RUSKE SLOVO 36

Фото: Мария Афич

ИНТЕРМЕЦО

ЖЕЛЄНИ ОАЗИ У КОЦУРЕ

КОЛО ВОДИ ВЛЄЦЕ ПРИЄМНЄЙШЕ рез Коцур преходзи канал ДунайТиса-Дунай на котрим ше, у тим валалє, находзи єдна з найвекших ладьових преводнїцох у Бачкей. З обидвох бокох каналу на Шлайсу находза ше и одлични места за лапанє рибох, а у лєтним периоду тоту часц хасную и числени купаче же би ше ошвижели, розхладзели и плївали. Тиж, цали ка­ нал окружени зоз вельким числом древох, черякох, та сама тота часц валалу, блїзко при води и у желєнїдлу, представя добре место за шейтанє и уживанє у краси природи. А ту ше находзи и пошорени мол и пристанїще за чамци, яхти и менши ладї, и идеалне є ме­ сто за любительох наутицкого туризму. Рушаюци од каналу Дунай-Тиса-Дунай по драги до центру валалу, при стадиону ФК „Искра" находзи ше ушорени простор, виполнєти зоз змистами за дзеци, а ту и часц парку за младеж и шицких котри ше так чувствую. Ту чи­ слени лавочки дзе валалчанє можу пошедзиц, одпочинуц ше, провадзиц наймладших покля ше ве­ село бавя з лабдами на желєней поверхносци, гойсаю на гомбалкох, спущую на спущовалки, и з радосцу ше викруцаю по ище велїх направох котри пра­ ве за нїх ту поставени. Тиж, у предлуженю того дзецинского бавилїща находзи ше и терховня на отвореним, и коцурски млади каждодньово ту приходза и на таки способ, з физичну активносцу, окружени зоз желєнїдлом и швижим воздухом, водза рахунку о сво-м здравю. О. Русковски

П

2 РУСКЕ СЛОВО

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

ЗМИСТ

УВОДНЇК

РУСКЕ ■ Тижньовнїк 4-5. Представени приручнїк о роботи националних совитох

■ Нашо места 8. Локални конкурси за енерґетску ефикасносц

■ Економия 13. У Керестуре почал одкуп паприґи

■ Мозаїк 16-17. Тамара Максимович зоз Лалитю: Медицина и литература можу вєдно

■ Култура и просвита 18. У Коцуре отримана схадзка Активу наставнїкох руского язика

■ Дикица 22-23. Озда нє же ознова пойдзем до школи...

■ Людзе, роки, живот 24-25. Наша госцинска: Соня Алексич зоз Руского Керестура

■ Духовни живот 28-29. Вирни у Коцуре, Бикичу и Индїї преславели Кирбай

■ Информатор 30-33. Мали оглашки и Іп тетогіат

■ Спорт 36. Ш идска фодбалска панорама

■ Интермецо 38-39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Почал нови школски рок Авторка фотоґрафиї: Мария Афич

Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

ЖИВОТ ПО ТРАНСПОРТНИХ ПРАВИЛОХ Нови школски рок у нашей держави почал по моделу семафора докля ґод епидемийна ситуация у школскей системи лебо одредзених ей часцох, односно школох, у рамикох порядного, настава ше будзе одвивац порядно. Кед же ше закомпликує, настава уходзи до комбинованого, такв. „помаранчецового” моделу, а кед же ше однєє контроли, идзе ше на „червени” режим односно ознова на онлайн модел настави. Нормално, просвитни роботнїки, родичи, а верим и школяре, наздаваю ше же озда школски рок конєчно цали прейдзе у жаданей „желєней габи”. Медзитим, понеже по податкох хтори сообщело ресорне министерство, лєм кус прейґ 50 одсто просвитного кадру вакциноване од вирусу корона, велька вироятносц же ше фарби на тим школским семафору годни меняц так як ше нам нє пачи. Аж и Нємецка, модел и идеал ушореней держави и дружтва (лєбо голєм векшина з нас так дума и вери), ма бриґи з контролу чечуцей епидемиї. Праве кед ше видзи же обдумани превентивни мири и їх дисциплиноване почитованє даваю резултати, вирус их демантує та гайд ознова. Понеже лоньски „локдауни” вецей скоро нїґдзе нє опция, за тоту єшень нємецки власци наявюю такволани „3Ґ” експе­ римент (по руски „3В”) хтору союзна держава и єй „ландери” догварели концом авґуста. Роби ше о тим же гражданє нє годни войсц до ресторану, биоскопу, фризерского салону, спортского центру лєбо на културну манифестацию без потверд зе ня же су вак ци нова ни, ви те стова ни не ґ атив но, лє бо вилїчени од ковиду (деітр й, деіезіеі, депезеп по нємецки). На тот способ нїкому нє загрожени елементарни права (школа, лїченє, робота...) алє церпиц будзе комфор, односно скоро шицко гевто прецо живот красни. З другима словами, лєм вакциновани гражданє годни живот предлужиц у „швидкей транспортней пантлїки” як цо звикли и як жили пред епидемию, а тоти други буду мушиц чекац у „застановней”. Порученє ясне, и скоро же би могло глашиц „Вакцинуйце ше , кед же сцеце жиц нормално”. То з єдного боку звучи як мотивация, алє з другого и як закруцене гроженє... Як у нас будзе випатрац друга по шоре „єшень корони” увидзиме, алє з Министерства здравя уж сцигую наяви же у явним транспорту и тарґовишних центрох буде змоцнєна инспекцийна конторола коло почитованя мирох, а же ше розпатра вариянта же би биоскопи и театри були отворени лєм за вакцинованих. У медзичаше, по урядових податкох у авґустовскей габи корони нєпреривно нам клїпка „жовте” - реґистровани 41 тисяч новоохорених од Ковиду-19, а 178 особи умарли од тей хороти.

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ СЛОВО” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ „Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ „Руске слово”, Футожска 2/ІІІ, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Ш анта * редакторе/ки рубрикох - Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка - Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки - Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Вапса Іпїеза а.гї. Веодгагї 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня „М ахіта дгаГ’ Петроварадин * Е-таі1: гегїаксі|а@ги§ке§1оуо.сот * ^ е Ь §іІе: тетете.гивкевіоуо.сот * ¥ ^ I88N 0350-4603 * СОВІ88 8К-ГО 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Д иректор др БО РИ С ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ________________________________________

СКУПШТИНА АВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ

ПРЕДСТАВЕНИ П Р И Р УЧ Н ЇК ЗА РО БО ТУ Н А Ц И О Н А Л Н И Х СО ВИТО Х У Скупштини АП Войводини прешлого тижня представени Приручнїк за роботу националних совитох националних меншинох у Сербиї, чий циль же би допринєсол лєпшому познаваню, та и ефикаснєйшей защити меншинских правох Велькей сали Скупштини Автономней покраїни Войводини, штварток, 26. авґуста, представени Приручнїк за роботу Националних совитох националних менш инох у Сербиї. Сход орґанизовали Скупштина Войводини и републичне Министерство за людски и мешински права и дружтвени диялоґ з потримовку Канцелариї Совиту Европи у Беоґрадзе, а присуствовали и представителє векшини меншинских националних совитох хтори функционую у Републики Сербиї.

У

ПРОМОВОВАНЄ РОЗЛИЧНОСЦИ И РОВНОПРАВНОСЦИ Як визначела министерка за людски и меншински права и дружтвени диялог Ґордана Чомич, приручнїк на єдним месце понука практични упутства и совити у ришованю технїчних и других проблемох зоз хторима ше стретаю национални совити у каждодньовей роботи. З другима словами, приручнїк шпорує час, а тиж так и доприноши же би ше нє повторйовало гришки у роботи. Вона надпомла же по конєц рока буду закончени и приручнїки за родну ровноправносц, антидискриминаторни приручнїк, и подобни публикациї за други значни теми з обласци людских правох. Приручнїк настал у рамикох заєднїцкого проєкта Европскей униї и Совиту Европи под назву: „Горизонтални инструмент за Заходни Балкан и Турску 2019-2022.”, у

УЧАШНЇКИ На представяню Приручнїка за роботу национал­ них совитох участвовали предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор, подпредсидатель Покраїнскей влади и Покраїнски секретар за образоване, предписаня, управу и националани меншини Жолт Сакалаш, шеф Канцелариї Совиту Европи у Беоґрадзе Тобияс Флесенкемпер, министерка за люд­ ски и мешински права и дружтвени диялоґ, Ґордана Чомич, помоцнїца министерки за меншински права Ивана Антич, державни секретар у тим министерстве Олена Папуґа, шеф експертскей ґрупи авторох Приручнїка Роберт Сепи, предсидатель Координациї националних совитох Сербиї Борче Величковски и представителє вецей националних совитох.

4 РУСКЕ СЛОВО

хторим партнере держави з региона, а на чолє експертского тима авторох бул Роберт Сепи. Шеф Канцелариї Совиту Европи у Београдзе Тобияс Флесенкемпер гварел же є прешвечени же приручнїк допринєше защити правох нацио­ налних меншинох и промоциї розлично сци и ров но прав но сци у Сер биї. У тим смислу здогаднул на Резолуцию комитета министрох Совиту Европи за Сербию, и на задатки хтори треба сполнїц на тей драги. У тим контексту, Приручнїк представя намаганє нашей держави же би злєпшала правни рамики за очуванє индивидуалного и колективного идентитету припаднїкох националних меншинох. Сербия вецейнационални штредок, и ми вибрали драгу же би то було нашо богатство, а нє точка зраженя. З тей нагоди жадам здогаднуц присутних и явносц же прешло 12 роки од приношеня Закона о националних совитох и то прави час же би ше сумировало резултати їх роботи, а тот приручнїк часц тей оцени - гварел на сходзе предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор. ПРАКТИЧНИ ХАСЕН У КАЖДОДНЬОВЕЙ РОБОТИ Спред Националного совиту Руснацох, на сходу присутни були предсидатель Борислав Сакач и подпредсидателька Весна Раґаї-Цап, хтори потолковали и практичне значенє представеного приручнїка за каждодньову ро­ боту Националного совиту. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

ІІ2піоупіік@ги5кезІоуо.сот

- А кцент у П риручнїку дати на цо єдноставнєйш им приказу моделох и упутствох же кому и як потребне поднєсц одредзени формулар, вимогу, риш енє, допис, заклю ченє або одлуку, спрам позитивних Законох и исную цих установох и институцийох у Републики Сербиї. Далєй, автор приручнїку нам приказал котри то найчастейш и гриш ки на котри наиш ол у процесу преучованя правних актох котри принєсли и хасную национални совити. Н асампредз, то ключни гришки котри ше находза уж у самих преамбулох статутох, а однош а ше на рижни податки и дефинициї котрим там нє место. Часто ше хасную нєадекватни, або погришни назви и правни термини, бо, наприклад, нє исте то одлука и заключенє. Потим, у єдним правним акту ше часто нє хаснує єдинствена методолоґия за його писанє и на концу, правни акти у националних совитох часто нє маю обгрунтованє, та су вец нє подполни у правним смислу. Автор П риручнїка нам окреме надпомнул же котри права маю национални совити, а ко­ три ше слабо або ридко хасную, а слово о тим же н а­ ционални совити маю право подношиц инициятиву за пременку предписаньох, а тиж так маю и право подно­ шиц притужби нєзависним орґаном, як цо то защ итнїк граж данох и поверенїк за защ иту ровноправносци, у свойо, або у мено ґрупи граж данох котри таке дацо вимагаю - гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач.

- Автор того приручнїка длугорочно ше занїма зоз тоту проблематику, виписує закони и законски акти ключ­ ни за роботу националних совитох. У тим приручнїку позберане и потолковане тото искуство, и наменєни є за практичне хаснованє, окреме за нєдавно формовани на­ ционални совити, же би ше лєгчейше знаходзели у важацих правних актох котри Република або Покраїна принєсли. Представянє тирвало даскельо годзини, а шицки учаш нїки зоз рижних националних совитох мо­ гли поставяц питаня. Єдно з основних питаньох, з огля­ дом же приручнїк видати на основи тераш нїх законох цо ше дотикаю роботи националних совитох, було же кед придзе до пременки закона, як вец тот приручнїк далєй хасновац. Автор нам надпомнул же кед придзе до пременки, лєм тота часц, тота обласц ше меня спрам условийох, предписаньох котри нови, а друге остава док тоти закони на моци, так же го национални совити сиґурно годни хасновац єден длугши час - заключела подпредсидателька Националного совиту Руснацох В е­ сна Раґаї-Цап.^ А. Паланчанин/О . Русковски 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

МИНИСТЕРСТВО И НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ

ЗАЄДНЇЦКА КАМПАНЯ ЗА ЯВНЕ ЗДРАВЄ Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ у сотруднїцтве зоз националнима со ви та ми и по три мов ку Нє мец кей аґен циї за мед зи народне сотруднїцтво ҐИЗ од юлия по октобер запровадзує дружтвено одвичательну кампаню за имунизацию од оберацей хороти Ковид-19. Циль кампанї охрана права на живот и здравє жительства Сербиї, з окремним фокусом на гражданох

КОВИД-19 ЖИВОТ И ЗДРАВЄ ТО ЛЮДСКИ ПРАВА. ОХРАНЬ СЕБЕ. ЧУВАЙ ДРУГИХ. ВАКЦИНУЙ ШЕ.

зоз шорох менш инских националних заєднїцох. Основна идея кампанї же би ше порученє о важносци вакцинованя як найлєпшей охрани од чечуцей епидемиї, преш ирела по каждого граж дана на його мацеринским язику, без огляду чи є у службеним хаснованю на даєдней часци державней териториї, односно там дзе дотични граждан жиє. З тоту намиру, М инистерство у сотруднїцтве з менш инскима националнима совитами виробело информативни материял - скоро 45 тисячи флаєри, скоро 1 000 постери, як и 21 радио и телевизийни джинґл, на 19 язикох за 23 национални заєднїци. М атериял ше дистрибуує прейґ националних сови­ тох и менш инских медийох. Кампаня ше окреме тераз интензивує, понеже епидемийни тренди ознова неґативни, числа новоохорених и госпитализованих пациєнтох рошню, як и числа умартих од Ковиду-19. Источашнє, по релевантних податкох, з вакцину цалком защ ицене лєм 48 одсто полнолїтного жительства Републики Сер­ биї, цо нєдостаточне за жадани статус колективно­ го имунитета популациї, и безпечнєйшу єшень. З М инистерства поручую же праве прето кампаня хтора фокусована на значносц поступку имунизованя и здобуваня колективного имунитета порушана у ключним моменту борби процив епидемиї, з намиру же би одш мелєла гражданох най ше вакциную и так помогню и себе и своїм. И. С.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ И НВУ „РУСКЕ СЛОВО”

П О Ч И ТУЄ ШЕ И П Р И М Е Н Ю Є ПО ДПИСАНИ КОДЕКС Надпатраюце цело Интерного етичного медийного кодексу НВУ „Руске слово” и Националного совиту Руснацох заключело же од його приношеня по тераз нє було писмени жалби пре його евентуални потупеня. „Руски” Кодекс постал модел ширшого проєкта хтори з потримовку ОЕБС-а порушали його подписнїки з другима меншинскима медиями ерша електронска схадзка Надпатраюцого цела Интерного етичного медийного кодексу хтори Новинско-видавательна установа „Руске слово” и Национални совит рускей националней меншини подписали концом 2019. року, отримана од 23. по 25. авґуст 2021. На схадзки представени Звит о дїялносци, у котрим заключене же у надпатраним периодзе, од од 1. януара 2020. по 20. авґуст 2021. року, нє було писмени жалби на роботу НВУ „Руске слово” и Националного совиту рускей националней мен­ шини, односно же подписнїки почитовали Кодекс. Тиж так, заключене и же Национални совит Руснацох почитовал предклад трох членох Управного одбору ко­ трих предложел колектив, односно директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа, концом мая того року, цо тиж єдна од одреднїцох Кодексу. Штирочлене Надпатраюце цело Интерного етичного медийного кодексу предвидзене у самим документу як инструмент надпатрунку його запровадзованя и почитованя, а його члени представителє подписнїкох, як и фахових но-

скей националней меншини Яким Винаї, директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа, предсидателька Новинарскей асоцияциї Руснацох Ирина Гарди Ковачевич, як и адвокат и вивершни директор Нєзависного дружтва новинарох Войводини (НДНВ) Велько Милич. По Кодексу, одлуки и заключеня Надпатраюцого цела обявює ше явно, а мож их опатриц на сайту НВУ „Руске слово”, у секциї „Етични кодекс” у заглавю веб-бока Уста­ нови. На истей адреси находза ше и шицки други значни информациї о Интерним етичним медийним кодексу. Предсидатель Одбору за информованє Националного совиту рускей националней меншини Яким Винаї прекоментаровал Звит, и визначел практичне значенє Кодексу: - Прилапени звит Надпатраюцого цела о запровадзованю самореґулаторного Кодексу лєм потвердзел же одношеня и партнерство медзи НВУ „Руске слово” и Националним совитом Руснацох на наисце високим и професийним уровню. Понеже, з власного становиска, думам же ситуация на медийней сцени у нашей держави, благо поведзено, нєвигодна, праве прето значносц Кодексу ище векша, як и його дошлїдне применьованє. Вшелїяк же простору заунапредзованє роботи и єдней и другей институциї єст, алє нєдостатки мож ришиц лєм кед ше о нїх бешедує, дискутує и пише. Прето поволуєм шицких же би, накадзи обача, лєбо маю проблеми або зауваги на релациї Национални совит - „Руске слово”, контактовали Надпа­ траюце цело - заключел Винаї. Директор НВУ „Руске слово” Борис Варґа, хтори єден од подписнїкох и иницияторох Кодекса, попри його практичней применки у явним живоце рускей националней заєднїци, визначує и ширше значенє документа. - Наш Кодекс служи як можлїви модел за подобни до­ кументи других меншинских медийох чийо снователє на­ ционални совити у рамикох проєкта чия роботна назва „Од права националних меншинох на информованє по унапредзенє професийних стандардох - Медийна стратеґия Републики Сербиї и Интерни медийни етични кодекс” хтори порушали подписнїки - Национални совит Руснацох и НВУ „Руске слово” зоз Орґанизацию за европску безпечносц и сотруднїцтво (ОЕБС). Вериме же то указує високи ступень одвичательносци рускей националней заєднїци у обласци почитованя гражданских и меншинских правох, и же нашо практични искуства можу буц хасновити и другим меншинским заєднїцом у Републики Сер­ биї, та и реґиону - потолковал Борис Варґа. ■ И. Сабадош

ЕТИЧНИ КОДЕКС

ВИКРОК НАПРЕДОК Национални совит рускей националней меншини и НВУ „Руске слово” подписали Интерни етични меди­ йни кодекс концом 2019. року, з потримовку ОЕБС-у и НДНВ-а, а часц е Акцийного плану Стратеґиї розвою системи явного информованя у Републики Сер­ биї за период 2020. по 2025. рок. Кодекс у моменту подписованя представял пионирске подняце у обла­ сци сполньованя права на информованє и културну автономию меншинских националних заєднїцох, и препознати є у фаховей явносци як добри приклад и викрок напредок у медийней сфери. винарских здруженьох. По Кодексу предвидзене же би ше Надпатраюце цело сходзело голєм раз до рока, и по потре­ би, односно кед єст писмени зауваги заинтересованей явносци (поєдинци, орґанизациї, институциї) на евентуалне потупенє основних началох того самореґулацийного доку­ мента. Причина же перша схадзка Надпатраюцого цела нє отримана у предвидзеним термину (конєц 2020. року) же ше оддлужело його конституованє, односно делеговане членох, цо закончене у априлу того року. Медзитим, знач­ не же тераз Надпатраюце цело функционує у полним фор­ мату и мандату. Члени актуалного составу Надпатраюцого цела предси­ датель Одбору за информованє Националного совиту ру-

6 РУСКЕ СЛОВО

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

ІІ2піоупіік@ги5кезІоуо.сот

СХОД „КУЛТУРА ДИЯЛОҐА - ЦИВИЛНЕ ДРУЖТВО И МЕДИЇ”

БЕЗ БЕШЕДИ, НЄТ ПОРАДИ У Палати Сербия у Беоґрадзе прешлого тижня отримани сход хтори орґанизовало Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ на тему „Куліура диялоґа - цивилне дружтво и медиї”. Єден з цильох сходу бул же би ше указало же спомнуте Министерство може буц орудиє за моцнєнє демократи! у дружтве. Ресорна министерка Ґордана Чомич акцентовала же обстави­ ни по питаню медийох и цивилного дружтва у Сербиї нєдефиновани и нєсиґурни и углавним шицко функционує по принци­ пу - хто кельо може помогнуц. У тим контексту министерка Чо­ мич поставела питанє: чи култура диялоґу слика стану у дру­ жтве, чи така култура диялоґу надрилєна. Коментаруюци таки обставини, надпомла же єдине цо Министерство може робиц, то нєпреривно волац шицких на диялоґ. Шеф мисиї ОЕБС-а у Сербиї Ян Брату визначел значносц шлєбодного диялиоґу. ОЕБС, як надпомнул, длугши час вєдно з власцу, медиями и новинарами у Сербиї роби на оможлївйованю диялоґа и виношеню розликох и думаньох без страху. Найзначнєйши циль хтори ОЕБС ма опрез себе то же би ше змоцнєло медиї и орґанизациї цивилного дружтва. Кед слово о новинарстве, надпомнул, воно подрозумює правдивосц, щиросц, интеґритет и сочувствиє.

З другого боку, предсидатель Нєзависного здруженя новинарох Желько Бодрожич визначел же, насампредз, треба бешедовац о одношеню власци спрам нєзависних медийох. - Положенє медийох и нєвладових орґанизацийох у Републи­ ки Сербиї оддавна оценєне як нєвигодне у медзинародних звитох. Вони знова постали мети кампаньох и нападох - гварел медзи иншим предсидатель НЗНС Желько Бодрожич. Министерка култури и информованя у Влади Републики Сербиї Мая Ґойкович на сходзе визначела же добре информовани гражда­ нє предусловиє за иснованє ушореного демократского дружтва. Дакедишнї Державни секретар за информованє Саша Миркович спозорел на нєпочитованє законских предписаньох у обласци явного информованя. - Закон о явним информованю и медийом предписує же би приявели пенєж хтори ше достава од орґанох власци, лєбо явних подприємствох, а звити о тим нєт нїґдзе. Нєшка у медийох доступни лєм податки о донацийох хтори дзепоєдни медиї доставаю зоз иножемства. Медзи иншим и то факти хтори допринєсли же Сербия на лїстини Репортерох без гранїцох спадла за 40 места нїжей як була донєдавно - гварел медзи иншим Миркович. - Отворени диялоґ и демократска дебата ключни европски, од­ носно сербски вредносци. За здраву демократию вельке значенє ма и медийска критика, алє треба мац у оглядзе же поларизация спомалшує напредованє Сербиї. Поволуєм власц же би помогла у твореню клими у хторей ше дебата, нєскладанє и дискусия нє бу­ ду третировац як нєпристойни слова.Нєшка, прешвечени сом же направени крочай праве у тим напряме - заключел амбасадор ЗАД у Републики Сербиї Ентони Ґодфри. А. П. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

СТАНОВИСКА Пише: Каролина ДЖУДЖАР, професорка руского язика

СТАНЬ , ПОРИХТАЙ ШЕ, МОЖЕ! Почал школски рок, а информациї котри сцигую зоз вецей бокох же як ма випатрац, наисце рижнородни, най нє повем же аж и креативни. Того школского року ше будземе бавиц на семафори. Просвитни роботнїки поинформовани же буду подзелєни на зони котри наволани „Семафор”. Так будзе исновац желєна, жовта и червена зона, а школа будзе катеґорована до одредзеней зони у зависносци од числа хорих. Желєна зона подрозумює наставу у школи, жовта комбиновану наставу, а червена онлайн наставу. Понеже векшина школох зоз простором досц огранїчена, школяре буду шедзиц зоз свою пару у лавки. Алє, маски буду и далєй обовязни. Нє циґанїме себе, думам же шицким мило же ше школяре конєчно врацаю до школских лавкох. И родичом, и наставнїком, та аж и школяром. Медзитим, условия же би ше реализовала настава и приход до школи вимагаю окремни правила. Щиро, уж страцени два роки школованя. Комбинована або онлайн настава вообщ е нє можу заменїц интеракцию медзи школяром и наставнїком, то уж и тащки на конаре знаю. Нашо школство уж роками константно приповеда о ришованю проблемох, о реформох, стратеґийох, акцийних планох, имплементованю (най додам и: бла, бла, бла), а реално, далєко зме од такого дачого. Главне похасновац даяку бомбастичну назву котра аж одгукує у глави зоз полноту, а зоднука плєва. Або як би млад(ш)и гварели, нїч по нїм. Руку на шерцо, одкеди наступела тота пандемия, вельо ше робело, то твердзим зоз власного искуства, алє, мало ше поробело. Векшина школярох усвоєла вельо менєй знаня и єст наисце мало напредованя у знаню. Но, зведзе ше приповедка на тото же хто ше сцел учиц, учел ше, а хто нє сцел, нє помогли би му анї школски годзини котри би тирвали гоч и 60 минути. Тото цо цикаве у тим шицким тото же по словох фаховцох и кризного штабу, школа постава опасне место дзе ше мож похориц, наводно, пре блїзки контакти зоз другима. А уж кед зме коло того, озда ше кажда нормална особа опита же Еґзит, Ґуча, фестивали, а ище баржей нащивени политични стретаня нє таки опасни? Баш так треба подценьовац людску интелиґеницю, чи цо? Тото же ше врацаме до школи, привитуєм, наисце. Медзитим, ниа, єдна з небулозох - кед у оддзелєню єст вецей як 16 школярох, дзелї ше их на групи, годзина тирва 30 минути. Кед их єст менєй, нє дзелї ше и годзина тирва 45 минути. На цо то здабе, и сама ше питам. З єднима ше будзе робиц так, зоз другима иншак, три днї так, два ознова иншак... Бешедує ше єдно, роби ше друге, а дума ше цалком шеснасте. Так, по шицким, цо ше школства дотика, евидентни три ствари: же ше за кажде ришенє найдзе проблем, друге же просвита и далєй остава остатня дзирка на пищалки и треце тото же ше ми видзи же хто ище вше нє похибел у тим шицким, вец є випатра одскорей шалєни... Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ЯВНИ КОНКУРС ЗА ПОМОЦ У ЗАПРОВАДЗОВАНЮ ЕНЕРҐЕТСКЕЙ ЕФИКАСНОСЦИ У ОПШТИНОХ ШИД И КУЛА

СУБВЕНЦИЯ МА ВЕЦЕЙНЇСТИ ХАСЕН Општина Шид од 23. авґуста по 13. септембер розписала явни конкурс за софинансованє енерґетскей ефикасносци за гражданох, за їх хижи и квартелї, а Општина Кула 26. авґуста розписала явну поволанку за додзельованє безповратних средствох за санацию обисцох, хтора тирва тиж 21 дзень к було и нависцене, општина Шид (23. авґуста) розписа­ ла явни конкурс за софинансованє енерґетскей ефика­ сносци за гражданох, за їх хижи и квартелї. Локална самоу­ права вєдно з ресорним Министерством рударства и енерґетики опредзелєли за тоту наменку два милиони динари. Средства наменєти за штири мири енерґетскей ефикасносци, и то за пременку вонкашнїх облакох и дзверох, потим за изолацию мурох и повалох, за набавку сучасних котлох на природни ґаз або био масу и на концу за соларни панели. Тиж опредзелєни и средства по спомнутих мирох и то 550 000 динари за вонкашнї облаки и дзвери, тиж 550 000 за термо изолацию, за соларни панели тиж опредзелєни 550 000 динари и на концу 350 000 опредзелєни за котли на природни ґаз и био масу.

Я

СОФИНАНСУЄ ШЕ 50 ОДСТО ВРЕДНОСЦИ ИНВЕСТИЦИЇ З оглядом же слово о софинансованю, спомнути конкурс представел заменїк предсидателя општини Шид Дьордє Томич, хтори додал же ше зоз спомнутих средствох гражданом софинансує 50 одсто вредносци инвестициї зоз зарахованим пдв. Явни конкурс тирва од 23. авґуста по 13. септембер. Фор­ мована и Комисия за запровадзованє мирох енерґетскей ефи­ касносци, а хто достанє средства, одлуку принєше Општинска рада на предкладанє спомнутей комисиї. Хтора документация потребна за конкурс, мож опатриц на урядовим сайту Општини Шид. Єден з основних условийох то же подношитель вимоги власнїк хижи або квартеля, муши мац будовательне дошлєбодзенє, або же покончел поступок леґализациї хижи або кварте ля. За софинансованє енерґетскей ефикасносци општина Шид опредзелєла милион динари, а тиж тельо опредзелєло и Министерство рударства и енерґетики. Най спомнєме же у першим конкурсу вибрани окончователє роботох и як ше далєй наводзи, средства нє достанє особнє особа хтора конку-

Руски Керестур: нови облаки чуваю енерґию

8 РУСКЕ СЛОВО

ровала, алє виводзач роботох по предрахунку вредносци ро­ ботох на хтори ше конкуровало. ПОТРИМОВКА ЗА Н АЙЕФИК АСНЄЙТТТИ МИРИ Општина Кула 26. авґуста розписала Явну поволанку за додзельованє безповратних средствох гражданом за енерґетску санацию обисцох т. є. хижох и квартельох. Так ше уключела до пилот проєкту Министерства енерґетики и рударства и його явней поволанки за софинансованє енерґетскей ефи­ касносци. Средства хтори так достала Општина Кула опредзелєла за мири за хтори трима як енерґетски найефикаснєйши за єй гражданох, а то заменьованє столариї, оправянє фасади и на­ бавка котлох на природни ґаз и био-масу. Цали поступок конкурована потолковала координаторка проєкту и сотруднїк за енерґетику Оддзелєня за инвестициї општинскей управи Сузана Мусич: - Проєкт тирва од юния, и перше зме прилапели правилнїк о софинансованю проєкту енерґетскей санациї обисцох, и на основи явней поволанки направели ранґ лїстину привредних субєктох цо буду участвовац у реализованю тей роботи. Явна поволанка за гражданох тирва 21 дзень, а информовац ше о конкурсу мож кажди роботни дзень у услужним центру од 10-12 годзин при членох Комисиї, або и на теле­ фон 722-333. Там достаню информациї и яка документация потребна же би ше конкуровало, гоч о тим мож дознац и на општинским сайту кула.рс. Тиж и придац документацию мож лєбо прейґ пошти лєбо особнє у Услужним центре. Як наглашела Мусичова, поволани шицки гражданє хтори можу же би конкуровали за тоту субвенцию енерґетскей са­ нациї, бо вона ма вецейнїсти хасен. Насампредз за фамелийни буджет през зменшани рахунки за електричну енерґию и други енерґенти, лєпши комфор и квалитет биваня, а найважнєйши еколоґийни уплів на зменшанє емисиї чкодлївих ґазох и угльового диоксиду, цо заґадзує нашу атмосферу. Вл. ДЇ./М. А. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

■ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

РОБОТНА АКЦИЯ НА БАЗЕНУ ЗНІМАНА ЗА ТВ ЕМИСИЮ Керестурска Месна заєднїца прешлого пондзелку, 30. авґуста пополадню, орґанизовала вичисцованє базену, за потреби знїманя емисиї „З веслом през Войводину”, познатей авторки Тамари Ґруїч, а водитель и учашнїк знїманя бул популарни беоґрадски ґлумец Виктор Савич есна заєднїца и єй се­ кретар Михайло Па­ шо успишно орґанизовали тоту акцию вичисцованя базену и знїманя ТВ еми­ сиї, до хторей ше уключели найвецей школяре керестурскей Основней школи „Петро Кузмяк” з настав­ нїком Деяном Бучком, ко­ трому ше приявели коло 80 школяре од першей по осму класу. Зоз свою роботу и превозку вельо допринєсли члени Добродзечного огньогасного дружтва на чолє з предсидательом Михалом Рацом и коман­ диром Зораном Иличом, члени керестурского конара орґанизациї ТКА8Н НБКО („Треш хиро”) на чолє зоз сновательку Мар­ тину Шепински и други жителє и волонтере. У вичисцованю базену з домашнїма, на чолє зоз предсидательом Совиту МЗ Вла­ димиром Олеяром, участвовал и тим главного спонзора емисиї Осиґуруюцей хижи ^ іеп ег 8їайіїІ8сЬе озідигагце („Винер штедише”), а присутни були и представителє локалней самоуправи на чолє з предсидательом општини Ку­ ла Дамяном Миляничом. Гоч на тот завод роботи у базену нє було так вельо як на порядним ярнїм чисценю, домашнї демонстровали цали

М

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

процес тей роботи, од шпахлованя мурох по вичисцованє з лопатами и на концу вимиванє зоз огньогасним шприцом. Розуми ше, у шицким участвовал и водитель Виктор Савич хтори бул и главна гвизда тей под'її, атрактивни и вон и сама Тамара Ґруїч пре хторих векшина присутних були припатраче того специялного пораєня керестурского базену. Як за „Руске слово” виявел Виктор Савич, циль сериялу „З веслом през Войводину” же би ше промововало рики и беґелї, тиж и плївни драги през мрежу беґельох и їх интересантносци, живи штредок коло тих водох, од рошлї нох, пти цох и люд зох, та еколо ґ и й ни еле мен ти, а з тим и войводянску мултикултуралносц. - Акцент тиж и на будзеню еколоґийней свидомосци людзох о защити животного штредку, а Керестур єдно з местох хтори активни по тим питаню - заключел Савич. Пондзелково знїманє у Керестуре було друге, бо у рамикох истей емисиї початком юлия тота екипа уж зняла вецей прилоги починаюци од историяту Руснацох и валала, по музейну збирку, беґель, базен и продукцию паприґи. Потим як зняте вичисцованє базену, екипа зняла ище єдну активносц керестурскей Месней заєднїци, а то дарованє половного меблю. Циклус емисийох З веслом през Войводину, ше реализує у нєзависней продукциї уж познатей и афирмованей водительки Тамари Ґруїч котра ав­ торка и емисиї З Тамару у акциї, а будзе емитована у октобру на ТВ П рва. л М. Афич

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ПОТРИМОВКА ЗА РОЗЧИСЦОВАНЄ ДЗИВИХ ДЕПОНИЙОХ Заменїца предсидателя општини Вербас Тияна Алексич прешлого тижня, 27. авґуста, подписала у Министерстве защити животного стредку контракт о софинансованю реализациї проекту превенциї нєлеґалного одкладаня одпаду и його розчисцованю у 2021. року на териториї општини Вербас, пренєсол општински сайт. У мено компетентного министерства контракт подписала министерка Ирена Вуйович. Министерство защити животного стредку у цилю превенциї нєлеґалного одпаду и розчисцованя видвої 1 089 696 динари, покля обовязка општини Вербас будзе обезпечиц додатни 272 424 динари. Термин за реализацию проєкту 1. октобер. Коло 500 дзиви депониї на териториї43 город ох и општинох у Сербиї буду розчисцени у септембру, визначела министерка защити животного стредку Ирена Вуйович. То єдна з найвекщих акцийох розчисцованя котру запровадзиме у наиходзацим периодзе. Спрам оцени, у Сербиї єст коло 3 500 шмециска и дзиви депониї, а ми у септембру розчисциме 500, цо добри початок. Важне же бизме подзвигли свидомосц гражданох и же бизме вєдно чували розчисцени локациї. Замодлєла сом єдинки локалней самоуправи же би змоцнєли контролованє, а министерство, дзе будзе потребне, обезпечи видео надпатранє на розчисцених локацийох. Контрола будзе вельо риґорознєйша, прето же починаме вельку роботу за чистейшу будучносц визначела Вуйовичова.

Министерство за тот проєкт видвоєло 75 милиони дина­ ри. За нас барз значне же бизме витворйовали континуоване сотруднїцтво зоз державнима орґанами, у тим случаю зоз Министерством за защиту животного стредку. У половки юлия исте тото Министерство видвоєло вецей як 12 милиони динари за проєкт вибудови бавилїща за дзеци у Вербаше, а уж о нєполни два мешаци видвоює ше средства за ище єден проект у нашей локалней заєднїци. То лєм потвердзенє же добре пририхтуєме проєкти, же провадзиме шицки конкурси и поволанки, алє и потвердзенє же компетентни орґани плански унапрямую пенєж до локалних заєднїцох и вєдно з нїма унапредзую квалитет живота у нїх. Дзекуєме Министерству защити животного стредку и министарки Ирени Вуйович на потримовки наших проєктох и прешвечена сом же их у будучносци будзе ище вецей - гварела з тей нагоди заменїца предсидателя општини Вербас Тияна Алексич. О. Р.

ДОМ ЗДРАВЯ У ВЕРБАШЕ

ДОСТУПНА ЗАЩИТА ОД ВИРУСУ У Дому здравя „Велько Влахович” у Вербаше у цеку вакциноване з трецу дозу вакцини процив Ковиду-19. До тей здравственей установи явяю ше гражданє котри перши два дози достали пред 180 днями, на основи обвисценьох котри сцигую прейґ смс порученьох и мейлох. По сообщеню вербаского Дома здравя, каждодоньово ше вак­ циную од 150 до 200 гражданє. По словох епидемиолоґа др Браяни Николич, тераз у вербаским Дому здравя доступна китайска и „файзер” вакцина. - Даяке ґенералне становиско то же после шейсц до дзевец мешацох помали почина падац имунитет, та заключене же после шейсц мешацох мож прияц и трецу дозу вак­ цини, алє ше нє муши понагляц. Каждого роботного дня од 8 по 13 годзин заинтересовани гражданє ше можу явиц до нашей амбуланти у Дому здравя.

10 РУСКЕ СЛОВО

Дакус нєзґодне же охабене най особа сама одлучи же чи сце трецу дозу вакцини, як и тото же би одлучела котру сце вакцину, алє ше мож консултовац зоз вибраним дохтором котри их и препатра на приєму, а тиж ше мож явиц и до епидемиолоґийней служби на розгварку. Алє, за гоч яку комбинацию ше одлучи пациєнт, вшелїяк з тим злєпша имунитет. Тих дньох, кед слово о епидемийней ситуациї у општини Вербас, маме благе звекшанє числа хорих - гварела др Николич. Источасно, помали рошнє интересованє за першу дозу вакцини, окреме пре нову габу оберацей хороти. Понеже у општини Вербас имунизоване вецей як половка полнолїтних жительох, епидемиолоґове наглашую же ище вше важне же би ше вакциновали цо вецей тоти котри потераз нє прияли анї єдну дозу вакцини процив вирусу корони. О. Р. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

■

те5Іа@ гизке5Іоуо.сот

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЯВНА РОЗПРАВА О РЕБАЛАНСУ БУДЖЕТА У општини Жабель у цеку явна розправа о Нарису одлуки о ребалансу буджета општи­ ни Жабель за 2021. рок, хтора тирва од 25. авґуста по 8. септембер. З тей нагоди поволани шицки заинтересовани правни и физични особи у општини Жабель, же би дали свойо предлоги, зауваги и суґестиї на наведзени Нарис одлуки. Текст Нарису доступни за явни увид у општини Жабель, у канцелариї руководителя Оддзелєня за финансиї и буджет и на интернет порталу ■№^№.2аЬа1).г8. Учашнїки явней розправи и други заинтересовани можу у писаней форми доручиц свойо предлоги, зауваги и суґе­ стиї, так же их доруча на писарнїци општини Жабель, лєбо

руководительови Оддзелєня за финансиї и буджет, на етаіі: йпап8Ї)е.2аЬа1]@§шаі1.сош по 6. септембер по 12 годзин. На интернет боку Општини, наприклад, заинтересовани можу видзиц план розходох по програмох за биванє, урбанизем и просторне планованє, комунални дїялносци, локални економски розвой, розвой туризма, польопривреду и рурални розвой, защиту животного штредку, орґанизацию транспорта, образованє и воспитанє, социялну и дзецинску защиту, здравствену защиту, розвой култури, информованя, спорта и младих, общи услуги локалней самоуправи и политичней системи локалней самоуправи. М. Г. К.

ЗОЗ ПАРОХИИНОГО КАРИТАСУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МОЖ ПОМОГНУЦ ЗА ШКОЛСКИ ПРИБОР Каритас парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре и того року запровадзел акцию „Школски прибор” у хторей ше пред початком нового школского року збера помоц за школ­ ски дзеци з фамелийох у потреби. У акциї мож участвовац зоз дарованьом школского прибору, або зоз пенєжом. Шицко тото мож придац во­ лонтером Каритасу, кажди вовторок од 20 годзин, лєбо штварток од 10 по 12 годзин, або на парохиї пред поладньом.

Волонтере Каритасу дзекую шицким цо ше одволаю на тоту акцию, котра ше указала як велька и значна помоц школяром у потреби пред початком нового школского року, та и познєйше, бо школ­ ски прибор то потрошни материял. Як наглашела координаторка Соня Алексич, тота акция у Каритасу тирва уж велї ро­ ки, а у остатнєй ше на таки способ помо­ гло коло 14-15 фамелийом, цо барз важна помоц у тих нєлєгких часох, и у периодзе кед родичи школярох финансийно наисце обтерховани. М. А.

У ОПШТИНИ КУЛА

НА ПОДРУЧУ ОПШТИНИ ШИД

ЄСТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИХ И ЗА ДАЛЬШУ ИМУНИЗАЦИЮ

ДАТИ КОЛО 450 ТРЕЦИ ДОЗИ

По найновших податкох, на дзень 1. септембра, у општини Кула трецу дозу вак­ цини прияли 556 особи, по два дози прияли 12 758 гражданє, а шицкого вакциновани 13 179 особи - дознаваме од главней шестри у Доме здравя Кула Светлани Лукета. У авґусту у кулскей општини єден час нє було новоинфицированих од вирусу ковид-19, алє як 18. авґу­ ста обявел Завод за явне здравє Зомбор, потеди ше уж число позитивних поча­ 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

ло помали звекшовац у цалим заходнобачким округу и сцигло на дакус вецей як 20 особи, та и у Кули на 24. Док нєт нови урядово по­ датки, мож лєм нагадовац же число инфицированих и у тим краю рошнє. Звекшує ше и число тестированих на вирус, та у кулскей ковид амбуланти, як визначел директор др Жарко Шевин, у предпрешлим тижню бу­ ло дньово до 15 тестированих, цо за 20 одсто вецей як тидзень пред тим. М. А.

На подручу Општини Шид, як и у цалей Сербиї и далєй у цеку вакцинованє процив вируса корона. По податкох (од пондзелку), хтори сообщел директор Дома здравя у Шидзе др Крсто Куреш, потераз першу дозу вакцини достали 13 740 особи, другу дозу 12 965, а трецу дозу 446 особи. Пондзелок по розпорядку були ревакцини з файзерову вакцину 18 особи и осем зоз синофармову вакцину. Др Куреш визначує же ше вакцинованє запровадзує по розпорядку Е-управи, а здогадує же ше вакциновац годно и на шлєбодно без по-

воланки и же єст достаточне количество файзерових и синофармових вакцинох. Кед слово о активних случайох вируса корона, тераз по його словох, на подручу општини єст 35 случаї, цо звекшанє, бо пред тим призначени 27 активни случаї. Наш собешеднїк хтори и главни координатор здравствених службох за миґрантох, гвари же на подручу општини єст 513 миґрантох и же су у добрим здравственим стану. Куреш додава и же ище у цеку реновиранє Прилапююцого центру за миґрантох „Принциповец”. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ВЕЛЬКЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ ЗА ИНДУСТРИЙНУ ЗОНУ У АДАШЕВЦОХ НЄДАЛЄКО ОД ШИДУ

ЄДЕНАЦ ИНВЕСТИТОРЕ ПОДПИСАЛИ КОНТРАКТИ Индустрийна зона при Адашевцох нєдалєко од Шиду на поверхносци коло 120 гектари, вше прицагуюцша за инвеститорох. Нєдавно подписани контракти зоз 11 будуцима инвеститорами хтори подписали контракти о купованю будовательней жеми у явней власносци зоз Републичну дирекцию за маєток Републики Сербиї. Як з тей нагоди визначел предсидатель општини Шид Зоран Семенович, слово о историйним поцагу и подзековал на потри мов ки ре публич ним вла сцом. Свойо погони у Индустрийней зони планую будовац „Валдом“ д.о.о зоз Шиду, „Дадо ЛКВ“ зоз Шиду, „Топ Дом Сити“ зоз Шиду, „Лео Комерц“ зоз Беоґраду, „Кинел“ з Нового Саду, „Децимал Про“ зоз Ужица, „БС Турс“ зоз Беоґраду, „Булевар Коп“ зоз Нового Саду, потим Дружтво за ґаздованє зоз шлєбодну зону зоз Шиду, „Вискол 2003“ зоз Ветернику як и „Калифа и Нордиґ финансиї“ зоз Беоґраду. Перши инвеститор у спомнутей зони „Термовол“ з Австриї хто ри збудо вал по гон за продук цию термо и зо ла ци йних материялох. Тиж контракт о купованю будователь­ ней жеми подписало и подприємство „УБМ Фуд“ з Мадярскей хторе планує продуковац статкову покарму. За инвеститорох прицагуюце же Индустрийна зона инфраструктурно опремена, а тиж ту блїзко гранїца зоз Репу-

блику Горватску и Босну и Герцеґовину, як и авто драга од Беоґраду у напряме Заґребу и гайзибанска драга од Беоґраду у напряме Заґребу. Як дознаваме у Националней служби за обезпечованє роботи у Шидзе, подприємству „Термвол“ потребни 35 роботнїки зоз штредню фахову приготовку. До тей фа­ брики послати коло 100 ЦВ нєзанятих од хторих буду вибрани найлєпши хтори и достаню роботу. Вл. Дї.

ПРОДУКТНА БЕРЗА

СЛУНЕЧНЇК НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ Перши контракти за одкуп слунечнїку зоз цо швид­ шим випоручованьом и пороснуце ценох примарних польопривредних продуктох, означели прешли тидзень на орґанизованим берзанским тарґовищу. Вкупни обток бул 2 527 тони продуктох (-34,53 одсто), а то, виражене у динарох виноши 90 458 150 динари (­ 12,27 одсто). Найвекше интересованє було за купованє слунечнїку. Хвиля дакус одложела початок жатви слунечнїку, а на основи информацийох зоз терену, слунечнїку єст мало пре одкладанє понукнуца. Перши контракти за цо швидши одкуп слунечнїку заключени по цени од 55,26 по 55,62 динари за килограм, односно од 470 по 473 евра по

12 РУСКЕ СЛОВО

тони без порциї. У одношеню на прешли рок дзе прейґ Продуктней берзи реґистрована цена од 35,50 динари за килограм, мож заключиц же призначене пороснуце цени слунечнїка за аж 56,28 одсто. Прешлого тижня жито було найглєданши берзански продукт, алє треба припознац же у тим тижню тарґовище було вельо змиренше. Зависно од квалитету и пари­ тету контракти були заключовани по цени од 23,80 по 24,50 динари за килограм жита без порциї. Без огляду же ше зоз житом мало тарґовело, призначене пороснуце од 1,42 одсто у одношеню на предходни компаративни податки. Кукурица, як и жито призначує позитивни тренд цени. Обачене же понукнуце дакус слабше, а поглєдованя за кукурицу вше векши. На початку тижня куповно-предайни контракти на ФЦА заключени по цени од 25 по 25,20 динари за килограм кукурици без порциї. Кед сло во о сої, за ро зли ку од пред ход но го пе ри оду кед шицки тарґовишни елементи буду причина же би тарґ о ви ще сої було па сив не и це ни у опа до ва ню, пре шло го тижня обставини ше пременєли. Соя ше вецей глєда, а цена рошнє. Сою ше прешлого тижня контрачело по цени од 71 динар за килограм без порциї, а концом ти­ жня пре слабе понукнуце цена була 72 динари за кило­ грам без порциї. А.П. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

екопотуа@ ги5ке5Іоуо.сот

ПАПРИҐАРСКА СЕЗОНА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОДКУП НА ДАСКЕЛЬО МЕСТОХ После манифестациї Дні керестурскей паприґи, на шор пришло и оберанє тогорочного урожаю, червеней паприґи котру ше и найвецей продукує у керестурским хотаре. Медзитим, уж пред мешацом одкупйовало ше парадичову паприґу за фирму „Маньо” зоз Футоґу котра и контрачела тоту продукцию, та ше тота сорта остатні роки врацела на поля у дакус векших количествох беранє червеней паприґи почало у дру-

О гей половки авґуста, спочатку на мало и за пияци дзе ше могло посцигнуц и векшу цену, за килу першей класи и до 120 та и 140 динари. Дзешка од 26. авґуста почало оберанє на велько и придаванє на одкупним месце у керестурским подприємстве Изґлед, тиж и у Те-паму, а остатнього дня авґу­ ста до одкупу рушела и Землєдїлска задруґа Керестурска паприґа, як и спомнути М а­ ньо. Паприґу бере уж длугорочни купец Дарком з Нового Саду, а ту вшелїяк и шлєбодни накупци. Як дознаваме у Задруґи, тих дньох ше им явели и нови заинтересовани купци, а вироятнє у валалє будзе ище даєдно одкупне место. До заключеня на­ ших но ви нох, на й ве цей ше днь о во при да ло на єд ним од купним месце, штири шлепери паприґи. Одкупйоваче найвецей беру другу класу паприґи дзе идзе дробнєйша, та и опечена, котрей, як дознаваме заш лєм єст дзекуюци бурї котра досц поваляла паприґу. За другу класу ше плаци од 33 по 34 динари, а пакує ше ю лєбо до мехох, а даєдни одкупйоваче олєгчую роботу продуковательом так же даваю и бокси. На двох одкупних местох мож предац и так волани микс, дзе идзе помишана и слабша и лєпши плоди, а плаци ше ю 38 динари за килу. Цо ше дотика першей класи, ю ище вше нє одкупюю шицки одкупйоваче у валалє, а тоти цо беру и найкрасшу паприґу плаца лєбо 70 динари, други заш од 70-75 то найчастейше на­ купци, а єдна фирма плаци и од 75-80 динари. Продукователє котри придаваю род до одредзених одкупйовачох, доставаю и ладички до хторих ше паприґу та кой сорти ра.

Цо ше дотика квалитету тогорочного урожаю, по словох наших собешеднїкох котри участвую у тей роботи, та и самих продуковательох, як випатрало пре бурю цо направела чкоди, заклада же ше род будзе досц добри и єст надосц красней и квалитетней паприґи. Алє о конєчним упечатку ище барз вчас бешедовац, бо сезона обераня на велько лєм почала, шлїдуюцого тижня ше обчекує удерна робота прето же паприґа швидко червенї. Проблем уж велї роки то и роботна моц, бо у тим про­ цесу нє мож без вредних рукох, а наднїчарох вше менєй у самим валалє, та ше анґажує и оберачох у орґанизованих ґрупох зоз других местох. Цо ше дотика цени паприґи, як коментарую продуко­ вателє, лєм того року укладаня до прудукциї звекшани за коло 30 одсто, а цена паприґи яку зме спомли иста лєбо подобна уж 20 роки, та би добре було кед би терашнї цени голєм нє була м енш ий М. Афич

СЛО ■ в к ж

із

ЕКОНОМИЯ ВЛАДО ТАМАШ, ПРОДУКОВАТЕЛЬ ПАПРИҐИ ЗОЗ КОЦУРА

КУЛТУРА О КОТРЕЙ ВШЕ МОЖ НАУЧИЦ ДАЦО НОВЕ Нє кажде польопривредне продуковательство у Войводини ше нашлїдзує з оцох на синох, даєдни з нєшкайших продуковательох полюбели тоту дїялносц лєм патраци на других у своїм околїску як ше з тим занїмаю. Велї ше аж познєйше, после законченого професийного вику у даєдней другей обласци, обрацели праве ґу польопривреди. Єден з таких и Коцурец Владо Тамаш, котри з першима пензионерскима днями вошол до продукованя паприґи

ред пар роками, почина приповедку наш собешеднїк, ситуация у держави ше нє барз розликовала од нєшкайшей. - Кед сом пошол до пензиї, и теди були проблеми як и тераз. Пензиї були мали, а я ше нє чувствовал як даяки виробени чловек же ми на розуме було лєм лєгнуц и одпочи вац, та сом почал ро здумо вац цо бим могол робиц. Перше сом почал зоз посцернянкову кукурицу, медзитим, то ше ми указало як нєпрофитабилне, та сом роздумовал цо бим могол далєй. Патраци на продуковательох паприґи зоз Руского Керестура котри ше хвалєли зоз добру паприґу, одлучел сом опробовац ше у тей продукциї - бешедує Владо.

П

ФАМЕЛИЙНА РОБОТА До роботи з паприґу вошли тройо зоз фамелиї Тамашових - Владо, його супруга Ганча и син Борис. Так, 2015. року перши раз на свойо поля посадзели тоту рошлїнску културу. - През жиму зме ше догварели же будземе садзиц паприґу, вибили зме студню на полю и на Ю т'ю бу опатрали най видзиме

14 РУСКЕ СЛОВО

дакус як идзе тота робота. Як ше роби з фолию, зоз пантлїку, понеже я тото нїґда нє видзел, а анї сом нє знал же так мож ро­ биц. Нє мал сом ту кого анї анґажовац за поставянє фолиї, та сом направел машину котра то роби. Так зме наяр поставели фо­ лию, погноєли польо и рушели. Тот перши рок нам ше пресада нє барз удала, мали зме и кус проблеми, паприґа пожнєла... Алє, за перши рок зме були барз задоволь­ ни, гоч урожай нє бул вельки, мали зме наисце фину паприґу и то нам дало дзеку же бизме ше упущели до тей роботи и шлїдуюцого року - щиро гвари. Поверхносц на котру Владо углавним садзи паприґу то гольт, два, и як гвари, нє бул ту нїґда даяки пенєж же би ше збогацели, алє зависно од того кеди яки рок бул, дакеди ше и добре заробело. Перши рок сом паприґу анї нє осиґурал. Єдну часц сом посадзел на пустари, а тоту жем хаснуєм 30 роки и там нїґда ля­ ду нє було. Медзитим, теди пришол ляд и побил паприґу - хтору вдерел, там ше направела дзирка и шицка, як и тот а коло нєй котра була здрава, згнїла. Дацо зме пооберали, алє вецей як половка препадло. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

екопотуа@ги5ке5Іоуо.сот

На щесце, мали зме паприґу на двох польох, и на другим плоди остали нєочкодовани, та ше то вец так пребродзело, аж зме були и у плусу. После того зме почали осиґуровац, нє так вельо кошта, а мирнєйши зме, голєм кед ляд у питаню - толкує Тамаш. ВИВОЛАНЯ У ПРОДУКЦИЇ У продукциї паприґи ше з часом усовершовали, щиро гвари, а и тераз ма часопис о тим, з котрого вельо научел. Вельо того нашол и на интернету, и шицко цо пречита, цо чує, дахто кед ма даяки интересантни идеї, и тото цо пробує, шицко записує до єдней теки. По його сло вох, проду ко ва нє папри ґи досц компликована ствар. - Праве кед думаме же шицко знаме, зяви ше дацо нове. Наприклад, того року нам єдну часц паприґи залапела вироза, котру зме нїґда потераз нє мали. Бактериозу, бактерийску пла ме ня чу па при ґи котру ви волує єд на бактерия мали зме єдного року, алє вирозу нїґда. Ю виволую вируси котри направя чкоду, деформую па­ приґу. Читал сом же єй того року єст вшадзи. Так же, тераз сом и о вирусох научел, та так кажди рок дацо но­ ве научиш - бешедує Тамаш. Кед вошли до роботи з паприґу, єдно з пер ших ви вола нь ох з котрим ше Тамашово стретли було и - цо зоз па­ приґу, дзе ю предац, кому? Виглєдовали, глєдали хто ку­ пує, котри фирми ше занїмаю з одкупом желєняви, та заключели же ю найлєпше предац до Руского Керестура, и там ю и понукли. Перши рок найвекшу часц паприґ и там предали, алє як гвари Владо, другого року мали кус подли искуства зоз тамтейшим одкупом, та ше преориєнтовали на Деспотово, Нови Сад и ище даяки фирми, и такповесц, на даяки способ себе преширели тарґовище и пласман роби им вецей нє представя проблем. - Влонї орґанизовани одкуп у Коцуре и то нам барз олєгчало. Ту предаванє идзе добре, лєм пойдзеш, висипеш паприґу, за годзину шицко покончене. Паприґа оталь найвецей идзе до Горватскей, Ческей, перша класа ше попреда у нас, а тота за преробок идзе до иножемства. Чул сом же ше догварели же першу класу паприґи буду одкупйовац по 70 динари, а другу класу по 30-32 дина­ ри. Кед так будзе, то солидна цена за першу класу, котра конзумна, и швижа идзе до маркетох. Тиж, одкупюю ю и накупци и предаваю по пияцох, тераз по цени од 150 динари, а увидзиме як будзе док придзе права сезона. Друга класа, або ткв. микс, будзе по одкупней цени коло 40 динари вироятно. По його словох, велї продукователє ше одлучую предавац микс, односно обераю шором и першу и другу класу, без пребераня, прето же чим маю менєй як 50 одсто першей класи, нє виплаци ше преберанє, бо наднїци роботнїком досц високи. - Тарґовище таке же глєда вельки паприґи, красни, нє гоч яки. Стретал сом людзох котри з поля пообераю до остатнєй паприґи, и тоти дробни котри вец складаю до 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

мехох так най их нє видно, шверцую, лєм най их попредаю. Ми нє таки людзе, нє будземе ше так бламирац щири Владо. СЛОНОВО УХО НАЙЛЄПШЕ Файта котра заступена на їх польох то слоново ухо, думаня су же то файта котра ше найбаржей виплаци понеже ма добри род. Пробовали на меншей поверхносци гибрид котри специялно за Балкан направени, алє нє ука­ зало ше нїч окремне, лєм розлика у цени нашеня - за на­ їдене такого гибриду на єден гольт потреб не ви дво їц коло 250 ти ся чи динари, а нє заґарантоване нїч. Ище, як гвари наш собешеднїк, кед придзе хорота лєбо дацо, а даш тельо пенєжи у старту, вец цалком препаднєш. Маме студнї на тр на нїх и можеме садзиц паприґу. Гоч вона подноши же би ше каждого року садзела на исте польо, у пракси нам ше указало же є першо­ го ро ку на й лєп ша, дру го го слаб ша, а трецого зме ше покаяли же зме ю ту и посадзели. Зявюю ше хороти, рижни чкодлївци, чи микроби, чи видлїви, и покля нє придзе час за обе ра нє, то нам од нє ше знач ну часц париґи. Прето зме одлучели же будземе меняц поля до кругу, охабяц най кажде польо голєм по рок, два одпочива, и вец сиґурно нє будзе проблеми з хоротами. При по вед ки о урожаю од проду ко вате ль ох мож чуц вшелїяки - же мали и 40 тони по гольту. Алє, по Тамашовим искуству, просекови урожай коло 20 тони папри­ ґи по гольту, и то одлични урожай. Нормално, може ше случиц же будзе и вецей, алє гевти котри твердза же маю 40 тони - най то приповедаю тим цо нє садзели паприґу, з ошмихом гвари наш Коцурец. ПОДЛИ РОК ЗА ПАПРИҐУ - Тот рок нам добре рушел, алє вец пришли вельки горучави, а наша паприґа праве теди преквитала и од горучави шицки тоти перши квитки одпадли. Потим зме че­ кали други квитки, а вец пришла и буря, попреврацала паприґу, та и ту було очкодованя. Мож повесц же подли рок бул за паприґу, єй одвитує кед нєт дижджу, алє нє до­ бре анї кед барз вельки горучави. Хто потрафел же му паприґа квитла кед було даяке захладзенє, тот ма папри­ ґи и то найкрасшей паприґи - толкує. Вироятно ше зоз продукованьом паприґи буду занїмац и надалєй, гвари наш собешеднїк, лєм ше вон планує покус по ца го вац з тей ро боти и пре пу щ иц ю си но ви Бо ри сови. - Паприґа барз интересантна рошлїна, полна виволаня. Уж тераз єст досц тих котри ше занїмаю зоз єй продукцию, а думам же нарок и надалєй будзе лєм ище ве­ цей коцурских паприґарох - гварел на концу Владо Та­ маш, продукователь паприґи зоз Коцура.^

РУСКЕ СЛОВО 15

РОЗГВАРКА ЗОЗ ТАМАРУ МАКСИМОВИЧ

Ж И В О ТН И НАГРАДИ ЧЕКАЮ , ЛЄМ^ РЕБЛ ВИСЦ ЗОЗ ЗОНИ КОМФОРУ нашим дружтве млади людзе хтори ше нє видвоюю по облєканю або даяких других ецифичносцох, оставаю у маси и лєм дахто о нїх дацо дочує. Чом бизме нє дали нагоду шицким младим же би були замерковани и познати. У тим тексту упознаце Тамару Максимович зоз Лалитю, младу дзивку хтора студира медицинску биохемию на Фармацийним факултету у Беоґраду, а тиж так и пише приповедки и велї други ствари. Пренашла ше нє лєм у єдней сфери, алє цо найважнєйше, пренашла себе у тим шицким

Пише: Ивана ЧОРДАШ амара Максимович люби читац и писац, тиж люби виглєдовац теми хтори ю цикавя, алє люби и складац пузли. Дружелюбива є, алє як вона гутори, залюбена є до свойого душевного миру. Почала зоз студиями у Беоґрадзе после законченей штреднєй медицинскей школи у Сримскей Митровици. Тераз є на трецим, а єй студиї тирваю пейц роки. Як сама гвари, факултет чежки, алє вона заш лєм щешлїва же ше єй удало тото цо задумала:

Т

16 РУСКЕ СЛОВО

- Можем повесц же сом ше з початку од шицкого того бала, алє як час швидко преходзи, прешла сом половку. Мам вельо обовязки, насампредз, коло лабораторийских вежбох, семинарских роботох и колоквиюмох и испитох. Кед почала корона, шицки преподаваня и вежби були онлайн. Зоз тим векшина моїх колеґох нє була задовольна, прето же ше медицину, анї єдну єй часц, нє може научиц прейґ компютера.

То, заш лєм, барз озбильна обласц дзе ше од єдного студента обчекує „живи” контакт и абсолутно онлайн нє мож научиц, муши ше буц на живо на самим факултету. Професоре ше тиж чежко прилагодзовали, окреме тоти хтори „стара школа” - толкує Тамара и додава: Нє було обезпечене адекватне количество информацийох хтори зме доставали прейґ онлайн преподаваньох, док критериюми за покладанє испитох остали исти, аж можем повесц же за даєдни испити були и подзвигнути критериюми. Кед почал тот рок, преподаваня предлужени прейґ „малих екранох”, алє можем повесц же лабораторийни вежби хтори мнє найважнєйши, отримовани на факултету, так же сом тераз задовольнєйша и наздавам ше же ше цо скорей врациме до амфитеатру на преподаваня приповеда Тамара Максимович, студентка на Фармацийним факултету у Беоґрадзе. Кед ше спомнє писанє, Тамари ше такой зяви ошмих на твари, то єдна зоз стварох у хторих ше попри меди­ цини вона чувствує своя и шлєбодна. Писанє єй потреба, як цо кажде з нас ма дацо о чим лєм вон зна:

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

то2а]ік@ги5ке5Іоуо.сот РУСКИ КЕРЕСТУР - ПАКТ РУТЕНОРУМ

КОНКУРС ЗА 24. „ДНЬОВКУ” друженє гражданох „Пакт Рутенорум” тих дньох розписало конкурс за 24. Мултимедиялну манифестацию младих „Дньовка”, хтори отворени по 20. октобер.

З

ДНЬОВКА №24 К о н к у р с з а у ч а ш н ік о х Можеце ше приявиц кед: • Шпиваце

Тема тогорочней „Дньовки” „Без цензури”, а на наградни конкурс, окрем фотоґрафийох, того року мож посилац и рисунки, малюнки, мозаїки, колажи, ґрафични рисунки и подобни файти уметнїцкого виражованя. Награди за перше, друге и треце место (у обидвох катеґорийох) пенєжни. Побиднїцки роботи преглаши фахови жири, а найлєпши 25 буду виложени на вистави у Голу Дома култури, хтора будзе отворена на дзень „Дньовки” . Тиж так, того року будзе додзелєна и треца файта награди -

і

• Граєце

- Мушим повесц же писанє нє мой вибор, алє моя потреба. Кед мам вельо обвязки на факултету и кед нє пишем єден длугши час, вец ше єдноставно нє чуствуєм добре, як да сом даґдзе заглобена. Так же, дефинитивно, єст дацо вецей у тей цалей моєй приповедки, думам же то кажде у себе муши мац и то го отримує позитивним - през ошмих гутори Тамара. Як сом на початку гварела, треба дошлєбодзиц младим най ше укажу, най ше представя. Тамара гутори же би млади требали вецей спатриц себе зоднука, прето же, по єй думаню, кажде з нас треба же би робел на себе, же би себе визначел у нашим цалим дружтве. Вона пренашла себе у медицини и у своїм писаню, а нє важне чи тото цо вона напише будзе явне, чи о тим лєм мури у єй хижи буду знац. Тамара нашу розгварку закончела зоз порученьом же бизме требали, голєм у єдним периоду свойого живота, похопиц цо то тото цо нам важне. Вецей бизме ше требали старац о здравю, о фамелиї, о власней шлєбоди, о себе и ище велїм другим. Тиж так, младим поручела най буду позитивни и най ше нє боя висц зоз своєй „комфор зони”, прето же нас прави животни награди чекаю аж после того виходу. ■ 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

• Глумице

МАРММСІ ІШ С Е М 5 0 Р Е 0

• Танцуєце

СОІЧТЕІЧТ

• Пишеце

Д Н Ь О В К А №24

• Рецитуєце або нам сцеце указац свою креативносц на даяки иншаки способ

і

Ш АКМ М С тема "без цензури"

СОІЧТЕІЧТ Конкурс отворени 3 3 0

За участвованє на програми ше можу приявиц шицки заинтересовани хтори шпиваю, граю, ґлумя, танцую, пишу, рецитую, або сцу указац свою креативносц на даяки иншаки способ.

ДНЬОВКА №24

Конкурс м фотофафиГ Фотоґрафиї на тему "без цензури"нам посилайце на е -т а іі адресу р асІгиМ іепоги т@ д таіІ.сот ____ _ 2 5 найлспши буду + 1 хто рупуб л и ка випожони на вистави 1 найлслши буду ви гл а с а , ти ж будзе пемсжно наградзени п е н с ж н о н а град зен а

г

Ш А Р ІЧ ІМ С ІШ С Е М З О Р Е О

СОМТЕІЧТ

Г

за фотоґрафию хтора будзе мац найвецей гласи публики. Шицки фотоґрафиї котри буду на вистави буду и на интернету, дзе на дзень | отвераня вистави наживо, будзе отворена и виртуалну вистава, же би публика могла гласац. Фотоґрафиї треба посилац на мейл рас1гаіЬепогит@§таі1.сот. Коло посиланя, лєбо доставяня рисункох и других роботох треба ше явиц на Пактов Фейсбук, або Инстаґрам профил, лєбо Ясни Медєши. За участвованє на програми ше мож приявиц на исти способ, а тиж так и Ребеки Планчак. М. Зазуляк Гарди

17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА І СХАДЗКА АКТИВУ НАСТАВНІКОХ РУСКОГО ЯЗИКА У КОЦУРЕ

ВАЖНЕ ОТРИМОВАНЄ ПОРЯД НЕЙ И ВИБОРНЕЙ НАСТАВИ У просторийох Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре прешлого штвартку, 26. авґуста, отримана схадзка Активу наставнїкох руского язика ицких присутних привитала директорка коцурскей Основней школи Сенка Мученски, отворела схадзку и зоз минуту цихосци дата почесц умартей Сенки Бенчик, наставнїци руского язика зоз Бачкей Тополї и Нового Орахова. Директорка коцурскей Школи потим предлужела и предложела дньови шор схадзки. Перша часц схадзки була пошвецена означованю 50рочнїци од виходзеня „Правопису руского язика” Мико­ ли М. Кочиша. По словох Ирини Папуґа, означованє тей рочнїци барз значне, а Дружтво за руски язик, литературу и културу ю почало шветочно означовац, а так будзе и у других стредкох под час Културней манифестациї „Днї Миколи М. Кочиша”. Означованє рочнїци потрима­ ли Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци и Национални совит Руснацох у 2021. року.

Ш

маню, нам практичаром би бул найпотребнєйши право­ писни словнїк з правописно-ґраматичним совитнїком. Коло правопису зоз звичайним провадзацим правопи­ сним словнїком як додатком, потребни нам вельо обсяПОТРЕБНИ НОВИ ПРАВОПИС жнєйши и вичерпнєйши окремни правописни словнїк, Тиж, мр Гелена Медєши з тей нагоди визначела же по- хтори би нїяким концом нє занєдзбовал анї нє заменьотребни нови, осучаснєни и дополнєни правопис руского вал урядову норму, алє би давал вельо вецей потребни язика. Нови, подполнєйши правопис нам нєобходни нє податки. Бул би наменєни барз широкому кругу хасновапрето же би оповолал правописну норму яку утвердзел тельох з розличним уровньом писменосци и язичней кул­ Кочиш, гварела Медєшова, алє напроцив - правописну тури, та и познаваня правописней и ґраматичней норми. норму би требало осучаснїц, доробиц и у потребней ми­ Сцела бим лєм надпомнуц же виходзенє такого виданя нє ри прилагодзиц ґу новим вимаганьом розвою нашого далєко. Городска управа за културу з Нового Саду финанязика и ґу обставином у яких жиєме, тримаюци ше нача- сийно потримала друкованє праве такого правопису хто­ лох постояносци и континуитету нашей литературно- ри зложели проф. др Михайло Фейса и я, у согласносци зоз роботу Линґвистичней секциї Дружтва за руски язик, язичней култури и норми. - Правопис вишол тераз уж давного 1971. року. Од те- литературу и културу - гварела мр Гелена Медєши. ди прешло ровно 50 роки, а русинистики ше нє удало виЗМАГАНЯ, АКТИВНОСЦИ, АКТУАЛНОСЦИ робиц фундаментални и всеоблапни правописни приручнїк з усоглашенима и фахово, та и дружтвено верификоУ другей часци схадзки присутни ше оглядли на змаванима правилами и задоволююцим правописним словганє з руского язика и язичней култури, а бешеди було о нїком як додатком. Правопис Миколи М. Кочиша, иншак орґанизациї, тестох, резултатох и других елементох ко­ барз вельке наукове дїло, хторе було значне напредованє у тей обласци, окреме за час кед вишло. По власним ду- три провадза медзиокружне и републичне змаганє. Наглашене же резултати були успишни, а школяром котри ше уписовали до стреднїх школох боди припознати. Змаганя ше буду и надалєй отримовац, а шлїдуюцого ро­ ку Дюрдьов будзе домашнї медзиокружного и републичного змаганя. Тиж, розпатрани були и активносци, актуални питаня и предкладаня з обласци основного и стреднього воспитаня и образованя по руски на початку 2021/2022. року. Найзначнєйша точка дньового шора схадзки Активу на­ ставнїкох була дальше отримованє настави по руски у наших местох. - Нам барз важне же би ше у виборней настави отримовали годзини у шицких наших стредкох. Важне нам же би нашо наставнїци мали и школярох, алє и же би у

18 РУСКЕ СЛОВО

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

киІІига@гизке5Іоуо.сот

достаточней мири достали надополнєнє за свою наставу, прето же нашо наставнїци котри робя у виборней настави нє маю цалу пла­ цу, нє маю полни фонд. На штреднїм ступню успишне отримованє настави по руски будзе у школи у Руским Керестуре, а будземе ше намагац же би и школяре штреднїх школох у Новим Саду предлужели ученє руского язика - гваре­ ла Ирина Папуґа.

ПОДАРОВАНИ КНЇЖКИ Шицки присутни наставнїци достали еднотомни „Рускосербски словнїк” проф. др Юлияна Рамача, а тим котри пре оправда ни при чи ни одсуствовали, „Словнїк” тиж будзе доручени. И школяре зоз на­ ших местох, та и зоз Горватскей достаню на дарунок кнїжки, а Ирина Папуґа наглашела же ше и дзецом у Канади на рижни способи посилаю кнїжки котри видало Дружтво за руски язик, литературу и културу, же би не забули на руски язик и же би знали же ше дума и на нїх. У Новим Орахове и Бачкей Тополї будзе и надалєй отримована настава на руским язику, годзини дочасово будзе тримац Тат'яна Дудаш. Заплановане пойсц и до шко­ лох у Ш иду и Бачинцох, а уложа ше шицки усиловносци же би ше обновело ученє руского язика у Сримскей Митровици и Суботици. З тей нагоди, Папуґова апеловала же би ше професорки руского язи­ ка приявйовали, же би ше настава руского язика у спомнутих местох предлужела отримовац. Окрем на став нї кох основ них и стред нїх шко лох ко три орґ а ни зую наставу по руски як порядну и наставнїкох котри руски язик пре пода ваю як ви бор ни або фа култативни предмет зоз Коцура, Руского К ерестура, Дю рдьова, Кули и Савиного Села, схадзки при су ство ва ла спред Дружтва за руски язик, литературу и културу Ири на Папу ґа и з Од дзе лє ня за русинистику Ф илозофского факултету у Новим Саду проф. др М ихайло Фейса. ■ О. Русковски 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

СХАДЗКА МО КПД ДОК - НС И МО КОЦУР РУСКА МАТКА

ДНЬОВИ ШОР З РИЖНИМА ТЕМАМИ У Доме култури у Ко­ цуре внєдзелю, 22. авґуста, була отри ма на за єд нїц ка схад зка Ме сно го од бо ру Кул тур но-про свит но го дружтва ДОК - Нови Сад и Месного од бо ру Ко цур Ру скей матки. Дньови шор облапял шейсц точки, а найвецей бешеди було о евентуалним злучованю руских оддзелєньох Основней школи у Коцуре и розпатранє критериюмох бодовней лїстини у тим случаю, о збуваньох на Оддзелєню за русинистику Филозоф­ ского факултету у Новим Саду. Тиж, було ро згвар ки и о пла ну уча ство ва ня делеґациї Рускиньох и Руснацох на Конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох од 9. по 11. септембер у Ґорлицох и Кринїци у Польскей, алє и о Коцурскей чутки 2021, чия централна ма­ ни фе ста ция пла но ва на за ко нєц но вем бра. По словох предсидателя Културнопросвитного дружтва ДОК - Нови Сад проф. др Ми ха й ла Фе й си, тота схадзка була на даяки способ историйна, понеже ше перши раз зишли тоти два Месни одбори у Коцуре. Найвецей ше бешедовало о другей точ ки Днь о во го шо ру котра ше директно дотика Коцура, о тим же грожи зби ва нє од дзе лє нь ох у на шей школи, цо було и влонї, алє теди на Схад зки Од бо ру за обра зо ва нє при нєшена одлука же би ше реаґовало до Школ скей упра ви и Ми ни стер ства просвити. Теди Одбор, як и Олена Папуґова, членїца того Одбору, и предсидателька Одбору за службене ха сно ва нє язи ка и пи сма На ци о нал ного совиту Руснацох интервеновали, та нє пришло до збиваня. Тераз знова и вона, як и директорка Сенка Мученски контактую з Министерством, и наздаваме ше же ше тото покончи як треба. Понеже збиванє класох поцагнє и други проблем, про­ блем технолоґийного звишку, дахто од професоркох руского язика годзен закончиц на Бироу - гварел др Фейса. Пер ша точ ка ше доти ка ла Од дзе лє ня за русинистику, понеже, як визна-

чел др Фейса, першираз ше случело же з бо ку Де ка нату по ста ве ни при му шуюци управнїк. - Нїхто зоз наших шорох Руснацох нє шеф на Рускей катедри, алє продекан за акредитацию, проф. др Миливой Аланович зоз Оддзелєня за сербски язик и линґвистику. Вон добри чловек, и верим же будзе провадзиц мнє и помогнє, алє думам же руска заєднїца нє треба же би допущела як анї збиванє двох руских оддзелєньох у коцурскей школи, так анї же би на Катедри бул управ нїк зоз Од дзе лє ня за сербски язик. Цо ше дотика Конґ­ ресу у Польскей, зочуєме ше з про­ блемами понеже орґанизаторе вима­ гаю уча шнї кох вак ци но ва них з од ред зе ни ма вак ци на ми, алє на зда вам ше же нам ше поспиши шицко ришиц и же дас 15-цецеро пойду. Медзинародни фестивал гумору и сатири „Коцурска чутка 2021” ше приблїжує, заказани є за конєц новембра, и як гвари др Фейса, на Кон­ курс уж сцигли вецей роботи. - „Коцурска чутка 2021” будзе отримана остатнього викенду у новембру. Младеж вредно роби, и тераз ше до гва ряю як буд зе ви патрац штварта представа Катарини Фейдий овей. Ви ха сно вал бим на году по весц же би нашо читателє и читательки анимировали себе и своїх ближнїх и явели ше на конкурс „Коцурскей чутки”. Конкурс розписани на два те­ ми: „Пандемия и я”, и „Попис жительства, статку и дробизґу”, мож писац и гумористичну приповедку або писню, сатиричну писню або припо­ ведку, карикатуру, афоризми, вици... Конкурс отворени по 15. септембер, чекаме вашо роботи - гварел на концу др Михайло Фейса. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ПОЧАТОК ШКОЛСКОГО РОКУ У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРИЄМ И ДАРУНКИ ПЕРШОКЛАСНЇКОМ У Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Кересту­ ре бул шветочни приєм за 30 малих школярох першей класи и їх родичох хтори пририхтани у школским голу. Привитала их директорка Наталия Будински и наглашела прецо то дзень хтори буду навики паметац, а потим и їх учительки Славка Гайдук и Верунка Медєши. Пригодну програму им виведли школяре пиятей кла­ си, а у мено Општини Кула щешлїви початок школованя першокласнїком повинчовал и предсидатель Општини Дамян Милянич котри бул присутни зоз сотруднїками. Вон познєйше у учальньох шицким школяром придал на дарунок школски прибор цо Општина того школского року дарує шершокласнїком у цалей општини. Перши наставни дзень у новим школским 2021/22. ро­ ку, и у керестурскей Школи бул 1. септембра за шицких

443-їх Кузмяковцох, 253 у основней и 190 у штреднєй Школи. Того року нове же шицки вони буду ходзиц на­ раз лєм у предполадньовей змени, з почитованьом епидемийних мирох яки предвидзело Министерство просвити и технолоґийного розвою. Перши дзень школи, на 8 годзин рано директорка и оддзелєнски старшинове привитали 16 нових школярох у першей класи ґимназиї на руским и 10 на сербским язику, як и 24-ерих у напряму туристично-готелиєрски технїчар. У доме школярох за тераз уписани 38-еро шко­ ляре. М. А.

У ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ПРИВИТАНИ ШИЦКИ ШКОЛЯРЕ Ш ицки школи зоз шедзиском на териториї АП Войводини 1. септембра почали з наставу у но­ вим школским 2021/2022. року з першим моделом орґанизациї образовно-воспитней роботи, ко­ три подрозумює нєпостредну наставу у школи за шицких школярох. Таки способ роботи будзе запровадзени и у Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре. У рамикох першого моделу, наста ва ше буд зе отри мо вац по ряд но, годзини тирваю 45 минути и оддзелєня ше нє дзеля на ґрупи. Школяре треба же би ношели защитни маски кед бешедую лєбо одвитую, а наставнїки котри вакциновани нє муша ношиц маски, окрем кед су оддалєни од школярох 1,5 метер. Препоручене и же би кажде оддзелєнє мало свою учальню. За школярох першей класи Основней школи у Коцуре стреду, 1. септембра, бул орґанизовани и приєм у сали

20 РУСКЕ СЛОВО

Дома култури, а за тоту нагоду їх товарише пририхталу кратку про­ граму. Директорка школи Сенка Мученски шицких першокласнїкох привитала и пожадала им ве­ льо успиху, и лєм добри оцени през цали школски рок. После їх першого преволованя як школярох, вєдно зоз своїма ро­ дичами и учительками поуходзели до своїх учальньох. Школярох першей класи руского оддзелєня шлїдуюци штири роки будзе водзиц учителька Лидия Будински. Други два оддзелєня котри провад за на ста ву на серб ским язи ку буду водзиц учительки Миряна Бо кан и Ма рия Пол дру ги. Епидемийну ситуацию у школох континуовано будзе розпатрац Тим за школи, у чиїм составе представнїки Заводу за явне здравє, Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою и Министерства здравя. О. Р . 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

киІІига@гизке5Іоуо.сот

31. ФЕСТИВАЛ НОВЕЙ РУСКЕЙ НАРОДНЕЙ ШПИВАНКИ

„РУЖОВА ЗАГРАДКА” НА НЄДЗЕЛЮ Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка” будзе отримани на нєдзелю, 5. септембра, на Мишелуку, у Вельким студию и у голу прейґ видео бимох, а то прето же би ше випочитовало епидемийни мири. Фестивал годни провадзиц лєм вакциновани, тоти цо маю потвердзенє же прелєжали Ковид 19, або зоз потвердзеньом ПС, або швидким антиґенским тестом. Шицки присутни буду мушиц мац маски. На Фестивалє буду виведзени 16 нови композициї, хтори буду под шифрами, так буду и наявйовани и под шифрами буду и на гласацким лїстку. Гласац ше годно лєм директно, т.є. лєм присутна публика на Фестивалє, а будзе и радио и телевизийне директне преношенє, як и прейґ интернету. Вистава того року нє будзе. У ревиялней часци буду виведзени дзевец компози­ циї, хтори зоз народних преробени до забавних. Пейцчлени жири у составе: Мича Янкович, Дюра Будински, Микола М. Цап, Сенка Станкович и Снежана

Янюшевич Єфтич будзе одлучовац о наградох, бо Ф е­ стивал змагательни. Буду грац три оркестри, Вельки тамбурови, народни и забавни, а водительки буду М а­ рина Сабадош и Доротеа Будински. Фестивал святоч­ но отвори заменїк ґенералного директора РТВ Йожеф Клем, а после Фестивалу будзе коктел. Понеже ше Фестивал того року отримує у нєзвичайним єшеньским термину, Руска редакция Раио Ново­ го Саду уж зняла и ЦД, та ше будзе дзелїц присутним на Фестивалє. Орґанизаторе наявюю вельки нєсподзиваня, та хто люби руску шпиванку най себе випланує час так же би 5. септембра пришол на Мишелук провадзиц тот наш популарни, змагательни Фестивал „Ружову заградку”. На Мишелук мож пойсц на городским автобусу чи­ сло 69, вон става опрез будинку РТВ, як и на шицких автобусох хтори иду на сримски бок, лєм вец од станїци треба дакус исц пешо. О. П-С.

НОВИ ШКОЛСКИ РОК У КЕРЕСТУРСКИМ ОДДЗЕЛЄНЮ ПУ „БАМБИ” КУЛА

НЄ БУДЗЕ ҐРУПА НА СЕРБСКИМ ЯЗИКУ И у ПУ „Бамби” зоз Кули т. є. у шицких його оддзелєньох у населєних местох општини, та и у Дзецинскей заградки „Цицибан” у Руским Керестуре, од 1. септембра почал нови школски рок. Гоч у керестурским оддзелєню було наявйоване формованє мишаней воспитней ґрупи на сербским язику, то ше заш лєм нє случело понеже ше заинтересовани родичи оддумали. Як за „Руске слово” виявела директорка „Бамбия” Снежана Булатович, до сербскей ґрупи були приявени седмеро дзеци, алє ше пецери родичи пред самим подписованьом контракту зоз Установу, оддумали, та за двойо дзеци нє мож оформиц ґрупу. Директорка нє сцела уходзиц до причинох прецо ше родичи оддумали, алє на тото мали право пред тим як подписали контракт. У керестурским „Цицибану” так у новим школским року уписани 170-цецеро дзеци, док у цалим „Бамбию”

У КОЦУРСКЕЙ „ГЕРЛЇЧКИ” ПРЕДЛУЖЕНИ РОБОТНИ ЧАС Предшколска установа „Бошко Буха” 1. септембра предлужела воспитно-образовну роботу у своїх обектох у општини Вербас, почитуюци мири и препоруки Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою. Єден з тих обєктох и „Герлїчка” у Коцуре. Того року до Предшколскей установи у општини Вербас буду ходзиц 1 340 дзеци. Новосц же роботни час дзецинских заградкох предлужени за годзину, та ше активносци у шицких обектох тей Установи убудуце буду одвивац през роботни днї рано од 5,30 по 16,30 годзин пополадню. О. Р. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

будзе 1 200 дзеци. Розпоредзени су до 52-ох возросних ґрупох од рока до предшколского возросту, а у керестур­ ским оддзелєню стандардно оставаю седем ґрупи. Од то­ го два яшельков возрост, и з нїма робя воспитачки Оле­ на Рац, Андрея Чернок и Мария Дюрчянски. Пейц ґрупи зоз дзецми од трох до шейсц рокох, младша обданїщова у хторей воспитачки Олена Дороґхази, и Ясмина Береґ (заменює Ксению Вучкович), а вона тиж и у штреднєй ґрупи зоз Блаженку Мецек, док старшу ґрупу водза виховательки Оленка Русковски и Даниєла Сопка. Пририхтуюцу предшколску ґрупу водза Наташа Настасич и Наташа Варґа, док мишана пополадньова ґрупа зверена Емилиї Костич и Ясминки Чапко. На лїстини чеканя у керестурским оддзелєню тераз остали лєм тройо дзеци наймладшого возросту, и як наявела директорка Установи, єст можлївосци же шицки и буду прияти у цеку септембра. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 21

ШМИХ ВШЕ ЗДРАВИ!

ЗОЗ ШИЦКИХ БОКОХ

НЄ МА ПРОЦИВ Уходзи пациєнт, а нервозно, до ординациї и такой з дзверох почина: - Дохтор, модлїм вас, маце дацо процив кашлю? - Нє мам, шлєбодно можеце кашляц и далєй... ГРИШ КА Уходза ґу дохторови до ординациї два пациєнтки, млада и атрактивна па ноч ка и стар ша же на... - У шоре, будзце сцерпени, а мо­ жеце ше и до пасу зруциц, прегварел дохтор. - Алє пре мнє зме пришли обидва, озвала ше старша панї. - И так шицко у порядку, най видзим ваш язик...! НОВИ ЧАСИ Петрик ше страцел од мами у го роду док мама куповала и тото и гевто... Почал плакац, нє од страху, баржей пре рекламу. - Нє плач, хлопе, ша ти уж вельки, такой ришиме и твой проблем, пре­ гварел ґу ньому полицай котри ше ту нашол, поведз ми адресу кед знаш... - Знам, боме, знам... ...петрик7872@ атаі1.сош !

БОМЕ НЄ! Уходзи до городского автобуса дакус старши пан и такой ше озвал гу Петрикови. - Гайде, модлїм це, крашнє би було кед '/■ биш тераз станул! - Гееей, та да ви шеднєце, боме нє!

єшєнь У школи ше учителька Петрикови питала, понеже почала єшень, же кеди ше почина оберац яблука. - Такой накеди сушед пойдзе з дому, швидко одвитовал єй школяр. КОНТРОЛНИ Дакус гласнєйш е ше нервозни оцец опитал Петрикови: - Та, яки же бул контролни у школи? - Добри, одповед син. - А цо же думаш, цо достанєш? - Нєоправдану, то цалком сиґурно! ЯКЕ ТО ПИТАНЄ... - Кого баржей любиш, чи мудри, чи красни, питала ше жена Му Йови. - Анї єдно, любим лєм тебе, озда знаш!

ОЗДА ЯСН Е - Му Йо, вериш ти до любови на перши погляд? - Озда нє думаш же бим ше оженєл зоз мою кед бим ю двараз добре опатрел! ПЕРШ А КЛАСА Убегнул Му Ио до гайзибана и з дзверох ше опитал путнїком: - То перша класа? - Геееей, озвали ше путнїки! - Добри дзень, я ваш нови учитель Му Йо! АНКЕТА - По задатку Зєдинєних народох людзом ширцом швета поставене исте, єдно и єдине, питанє: - Яке вашо особне думанє о нєдостатку поживи у других часцох швета? .. Резултати ката- ■ строфални: - У Африки нє | знали цо то по- | жива... - У Заходней \ Европи нє знаю цо то • нєдостаток... - У Восточней Европи нє знали цо то особне думанє... У Америки анї тераз нє знаю цо то остаток швета!

ДРЕВО ЗА БРИҐИ л

• т а 5 * !На концу роботного дня вожел сом дому ма й стра хто ри ми оправял дацо по обисцу. Цалу драгу бул цихо. Кед зме сцигли по його дом, поволал ме нука, же би сом упознал його фамелию. На уходзе до хижи майстор на хвильку застал при єдному малому древу и облапел конарки на нїм з обидвома руками. А кед зме вошли нука, облапел дзеци и побоч кал же ну. Потим ме майстор одведол до своєй шмикнї. Нє мог сом ше стримац, та сом ше

му питал цо му значело тото же облапел древо на уходзе. - О, то мойо древо за бриґи! - одвитовал ми. - Знам же нє можем ришиц бриґи на роботи, а нє сцем их уношиц анї дому своєй жени и дзецом. Пре то, кед вечар при ход зим з роботи, шицки бриґи и почеж ко сци ви шам на то то древо, а вец их рано знова берем до рукох. И обачел сом же рано єст вельо менєй бриґи на древе як цо сом их вечар на нь го по ви шал... А. Н. Пририхтал: Ю. П. Цо сце перше видзели?

22 РУСКЕ СЛОВО

3. СЕПТЕМБЕР 2021

БУЛИ У КЕРЕСТУРЕ ДНЇ ПАПРИҐИ

ИИИЯВЯ ИвИ И И ИИ Праве зме ше охладзели од пекотох то горочних, а и змирел ше жалудок од змистох єденац, кед лєм тельо, котлох л * на Дньох паприґи. V За шицких було шицкого, од наймладших та по тих цо забули кеди су родзени, а, медзи иншим, то анї нє можу попаметац, нє вони - ніхто! Найкрасше у тим шицким було же нє забуте основне, паприґа, та чи у котлє, чи у хо таре. Єй на славу ше варело, пекло, єдло и заєдало. Шицко то и було у шоре кед бим, такой там, нє чул спричканє о тим чи ше то на рожню обрацала крава, чи буяк, чи вол

В елі од тих цо мудровали, наисце справди, ані нє знаю у чим розлика, алє цошка ше приповедац муши... Я нє думам нїч о тим питаню, дудрали шицки на цену, дудрали так, лєм пре шор, бо ше дудрац му^ ши, а сцерпезлїво стали у шоре за порцию до­ му, за такой ту, на стояци, за змаржляк най би ше нашло, а и за познєйше док знова почню глади... Дудрали, себе до масней бради, дудрали, алє жу­ вали так же уж вчас пополадню нє було анї зоз косцох цо огризац... Но, найважнєйше у тим же валалски огньогасци и майстрове зоз южних крайох одробели наисце до­ бру роботу. И кед вас баш так мучи, на рожню нє бул анї буяк, анї крава - док ю Керестурци и числени госци нє поогризали, то була яловка! Л ю . Дудаш

ОЗДА НЄ ЖЕ ОЗНОВА ПОЙДЗЕМ ДО ШКОЛИ

НЄ ПРОМОВОВАНЄ ... Нє збунєл сом ше, тота школа нє ма вязи зоз Ковид-ом 19, анї зоз нашим Министерством школства, лєбо як го уж волаю. Просто поведзено, ознова би ше ми учиц бешедовац, лєбо голєм научиц розумиц тих цо бешедую, а гваря по руски.... Лєбо ми голєм треба прави преклад зоз руского на руски. Слухам, так, радио, наш, тот цо по руски, озда лєм так, кеди нєкеди приповеда, а воно... - Озда тото цо читал мал главоболю, кед я то добре чул, алє нє мам пойма о чим вон то бешедовал, почало ми шерцо наруби дуркац, а озда и прицисок накладал лїк попиц, алє такой! Но, нє шицка то бида, лєм о пар минутки було цошка о пияцу та, гваря патлидж ан бул драги. Озда нє, а можебуц и бул кед то бул пияц нє у ру­ ским валалє. Збунєло ме лєм же то бу­ ла емисия за парастох, тота, знаце, цо вше дакеди внєдзелю була алє котру ше дало розумиц. О виношеню думаньох сом, думам уж на даскельо заводи, писал. Озда го уж и винєсли там дзе требало и дзе

надумали... О тим, на тот завод, нє будзе анї слово, нароком. Вец ме, праве пред пар днями збу­ нєл тот наш цо мал главоболю, боме исти тот, кед гварел же там и там, яке важне, дали свойо думанє о проблемох зоз водостаньом, верели ви лєбо нє, як пошлїдком вецеймешачней су­ ши, вони би поведли периодом зоз нєдостаточнима паданями... Я паметам иншаки паданя, алє анї у валалє уж нєт институциї у котрим людзом точели алкохол, боме зоз х, а вони потим мали бриґи зоз власну ровновагу... Бриґи яки таки, од тих нє мам гла­ воболю, алє ми иншак и далєй нє ясне прецо ше мой познати, а школовани, професор зоз праву, нє купену, дипло­ му шмеє кед ше ми цалком людски и културно, аж воспитано и нїяким концом нє злобно, вше пита чи ище вше иснуєм же ме уж давно нє видзел койкадзи лєбо чи сом нє бул нє у дутяну алє у маркету... Задумайце, пан професор, а я го нє розумим.

ГВАРЕЛИ МУДРИ ЛЮДЗЕ

Вец, припознам же дакус зоз пакосци, я ше му шмело питам, прейґ телефонскей вязи, дабоме, же чи вон наисце професор кед мнє учели же анґлийски, а тераз ме убедзую же я то нє добре учел понеже треба повесц английски як кед би Анґлия нє була то, алє Англия, а часц Зєдинєтого кральовства... Нє можем одцихнуц анї найновши активносци на отклоньованю дефор­ мованих пасмох улїчного асфалту. Анї мой дїдо, уж давно спочива, би то нє похопел кед би му дахто нє повед же поплатали асфалт, алє поправдзе скорей вон пошол як улїци асфалтовани у валалє. Якош сом вше сиґурнєйши же по руски баржей розумим Янка зоз Лалитю. Нє пре українченє лєбо словаченє нашого руского, алє Янко по руски зна так як научел док бул ище у кратких панталонох, а после того му нє було хто совитовац цо и як треба повесц, приповедац лєбо записац... Наисце за главоболю, лєбо ознова до школи - кед би вони мнє, а и я їх, дацо и розумели! Инґе

ПОХВАЛА

Можебуц ше случи раз у сто рокох же дахто умре од превелькей хвали. Заш лєм, каждей минути хтошка умера прето же го нєт хто похвалїц!

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

НАША ГОСЦИНСКА: СОНЯ АЛЕКСИЧ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ЗАДОВОЛЬСТВО ПОМАГАЦ ДРУГИМ Соню Алексич з Руского Керестура найбаржей познаме по тим же є дипломовани психолоґ, бо єй фахово вияви часто можеме чуц и пречитац у наших медийох. Медзитим, Соня тиж так и координаторка у керестурским Каритасу, авторка радийскей емисиї, писателька... а єдна з єй наймилших улогох буц младша шестра Мирославови, хтори ма Даунов синдром, Мая ЗАЗУЛЯК

цо и єй одредзело велї животни драги

га р д и

ед ше уписовала на студиї психолоґиї, мотив єй бул же би помогла своїм родичом, алє з часом похопела же то нє идзе так. - Видзело ше ми же кед закончим факултет - напрям психолоґиї, же сом годна помогнуц родичом. Кед нам на факултету гварели же своїм найблїзшим нє можеме помогнуц, у смислу же нє можеме буц психолоґ своєй мацери, оцови и родзини, шицко тото ми, най так повем, спадло до води, алє ми студиї вшелїяк и далєй були интересантни. Єден час сом ше сцела уписац и на дефектолоґию, тиж так „пре” бра­ та, алє сом поз нєйше видз ела же сом нє погришела же сом тото нє зробела. Ище вше сом нє цалком пренашла цо бим кон­ кретно любела робиц у обласци психолоґ­ иї, алє знам цо нє сцем - гвари Соня Алексичова, донєдавна Виславскова.

К

ПАПЕР ЄЙ ПСИХОТЕРАПЕУТ

Свойо емоциї Соня найбаржей виражує през писанє и танцованє. Два раз тижньово ходзи до Кули до єдного танєчного клубу, а свою прозу обявює у „Дзвонох” и у МАК-у, за хтори часто роби и фахово тексти за єдну рубрику. Кед ми дацо, я лєбо пишем, лєбо танцуєм. ОДМАЛЮЧКА У КАРИТАСУ Здогадуєм ше кед нам у ґимназиї професор Соня тераз у фази глєданя роботи, а док Бесерминї гварел же ше нє винайдзе, активнєйше ше уключела треба же би остало дацо за нами. Теди сом до роботи Каритасу, дзе є од того року и координаторка. надумала же єдного дня - Прицагує ме маркетинґ и ствари хтори напишем кнїжку, на хторей ище вше маю вязи зоз психолоґию, алє сом похопе­ робим. Папер мой ла же ми одвитує индивидуална файта ро­ психотерапеут. боти, та глєдам дацо таке, лєбо же бим Кед видзе шицко отворела дацо свойо. Одмалючка сом у Ка­ зоз глави, сами зоз собу ритасу, а уж пейц роки сом анґажована да­ ришиме даяки проблеми - препоручує Соня. кус активнєйше, док сом од того року и ко­

ординаторка. То значи же координуєм у шицких Каритасових активносцох, а то отримованє бутику, друженя за дзеци, друженя за старши особи, акцию Школски прибор и друге. Вше ме виполньовало кед можем дакому помогнуц, а кед видзим ошмих, анї ми вецей нє треба - припознава вона. Єден час робела як аниматор и психолоґ на „Принциповцу” зоз миґрантами, дзе здобула наисце вельке искуство, у совитовалїщу „Нїтка”, а потим и у Дружтве за помоц МНРО „Белава птица” у Кули.

24 РУСКЕ СЛОВО

- Кед сом пошла робиц зоз миґрантами, нє знала сом цо ме чека. Щиро, була сом престрашена, медзитим, з часом то поста­ ла состойна часц мойого живота. То було єдно наисце красне дожице, швидко сом ше прилагодзела и була сом там дзевец мешаци. Нє мам подле искуство як цо ше приповеда и як велї думаю. Мали зме рижни роботнї зоз дзецми и зоз старшима, спортски активносци, познєйше сом их учела сербски язик, мали зме танєчни вечари и друге. Потим сом робела у „Белавей птици”, дзе уж роками ходзи и наш Мирослав. Родичи презащицую дзеци зоз почежкосцами, цо дзешка и нормалне, и Мирославови „Белава птица” у тим сми­ слу вельо помогла - у осамостойованю, здобул там товаришох, бул прилапени, медзи своїма. Маю вельо активносци, вельо ше роби зоз нїма, а велька то помоц и родичом. Вше сом думала же гоч сом осем роки младша од нього, же я тота хтора тре­ ба же би го защицовала, медзитим, кед сом почала робиц у „Белавей птици”, у даєдних ситуацийох сом видзела же вон тот хтори мудрейши и же ме вон защици гвари наш а собеш еднїца и предлужує 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

приповедку о тим як то кед дахто у фамелиї ма почежкосци у розвою. - Вон ше вше сцел бавиц зо мну и мнє шицко було звичайне, я так одросла. Но, зочовала сом ше и з проблема­ ми, а то можебуц аж тераз похопюєм. Наприклад, кед зме ишли даґдзе, мала сом чувство же патра на ньго, же ше дахто и шмеє, цо окреме потрафяло мацер, а и я ше нє знала часто як поставиц у таких ситуацийох, окреме кед сом була менша. Кед цошка видзиш, а нє знаш цо робиц. Першираз кед сом похопела же є иншаки як други, було кед зме ишли до школи и єдна пайташка гварела же я нї­ ґда нє будзем мац леґиня, бо мам такого брата. Нє розумела сом якей то ма вязи. Мац ми теди потолковала же хто будзе любиц мнє, будзе любиц и його - здогадує ше Соня и предлужує: - Нє мож нїч скриц од нього. Барз є емотивни и барз добре може похопиц кед дахто нагнївани, жалосни, односно кед цошка нє у шоре. Облапяц би ше могол гоч кельо, а рано и вечар обовязно. Кед сом приходзела дому зоз факултету, так сом вше була дочекана и то ми бул лїк. Нормално же ма периоди кед є нагнївани и нервозни, як и шицки. Кед сом робела на „Принциповцу”, опитали ше ми же як мам тельо сцерпеня, а мнє було чежко потолковац же сом одмалючка патрела на мацер хтора цали дзе­ нь Мирославови цошка указовала, учела го... Конкретно то було писане и читане, ца­ ли дзень прешедзела при ньому. Єдноставно, нє знаш за иншаке. Цалком ми нормалне буц сцерпени, и тото сом похопела кед сом видзела других як реаґую, наприклад, кед чекаю у шоре. Мирослав осем роки ходзел и

до школи, до специялного оддзелєня, писмени є, та поряднє чита „Ру­ ске слово” и „Дзвони”, а барз люби и церкву - поцешена Соня. ЖИВОТ З ДРУГОГО УГЛА Наша собешеднїца ше опробовала и у новинарских водох. Єден час ро­ бела на „Ку медиї”, а була анґажована и у Рускей редакциї Радио Ново­ го Саду. Уж даскельо роки ше на тим Радию емитує и єй емисия „Живот з другого угла” . - То нєзависна продукция, емитує ше кажди пияток. У емисиї ми було важне указац же живот з особу з почежкосцами у розвою нє муши буц страшни. Кед треба прилапиц дияґнозу и шицко цо з тим идзе, то страшне и боляце, алє єст и красни хвильки и достава ше вельо, по­ става ше богатши. Гоч часи можебуц иншаки и прилаплївши кед слово о особох з почежкосцами, дахто ище вше нє може приповедац на тоту тему. Подзековна сом же мнє то нїґда нє бул проблем - визначує Соня. Зоз супругом Стефаном ше побрали пред двома рока­ ми, и гоч вон родом нє зоз Керестура, опредзелєли ше за живот на валалє. - Стефан зоз Враня, алє його родичи дзевец роки жию у Равним Селу, гоч вон ище скорей пошол студирац до Нового Саду. Упознали зме ше у Керестуре на варошу. После пол рока зме ше заручели. Було єдно наградне бависко у єдних познатих дньових новинох. Требало написац текст и я послала єден хтори ше одношел на нас двоїх и освоєла сом путованє. По­ шли зме до Италиї и заручели зме ше у Венециї. Перше зме жили у Кули, сцели зме там купиц хижу, алє зме ше до конца опредзелєли за Керестур. Стефан ше уклопел, розуми и по руски, аж и бешедує дакеди. Нє любим гужву, волїм мир нє й ши спо соб жи во та и пре то ми валал и тот спомалшени ритем живота цалком одвитує - закончує Соня.^

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

СТРЕТНУЦЕ: ВЛАДИМИР ГАНЧОВСКИ, ПИНТЕР И ТАРҐОВЕЦ ЗОЗ ШИДУ

ВШЕ МЕНЄЙ РОБОТИ З ГОРДОВАМИ

Владимир дїтко

Идзе єшень, а з ню и квашена капуста, а окреме у Сриме, и нове вино. За тото дараз були нєобходни добри древени гордови и зварки. Дакеди було наисце вельо роботи кед требало справиц нови, або оправиц стари гордов. Знаю то добре майстрове цо були у тей роботи цалого живота, а ремесло учели у мигельох од найлєпших. Нєшка скапали велї ремесла, та и тото, пинтерске, а древени гордови пошли до забуца. Владимир Ганчовски по професиї тарґовец, алє одмалючка знал як справиц добри гордов, а зна тото и нєшка учасна технолиґия нам приноши нови продукти и звикнуца, та так и кед слово о гордовох хтори дакеди були древени, а нєшка су найчастейш е пластични, лєбо з прохрому. Праве прето до забуца помали посила и пинтерох, дакедишнїх познатих ремеселнїкох. А видзи ше нам же то нє так дав­ но було кед ше нє могло задумац продукцию вина и палєнки або квашенє капусти без древених гор­ довох и зваркох, и завартих и отворених. Праве таки случай и зоз Владимиром Ганчовским зоз Шиду, тарґовцом по професиї, а пинтером одмалючка. Одмалючка, бо Владимир ище як школяр основней школи вошол до роботи з гордовами, правеня и отримованя, гоч по­ при тей роботи робел и друге. Мой оцец Никола закончел пинтерске ремесло при єдному пинтерови у Шидзе, нє здогадуєм ше вецей презвиска, бо то давно було, знам лєм же бивал дзешка при пото­ ку. Но, та так оцец почал робиц у винариї Горовица у Бикичу дзе ше старал о пиньвици и гордовох. Там ше и я народзел 1956. року и паметам же зме бивали у єдней хижки у хторей нє було анї струї,а во­ ду зме хасновали з єдней цистерни хтора ше находзела опрез хижи. Мац Йованка була ґаздиня, алє у роботи вше помагала оцови кед требало. Кед ше дакус и заробело и зашпоровало, родичи 1960. року купели хижу у Шидзе на Циґанмали, односно у Улїци 20. октобра, там за Лєтню владическу резиденцию, там ше преселєли - приповеда Владимир Ганчовски. Наш собешеднїк далєй предлужує о тим же як його оцец и далєй робел на Горови-

С

ЛЄПШИ ПАХ И ФАРБА Ганчовски гвари же древени гордови лєпши як тоти прохромски, бо даваю вину и палєнки пах и фарбу. Правда, гвари вон, же з часом гордов односно древо „пиє” напой, алє накадзи вино, або палєнка одлєжа, вше з гордова мож наляц до склєняних коршовох и фляшох.

26 РУСКЕ СЛОВО

ци у Бикичу, алє и дома правел и оправял гордови по 1978. рок кед, нажаль, погинул. МАЙСТОР И ДУТЯНДЇЙОШ Владимир ище як школяр шестей, або седмей класи през лєтни фериї помали по­ чал учиц ремесло од оца и припознава же му спочатку нє було анї кус лєгко. Трапел ше, алє сцел научиц як ше роби, та кед прешли можебуц и два роки, научел самостойно робиц без оцовей помоци. Кед звладал ремесло, щиро гвари же му требало лєм два днї же би справел гордов. Медзитим, без огляду же добре знал майсторску робо­ ту, вон нє цалком рушел по оцових шлїдох же би виключно робел лєм тото и можебуц 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

УисІ2е@ги5ке5Іоуо.сот

єдного дня з того жил. Уписал ше до тарґовецкей школи и ходзел на праксу до Тарґовинского подприємства „Центропромет” дзе 1975. року достал роботу. Перше бул помоцнїк тарґовца у предавальнї дзе ше предавало мебель, потим по шол до войска, а кед ше врацел, робел два роки у Бачинцох у тарґовини мишаних продуктох, односно у дутяну. О єден час ше врацел робиц до Шиду, до маґацину желєзних продуктох, вец ознова робел у предавальнї меблю аж потамаль док подприємство „Центропромет” у габи наставаня приватних тарґовинох и тарґовинских ланцох, нє препадло. А ремесло хторе Владимир научел у младосци, познєйше ше му добре здало заробиц и даєден динарчок вецей, та правел и оправял гордови. Приповеда наш собешеднїк же справиц гордов нє лєгко, треба звладац шицки тай­ ни у ро боти, буц схоп ни,од но сно, здо буц искуство хторе у тей, алє и у других роботох барз важне. ЯГОДА ЗА ПАЛЄНКУ, А ЗА ВИНО ДУБ Древо перше треба вищипац, потим шлїдзи викресованє и гобльованє же би ше достало и длуги дещички (такв. дуги) хтоТаки гордовиско нєшка мож видзиц лєм на фотоґрафийох ри ше потим складаю єдна ґу другей, а помедзи ше кладзе дикинь хтори служи як дихтунґ же би на концу з гордова нє чурело. Наприклад, кед слово о отвореним гордове, вец ше на „ставцох” муши добре згобльовац же би ше вони анї нє видзели. На концу приходза на шор обручи по мери хтори ше нацагую на гордови и тримаю их - гвари Г анчовски и предлужує же ше дре­ во дакеди куповало у Моровичу, а часто ше случело же муштериї приношели свойо древо. За вино ше гордов правело з дубовини, а за палєнку бул звичайно з древа ягоди. Роки преходзели, а роботи було вше менєй. Нє правело ше нови гордови, та и ста­ ри, хтори ше оправяло и давало им нови живот, було вше менєй. Владимир надпомина же то нє лєгко анї оправиц стари розсуШицко порихтане, оберачка грозна може почац шени гордов, бо кажда „дуга” муши буц на медзи и нацагую обручи. Потим ше отворе­ своїм месце, ознова ше кладзе дикинь пони гордов дакус запари зоз горуцу воду же би затугнул, и аж теди є знова порихтани за хаснованє. Влонї, гвари, оправел лєм два АНЇ НА СЛУНКУ, АНЇ НА ЦУҐУ гордови за палєнку а дакеди людзе приходзели наручовац и оправяц гордови нє лєм Кед ше гордов випражнї, Ганчовски гва­ зоз Шиду, алє и околних валалох. ри же го треба добре поумивац и осушиц. Ро ки при ци сли, по кус и хо рота, а тих Таки гордов требало би одложиц до дньох Владимир конєчно пойдзе и до зазавартей просториї, нє шме буц на слунслуженей пензиї. До роботнї вше частейше ку, алє анї там дзе цуґ. И тото цо кажди пинтер зна, то же на кажди два три роки заходзи ошвижиц памятки на прешли ча­ обручи на гордовох треба доцаговац - соси, гоч шицко там, алат на месце, як кед би витує наш собешеднїк. ютре мала присц нова муштерия поєднац ше за нови гордов.^ 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У КОЦУРЕ

ДАЙМЕ ШЕ ЗОЗ ШЕРЦОМ И ДУШУ У коцурскей фекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици всоботу, 28. авґуста, преславене храмово швето, Кирбай. Шпивана велька Служба Божа почала на 10 годзин, а возвелїчали ю числени священїки и вирни веточну Службу Божу служел о. Янко Колошняї зоз Канади, котри бул и казательник. Сослужели о. др Яков Кулич, декан сримски и парох шидянски о. М и­ хайло Режак, парох керестурски о. Михайло Малацко, парох новосадски о. Юлиян Рац, о. Тони Анґелов зоз Македониї, парох коцурски о. Владислав Рац, як и парох старовербаски о. Алексий Гудак, парох нововербаски о. Иґор Вовк и капелан коцурски о. Данил Задрепко. Вельораз ше чловек през живот стрета зоз рижнима намаганями и спокусами, як визначел у казанї о. Коло­ шняї, алє Бога можеме прияц лєм теди кед маме празни и розширени руки, а живот треба дац цалком до рукох Божих прейґ Пречистей Дїви Мариї. - Причина за нашу радосц, кед швециме швето Успениє Пресвятей Богородици, же ми шведкове же мац Пречиста Дїва Мария мала вельку привилеґию буц вжа­ та зоз целом и душу до нєба. Марийова велькосц була у тим же була скромна пред Богом и дала ше цалком Богу. Зишли зме ше на Кирбай у Коцуре, повесц Господу, або Пречистей Дїви Мариї - най то будзе по вашим слову. Дайме ше цалком зоз свої м шерцом и свою душу до їх рукох же би нам живот бул лєгчейши, баржей благословени и наостатку з нїма вєдно у вичней слави - гварел о. Янко Колошняї.

Ш

28 РУСКЕ СЛОВО

Числени парохиянє були на кирбайскей Служби Божей, и зоз шпивом и молитву возвелїчали єй святочносц. По законченим Богослуженю, шицки вирни участвовали у процесиї коло церкви, кед було и читанє Єванелиї на шицких штирох бокох швета, а по каждим читаню священїки пошвецели церкву и присутних парохиянох. Того року, як здогаднул парох о. Рац, 245-рочнїца як коцурска грекокатолїцка церква самостойна. По його словох, швето Успения Пресвятей Богородици, Велька Матка Божа, з оглядом на епидемийни условия и вкупну ситуацию, означене на способ як то и припадало, зоз вель ким чи слом вир них котри були на бо го служе нь ох, як и з красним числом священїкох котри коцурскей парохиї указали чесц зоз своїм приходом и возвелїчали тото вельке швето. На Всеночним, як и на Утринї, тиж було красне число парохиянох и з нагоди того швета велї приступели до святей Споведзи и Причасци, отримуюци так полни одпуст и чуваюци духовносц Кирбаю. На концу, парох о. Владислав Рац шицким Коцурцом у валалє и ширцом швета и їх госцом пожадал щешлїви и радосни Кирбай. Тото храмово швето истого дня у Коцуре означую и грекокатолїцка и православна церква. Кирбай у валалє провадзела и богата вашарска часц, як и забавни парк за дзеци. Числени столїки зоз рижнима лакотками, як и з бависками, квицом, рижнима прикрасками були поставени у центру валала, а за дзеци у школским дворе бу­ ли поставени ринґиш пили, гомбалки, авточка. Млади ше забавяли у валалских кафичох котри того дня робели зоз звекш анима капацитетами, а понукали музи­ ку за шицки смаки. Нажаль, хвильово обставини були дакус нєвигодни, алє анї диждж котри з часу на час падал нє вплївовал на кирбайске розположенє и на тото же би домашнї и їх госци уживали у тим швету.^ О. Русковски 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

сІиИоупі@ги5ке5Іоуо.сот

КИРБАЙ У БИКИЧУ

КИРБАЙ У ИНДЇЇ

ШЛЇДЗИЦ МАРИЙОВО ДЇЛА

НА СЛАВУ МАЦЕРИ БОЖЕЙ

На швето Успениє Пресвятей Богородици, у народзе познатше як Велька Матка Божа, прешлей соботи, 28. авґуста, церква и вирни у Бики­ чу преславели храмове швето Кирбай. Шветочну кирбайску Службу Бо­ жу предводзел о. Владислав Варґа, парох у Сримскей Митровици и Беоґрадзе, а сослужел домашні парох о. Владимир Еделински Миколка. Отец Варґа читал Євангелию, а потим и наказовая и у казані визначел же то найвекше швето пошвецене Мацери Божей и додал же Мария у своїм успению нє зохабела тот швет, алє же ше три днї после шмерци указала апостолом и гварела же занавше будзе з нїма. л а буц понїзна и була слугиня Господня. Хто ше понїжи, буд­ зе возвишени, гуторел Исус. Бог патри на понїзних, бо кед дахто горди, вец му нє треба анї Господь, анї Мария. Прето и ми будзме єдноставни, понїзни и скромни и най нас Мац Божа провадзи и дава добри думки - гварел у казанї и указуюци на Марийово чуда и же у швеце на тисячи храми и икони пошвецени Мацери Божей, о. Владислав Варґа повинчовал шицким щешлїви и благословени Кирбай. На кирбайским Богослуженю були присутни и двоме богослове зоз Сримскей Митровици - Филип Суботич и Милан Кузминац, хтори чи­ тал и Апостол. Церковне шпиванє вирних предводзела дзиячка Любица Роман, а помагали єй Невенка Бобаль, Єлена Гнатко и Мира Гнатко. Отец Владимир Еделински Миколка подзековал о. Варґови, бого­ словом и вирним же пришли возвелїчац швето и подзелїц кирбайску радосц. На концу Служби Божей одшпиване многолїтствиє. Гоч всоботу хвиля була пременлїва, та и дижджовна, то нє погубело означованє Кирбаю у обисцох Бикичаньох з госцами з блїзка и з далєка. Вл. Дї.

Мария була велька, бо зна­ Вирни у Индїї свой Кирбай и храмове швето преславели всоботу, 28. авґуста, на Успениє Богородици, зоз шветочну Слу­ жбу Божу на 11 годзин, хтору предводзел парох бачински протоєрей ставрофор Дарко Рац, хтори и наказовал, а сослужел домашнї парох о. Михайло Шанта. Як гварел о. Шанта, паноцец Дарко Рац на українским и сербским язику крашнє наказовал о значносци Богородици за нас християнох, о єй успению и єй улоги у спашеню людзох. Дзияковали Милка Питка и панїматка Зоя Шанта, хтора и читала Апостол. На Богослуженю було красне число вирних, медзи нїма и надосц младих. Тиж, було и госцох хторих привитали домашнї парохиянє, а госци були и Роман и Свитлана Яблонски зоз околїска Тернопо­ лю у України. М. Г. К.

У ЦЕРКВИ СВ. ЙОСАФАТА У КУЛИ

КАЛЕНДАР ПОДЇИОХ

СТАЄМНО ВИЛОЖЕНА ПЛАЩАНЇЦА БОГОРОДИЦИ

ШКОЛЯРСКИ ДЗЕНЬ У ВОДИЦИ

Пред шветом Преображенє Господнє, штредком авґуста до нашей грекокатолїцкей церкви священомученїка Йосафата у Кули сцигла намальована плащанїца Пресвятей Богородици. Домашнї священїки парох о. Дамян Кича ЧСВВ и о. Платон Салак ЧСВВ ю пошвецели и надалєй буд-

зе тирвацо виложена под хрестом Господнїм у кулскей церкви. Будзе доступна за молитву вирним окре­ ме пред шветом Успения Богородици, цо було уж прешлого тижня, на тото швето по юлиянским календаре. Як дознаваме, плащанїца до Кули сцигла зоз України, дзе є и виробена, а дзекуюци єдному спонзорови тиж з України. Кельо познате, у наших парохийох нє позната Марийова плащанїца, окрем Исусовей хто­ ру ше у каждей церкви виклада до Божого гробу на Вельки пияток. Як дознаваме од о. Платона ЧСВВ, ориґинална плашанїца Богородици ше длуго чувала у Єрусалиме, док ю з єдней нагоди нє пренєсли до Италиї дзе ше и нєшка чува, а копиї мож видзиц насампредз у церквох на України, дзе ше окреме виклада на швето Успениє Богородици, т. є. Вельку Матку Божу. М. А.

У Руским Керестуре, на нєдзелю , 5. септембра, будзе означени Школярски дзень, як молитва за Божи благослов пред початком нового школского року. З тей нагоди дзецинска Служба Божа нє будзе у церкви, алє у Водици на 11,30 годзин, за шицких школярох, студентох, просвитних роботнїкох и родичох. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 29

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. авґуста 2021. року занавше нас зохабел наш мили син, оцец, супруг и брат

ВЛАДИМИР БУИЛА (1976-2021) Нїґда це не забудземе, вше будзеш у наших шерцох. Твоя мац Єлица. Твоя супруга Сандра зоз дзецми Алексом и Елену. Твой брат Мирослав зоз супругу Ана Марию и дзецми Владимиром, Виктором и Иваном Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. авґуста наполнел ше жалосни рок як вецей не з нами наш мили

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. авґуста у своїм 101. року живота упокоела ше у Господу наша мила

Исусова мала шестра Кристина (1921-2021) Ранда (Швайцарска) - Руски Керестур Од малей шестри Мартини и шицких малих шестрох по швеце. Дзекуєме за ей вельке шерцо, щири ошмих и безплат­ ну любов ґу каждому, за скоро 50 роки живота у нашим валалє. Навики ше на ню будземе здогадовац у своїх шерцох и молитвох. Господь пастир мой и нїч ми нє хиби Пс. 23,1-2 Вичная ей памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На мою милу шестру

ЮЛИЯН СЕҐЕДИ (1941-2020) з Нового Саду

КСЕНИЮ ДЖУДЖАР народзену Мудри (1940-2020) з Руского Керестура

Чежко ше можеме помириц же е вецей не з нами. Боль и памятки ношиме у наших шерцох. Твоя супруга Гелена и дзивки Татяна и Лїляна зоз фамелиями

Єден жалосни рок прешол, а боль и памятки оставаю у моїм шерцу. Твоя шестра Гелена Сеґедийова зоз дзивками Татяну и Лїляну

30 РУСКЕ СЛОВО

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. авґуста 2021. року занавше нас зохабела наша мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. септембра наполня ше жалосни шейсц мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

МЕЛАНИЯ РАМАЧ народзена Дудаш (1943-2021) з Руского Керестура

АНА ШАНТА народзена Киш (1939-2021) з Нового Саду

У думкох и молитвох кажди дзень будзеш з нами. Будземе ше мириц зоз найкрасшима памятками на твою любов, витирвалосц и сцелосц давац себе у каждей хвильки шицким нам. Ожалосцени: дзивка Славка, жец Юлин и унук Златко Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. септембра 2021. року наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила тета

МАРИЯ БОЯНИЧ народзена Дудаш (1952-2020) зоз Суботици У наших думкох и молитвох кажди дзень сце з нами. Ожалосцени фамелиї: Боянич, Дудаш и Рамач Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. септембра 2021. року наполнї ше рок як нас занавше зохабел мой брат и наш уйко

ВЛАДИМИР ВАРҐА (1962-2020) з Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваме. Його наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. септембра наполнюю ше два роки як нас занавше зохабела наш а мила тета

Красни памятки у своїх шерцох и думкох буду ношиц вично ожалосцена дзивка Славица зоз супругом Миомиром и дзецми Катарину, Марком и Ясмину зоз свою фамелию, супругом и дзецми Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. септембра будзе пол рока як ши вецей нє з нами

АНА ШАНТА народзена Киш (1939-2021) з Нового Саду Мила моя тето, вично будзеш жиц у наших шерцох, молитвох и думкох. Памятку на тебе чуваю шовґор Любомир, твоя Люпка, Мая и Таня Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ЛЕОНА СИВЧ народзена Киш (1941-2016) з Дюрдьова Кажди дзень видзим твой цепли ошмих и чуєм твой мили глас. Щешлїви зме же зме це мали и жалосни же зме це страцели. Твой супруг Любомир, дзивка Люпка зоз супругом и унуки Мая и Таня Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. авґуста 2021. року наполДня 5. септембра 2021. року нєли ше петнац роки як вецей нє наполня ше трицец осем роки з нами наша мила мац, баба и як вецей нє з нами наш мили прабаба оцец, дїдо и прадїдо

ФЕБРОНИЯ МАҐОЧ (1929-2019) з Коцура З любову и почитованьом у красних памяткох навики ю будзе чувац фамелия Русковски: Микола, Слободанка и дзивка Биляна зоз супругом Жельком и малу Дуню Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. новембра 2021. року напол- Дня 1. септембра наполнєли ше ня ше єденац роки як нас занавше дзешец роки як нас занавше зохазохабела наша мац, швекра и баба бел наш оцец, швекор и дїдо

ВЕРУНА ХРОМИШ (1948-2010) з Дюрдьова

ВЕЛЕМИР ХРОМИШ (1947-2011)

Час преходзи, а любов и красни памятки на вас чуваю вашо наймилши си­ нове Влада и Микола, нєвести Меланка и Саня и унуки: Марча, Иван, Петро, Даря, Олеся и Мижо Хромишово зоз Дюрдьова и Наташа зоз фамелию

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

КСЕНИЯ КОЛЄСАР народзена Сабадош

ОНУФРИ КОЛЄСАР

з Руского Керестура Памятку на нїх чуваю їх наймилши

N

Городска управа за зашиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „ЬАВМО” д.о.о. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї”, Милутина Миланковича 1ж, Нови Београд поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2506_01 НС_Нови_Сад_Прилаз” на катастерскей парцели 250/20 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ч.

РУСКЕ СЛОВО 31

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

/

\

Городска управа за защ и­ ту животного ш тредку на осно­ ви члена 20. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок („Службени глашнїк Републики С ербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ДЗЕ МОЖ КУПИЦ КНЇЖКИ „РУСКОГО СЛОВА” Розробена мрежа предайних местох кнїжкох НВУ „Руске слово” ко­ тра функционує и после авіустовскей акциї. У Руским Кересту­ ре у будинку дакедишнєй Друкарнї на 2. по­ верху, пондзелок - пияток од 9 по 13 годзин и на телефон: 025 703 311. У Новим Садзе на новей адреси Футожска 2, на 3. поверху, пондзелок - пияток од 9 по 14 годзин и на те­ лефон: 021 6613 697. Тиж так на киоску Грекокатолїцкей цер­ кви „Петра и Павла”, на углє Милетичовей

и Йована Суботича у Новим Садзе. У Коцуре у Кнїжкарнї „Анни”, на адреси Ошлєбодзеня 5б (прейі драги Школи) и на теле­ фон моб: 062 85 10 341. У Шидзе при колпортерови Владимирови Гарвильчакови, на адре­ си Саве Шумановича 129а и на телефон моб: 062 44 09 74. На нашим сайту находзи ше и Каталоі зоз шицкима кнїжками и ценами. Кнїжки „Руского слова” мож наручиц прейі сайту Ьйр8://кп)І2кірога8кі.сот/. Б. В.

МАЛИ ОГЛАШКИ ВИДАВАМ ХИЖУ у Кули зоз празну роботню при гайзибанскей станїци. К о н т р а к т сиґурносци за обидва боки ше окончуе у аґенциї. Волац пополадню на мобилни 069 67 33 15

32 РУСКЕ СЛОВО

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплї­ ву на животни ш тредок Ношитель проєкта „Телеком С ербия” а.д.. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на ж ивотни ш тредок проєкта радио базней станїци мобилней телеф ониї „НС290 НСУ290 НСЛ290 Н С 0290 НС - Х отел ЗЬегаІоп”, у улїци Полґар А ндраш а 1, на катастерскей парцели число 7840/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. П одатки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защ иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 4. октобер 2021. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентаци ї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни ш тредок („С луж бени глаш нїк РС ” , 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защ иту животного штредку. Явну розправу и презентацию ш е отрим а 5. октобра 2021. року, у просторийох Городскей управи за защ иту ж ивотного ш тредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 13 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: ■ РОЛЕТНИ ■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ ■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ Телефон: 025/5827-710 060/5088-433

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

іггїогтаІог@ги5ке5Іоуо.сот

ЦЕНОВНІК КНІЖКОХ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” Ксения Варґа, Яна Варґа, Агнета Бучко Папгаргаї: ..................... КАРУСЕЛ ...............400 дин. Мелания Римар: ХТО ЯК СЦЕ ....................................... 300 дин. Ясмина Дюранїн: ЖЕНОБл Оґ ИЯ .................................. 300 дин. Михал Рамач: ПЕРЛИ ШВЕТОВЕЙ ПОЕЗИЇ .................300 дин. Янко Сабадош РОЗВАЛЯНИ САЛАШ ........................... 300 дин. Дюра Латяк: РУСКЕ СЛОВО 1945-2020 ........................ 300 д и н . ДНЬОВКА 2 Зборнїк литературних и визуелних творох ............ ......................................................................................... 300 дин. Славко Роман Рондо: З ВИДЛАМИ ДО ШИЇ .................300 дин. Славко Винаї: УРОВНЇ СВИДОМОСЦИ ........................300 дин. Оленка Живкович: ТАНЬОВ ШВЕТ ...............................300 дин. Даниела Тамаш: СТРАШИДЛА, НЄ ЗАШМЕЮЙЦЕ МЕ .......... ......................................................................................... 300 дин. Сашо Палєнкаш: ВСЕЛЕНСКИ КОРАБЕЛЬ ...................300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНКИ КАЛЕНДАР 2021 .................500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (Ш/1 том)......................................... 300 дин. Юлиян Тамаш: ТРИСКИ З ВЕЛЬКЕЙ ДУШИ ............... 300 дин. Гавриїл Костельник: ЧЛОВЕК И ШВЕТ ...................... 500 дин. Анамария Фурман и др Борис Варґа: БУКВАР.............. 300 дин. ГУМНО 2 Дзеци з дружтвених мрежох ......................... 300 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (II том) ..................................... 500 д и н . Любица Фа-Гарди: ЯК ШЕ ТРОЙО ПРАШАТА РИХТАЛИ ЗА ЖИМУ ...................... 300 дин.

ЦЕНИ ОГЛАСНОГО ПРОСТОРУ Од 11. фебруара 2021. року применює ше нови ценовнїк за простор за оглашованє у новинох „Руске слово” . - мала оглашка (до 20 слова) 300 динари, - посмертна оглашка на 1 полю (66х45 цм) 800 дина­ ри, - посмертна оглашка на 2 поля (91х45 цм) 1600 дина­ ри. Цену жаданей оглашки треба уплациц на рахунок: 160­ 923244-82 (Банка Интеза). Текст оглашки и фотоґрафиї (за посмертни оглашки) посилац на имейл: іпґогшаїог@ги8ке8Іоуо.сош лєбо видиктовац на телефон 069 673328 лєбо 069 673319 од пондзелку по пияток од 9 до 15 годзин. За обявйованє у актуалним тижню, оглашку найпознєйше придац по стреду до 10 годзин. У рамикох преширйованя огласного простору Установи, оглашки обявени по нових ценох у новинох „Руске слово”, предлужиме обявйовац и на сайту, дзе су єднакей велькосци и мож их видзиц два тижнї. Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ О приношеню ришеня о нєприступаню виробку студиї о пре­ ценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку дня 01. 09. 2021. року, принєсол ришенє нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Баґерованє ричного наношеня корита рики Дунай од к т 1248+500 до к т 1249+000 на к.п. чс. 6610/2 КО Петроварадин, ношителя проєкта „Карин Комерц МД” д.о.о. зоз Ветернику, улїца Живорада Петровича чс. 8. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришене у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@ги5ке5Іоуо.сот

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА БЕЗ БОДОХ У СРИМСКЕЙ КАМЕНЇЦИ ФК „Фрушкоґорац” (Сримска Каменїца) ФК „Бачка 1923” 3:1 (0:1 ) СРИМСКА КАМ ЕНЇЦА стадион домашнєй екипи Фрушкоґорца. Стретнуце судзел Марко Ґруїч зоз Петроварадину, а помоцнїки були Деян Ґаламбош и Даниєл Божоки. Стрилєц єдиного ґолу за Бачку бул Милан Роґич у 36. минути. На стретнуцу у 30. минути судия зоз бависка виключел Райка Станковича, еки­ па домашнїх достала три жовти картони. б А ч КА: В. Радишич, С. Сивчевич, Р Чирин, Н. Иґнїч, Я. Вуйович, Др. Тривунович, Р Станкович, С. Максимович, М. Роґич, Н. Петрович, Ж . Тривунович

У трецим колу єшеньскей часци першенства дюрдьовска Бачка була госц екипи ФК „Фрушкоґорац” зоз Сримскей Каменїци. Екипа Бачкей добре почала стретнуце. Бавело ше углавним на половки терена, досц оштро прецо главни судия у першей половки першого полчасу досудзел два жовти картони. Борба, така оштра, нє преставала анї после тих двох опомнуцох. Оштри фаули правели и бавяче Бачкей, алє єден очиглядни фаул домашнїх на бавячови Бачкей Ра­ й ко ви Стан ко ви чо ви, глав ни судия нє вид зел. Стан ко вич пригварел судийови и достал жовти картон, а лєм минуту познєйше пре оштри старт достал и други жов­ ти картон и у 30. минути бул виключени зоз бависка. Но, тото виключенє и судзенє, як же дало кридла бавячом Бачкей хтори уж у 36 минути з ґолом М илана Роґича мали ґол предносци. З тим резултатом ше пошло на од почи вок. У другим полчаше, слика ше дакус пременєла. Очиглядне було же критика у зоблєкальнї мала резултати. Тренер домашнїх, Светозар Миїн, у цеку другого пол­ часу заменєл штирох бавячох, а то ше до конца стретнуца указало як прави поцаг. Од 56. минути, у екипи домашнїх зоз лавки до бависка вошол бавяч Зечевич, хтори на три заводи бул успи шни ре али затор ґолох и по би ди до ма шнєй еки пи. Перши ґол дал у 65. минути, други, лєм штири минути по знє й ше, у 70., а по би до но сни тре ци ґол на са мим концу стретнуца у 90. минути. Бачка после трох одбавених колох на дзевятим месце на таблїчки. Ма три боди, односно призначела єдну побиду, а два стретнуца страцела. На нєдзелю у 4 колу Бач ка буд зе дома шня еки пи ФК „Омла ди нац” зоз Сте па но ви че ва. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПАРАОЛИМПИИСКИ БАВИСКА „ТОКИО 2020”

ЕКИПА МАЛА, АЛЄ ВИБРАНА Параолимпийски бависка „Токио 2020” шветочно отворени 24. авґуста. Нашу екипу на тей шветовей спортскей манифестациї за особи зоз инвалидитетом представяю 20 спортисти хтори ше буду змагац у седем спортских дисциплинох. Бависка буду закончени того викенду, 5. септембра Япон и його главни город, Токио, уж раз були домашні Параолимпийским бависком. Було то 1964. року, а на бавискох участвовали 375 спорти­ сти зоз 21 держави хтори же змагали у дзевец спортских дисциплинох. На тот завод, Токио привитал 4 400 спортистох зоз 162 националних параолимпийских комитетох. Найлєпши добию єдну з 539 медальох у 22 спортских дисциплинох. ЧЛЕНИ Н АШЕЙ РЕПРЕЗЕНТАЦИІ Члени нашей репрезентациї хтора ше змага у Токию, маю намиру кед нє буц лєпши, вец голєм же би повторели вельки успих на прешлих параолимпийских бавискох, хтори отримани 2016. року. Теди наша репрезентация освоєла дзевец медалї. На тогорочних бавискох найчисленша була екипа стрилцох, потим столнотенисерох и атлетичарох. До Япону одпутовали и нашо представителє у теквондоу, бициґлизме, плїваню и дзвиганю терхи. Предсидатель Параолимпийского комитету Зоран Мичович у єдней вияви новинаром и Токию гварел же очиглядно же наш параолимпийски рух у пороснуцу. Як надпомнул, у Пекинґу зме мали осем змагательох, у Лондону дванац, у Рию шеснац, а на тих бавискох у Токию маме 19 змагательох. Од державох зоз окруженя, републикох дакедишнєй Ю гославиї, найчисленш у екипу ма Горватска.

34 РУСКЕ СЛОВО

Репрезентация тей держави ма 22 спортистох. Словения ма седем параолимпийцох и то у штреляцтве, атлетики, плїваню, стрилкарстве и бициґлизме, Чарна Гора ма пейц спортистох у атлетики, плїваню и штреляцтве, Босну и Герцеґовину на параолимпийских бавискох представяю екипа шедзацей одбойки, атлетики, штре­ ляцтве и столним тенису и Македония ма лєм єдного представителя у штреляцтве. ПЕРШ А МЕДАЛЯ У СТОЛНИМ ТЕНИСУ Дзень кед писани текст, зоз далєкого Япону сцигла вистка же нашо спортисти обезпечели першу медалю на бавискох. Освоєли их столнотенисерки, дубл, Борислава Перич Ранкович и Нада Матич. Односно, з побиду у штварцини финалох освоєли бронзову медалю и пласовали ше до полуфиналних стретнуцох у екипней конкуренциї у обєдинєних класох 4 и 5. Наш дубл Перич - Матич з прешвечлївим резултатом од 2:0 победзели дубл Русийских столнотенисеркох. Процивнїки нашим столнотенисерком будзе екипа зоз Шведскей. На прешлих Параолимпийских бавискох у Рию Борислава Перич Ранкович у поєдинєчней конкуренциї освоєла златну медалю, а у екипней конкуренциї у дублу тиж зоз Наду Матич, освоєли стриберну медалю. По тераз найвецей медалї освоєли репрезентациї Китаю 132, Зєдинєного кральовства - 80 и Русиї - 74. ■ А. Паланчанин 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@гизке5Іоуо.сот

ПФЛ СУБОТИЦА

ДЕРБИ ЛИҐА ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ Як зме уж писали, у Подручней фодбалскей лиґи Суботица зоз Општини Вербас бавя аж 6 фодбалски клуби. То, насампредз, ФК „Искра” зоз Коцура , ФК „Будучносц” зоз Савиного Села, ОФК „Вербас” зоз Вербасу, ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля, ФК „Обилич” зоз Змаєва и ФК „Пролетер” зоз Равного Села оглядом же у истий лиґи бави и екипа ФК „Србобран” хтора лєм дакус вецей як дзешец километри далєко од Вербасу, мож повесц же то права дерби лиґа. Кед ше нє бави општински дерби, велька шанса же ше бави медзиопштински дерби, односно екипох двох сушедних општинох - Вербасу и Србобрану.

З

ДО СУШЕДА НА ФОДБАЛ У прешлим колє екипа бавел ше праве таки медзиопштински дерби у хторим лєпша була вербаска екипа хтора, на своїм терену на Шлайзу, победзела екипу ФК „Србобран” зоз резултатом 2:1. Општински, односно сушедни дерби, бавела ФК „Искра” процив екипи ФК „Обилич” зоз Змаєва. Гоч

шлей нєдзелї у трецим колє була госц екипи ФК „Обилич” зоз Нового Кнежевцу. Домашня екипа вихасновала предносц же бави на своїм терену и победзела зоз резултатом 3:2. Конєчно, шампион, екипа ФК „Пролетер” зоз Равного Села после одличного стретнуца хторе бавене у Дюрдїну, до свойого валалу принєсла нови три боди. На стретнуцу ґолґетере обидвох екипох дали седем ґоли, а важне надпомнуц же ґол вецей дали фодбалере Пролетеру хтори победзели зоз резултатом 3:4. ШТИРИ ЕКИПИ У ОПАСНЕЙ ЗОНИ

коцурци були лєпши, о чим шведочи звит зоз стретнуца нашого дописователя Златка Колєсара, заш лєм боди однєсли госци хтори победзели зоз минималним резулта­ том - 0:1. Екипа ФК „Будучносц” зоз Савиного Села бавела на своїм терену процив екипи ФК„АФК” зоз Ади. Нажаль, и на тим стретнуцу лєпша була госцинска екипа хтора победзела зоз резултатом 1:2. Екипа ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля пре-

За тераз ше зоз добрима резултатами можу похвалїц екипи зоз Равного Села и Змаєва. Пролетер и Обилич з тих местох призначели по три побиди и маю по дзевец боди. Пре вецей дати ґоли на першим месце Пролетер хтори дал 9, а приял 4 ґоли, а Обилич други хтори дал 6, а приял єден ґол. У другей, лєбо споднєй, часци таблчки на дзевятим месце екипа ОФК „Вербас” хтора ма єдну побиду, єдно нєришене и єдно страцене стретнуце. Бавяче Вербасу дали пейц ґоли, а прияли 10 и маю 4 боди. На дзешатим месце екипа ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля хтори од трох стретнуцох призначел єдну побиду и два стретнуца страцел. Бавяче Сутєски дали седем , а тельо ґоли и достали на стретнуцох. По тераз освоєли три боди. Тельо боди маю и екипи ФК „Искра” зоз Коцура на єденастим месце и ФК „Будучносц” зоз Савиного Села. Екипи маю по три боди, а призначели по єдну побиду и два страцени стретнуца. Коцурци на стретнуцох дал пейц а достали шейсц ґоли, а савиноселци дали штири, а достали шейсц. Од сподку таблїчки, опасней зони, дзеля их лєм штири места, бо у лиґи єст шеснац екипи. Но, наздавайме ше же уж од штвартого кола екипи зоз општини Вербас посцигню лєпши резултати и же по конєц єшеньскей часци першенства обезпеча себе лєпши пласман на таблїчки. Була би чкода кед би ше пре подли резултати погубело тоту дерби лиґу. Насампредз пре навиячох.^ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

ОФК „БАЧИНЦИ” ПОБЕДЗЕЛИ ФК „СРИМ” (Р) 2:1 У стретнуцох другого кола М едзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере ОФК „Бачинци” , после пораженя у першим колє, тераз дома победзели Срим (Р) зоз 2:1. ОФК „Бикич”, медзитим, на госцованю у Ердевику страцел од Ердевику 2017 зоз 1:0. Г айдук з Вишнїчева на госцова­ ню у Лачарку бул лєпш и и прешвечлїво победзел ЛСК зоз 4:0, у Куковцох Обилич 1993 и БСК бавели виєдначено 2:2, у Ночаю Змай победзел Ґраничар з Адашевцох зоз 4:2, у Руми домашня Фрушка Гора страцела од Ґраничара зоз Кузмину зоз 3:1, а у Равню Зека Булюбаша победзел Єдинство зоз 1:0. На таблїчки Гайдук перши зоз шейсц бодами кельо маю и Зека Булюбаша на другим и Ґраничар (К) на трецим месце, БСК на штвартим и Обилич 1993 на пиятим месце маю штири боди, а по три боди маю Єдинство на шестим, ОФК „Бикич” на седмим, Змай на осмим, Ердевик 2017 на дзевятим и ОФК „Бачинци” на дзешатим месце. Без бодох Срим на єденастим месце, Ґраничар (А) на дванастим, Фрушка Гора

на тринастим и ЛСК на остатнїм, штернастим месце. У трецим колє Єдинство (Р) дочекує ОФК „Бачинци”, ОФК „Бикич” погосци Обилич 1993, Ґраничар (А) будзе бавиц процив Фрушкей Гори, Гайдук (В) домашнї Ердевику 2017, Ґраничар (К) дочекує Зеку Булюбашу, БСК домашнї Змаю, а Срим(Р) приме ЛСК. Вл. Дї.

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

КАНОНАДА ҐОЛОХ У БИНҐУЛИ Внєдзелю зоз стретнуцами першого кола почала и єшеньска часц перш енства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. ОФК „Бинґула” победзела Братство зоз Соту (екипу хтора ше у прешлей сезони нє змагала) зоз 7:1. Єдинство (Лю) и Ґраничар з Ямени бавели 0:0, Борец у Илинцох страцел од Синдєличу з Ґибарцу 6:0, Єдинство (М) победзело Омладинєц з Батровцох 4:1,а у Ш идзе Єднота страцела од Напредку з Вашици зоз 4:0. На таблїчки перша ОФК „Бинґула” зоз трома бодами кельо маю и Синдєлич на другим, Напредак на трецим и Єдинство (М) на штвартим месце. По єден бод маю Єдинство (Лю) на пиятим и Ґраничар на шестим месце. Без бодох Омладинєц на седмим, Єднота на осмим,

36 РУСКЕ СЛОВО

Братство на дзевятим и Борец на дзешатим месце. У другим колє Братство дочекує Напредак, Омладинєц приме Єдноту, Синдєлич будзе бавиц процив Єдинства (М), Ґраничар будзе бавиц процив Борца, а ОФК „Бинґула” приме Єдинство (Лю). Вл. Дї. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

5рогІ@ гизке5Іоуо.сот

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

СЛАБЕ БАВИСКО РУСИНА ФК „Русин” - ФК „Раднички 1918” (Ратково) 0:4 (0:2)

РУС КИ КЕ РЕС ТУР: стадион на Ярашу. Главни судия на стретнуцу бул Неманя Малибашич, а помоцни Срдян Мацанович и Лу­ ка Цвєтичанин. Жовти картони у домашнєй екипи достали Тома и Чернок. РУСИН: Кронич, Тома, Голик, Ланчужанин, В. Вуйович, Малацко, Ф. Вуйович, Чернок, Кулич, Сушич, Ковачевич. Як замена вошли Дюканович и Б. Бранкович

У трецим колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор домашні ФК „Русин” внєдзелю 29. авґу­ ста поражени од ФК „Раднички 1918” з Раткова з резултатом 0:4 (0:2). Госцуюца екипа була лєпша по шлїзким терену, а у другим полчаше и по цалком дижджовней хвилі, и надбавела домашнїх хтори були ослабени и зоз нєбавеньом штирох стандардних першотимцох. Перши два ґоли госци Дакич и Ґуґлета посцигли у 17. и 35. ми­ нути, у другим полчаше у 59. минути лабда цо копнул Дьокич одбила ше од ноги русинового одбранєбного бавяча Владана Вуйовича и закончела у русиновим ґолу, алє ше тот ґол заш лєм рахує Дьокичови. Конєчни резултат за свою побиду госци посцигли у 84. минути зоз ґолом Ки си ча. Бависко було досц оштре, та судия за безочни старт подзелєл и по два жовти картони у обидвох екипох, од домашнїх бавячох Томови и Чернокови, док за увредлї-

ви слова и пригварки Црнянски зоз екипи Радничкого достал червени картон и виключени є у 24. минути змаганя. По словох Русинового тренера Златка Саянковича ба­ виско його екипи углавним було слабе, ніяке, мали лєм єдну полушансу, та цо скорей треба забуц тоту нєдзелю и исц далєй. Русинових бавячох гоч и под амрелами, и без трибинох, потримовало красне число вирних навиячох. На шлїдуюцу соботу у штвартим колє, 4. септембра Русин госцує у Червинки процив екипи з истим меном. М. А.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ДРУГЕ ВЯЗАНЕ ПОРАЖЕНЄ ИСКРИ ФК „Искра” - ФК „Обилич” (Змаєво) 0:1 КОЦУР: ИСКРА: Барович, М алацко,

стадион ФК „Искра. Состав: Ступар, Дрляча (Ваяґич Л.), Бокан, Ваяґич Д., Дякович, Николич, Комазец (Сталевич), Ґубаш, Сердар.

В ипатра же остатнї два сезони Искри найменєй одвитую екипи зоз вербаскей општини, понеже после прешвечлївого пораженя у Равним Селу прешлого ти ­ жня, И скра и тей нєдзенї на домаш нїм терену страцела од екипи зоз своєй општини, од Обилича зоз Змаєва.

Кед у питаню саме бависко, мож повесц же Обилич нє бул лєпш и и же публика мала нагоду патриц єдно цалком ровноправне змаганє на котрим пресудзел єден корнер у 15. минути после котрого госци дали ґол за котри ше видзело же є и єдини на змаганю. И скра мала привидну инциятиву през векшу часц змаганя, алє без векш их шансох за ґол. Подла хвиля и диждж котри падал под час змаганя нє дошлєбодзел же би бависко було квалитетне и же би екипи могли твориц красни акциї. Искра була найблїжей ґу виєдначеню у другим полчаш е кед Барович зоз шлєбодного бица потрафел греду, алє лабда ше место до ґолу одбила до корнеру. После побиди у першим колє И скра вязала два пораженя та после 3. колох освоєла 3 боди и хвильково є на 11. месце на таблїчки. У ш лїдуюцим колє коцурских фодбалерох очекує ище єдно чежке змаганє, на тот завод процив Я драна у Фекетичу. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО _

Х Л А Д О К 14 ГО Р У к№ ТЕГГЩМ Сандра Саламун

Колачи на грубо Ми го воламе колач на грубо, а по предавальньох пише „штрудла”. Колач хтори нас засладзи и запахнє у обисцу на познати пах зоз дзецинства. Нє часто го правиме, та ше добре здогаднуц його поступку правеня, бо кед маме точни количества вец го лєгко и направиц, а окреме будзеце задовольни кед вам ше уда як мнє Потребне: ■ ■ ■ ■ ■ ■

500 ґрами муки вайцо 200 ґрами масла 150 милилитри млєка 50 ґрами цукру пол коцочки швижого квасу, лєбо мещок сухого квасу ■ кус солї

За фил ■ 400 ґрами млєтого маку, лєбо орехи ■ 200 ґрами цукру ■ натартей скорки з лимуну ■ ванелию ■ 300 милилитри млєка ■ 50 ґрами отрушинки За премасцованє ■ жовчок ■ бильчок

38 РУСКЕ СЛОВО

Поступок готовеня : До ванґли преошац муку и додац розпущене ма­ сло, добре помишац же би ше зєдинєло. Додац квас, хтори сце пред тим положели до лїтного млєка зоз цу­ кром. Вигнєсц цесто же би було гладке и нє лїпло ше на пальци. Цесто подзелїц , на 2-3 єднаки часци и прекриц зоз хлєбовку док нє викишнє. Розогнац цесто як правоугелнїк и филовац. Фил пририхтуєце так же положице млєко же би зоварло зоз цу­ кром, вец додац мак, отрушинки, ванелию и скорку зоз лимуну. Вариц 2-3 минути, а нєпреривно треба мишац. Зняц зоз шпоргета и охабиц же би ше фил охладзел. Достати фил подзельце на тельо часци кельо маце цеста. На кажде розцагнуте цесто розподзелїц фил и круциц полєгко же би фил нє вичурел. Колачи на грубо поскладайце на помасцену тепшу и причекайце дас 20 минути же би дакус цесто преробело т. є. почало киснуц. Премасцце перше зоз жовчком, а о 15 минути зоз бильчком. Уключце рерну на 180 ступнї и кед ше рерна зогреє, положце печиц. Печиц дас пол годзини, и колачи готови кед уж почервеня. Резац их аж кед ше охладза.

3. СЕПТЕМБЕР 2021.

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Таня Салонтаї, Нови Сад

ч

_

- , .

Червену цвиклу, углавним, вариме и кладземе до дунцох. Медзитим, можеме ю и печиц у релни, а ґу тому зачуваме шицки єй минерали и витамини.

Потребне: ■ 4 фалати червеней цвикли ■ соль ■ олєй

Очисциц цвиклу, порезац ю на округли ценки фалати. Поскладац до тепши на папер за печєне. Положиц олєю и дакус солї по смаку. Печиц дас 15-20 минути на 220 ступні'.

!** Рискаша Тот барз єдно ставни рецепт рихта ше дас 15 минути. Карфиол пред тим нє треба вариц, треба го лєм потрец на тарлу.

зоз карфиолу

Потребне: 400 ґрами карфиолу цеснок у ґранулох олєй соль

До палачинкарнї положиц олєй и цеснок у ґранулох. Кед ше олєй зогреє положиц карфиол и пражиц го дас 10 минути док нє омегча. Можеце го єсц як прилог ґу даякому месу. 3. СЕПТЕМБЕР 2021.

РУСКЕ СЛОВО

39

КАЛЕНДАР ЗА ШКОЛСКИ 2021/2022. РОК Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншининационални заєднїци ище у юнию принєсол правилнїки о школским календаре за основни и штреднї школи на териториї АП Войводини за школски 2021/2022. рок. Покраїнски школски календари усоглашени зоз републичнима кед слово о початку и концу школского року, та так школски рок и у Войводини почал, 1. септембра 2021. року, а перше полрочє будзе тирвац по 23. децембер 2021. року. После жимского розпусту, школяре ше до учальньох враца 17. януара 2022. року, а конєц наставного року завиши од наставного плану за основни и штреднї школи. Школяре основних и штреднїх школох буду мац лєм єдну наставну соботу, и то 2. априла. На сайту секретарияту мож опатриц календар за основну, як и за штредню школу. Я. Дю.

ф от оґрлф ш я. 0005Р

^

ф от оґраф ш я 0382Р

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґ­ рафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: гауо<1гизіпі@ атаіІ.сот.

П

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34