку познєйше верификовал и Кризни штаб Нового Саду. То були найнужнєйши предусловия же би ше могло предлужиц з роботу и превозисц хаос яки настал у Установи. (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. септембра нєсподзивано нас зохабела наша мила мац и баба

МАРИЯ ШОМОДЇ народзена Будински (1948–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню буду чувац, син Зденко зоз супругу Ивану и унуки Єлена и Лана Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. септембра нєсподзивано нас зохабела наша мила мац и баба

МАРИЯ ШОМОДЇ народзена Будински (1948–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню буду чувац син Яни зоз супругу Єлену и унук Алекса Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. септембра нєсподзивано нас зохабела наша мила шестра и нина

МАРИЯ ШОМОДЇ народзена Будински (1948–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на заєднїцки препровадзени час буду чувац брат Йовґен зоз супругу Натку Будинсково и їх дзивка Ясминка зоз супругом Штефаном и сином Валентином Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. септембра занавше нас зохабела наша мила

МАРИЯ ШОМОДЇ (1948‒2020) з Руского Керестура

Дзекуєме ци за шицки красни слова поради и потїхи, котри зме од тебе чули. Памятку на тебе буду чувац Гелена Будински Семан зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милей супруги хтора нас нєсподзивано зохабела 11. септембра 2020. року

ЙОЗЕФИНА ПАЛАНЧАЇ народзена Павлович (1952–2020) з Нового Саду Мила моя, барз ми будзеш хибиц! Зоз любову и почитованьом супруг Яким

Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. септембра 2020. року нєсподзивано нас зохабела наша мила мац

ЙОЗЕФИНА ПАЛАНЧАЇ народзена Павлович (1952–2020) з Нового Саду Мила наша мамо, твоя нєсебична любов, доброта и потримовка нам будзе барз хибиц. Памятку на це вше буду чувац дзивка Мария, жец Борис и унука Ивана Чордашово, син Борис, нєвеста Саня и унуки Матей и Мартин Паланчайово зоз Канади Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. септембра 2020. року престало дуркац шерцо нашей милей

ЙОСКА ПАЛАНЧАЇ народзена Павлович (1952–2020) з Нового Саду З любову и почитованьом навики це будземе ношиц у наших шерцох. Твоя шестра Меланка, Желько, Марина, Денис, Ени, Ларка, Мирко, Татяна, Мая и Дарко Колошняйово Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. септембра 2020. року престало дуркац шерцо нашей милей

ЙОЗЕФИНА ПАЛАНЧАЇ народзена Павлович (1952–2020) з Нового Саду Зоз любову, почитованьом и подзековносцу занавше будземе чувац памятку на часи кед зме були вєдно. Шестра Верунка Катонова зоз мужом Мижом и дзецми Мирко зоз Тамару, Мая, Сани, Аня, и Давид Колошняйово и Наташка, Мижо, Димитри и Амелия Хомово Мила Йоско, спочивай у мире Божим!

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполнєли ше 40 днї як ше преселєл до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. септембра 2020. року, у Нємецкей нас занавше зохабел наш мили и почитовани

АНТУН ИВАН Антика (1942–2020) з Коцура

Памятки на ньго у думкох буду чувац шицки його наймилши. Поховани будзе 23. септембра 2020. року, у Нємецкей. Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполнєли ше 40 днї як нас зохабел наш мили шовґор Дуле

ДУШАН КОВАЧЕВИЧ (1946–2020) з Руского Керестура Вельку любов, доброту, пожертвовносц и щири ошмих навики будземе чувац у найкрасших памяткох и вше це споминац у думкох и молитвох. Твоя супруга Ирина, дзивка Сладяна зоз Борисом, син Синиша зоз супругу Биляну и унуки Неманя, Марко и Лена Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполнї ше 40 днї як нас занавше зохабел наш братняк

ДУШАН КОВАЧЕВИЧ (1946–2020) з Руского Керестура У красних памяткох го вше буду ношиц Етела Планчакова зоз фамелию, Ганя Ковачова зоз фамелию и Гелена Дудашова зоз фамелию Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

IN MEMORIAM

МИРОНЬ КИРДА (8. XI 1948 – 24. IX 2010) з Руского Керестура Прешли 10 жалосни роки без тебе. Нїґда це нє забудзем! Спочивай у мире Божим! Твоя супруга Мария

МИРОНЬ КИРДА (8. XI 1948 – 24. IX 2010) Мили тату, прешли 10 смутни роки без тебе. Часто це споминаме и нїґда це нє забудземе. Спочивай у мире Божим! Твоя дзивка Таня, жец Владо и унуки Мирко и Мелиса зоз фамелиями

IN MEMORIAM

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МИРОНЬ КИРДА (8. XI 1948 – 24. IX 2010) Мили тату, час преходзи, а ти вше з нами у наших думкох. Любиц це будземе навики. Спочивай у мире Божим! Твоя дзивка Лїляна, жец Дюра, и унуки Дамир зоз фамелию, Лидия и Патрик

МИРОНЬ КИРДА (8. XI 1948 – 24. IX 2010) Мили брату, спочивай у мире Божим! Останєш навики з нами у наших думкох. Твой брат Янко зоз супругу Ирину

ДУШАН КОВАЧЕВИЧ з Руского Керестура Нє мож вериц, алє живот од вше таки... Вежнє од це наймилших, кед ше найменєй наздаваш. Оставаш нам у памяткох, оставаш занавше лєм наш, єдини и наймилши братняк. Помогнул ши шицким кед требало, давал ши себе шицким нам, бул ши Чловек и за нас шицких. Твойо шестринїци и братняци розшати ширцом швета. Чуваме кажду памятку на Тебе. Бул ши и остал наш, єдини и любени. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. септембра наполнї ше рок як у вичносци пребува наша мила и добра мац, баба и прабаба

МЕЛАНИЯ ЧИЗМАР (1947–2020) з Руского Керестура

ЛЕОНА САЛОНТАЇ народзена Ковач з Руского Керестура У любови и молитвох паметаю це твойо наймилши Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. септембра наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабела моя мила шестра и пошла до вичносци

Памятку на ню чува шестра Амалка зоз дзецми Спочивай у мире Божим!

СЛАВКО НАДЬ (1960–2012) зоз Суботици У красних памяткох чуваю го у своїх шерцох супруга Еуфемия, и синове Коля и Славко Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ИРИНА НАДЬ народзена Провчи (1924–2013) з Руского Керестура Мила мамо, бабо, и прабабо, час преходзи, а ви з нами у красних памяткох и молитвох. Вашо наймилши Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра 2020. року наполнєл ше смутни 21 рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАИЛ КУХАР (1946–1999) з Дюрдьова Памятку на його доброту и пожертвовносц чуваю його наймилши

30 РУСКЕ СЛОВО

Красни памятки у наших шерцох вично будземе чувац ‒ Блаженка, Ярослав, Борис и София Ковачово Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела наша андя и баба

МЕЛАНИЯ ЧИЗМАР (1947–2020) з Руского Керестура

ЛЕОНА САЛОНТАЇ народзена Ковач 1930. року з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. септембра наполнєли ше осем роки як є нє з нами

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. септембра наполнєли ше 40 днї як нас зохабела наша андя и баба

З любову и почитованьом занавше будземе чувац памятку на це. Твойо: андя Меланка, Златко зоз супругу Деяну и унук Боґдан Чизмарово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. септембра 2020. року наполнєли ше пейц жалосни роки як ше упокоєла наша мила мац, баба и прабаба

МАРИЯ ШОВШ (1934–2015) з Руского Керестура Памятку на єй доброту, пожертвовносц у своїх шерцох чуваю син Кимо, унука Наташа зоз супругом Дюром и праунуки Нана и Єя Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. септембра 2020. року напол- Дня 18. мая 2020. року наполнєли нєли ше седем смутни роки як веше петнац смутни роки як вецей нє цей нє з нами з нами

АМАЛИЯ МАЛАЦКО (1931–2013)

ЛЮБОМИР МАЛАЦКО (1930–2005)

Мили нашо, ваша любов, вашо старанє о шицких нас и шицко вашо занавше останє у наших шерцох Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. септембра наполнєл ше рок як нас занавше зохабела наша мила тета

ФЕБРОНИЯ МАҐОЧ (1929–2019) з Коцура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. септембра наполня ше 3 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ЙОАКИМ САБАДОШ (1939–2017) з Руского Керестура

З любову и почитованьом у красних памяткох навики ю будзе чувац фамелия Русковски: Микола, Слободанка и дзивка Биляна зоз супругом Жельком Спочивайце у мире Божим!

Памятку на його доброту, любов и заєднїцки препровадзени час чуваю супруга Мария, син Дюра зоз супругу Марчу, син Славомир, унуки Наташа зоз супругом Иґором, Михаела зоз супругом Миодраґом, Андрей и праунука Ана Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. септембра наполнєли ше три роки як нас занавше зохабел наш супруг, тато и дїдо

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

У НОВИМ ОРАХОВЕ БУДЗЕ ШВЕТОЧНИ КОНЦЕРТ

ЮЛИЯН ГЕРБУТ (1943–2017) з Руского Керестура

Прешли три жалосни роки як ши нє з нами. Чуваме це у наших шерцох. Памятку на тебе чуваю твойо наймилши Най це ангели чуваю!

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA”, DOO зоз Беоґраду , по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” д.о.о. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС1486_02 НС_Нови_Сад_Ротквария” у улїци Темеринска 8, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 9091/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 20. октобер 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 21. октобра 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

– ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088433

Шветочни концерт з нагоди 20-рочнїци роботи Тамбурового орхестра КУД „Петро Кузмякˮ и означованя 74-рочнїци од приселєня Руснацох до того валалу Руснаци з Нового Орахова означа нєшка, пияток, 18. септембра у Доме култури на 19,30 годзин. Поволани шицки тоти цо любя руску тамбуркову музику, руски фолклор и рецитацию. На концерту, окрем домашнього Дружтва „Петро Кузмякˮ, буду участвовац и нашо дружтва зоз Вербасу и Коцура и мадярске зоз Торньошу. ***

ПОДОБОВА КОЛОНИЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

II Подобова колония „Еуфемия Гарди 2020” у орґанизациї МО Рускей матки з Руского Керестура, будзе отримана 19. септембра 2020. року у Спортскей гали у улїци Бориса Кидрича 60. На колониї буду участвовац 17 подобово творителє найвецей з Керестура, алє и з других местох. Сход учашнїкох од 8 годзин у канцелариї РМ, а їх робота предвидзена по 13 годзин. На 16 годзин у сали Месней заєднїци будзе полудзенок и друженє учашнїкох. ***

РОЧНИ КОНЦЕРТ РКЦ

На соботу, 19. септембра. 2020. року на 19 годзин, отрима ше рочни концерт Руского културного центру у дворе и на лєтней бини РКЦ, Йована Суботича 8, Нови Сад. У програми участвує Хор „Гармония”, Ветеранє фолклору РКЦ, Рутен треш оркесетр, Хлопска ґрупа РКЦ, солиста Ана Римар Симунович, а як госц наступи смикова оркестер „Нонет” зоз Нового Саду. Уход безплатни, а маски обовязни.

МАЛИ ОГЛАШКИ У ОКОЛЇСКУ Футожского пияцу видаваме хижи и квартелї, тим цо нє куря. Одлични условия за ученє. Шицко нове. Телефон: 064/9758542.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

32 РУСКЕ СЛОВО

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

informator@ruskeslovo.com sport@ruskeslovo.com

ВИДРУКОВАНЕ ПЕРШЕ ТОГОРОЧНЕ ЧИСЛО „ШВЕТЛОСЦИ”

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

РОЗПОЛОЖЕНИ ДЮРДЬОВЧАНЄ

ФК „Бачка” (Беґеч) – ФК „Бачка 1923” 1:1 (1:0)

После веб-виданя, котре давно поставене на сайту „Руского слова”, тих дньох вишло и друковане виданє першого тогорочного числа часописа за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц”. Як и звичайно, число отвера блок ориґиналних наукових прилогох, медзи котрима роботи др Йоакима Стрибера „Етика и сучасни технїки у реставрациї културного скарбу” и академика Юлияна Тамаша „Церковни и национални популизем дакеди и нєшка – одношенє руских националних орґанизацийох ґу РНПД”. З чечуцей литературней продукциї обявени циклус писньох Меланиї Римар „Змерк додня рано” и проза Ивана Медєша „Погришни витри”. Рубрика „Зоз шветовей литератури” приноши познату писню „Гавран” Едґара Алана Поа, котру з анґлийского прешпивал Михал Рамач. Зоз сербскей литератури обявени циклус писньох младого поети Срдяна Секулича „На концу прикрей скали”, чийо стихи прешпивал Саша Сабадош. Рубрика „З рукописного нашлїдства” информує о литературним нашлїдстве др Янка Сабадоша, о чим аналитично пише Михал Рамач у статї „Inedita Янка Сабадоша”. З нагоди 100-рочнїци од снованя Руского народного просвитного дружтва, часопис oбявює другу, закончуюцу часц роботи Дюри Латяка „Руске народне просвитне дружтво и национални препород Русинох у Бачкей и Сриме (1919–1941)”, док у рубрики „История” обявена робота Саши Сабадоша „Розвой младежских часописох на руским язику у Югославиї медзи двома шветовима войнами”. „Прикази, критики, рецензиї” информую о нових кнїжкох Радмили Ґикич Петрович и Мартина Хамерслия, о котрих пишу Ирина Гарди-Ковачевич и Мирослав Кевежди. Число завера „Упутство за пририхтованє рукописох за друкованє”, з котрим Редакция поволує на сотруднїцтво з часописом „Шветлосц” през писанє ориґиналних наукових и фахових роботох з обласци филолоґийних, линґвистичних и дружтвених наукох. Число илустроване з малюнками Колї Обровского. И тото число часописа „Шветлосц”, як и шицки дотерашнї, мож опатриц на адре си: www.ruskeslovo.com/шветлосц. М. М. Цап 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

БЕҐЕЧ: Стадион ФК „Бачка”, стретнуце судзел судия Кампич зоз Нового Саду. Стрилєц ґола за Дюрдьовчаньох бул Маркович у 74. минути. Жовти картон у екипи Бачкей зоз Дюрдьова достал Ж. Тривунович БАЧКА: Смолян, Др. Тривунович, Чирин, Станкович, Проданов (Лю. Тривунович), Данґубич, Ж. Тривунович, Маркович, Баґич, Роґич, Де. Тривунович. На тим стретнуцу фодбалере дюрдьовскей Бачки добре вихасновали пририхтованя и после длугшей павзи лєдво дочекали висц на терен и указац цо знаю. Були розположени за бависко цо дало и резултат. Освоєни бод на процивнїковим терену вельки и барз значи. По правдзе, резултат могол буц и иншаки, бо Дюрдьовчанє мали вельо шанси, алє лабда нє сцела до ґолу. После випитованя моцох на штредку терана, перши ґол дали домашнї у 30 минути. И то бул резултат зоз хторим ше пошло на одпочивок. У другим полчаше, Дюрдьовчанє ище баржей прицисли на ґол домашнєй Бачкей. Ґолман домашнїх мал вельо роботи зачувац свой ґол. Медзитим то му ше поспишело по 74. минути, кед найлєпши бавяч Дюрдьовчаньох Маркович дал ґол и виєдначел резултат. По конєц стретнуца домашнї нє могли найсц драгу по ґол Смоляна и то бул конєчни резултат того стретнуца. Беґечанє ше анї после шейсцох колох, на тот завод то на домашнїм терену, нє удало витвориц побиду у тей сезони. У тей хвильки дзекуюци добрим бависком, Бачка на седмим месце на таблїчки зоз єденац бодами. А. П.

ШАХ

ПОДЛИ ПОЧАТОК ОМЛАДИНЦА Шаховски клуб „Омладинєц” зоз Коцура остатнї роки синоним за успих и поряднє сезону закончовал у самим верху таблїчки. Медзитим, тота сезона нє почала так як любителє шаху у Коцуре звикли, понеже Омладинєц у перших двох колох бул два раз поражени. Треба вжац до огляду же у перших двох колох коцурски шаховски Клуб бавел у ослабеним составе, без Карла Балия, Николи Тадича и Ґорана Поповича, котри остатнїх рокох були стандардни бавяче на змаганьох Омладинца. Прешлей нєдзелї Омладинєц поражени у Суботици од екипи Пензионер зоз резултатом 3,5:2,5. Єдину побиду за Омладинєц зазначел капитен Споменко Павичевич, ремизировали Владимир Лазор, Тихомир Пушкаш и Янко Бесерминї, а свойо змаганя страцели Стеван Перич и Ґавра Коларич. Oкрем Омладинца, после двох колох, два раз була поражена екипа ШК „Чаки Йожеф” зоз Старей Моравици. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

НОВИ ТРИ БОДИ ИСКРИ

ФК „Будучносц” (Савине Село) – ФК „Искра” 1:3 (0:1) САВИНЕ СЕЛО: стадион домашнєй екипи Будучносц. Ґоли за Искру: Данило Янкович, Драґан Комазец и автоґол ИСКРА: Вучинич, Ваяґич (Кудєрски), Петрович, Сталевич (Юрчук), Ґубаш, Живанович, Комазец (Човс), Иван, Янкович (Суботич), Бокан и Тешанович. Стретнуце медзи Искру и Будучносцу вше вецей як звичайни фодбал, а после 4 рокох тоти два екипи внєдзелю знова одбавели першенствене змаганє, на тот завод у Подручней лиґи Суботица. Домашнї з велькима амбициями дочекали тото змаганє и наздавали ше першей побиди у тей сезони. Змаганє почало з 15 минути запожнєня, понеже нє було випочитоване число патрачох на трибинох. Перши даскельо минути прешли у випитованю моцох, а потим Искра вше вецей почала грожиц и правиц шанси. У першей часци першого полчасу найлєпшу шансу нє вихасновал Сталевич, котрому ґолман одбранєл пенал. Окрем пеналу Искра мала и єдну стативу и ище даскельо вигодни шанси дац ґол, котри Искрово бавяче нє вихасновали. Заш лєм, Коцурци на одпочивок пошли зоз предносцу, понеже Данило Янкович

вихасновал свою шансу кед вибил сам опрез ґолмана Будучносци. На початку другого полчасу домашнї прицисли, алє їх инциятива нє потирвала длуго. Нєодлуга ше Комазецови улазала шанса, лобовал ґолмана и звекшал предносц Искри на 2:0. Други ґол преламал змаганє и бавяче Будучносци после того ґола вецей нє мали довирия до своїх моцох и нагоду же ище вше можу змаганє закончиц зоз позитивним резултатом. У тих хвилькох Искра була лєпша екипа на терену и таке бависко пошвидко принєсло Искри предносц од трох ґолох. Бокан виведол корнер, лабда потрафела єдного баяча домашнїх и закончела у ґолу. Домашнїм ше у судийовим надополнєню удало дац почесни ґол. Кудєрски у своїм каребним просторе направел фаул, судия досудзел пенал за Будучносц котри домашнї вихасновали, та змаганє законченє зоз резултатом 3:1 за Искру. После 5 одбавених колох, Искра на 10. месце на таблїчки зоз 6 освоєнима бодами. На нєдзелю, Искра будзе мац нагоду зазначиц ище єдну побиду, понеже у Коцуре будзе госцовац Обилич зоз Змаєва, котри потераз ма лєм два освоєни боди. З. К.

ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

НЄСПОДЗИВАНЕ ПОРАЖЕНЄ СРИМЦА У пиятим колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, беркасовски Сримец нєсподзивано страцел стретнуце на домашнїм терену од екипи Фрушкогорца зоз 4:0. ОФК „Бикич” ше з госцованя у Чалми дзе бавел процив Слоґи, врацел з побиду з резултатом 3:0. Шлєбода и ФК „Ердевик 2017” бавели нєришено 2:2, Трґовачки победзел шидску Єдноту зоз 3:0, Фрушка гора победзела Єдинство (Р) з 1:0, Ґраничар (К) дома победзел ФК „Зека Булюбаша” зоз 3:0, у Ярку Сримец и Змай бавели 1:1, а тиж и у Куковцох ФК „Обилич 1993” и Ґраничар з Адашевцох бавели 1:1. На таблїчки ОФК „Бикич” перши зоз 13 бодами, Сримец(Б) други зоз 12, а ФК „Обилич 1993” треци зоз 11 бодами. Штварте место забераю Фрушкогорец и Фрушка гора зоз 10 бодами, Єдинство шесте зоз дзевец бодами, седми Ґраничар (К) зоз осем бодами, по седем боди маю Зека Булюбаша на осмим месце, Шлєбода на дзевятим и Ґраничар (А) на дзешатим месце. Трґовачки єденасти зоз шейсцома бодами кельо ма и Слоґа на дванастим месце, Змай тринасти ма пейц боди, штернасти ФК „Ердевик 2017” и петнасти Сримец (Я) маю по бод, а без бодох и далєй Єднота на остатнїм шеснастим месце. У шестим колє ФК „Ердевик 2017” дочекує Трґовачки, ОФК „Бикич” дочека Шлєбоду, а ФК „Обилич 1993”

34 РУСКЕ СЛОВО

будзе бавиц процив Слоґи (Ч). Єднота дома дочекує Фрушку гору, Єдинство (Р) будзе бавиц процив Ґраничара (К), Зека Булюбаша дочекує Сримца (Я), а у Ночаю Змай вигосци Сримец (Б), док у Адашевцох Ґраничар будзе бавиц процив Фрушкогорца. У трецим колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид ОФК „Бачинци” на госцованю у Ямени победзели Ґраничар 2:1, а у Вашици Напредак декласовал Єдинство (М) зоз аж 8:0. ОФК „Бинґула” дома страцела од Синдєлича зоз 2:0, а у Илинцох Борец страцел од Омладинца зоз 2:1. У тим колє шлєбодна була екипа Єдинстава (Лю). На таблїчки Напредак перши, ма дзевец боди, ОФК „Бачинци” други зоз шейсцома бодами кельо маю и Синдєлич на трецим и Омладинєц на штвартим месце. Єдинство (Лю) пияте зоз трома бодами кельо ма и ОФК „Бинґула” на шестим месце. Седми Ґраничар и осме Єдинство (М) маю по бод, а без бодох остатнї, дзевяти, Борец. У штвартим колє Синдєлич дочекує Борца, Єдинство (М) будзе бавиц процив ОФК „Бинґули”, ОФК „Бачинци” дома бавя процив Напредку, а у Люби Єдинство дочекує Ґраничар. Шлєбодна будзе екипа Омладинца. Вл. Дї. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПОЗАРЯДОВЕ КОЛО, ПОРЯДНА ПОБИДА ФК „Русин” – ФК „ЖАК” (Зомбор) 2:0 (1:0)

Руски Керестур: стадион на Ярашу, без публики. Ґоли за Русин дали: Бранкович, Саянкович РУСИН: Калинич, Кочиш, Голик, Ланчужанин, В. Вуйович, Саянкович, Будински (Надь), Даноєвич, Будински (Виславски), Бранкович (Дюканович), Рац. У 5. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, хторе одбавене стреду, 9. септембра, у Руским Керестуре, русиновци однєсли побиду над ФК „Жакˮ зоз Зомбора, з резултатом 2:0 (1:0).Од самого початку стретнуца, вирни навияче Русинa могли замерковац же тогорочна екипа Жак, озбильнєйша, нє така як влонї кед Русин процив истей екипи на стретнуцу у Зомборе славел побиду з резултатом 7꞉2. На стретнуцу хторе одбавене 9. септембра у першим полчасу нє було вельо нагоди за ґол, но єдна добра нагода вихаснована на самим концу першого полчасу, у 45. минути, кед схопни Бранкович приял лабду цалком на лївим боку, прешол двох бавячох, вошол до простору од 16 метерох и после прецизного вдереня, госцуюци ґолман могол лєм виняц лабду зоз мрежи.

Друга часц змаганя почала кус слабше за домашнїх. Госци ше розбавели по терену, створели даскельо полунагоди, алє искусни ґолман Русина, Калинич, нєсподзиванє нє допущел. Штредком другого полчасу, Саянкович подобнє як и Бранкович у першим полчасу, вошол зоз лабду до 16 метерох, и зоз лївого боку потрафел процивни бок ґола госцуюцей екипи. Зоз тим ґолом и госци ше помирели же боди оставаю у Керестуре.

ЗА СЕДЕМ ДНЇ СЕДЕМ БОДИ ФК „Русин”– ФК „Будучносц” (Ґложан) 4:1 (2:0)

Ґол за Русин: Дюканович, Саянкович, Даноєвич, Вуйович Русин: Калинич, Кочиш, Голик, Ланчужанин (Бранкович), Вуйовоч В., Саянкович (Виславски), Надь, Даноєвич, Дюканович (Дринич), Будински, Рац. Шлїдуюце, 6. коло, Русин одбавел лєм даскельо днї познєйше, 13. септембра, тиж на домашнїм терену кед однєсол побиду над ФК „Будучносц” зоз Ґложану з резултатом 4꞉1 (2꞉0). Понеже пре приватни обовязки тренер Ранко Делич нє бул присутни, його улогу тренера превжал Срдян Дюканович, хтори ше и на терену указал як найлєпши поєдинєц того змаганя. Перши осем минути бавел, могло би повесц без гришки, схопни у додаваню и дрибланю, а перши озбильнєйши поцаг збул ше уж у 10. минути после шлєбодного бица зоз коло 30 метерох. И кед шицки думали же Дюканович наруци лабду до 16 метерох, опрез ґолмана ше направела гужва, двоме бавяче були у такволаним „живим муре”, медзитим, Дюканович мал иншаки намири. Зоз прецизним вдереньом потрафел лїви кут госцуюцого ґолу, и зазначел перши ґол за Русин. Нєодлуга, зоз красней акциї свой шести ґол од початку Першенства, зазна18. СЕПТЕМБЕР 2020.

чел и млади Матей Саянкович. До конца першого полчасу нагоди ше зменьовали на обидвох бокох, но резултат остал нє пременєни. Други полчас рушел зоз ище єдним интересантним поцагом Дюкановича, кед зоз пол терену вдерел лабду на ґол. Ґолман кус вишол зоз свойого простору, и зоз крайню усиловносцу вибил лабду до корнеру. Госци на пар заводи озбильнєйше загрожели простор опрез ґолмана Калинича, алє ше на тим и закончело. Резултатску предносц Русина потвердзел кед Даноєвич у 85. минути дал ґол, а нєодлуга и госци зазначели свой перши ґол, та зменшали розлику на 3꞉1. Ище єдна интересантна хвилька збула ше уж при самим концу змаганя, у 89. минути, кед Бранкович одлично виведол корнер, а Вуйович, єдини од бавячох у охрани скочел найвисше и зазначел и штварти ґол за Русин. Тераз Русин на 1. месце на таблїчки зоз 16 освоєнима бодами, док „Будучносц” зоз Младенова други, и без єдного одбавеного змаганя. У 7. колу Першенства хторе будзе отримане на нєдзелю, 20. септембра, Русин одбави змаганє у Обровцу процив екипи „Борац 46”. Ан. Медєши

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ НАШО КЛУБИ ПОСЛЕ ПОЛРОЧНЕЙ ПАВЗИ

НАЙВАЖНЄЙШЕ ЖЕ ШЕ ФОДБАЛ ОЗНОВА КОТУЛЯ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Фодбалски клуби у нїзших ранґох змаганя длужей як пол рока, од яри по єшень, односно нову сезону, були на „примушуюцим” одпочивку. Гоч ше нє бавело и длуго нє тренирало, клубски живот нє замар. Було пременки у руководацих структурох и бавяцким кадру. Як керестурски „Русин”, ФК „Искра” зоз Коцура и ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова вихасновали тоту павзу, наґадуєме по резултатох на старту першенства – после початней кризи, шицки уходза до форми

ДЕРБИЇ ЗА КОНЄЦ Стретнуца у подручних фодбалских лиґох у хторих ше змагаю нашо Клуби, кед шицко будзе як треба зоз хороту вируса корони, ше буду бавиц по 21. новембер. У остатнїм, шеснастим колу, ФК „Искра” будзе бавиц општински дерби, бо бави зоз ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля. ФК „Бачка 1923” у остатнїм, седемнастим колу, будзе бавиц процив екипи ФК „Фрушкогорски партизан” зоз Буковцу, а ФК „Русин” бави сушедни дерби зоз екипу ФК „Славия” зоз Пиньвиц.

36 РУСКЕ СЛОВО

ул то час зоз вельо нєизвесносци и смутку, окреме за навиячох наших Клубох. З початку, велї думали же ше шицки почежкосци и обставини коло хороти злєпшаю и же ше пошвидко предлужи там ше дзе стануло. Медзитим, обставини ше нательо заоштрели же анї у предлуженю, у новей сезони, стадиони ище вше без публики и без навияцкей страсци. Вельке щесце же ше фодбалска лабда ознова котуля на наших стадионох и наздавац би ше же так и останє. ИСКРУ ПРОВАДЗЕЛИ ПРОБЛЕМИ За обидва Клуби – Искру и Бачку, єшеньска часц сезони 2019–20. року ше нє закончела як ше обчековало. Искра после єшеньскей часци и перших двох колох ярнєй часци прешлей змагательней сезони була на 14. месце на таблїчки. Резултат спод смужки нє бул за хвалєнє. Биланс бул таки: шейсц побиди, єдно нєришене стретнуце и дванац страцени. Коцурци дали 33 ґоли, а прияли 37 и були у вкупним резултатским минусу од 4 ґоли. Освоєли лєм 18 боди и, скромно поведзене, очековало ше вельо вецей.

Окреме кед ше вежнє до огляду же за ФК „Искра” прешли 4 роки були можебуц и найплоднєйши у єй историї. Клуб у тим периодзе виборел пласман до Подручней лиґи Суботица, а у тим ранґу Клуб ше аж два роки за шором у баражу борел за уход и до Войводянскей лиґи. Медзитим, после штирох рокох прешлому руководству вишол мандат, а потерашнї предсидатель Радислав Сталевич пре здравствени причини нє могол предлужиц квалитетно окончовац длужносц предсидателя. По думаню подпредсидателя Михайла Варґи Пелета, Искри була потребна и нова, швижа крев. Виборна скупштина котра була заказана, пре вирус корона и нови мири безпечносци мушела буц одказана, та зволана друга схадзка кед ше указала нагода, на котрей потерашнї предсидатель Радисав Сталевич розришени длужносци, а Драґан Горняк поставени на його место. Тренер бул Александар Петрович, а екипа мала даскельо пременки. До екипи пришли Душан Бокан, котри потераз бавел у младших катеґорийох ТСЦ-а зоз Бачкей Тополї и Филип Релїч. Тиж так до 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

sport@ruskeslovo.com

тиму уключени Никола Скубан, Дамян Колошняї, Павле Човс, Марян Киш, Данило Мезеї и Давид Дакич, котри за Искрову наймоцнєйшу екипу дебитовал у прешлей сезони. У новей сезони после пейцох одбавених колох Искра на дзешатим месце на таблїчки, три раз є поражена, два раз победзела и раз бавела нєришено. Ма лєм шейсц боди и неґативну ґолрозлику 9 ґоли – дали шейсц, а прияли 15 ґоли. Очиглядне же Клуб ма проблем пре вецей причини, а найважнєйша то же постояцу екипу чежко укомпоновац зоз тренером. У тей хвильки ознова тренер Здравко Бабич котри мал добри успихи у потерашнєй тренерскей кариєри коцурскей екипи. З другого боку, за Искру го вяжу велї красни памятки бо, як надпомнул, тей єшенї наполнї ше точно 50 роки кед першираз бул реґистровани як бавяч першого тиму ФК „Искра”. – Скорей и на початку тей часци першенства у новей сезони случели ше велї подли ствари. Насампредз, у пририхтованьох за сезону, слабе було одволанє бавячох на тренинґох. То давало слаби резултати на стретнуцох. Кед ше таке случи, вец вше тренер найвиноватши, та потерашнї тренер вецей нє на тей функциї. Потим, Клуб финансийно досц подло стої и кед уж почнє першенство, вец чежко найсц доброго тренера, а да нє пита вельо. Думам на плацу. То були причини прецо сом прилапел ознова стануц на чоло Искри. Терашнї состав екипи вельо горши як кед бул док зме бавели бараж стретнуца за уход до висшей лиґи. После баражу аж 12 бавяче прешли бавиц за други клуби. Но, якоши зме составели екипу котра млада, нє ма вельо искуства, алє верим же по конєц єшеньскей часци Искра будзе бавиц лєпши партиї. Видзи ми ше же и бавяче задовольнєйши и кед слово о успиху, бо реално же би Искра була коло дзешатого места на таблїчки по конєц – гварел Здравко Бабич, тренер Искрових фодбалерох. БАЧКА ДОБРЕ ПОЧАЛА У остатнїм стретнуцу у єшеньскей часци першенства Бачка зоз Дюрдьова бавела у Петроварадину зоз истоменну екипу и страцала зоз 2:0. Тоту часц закончела на седмим месце на таблїчки. Статистика була така: од 17 стретнуцох на шейсцох була побиднїк, єдно 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

було нєришене и 10 страцела. Дали 23 ґоли, а прияли 33, цо твори неґативну ґол-розлику дзешец ґоли. У перших шейсцох колох сезони за 2020-21. рок ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова призначела три побиди, два нєришени стретнуца и єдно страцене. Побиди були прешвечлїви зоз високим резултатом. На стретнуцох дали 15 ґоли, а прияли 5, та маю позитивну ґол-розлику дзешец ґоли. У тей хвильки дзекуюци добрим бависком, Бачка на седмим месце на таблїчки зоз єденац бодами. – З оглядом на тото же зме потераз бавели на штирох стретнуцох як госци, цалком зме задовольни зоз посцигнутима резултатами. Пред нами период кед будземе бавиц зоз екипамаи котри ше видвоєли у горнєй часци таблїчки, алє думам же можеме буц ровноправни процивнїки. Наздавам ше же затримаме рейтинґ добрей екипи и так витримац до конца – гварел Раденко Шарчевич, тренер ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова.

Здравко Бабич

ОДЛИЧНИ РУСИН После одбавених шейсцох колох ФК „Русин” мал пейц побиди, єдно нєришене стретнуце, а нє страцел анї єдно. На першим месце є на таблїчки зоз шеснац бодами. Призначени побиди були зоз високим резултатом, бо ґолґетере Русина дали двацец ґоли, а прияли 6, цо твори позитивну ґол-розлику од плус 14 ґоли. О яким виданю Русина слово, прешвечлїво гутори податок же на каждим стретнуцу потераз дали вецей як три ґоли. У першим стретнуцу победзели ФК „Кулпин” зоз резултатом 5:3. Друге змаганє бавене у Маґличу зоз истоменну екипу дзе Русин ознова призначел побиду од 4:1. У трецим колу Русин бавел процив екипи ФК „Борац” зоз Бачкого Ґрачцу и победзел зоз резултатом 4:0, а у штвартим Русин победзел екипу ФК „ЖАК” зоз Зомбора зоз 2:0. Нєришено бавели лєм процив екипи Омладинца зоз Буковцу – 1:1. За потерашнї добри старт русиновцох нєт нїякей пригварки. Голєм зоз того навияцкого боку. Наздавайме ше добрим резултататом наших фодбалских клубох и же по 21. новембер обставини зоз вирусом корона буду вигоднєйши. Цо значи же конєчно и навияче годни потримац свойо екипи зоз трибинох. ■

Раденко Шарович

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ коляре зоз руских оддзелєньох Ґимназиї „Петро Кузмяк” вєдно зоз професорку Ш руского язика и литератури, Люпку Малацко

под час позарядового стану кед наставу провадзели онлайн, мали задаток записац рецепт по руски, меркуюци на правопис, а вец и висликовац тото єдло. Рецепти подзелєни на три ґрупи: єдла хтори рихтаме за фриштик, за полудзенок, и лакотки. Тоти рецепти обявени

Мария Горняк

и у окремним онлайн виданю Кухарки. Марина Надь дизайновала кухарку „Фриштик”, Сара Планчак „Полудзенок” а Силвия Маґоч „Райски лакотки”. Ґу тей редакциї ше приключела и професорка Тереза Катона так же школяре мали задаток вираховац калорийну вредносц єдзеня. У шїдуюцих числох „Руского слова” на бокох „Хладок и горуци тепши” буду обявени смачни школярски рецепти.

Тулумби

Тулумби: 2 погари води и єден погар олєю положиц най превре, завариц з двома погарами муки. Кед ше охладзи, додац 5 вайца, єдно по єдно и добре витСостойки: репац. Правиц тулумби зоз фурмочку на За тулумби: нєподмасценим ■ 2 погари води плеху и печиц на теми олєю претаури од 250 ■ 2 погари муки ступнї коло 10-15 ■ 5 вайца минути. За сируп: Сируп: 6 погари ■ 6 погари води води и 4 погари ■ 4 погари цукру цукру положиц най превре и кед ше

охладзи преляц по врацих тулумбох. Калориї по порциї (1 тулумба) 98 кило-калориї.

38 РУСКЕ СЛОВО

18. СЕПТЕМБЕР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Марио Будински

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Шпаґети

До єдней шерпенї положиц шпаґети, усипац вецей води, солї и олєю же би ше нє залїпели. До другей шерпенї ше положи перше олєй, а вец и цибулю же би ше попражела и омегчала. Вец додац млєте месо, желєняву и присмачки и охабиц най ше динстує. До окремней мисочки треба положиц до води и присмачки, премишац най нєт грудки. Уварени Состойки: шпаґети треба прецадзиц , ■ пакованє шпаґетох треба их пре■ присмачки цадзиц и (попер, соль, веґета) положиц на ■ два менши цибулї танєр. Кед ■ млєте месо месо при концу динсто■ олєй ваня, треба ■ желєнява (порезац на додац присмачки и охабиц ище 10 минути же би ше шицко вєдно коцочки мархву, гращок динстовало з месом, хторе мишаме цали час же би нє загорело. и кромплю) Кед месо готове, знєєме го зоз ринґли и послужиме. ■ два шерпенї Єдло ма 2774 кило-калориї за 4 особи, а єдна порция ма 694 кило-калориї.

Сара Планчак

Шалата

Поступок готовеня: Перше треба умиц желєняву. А вец порезац на цо менши и ценши фалаточки. Нєобовязне же би ше положело даяки сир, Состойки: алє дава вельо лєпши смак и ошвижує цалу ■ огурка шалату. Звичайно клад■ даскельо зем млади сир. Шицко парадичи треба змишац до єдней ■ ретхви мисочки зоз хторей ше ■ млада цибуля будзе служиц шалата. ■ найлєпше би Мож ю служиц зоз даябуло кед би ким єдлом, а мож ю єсц желєнява була и окреме. Каждому як швижа смакує. Шалата ма 165 кило-калориї. 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXVI ЧИСЛО 38 (3907) НОВИ САД, 18. СЕПТЕМБЕР 2020.

Фото: Владимир Дїтко

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0880P

Фотоґрафия: 1000P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

■ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ „МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ”