Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЕНД Е К И В УР СКИ Т М С Л Е И Р Е Ф К М И К У РУС

РОК LXXII ЧИСЛО 36 (3697) НОВИ САД, 9. СEПТEMБЕР 2016.

■ ГУМАНОСЦ И ВИРА АЛЕКСАНДРА СУБОТИНА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

Фото: Владимир Дїтко

Фото: Сенка Надь

орґанизациї младежи зоз здруженя „Pact Ruthenorum”, од 2. по 4. септембер на теренох Старей школи отримани проєкциї филмох рижних жанрох. Пияток ше патрело комедию „Grimsby brothers”, всоботу на репертоаре була драма „Shutter island”, a внєдзелю анимирани филм „Secret life of pets”. Филмски вечар того лєта млади уж орґанизовали на керестрским базену, медзитим, тераз було вельо векше одволанє. У публики були углавним дзеци и млади, а полни трибини шведоча о потреби за орґанизованьом подобних забавних змистох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ СТРУНИ ОРКЕСТРОХ И ҐИРИЗДИ ГРОЗНА У ШИДЗЕ Фотоґрафия: K006a_0164N

ИНТЕРМЕЦО БУДИНКИ РУСКИХ ШКОЛОХ ПРЕЗ ИСТОРИЮ

Фото: Владимир Салонски

Ґ О С П ОД Ї Н Ц И

очаток роботи школи у Ґосподїнцох зазначени 1736. року. Наставу ше тримало у векших П обисцох у валалє, а познєйше у касарньох.

У остатнїм року иснованя шайкашского батальону 1871/72. року, у Ґосподїнцох були два школски будинки у хторих було 4 учальнї и вецей як 200 школярох. Школски будинки збудовани давно, а и нєшка ше их хаснує. Перши школски будинок, школа (Пеїчова) збудовани 1824. и обновени є 1851. року, Виронаучна школа 1895. року, Мала школа 1904, року, а Велька школа 1906. року. Под час окупациї 1941–1944. року, школа робела, а после ошлєбодзеня достала назву ОШ Жарко Зренянин”. ”

Школяре III класи 1953. року зоз учительом Владом Копчански

Подобово роботи зоз тогорочней Подобовей колониї Стретнуце у Боднарова” ”

2 РУСКЕ СЛОВО

Нєшка у школи школяре можу ходзиц на годзини руского язика з елементами националней култури, a влєце у школи ше отримує Подобову колонию Стретнуце у ” Боднарова”. (Податки превжати з интернет презентациї школи) 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Владимир ДЇТКО, дописователь „Руского слова” зоз Шиду

■ Тижньовнїк 4–5. Права и обовязки у рускей култури 6. Републични и покраїнски функционере у Општини Шид

■ Нашо места 9. Комунални роботи у Новим Орахове 10. Привредни совит Городу Нового Саду

■ Економия 12. Косидба слунечнїку при концу 13. Яка була сезона бостану у Дюрдьове

■ Духовни живот 14–15. Психолоґи Сербиї о реформи образованя и виронауки

■ Култура и просвита 16–17. Почал школски рок 18–19. Фестивал „Мелодиї Руского двору” у Шидзе

■ Мозаїк 20–21. Дизайнерка Терезия Катона о фаховей пракси

■ Людзе, роки, живот 22–23. Наш госц – Яким Папуґа з Керестура 24–25. Стретнуце з Александром Суботином, пастором Євангелскей церкви у Коцуре

■ Информатор

26–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33. СБ „Яша Баков” – одбавени турнир „3 на 3” 34-35 Цо нашо клуби обчекую од фодбалскей сезони На насловним боку – 9. „Мелодиї Руского двору” Автор фотоґрафиї – Владимир Дїтко

ФЕСТИВАЛ СПОЛНЄЛ ОБЧЕКОВАНЯ По девяти раз у Шидзе ше зишли тамбурово и народни оркестри з наших местох „одмерац моци” хто лєпши и було то наисце швето добрей музики и шпиванки. После двох рокох, кед пре нєвигодну хвилю змагательна часц мушела буц у сали Културно-образовного центру, Фестивал ше ознова врацело там дзе и почал – на лєтню бину у порти Лєтнєй владическей резеденциї, хтору Шидянє волаю Руски двор. По тим бренду Фестивал и ноши назву. Цо ше розвива и тирва, муши ше и ошвижиц, та так того року орґанизаторе КПД „Дюра Киш” одлучели же би пре ровноправнєйше положенє, оркестри були подзелєни до катеґориї малих (шейсц члени) и вельких (вецей як шейсц члени). Так ше додзельовало и награди, як и за найкрасшу композицию, а о тих наградох одлучовал фахови жири. Тиж, остала и награда публики, зоз хтору на уходнїци-гласацким лїстку могло заокружиц оркестер хтори, по думаню и смаку публики, найлєпши. Обачлїве же ше шицки оркестри добре порихтали и вибрали по два вокално-инструментални и єдну инструменталну композицию (нє повторйовали ше шпиванки), квалитет похвалєл и предсидатель фахового жирия Мирко Преґун, а окреме похвалєл Новосадяньох, хтори „уведли” и дацо нове, а то пременєти аранжмани. И публики ше пачело же дацо мож вивесц и иншак. Пременка и на сценоґрафиї, дзе тераз доминовала лоза и уж узрети ґиризди грозна коло и на самей бини, а шицко крашнє декороване з ище даскельома сценскима мотивами. Орґанизатор КПД „Дюра Киш” одлучел пременїц и початок програми, та место на 20 годзин, змагательна часц почала на 17 годзин. То пременєне прето же би под час вечери шицки мали вецей часу за друженє и же би пре путованє, госци нє понагляли дому. Фестивал уж ма свою препознатлївосц, а од шлїдуюцого року будзе и у календаре културних манифестацийох од значеня за Шид. Потамаль єст досц часу порихтац ювилейни, 10. фестивал и, можебуц, заш понукнуц дацо нове.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ФАХОВА ПОМОЦ У РУСКЕЙ КУЛТУРИ

ЕФИКАСНА СИСТЕМА ПОДРОЗУМЮЄ И ПРАВА, И ОБОВЯЗКИ

Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Семинар за фахове усовершованє хореоґрафох и танєчнїкох з наших КУД-ох, хтори у авґусту отримани у Шидзе, по оценох учашнїкох ше удал, понеже научене годно допринєсц ревитализованю нашого жридлового фолклору, цо и главни циль семинара. Медзитим, проблем же у Шидзе було вельо менєй учешнїкох як цо ше обчековало

а семинару за фахове усовершованє хореоґрафох и танєчнїкох з наших КУД-ох, хтори отримани у Шидзе од 9. по 12. авґуст участвовали хореоґрафи и фахово руководителє зоз Руского Керестура, Дюрдьова, Петроварадину, Нового Саду, як и домашнї з Шиду и Бикичу хтори провадзели часц семинара. Семинар хтори оможлївени зоз Спорозуменьом медзи АП Войводину и Прешовским самоуправним крайом у Словацкей, орґанизовал Завод за културу войводянских Руснацох зоз лоґистичну потримовку Одбору за културу Националного совиту Руснацох. З другима словами, на найвисшим уровню кед слово о досягох културней автономиї Руснацох. РЕАЛНИ СТАН Плановане було участвованє 14 танєчнїкох, односно седем парох зоз каждого нашого КУД, цо би було идеалне и пре заступеносц дружтвох и пре квалитет индивидуалней роботи, алє могло буц места и за 20 особи. Медзитим, одволало ше их вельо менєй. Дзепоєдни одказали приход у остатнєй хвильки, даєдни ше анї нє приявели. На концу, осем стаємних учашнїкох – тройо з керестурского Дома култури , штверо з дюрдьовского КУД „Тарас Шевченко” и єден хтори пришол на власну инициятиву, мали нагоду „краднуц ремесло” од госцуюцих фаховцох з прешовского професийного ансамблу ПУЛЬС. Предсидателька Одбору за културу Националного совиту Руснацох и фахова руководителька фолклорних секцийох Дома култури Руски Керестур Ґабриєла Саянкович, гвари же семинар указал яки наисце стан у роботи културно-уметнїцких дружтвох и кельо ше роби. – Фаховец зоз познатого ансамблу Поддуклянски уметнїцки народни собор (ПУЛЬС) Вилиям Микула и його асистентка Мирям Манїкова ше наисце потрудзели пренєсц нашим фолклористом цошка цо сиґурно годно похасновац, алє ду-

4 РУСКЕ СЛОВО

мам же то нашо дружтва нєдосц вихасновали. Саме одволанє, лєбо нє одволанє указує на нєозбильносц дружтвох и нашей заєднїци, окреме же тот семинар орґанизовани на високим уровню. Кед зме уж подписали Спорозуменє, думам же зме ше требали баржей указац. Понеже нє шицки културноуметнїцки дружтва маю фолклорни секциї, нє було плановане же би шицки участвовали на семинаре, медзитим, було одредзени векши дружтва хтори нє пришли, як цо то Вербас, Коцур, а окреме Нови Сад, хтори значни прето же там на школованє одходзи найвекше число младих котри активни и котри би наисце могли вельо робиц – толкує Саянковичова. ЦО МОГЛО НАУЧИЦ Кажде дружтво на семинар могло послац руководителя фолклорней секциї, лєбо дакого хто тото научене годзен пренєсц, а як дознаваме од учашнїкох семинара, змисти ше конциповало так же би ше облапело фолклорни елементи з векшини обласцох одкаль ше Руснаци приселєли. Окреме хваля нови приступ ґу роботи, понеже звладани елементи и крочаї дзевец танцох з трох танєчних реґионох – шаришского, спишского и земплинского (штварти, Абов, хтори танєчно окреме специфични, можебуц будзе тема даєдного шлїдуюцого семинара), хтори годно хасновац за нови атрактивни хореоґрафиї: – Того року зме обробели чапаши, карички и крочаї зоз трох обласцох Виходней Словацкей. Циль нє було поставяц хореоґрафию, алє учиц елементи зоз хторих ми вец сами можеме поставяц хореоґрафиї. Научели зме елементи зоз старих крайох, хтори нє забути, алє их єдноставно нє хаснуєме – толкує фахови руководитель фолклорних секцийох Дому култури Руски Керестур Сашо Палєнкаш. По його словох, нашо танєчнїки научели шицко танцовац зоз єдну одредзену технїку, а ту требало звладац даскельо нови. 9. СEПТЕМБЕР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК – Важне же шицко цо зме учели применлїве и можеме танцовац и на нашу музику. Бул наисце моцни темпо, дньово зме танцовали и по седем годзини, алє ше поробело шицко цо було заплановане – гвари Палєнкаш. Шицки учашнїки робели и хлопски и женски крочаї, так же у своїм дружтве годни презентовац цали танєц. Окрем того, направени и видео запис танєчней часци семинару а фаховци зоз Словацкей учашнїком охабели и богату збирку диґитализованих етноґрафских, фолклористичних и музичних материялох цо будзе тиж значна помоц у роботи. – Там скоро кажди валал ма автентични, специфични танєц зоз прецизнима елементами по хторих фаховци можу такой препознац одкадз походзи, за розлику од нашого фолклору хтори баржей стилизовани. Медзитим, на основи научених елементох и правилох цо мож импровизовац, а цо ше муши строго почитовац, нашо хореоґрафи годни розвивац варияциї цо вшелїяк ошвижи наш жридлови фолклор – толкує Михаїл Римар з Петроварадину, хтори штири роки бул асистент руководителя за дзецинску ґрупу новосадского РКЦ, тераз танцує у „Шафарику” а на семинаре бул у приватней режиї. Медзитим, нє шицко було добре: – Вилиям и Мирям як професионалци одвичательно поробели свою роботу, алє було розчарованя же нєт вецей учашнїкох. Нам було нєприємно кед людзе почали одказовац приход, скоро же ше роздумовало одказац семинар. Єдини хасен же нас у Шидзе нє було вельо, же було вецей часу за индивидуалну роботу – коментарує Михаїл. Як гвари, нєпополнєни места можебуц могло понукнуц руским дружтвом зоз Горватскей хторим Шид блїзко, лєбо же би учашнїки приведли вецей пари, алє єдноставно нє було часу. По його оцени, добре же семинар бул у Шидзе, понеже там добри условия и за проби, и змесценє у Владическей лєтнєй резиденциї, а ґу тому, случує ше у интересантним сримским амбиєнту, хтори нашо фолклораше з Бачкей нє часто маю нагоду видзиц. Нє дума же Шид далєко, цо обща заувага з наших дружтвох, кед уж фолклористи зоз Словацкей могли присц. КОМПРОМИСИ И ПРИОРИТЕТИ Одлука же би семинар бул отримани у Шидзе принєшена праве же би таки подїї нє були централизовани лєм у руских центрох, и як припознанє и потримовка меншим штредком хтори часто занєдзбани. На коментари же Шид шицким далєко, секретар КПД „Дюра Киш” Наташа Еделински Миколка одвитує же Шидяном шицко далєко, а заш лєм ходза и наступаю на шицких руских фестивалох дзе постарча. – Можебуц би семинар требало кажди рок отримовац у другим руским штредку дзе єст условия. Так би ше члени наших дружтвох могли баржей упознац, а домашнї би могли анґажовац вецей представнїкох, та би путованє нє було проблем – гвари Наташа Еделински Миколка и надпомина же би то бул и свойофайтови тест же чи дружтва можу участвовац у орґанизациї подїйох хтори виходза з локалних рамикох. Медзи дружтвами хтори ше благочасово приявели за семинар, а вец у остатнї час одказали приход, и коцурска „Жатва” и новосадски РКЦ. Кажде дружтво ма свойо причини, алє нєодвитуюци термин випатра шицким бул проблем. – Єдно ставно ше коцочки так по складали же зме мушели одказац нашо участвованє. Мали зме намиру по слац искусних танцошох на семинар, медзитим, пара хтора першобутно мала пойсц, пре роботни обовязки мушела одказац свой одход. Потим зме вибрали два танцошки, медзитим, єдна мала смертельни случай у фамелиї, а друга нє жадала пойсц сама. На концу, у периодзе роботох на полю чежко було нашвидко и найсц геверних танцошох – 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

гвари руководитель фолклорней секциї и хореоґраф „Жатви” Микола Ґубаш. – Плановали зме же пойдземе и приявели зме танєчну пару, алє дзень-два пред семинаром зявел ше ми анґажман у роботи з хторей жиєм, цо сом нє могол препущиц. Вец, єдноставно, нє було кеди найсц замену – толкує Владимир Иван зоз фолклорней секциї РКЦ. – Думам же коло одредзованя терминох за таки подїї, перше треба мац на розуме же велї нашо аматере вязани яа сезонски роботи на полю, лєбо як цо мой случай, у будовательстве. Нє добри час анї пред фестивалами, а думам же найлєпши период вжиме, после шветох кед єст кеди, як цо ше дакеди отримовало семинари Союзу аматерох – предклада Владимир Иван. Компромис коло термину отримованя семинара чежко витворени, а датуми ше ище и прекладало. У жимских терминох нє мож привесц госцуюцих фаховцох хтори теди у штред виводзацкей сезони. Указало ше же авґуст прилаплїви школяром и студентом, алє и вони часто теди на наднїцох. Медзитим, о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох Ивана Дудаш надпомина же гоч термин прекладани, а ґу тому, у Заводзе хтори орґанизатор семинару, праве теди була пременка руководства, шицки информациї були благочасови и доступни, и було кеди прилагодзиц ше. Односно, кед нє мож витвориц общи компромис, заш лєм треба одредзиц приоритети у роботи.

КОНКУРСИ И БОДИ Фахова помоц, хтору ше дава за обласц хорского шпиваня, танєчним ґрупом и оркестром, обдумана же би ше унапредзело квалитет и виводзацки уровень, хтори, вец, дружтва обовязни презентовац на одвитуюцих руских културних манифестацийох од националного значеня. Уж єден час применює ше принцип же ше фахову помоц векшим дружтвом додзелює по основи конкурсох, а меншим, хтори нє таки конкурентни, по ткв. „таблїчкох” односно системи дзе ше бодує кажду активносц.

– Кажде хто ше занїма з фолклором, гоч аматерски, муши вихасновац кажду нагоду же би ше усовершовал, а думам же нєт лєпшей фаховей помоци у обласци нашого фолклору од професионалцох з ансамблу ПУЛЬС. Мой упечаток же руководзаци наших дружтвох нєбарз похопели велькосц, значенє и хасен од семинара, односно яки ше им квалитет понукло задармо. И сама едукативна часц, и кост и змесценє були обезпечени, а на учашнїкох було лєм орґанизовац ше и присц до Шиду. Окреме же Семинар за хореографох важни елемент рочноґо плану роботи Заводу, и до орґаниозациї уложене вельо роботи и поваги. Медзитим, нє шицки го так похопели – коментарує о. д. директора Заводу Ивана Дудаш. Источашнє, Семинар и медзи ключнима формами фаховей помоци хтори руски институциї – Завод и Национални совит, обезпечую локалним културним дружтвом. Лоґика гвари же лєпше и ефикаснєйше, а и туньше, позберац шицких на єдним месце з вершинскима фаховцами, як тото исте, алє нє такого квалитету обезпечовац за кажде дружтво окреме. Тиж ше обчекує же дружтва вихасную кажду нагоду хтору ше им обезпечи, понеже буджет за финансованє фаховей помоци огранїчени, а потреби на терену вельки. – У конкретним случаю, док ше будзе розподзельовац буджет хтори после Семинара остал за фолклор, вшелїяк ше будзе водзиц рахунку хто бул, хто одказал приход, а хто ше анї нє приявел на Семинар – гвари Ивана Дудаш и толкує же то нє „каребни мири” алє знак одвичательносци и принципу почитованя и правох и обовязкох.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ПРЕДСИДАТЕЛЬ ПОКРАЇНСКЕЙ ВЛАДИ ИҐОР МИРОВИЧ НАЩИВЕЛ ОПШТИНУ ШИД

АП ВОЙВОДИНА ПОМОЖЕ ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ Окрем вибудови индустрийней зони хтора би мала злєпшац економски условия у шидскей општини, покраїнски премиєр наявел и капитални укладаня до водоводу у фрушкогорских валалох, як и вибудов будинку Музичней школи у Шидзе

редсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович прешлого тижня зоз сотруднїками нащивел Општину Шид дзе го привитал предсидатель општини Предраґ Вукович и други чолнїки локалней самоуправи, а були присутни и директоре найзначнєйших явних подприємствох хторим снователь Општина. Схадзка отримана у сали СО Шид, а потим покраїнски премиєр з домашнїма нашивел будуцу индустрийну зону при Адашевцох, чий вибудов плановани на 123 гектарох блїзко авто-драги Беоґрад – Заґреб. Потим ушлїдзела и нащива привреднїкови и власнїкови компаниї ,,АґроПапук” у Куковцох дзе предсидатель Покраїнскей влади Мирович наглашел же на розгваркох слова було о ушореню будуцей индустрийней зони, же би ше прицагло инвеститорох и отворело нови роботни места. Тиж надпомнул же ше бешедовало и

6 РУСКЕ СЛОВО

БЕЗПЕЧНОСНА СИТУАЦИЯ Понеже ше на подручу општини Шид почали случовац инциденти у хторих участвую миґранти, дїла з обласци потупеня явного шора, алє и з обласци виновних дїлох, реаґовали представителє локалней самоуправи, алє и републични министер нукашнїх дїлох Небойша Стефанович хтори тиж нащивел Општину Шид. По його словох, безпечносц шицких гражданох будзе абсолутно зачувана:

– Сербия нє одустанє од политики добрих домашнїх, алє наш приоритет защита безпечносци гражданох, хтору нє шму потупйовац анї миґранти, анї даєдна друга ґрупация. Нашо порученє ясне, же нє дошлєбодзиме ремеценє явного шору и мира, крадзи, загрожованє и знємирйованє Шидянох – гварел министер Стефанович. Вон визначел же МУП ришел шицки случаї дзе участвовали миґранти. У медзичаше, припаднїки МУП окончую контроли документох, так же особи хтори нє маю потребни леґитимациї и нє можу доказац свой леґални статус, иду пред судию за потупеня. Капацитети трох прилапююцих центрох на подручу шидскей општини полни, понеже тераз у нїх змесцени коло 1 500 миґранти. Министер Стефанович гварел же ше у сотруднїцтве зоз Комесариятом за вибеженцох розпатра можлївосц за формованє ище єдного центру, у случаю же ше прилїв миґрантох предлужи. Медзитим, кед же то безпечносна ситуация будзе вимагац, на инициятиву локалней самоуправи медзи опциями и заверанє прилапююцого центру хтори ше находзи у городу. Треба визначиц же вецей урядово представителє державних орґанох републики Сербиї, хтори одвичательни у обласци бриґи о миґрантох, тих дньох окреме визначовали же поєдинєчни инциденти нє треба ґенерализовац, односно же защита безпечносци домашнїх гражданох подрозумює лєм мири хтори предписани по закону и цалком почитує людски права миґрантскей популациї. И. С. 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ФЕСТИВАЛСКИ КУЛИСИ

о капиталних укладаньох до ришованя проблема з воду за пице у фрушкогорских валалох и вибудови будинку Музичней школи чийо фундаменти стоя роками. — И з нащиву ,,АґроПапуку” сцеме указац же водзиме рахунка и о привреднїкох хтори обезпечую нови роботни места, успишно дїлую и далєй инвестую до локалного штредку. Можем повесц

ЗЛЄПШАЦ ГАЙЗИБАНСКИ ВЯЗИ Предсидатель општини Шид Предраґ Вукович хтори гварел же локална власц обецала отверанє нових роботних местох, а шанса за сполнєнє обецаного праве у индустрийней зони. Вон додал же би и за гражданох и за привредни розвой тей часци Сриму було добре и кед би ознова бул запровадзени гайзибански транспорт на релациї Шид – Биєлїна.

же сом задовольни зоз нащиву Шиду. Покраїна поможе локалней самоуправи, а тиж ше наздавам же и Република помогнє, односно же и потреби хтори ма шидска општина буду спатрени у пририхтованю буджета за наступни 2017. рок – гварел предсидатель Покраїнскей влади. Власнїк ,,АґроПапука” Братислав Боґатич гварел же тота компания хтора ма клальню, одлучела вихасновац одрутки з продукциї, та подзвигла рибалов на даскельо гектарох поверхносци, на месце дзе скорей було валалске шмециско. До тей инвестициї уложене 150 000 еври. Планує ше и мини-погон за преробок риби, збудовани и ресторан, а роздумує ше и о будованю базену, понеже ше рахує и на розвой туризма.■ Вл. Дїтко 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

У Новим Садзе прешлого тижня бул Фестивал улїчних гудацох. По моїм, то Фестивал у ранґу „векшого” Еґзита, кед город голєм на даскельо днї веселши и красши як иншак, лєм же ше отримує на улїчкох и площох, а за нащивительох є безплатни. Гей, ище єдно – за розлику од Еґзиту дзе медзи нащивителями остатнї роки доминую Британци, на Фестивалу улїчних гудацох векшина публики домашня. Заєднїцке им же на Улїчним фестивалу векшина виводзачох анонимна, голєм кельо мнє анонимни и гвизди нєшкайшого мейн стейджу на Твердинї. Гоч ми тоти перши, поправдзе, симпатичнєйши и коло нїх ше баржей опущим. Петроварадинска твердиня од того року ище єдна вяза медзи двома спомнутима фестивалами. З єдного боку, „Стейт оф Еґзит” кажде лєто на даскельо днї окупирує Твердиню, а з другого, ґрупа ентузиястох хтора уж 16 роки Новому Саду пробує понукнуц алтернативну улїчну уметносц, музику и перформанс з шицких крайох швета, тераз преселєла фестивал до подгородя Твердинї, односно „Ґрадичу”. Нови Сад дзешка там, 13. октобра обчекує одвит бриселскей Европскей комисиї же чи його кандидатура моцнєйша од других, односно чи будзе Европска престолнїца култури 2021. року. Спомнути фестивали медзи главнима адутами у наздаваню Нового Саду же достанє тоту чесц. Чи так будзе чи нє, увидзиме. Медзитим, мнє, просековому жительови Нового Саду, вельо важнєйше чи Твердиню уж раз почнєме почитовац и третировац як єй припада и як ше спада. Твердиня муши представяц културно-историйну перлу у туристичним понукнуцу нє лєм городу, алє и Войводини и Сербиї, алє є затераз нєдосц вигладкана же би то наисце и постала. Длужей як децению жиє инициятива же би Твердиня була уписана до Унесковей лїстини шветового скарбу. Алє, кед тедишнї чолнїки Нового Саду у побратимскей Ферари, италиянского городу хтори цали уписани до шветового скарбу, дознали цо шицко треба сполнїц за Унескову „грамоту”, инициятива остала на инициятиви. Твердиня, лєбо „Ґибралтар на Дунаю” заш лєм воєни обєкт, правени же би тирвал вично. И нєшка ше трима, и без Унеска и попри Еґзиту. Медзитим, барокне подгородє Твердинї, односно „Ґрадич” нєшка запущени и препада нам пред очми. А нє мушело би буц так, лєм да ше до ньго влапиме одвичательно, систематично и роздумано. Реконструовац од фундаментох, заврец за транспорт, будинки врациц на першобутну функцию лєбо отвориц за културни змисти, и ниа каждодньова оаза за шпацир и нєзаобиходна туристична атракция на дунайскей рути. Потамаль, останє лєм як кулиса и сцена за даскельо фестивалски днї. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СО ШИД

УТВЕРДЗЕНИ НАПРЯМИ ЗА РОЗВОЙ ОПШТИНИ Виробок Стратеґийного плану розвою општини Шид и општинского акцийного плану од 2016. по 2021. рок, нє лєм законска обовязка, алє и напрям як ше општина у наиходзацим периодзе будзе розвивац, хтори буду розвойни приоритети и як обезпечиц средства Як и наявене, на схадзки Скупштини општини Шид одборнїки принєсли одлуку о порушованю поступку виробку Стратеґийного плану розвою општини Шид и општинского акцийного плану од 2016. по 2021. рок. Як у уводних словох одборнїком пояшнєл Деян Коїч, координатор проєкта у мено Канцелариї за локални економски розвой, виробок спомнутих документох нє лєм законска обовязка, алє и напрям як ше општина у спомнутим периодзе будзе розвивац, хтори розвойни при-

ВОДОВОДИ БУДУ НАРОК Велимир Ранисавлєвич, предсидатель СО Шид, одвитовал же по обецунки покраїнского премиєра Иґора Мировича, хтори прешли тидзень нащивел општину Шид, подмирйованє з воду фрушкогорских валалох Бикичу, Соту, Привиней Ґлави и Моловину будзе ришене у 2017. року.

оритети, як обезпечиц средства и у хторим периодзе буду витворени, визначене на схадзки Скупштини општини Шид отриманей пондзелок. После вигласаней одлуки одборнїкох, шлїдзи розписованє явней набавки на хторей ше вибере хто будзе задлужени за виробок документох, а локална самоуправа зоз своїма ресурсами будзе давац потребни податки и инше. Тиж значна точка дньового шора бул и звит о витвореню буджета за перши шейсц мешаци 2016. року. Одборнїки и тот звит вигласали. По словох Ядранки Недич, руководительки Оддзелєня за финансиї и буджет, витворени приход 382 милиони динари, або коло 32 одсто од вкупно планованих средствох. Розходи виношели у истим периодзе 392 милиони динари або коло 33 одсто, а розлика средствох обезпечена з преношеньом средствох зоз предходних рокох. Вигласани и одлуки о ускладзованю дїлованя з новима законски-

ма предписанями ЯП за квартельни услуги и будовательну жем потим ЯКП „Водовод”, ЯКП „Стандард” и ЯП Завод за урбанизем. Одборнїци вигласали и вименки у Совиту за безпечносц општини Шид бо место претходного предсидателя општини Николи Васича, на чолє совиту будзе терашнї предсидатель Предраґ Вукович. На остатнєй точки дньового шора, дзе одборнїки поставяю питаня, одборнїка Ивицу Кубика зоз Соту интересовало кеди будзе ришени проблем з подмирйованьом з воду у фрушкогорских валалох, як и о функционованю Совиту МЗ Сот. Одборнїка Драґана Радовановича интересовало коло даваня под аренду державней польопривредней жеми бо, як гварел, лицитованя нє було, а по його словох, єст случаї же дзепоєдни польопривреднїки жем заплацели и достали ю на хаснованє, та поставел питанє о яких поверхносцох слово. Вл. Дїтко

У КЕРЕСТУРЕ ШЕ ЗБЕРА ПОМОЦ ПАПУҐОВИМ

ШКАТУЛИ НА ШТИРОХ МЕСТОХ Пре огень у хторим прешлого тижня з часци згорел квартель Весни и Дюру Папуґових, у улїци Иву Лоли Рибара, тота фамелия остала без места за биванє, як и без своїх стварох. Прето Месна заєднїца Руски Керестур орґанизовала акцию збераня помоци у пенєжу, так же на вецей местох покладзени шкатули до хторих мож пущац пенєжи.

8 РУСКЕ СЛОВО

Шкатули ше находза у будинку Месней заєднїци, Явного комуналного подприємства „Руском”, предавальнї „Тренд би” и кафичу „Мала оаза”, а представителє валалу поволую шицких котри у можлївосци, же би помогли. Окрем до шкатулох, помоц мож уплациц и прейґ рахунку 340-32289068-30 у Ерсте банки, чий приматель Весна Папуґа. С. Н. 9. СEПТEMБEР 2016.

НАШО МЕСТА ПРИЄМ З НАГОДИ 25-РОЧНЇЦИ НЄЗАВИСНОСЦИ УКРАЇНИ

ВЕЛЬКЕ ПРИЯТЕЛЬСТВО ДВОХ НАРОДОХ Шветочни приєм з нагоди 25-рочнїци нєзависно сци України, почал зоз українску гимну „Ще не вмерла Україна” и гимну Сербиї „Боже правди”, хтори одпшивал Хор Дома култури и катедрали св. оца Миколая з Руского Кере стура под дириґентску руку Лидиї Пашо, а присутних го сцох потим привитал амбасадор України у Сербиї пан Олександер Александрович. Приєм отримани 1. септембра у орґанизациї Амбасади України у Беоґрадзе. Амбасадор бешедовал о терашнїм стану у України, о буд зеню националней свидомо сци, як и своїх активно сцох, обиход зеню Сербиї дзекуюци чому и добре звладал сербски язик. Вон окреме наглашел значносц историйного приятельства Сербиї и України о чим була и интере сантна анимация на писку уметнїци Дариї Тимонини. То була приповедка о двох братох – сербского и українского народу хтори ше вєдно борели за ошлєбод зенє Сербиї од нєприятеля и у 17. вику, и у другей Шветовей войни, а тераз вєдно будую будучносц.

Керестурски хор на приєму у Українскей амбасади

На приєме присуствовали представителє дипломатского кору велїх державох, представителє нашей держави, представитель нашей Грекокатолїцкей церкви протоєрей ставрофор о. Владислав Варґа, предсидатель Националного совиту українскей националней меншини Йозеф Сапун, предсидатель Вивершного одбору Националного совиту рускей националней меншини Желько Ковач, и предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски. Кере стурски Хор уж мал чесц шпивац державну гимну и у Скупштини Сербиї з нагоди єй конституованя, и до стал сиґурносц. Хор чули и зоз других дипломатийох, та єст можлїво сци прешириц сотрудзованя, а уж ше з єдней амбасади розпитовали чи хор будзе шпивац и на їх приєму. М. С. 9. СEПТEMБEР 2016.

НОВЕ ОРАХОВО

АСФАЛТОВАНЄ ДРАГОХ ДО ХОТАРА Нове Орахово тих дньох достава красши и практичнєйши випатрунок, а о роботох котри ше роби побешедовали зме зоз секретарку Месней заєднїци Гайналку Шипош. Як нам гварела, пред двома роками локална самоуправа набавела шицку потребну документацию за вибудов асфалтних драгох. У напряме Чантавира єст ище штири вельки салаши котри нє повязани зоз ас фалтну драгу, то коло 250 метери, а вредносц роботох коло 4,2 милиони динари. Средства обезпечени зоз польопривредних фондох, значи од пенєжу котри ше достава зоз аренди державней жеми. Гайналка Шипош Коло драги котра водзи до Ґунарошу тиж єст штири вельки салаши и у тим напряме би требало асфалтовац драгу длужини коло 220 метери. Вредносц роботох 3,8 милиони динари. На реализованю тих проєктох роби Месна заєднїца Нове Орахово, а помага општина Бачка Тополя. Роботу окончує „Войводинапут” зоз Суботици. У цеку пририхтованя проєкта за асфалтованє улїци Народного фронта у длужини 250 метери. За тоту роботу єдну часц пенєжох обезпечи Месна заєднїца, а другу зоз покраїнского польопривредного фонду. Уж обезпечени динари и за платанє дзирох асфалтних драгох по валалє, а роботи ше маю закончиц по 1. октобер, кед годно пре хвилю. У идуцим року ше предлужи асфалтовац драги у напряме Чантавира, а тераз у цеку обезпечованє потребней документациї. Цо ше дотика водоводу, ище прешлого року почало ше обновйовац цивовод, заменєни метални циви у Улїци 13. мая, а того року плануєме исти роботи и у улїцох Братства-єдинства и Петефи Шандора. Єдна часц средствох, 4,3 милиони динари обезпечени зоз покраїнских фондох а 2,5 милиони динари обезпечело Месна заєднїца Нове Орахово. На концу, у планє же би ше реконструкция водоводу у цалим валалє поступнє поробело до конца 2021. року. Но, без огляду на менянє цивох, жителє нє мали нїяки проблеми зоз воду. Лю. Рац

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ФОРМОВАНИ ПРИВРЕДНИ СОВИТ НОВОГО СА ДУ

ЗЛЄПШАЦ ЕКОНОМСКУ СИТУАЦИЮ У ГОРОДУ Познати ново садски банкаре, тарґовци, будовательни инве ститоре, индустриялци и други привреднїки, котри дїлую на териториї Нового Саду, як и представнїки Универзи те ту, На ци о нал ней служби за обезпечованє роботи и Еґзит фе стивалу, меновани за членох Привред но го со ви ту го роду, котри основани того пондзелку у Городскей хи жи. На Кон сти ту тив ней схадкзи присуствовал городоначалнїк Милош Вучевич, зоз чийого кабинету и сцигла инициятива. За предсидателя менована Биляна Пандовска зоз „Делфи пакарта”, а за єй заменїка Драґан Попович зоз „Шнайдер-електрик ДМС НС”, док

секретар будзе Ґоран Сечуйски, шеф канцелариї за локални економски розвой городу. У сообщеню Кабинета городоначал нї ка Ми ло ша Ву че ви ча, стої же улога Совиту буд зе же би члени зоз идеями и искуством вплївова ли на злєпшанє економскей ситуациї у город зе. Вони позитивно ре аґова ли на тоту идею, дзечнє ше одвола ли и формова ли тот Совит. Вибрани особи представнїки найу спи шнє й ших но во сад ских ком па ни й ох, котри уж ро ка ми маю драгоцине искутво у пракси, а котре барз значне за унапред зованє дїловного амбиєнта и да льши економски розвой городу. На схад зки

OЗНОВА ОЧКОДОВАНИ МОБИЛИЯР НА БЕҐЕЛЮ У КОЦУРЕ

АНЇ КАМЕНЬ НЄ МОЦНЄЙШИ ОД ВАНДАЛОХ

Нє прешло анї два мешаци од поставяня бетонских мобилиярох на побережю беґелю Дунай-Тиса-Дунай у Коцуре, а уж су очкодовани. Єден зоз трох армированих камених столох закончел зламани. Нєкрасна подїя збула ше у ноци пред Кирбайом, и обачена є пошвидко, алє ше заш лєм нє утвердзело хто стол зламал. Простор од скорей ушорйовало Коцурске здруженє младих у сотруднїцтве зоз Еколоґийним рухом зоз Вербасу. На лоньскей акциї младих, на тим просторе були поставени древени мобилияри, хтори були очкодо-

10 РУСКЕ СЛОВО

вани и обновйовани на вецей заводи. Того року у велькей роботней акциї вецей здруженьох позбераних коло проєкту чий ношитель бул Еколоґийни рух, а главни финансийни партнер Министертство будовательства, транспорту и инфраструктури, поставени три нови, моцнєйши столи и лавки, и наявене же буду поставени ище три. Знаюци же и тот мобилияр дахто попробує очкодовац, Еколоґийни рух плановал запровадзиц превентивни мири, же би ше таке застановело, як цо то ошвицованє простору, як и части патроли и леґитимованє особох хтори ше вноци там сходза. Медзитим, вандали були швидши, та столи очкодовали скорей як ше сцигло реаґовац. Ошвиценє на тим просторе прешлого тижня заш лєм поставене, а Еколоґийни рух тужел НН особи, за очкодованє мобилияру, и як од нїх дознаваме, тота подїя их нє застанови же би ушорйовали и ожелєньовали валал. Т. Х.

порад зене же би ше активно ру шело на ре а лизациї стратеґ и й них ци льох привредного розвою го роду котри по ставени у Стратеґиї ро звою Нового Саду. Стратеґия привредного розвою Нового Саду прилапена ище 2009. року, и теди є оценєна як єден зоз найважнєйших документох у роботи локалней самоуправи, бо представя основу систематичного планованя и одредзеованя ясних напрямкох будуцого розвою городу. Стратеґия составена зоз анализи природних, економских, демоґрафских, ґеоґрафских и социялних факторох, а у согласносци зоз потребами жительства Нового Саду. Дю. В.

КУЛТУРНО ПРОСВИТНА ЗАЄДНЇЦА КУЛА

ЙОАКИМ РАЦ НОВИ ПРЕДСИДАТЕЛЬ На Виберанковей Скупштини Културно-просвитней заєднїци Општини Кула, хтора пондзелок, 5. септембра отримана у Кули, за предсидателя нового Предсидательства КПЗ вибрани Йоаким Рац Мими, о.д. директора ДомА култури Руски Керестур. На схадзки конституоване нове зволанє Скупштини КПЗ, хтора ма 29 членох-представительох културних и образовних установох и орґанизацийох з местох кулскей општини, а попри Раца, з Руского Керестура член Скупштини КПЗ и Михайло Зазуляк. Скупштина вибрала и нове єденацчленове Предсидательство КПЗ, а у нїм и представителє орґанизацийох хтори пестую култури националних меншинох, як то по Статуту КПЗ Кула, а вибрани и нови трочленови Надпатраюци одбор. С. Н. 9. СEПТEMБEР 2016.

НАШО МЕСТА У КУЛИ ОТРИМАНИ ДРУГИ ЛЄТНЇ ФЕСТИВАЛ РУЧНИХ РОБОТОХ

УКАЗАЦ СВОЮ КРЕАТИВНОСЦ И ПОРУШАЦ ДРУГИХ Лєтнї фестивал ручних роботох по други раз иницировало и орґанизовало Здруженє женох „Идея”, свойо роботи виложели 25 викладаче зоз вецей войводянских местох, а шицким циль презентовац свою креативносц и роботу здруженьох Други Лєтнї фестивал ручних роботох, хтори иницирало и орґанизовало Здруженє женох „Идея” зоз Кули, позберал 25 викладачох зоз вецей войводянских местох. Медзи нїма, попри „Идеи” и Здруженє женох „Байка” з Руского Керестура. Фестивал успишнє отримани 31. авґуста, у приємним амбиєнту Ленїновей улїци. Фестивал отворела Серафина Бики, предсидателька домашнього Здруженя женох „Идеа” хторе и инициятор и орґанизатор тей смотри виробкох креативних членох числених здруженьох. Як визначела Бикийова, циль им було презентовац роботу и креативносц Здруженьох прейґ шицкого цо з вельку любову и сцерпезлївосцу робя, а на исте, порушац и других. Фестивал привитал и директор Туристичней орґанизациї Кула Владимир Станкович хтора потримала тоту манифестацию, вєдно з локалну самоуправу и Канцеларию за економски розвой Општини Кула. З тей нагоди, на платоу опрез Биоскопу виведзена и кратка културно-уметнїцка програма у хторей участвовали кулски културно-уметнїцки дружтва – чарногорске КУД „Дурмитор”, „Непкер” хторе пестує мадярску културу и традицию, та руске „Др Гавриїл Костельник” чия ше Жридлова шпивацка ґрупа з руководзеньом Еуфемиї Планкош представела з даскельома народнима шпиванками. Треба визначиц же и саме Здруженє женох „Идеа” роби при нашим руским Дружтве и зазберує членїци шицких националносцох. У програми зоз шпиванками участвовали и дзеци з ПУ „Бамби”, а тиж и ЗМНРО „Белава

птица”, односно особи хтори хасную дньове пребуванє того Здружня, а медзи нїма и даскельо особи з Керестура. На тей велькей вистави рижнородних ручних роботох, на коло 30 єднаких штандох хтори обезпечела Канцелария за економски розвой општини Кула, участвовали здруженя и поєдинци зоз Зомбора, Нового Саду, Вербасу, Бачкей Паланки, Сивцу, Бачкей Тополї и других местох. Членїци „Идеи” ше остарали и од спонзорох учашнїком обезпечели скромне почасценє и ошвиженє. Нащивительох могло буц и вецей, а як гваря орґанизаторе, наздаваю же ше то витвори у наступних рокох. Економски хасен ше витвори аж док Фестивал постанє традицийни, док ше за ньго будзе баржей чуц и док постанє атратктивнєйше туристичне понукнуце городу Кула. М. Афич

У МАРИЙОВИМ СВЯТИЛЇЩУ ВОДИЦИ

БЛАГОСЛОВ ЗА НОВИ ШКОЛСКИ РОК У Марийовим святилїщу Водици, внєдзелю, 4. септембра, означени Школярски дзень за школярох и студентох з нагоди початку нового школского року. Службу Божу, як молитву за Божи благослов за успишни наступаюци школски рок, служел керестурски парох о. Михайло Малацко, споведали капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, а Апостол читал школяр Павле Венчельовски. Отец Шанта и наказовал, та надовязуюци ше на євангелске читанє о талантох, у казанї визначел яке важне буц свидоми талантох хтори нам Господь Бог дал, та як их треба 9. СEПТEMБEР 2016.

умножовац и дзелїц свойо таланти зоз другима. – Єден з найвекших талантох цо шицки маме, то любиц єдни других, и так треба робиц и у своїм школованю, дац максимум од себе и шицко робиц з Богом, дзелїц єдни з другима свойо дари, бо так указуєме и любов ґу Богови – гварел о. Шанта. На концу Служби Божей, на котрей було красне число школярох шицких возростох и велїх родичох, парох о. Малацко благословел, пошвецел школски ташки, як и шицких присутних. По Служби, Каритасово волонтере за шицких пририхтали ошвиженє и закуску. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРИ КОНЦУ ЖАТВА СЛУНЕЧНЇКУ У КОЦУРСКИМ ХОТАРЕ

СУХЕ ЗАРНО, И ПРОСЕКОВО УРОЖАЇ

Дзекуюци вигодней хвилї, слунечнїки швидко дозрели и стредком авґуста дочекали свойо перши одкоси, а просекови урожай два тони по гольту. Парасти нє задовольни зоз цену, а три одкупни места понукаю 30 динари по кили слунечнїку, з урахованим ПДВ, з тим же то лєм авансна цена

Пишe:

Танита ХОДАК

е раз кед уж ко сид ба слу неч нї ку у ко цур ским хо та ре лєм цо нє за кон че на, мож вид зиц як ше то та кул ту ра ука за ла у се зо ни хто ра уж по ма ли за на ми – урожаї та ки яки су од при ли ки и оче ко ва ни. На тих про сто рох то го ро ку єст досц слу неч нї ку, може буц нє знач но ве цей як вло нї, з огля дом же ше па ра сти, по при нє за о би ход ней ку ку ри ци и за то ту кул ту ру од лу чую, вше ча сте й ше ке ру ю ци жи то. Гоч ше плановало же косидба будзе тирвац голєм до половки септембра, слунечнїки якошик одразу дозрели и шицки поверхносци були порихтани за косидбу. Як дознаваме зоз одкупних местох, тото мушела спричинїц даяка хорота, бо цалком нєзвичайне же слунечнїки так швидко дозрею, и же маю таку абнормално нїзку влагу, яку було видно на тогорочним одкупу у валалє. ЗРОДЗЕЛО ПОДОБНО ЯК ВЛОНЇ Попри спомнутих причинох хтори уплївовали на квалитет зарна, од парастох и зоз одкупних местох дознаваме же косидба слунечнїку того року принєсла просеково урожаї два тони по гольту. – Я кошел слунечнїк у хотаре, та сом обачел же урожаї були дакус менши як звичайно, алє нє вельо, поведзме дас 1015 одсто менши як прешлих рокох. У векшини случайох обезпечени шицки аґротехнїчни мири, штучни гной ше руцело, садзенє, паранє, пирсканє поробене, а мал сом седем гольти под слунечнїком – бешедує параст Владимир Тимко. Медзитим, єст и подлєйши урожаї, на поверхносцох дзе слунечнїки повалял витор, хтори и влонї правел чко-

ди по хотаре, як и на поверхносцох хтори залапела даяка хорота, о чим шведочи коцурски параст Янко Ґайдош. – Мал сом коло 20 гольти слунечнїку того року. Подруцели даєдни гибриди за хтори сом ше нє наздавал. Запровадзена шицка аґротехнїка, окрем защити од хороти, алє випатра же и то будзем мушиц робиц, бо було досц охорени калапи, од пламенячи, лєбо уж даякей другей хороти хтору могло видзиц и на стеблу. Вельо ше прето розтресало, зарно нє мало гектолитерску чежину, а и урожай прето бул менши, коло 20 метери по гольту – гвари Янко. НЄЗАОБИХОДНА ОПЦИЯ

Кед у питаню цена, шицки три одкупни места понукаю 30 динари по кили слунечнїку, зоз урахованим ПДВ, и то лєм авансна цена, а конєчна будзе позната док ше увидзи же за яку цену ше одлуча олєярнї хтори слунечнїк буду далєй одкупйовац и прерабяц. Кеди то будзе нїхто нє зна, як цо ше нє зна и прецо ше на цену так длуго муши чекац, кед цена олєю од скорей формована. Можлїве же то будзе до початку октобра, а и же ше розцагнє до половки того мешаца. Вшелїяк, парасти зоз цену нє задовольни, и оглядаюци ше на прешли роки, коментарую же ше ю з рока на рок зменшує, а укладаня оставаю исти. – Влонї зме до стали 45 динари, тераз є Коцурци ше поносую на слунечнїк, 30, а 15 динари по кили менєй у кишенки, алє ше ґу ньому и врацаю то 40 одсто туньши слунечнїк як влонї.

12 РУСКЕ СЛОВО

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ЕКОНОМИЯ Ище кед будзе даяка доплата, та озда будзе 40 динари по кили. З другого боку, цена олєю як и репроматерия лу и укла да нь ох, оста ла иста, так же з тим зме нє задовольни анї кус – поно сує ше Владимир. Таке становиско дзелї и Янко: – Зоз цену нє можеме буц задовольни, нїяк, спатраюци гевтот рок, и даскельо роки назадок, того року цена вшелїяк нє одвитуюца, попри тим же и урожай нє даяки. Медзитим, у нашей польопривреди нє знам цо ше з тих звичайних културох може даяк окреме виплациц,

ОДКУП Слунечнїк ше того року одкупйовало у роботней єдинки „Либела продукт” зоз Змаєва, землєдїлскей задруґи „Класка” и маґацину подприємства „Фарм кооп” зоз Србобрану, зоз найвецей 9 одсто влаги и 2 одсто нєчистоти Гоч косидбу претарговали и дижджи, нє ридко одкупйовани слунечнїк мал менєй як 9 одсто влаги, та аж и менєй як 5 одсто влаги, цо окреме мало.

алє ше за слунечнїк одлучуєм пре плодошор, динамику роботи, пре даяки свой план. Праве тоти технїчни ствари одлучую же би ше слунечнїк з рока на рок нашол у хотаре коло валалу. Же го ище длуго будзе, прешвечени и Коцурец Силве стер Мезеи, хтори на 20 гольтох под слунечнїком тиж мал коло 20 метери по гольту у про секу. – Пирскал сом глїбински и процив цирку, алє ми урожаї були про секово. Бешедує ше же су од 15 до 23 метери, та я задовольни, гоч би могло буц лєпше. Алє, цо буд земе друге сад зиц кед нє слу неч нїк? Ка ждо го ро ку ше поно суєме, алє вше ше за ньго одлучиме – толкує Силве стер.■ 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ИСКУСТВА ЗОЗ ДЮРДЬОВА

ВЧАСНИ БОСТАН ШЕ НАЙБАРЖЕЙ ВИПЛАЦИ

У дюрдьовским хотаре того року було приблїжно исто бостану як и прешлих рокох. Даєдни парасти хтори даскельо роки нє мали бостан, ше врацели ґу тей продукциї, медзитим, поверхносци под тоту културу значнєйше нє пременєни Парасти у Дюрдьове углавним маю од єдного до три ланци бостану, на хтори хвиля вигодно дїйствовала, односно пре векши паданя нє требало хасновац залївни системи. Фаховци гваря же кажди рок иншаки, як з аспекту заробку, так и по урожаю, а продукция под такволанима тунелами, хтора найдрагша, и того року принєсла найвецей заробку продуковательом. Проблем у пласману зоз хторим ше парасти стретаю каждого року то, увоз велького количиства ґереґох. Медзитим, того року могло обачиц же увозни ґереґи нє було тельо як влонї, та продуковательом було кус лєгчейше попредац перши урожай. Перши ґереґи були по 40 динари, алє, як и кажого року, тота цена тирвала лєм даскельо днї, по хторей предавали лєм дзепоєдни парасти хторим род сцигнул на початку сезони, кед понукнуце було ище вше мале. У Дюрдьове нєт анї приблїжно бостану як у прешлосци, а у валалє ше, окрем домашнїх продуковательох, збера и гевти з околних местох и ширше, дзе ше потераз бостан нє продуковало, лєбо го було барз мало. То досц вплївовало на пласман дюрдьовского бостану, бо ше число накупцох з боку зменшало, а одкупйовало ше и вельо менши количества. Накупци хтори одкупйовали бостан на тони, того року найбаржей куповали

од 300 по 500 килограми. За традицийни способ продукциї „под мотику“, того року ше одлучели лєм даскелї парасти, а така продукция, гоч є єдноставнєйша, дава урожай вельо познєйше, кед цена вельо менша, понукнуце вельке, а купци засицени. Дярдьовчань Влада Гарди ше одлучел за продукцию под тунелами и зоз пресаду на фолию, а на своїм полю, хторе ше находзи коло драги Нови Сад–Зренянин попредал скоро шицок бостан. Того року нє робел директну шатву, та предаванє закончел ище початком прешлого мешаца. – Почало зме предавац ище 10. юлия, а закончели зме 5 авґуста. Того року було кус менєй ґереґи, алє були векши. Влонї були драгши, алє нам просек чежини бул од 7 по 10 килограми, а того року були чежки од 10 по 15 килограми. Перши ґереґи сом попредал по 35 динари, алє тота цена уж ютредзень спадла – гвари Влада Гарди. Гоч у нас купци найвецей глєдаю вельки ґереґи, Гарди гвари же того року було купцох хтори глєдали и дакус менши плоди. Ґереґи на велько були 8 до 10 динари, на мало од 15 до 20 динари, а ґенерално патрено у одношеню на други польопривредни култури, продукция бо стану под тунелами ше того року релативно добре виплацела. Михаил Рамач

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПСИХОЛОҐОВЕ СЕРБИЇ О РЕФОРМИ ОБРАЗОВАНЯ И ВИРОНАУКИ

З ЕЛАНОМ, АЛЄ ПОМАЛИ И НЄЕФИКАСНО Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

Психолоґове Сербиї заключели же ше реформу образованя запровадзовало помали и нєефикасно, гоч ше пред 15 роками почало з вельким еланом. Цо ше дотика виронауки у школи, наставнїки зоз других предметох нє за єй утаргованє, алє су за повязованє змистох вирскей настави зоз змистами зоз других предметох

а округлим столє „Образованє у Сербиї – 15 роки после”, на тогорочним, 64. сходзе психолоґох Сербиї, водитель др Иван Єркович сумировал же, по його думаню, болоньска реформа у нас, у сущносци, нє запровадзена. У тим смислу о образованю бешедовали и други учашнїки. Розвойни психолоґ др Ружица Росандич гварела же ше треба огляднуц назадок же чом пременки на лєпше спомалшени и нєефикасни. – Участвовала сом 2001. року у запровадзованю реформи, алє ме по слали до пензиї и марґинализовали – гварела др Ро сандич. – Теди, по сле дружтвених пременкох, почало ше з вельким еланом, алє ше вистало по сле двох рокох. Потим, 2007. року ше зявює апел про -

ЗА РЕЗУЛТАТИ РЕФОРМИ ТРЕБА 25 РОКИ Психолоґом у Сербиї колеґове зоз Финскей пренєсли свойо искуства у реформи образованя и гварели же треба же би прешло 25 роки же би ше дацо сущно, реформски пременєло. Тельо часу треба же би прешло же би законска реґулатива префункционовала на потребни способ и же би ше пременєло дзепоєдних людзох – та вец мож очековац же и реформи зажию.

14 РУСКЕ СЛОВО

свитним власцом у Сербиї и указує на проблеми. Було зауваги же реформа надрилєна од горе, же то цошка цо приходзи зоз Заходу. Сцела сом представиц добри искуства зоз Финскей, алє ми нє дали анї бешедовац. Єст одупераня, єст и фаховцох хтори маю иншаки идеї, гамую процес и кладу чутки до колєсох – надпомла др Ро сандич. СТАРЕ НЄ ВАЖИ, А НОВЕ НЄ ФУНКЦИОНУЄ Участвуюци на округлим столє, др Тинде Ковач Церович спозорела на зявенє же кед ше инсталує новосц до велькей системи, то длуго тирва и резултати такой нє видно. Случує ше же ше после даскельо рокох ситуация и проблем пременя и так ше обезвредзи тото цо ше пред тим зробело. – Так ше нам случело же зме копировали дзепоєдни искуства зоз Австриї и Нємецкей, а у мед зичаше Нємецка то уж одруцела як нєфункционалне – виприповедала Ковач Церович. – Єст и „дзири”, наприклад, кед ше зменюю министрове про свити, кед стара систе9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ма нє важи, а нова ище нє пре функционовала. Ґу тому мож додац и нови податки же, спрам анкети „Спутнїк думаня”, чийо резултати обявени початком септембра, векшина Италиянох (64 одсто), Французох (63 одсто) и Нємцох (54 одсто) нє задовольни зоз систему основного и штреднього образованя у своїх жемох. У Берлину аж 74 одсто випитанїкох нє задовольни зоз систему образованя. По словох др Драґици Павлович Бабич, ми маме ище вше традицийне наставнїцке оценьованє и попри раформских намирох, а у тим важне и як нас други видза и дзе нам место. – Перши резултати Медзинародней програми процени школярских посцигнуцох (ПИСА) и виглєдованя у орґанизациї ОЕЦД у нашей образовней системи маме 2004. року, цо у нашей явносци нє дочекане як цошка позитивне – гварела Павлович Бабич. – Медзитим, екстерна евалуация, думанє звонка о нашей образовней системи нам потребне. Наприклад, було єдно виглєдованє 2012. року, хторе ше одношело на ґенерацию хтора прешла одредзени реформи, а хтора мала приблїжни резултати як и ґенерация три роки пред тим, односно хтора нє була под уплївом реформох як ґенерация хтора випитана 2012. року. Маме емпирийни податок о тим яки зме и то треба мац у оглядзе. Ми маме менши, релативно изоловани реформи. Нє направени даяки векши реформски крочай – заключела др Драґица Павлович Бабич, виглєдовач на Институту за психолоґию Филозофского факултета у Беоґрадзе, анґажована на проєктох зоз психолоґиї образованя и занята на месце националного координатора за Медзинародну програму процени школярских посцигнуцох. ВИРСКА НАСТАВА КЛЮЧНО ЗАВИШИ ОД ВИРОУЧИТЕЛЯ Маюци у огляд зе искуства колеґох, як и свойо власни, психолоґ у Ґимназиї у Беоґрад зе Виктор Вицанович гварел же виронаука у школи у домену вирских заєднїцох и Церквох и вони треба же би евалуовали ре зултати, обєктивно и самокритично. – По моїх искуствох, одкеди уведзена виронаука до настави у образованю, през мою школу прешло коло дзешец вироучительох – виприповедал Вицанович. – Медзи нїма були одлични вироучителє, алє нажаль, и подли, хтори би 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

НЄЗДРАВА РЕЛИҐИЙНОСЦ – ЖИВОТНА ПРАЖНЇНА З нагоди 14. медзихристиянского симпозиюма православних и католїцких теолоґох о реевангелизациї християнских заєднїцох у Европи, концом авґуста у Греческей, папа Франциско поручел же потребни нови драги, креативни методи и присподобена бешеда у реевангелизациї. Тиж, и екуменски патриярх Вартоломей бешедовал о общей дехристиянизациї Европи у хторей ше прилапює нови теориї и обичаї хтори процивни Божому закону и нєздраву релиґийносц, хтори нє можу пополнїц животну пражнїну.

ше нє требали занїмац зоз тоту роботу, бо су за ню нє компетентни. Мож повесц же у евалуациї ефектох вирскей настави у першим планє наставнїк вирскей настави. Од нього завиши презентация змистох, комуникация зоз школярами и успих увод зеня школярох до нового швета роздумованя и справованя, цо релиґия представя сама по себе. Вицанович сумировал упечатки и других про свитних роботнїкох о виронауки по сле вецейрочних искуствох у школскей системи: – Нє чул сом же даєден наставнїк за утаргованє виронауки у школи, алє було думаня же дванац роки виучованя (осем роки у основней школи и штири роки у штреднєй школи) берз вельо и нєпотребне. Було и коментари же змист вирскей настави треба повязовац зоз змистами других предметох (историю, язиком и другима). Особ но бим пре комен та ро вал же остава питанє же чи вирска настава уплївова ла на воспитанє младих, на формо ва нє до зре тих ста но ви скох, а окреме на розвиванє релиґийней, предуховеней свидомо сци младих – заключел психолоґ Виктор Вицанович. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ШКОЛСКИ РОК ПОЧАЛ У ОБРАЗОВНО У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЙ БИ ВАМ ШКОЛА БУЛА РА ДОСЦ У Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, 1. септембра бул перши наставни дзень у наступаюцим 2016/17. школским року, за 534ерих школярох. Директорка Школи Хелена Пашо Павлович окреме привитала наймладших школярох першей класи Основней школи хторих у двох оддзелєньох єст 43-йо, а хтори спочатку, у мешацох кед ше нє топи, наставу буду мац у школским будинку Замок. – Поцешени зме же будзеце нашо школяре и жичим вам же бисце добре напредовали и же би вам школа була радосц, а нє терха – визначела директорка Пашо Павлович, хтора поволала и присутних родичох першокласнїкох же би активно сотрудзовали на добро їх дзецох. Директорка Пашо Павловичова у школским голу главного будинку Школи привитала и 67 школярох першей класи котрих у Ґимназиї у

У Школи „Петро Кузмяк” того школского року 534-ро школяре

оддзелєню по руски єст 13, у оддзелєню по сербски 25 школярох, а на напряму Туристични технїчар 29 школярох. Шицких других школярох у їх учальньох привитали учителє и оддзе-

лєнски старшинове дзе достали и розпорядок годзинох, а до Школи „Петро Кузмяк” у наступаюцим школским року буду ходзиц 534-ро школяре, од того 302-йо у Основней и 232 у Штреднєй школи. М. Афич

У ДЮРДЬОВЕ

ФОРМОВАНЕ РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ другей класи шпивали и рецитовали на сербским и з єдней меншей часци на руским язику. До першей класи уписани 51 школяр, цо за штернац менєй як прешлого року. До руского оддзелєня уписани седмеро школяре. – За школу значне же би ше отрима ло кон ти ну и тет обра зо ва ня на руским язику, бо ю Национални со вит Ру на цох прето и прегла шел од окрем ней знач но сци. Ру ски язик ше промовує през активно сци школярох у школи, пред ста ви у котрих участвую и виУ руским оддзелєню седмеро школяре

По сле дворочней паузи у дюрдьовскей Основ ней школи „Йован Йованович Змай”, попри двох сербских, формоване и руске оддзелєнє. У голу основней школи першокла снї кох при ви та ла ди ректор ка школи Мария Тртич. Пририхтана кратка програма у котрей школяре

16 РУСКЕ СЛОВО

борней настави, одно сно факултативного ученя язика – гварела Мария Тртич, директорка школи. – Наша школа двоязична и, на щесце, того року руске оддзелєнє оформене. Барз добре же би дзеци знали же су Руснаци, же ше маю право образовац на руским, мацеринским язику, и маю нагоду розвивац свой идентитет – гварела учителька Мелания Саламун. Мали оддзелєня маю предносц, бо вецей уваги мож пошвециц каждому школярови окреме. Як препоручую фаховци, алє и учителька, ученє язика би нє требало буц лєм у школских лавкох и школским дворе, алє и дома, бо ше го теди лєгчейше, лєпше и швидше звлада. Вона на вецей заводи мала искуства учиц дзеци котри вообще нє знали бешедовац по руски. С. С. 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ВОСПИТНИХ УСТАНОВОХ

УТВЕРДЗЕНИ ПРОГРАМИ ТОГОРОЧНЕЙ „ЧЕРВЕНЕЙ РУЖИ”

У КОЦУРЕ

У ПЕРШЕЙ КЛАСИ ПО РУСКИ ЛЄМ ПЕЦЕРО У Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре, школски рок почал роботно, алє школяре часу пренашли и за забаву. Штварток, 1. септембра рано ше школяре после длугого лєтнього розпусту ознова врацели до школских лавкох, а свой перши школски дзвончкок того року у Коцуре причекали штерацецеро школяре, од хторих пецеро буду слухац наставу на руским язику.

помали уходзели до своїх учальньох, а на концу учительки преволали и першоклашнїкох. Наймладших школярох родичи припровадзели аж по школски лавки. Учителька Славка Хромиш вєдно зоз родичами привитала пецерих школярох руского оддзелєня, док дзеци у сербских оддзелєньох буду учиц учительки Єлена Буила и Мария Роквич-Мудри. Першого дня у школи школяре ше лєм

Школярох привитала директорка Школи Славица Байор

После школского дзвончка, школярох на уходзе до школи привитала директорка Школи Славица Байор. – Мили школяре, жадам вам щешлїви нови школски рок! Вельо успиху у тим року, добри оцени, вельо доброго розположеня. Жадам най ше дружиме, и най го крашнє препровадзиме – гварела директорка Байор, а потим школяре 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

упознавали зоз учительку, и медзи собу, та було часу и за друженє, а уж пошвидко вєдно буду учиц букви и числа. Школяре свойо флуоресцентни брушлїки достали, а полицийна патрола баржей контролує драги при одходу до школи и зоз школи. З тей нагоди на драгох обновена и горизонтална сиґнализация. Т. Х.

МУЗИЧНО-ТАНЄЧНИ ЗМИСТИ НА НОВЕЙ ЛОКАЦИЇ Тогорочни 55. Фестивал рускей култури „Червена ружа“, хтори мал буц отримани концом юния, а преложени є пре нєсподзивану шмерц Юлияна Рамача Чаму, будзе отримани 1. и 2. октобра у Спортскей гали у Руским Керестуре. Понеже по Фестивал остало менєй як мешац, того тижня на Програмским одборе конєчно потвердзени шицки програми и їх термини, та озбильни проби можу почац. Понеже єдна часц змистох – Привредни саям и Спортски бависка отримани у першобутним термину, перши викенд у октобру буду отримани културноуметнїцки програми. Фестивал „Червена ружа“ почнє на соботу, 1. октобра, на 16 годзин кеди у голу Спортскей гали будзе отворена вистава авторки Андєлки Античевич зоз Беркасова, а на 16,30 годзин почнє музично-танєчна манифестация „Червене пупче“. На „Пупчу“ того року буду виведзени 10 нови композициї за дзеци и коло 10 точки хтори виведу дзецински ансамбли з наших местох. Як и звичайно, после програми за дзеци будзе орґанизовани диско. Исти вечар, од 20 годзин публика годна, после рокох паузи, ознова уживац у „Одгукох ровнїни“, на хторих свойо активносци през рок годни представиц културно-уметнїцки, културно-просвитни дружтва и доми култури, а наступ того року наявел и музични ансамбл зоз Попраду зоз Словацкей, утвердзели орґанизаторе. Нєдзельова програма, 2. октобра, почнє на 17 годзин зоз змагательну часцу у хторей ше за кошарку червених ружох и дзивоцку ладу буду змагац 10 дзивки, а за чобольов троме леґинє. У ревиялней часци будзе отримани мини-концерт на хторим буду виведзени композициї зоз компакт диску „Лєм єден погляд“ Златка Русковския. Шветочни концерт, на хторим традицийно наступаю найквалитетнєйши ансамбли, почнє на 20 годзин. Понеже ше Фестивал перши раз отримує у Спортскей гали, пред тим формована комисия за технїчни питаня обишла простор дзе будзе програма и заключела же простор акустично потрима музичну програму. Ґу тому, на трибинох будзе места за аж 560 патрачох, гварели орґанизаторе. С. Надь

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ДЗЕВЯТИ ФЕСТИВАЛ ,,МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ”

ЗМАГАЛИ ШЕ ДЗЕВЕЦ ОРКЕСТРИ По оцени фахового жирия, оркестер Руского културного центру Нови Сад у конкуренциї вельких оркестрох (вецей як шейсц членох) достал награду, у конкуренциї малих оркестрох (до шейсц членох) награду достал оркестер КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова, а по думаню жирия найлєпшу композоцию мал тамбурови оркестер КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова зоз солистку Тамару Салаґ. Публика тиж зоз своїма гласами вибрала найлєпши оркестер по єй смаку, а то бул домашнї КПД „Дюра Киш” зоз Шиду

зевяти фестивал тамбурових и народних оркестрох „Мелодиї Руского двору” отримани прешлей соботи у порти Лєтнєй владическей резиденциї, а змагали ше дзевец оркестри зоз КУД-ох з наших местох. Фестивал отворени з композицию „Моя заградка” автора Славка Загорянския зоз Шиду у вивод зеню Младшей мишаней шпивацкей ґрупи КПД „Дюра Киш”. На самим початку змагателє и публика з минуту цихосци дали почесц умартим, визначному композиторови Юлиянови Рамачови Чамови з Руского Керестура и Васильови Мудриови, учительови и писательови зоз Шиду. Як на початку здогаднуте, пред дзевец роками порушани фестивал, а инициятор бул Ярослав СаНовосадянє найлєпши у конкуренциї вельких оркестрох бол, Шидян по походзеню, и Руска Матка, як и КПД „Дюра Киш”, а потим Фестивал познє- положенє манифестациї од значеня за город и отворел йше вошол до календара фестивалох од националного урядово фестивал. значеня зоз потримовку Националного совиту Руснацох. УЧАСТВОВАЛИ ВЕКШИ Шицких на початку привитал Славко Рац, предсидатеИ МЕНШИ ОРКЕСТРИ ль Нацоналного совиту Руснацох, хтори наглашел же Фестивал рошнє з рока на рок праве як и лоза коло лєтПерши пред публику вишли госци зоз Петровцох зоз нєй бини и же чуваюци свой язик и културу маме цо зохабиц будуцим ґенерацийом. Вон здогаднул же нарок Републики Горватскей, оркестер КУД „Яким Гарди” зоз буд зе ювилей- Петровцох. Виведли композоциї „Придз пред сушеда” и ни, дзешати фе- „Дунаю рико” у виводзеню Михайла Голика и Анї Гайстивал хтори дук и инструменталом „Як ше то случело”. Уметнїцки будзе ище удат- руководитель Желько Костельник. А вец наступел тамнєйши як того- бурови оркестер КУД „Тарас Швеченко” зоз Дюрдьова. рочни. Шицких „У калїновим лєше” шпивала Уна Молнар и „Червени у мено локал- чижмочки” Тамара Салаґ, як и венчик руских шпиванней самоуправи кох. Уметнїцки руководитель Михал Лїкар. Дланї публики добре зограл оркестер домашнїх КПД привитал Ромко Папуґа, начал- „Дюра Киш” з инструменталну композоцию „Карчмарнїк Општинскей ко, дай нам вина” и шпиванками „Щесце” и „Як вода в управи, хтори поточку” у виводзеню Андєли Добраш. Уметнїцки рукогварел же ло- водитель Драґан Макивич. Потим пред публику вишол и кална самоупра- Народни оркестер КУД „Тарас Шевченко”, а композива потримала цию „Блукал я уж велї роки” одшпивал Константин ЧорФестивал хтори даш, а „Я до лєса желєного нє пойдзем” Марко Радиод шлїдуюцого шич. Виведзени и венчик руских народних шпивакох, а року будзе мац уметнїцки руководитель Срдян Цуцич.

18 РУСКЕ СЛОВО

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА Удатни наступ мал и орке стер Руского културного центру з Нового Саду. Шпиванки „Нє мам анї гласу” и „Червена ружа трояка” одшпивала Катарина Кочиш. Инструментал бул зоз карпатско-рускима мотивами. Руководитель орке стра Мирко Пап, а тиж и Горватске КУД зоз Шиду. Вони виведли шпиванки „Чия то заградка” и „Войводянє”, а шпивала Славица Живкович. Уметнїцки руководитель Златко Чо сич. КУД „Петро Кузмяк” зоз Нового Орахова виведол композицииї „Пошол би я до вас” и „Грайце, гудаци грайце” шпивали Владимир и Борис Маґоч и инструментал „Гей, пайташочко моя”. Уметнїцки руководитель Борис Маґоч. Потим ше зоз шпиванку и музику представели и Дом култури з Руского Кере стура з инструменталним венчиком руских шпиванкох. Шпиванку „Ве села дзивка” шпивала Йована Ноґавица, а шпиванку „Чайки” Кристина Афич. Руководитель орке стра Сашо Па лєнкаш. На концу ше Петровски дует: пред ставел и орке стер Михайло Голик и Аня Гайдук КУД „Жатва” зоз Коцура. Вони виведли шпиваки „Дармо, Яничку, дармо” и „Дунай, Дунай” у виводзеню Танити Ходак. Тиж виведли и инструментал венчик руских писньох, а уметнїцки руководитель бул Любомир Сакач Андрий.

Златко Манько уручує награду Дюрдьовчаньом

ГОСЦИ НА ФЕСТИВАЛЄ Змаганє оркестрох провадзели Славко Рац, предсидатель Националного совиту Руснацох, Йовґен Мудри, заменїк предсидателя НС, Желько Ковач, предсидатель Вивершного орґану НС, як и дзепоєдни члени НС. Медзи госцами були и Олена Папуґа, народна посланїца у Народней Скупштини Републики Сербиї, Серґей Тамаш, помоцнїк покраїнского секретара за привреду и туризем, Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи, нашо священїки и други насампредз о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, хторому орґанизаторе Фестивала КПД „Дюра Киш” окреме подзековни на помоци.

Преґун похвалєл квалитетни интерпретациї и же дзепоєдни композициї, як цо зробели Ново садянє, збогаУ РЕВИЯЛНЕЙ ЧАСЦИ ТАМБУРАШЕ цели з новима аранжманами. ЗОЗ ШАШИНЦОХ И того року награда „Еуґен Сабол Ґена” малюнки зоз подобовей колониї „Руски двор”, а Новосадяном малюПокля фахови жири у со ставе Мирко Преґун, предсинок придал о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан датель жирия и членїци Геленка Гарвильчак и Ивана сримски. Новоораховчаньом награду придал о. ВладиМацко одлучовали хто найлєпши, а публика уруцовала мир Еделински Миколка, парох з Беркасова, а представсвойо гласацки лїстки до шкатули, у ревиялней часци нїкови Тамбурового оркестра КУД „Тарас Шевченко” наступел тамбурови орке стер „Да не умре тамбура” зоз награду придал Златко Манько, предсидатель КПД Шашинцох, хтори ше представели зоз познатима на„Дюра Киш”. Домашнїм зоз КПД „Дюра Киш” награду роднима композициями зоз Войводини и Сриму. З нєпридал Мирон Джуджар, подпредсидатль спомнутого сцерпеньом ше чекало резултати гласаня, а предсидатеДружтва. Потим наградзени оркестри виведли на концу ль фахового Фестивала по єдну композицию и так ше одпитали по .жирия Мирко шлїдуюци ювилейни, дзешати Фестивал на идуци рок. Отримац Фе ЕТНО ВИСТАВА стивал и того року помогли Оп Пред початком фестивала у церковней порти штина Шид, Наотворена етно-вистава штандох здруженя женох ци о нал ни со вит „Радосц” з Бачинцох, „Бикичанки” з Бикичу, Руснацох, Покра„Жридло” з Беркасова, потим жени зоз КПД „Дю- їнски секретарият ра Киш”, а штанд мала и малженска пара Миря- за кул ту ру, Кул на и Борислав Барна зоз Шиду. Вони представели тур но-обра зов ни ручни роботи и стародавни єдла и лакотки. Пу- центер и други.■ блика могла поопатрац и купиц и виданя НВУ „Руске слово”, хторе тиж мало свой штанд. Владимир Дїтко 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК ФАХОВО ПРАКСИ БАРЗ ПОМАГАЮ

ДИЗАЙН ПЕРШИ ПРИЦАГНЄ УВАГУ Терезия Катона зоз Руского Керестура закончела Ґрафичне инженєрство и дизайн на Факултету Технїчних наукох у Новим Садзе. Катонова участвовала на велїх конкурсох, а єй робота замеркована. Єден од найпопуларнєйших сайтох за дизайн амбалажи и етикетох „Packaging of the world” обявел єй дизайн етикети за мед того року

оби у новосадскей дизайн аґенциї у ПопАрт студию як графични дизайнер, цо подрозумює здумованє и дизайн лоґоа и амбалажи, корпоративного идентитету (дизайн меморандума, визит карти, коверти), преломи кнїжкох, робота зоз илустрациями. Терезия ше за дизайн почала интересовац у штвартим року ґимназиї и теди пренашла напрям хтори могол єй любов ґу рисованю прилагодзиц потребом тарґовищу. ‒ Перше роботне место ми праве у дизайн аґенциї у хторей тераз робим, алє робиц сом почала два роки пред тим. Як и шицки хтори починаю робиц у тим фаху, сцела сом випробовац як ше знаходзим у роботи, у пракси, так же сом почала робиц як фриленс дизайнер за особи хтори познам, а тиж и за клиєнтох хторих сом нашла прейґ Интернету.

– Участвовала сом на вецей розличних конкурсох, єден зоз УСПИХ ПРОВАДЗИ ВРЕДНИХ успишних то студентски конкурс за У РОБОТИ найлєпши лоґо (2014. року) дзе сом достала перше место. Тиж так, Катонова инспирацию за роботу награду сом достала и на конкурсу находзи на рижних местох, а часто за найлєпши дизайн амбалажи за провадзи и сайти хтори водзаци по Карибик – пицу у Новим Садзе питаню дизайн стандардох, єдни з (2013), до 10 найлєпших сцигла сом нїх то „The Dieline”, „Smashing magazine”, „Artstation”, „Awwwards”. з помоцу гласаня, а медзи три найлєпши места зоз гласом жирия. Дизайн етикети за мед сом робела у рамикох моєй фирми у маю того року, бо клиєнт дал скоро подполну шлєбоду цо ше дотика креативносци и идейох, могла сом ше у цалком препущиц мрийом. Як резултат настала етикета за хтору зме подумали же би могла буц компетентна и модерна и по шветових дизайн стандардох. Прето сом роботу послала єдному зоз найпопурарнєйших сайтох за Илустрация за „Smashing magazine” дизайн амбалажи и етикетох

20 РУСКЕ СЛОВО

„Packaging of the world”. После того як обявели мою роботу на своїм сайту, достала сом лєм ище єдно потвердзенє жe сoм нє погришела у вибору занїманя. У „Smashing magazine” хтори важи за єден зоз популарних сайтох у обласци дизайна и програмованя, 2014. року обявени Терезийов календар, тот маґазин кажди мешац обявює коло 15 найлєпши дизайни календарoх зоз цалого швета.

ЄДЕН ДИЗАЙН ПОЛЄПШУЄ ДРУГИ Од Терезиї дознаваме же робота напарта теди кед ше приблїжи хвилька же ю треба закончиц (deadline). – Роботу ше намагам охабиц на роботи, алє часто ми ше случує же ми у думкох останю проєкти хтори треба докончиц. Мам позитивних колеґох на хторих можем вше раховац, так же вец стрес и други почежкосци лєгчейше подношим. Реализация проєкту завиши од самого проєкту, алє и од инспирациї, вимоги клиєнта и огранїченосци закончуюцого датума. 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

МОЗАЇК – Од дизайна завиши кельо ми треба часу за реализацию, дзекеди то єден дзень, дзекеди вецей, а дизайнованє мойого персоналного лоґоа тирвало штири роки. На роботи углавном мам активни штири до шейсц проєкти. Скорей сом нє могла задумац же бим робела вецей як єден дизайн у исти час, у тей хвильки мушим припознац же ми таки способ и баржей одвитує, понеже кед за одредзени дизайн нє мам инспирацию, єдноставно ше преруцим на дацо друге. Дизайн як фах барз специфични прето же го нє мож научиц у правим смислу того слова. Вшелїяк же ше муша знац даяки основни принципи и правила.

АКТИВНОСЦИ МЛАДИХ У ДЮРДЬОВE

АЛОХА, АЛОХА НА ДЮРДЬОВСКИХ ГАВАЙОХ

Гаваї парти того року орґанизовани пияти раз, отримани є вовторок, 30. авґуста, у просторийох дюрдьовского КУД-а. Найвекшу потримовку и надалєй маю од Управного одбору Дружтва, котри потримує їх активносци през цали рок

www.popwebdesign.net – Пририхтованя за друкованє, ученє програмох, основи комбинованя фарбох и фонтох, та аж и психолоґия чловека, односно способ його роздумованя же би ше му зоз дизайном прицагла увага и же би запаметал одредзени бренд, то тоти основи хторе сом добре научела на факултету. Же би ше шицки тоти правила могли успишно применьовац, потребне вельо пракси. Тиж вельо помагаю фахово пракси у фирмох, я була на пракси и у новосадских фирмох, а тиж и у Нємецкей. Шицко тото уплївовало же бим розвила способносци тимскей роботи, научела прилапйовац критики и совити и у каждим смислу ше усовершела. ■ Цецилия Надь 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

есели амбиєнт и рижнофарбови квеца на шицки боки у просторийох дюрдьовского Дружтва и того року дочекали нащивительох Гаваї партия. На уходзе за добри привит, як и на правих Гавайох започал з оквицованьом госцох зоз ланцущком зоз квеца, а тиж ше могли послужиц и зоз лепезами за розхладзованє. За памятку на тоту журку мали нагоду сликовац ше на интересантним паноу, а требало лєм вохпац главу до нього. Шицки тоти весели деталї млади обдумую, ручно правя и меняю каждого року же би кажда журка була иновативна и интересантна. – Други раз сом на Гаваї партию. Барз ми ше пачи атмосфера, музика и дружтво на журки. Барз ме асоцира на лєто и морйо. Пачи ми ше же шицко веселе и цифроване и же ше ораґизаторе каждого року намагаю направиц дацо нове. Же журка будзе отримана и того року, чула сом од товаришки з Дюрдьова и вообще сом ше нє обавала присц ознова – гварела Марияна Венчельовски з Ветернику. Журку нащивели и нашо млади з Руского Керестура, котри ше швидко зложели и до Дюрдьова пришли на комбию. – И прешлих рокох сом чула за тоту журку од младих у Керестуре, алє тераз сом пришла першираз. Розпуст, та маме шлєбодного часу. Пачи ми ше же иснує тема, же ше велї нащивителє облєкли на тоту тему, же єст коктели и же орґанизаторе направели интересантни лепези – толкує Дорис Бучко з Руского Керестура. Кед ше приходзи з далєка и на транспортней превозки, дахто муши буц анґажовани за воженє, того вечара то бул Дионизий котри першираз мал нагоду нащивиц Дюрдьов. – За тоту журку сом того року першираз чул. Кед би ше журка баржей рекламовала и кед би ше орґанизовало превозку по Дюрдьов з Керестура, а карта би нє була драга, верим же би ше швидко наполнєло автобус з тима котри жадаю присц на журку – гварел Дионизий Малацко з Руского Керестура. Просториї у дюрдьовским Дружтве поставаю цесни, бо єст вше вецей нащивительох, а орґанизаторе уж бешедовали о тим же би було добре кед би журку орґанизовали на отвореним, бо тота часц рока таке дошлєбодзує. – Зложни зме и уж добре орґанизовани, алє младши би ше требали вецей уключиц же би ше научели орґанизовац, теди бизме мали и нашлїднїкох, а то значне – гварела Оля Балїнт водзаци орґанизатор тогорочней журки котра задовольна зоз журку и цалу орґанизацию. Млади Дюрдьовчанє од початку рока отримали даскелї креативни роботнї, котри без претаргнуца орґанизую шести рок за шором, а на жиму планую орґанизовац Литературни вечар младих. Активносци и фотоґрафиї зоз шицких акивносцох можеце опатриц на ФБ профилу КУД „Тарас Шевченко” Дюрдьов. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЯКИМ ПАПУҐА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ГАРМОНИКАШ, ФЕРКО, МАЙСТОР, ЛЄБО РИБАР...

Пише: Любомир ДУДАШ

Наисце щесце кед у Руским Керестуре дакого найдзеце лєм по мену и презвиску з особней карти. У валалє ше муши знац кус вецей. А найсц Якима Папуґу, того хторого вам треба, нє лєгко. Розлични числа телефонох маю голєм пейцме у валалє. Алє, кед знаце же є гармоникаш, же го старши знаю як Дїда Ферка, други як Кичка, треци як рибара, штварти як гевтого цо грає на свадзбох и вешельох... Е, то уж инше. Я мал щесца, нашол сом го

Яким у улоги дїда Ферка, на параду, слизи и шмих...

22 РУСКЕ СЛОВО

ким Папуґа родом з Нового Орахова, но ма вецей стажу и живота у Руским Керестуре. А пришол до ньго, гвари, барз давно... – Окрем скорейших нащивох родзини, до Керестура сом пришол седемдзешат другого, прешлого вику... До ґимназиї, нашей, рускей и єдиней. Случело ше од теди тельо того же ше анї попаметац нє да, алє сом ту и остал, ту ше оженєл зоз Славку, Цаю, як ю други познаю. Ту ше народзел син Златко, уж є и сам свой чловек – почина Яким бешеду. По сле штреднєй, кере стурскей ґимназиї Кимо єден час робел у Орахо-

ве, а потим вше ридше. У валалє нашол тото цо му треба, себе блїзких, дружтво, приятельох... – Потим сом робел як орґанизатор продукциї меблю, а вец ище на сто местох, а можебуц и на вецей – нє може без франти Кимо Папуґа. – Мойо остали у Орахове, родичи и оцов брат зоз фамелию. Старша шестра ше одала до Нового Саду, младша до Тополї, и живот кончел свойо. Мойо з Керестура пошли до Нового Орахова, а я ше, як упрекосц, врацел назад до нашого валалу, мнє окреме милого, и вше милшого. РИБА ОДО МНЄ СТРАХУ НЄ МА Кимо, лєбо Кичко, „лапени” у валалє на єдним закрицу, дзе зоз Салетом Чизмаром Русом, блїзким приятельом и вредним сотруднїком у каждей роботи, на вецей як 30 у хладку, меняли лати и череп, у ствари, 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ цале закрице. Одмалючка є научени же ше од нїякей роботи нє шме бац, а кажда ма буц добре поробена, и лєм так як треба. Од дїда муляра научел єдно, од оца друге, од других треце, а шицко заокружел на найвекшей шветовей бази – на интернету. Знаня ше назберало, та тераз, з векшу лєбо меншу помоцу, нєт цо нє зна оправиц, справиц, збудовац, ришиц влагу лєбо цале закрице, обисце зредзиц так же аж. Кед треба, од фундаментох по закрице, шицко Кичко може и зна и як гваря „ключ до рукох”. Твердзи же тот хто сце, вше и шицко може научиц. – Робел сом шицко цо ше могло и дало робиц, грал сом зоз ораховскима гудацми, и у валалє зоз „Ґовльовима”, и „Кирдовима”, з „Идеалами”, „Кодонами”, и дзе ґод лєм требало. Други то роки були, алє нїґда нє було чежко, озда и живот бул шицким комотнєйши , та и гудацом – памета Кимо. Та заш лєм, гвари, и тераз памета же три свадзби у трох дньох за шором було наисце барз вельо, аж и за младосц. – Грал сом, наисце, анї сам нє знам дзе шицко нє – ширцом Войводини. Грал сом у Мадярох, Сербох, Руснацох и Словацох, вшадзи и наисце вшадзи... Но, паметам и тото як сом млоду провадзел од... споза беґелю, та аж по бензинску пумпу. Далєй би у валалє, а пешо, анї нє могло, а гармоника по ставала вше чежша и чежша... Паметам и тото же нїґда и нїґдзе нє помагало скарженє, алє власни пальци и дзека. И нє ганьба нє знац, ганьба ше нє опитац старшому, лєбо тому цо зна лєпше – трима наш собешеднїк. Роками Кимо бул и спортски рибар, а тераз гвари, лєм карту плаци. – Цо, повесц, риба уж длугши час одо мнє страху нє ма, нє старчим на беґель. А було ме и на сцени, и у театре, уж досц давно, (остатнїраз озда теди кед рускокерестурска школа славела ювилей). Знам же мож шицко постарчиц, лєм ше треба знац зорґанизовац, а я якош нїґда нє мам досц часу, вше ми хиби ище дакус... А кед слово о Дїдови Феркови, мало єден челєднїк пре мнє нє „витарґовал”. Я му, так зоз франти, твердзел му же ше збунєл, же я нє Дїдо Ферко, а вон ше зоз своїма ставел, и до звади дошло... Як ше шицко закончело, добре же и нє знам – гвари Кимо у франти. ДЇДО ФЕРКО – ТО НАШ ЖИВОТ Дїдо Ферко народзени скоро случайно, осемд зе шатих ро кох пре шло го ви ку. Старши є и од наших фе стивалох монодрами, а и сам є цала, цалючка монодра9. СЕПТЕМБЕР 2016.

На свадзбох и вешельох Яким (у штредку) роками грал на гармоники

ма – на параду, слизи и на шмих. – Нїґда сом Дїда Ферка нє хасновал за дньову политику, анї пре чийшик хасен. Вон остал людзом на вешелє, радосц и „шкрабанє и там дзе нє швербело”. Наисце зме ше нашли и я, и Славко Орос, новинар нашей редакциї у Телевизиї Войводина. И цо повесц, Ферко добре запаметана улога у моїм живоце, а, якош го лєгко було бавиц. На концу, то наш живот, таки яки є, патрени зоз гоч котрого боку. У нїм и зґода и нєзґода, и бриґа и вешелє, и плач и шмих. Кичко вше бул розположени, лєбо сам направел добру атмосферу, вше за шмих и музику, вше за даяку франту. Скоро же є исти як и Дїдо Ферко. Питанє лєм цо вон за майстор бул окрем фиґльованя... – Огляднуц ше нє чежко, кед маш памятки и приятельох. Сцишнє це лєм и у гарлу и души кед похопиш же мед зи нами нєт Мижа Микиту, Йолета, Любу Микиту Чеду, Цикия, Чаму и других милих... Но, гвари Кичко, и за таки хвильки єст красни ноти. – Котуля нас тот живот кадзи сце и може, а мнє важне и найважнєйше лєм буц вше у складу зоз мацеру природу, слунком котре нам дава шицко цо маме, приятелями зоз шицких бокох... И каждому патриц просто до оч. Главу и нє мам прецо хиляц, нї пред ким – гвари Кичко, и Дїдо Ферко и майстор Яким Папуґа, єден зоз найвитирвалших рускокерестурских гармоникашох и езермайстрох котри ше нїда, алє нїґда, нє заганьбели за тото цо поробели.■

Памятка на днї у керестурскей ґимназиї и интернату

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З АЛЕКСАНДРОМ СУБОТИНОМ, ПАСТОРОМ ЄВАНГЕЛСКЕЙ ЦЕРКВИ У КОЦУРЕ

ВШАДЗИ УТКАЛ И ЧАСЦ СЕБЕ Пише: Танита ХОДАК

Нєт того хто у Коцуре нє позна Александра, Сашу Суботина. Познати є по тим же ше безрезервно заклада за лєпши стан ромскей заєднїци, и же помага шицким тим хторим помоц барз потребна. Чежке дзецинство и худоба, наведли пастора же би на своєй животней драги поглєдал духовну и материялну охрану

лександар Суботин у Коцуре жиє зоз супругу и двоїма дзецми, у красним, скромним обисцу, хторе з векшей часци служи и за богослуженя Євангелскей церкви у Коцуре. Вон источасно лаицки пастор тей церкви хтора зазберує коло сто парохиянох, ромскей, алє и других националносцох. Попри церкви, зоз гуманитарну роботу ше занїма од младосци, так же познати слова: гладного накармиц, смиядного напоїц, худобного облєчиц, а хорого нащивиц – слова хтори, як вон гвари, основа и його дїлованя алє и порушуюца моц. Сашу нє гласкал живот, та озда прето и помага другим. – Нє мал сом щешлїве дзецинство, як цо мали други дзеци, и вчас сом скоштовал биду. Нє мал сом анї 11 роки, а уж сом навелько робел на полю, и роками служел зоз дїдом у Кирила Пляскача у нашей улїци. Од Кирила сом вельо научел, вон ми бул як други оцец, упатрал сом ше на ньго. Нє мал сом нагоду ходзиц до стреднєй школи, та сом свой час препровадзовал у церкви – гвари Саша, а потим потолковал же одкаль така повязаносц зоз церкву и зоз Богом. – Одроснул сом з бабу и дїдом, бо ми ше родичи розишли. Моя шестра жила у оца, та зме ше часто нє стретали, гоч зме були єдно на друге навязани. У церкви ми гварели же лєм най ше модлїм и верим же ше дацо случи. Я у молитвох жадал ознова буц зоз мою шестру, и обецал самому себе же кед ше тота молитва зисци, будзем служиц и помагац цали свой живот. Так и було. Моя шестра вше частейше могла присц до мнє, и я до нєй,

24 РУСКЕ СЛОВО

мали зме нагоду зблїжиц ше. Теди сом пошол до церкви, одлучни же будзем помагац тому кому то потребне – гвари Александар. ТЕРАЗ УЖ ВИДНО РЕЗУЛТАТИ Кед пред вецей як дзешец роками починал з гуманитарну роботу, Александар нє мал вельо цо понукнуц людзом у потреби. Зоз супругу Даниелу мали ринґишпил з хторим ходзели по вашарох. Уж теди, од того дакус цо зарабяли, видвойовали часц за худобних. – Мали зме малу трамболину, и конїки. Нє раз зме заробене дали худобним. Часто ґу нам приходзели ромски дзеци вожиц ше, а нє мали пенєжи, та ше лєм припатрали на конїки. Жаль нам було, та зме их пущали най ше вожа задармо. Вецей раз зме мали щесца, и зарабяли вецей як тоти цо мали вельки ринґишпили. Нїґда нє забудзем кед сом єдного рана на вашаре у Пиньвиц остатнї динар дал старей и хорей жени най ше нає. Паметам же зме того пополадня барз вельо заробели, и я бул прешвечени же то нє случайно – гвари Саша. Материялни стан и едукация ромскей заєднїци у валалє пред двацец, двацец пейц роками була досц подла, а найвекши проблем Ромох у валалє було нє прилапйованє особного националного идентитету. Тот проблем их и нєшка мучи. Роми нє сцели буц Роми. Саша видзел же муши цошка зробиц. 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Бул сом на велїх семинарох и учел о тим як треба робиц зоз Ромами и як их повязац зоз церкву. Там ше моя жажда за служеньом ещи баржей „розбовчала”. Думам же прето Бог благословел мою роботу, на концу, и мой живот. Тото прецо ше цешим то факт же кед сом починал свою „мисию”, ромски дзеци нє барз ходзели до штреднїх школох, та анї основну школу велї нє закончели. Нєшка цалком иншак, и скоро шицки дзеци у основней школи. Од кеди робим зоз Ромами, маме вецей як 50 особи закончели вечаршу школу, и здобули основне образованє – задовольни Суботин. ПОТРИМОВКА ЗОЗ ИНОЖЕМСТВА Попри гуманитарней орґанизациї Табита, хтора му на самим початку вельо помогла, и рижних других орґанизацийох ширцом швета, Саша цалком случайно ступел до контакту зоз волонтерами зоз Голандиї, хтори вельо помогли ромскей заєднїци у Коцуре, алє и велїм другим. – На семинару у Фекетичу сом упознал єдного пастора хтори ме упознал зоз Рию Вонсбехер, хтору нєшка любим як власну мацер. Вельо ми помогла. Ступели зме до контакту зоз волонтерами зоз городу Лирдам, хтори у Коцуре барз вельо поробели. Жадали вибудовац вельку церкву, алє я бул задовольни з малу церквочку у хторей зме нєшка, а остаток пенєжу сом предложел же би ше подзелєло худобним. Од теди, по нєшка, до Коцура сцигли камиони полни з облєчивом, опрему за школи и шпиталї, єдзеня, а на даскельо заводи волонтере з Голандиї у Коцуре мали роботни акциї. Нєпреривно сотрудзуєме и дзень-нєшка, а Голяндянє маю ещи вельо плани за нас – гвари Саша. На Євангелску церкву у Коцуре ше дакеди подозриво патрело, окреме дзевед зешатих рокох прешлого вику. Нєшка то нє так, а вельки заслуги за тото ма Саша Суботин. – То и велька одвичательносц. Я ше любим старац о дзецох, у нїх якош и себе видзим, и нє сцем же би нє мали дзецинство. Им потребна любов, хтошка хто их будзе розумиц и помагац им, унапрямовац их. А кед

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

Александер (у штредку) роками сотрудзує з Голанянами

МАМ ПОТРИМОВКУ Саша толкує же гуманитарна робота нє лєгка и чловек ше єй муши подполно пошвециц. – Случело ше же сом уж сцел и охабиц шицко тото цо робим, окреме пре здрав ствени проблеми, алє и прето же сом уж покус вистал. А вец ше случи же ше зявя даяки проєкти на хторих сом одвше сцел робиц, и я ознова достанєм моци влапиц ше до нїх. Вельку потримовку мам и од своєй фамелиї, и гоч сом мал нагоду пойсц до иножемства робиц зоз Ромами, моя фамелия и я на таке ещи нє порихтани – гвари Саша.

слово о одроснутих, ту єст и тих хтори розчаровани. Я верим же кажде хто сце буц християн, мушиш пременїц свой способ живота. Нє може жиц у бруду, запущени, муши ушориц свойо околїско, и буц достойни чловек, а велїм ше то нє пачи – гвари Саша. Лєм гарсточка люд зох зна же, окрем фамелийом, Саша помогол и велїм установом у Коцуре, у тим цо им було потребне. Вон гвари же тота його помоц, и помоц люд зох хтори тиж помогли, буд зе велька потримовка, мотивация люд зом же би нє ста ли у ме сце, алє крочели да лєй.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. септембра занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. септембра занавше ме зохабел мой супруг, зоз котрим зме пожили 64 роки заєднїцкого живота

ЮЛИЯН БЕЛАК (1934–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом найкрасши памятки на це буду чувац син Юлин зоз Славку и дзивчатми Саню и Олю и син Славко зоз Олю и синами Андрейом и Даряном Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Мойому братови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Мойому братови

ЮЛИЯН БЕЛАК (1934–2016) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ньго будзе чувац його супруга Ганя Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше два жалосни роки як нас зохабела наша мила супруга и мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше два жалосни роки як нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

ЮЛИНОВИ БЕЛАКОВИ (1934–2016) ЮЛИНОВИ БЕЛАКОВИ з Руского Керестура ҐЕНА ТИРКАЙЛА ҐЕНА ТИРКАЙЛА (1934–2016) Найкрасши памятки и красни (1953–2014) (1953–2014) з Руского Керестура хвильки на це будзем чувац з Руского Керестура з Руского Керестура Красни памятки и красни хвиль- Твоя шестра Фемка зоз синами БоОжалосцени супруг Янко и син Ожалосцена дзивка Таня, жец ки на це будзем чувац. яном и Мирославом, нєвесту Злат- Мирослав Борис и унука Алися Твоя шестра Амалка зоз фаме- ку и унуками Милицу и Надю Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! лию СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СЛАВИЦА ҐАЙДОШ (1977–2013) з Коцура Уж три роки як ши пошла, а нє врацела ши ше дому... Три боляци роки. А я це зоз слизами чекам най ше врациш дому... Днї вше чежши и чежши без тебе, твоя радосц и твой ошмих пошол до вичносци, мойо белави очи пошли далєко, у моїм шерцу занавше буду отворени док ше нє стретню зоз тобу, будзеш зо мну док и я свойо нє заврем до дому далєкого. Ожалосцена мац Мария

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СЛАВИЦА ҐАЙДОШ (1977–2013) з Коцура Шестро моя, чежки тоти роки без тебе... Вичносц ми це вжала, а я нє можем прилапиц же то так. Наша гвизда була гевта цо найяснєйше швицела, а тераз остала гвизда най за мнє швици ещи вецей, бо моя гвизда тераз ти... Барз ми хибиш, ти за мнє будзеш стално ту, та кельо ґод вичносц була далєка, и гоч як да ме болї, док я ту, и ти будзеш, занавше. Шестра Мирела зоз фамелию

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. авґуста прешли 11 роки як Дня 11. септембра наполня ше 40 ше до вичносци преселєл наш ми- роки як ше до наруча Мацери Боли супруг, тато и дїдо жей преселєл наш мили синочок и брат

МИРОН МАЛАЦКО МИРКО МАЛАЦКО (1943–2005) з Руского Керестура (1970–1976) Їх любов и доброту у своїх шерцох ноша супруга и мама Мария, син и брат Павле зоз супругу Люпку и дзецми Ана-Марию и Мирком Спочивайце у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. мая 2016. року наДня 14. септембра 2016. року полнєли ше єденац смутни наполня ше три смутни роки роки як вецей нє з нами як вецей нє з нами

АМАЛИЯ МАЛАЦКО ЛЮБОМИР МАЛАЦКО (1931–2013) з Руского Керестура (1930–2005)

Мили нашо, ваша любов, вашо старанє о шицких нас и шицко вашо занавше останє у наших шерцох Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На своїх милих родичох

ДАНИЛ (1908–1989)

МУНКАЧИ

МАҐДАЛЕНА (1910–1996)

з Дюрьдова З любову и почитованьом памятку на Вас чуваю Михайло, Нада, Марияна, Влада, Александер и Михайло

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. септембра наполнєл ше рок як вецей нє з нами

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як нас занавше зохабел супруг, оцец, швекор и дїдо

Памятку на тебе навики будзе чувац супруга Мелания Джуджар, дзивка Вирка и жец Душко Най спочива у мире Божим!

МИРОНЬ КОСТЕЛНИК (1925–2015) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю його наймилши Вичная му памят!

ЙОАКИМ ДЖУДЖАР (1944–2015) Красни памятки на ньго чуваю супруга Гелена, дзивка Терезка зоз супругом Михалом, син Кимо зоз супругу Йоланду и унучата Мижо, Тамара, Дарио и Йован Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. септембра наполнєли ше штири жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили син и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. септембра 2016. року, наполнї ше рок як нас зохабел наш мили син, супруг, оцец, швекор и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. септембра наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец

СТАНИСЛАВ ДЖУДЖАР (1935–2016) з Руского Керестура

ЙОВҐЕН ФЕЙСА (1946–2015) з Коцура

ВЛАДИМИР ДЖУДЖАР (1957–2012) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац мац Мелания Джуджарова, шестра Вирка и Душко Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. септембра 2016. року наполнєли ше 22 роки як нас занавше зохабел наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. септембра 2016. року наполнєли ше пейц жалосни роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЮЛИЯН НАДЬ – НАДЬОРДЬОВ ЮЛИЯН БУЧКО (1948–2011) (1969–1994) з Руского Керестура з Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваю мац, Памятку на ньго чуваю його наймилши оцец и брат зоз супругу и дзецми Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. септембра 2016. року наполня ше 11 роки як нас занавше зохабела мила мац

Твоя любов и доброта навики будзе медзи нами и занавше останєш у наших шерцох и каждодньових молитвох. У смутку за тобу оставаю мац Мария, супруга Зденка, дзивка Вероника, син Ивица, жец Бранко, нєвеста Милкица и унучата: Николина, Антоний и Лука Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. септембра наполня ше штири роки, а 18. децембра ше тиж наполня штири роки як ше преселєли до вичносци

ЮЛИН ПАШО МАРИЯ ПАШО (1929–2012) народзена Винаї (1928–2012) з Руского Керестура Красни памятки на нїх чуваю брат Славо, андя Мария и їх фамелия Най спочиваю у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ИРИНА ПАПУҐА (1920–2005) з Руского Керестура Днї преходза, а спомин остава. Памятку на вас чуваю син Яким и жец Янко Джуджаров Спочивайце у мире Божим!

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2081_05 НС_Нови_Сад_Десанке_Максимович”, у улїци Любици Раваси 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 2570/22 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 27

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим ше утвердзує же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазинованє фляшох зоз амонияком поверхносци П у рамику иснуюцого привредного комплекса” у улїци Приморска число 92, на катастерскей парцели число 10238, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад, ношителя проєкта KOTEKS VISCOFAN DOO Нови Сад, улїца Приморска число 92 Ношитель проєкта KOTEKS VISCOFAN DOO Нови Сад, улїца Приморска число 92 поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазинованє фляшох зоз амонияком поверхносци П у рамику иснуюцого привредного комплекса” у улїци Приморска число 92, на катастерскей парцели число 10238, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку Городска управа за защиту животного штредку дня 6. септембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-496/16 з хторим ше утвердзує же за предметни проєкт нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта KOTEKS VISCOFAN DOO Нови Сад, улїца Приморска число 92 за одлучованє о потреби

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи o Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта „TELENOR” D.O.O. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Лиман 2”, у улїци Велька Петровича число 10, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3782, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 10. октобер 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 11. октобра 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

28 РУСКЕ СЛОВО

преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазинованє фляшох зоз амонияком поверхносци П у рамику иснуюцого привредного комплекса” у улїци Приморска число 92, на катастерскей парцели число 10238, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт „Обєкт за маґазинованє фляшох зоз амонияком поверхносци П у рамику иснуюцого привредного комплекса” у улїци Приморска число 92, на катастерскей парцели число 10238, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад, ношителя проєкта KOTEKS VISCOFAN DOO Нови Сад, улїца Приморска число 92 нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Ношитель проєкта ше обовязує же проєкт виведзе на способ описани у Вимоги и же обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, на способ описани у прилогу вимоги – точки 4. „Опис мирох хтори предвидзели з цильом зопераня, зменшаня лєбо одклоньованє каждого значного чкодлївих вплївох”.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта KOTEKS VISCOFAN DOO Нови Сад, улїца Приморска число 92 поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазинованє фляшох зоз амонияком поверхносци П у рамику иснуюцого привредного комплекса” у улїци Приморска число 92, на катастерскей парцели число 10238, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Слана бара”. У зоз законом предписаним термину нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Локация и намена проєкта у складзе зоз Локацийскима условиями ROP-ND-13684-LOCH-2/2016 од

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи o Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о

13. юлия 2016. року хтори видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Зоз увидом до документациї хтора доручена ґу вимоги, по запровадзеним поступку, розпатраня вимоги, тот орґан утвердзел же предметни проєкт находзи под точку 5., подточка 6. Маґазинованє амонияку, Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок (“С.Г. РС” число 114/08. Зоз проєктом у рамику иснуюцого комплекса предвидзени вибудов маґазину велькосци 3х2,35 м (7,05 м2) за змесценє два батериї челїчних фляшох зоз чечним амонияком под прициском (6+7=13 фляша по 41 кґ (79л) односно вкупно 533 кґ (1027л)) и убудов нукашнїх инсталацийох. З оглядом же зоз проєктом предвидзено маґазионованє чечного амонияку у гляшох за потреби онбезпечованя продукцийного погона (линия за екструдиранє) а маюци у оглядзе способ, капацитет и локацию маґазинованя , як и то же зоз применованьом мирох защити животного штредку хтори предвидзени у прилогу вимоги – точка 4, будзе обезпечени предписани квалитет жиотного штредку, утвердзене же нє потребни виробок вплїву проєкта на животни штредок. Кед ношитель проєкта поступи ус кладзе зоз условиями хтори утведрзени зоз точку 2. диспозитива того Ришеня, под час порядней роботи проєкта, нє зявя ше неґативни ефекти хтори би значнєйше вплївовали на животни штредок. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня доставаня ришеня, прейґ того орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, прейґ того орґану.

преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2380_01 НС_Нови_Сад_Детелинара”, Храм Народзеня Святого Хрестителя, у улїци Корнелия Станковича, на катастерскей парцели число 5462/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 10. октобер 2016. року.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” у улїци Народного фронта число 65 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/6 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 5. септембер 2016. року принєсла ришенє число VI-501-536/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Но-

У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 11. октобра 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 год зин.

вого Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НСУ170/НСЛ170-НСНАРОДНОГО ФРОНТА” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” у улїци Народного фронта число65 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/6 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” у улїци Народного фронта число 65 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/6 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” у улїци Народного фронта число65 у Новим Садзе, на катастерскей

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” у улїци Булевар Цара Лазара 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3931/26, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 11. юлия 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-494/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt –baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” у улїци Булевар Цара Лазара 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3931/26, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” у улїци Булевар Цара Лазара 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число

3931/26, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” у улїци Булевар Цара Лазара 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3931/26, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE и єдносекторна система за GSM 900. Будзе ше хасновац антенаК742266 за закриванє GSM 900 и LTE системи а антена типа К742236 за системи DCS 1800 и LTE. Плановани азимути антенох виноша 30 ступнї, 140 ступнї и 300 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 0+2+0, за DCS 1800 2+2+2, за UMTS 2+2+2, а за LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Иво Андрич” и МЗ „7. юлий”. U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Скупштину бивательох будинку, зоз Нового Саду, улїца Булевар Цара Лазара 81 и „Vip Mobile” doo, Младежских бриґадох 21, Беоґрад, Информацию о локациї за парцелу число 3931/26 и К.О. Нови Сад II, хтору виробела Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-318/16 од 29. 06. 2016. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2039_02 НС_Нови_Сад_Йована_Дучича” число ЕМ-2015-388/SO од 25. януара 2016. рокйу хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” число ЕМ-2016-128/SO од 11. мая 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї НС2034_01 НС_Булевар_Цара_Лазара” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицки три сектори за обсяги.

парцели число 3930/6 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєктом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 1800, UMTS и LTE. Три антени типа К80010510 будзе ше хасновац за закриванє обсягу GSM 1800 и LTE а три антени типа К 742215 буду ше хасновац за закриванє UMTS обсягу. Плановани азимути антоног виноша 0 ступнї, 160 ступнї и 270 ступнї, ресепктивно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 1800 2+2+2, за систему UMTS 3+3+3 а за систему LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Острово”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Скупштину бивательох у улїци Народного фронта 65, Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад и Информацию о локациї, число V-353-419/16 од 9. авґуста 2016. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” число звиту 1705/16-171PO хтору виробела акредитована Лаборатория Института Ватроґаз. Базна станїца мобилней телефониї „НСУ170/НСЛ170-НС-НАРОДНОГО ФРОНТА” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицких секторох и за шицки обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na ìvotni {tredok, a maxci u oglydze è predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i moè mac zna~nwj{i vpl<v na ìvotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el è potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, predpisane è zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw è potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok, nadpatraxci or}an moè odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (viraèni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti ìvotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga è ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob è medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac è za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 29

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария”, Площа Мариї Трандафил число 7 на катастерскей парцели число 9686/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. авґуста 2016. року принєсла ришенє число VI-501-476/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя прокєта „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „„НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария”, Площа Мариї Трандафил число 7 на катастерскей парцели число 9686/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Поприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O.

30 РУСКЕ СЛОВО

зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария”, Площа Мариї Трандафил число 7 на катастерскей парцели число 9686/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєктом планована реконтрукция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM1800, UMTS и LTE. По єдна антена типа К742236 будзе ше хасновац за закриванє UMTS обсягу. Плановани азимути антенох виноша 20 ступнї, 140 ступнї и 240 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 1800 2+2+2, за систему UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 22. авґуст 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 23. авґуста 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-476/16 од 23. авґуст 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария”, Площа Мариї Трандафил число 7 на катастерскей парцели число 9686/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, число VI-501476/16 од 1. авґуста 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-476/16 од 30. авґуста 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-98/16 од 28. марца 2016. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2062_05 НС_Нови_Сад_Лиман_1” Ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2062_05 НС_Нови_Сад_Лиман_1” у улїци Велька Петровича 10, на катастерскей парцели число 3782 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. авґуста 2016. року принєсла ришенє число VI-501-477/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя прокєта „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – НС2062_05 НС_Нови_Сад_Лиман_1” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС2062_05 НС_Нови_Сад_Лиман_1” у улїци Велька Петровича 10, на катастерскей парцели число 3782 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

.Проєктом предвидзена реконтрукция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. У каждим секторе постави ше по єдна панел антена типа К742236 продукователя Kathrein за закриванє у обсягох DCS 1800, UMTS и LTE. Плановани азимути антенох виноша 30 ступнї, 150 ступнї и 260 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему DCS 2+2+2, за UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 22. авґуст 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 23. авґуста 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-477/16 од 23. авґуст 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2062_05 НС_Нови_Сад_Лиман_1” у улїци Велька Петровича 10, на катастерскей парцели число 3782 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, число VI-501-477/16 од 1. авґуста 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-477/16 од 30. авґуста 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-50177/16 од 14. марца 2016. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя. .

9. СЕПТЕМБЕР 2016.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” Ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” у улїци Площа Нєзнаного Юнака 4-6, на катастерскей парцели число 139/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 5. септембра 2016. року принєсла ришенє число VI-501-377/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя прокєта „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” у улїци Площа Нєзнаного Юнака 4-6, на катастерскей парцели число 139/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** ПРЕДАВАМ буково древо у палетох. Цена двох кубикох 6 500 динари. Привожим и на адресу. Древо мож опатриц на адреси Народного фронта 55, а обявиц ше на телефон 064/26-83862.

ОБГРУНТОВАНЄ

Поприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” у улїци Площа Нєзнаного Юнака 4-6, на катастерскей парцели число 139/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєктом предвидзена реконтрукция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. Антени типа К742236 продукователя Kathrein будзе ше хасновац за закриванє обсягох DCS 1800 и LTE, а антени типа К742215 продукователя Kathrein будзе ше хасновац за закриванє UMTS системи. Плановани азимути антенох виноша 55 ступнї, 160 ступнї и 240 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему DCS 2+2+2, за UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 18. юлия 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 19. юлия 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-377/16 од 13. юлия 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2038_01 НС_Площа_Нєзнаного_Юнака” у улїци Площа Нєзнаного Юнака 4-6, на катастерскей парцели число 139/2 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношитель Проєкта „VIP MOBILE”, D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, число VI-501377/16 од 24. юния 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-377/16 од 5. септембер 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-76/16 од 14. марца 2016. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА БАЧКА ТОПОЛЯ– МАЛИ ИДЬОШ–ВЕРБАС–БЕЧЕЙ

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ИСКРА КИКСЛА НА СТАРТУ

ДЕРБИ КОЛА ДОСТАЛИ ДОМАШНЇ

ФК „Томиславци” – ФК „Искра” 2:0 (2:0)

Томиславци: стадион ФК „Томиславци”. Патрачох: коло 100 ИСКРА: Стойнич, Кудєрски, Живкович, Дрляча, Мусич, Ваяґич, Малацко, Иван, Николич, Дамян Ґубаш и Сердар. До бависка вошли: Чурґуз, Ери, Дамир Ґубаш. Нова сезона у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей за Коцурцох почала внєдзелю, 4. септембра, а фодбалере Искри такой на старту нєсподзивано направели кикс, понеже страцели од домашнїх у Томиславцох зоз 2:0. У першим колу Искра госцовала на терену на яким ище нє бавели у своєй историї фодбалу. Бавяче и тренер Зоран Ґолубович очековали побиду, но указало ше же их у першим колу привитала искусна екипа котра зоз добрим бависком, алє и очиглядну потримовку главного судиї на барз подлим терену, победзела зоз 2:0. Першу нагоду за ґол мала Искра, алє Сердарово бице зоз шлєбодного бица застановела греда. Бависко ше одвивало

углавним на стредку терену на котрим судия домашнєй екипи дошлєбодзел же би бавели надосц аґресивно и нєспортски, а з другого боку, Искрово бавяче аж и за найменши старт доставали жовти картон. Фодбалере зоз екипи Томиславци зоз єдиней правей нагоди дали ґол, а тот ґол яґда шокировал Искрових бавячох, котри нїяк нє могли дойсц до свойого бависка. Нєодлуга после першого ґолу, досудзени пенал за домашнїх котри и вихасновали, та ше зоз резултатом 2:0 пошло на одпочивок. У другим полчаше Искрово бавяче ше дакус зобудзели и мали инциятиву и даскельо добри нагоди, а найлєшпу мал Ваяґич котри после корнеру з главу ище раз потрафел греду. Змаганє означело и два червени картони. Єден за Искру, а єден за Томиславци. Червени картон, односно, два жовти картони достал Милош Чурґуз зоз Искри. У шлїдуюцим колу Искра на домашнїм терену привита екипу Шлєбода зоз Старей Моравици. З. Колєсар

ШК „ОМЛА ДИНЄЦ”

КОЦУРЦИ БАВЕЛИ НЄРИШЕНО

ШК „Омладинєц” – ШК „Пензионер” (Суботица) 3:3 За Омладинєц на тим змаганю наступели Карло Бала, Ґоран Попович, Споменко Павичевич, Стеван Перич, Любомир Турович и Миряна Шолая. По сле того змаганя одбавени и турнир у швидкоцагаюцим шаху на котрим участвовали 10 бавяче, а перше место завжал Ґоран Попович, друге Иван Седлак, а треци Лабуд Щепанович. У шлїдуюцим колу Омладинєц будзе госцовац у Приґревици дзе го привита истоменова екипа. З. Колєсар

32 РУСКЕ СЛОВО

ФК “Младосц” (Нови Сад) – ФK “Бачка 1923” 3:0 (1:0) Нови Сад: стадион ФК “Младосц”, патрачох 100. Змаганє судзел судия Самац (Футоґ). Жовти картони у екипи Бачкей достали: Маркович, Курушич и Матич. БАЧКА: Калайджич, Янкович, Маркович, Курушич, Павлов, Пантич, Тривунович, Рац, Матич, Балоґ, Данґубич У 3. колє новосадскей лиґи ФК „Бачка“ внєдзелю у Новим Садзе страцела од Младосци з З:0. Бачка бавела у стандардней постави, алє у дербию трецого кола то нє барз помогло. Екипа Младосци була добре порихтана и мотивована з побиду. Фодбалером Бачки ше удало зачувац свой ґол по 33. минуту кед домашнїм досудзени пенал. Домашнї вихасновали бице з єденац метерох и пошли на одпочивок з ґолом предносци. Бависко у другим полчаше предлужене у истим темпу. О лєм даскельо минути у другим полчаше домашнї обезпечели побиду. Першу нагоду вихасновали у 47. минути кед дали други ґол, а пейц минути познєйше и треци. После побидох зашором фодбалере Бачки одбавели вельо слабше як потераз и нє удало им ше одупрец екипи Младосци, хтора у другим почаше мала вельо добри шанси. Други два ґоли Младосц дала после бица з корнеру. У шлїдуюцим колє Бачка бави процив ТСК з Темерину. М. Рамач

ПОЧАЛА ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА У ШАХУ

ДВА ПОБИДИ И ТРИ РЕМИЇ ШК „Русин” – ШК „Сивац” 3,5 : 2,5

После слабшого початку, керестурски шахисти у предлуженю почали бавиц лєпше и зазначели побиду зоз конєчним резултатом 3,5:2,5. За ШК „Русин” побиди уписали Мирко Афич и Иван Пап, док нєришено зоз своїма процивнїками бавели Звонко Медєши, Михайло Венчельовски и Янко Катрина, а поражени бул Дюра Венчельовски. За нашо новини, предсидатель и бавяч ШК „Русин”, Михайло Венчельовски виявел: „Барз сом задовольни зоз нєшкайшим змаганьом, понеже зме нєшка бавели без трох стандардних бавячох, хтори нє могли наступиц пре приватни причи-

ни. Тота сезона добре идзе, гоч хиби часу бавячи, та мало єст часу и за тренинґи. У нашей лиґи наступаю вєдно осем клуби, а после нєшкайшей побиди забераме пияте место, и тим сом задовольни, понеже то перша сезона як шаховски клуб наступа од пвторного формованя, и же шицки бавяче зоз Керестура. Тиж, зоз тей нагоди управа Клуба барз дзекує Любомирови Хомовому, хтори зоз вецей нагодох финансийно потримал Клуб.” Треба визначиц же ШК „Русин” од свойого повторного формованя нє достал анї єден динар, анї од Општини, анї од Месней заєднїци, зоз чим терашнї резултати добиваю на чежини. Я. Хома 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

РУСИНОВ ПЕРШИ БОД ФК „Русин” – ФК „ЖАК” (Зомбор) 2:2 (1:2)

Руски Керестур: Стадион ФК „Русин”, патрачох 200. Судия: Девич (Б. Паланка). Ґоли за Русин дали: Д. Гарди 7, Я. Кулич у 50. минути. Жовти картони при Русиновцох: Голик, Ивич и Орсаґ. Червени картони: Смиляновски 60’ ЖАК, Пап 85’ Русин РУСИН: Ж. Орос, Ивич, Голик (Орсаґ), Барна, Кончар, Павлович, Б. Орос, Будински (Пап), Дюканович, Кулич, Гарди (Грнчяр) Аж у трецим колє нового першенства Ру син за значел пер ши бод. Екипа ЖАК-а зоз Зомбора моцна екипа. Моцни су и по фодбалским знаню, а и физично були моцнєйши од Русиновцох. Окреме то могло видзиц при їх охрани. Чежко було тих ви со ких ба вя чох над скочиц. Заш лєм ше, то удало Денисови Гардийови. Вон по сле корнера з лївого боку одлично скочел и зоз главу поцильовал ґол. Теди навияче Русина ду-

мали же то буд зе „лєгко” зоз ЖАКом. Мед зитим, зоз контрох, ЖАК винашол слабо сци Русиновей охрани и по сле шлєбодного бица центер галф зоз главу звладал ґолмана Оро са. По сле єдней другей контри ЖАК дал и други ґол. Глїбинска лабда, Жа ко ва „сед мич ка” ви би ла са ма опрез ґолмана Русина и то було 2:1 за ЖАК.

ПРИЯТЕЛЬСКЕ ЗМАГАНЄ ВЕТЕРАНОХ ФК „Русин” – ФК „Рад” (Беоґрад) 3:3 (2:1)

Ветеранє Русина (на слики) бавели реми зоз нєкомплетну екипу ветеранох Рада зоз Беоґраду. Ґоли за „желєних” дали: Кочиш, М. Штранґар, и Саянкович. Бавело ше 2х30’, суд зел судия Чапко, а треци полчас того стретнуца бул, заш лєм, найинтересантнєйши.

Други полчас Русин почал навальовац, шоровали ше добри бица и Русин вировнал у 50’. Дюканович ше прешейтал през охрану го сцох, звалєли го, алє лабда пришла до Янка Кулича, котри майсторски поцильовал ґол. По конєц змаганя Русин нападал на го сцов ґол, алє ре зултат по конєц остал нєришени. На концу дацо о главному судийови. „Хлапец” ше такой на початку змаганя „страцел” и вец ишол зоз гришки до гришки. Указал вкупно 9 жовти картони, два червени и направел нервозу на терену и на ре зервних лавочкох обидвох екипох. Русинова публика котра ше ознова назберала у красним чишлє, на концу змаганя привитала фодбалерох Русина. На шлїдуюцу нєд зелю, 11. септембра, Русин буд зе бавиц у Бачким Бре стов цу, а зма га нє БСК–Ру син почнє на 16 год зин. В. Сеґеди

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ”

КАРПАТИ НАЙЛЄПШИ У МАЛИМ ФОДБАЛУ „3 НА 3” У рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” у Руским Керестуре всоботу, 3. септембра, отримани турнир у малим фодбалу „3 на 3”. Змаганє отримане у керестурскей спортско-школскей гали, а за участвованє ше приявели пейц екипи зоз наших местох. Треба надпомнуц же мали фодбал „3 на 3” отримани по першираз, а на инициятиву нових людзох у Управним одбору Змаганя почали на 9 годзин, а бавело ше по бод системи, кажде зоз каждим. У екипох було по трох бавячох на терену, а двоме на лавки за вименки. Бавело ше на кошаркашким терену, два раз по 10 минути. Гоч було мало патрачох, фодбал и фодбалска схопносц хтора указана на тим турниру була на високим уровню. Бавело ше за кажду лабду, уходзело до дуелох, алє треба наглашиц же шицки екипи були фер и коректни. После одбавених 10 змаганьох, найсхопнєйша и найлєпша була екипа „Карпати” зоз Вербасу, а друге место завжала екипа домашнїх зоз Руского Керестура. Три екипи мали по побиду и три пораженя, та треце место, як екипа зоз найлєпшу медзисобну ґол розлику медзи тима трома екипами, завжало Дружтво Руснацох Суботици, штварти 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

бул РКЦ зоз Нового Саду, а пияте место завжало КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова. Награди уручени на чарди „Лонґов”, дзе шицким екипом подзелєни подзекованя, а металиї найуспишнєйшим додзелєли предсидатель и подпредсидатель Спортских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа и Янко Хома. Орґанизатор турнира було Спортске дружтво „Русин” и Спортске здруженє „Яша Баков”, а за судзенє на тим турниру бул задлужени Деян Надь. Идуци турнир по шоре у рамикох СБ „Яша Баков” будзе у Коцуре на соботу, у малим фодбалу за ветеранох. Я. Хома

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ ФОДБАЛСКОГО ПЕРШЕНСТВА

(НЄ)ОПТИМИСТИЧНИ ПОЧАТОК Дюрдьовска Бачка добре стартовала у єшеньскей часци першенства у Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад. У перших трох одбавених колох ма два прешвечлїви побиди и єдно страцене змаганє. У Сириґу победзели домашнїх зоз 2:0, а на своїм терену у општинским дербию победзела екипу Єдинства зоз Ґосподїнцох 5:1. Пише: Керестурски Русин у истим ранґу змаганя лєм у подручу Зомбор ма Александар ПАЛАНЧАНИН два пораженя – од екипох ФК „Крила Країне” (Бачка Паланка) и ФК „Славия” зоз Пиньвиц и єдно нєришене змаганє у змаганю зоз екипу ЖАК-у. Коцурци прешлого викенду лєм почали лиґашски змаганя

од час паузи Дюрдьовчанє добре вихасновали час и шицки усиловносци унапрямели же би посцигли цо лєпшу форму. То, насампредз, указую резултати и форма стандардних першотимцох. ТАКТИКИ НЄТ – БАВИ ШЕ ЗА ПОБИДУ

Вельки успих ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова бул кед ярню часц першенства закончели на першим месце на таблїчки. Єдини ривал и претендент за тоту позицию им була коцурска Искра, хтора пре слабши скор, мали єдно нєришене змаганє вецей од Бачки, завжала друге место на таблїчки. Очиглядне же тактика хтору уж теди вибрал тренер Бачкей Ґоран Андєлкович бависка „на побиду” була стимулативна шицким бавячом. зоз таку тактику предлужели бавиц и у предлуженю. – У тей часци першенства обчекуєм, насампредз, добре бависко на терену. Маме намиру подмладзиц екипу и же бизме були у верхнєй часци таблїчки, а и же бизме нє роздумовали о випадованю з лиґи. Тераз маме 25 бавячох, шицки порихтани за терен, алє медзи нїма єст и гевтих котри покалїчени. Наздавам ше же шицки бавяче швидко виздравя и же даю свойо доприношенє доброму бависку у екипи. Капитен и далєй Никола Пантич, а кед вон нє бави, тоту улогу пребера Урош Павлов. Потераз зме мали три змаганя, два зме победзели и єдно страцели. Фодбалером дакус нє право и чежше прияли тото пораженє бо им то перше змаганє од прешлого октобра котре страцели. Но, оптимиста сом, бо фодбалере маю амбициї завжац перше место – гварел Ґоран Андєлкович, тренер першого тиму ФК „Бачка 1923”. Окрем того же пририхтованя були озбильни и мотивовани, Дюрдьовчанє ше можу похвалїц и зоз вельку злагоду у тиму. – Барз зме зложни и медзисобно зме добри товарише, а то ше

34 РУСКЕ СЛОВО

видзи на наших змаганьох. Вше позитивна атмосфера медзи нами и нєсцерпезлїво чекаме кажде змаганє. Нє любиме трациц, медзитим, и таке ше случує, алє и теди рездумуєме позитивно, бо страциц змаганє состойна часц спорта. У тей сезоним даме шицко од себе же бизме мали цо лєпши резултат, а особнє ше наздавам же будземе у верху таблїчки – гварел капитен Никола Пантич, котри на чолє тиму уж два сезони. ОД РУСИНА ШЕ ОЧЕКУЄ ЛЄПШЕ БАВИСКО Керестурски Русин уж длугши час бавел у истим дружтве – Подручней фодбалскей лиґи Зомбор. Ярню часц першенства закончели на седмим месце на таблїчки. То и було плановане, так же мож повесц же були успишни, бо з тим резултатом вошли до реорґанизованей лиґи хтора тераз злучела подруча Зомбор и Бачка Паланка. Русиновци тераз бавя у дружтве екипох Стари Ґрад, Кридла Країни, Бачки Петровец, Ґайдобра, Младеново, Пиньвиц... хтори вшелїяк добри и квалитетни, цо ше и могало видзиц на змаганьох. После одбавених трох колох Русин нє посцигол очековани резултати. Перше змаганє Русин страцел на своїм терену од Кридлох Країни зоз зоз резултатом 1:0. То екипа хтора, як и Русин, нова у тей лиґи. Екипа зоз Бачкей Паланки ше указала як озбильни и моцни процивнїк. – Русин швидко приял ґол, а потим ше госци орґанизовано бранєли и одбранєли. Препущели зме даскельо добри нагоди за ґол, алє то нас нє може поцешиц. У другим колу од ФК „Славия” зоз Пиньвиц зме тиж страцел зоз резултатом 2:0. Гоч екипа добре позната прето же Русин одбавел два змаганя у пририхтуюцим периодзе. Нє мож вериц же як екипа вошла опущено на терен, а ище. 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

СПОРТ лєгчейше страцела змаганє. Очиглядно же “русиновЧЕЖКИ СТАРТ – ЯК БУДЗЕ ПО КОНЄЦ? ци” подценєли екипу зо Пиньвиц. У трецим колу зме заш очековали побиду у змаганю зоз екипу ЖАК-у – Од початку першенствених змаганьох бавячох Русина зоз Зомбора. Алє, випатра же и екипа ЖАК-у була ше спозорйовало же буду бавиц у моцней лиґи, зоз добримоцни процивнїк за екипу Русина. Конєчни резултат ма екипами и же будзе вельо чежше витвориц добри бавибул нєришени 2:2 цо и реални резултат по указаним ска и побиди. Екипи у тим ранґу, реорґанизованей Подбависку. После трох змаганьох Русин на предостат- ручней фодбалскей лиґи Зомбор, порихтанши и квалитетнїм месце на таблїчки зоз 1 бодом и ґол розлику 2:5 – нєйши, та и фодбалере Русина буду мушиц лєпше бавиц и розчаровано коментарує подли успих екипи Русина на каждим змаганю давац свой максимум. Щиро поведзеБорис Шайтош, дакедишнї бавяч, а тераз секретар но, анї таке бависко у тим дружтве нє ґаранция за добри, ФК “Русин”. задоволюци резултат на концу змаганя. Потераз екипа РуУпечаток таки же “русиновци” ище вше глєдаю сина нє указала ище нїч добре, лєм предлужела континуи„свойо” бависко хторе будзе ефикаснєйше и же тим тет подлих бавискох хтори мала у другей половки ярнєй часци першенства. Розуми ше – кажди початок чежки, та конєчно почнє бавиц як треба. – Пририхтованя зме почали штредком юлия. Тренер ше наздаваме же Русин пошвидко виправи гришки на теекипи остал Златко Саянкович, а до Клубу ше враце- рену и почнє лєпше бавиц – гварел Борис Шайтош, секрели дзепоєдни бавяче хтори уж бавели за Русин, а сци- тар ФК “Русин”. гли и помоцнєня. Условия за трениранє идеални. Тренинґи ше отримує три раз до тижня. Потримовку зоз Пре таки стан у Клубу управа на чолє публики на Ярашу, та и индзей, маю зоз потерашнїм предсидательом Виктовше. Состав екипи таки же ше од нєй ром Ґрешаком поднєсла колективне задочекує же би були у самим верху таблїчзекованє та у Месней заєднїци у Коцуре ки. Свидоми зме же у таким дружтве репияток, 2. септембра, отримана позаряалнєйше же би були у штредку. Наздавадова виберанкова Скупштина. На Скупме ше же бавяче конєчно похопя же лиштини було 37 делеґатох котри перше єдґа у хторей бавя вельо моцнєйша и же ногласно вигласали задзекованя, а потим будзе вельо чежше витвориц добри реше приступело ґу вибераню предсидатезултати. Но, особнє ше наздавам же коля и подпредсидателя. За нового предсинєчно зрозумя обставини и почню бавиц дателя вибрани Радисав Сталевич, а за квалитетнєйше и шоровац побиди – подпредсидателя Михайло Варґа-Пеле. надпомнул Шайтош. Прешлого пиятку у клубских простоНагоду за лєпше бависко Русин будзе рийох отримана и перша схадзка на комац уж на нєдзелю кед будзе бавиц у трей вибране нове руководство Клуба. За Бачким Брестовцу. Змаганє нє будзе лєгнового секретара вибрани Здравко Бабич, ке, насампредз прето же домашня екипа касир Владимир Цап, комесар за безпечРадисав Сталевич претендує на високи пласман на таблїчносц Иван Милинкович, а члени предсидаки. тельства Янко Русковски, Силвестер Хромиш-Стариґа и Драґо Дакич, помагаюци члени, Душан Тодич и Лука АМБИЦИЇ И НЄУСПИХ КОЦУРЦОХ Країнович. – Од бавячох очекуєм же би ше максимало пошвецели Кед даєден клуб ма вельки амбициї у єдней сезони, а бависку и думам же маю екипу котра може направиц дототи амбициї ше нє сполня, вец звичайно настанє подла бри резултат, а нова управа ше потрудзи же би им обезатмосфера у клубу. Фодбалски клуб “Искра” прешлей печела шицки нєобходни условия за успишну сезону – сезони шицки свойо моци унапрямел ґу освойованю гварел нови предсидатель Искри Радисав Сталевич. першого места у пласману до Подручней лиґи, а понеже Нова управа ше будзе намагац же би формовала и подциль нє сполнєли у Клубу опаднул морал и дзека предросток. лужиц з квалитетну роботу. У Клубе ше предлужи робиц зоз дзецми, зоз младшима и старшима пионирами предлужи робиц Желько Салонтаї, а тренер подростку будзе Дьордє Ваяґич. – Искра ше и того року будзе намагац вибориц пласман до висшого ранґу. Амбициї у тей сезони на першим месце стабилизовац ситуацию у Клубу, направиц гармонию и ришиц иснуюци проблеми, а квалитету єст же би ше пробовало бориц за перше место, гоч то найвецей завиши од бавячох. Релация медзи бавячами и управу муши буц добра и ми ше потрудзиме же би направели цалосц – наглашел Сталевич ■ 9. СЕПТЕМБЕР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЕНД Е К И В УР СКИ Т М С Л Е И Р Е Ф К М И К У РУС

РОК LXXII ЧИСЛО 36 (3697) НОВИ САД, 9. СEПТEMБЕР 2016.

■ ГУМАНОСЦ И ВИРА АЛЕКСАНДРА СУБОТИНА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Владимир Дїтко

Фото: Сенка Надь

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ СТРУНИ ОРКЕСТРОХ И ҐИРИЗДИ ГРОЗНА У ШИДЗЕ Фотоґрафия: K006a_0164N