Ruske slovo 35

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

КУП НАЦИЙОХ У БОКСУ ЗА ЮНИОРОХ И ЮНИОРКИ

РОК LXXIII ЧИСЛО 35 (3748) НОВИ САД, 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

■ КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „МИКЛОШЕВЦИ 2017” ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ „ДНЇ НОВОГО ХЛЄБА” У НОВИМ ОРАХОВЕ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: K006b_0199P

Фото: Любомир Дудаш

Фото: Александра Лендєр

Вербас першираз бул домашнї медзинародного боксерского турниру за дзивчата и хлапцох од 15 и 16 роки. През штири днї у ринґу ше змагали коло сто боксере репрезентативци зоз 13 державох швета, а медзи нїма була и репрезентация Сербиї. Найуспишнєйша екипа була репрезентация Польскей хтора зоз шейсцома боксерами освоєла штири златни медалї. Мадярска закончела як другопласована, гоч мала найвецей змагательох, а наша репрезентация як екипа закончела на трецим месце и то зоз єдну златну и двома стрибернима медалями у женскей конкуренциї и двома златнима и двома стрибернима у хлопскей конкуренциї, а припадли нам и штири бронзово медалї. Окремни припознаня достали Омер Аметович зоз Руми, за найлєпшого домашнього боксера, потим Нина Стайкович зоз Нишу, за найлєпшу юниорку и Страхиня Карабеґович зоз Зомбора хтори преглашени за найлєпшого боксера на турниру. До орґанизациї були уключени велї явни подприємства, орґанизациї и приватни фирми, а инициятива рушела од Боксерского клубу „Чарнокˮ зоз Вербасу. Гоч су досц млади, юниоре указали же су фер борци, и попри тим же ту и там було розбити ґамби и носи... А бокс представели як спорт зоз традицию и културу пестованя здравого живота и ривалства. А. Лендєр

оволуєме читачох новинох „Руске П слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бру ґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПЕРШИ СЕПТЕМБЕРСКИ ШКОЛСКИ БРЕНЧОК

ИНТЕРМЕЦО ЦЕНТЕР МЕСТА И НАЗВИ УЛЇЦОХ

Фото: Златко Колєсар

К О Ц У Р

2 РУСКЕ СЛОВО

Коцур попреплєтани зоз 19 улїчками од котрих пейц маю мена по Руснацох котри по походзеню зоз Коцура. Улїци Мученика Папуґи, Влади Чордаша и Дюри Бильнї мена достали по Коцурцох хтори настрадали у Другей шветовей войни. Улїца Гавриїла Костельника достала мено после Другей шветовей войни, а скорей ю Коцурци волали Курти шор. Пред даскельома роками улїчки Нова 1, Нова 2, Нова 3, и Нова 4 пременєли мена, а улїчка Нова 2 достала мено по нашому писательови Владимирови Ґарянскийови. У народзе, а окреме при старших, у бешеди затримани стари назви улїцох та велї улїцу Маршала Тита и далєй волаю Вельки шор, улїцу Иви Лоли Рибара волаю Вербовец, а улїцу Исе Секицкоґ волаю Мадярски шор. Златко Колєсар

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Борис ВАРҐА, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Нови Закон о польопривредней жеми 6. Општина Жабель и конкурс за потримовку култури

■ Нашо места 10. „Днї нового хлєба” у Новим Орахове 11. Караван младих нащивел КПД „Карпати”

■ Економия 12–13. Сезона обераня паприґи у Руским Керестуре

■ Духовни живот 14–15. Кирбай у Коцуре и Бикичу

■ Култура и просвита 16–17. Розгварка зоз Татяну Венчеловски 18–19. Културна манифестация „Миклошевци 2017”

■ Мозаїк 20–21. Интервю зоз Сашом Палєнкашом

■ Медзипростор за кафу 22–23. Руски нюз Себастияна Нярадия Себу

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наш госц – Славко Ройко з Руского Керестура 26–27. Руснаци у Зомборе 28–29. Фельтон – Як (нє) скапал рокенрол (X)

■ Информатор

30–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33–35. Локални фодбалски лиґи 36–37. Юниорски Боксерски куп нацийох у Вербаше

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши На насловним боку – З „Дньох керестурскей паприґи” Автор фотоґрафиї – Любомир Дудаш

ЗНАК ЗА ПОЧАТОК ШКОЛИ, ЧИ ВЕКЕР ЗА БУДЗЕНЄ? Перши школски бренчок за школярох лєм єдно значи: початок школского року и здобуванє єдного з найдрагоцинших ресурсох – образованя. Медзитим, перши школски бренчок старши иншак доживюю. Поготов того року. У просвитней сфери Сербиї обчекує ше длуго наявйована рационализация, а яґда же постанє нєизвесна судьба вецей тисячох просвитних кадрох. Влада ше поволує на спозорйованя з ММФ-у у вязи рационализациї роботних местох, а знаме же то лєм суґестиї. На власцох як зорґанизую дежаву. Синдикати уж на початку школского року наявели штрайк. Спомина ше гашенє 800 оддзелєньох, алє Министерство просвити опомина же ше роками правело „фалшиви класи”, же би ше зачувало роботни места. Атмосфера общей кризи школства у Сербиї цалком одражує кризу образованя по руски. У Дюрдьове ознова нє будзе руского оддзелєня у основней школи, а по першираз под знаком питаня и предшколске мишане оддзелєнє, дзе ше роби и по руски. У Руским Керестуре ше (по виход того числа) чека одвит же чи буду два одзелєня перших класох, чи лєм єдно. Як дознавама зоз Одбору за образованє Националного совиту Руснацох, у Сриме тиж проблем зоз виучованьом руского язика. Єдина учителька, котра наставу викладала у Шидзе, Бачинцох и Бикичу, нїби то, послата на биро як технолоґийни звишок. Питанє руского оддзелєня остатнї роки ше отвера и у Коцуре, так же пре обєктивни и субєктивни причини, озбильно загрожени заварти циклус образованя по руски – од яшелькох по факултет. Право на образованє Руснацох у Сербиї було далєко на висшим уровню од державох на Горнїци, дзе ше лєм уводзи и розвива наставу по руски. И у сушедней Горватскей є нє на таким уровню як у нас. Алє, основа того проблему то – кельо ми право хторе зме нашлїдзели з бувшей Титовей Югославиї порихтани и надалєй хасновац? Чи упишеме своїх найблїзших до оддзелєньох на мацеринским язику? Яґда вше менєй. И випатра як кед би шицки Руснаци, з рижних жемох, помали приходзели на подобни уровень сполньованя права на образованє – гевти з Горнїци ше покус виборюю за свойо школство, а ми го, ту у Войводини вше баржей трациме. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редактор Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Александра Лендєр; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Марина Джуджар, Сандра Саламун, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Glavni odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИГЛАСАНИ ВИМЕНКИ И ДОПОЛНЄНЯ ЗАКОНА О ПОЛЬОПРИВРЕДНЕЙ ЖЕМИ Пишу: М. ДЖУДЖАР А. ЛЕНДЄР И. САБА ДОШ

ДОТХНУТА ЛЄМ ЧАСЦ ПРОБЛЕМУ

Народна скупштина Републики Сербиї пондзелок з векшину гласох прилапела вименки и дополнєня Закона о польопривредней жеми, хтори странским державяном зоз ЕУ огранїча купованє жеми на нашей териториї

В

именки и дополнєня у Скупштини представени и прилапени по швидкей процедури, понеже 1. септембра на моц ступаю обовязки хтори Република Сербия прилапела з подписованьом Спорозуменя о стабилизациї и придружованю (ССП) 2007. року, а одноша ше на тоту обласц. По ССП, хтори медзи иншим за циль ма обезпечованє шлєбодней конкуренциї и рушаня людзох, роби и капиталу на просторе Европскей униї и державох-кандидатох за членство, Сербия мала дзешец роки часу присподобиц домашнє законодавство на нови условия, односно же би и странски, як и домашнї державянє, могли буц власнїки обрабяцей жеми на териториї Републики Сербиї. Вименки и дополнєня Закону часточно огранїчели подполне либерализованє тарґовища обрабяцей жеми. Же би странєц, державян жеми ЕУ могол купиц жем, муши мац голєм 10 роки пребувалїще у Сербиї, односно у єдинки локалней самоуправи у котрей жада купиц жем, же би ю обрабял найменєй три роки, муши мац реґистроване польопривредне ґаздовство голєм 10 роки, машини и опрему же би ше занїмал з польопривредну продукцию. Може мац найвецей до два гектари польопривредней жеми у приватним власнїцтве. Прецизована забрана предаваня польопривредней жеми державяном ЕУ у зони 10 километри од гранїци. Вименки Закона ступели на моц першого дня по обявйованю у „Службеним гласнїку”, а почню ше применьовац од 1. септембра. З другима словами, у пракси ище 10 роки будзе мораториюм же би перши странски державян уписал власни ґрунт. ЧИЙО БУДУ НАШО ПОЛЯ? Гоч опозицийна Лиґа социялдемократох Войводини (ЛСВ) була перша политична странка хтора ище од 2015. року водзи кампаню за защиту домашнього власнїцтва над обрабяцу жему хтора по шицких критериюмох национални ресурс першого шора, а єй чолнїки визначели же векшина ришеньох хтори тераз прилапела Скупштина заправо превжати зоз законского предкладу Лиґи хтори придати влєце, посланїки ЛСВ нє гласали анї за, анї процив, алє под час гласаня напущели скупштинску салу. Главна заувага же ше вименки одноша лєм на физични особи з иножемства, а вихабя правни осо-

4 РУСКЕ СЛОВО

би, односно подприємства у странским лєбо мишаним власнїцтве. Тиж, купованє жеми огранїчує ше лєм державяном ЕУ, а нє спомина ше держави реґиона, Евроазиї лєбо Штреднього Востоку, одкадз тиж вельке, кед нє и векше, интересованє за нашу жем. – Зоз новима вименками Закона о польопривредней жеми лєм наполи ришене предаванє жеми странцом. Владаюца коалиция гвари же воно застановене, алє то нє правда. У юнию зме до Скупштини придали нашо вименки Закона, єдна часц вошла до тих вименкох хтори дала Влада Републики Сербиї и под тото ше подписала, алє тото цо найважнєйше за наших парастох, же вони нє буду мац перше право куповац польопривредну жем у Сербиї. Зоз вименками предвидзене огранїчованє права за, най так повем, обичних гражданох ЕУ, алє тото цо найгорше, а скрива ше од народа, же странски фирми можу купиц жеми кельо сцу. Маю лєм пойсц до Аґенциї за привредни реґистри и там реґистровац подприємство за 50 до 150 еври, и вец тота фирма може купиц жеми кельо сце. Друге зоз чим ше особнє нє складам, а и странка хторей припадам, же зоз тима вименками у Закону нє пременєте же держава нєшка 30 посто своєй найлєпшей жеми у шицких општинох дава странским фирмом. Тото треба пременїц. Чом у Сивцу 4 720 гектари дате Арабом , а нє нашим парастом? – толкує становиско Лиґи народна посланїца Олена Папуґа. ПОВЛАСЦЕНИ НЄ ЗАГРОЖЕНИ Кед знаме же од 10-15 найвекших сербских приватних поднїмательох по єдних, а тайкунох по других, хтори ше збогацели дзеведзешатих, а у постоктоберским периоду здобули дїловни империї, голєм половка у рижних формох закупу ма огромни поверхносци державней обрабяцей жеми, а остатнї роки ше им придружую и иножемни компаниї, вец єст основи за пригварку же нови закон заправо нє дотика главни проблем у домашнїм аґрару: – Анї нєшкайша власц нє сце ше зочиц зоз тим же кеди-теди будзе мушиц принєсц закон о походзеню маєтку же би ше видзело як попредата жем тайкуном. Нашо парасти скоро же ше боя пойсц на польо од їх прицискох най предаю свою жем. Реституция нє закончена, у Керестуре нєт жеми за врацанє, 1. СEPТEMБEР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК праве прето же узурпаторе державнєй жеми нє даю держави же би ю врацела старим власнїком. Насилно и без дозволох на парцелох хтора треба же би була врацени правим власнїком, правя ше залївни системи же би узурпаторе достали жем на 30 роки. Прето тоти и таки вименки Закона о польопривредней жеми лєм ище єдна велька спреводзка. – наглашує Олена Папуґа. ДОМАШНЇ ПАРАСТ ОСТАВА ЗАНЄДЗБАНИ – Закон оможлїви странцом куповац польопривредну жем од обичних людзох у Сербиї, алє я ше опитам же котри то странєц придзе жиц дзешец роки до Сербиї и купи ту тоти два гектари жеми. То мала поверхносц жеми, а патраци на нєзавидне положенє параста у Сербиї, нє видзим то як прицагуюце – роздумує керестурски польопривреднїк Звонимир Гарди. За ньго, як и за векшину наших людзох хтори жию од польопривреди, вельо значнєйша тема розполаганє и приступ ґу державней жеми. Зоз новим Законом предвидзене предаванє жеми приватних особох странцом, а нє державней. Остало медзитим, нєдоповедзене чи приватизовани польопривредни комбинати, насампредз їх польопривредна жем, по новим Закону годни закончиц на шлєбодним тарґовищу. З другого боку, вельки поверхносци обрабяцей жеми котри припадали польопривредним комбинатом, задруґом и подприємством котри свойочасово приватизовани, уж тераз ше находза у индиректним власнїцтве странцох котри их купели, понеже странцом допущене же би на териториї Сербиї реґистровали подприємство. Заробок з тих поверхносцох одходзи звонка гранїцох держави, так же патрено на тоти факти, вельо орачей жеми уж предате, а з ню ґаздую странци. Тоти поверхносци куповани по релативно малих ценох, котра тераз будзе мац озбильну тенденцию росту. Державна жем ше видава под аренду у єднорочним интервалу, єдну часц обрабяю статкаре котри маю право першенства на аренду, а остаток поверхносцох ше дзелї на лицитациї. Углавним чежко дойсц до тих поверхносцох, обрабяю их преважно моцни подприємства, а нє обични парасти. – Чежко достац державну жем, потим питанє и кадзи ше находзи. Кед знаме же ше державна жем видава под аренду лєм на єден рок, та анї єден параст нє применї полни аґротехнїчни мири, понеже обрабянє жеми то длугорочни процес – приповеда Звонимир Гарди. Домашнї парасти крочай з иножемну конкуренцию траца и пре пременку у политики субвенцийох у аґрару. Зоз дакедишнїх 14 000 динарох, зменшани су на терашнї 2 000, док су у

БАНАНА-ДЕРЖАВА

Предлог вименкох и дополнєньох Закона, хтору потим и вигласала векшина народних посланїкох, у Народней скупштини представел и потолковал министер польопривреди, водопривреди и лєсарства Бранислав Недимович. Попри спозореня же ше за 10 роки нїхто нє потрудзел злєпшац ССП, и арґументох хтори подкрипюю нови законски ришеня, а з хторима ше зложела и часц опозициї, Недимович гварел же би Сербия випадла банана-держава кед нє будзе почитовац превжати обовязки зоз ССП, односно же нє мож кажди дзень меняц политични курс, алє Сербия и з тим Законом указує же є на европскей драги. Велї замерковали же министер Недимович з таким поровнаньом лєбо направел озбильни лапсус, лєбо указал суптилни смисел за иронию. Колоквиялно, поняце „бананарепублика” означує жеми зоз слабу привреду и крегку демократию, дзе иножемни компаниї прейґ власнїцтва над ресурсами и монополу креирую державну политику.

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

жемох Европскей униї и коло 600 еври. – Предаванє жеми странцом то єдна страшна одлука, з котру ше нє патрело на положенє домашнього параста. Странци доставаю вельки польопривредни субвенциї и у своєй матичней

СЛОВАЦКИ МОДЕЛ

Як держава за приклад кед слово о защити домашнєй обрабяцей жеми и других огранїчених природних богатствох и ресурсох, найчастейше ше наводзи Словацка. Велї ришеня у нашим новим, вименєним и дополнєним Закону, инспировани зоз словацким законодавством. Тей держави удало ше по ступаню до ЕУ огранїчиц приступ иножемним державяном до власнїцтва над жему, а так же хасновани лєм правни инструменти хтори у складзе зоз законодавством Униї и нє загрожую людски права. Медзитим, за розлику од нашого реґиону, Словацка, як и прибалтични републики и ище дзепоєдни посткомунистични держави, пре одредзени политични и национални причини, ма риґорозну политику коло даваня державянства, и з привредних цекох углавним елиминовала подозриви капитал з периоду транзициї.

жеми, а по тим Закону, наша держава их дзечнє прилапи и да им домашню жем по цени гет меншей як цо би вони там плацели. Думам же треба потримац домашнї аґрар, же би заробени пенєж на нашей жеми остал у нашей держави, а нє же би бул винєшени и трошени звонка нєй. Тоти мали субвенциї нам уж огранїчени на поверхносц од 20 гектари, а нє видзи держава же укладаня по гектару исти, без огляду чи параст обрабя єден чи сто – гутори керестурски польопривреднїк Славко Надь. По думаню Деяна Баровича, младого трицецрочного польопривреднїка зоз Вербасу, вигласованє того Закону практично анї нє потребне, бо кед дахто ма пенєжи, вон може цо сце. – Нє може даякого странца тот закон зопрец же би купел жем. Кед сце, вон може з даским отвориц фирму и на рахунок того вжац жем, або може вжац на гоч хтори други способ, бо наша жем вообще нє защицена. Нє правда же нас Европска уния прициска, ша Мадярска у Европскей униї, а думам же тераз у нїх и предлужена забрана странцом куповац державну, мадярску жем на. У нас, випатра, и так кед дахто ма пенєжи може цо сце, а можем задумац цо би було кед би пришли странци зоз ище вецей пенєжу – гвари Барович И польодїлци у Вербаше векшу бриґу маю з тим же трошки продукциї рошню, а доступни поверхносци жеми на хторих мож витвориц профит, єст вше менєй. Куповац жем драге, а поверхносци за арендованє ше зменшую. Скоро 400 гектари державней жеми у општини Вербас у процесу реституциї врацене старим власнїком, углавним вирским заєднїцом. За тельо менєй будзе жеми на идуцей лицитациї, алє векши проблем тото же ше прейґ права на першенство хаснованя аренди у Вербаше, практично цала жем ше подзелї и пред лицитацию польодїлцох. О тим гутори факт же на подручу општини Вербас, односно у єй хотарох, од осем реонох жеми хтора ше лицитира по початней цени од 487 евра по гектаре, коло городу Вербасу, дзе бонитет жеми одлични и дзе найквалитетнєйши чернозем, шицка пошла по початней цени, а у валалских хотарох вилицитовани досц векши цени од початней. Як толкує Барович, причина тота же жем коло городу достаню фаворизовани компаниї, по праву першенства на основи статкарства, лєбо укладаньох, як цо системи за наводньованє. – Пре наводни укладаня компанийох до державней жеми, ми, мали польодїлци, можеме забуц на найвекши и найлєпши табли жеми – гвари Барович, и надпомина же ше вец шицки вони у менших хотарох змагаю за жем, та цени на лицитациї рошню. По його думаню, у наиходзацим периодзе найвироятнєйше ище баржей нарошнє цена арендованя жеми. У тим случаю, польопривреднїки останю на гранїци рентабилносци, профитовац заш будзе дахто други.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

МЕДЗИНАРОДНЕ СОТРУДНЇЦТВО

ДОДЗЕЛЄНИ КОНТРАКТИ ЗА КУЛТУРНИ ПРОГРАМИ

СТАРИ И НОВИ ПРИЯТЕЛЬСТВА

У Шветочней сали Општини Жабель прешлого тижня, предсидатель Општини Чедомир Божич и членїца Општинскей ради задлужена за културу Нерима Шовлянски додзелєли контракти о финансованю и софинасованю проєктох з обласци култури и уметносци у жабельскей општини Того року по конкурсу розподзелєни 720 000 динари осем здруженьом и орґанизацийом. – Думам же средства котри додзелєни достаточни, бо наприклад, город Нови Сад културно-уметнїцким дружтвом додзелєл исто средства як и наша општина. Шицки штири КУД у општини добили по 100 000 динари, а число їх активносцох, велькосц орґанзизацийох и роки иснованя, як и подняцох у котрих дїлую зоз своїма активносцами им вообще, анї кус нє приблїжни. Исную вецей и менєй активни здруженя и орґанизациї, та би можебуц дакеди трабало вжац и тото до огляду – гварела Нерима Шовлянски.

Општина Вербас нєдавно ше побратимела з городами Кострому у Русийскей федерациї, и Ґедру у Мадярскей. Делеґация Сримских Карловцох участвовала на тогорочним 46. Медзинародним Бардейовским сайме

Д

елеґация вербаскей локалней самоуправи нащивела руски город Кострома праве у периодзе кед тот город преславйовал 865 роки од снованя. З тей нагоди предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац и городоначалнїк Костроми Юрий Журин, подписали Спорозуменє о окремних одношеньох тох двох городох и на тот способ, Вербас и Кострома постали городи побратими. БУДУЮ ПАРТНЕРСТВА У РУСИЇ, И У УНИЇ

Потримани проєкти Дружтва за руски язик и литературу и КУД „Тарас Шевченко”

Як наглашел Милан Ґлушац, таке спорозуменє резултат вецеймешачних прегваркох и дотерашнього успишного сотруднїцтва, а одтераз ше отвераю и нови можлївосци за повязованє у обласцох култури, спорту, образованя, алє и за амбициознєйши заєднїцки економски и привредни проєкти. По його словох, то права нагода же би локална самоуправа и през медзинародне сотруднїцтво розвивала свой привредни и економски амбиєнт – Прешвечени сом же тота наша нащива Русийскей федерациї лєм початок доброго сотруднїцтва, а резултат є утвердзеней повязаносци и почитованя ґу русийскому, братскому народу. Од початку у прегваркох участвовало Здруженє сербско-русийского приятельства „Род” зоз Вербасу, хторе пестує добри одношеня медзи тима двома народами, а я подзековни шицким на тим же допринєсли же би Вербас достал першого побратима з Русиї – гварел Ґлушац. По тим, прешлого тижня, кед ше у Мадярскей преславяло найвекше державни швето – Святи Иштван, делеґация верба-

Дружтво за руски язик и литературу з Нового Саду достало 80 000 динари за Подобову колонию „Стретнуце у Боднарова” котре ше отримує у Ґосподїнцох, чийо представителє Ирина Папуґа и Владимир Салонски були присутни на схадзки. КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова достало 100 000 динари, а конкуровали з вецей проєктами – за дзецинску драмску представу, Фестивал „Най ше нє забудзе”, Рочни вельконоцни концерт и госцованє у иножемстве. По конкурсу средства достали и Хор „Пасторала” зоз Жаблю – 60 000 динари, Аматерски театер „Браша” зоз Жаблю достал 80 000 динари, ДОНК „Дєрдан” з Ґосподїнцох 100 000 динари, КУД „Прело” з Чуроґу 100 000 динари, КУД „Роґаль” зоз Жаблю 100 000 динари, кельо и КУД „Бранислав Нушич” з Дюрдьова. Єдне з проблемох з котрима ше нашо здруженя и орґанизациї котри ше операли на финансийну помоц Општини тот же средства розподзелєни аж тераз, на концу осмого мешаца кед векшина активносцох уж реализована. С. Саламун

скей општини, тиж на чолє зоз предсидательом, нащивела округ Бараню и город Ґедра зоз хторим подписане Спорозуменє о братименю. Ґедра административни центер у округу Бараня хтори ма шейсц општини. У тим контракту, хтори предсидатель општини Вербас подписал зоз городоначалнїком Ґедри, Ґабором Ґеленчером,

6 РУСКЕ СЛОВО

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК наводзи ше же тоти два општини буду сотрудзовац у обласцох економиї, инфраструктури, привреди, уметносци, спорту и другим. Сотруднїцтво будзе през нащиви делеґацийох, спортску, културну и другу черанку, як и през медзисобне потримованє проєктох и идейох двох општинох, стої у Спорозуменю. Предсидатель општини Вербас потолковал же Вербас уж длугши час ма идею побратимиц ше зоз даєдним мадярским городом, а зоз нащиву делеґациї општини Ґедра пред даскельома мешацами тоту идею ше почало и реализовац. – Нам барз значни одношеня хтори витворюєме зоз городами у Европскей униї, окреме пре медзинародни проєкти прейґгранїчного сотруднїцтва. Понеже у нашей општини коло пейц одсто жительства Мадяре, тото сотруднїцтво и їм оможлїви лєпши и моцнєйши контакти зоз матичну жему – визначел Ґлушац. Представителє вербаскей локалней самоуправи чолнїком Ґедри, округу и його општинох уручела поволанки за преславу Дня општини Вербас, 20. октобра. БАРДЕЙОВСКИ САЯМ

Фото: В. П.

Делеґация Сримских Карловцох участвовала на тогорочним 46. Медзинародним Бардейовским сайме, хтори отримани од 24. по 27. авґуст, а хтори предлужує длугу традицию, понеже, през историю, то бул уж 667. по шоре Попри представительох Карловцох, у чиєй делеґациї бул и Велимир Паплацко, на тим познатим Сайме були и представителє 15 городох-партнерох, лєбо збратимених з Бардейовом, котрих окреме приял и городоначалнїк Бардейова Борис Ганущак. Як дознаваме од Паплацка, на приєму при городоначалнїкови бешедоване о дальшим сотруднїцтве збратимених городох у шицких обласцох живота и роботи, а тиж догварене же делеґация Бардейова Сримски Карлов-

ци нащиви од 8. по 10. септембер, под час популарней „Карловацкей оберачки грозна”. На велькей городскей площи у Бардейове свойо продукти викладали вецей як 500 продукователє и тарґовци роби широкого трошеня, алє и вина зоз 15 жемох у окруженю и збратимених городох з Бардейовом зоз Европи. Медзи нїма, свойо вино и други алкоголни напой представел и Мирко Веселинович зоз Винариї „Бенешек и Веселинович” зоз Сримских Карловцох. На Сайме були числени нащивителє, як гражданє, так и привреднїки з рижних жемох, а под час Сайму кажди дзень на бини опрез Городскей хижи отримована културноуметнїцка програма, на хторей участвовали домашнїм и иножемни виводзаче. Попри тим же делеґация Бардейова, як збратименого городу зоз Сримскима Карловцами, Карловци нащиви тераз у септембру, нове стретнуце городох-побратимох будзе ознова на Бардейовским сайме нарок.■ А. Лендєр / М. Зазуляк 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

ШКОЛОВАНЄ ЧИ КОНТРОЛА? Нови школски рок, окрем наявеного и традицийного штрайку просвитних роботнїкох, приноши и други новинки за занятих и школярох. Наявене же, по сле децениї приповедкох и розпатраньох, буду уведзени униформи, же би ше дзеци у школи нє розликовали по драгих або тунїх шматох. Тото цо ище наявене як новинка, гоч то у школи до котрей ходза мойо дзеци иснує уж роками, то електронски дньовнїки, же би родичи могли у каждей хвильки превериц оцени. Кед маце интернет и лозинку котри до станєце од учителя/класного старшини, то добра ствар, алє лєм кед ше наставнїки сцу улоґовац и уписац оцени. Єст профе сорох котри ше нє сцу занїмац зоз тим, та оцени з тих предметох мож превериц лєм кед ше пойдзе до школи. И нє мож им нїч, лєм констатовац же их час преґажел, алє их нїхто нє могол нагнац же би на интеренту родичом презентовали оцени. Тото о чим ше ище бешедує и цо ше остатнїх дньох прецаговало по медийох, то же родичом зоз школи буду посилац смс порученя кед им дзеци сцекню з годзинох. Най знаю же їх дзециска, место же би шедзели у класи, байлаґую. Шицки тоти новинки, по моїм, анї за пол крочаю нє пременя образовну систему у Сербиї. Як видзим, мири углавним унапрямени на страшенє дзецох. Меркуй, бо ше родичи улоґую, та увидза оцени! Або им сцигнє порученє же ши нєшка сцекол зоз годзинох! Щиро, понеже ше образовна система нє пременєла анї кущик уж вецей децениї, од кеди я до школи ходзела, я би перша зоз годзинох сцекала. И далєй преподаваня, углавним, допити, eкс katedra, наставнїком ше нє роби бо им мали плаци и маю кредити и на морю нє були, дзецом допито, бо уж давно превозишли таку файту преношеня знаня. И далєй ше од нїх вимага же би були папаґаї, же би научели оддекламовац лекцию, вец достаню петичку до дньовнїка и у истей хвильки шицко тото забуте. Пре розчарованє з таку файту „ученя” и „преношеня знаня” у школи, уписала сом дзецко на курс швидкого читаня и паметаня, такволаних менталних мапох. На дводньових роботньох научела як треба учиц. Упивац знанє, важни информациї. Як их сортировац. Як запаметац важне, як лоґично паметац, як повязовац. Роздумовац. По моїм – найлєпше потрошени пенєжи по тераз. Прето же ше научела як ше лєгко може учиц и паметац. Цалком инше од того цо ма кажди дзень у школи. А же потребна озбильна реформа образованя – потребна є, и то барз. Же би ше престало дзеци дриляц до фурмох. Одмалючка. Мушиш писац так, мушиш тримац клайбас так, мушиш так одвитовац, мушиш на годзинох шедзиц. Лєм дриляме дзеци до истей фурми, озда же би их система после лєгко могла уцискац там дзе сце, а же би нїхто нє стирчал. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ДОМ ЗДРАВЯ У КУЛИ

НОВИ ОБЄКТ МА БУЦ ГОТОВИ О ДВА МЕШАЦИ

Роботи на вибудови нового будинку за специялистични служби Дома здравя Кула напредую добре, и затераз ше указує же о два мешаци буду и закончени, и годни прияц коло 15 лїкарох специялистох. Як предвидзене з контрактом, вибудов би мала буц закончена за 210 днї, а почала 20. фебруара того року. Снователь Дома здравя, Општина Кула вєдно зоз Министерством привреди виробела проєкт до хторого зоз софинансованьом вєдно уложели

122 милиони динари – 77 милиони локална самоуправа, а 55 Министерство. Нови обєкт ма два поверхи, а бруто поверхносц 1 350 квадрати. За пациєнтох зоз кулскей општини то будзе добра вистка, понеже на єдним месце, у центре городу, шицким буду лєгко доступни шицки специялистични служби хтори донєдавна були у будинку на брегу. Будинок пре нєвигодни терен шеднул 30 центиметри, и попукали мури, та є виселєни пре нєбезпечносц. Тот крочай бул оправдани, гоч ше специялистични служби теди мушело розпоред зиц по иснуюцих, даґдзе и нєусловних капацитетох Дома у центре Кули, та и других амбулантох у местох општини. По словох др Жарка Шевина, поцерпаю єдино

чи буду анґажовани шицки специялисти предвидзени з потерашнїм законом о примарней здравственей защити. – Евидентне же ше, нажаль, уж даскельо роки обсяг здравствених услугох на уровню примарней защи ти змен шує. З но вим за ко ном, хто ри ше ище вше при рихтує, увид зиме цо на тим уровню останє, бо ше наявює же то вецей нє буд зе, повед зме, очного лїкара итд. Поправдзе, у нашей општини тот специялиста нам и де фицитарни, та маме лєм того цо приход зи зоз Вербасу, а нєдавно зме до стали нового ґинеколоґа, цо тиж було де фицитарне – констатує др Шевин. По його словох, маю сиґурни наяви з Министерства здравя же достаню и штирох нових лїкарох, цо будзе барз значиц у ситуациї у якей роби Дом здравя и його специялистични служби, кед ше зна же число лїкарох у тей установи за остатнї роки зменшане зоз 59 на 41, на 43 000 жительох општини, та їх роботу нє лєгко орґанизовац. М. Афич

ПОЧАЛО ШЕ УШОРЙОВАЦ БУДУЦУ ИНДУСТРИЙНУ ЗОНУ ПРИ АДАШЕВЦОХ

У ПЕРШЕЙ ФАЗИ – ПРИСТУПНА ДРАГА Перша фаза ушореня будуцей Индустрийней зони при Адашевцох, нєдалєко од Шиду, почала прешлого тижня, а роботи нащивел Предраґ Вукович, предсидатель Општини Шид и Зоран Семенович, заменїк предсидателя Општини. Тераз у чечу роботи вибудови приступней драги у длужини коло 800 метери и широкей седем метери. Тоти роботи окончує подприємство „Катаґо“ зоз Руми. – Початок роботох велька подїя, бо од 2000. року ше лєм приповедало о индустрийней зони, а тераз конєчно ше тото вельке жаданє и зисцує. Наша Индустрийна зона ма барз добре положенє, бо ту такой авто-драга Беоґрад–Заґреб, нєдалєко и гайзибанска драга Беоґрад–Заґреб, потим ту блїзко Република Горватска, як и Босна и Герцеґовина. Уж тераз кончиме розгварки зоз трома потенциялнима инвеститорами, бо нашо опредзелєнє отверанє нових роботних местох и же би цо вецей насампредз младих затримали у нашим штредку – поручел после обиходзеня роботох предсидатель Вукович. Вон гварел же тота инвестиция кошта коло 33 милиони динари. Половку средствох обезпечела Управа за капитални укладаня АП Войводини, а половку општина

8 РУСКЕ СЛОВО

Шид. По його словох, уж у септембру би мали почац роботи на другей фази ушореня, а то копанє яркох за одцеканє води. Тота инвестиция будзе коштац 12 милиони динари. Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство опредзелєл шейсц милиони динари, а тиж тельо и Општина Шид. Зоз ушореньом зони, хтора ма поверхносц коло 120 гектари, предлужи ше наяр, у трецей фази ушореня. Вл. Дї. 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

НАШО МЕСТА ВЕЛЬКА ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ПОЧАЛА У ВЕРБАШЕ

ВОЖА ЛЄМ ЗА ДЗЕЦИНСКИ ОШМИХ Дзекуюци ґрупом на дружтвеней мрежи Фейсбук, „Видавателє велького шерца” и „Вожаче велького шерца”, вецей як пейцсто фамелиї зоз дзецми з окремнима потребами пошли на безплатне лєтованє, або им обезпечена драга на медицински лїченя Пред трома мешацами Вєра Матулич зоз Брачу понукла безплатно шлєбодни термини у своїх апартманох за дзеци зоз окремнима потребами и їх фамелиї и тото понукнуце положела на дружтвени мрежи. Тота гумана и сердечна идея порушала и других хтори маю змесценє на морю, у горох, у баньох лєбо у даяким другим одпочивалїщу, же би видавали безплатно свойо шлєбодни термини. Як одредзене дополнєнє тей идеї, пред двома мешацами настала ґрупа на Фесбуку под подобним меном „Вожаче велького шерца”, хтора ма за циль обезпечовац средства, алє и превозку на тоти дестинациї, або на лїченє, здравствени препатрунки и контроли. Тоту ґрупу формовал Борис Бєлович, предсидатель Здруженя гражданох „Мултиарт”, нєвладового здруженя за потримовку дзецом зоз инвалидитетом, ридкима хоротами и социялно загроженим дзецом зоз Вербасу. – Наша ґрупа ше намага же би обезпечела средства и позберала добрих людзох хтори би помогли фамелийом зоз дзецми зоз окремнима потребами. Тим фамелийом чежше як другим, окреме у финансийним, алє и каждим другим смислу. Примарно, ми ше намагаме же бизме од донацийох обезпечели средства за автобуски и гайзибански карти. Евентуално, кед фамелия путує на власним авту помагаме коло горива. Дакеди така превозка пре ступень инвалидитету або пре даяки други причини нєможлїва, та зме поволали шицких людзох хтори би зоз своїм автом безплатно вожели на даєдну зоз локацийох – гвари Бєлович. Дьордє Пиварски зоз Вербасу праве тих дньох одвезол єдно дзивче и єй мацер на клинїку до Дубровнику, дзе их обчекує лїченє хторе тирва штири тижнї.

– Тераз мам досц шлєбодного часу и пожадал сом помогнуц так же будзем безплатно вожиц на своїм авту. Вецей як 25 роки сом вожел камион, та ми воженє нїяки нє проблем. Напроцив, у тим случаю то ми задовольство. Єдноставно, думам же би кажде мушел мац порозуменя и помогнул спрам своїх можлївосцох – гварел Пиварски. Ґрупа функционує так же шицко транспарентне, починаюци од уплацованя и трошеня средствох на рахунку хтори ше раз тижньово потвердзує зоз финансийним виводом зоз банки, та по сами догваряня зоз людзми. На тот способ велї людзе можу провадзиц активносци и роботу ґрупи. Даниєла Киш Бойко зоз Вербасу воспитачка и мац Стефана хтори ма почежкосци у розвою. Член є здруженя „Мултиарт” и тоту идею видзи як барз позитивну. – Идея порушала велїх, „скритих” добрих людзох хтори ше пре одредзени причини поцагли до себе. Подобне и зоз людзми хторим ше помага, векшина ше з нїх у цихосци бори зоз своїма проблемами. Окреме добре тото же ше шицко одвива прейґ дружтвених мрежох, бо ше на тот способ приповедка швидко шири, конкретизує. Людзе треба же би верели же таке дацо можлїве и виводлїве и же би помагали. Дзеци зоз завадзанями, окремнима потребами и инвалидитетом муша буц видлїва часц дружтва – твердзи Даниєла. Нєшка тоти два ґрупи маю коло 16 тисячи членох зоз цалого реґиона, зоз Горватскей, Сербиї, Чарней Гори, Словениї, Македониї и Босни и Герцеґовини и постали одредзена файта сервису за помоц фамелийом дзецох зоз окремнима потребами. А. Лендєр

У КОЦУРЕ

БОГАТА ВАШАРСКА ЧАСЦ КИРБАЮ Понеже того року Кирбай у Коцуре бул пондзелок, уж викенд пред тим млади ше опущовали у локалох у центру, дзе пияток и всоботу шицких присутних зоз Коцура, алє и зоз других местох розвешельовали бенди и ди-джейове. Луна парк на котрим ше забавяли наймладши, отворени бул

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

даскельо днї пред Кирбайом, а наймладши лєдво дочекали же би ше вожели на рижних гомбалкох, конїкох, авточкох и гайзибанчкох. Воженє нїґда нє було тунє, а на сам Кирбай було дакус драгше як прешлих дньох, но то нє зоперало родичох же би дзецом куповали жетони же би ше вожели и уживали. Вашарска часц Кирбаю тиж була богата, кажде дацо за себе могол найсц. Окрем облєчива, прикраскох и козметики, шицки котри нащивели тоту вашарску часц могли купиц и менши домашнї животинї, еґзотични древка и квеце, ручни роботи, як и нєзаобиходни ручно правени лакотки. Гоч ше наявйовало диждж, красна хвиля потримала и нє погубела чаривносц тогорочного Кирбаю у Коцуре. З. К.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ШЕСНАСТИ „ДНЇ НОВОГО ХЛЄБА” У НОВИМ ОРАХОВЕ

МАСОВНО И ДО ПОЗНИХ ГОДЗИНОХ

низовани рижни бависка, з назву „Улїца за бавенє”. На лєтнєй бини пошвецени хлєб з нового жита, орґанизоване воженє на каруцох по валалє, а у културно-уметнїцкей програми участвовали КУД з Орахова, сушедних местох, алє и два дружтва з Мадярскей. На концу културноуметнїцкей програми учашнїком и присутним з пригоднима бешедами подзековали предсидатель Скупштини АП Войводини и Союзу войводянских Мадярох Иштван Пастор и предсидатель Совиту Ме сней заєднїци Нове Орахово Йожеф Фекеч. Днї нового хлєба закончени з „улїчним балом”, хтори тирвал до позних ноцних годзинох. Лю. Рац

У Новим Орахове, од 25. по 29. авґуст, отримана културно-туристична манифестация „Днї нового хлєба”, шеснаста по шоре, чийо змисти провадзели числени Новоораховчанє, госци зоз сушедних местох, як и з Мадярскей. Пияток отримани „Бависка без гранїцох”, а участвовали вецей екипи школярох и младежи з вецей местох. Понеже були приявени вецей екипи, „Бависка” потривали до позно вноци, а всоботу бул спортски дзень. Програма була найрижнороднєйша остатнї дзень Манифестациї, внєдзелю, 27. авґуста (од дополадня до вечара), кед отримане змаганє у вареню паприґашу з овчецини, вецей секциї ручних роботох орґанизовали виставу у голу Дома култури, а за наймладших орґа-

НА ПЛОЩИ ОПРЕЗ КОЦУРСКЕЙ ШКОЛИ

ЗАКОНЧЕНА РЕКОНСТРУКЦИЯ ПАМЯТНЇКА У Коцуре, пред Кирбайом, алє и пред початком нового школского року, закончена реконструкция площи и памятнїку „Слунко шлєбоди” котри подзвигнути на чесц погинутим Коцурцом у Другей шветовей войни. Реконструкция почала з яри и робена є у вецей фазох, алє план бул же би ше до початку нового школского рока подполно ошвижело памятнїк и пременєло основу на котрей вон стої, понеже з часом барз препадла.

10 РУСКЕ СЛОВО

Памятнїк „Слунко шлєбоди”, автора Силвстера Макая, бул длуготирваци процес котри почал вчасних седемдзешатих рокох, котри прешол през велї процедури же би памятнїк бул поставени. Тераз вяри, памятнїк бул однєшени до уметнїцкей лївальнї „Пеле” у Сивцу, хтора го обновела и ошвижела у догварки зоз автором Макайом. – Длуго зме чекали же би памятнїк бул реновировани, алє одлично то зробене, понеже затримани першобутни випатрунок, лєм є тераз патиновани зоз желєну фарбу. Бул сом у контакту зоз шицкима котри робели на реновированю, так же шицко зробене у заєднїцкей догварки – гварел Макаї. На памятнїку, окрем ошвижованя, оправени даскельо зарї котри були поламани и пременєна подлога на котрим вон стої. Покля тирвала реконструкция памятнїка, оправяло ше площу опрез Школи дзе є поставени, та стара мраморова подлога заменєна з ткв. друкованим бетоном, хтори поставело подприємство „Бауен” з Вербасу. Роботи финансовала Општина Вербас. З. Колєсар 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

НАШО МЕСТА ПРЕДСТАВЯНЄ РУСКЕЙ НАЦИОНАЛНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ

КАРАВАН МЛА ДИХ НАЩИВЕЛ КПД „КАРПАТИ”

Членох Културно-просвитного дружтва „Карпати”, 24. авґуста нащивел такволани караван младежи зоз Здруженя за потримовку дзецинства и младосци „Гумана” зоз Бачкей Паланки. У каравану осемнацецеро млади людзе зоз шейсцох городох Войводини, а основна идея же би, путуюци по Войводини, за штири днї обишли осем городи и упознали ше зоз рижнима народами, националнима меншинами и заєднїцами. На їх драги през Войводину нашол ше и Вербас и то праве Културно-просвитне дружтво „Карпати” хторе пестує язик, културу и традицию Руснацох и Українцох на териториї Општини. У просторийох Дружтва их привитали предсидатель Деян Загорянски и єдни зоз найактивнєйших членох Славка Тамаш и София Мученски. Кратке преподаванє о Руснацох отримал предсидатель Дружтва Деян Загорянски, хтори бешедовал о историї, традициї и култури, а найвецей податки було о терашнїм стану и активносцох Руснацох у Сербиї. Длугорочни просвитни роботнїк, Славка Тамаш, потим указала народне облєчиво за жени и представела одредзени обичаї хтори вязани за облєчиво хаснуюци и презентуюци кнїжку Заводу за културу войводянских Руснацох. София Мученски потим представела україн-

ске народне облєчиво и виприповедала кратки историят о приселєню Українцох на тоти простори. Учашнїки каравана зоз Вербасу пошли полни позитивних упечаткох, а коментаровали и же их податки о Руснацох хтори дознали на тим стретнуцу приємно нєсподзивали. Дружтво на памятку подаровало младим кратки здогаднїки на одредзени характеристики нашей заєднїци и кнїжку о роботи КПД „Карпати”. А. Лендєр

ОБНОВА БУДИНКУ ОШ „СРИМСКИ ФРОНТ” У ШИДЗЕ

БУДУ ЛЄПШИ УСЛОВИЯ ЗА НАСТАВУ Предсидатель општини Шид Предраґ Вукович, заменїк предсидателя Зоран Семенович и помоцнїк предсидателя Деян Козч, прешлого тижня нащивели роботи ґенералней обнови будинку ОШ „Сримски фронт” у Шидзе, хтори почали у першей декади авґуста и буду тирвац 90 роботни днї. Роботи окончує доо „ҐАТ” зоз Нового Саду. Под час нащиви општинских руководзацих, меняло ше водоводни и канализацийни циви у санитарних ґузлох, а тиж ше пременєло и облаки. У цалим будинку школи ше постави нови патоси, ошвиценє и нову керамику, а будинок ше обилї зоз нука и положи вонкашню фасаду.

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

– Жадаме обезпечиц лєпши условия за наставу нашим школяром и просвитним роботнїком. Канцелария за явни инвестициї Влади Сербиї, финансує роботи зоз 50 милиони динарами. Нам опредзелєни 70 милиони, алє понеже зме нашли виводзача роботох хтори покончи роботи за меншу суму, як одвичательна локална самоуправа розлику врациме Канцелариї. Нашо опредзелєнє же бизме у будучносци обнавйовали и други школски будинки у нашей општини – виявел предсидатель Вукович. Роботи буду тирвац и далєй, коло 650 школяре зоз тей школи, на наставу буду ходзиц до других школских будинкох у Шидзе. По словох Сладяни Любоєвич, директорки ОШ „Сримски фронт”, настава за школярох нїзших класох (од першей по штаврту) пре шветочни приєм першокласнїкох почнє на пондзелок, 4. сепембра у ОШ „Бранко Радичевич” на 13,30 годзин. – Школяре висших класох, од пиятей по осму, наставу почню на час, 1. септембра, у будинку Ґимназиї „Сава Шуманович”, од 14 годзин. За школярох нїзших класох орґанизуєме превоз на автобусу од нашей школи по ОШ „Бранко Радичевич” – гварела директорка Любоєвич. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ СЕЗОНА ОБЕРАНЯ ПАПРИҐИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

КВАЛИТЕТ РОДУ ЗА ДОВОЛЮЮЦИ, А И ПРЕДАВАНЄ Оберачка червеней роговей паприґи у керестурским хотаре почала ище пред манифестацию „Днї керестурскей паприґи”, насампредз пре єй вчасне пресадзованє на польох, уж коло 1. мая, найдалєй по керестурски Кирбай, 9. мая. Вчасному обераню допринєсла и тогорочна барз цепла хвиля, з минималнима количествами паданьох Пишу: Марина ДЖУДЖАР Михайло ЗАЗУЛЯК

В

екшина паприґи у Руским Керестуре красна, так же задовольни и продукователє, и одкупйоваче. Затераз, векши почежкосци у одкупу червеней роговей паприґи нє було. Нормалне же ше кажди продукователь наздава и жада векшу одкупну цену, но патраци на исти час прешлого року, цена аж и векша за коло дзешец динари по кили. У одношеню на прешли рок, велька розлика у тим же паприґу тераз єст кому предац, та з коректним класованьом мож очувац стаємних купцох и одкупйовачох, а попри домашнїх, присутни и даскельо одкупйоваче з цалей Сербиї. Початна одкупна цена першей класи червеней роговей паприґи була 58 динари. Провадзаци тарґовище и рушаня ценох, тераз є зменшана и формує ше ю на дньовим уровню. У ВИТРИНИ ЗА УКАЗОВАНЄ – Кере стурске подприємство „Изґлед” за собу ма уж седемрочне искуство у одкупу паприґи, сотрудзуєме з велїма керестурскима продукователями, та и з других местох – гвари Еуфемия Чизмар з „Изґледу”. – Тот рок запаметаме по квалитеним урожаю, бо поровнуюци з прешлим, розлика барз велька. Одкупюєме кажди дзень, паприґи з другей класи дньово одкупиме од 50 до 60 тони, док з першей коло 17 тони. Перша класа паприґи наменєна купцом котри найвецей вима-

12 РУСКЕ СЛОВО

МЕРКУЄ ШЕ НА ЗАДАТИ КРИТЕРИЙ До валалу приходза и два подприємства за одкуп паприґи – „Дарком” и „Жуте дунє”, хтори нєпоштредно купую од продуковательох, а цену формую спрам тарґовища и квалитету роби. Способ класованя и пакованя подобни, як и за керестурских одкупйовачох. Розлика у тим же кед паприґа нє задоволює критерий класованя, ютредзень ю врацаю назад до валалу, док керестурски одукупйоваче уж на одкупу контролую квалитет спакованей роби. Вшелїяк, у Керестуре и надалєй присутне и длугорочне звикнуце продуковательох паприґи же би ю паковали до мехох и предава ли накупцом. Таки способ предаваня ше того року, голєм затераз, указал як нє барз подзековни, бо паприґа нїґда насиґурно нє предата, а часто и достата цена менша од понукнутей на одкупних местох. Алє, сезона обераня и предаваня паприґи лєм почала...

гаю, як цо то вельки маркети у Горватскей, Словениї, Босни, Мадярскей и числени домашнї, а дотераз шицки були задовольни. Перша одкупена паприґа вивежена до Мадярскей, тот купец вимага контролу з „Юґоинспекту” и числени анализи, а керестурску паприґу положели до витрини за викладанє и указованє роби, цо вельо гутори о єй квалитету – твердзи Чизмарова. Паприґу, першу и другу класу, та ткв. „микс-класу”, у валалє и того року поряднє одкупює и керестурске подприємство „Т-пам”. ПРАВА СЕЗОНА ПРИХОДЗИ – Вельке интересованє и продуковательох и купцох за паприґу, но думам же права сезона паприґи праве лєм приходзи. Перша класа наменєна за вивоз, а микс и друга за преробок у домашнїх и иножемних хладзальньох. Одкуп плануєме през цалу сезону, 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ЕКОНОМИЯ а найвироятнєйше закончиме з одкупом желєней паприґи – гвари за нашо новини власнїк „Т-паму” Павле Малацко. Друга класа керестурскей паприґи подрозумює велькосц паприґи у пречнїку при конарчку 6 центиметри, меншу суху флеку, криви и нє барз мали плоди. Така паприґа идзе до прерабяцких погонох и хладзальньох. – Паприґу хтору як поштреднїк одкупюєм за подриємство зоз Заходней Сербиї ше прерабя у кере стурскей хладзальнї, понеже тамтейши власнїк ту уложел власни средства до ремонту и отримованя – гвари єден з одкупйовачох Иґор Варґа, додаваюци же одкупює и микс-класу, чия цена завиши од квалитету паприґи. Керестур познатши по червеней роговей паприґи, алє ше садзи и били файти, та даскельо паприґаре, прейґ одкупйовача Малюша Чуния, законтрачели билу парадичову паприґу, котру обераю уж скоро два мешаци. – Попри конченя з парадичову, уж роки поштредуєм у одкупу другей класи червеней роговей. Обезпечели зме стаємни каждодньови одкуп, а плануєм одкупйовац и першу класу за вивоз до Босней – гвари Чуни. ЗАЖИЛА И НОВА ЗАДРУҐА Кед прешлого року було почежкосци з предаваньом паприґи, анґажовало ше и Здруженє керестурских паприґарох „Капсикум анум” котре з директним контактом з купцами обезпечело лєпшу цену, а удало ше им теди розтерховац и преобтерховане тарґовище у валалє. З таку праксу Здруженє од початку сезони предлужело и того року, кед поштредовало у одкупу першей, желєней паприґи. Тераз су самостойни одкупйоваче, прейґ новооснованей Землєдїлскей задруґи „Керестурска паприґа”, хтора у Аґенциї за привредни реґистри основана праве тераз, 24. авґуста. И попри тим же ше ище вше кончи з потребнима паперами, уж навелько робя и на одкупу паприґи,

1.СЕПТЕМБЕР 2017.

и як гварел єден зоз сновательох и предсидатель Скупштини Задруґи Владимир Варґа, рахую же того тижня одкуп паприґи прейґ Задруґи почнє ище озбильнєйше. – Як паприґаре добре знаю, векши, озбильнєйши одкуп паприґи обчекуєме у септембру, а тераз баржей идзе до хладзальньох, хтори ю змарзую. Док почнє озбильнєйши одкуп, паприґа будзе и пребрана, та треба добре роздумовац як ше ю обера. Ми одкупюєме на одкупним месце на силосох фирми „НС Аґроинґ”, на виходзе з валалу на Новим населєню. Затераз одкупюєме пондзелок, стреду и пияток за двох купцох, наявени ище єден, та би прейґ нас мало исц по коло два камиони дньово, односно коло 40 тони паприґи. Одкупюєме цалу червену рогову першу и другу класу, бо ше то прилагодзує купцом. За хладзальнї векшином идзе друга класа, алє глєдаме цо вецей купцох першей класи, понеже ше то тераз указує як проблем, покля нє почню пияци, даяки накупци... За першу класу цена 45 дианри, а за другу 27-30 динари – гвари Варґа. Предсидателька Здруженя паприґарох „Капсикум анум” и тиж єдна зоз сновательох, однєдавна и директорка Задруґи „Керестурска паприґа” Душица Орос додава же ше контактує директно з купцами, а нє прейґ поштреднїкох. З тим доставаю на цени, хтора тераз и найвекша у валалє. – Першу класу паприґи ше пакує до бокс-палетох, подрозумює шицку здраву паприґу векшу як 14 центиметри, а може буц и благо крива. Думам же кед хладзальня може плациц 45 динари за першу класу паприґи цо идзе на преробок, та би на одкупних местох, дзе ше паприґу пакує до ґайбочкох, кажда очухана и наменєна за вивоз, цена мала буц ище векша. Одкупюєме и другу класу по стаємних критериюмох, зоз суху флеку до велько сци пейц динарошки – гварела Оросова.■

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У КОЦУРЕ

ВЛАДИКА ВОЗВЕЛЇЧАЛ ШВЕТО У Коцуре пондзелок преславене швето Успениє Пресвятей Богородици – Велька Матка Божа, односно Кирбай, котри у Коцуре означую и Грекокатолїцка и Православна Церква

В

ирни хтори ше притримую Юлиянского календара швето Успениє Пресвятей Богородици – Велька Матка Божа преславене на Службох Божих у наших церквох, а з нїм ше Церква здогадує на одход Пречистей Дїви Мариї з того швета, кед по християнскей традициї, була на нєбо вжата и зоз своїм целом. На Кирбай, 28. авґуста, шпивану Службу Божу служел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар у сослуженю 17 паноцох и диякона Данила Задрепка. Службу зоз шпиваньом провадзели парохиянки вєдно зоз ш. Михаїлу Воротняк.

45-РОЧНЇЦА О. ВЛАДИМИРА МУДРОГО Означованє Успения у Коцуре почало внєдзелю, 27. авґуста, зоз означованьом 45-рочнїци од пошвецаня митрофорного протопрезвитера о. Владимира Мудрого котри зоз Коцура, а жиє у Канади. Отец Владимир Мудри ше здогаднул на тот прекрасни дзень кед є пошвецени за паноца у присустве двох владикох кир Гавриїла Букатка и кир Авґустина Горняка, теди на Успениє Пресвятей Богородици 1972. року тиж була нєдзеля, як и того року.

У своєй казанї пресовящени владика Георгий паноцом и вельочисленим парохияном пожадал щешлїви Кирбай и здогаднул же Пречиста Дїва Мария пошла з того швета зоз душу и тїлом и од теди маме покровительку и заступнїцу на нєбе котра ше модлї за нас. По законченю Служби бул обход коло церкви и пошвецанє на штирох бокох. Велька Матка Божа преславена и у православней церкви у Коцуре. На богослуженю, котре служел о. Здравко Бойович у сослуженю зоз штирома паноцами зоз околних епархийох, були присутни и предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац зоз членами Општинскей ради. По законченю Служби у порти православней церкви наймладши члени КУД „Завичайного врела” отримали кратку програму.■ З. Колєсар

14 РУСКЕ СЛОВО

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БИКИЧУ

ПРИКЛАД ЯК ТРЕБА ЖИЦ На швето Успения Пре святей Богородици, пондзелок Церква и вирни у Бикичу преславели храмове швето Кирбай. З тей шветочней нагоди, Службу Божу предводзел о. Дарко Рац, парох у Бачинцох, а сослужел домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка. У казанї о. Дарко Рац визначел же Мац Божа приклад як треба жиц и же ше зоз Євангелийох нє дознава вельо о Мариї, алє ше зна же вона була присутна у найзначнєйших подїйох у Исусовим живоце, та и теди кед церпел розопяти на крижу. – Марийова велькосц и у тим же мала моцну виру и теди кед єй ангел Божи навицел же вона вибрана же би народзела Сина Божого. А Исус пришол на тот швет пре нас и нашо спашенє и будзе судзиц живим и мертвим. Мария нас учи як ми маме вериц и жиц християнски живот, чи ше модлїме и як ше модлїме за нашо потреби. Учи нас же бизме любели свою Церкву, свойого ближнього и свой народ – гварел, медзи иншим, у надихнутей казанї о. Дарко Рац и повинчовал Кирбай домашньому парохови, шицким вирним и госцом. И домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка подзековал о. Рацови же пришол возвелїчац Кирбай и на його казанї, як и шицким вирним хтори ше у церкви по-

зберали возвелїчац кирбайску радосц. Шпиванє на Богослуженю предводзела дзиячка Любица Роман, апостол читал Деян Бобаль, а Євангелию о. Владимир Еделински Миколка. На концу Служби Божей одшпиване Многолїтствиє. Бикичанє и того року на Кирбаю мали госцох зо Шиду, околних местох, алє и зоз оддалєнших штредкох у хторих жию Руснаци и вєдно з нїма предлужели преславйовац Кирбай у своїх обисцох. Вл. Дїтко

У ИНДЇЇ И ЛАТЯРКУ

КАЛЕНДАР ПОДЇЙОХ

МАРИЯ ВШЕ З НАМИ

РУСКИ КЕРЕСТУР

Службу Божу хтору предводзел неоєрей о. Андрий Прихода зоз Банялуки у БиГ. Наказовал декан беоґрадски, протоєрей ставрофор о. Владислав Варґа, хтори наглашел важносц вири же Мария остала з нами, и же вше можеме раховац на єй помоц. Було мированє и по Служби о. Прихода присутним вирним подзелєл свой неоєрейски благослов. Парох индїйски о. Петро Дутка, хтори сослужел, гварел же на Богослуженю були домашнї вирни, монахинї василиянки зоз Осєку и госци з околїска. Вирни у филияли сримскомитровицкей парохиї у Латярку швето Успениє Пресвятей Богородици преславели внєдзелю, пред Успенийом у церкви у Митровици. Богослуженє у Индїї предводзел М. Г. К./В. В. неоєрей о. Андрий Прихода

Вирни у Индїї Успениє Пресвятей Богородици и свой Кирбай преславели пондзелок, 28. авґуста, зоз

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ВИБЕРАНКИ ЗА ЦЕРКОВНИ ОДБОР 3. СЕПТЕМБРА У парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, на нєдзелю 3. септембра буду отримани виберанки за нови Церковни одбор. Медзи 13 предложенима кандидатами виберац ше будзе 7 хлопох до дванацчленового Одбору, бо пейцме члени зоз старого составу уж прилапели же буду и у новим составе Одбору. Список кандидатох виложени на огласней табли у церковней порти, а обявени є и у „Руским слове” число 31. Виберац ше будзе зоз гласаньом, а гласац годни парохиянє хлопи старши од 25 рокох. Гласац ше будзе у просторийох одборнїци од 8 годзин рано по 13 годзин, и знова пред вечаршу Службу Божу хтора на 19 годзин. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ТАТЯНA ВЕНЧЕЛОВСКИ, ҐЛУМИЦA И ПИСАТЕЛЬКA

БЕЗКОНЄЧНО ВЕЛЬО ПОДОБИ У ЄДНЕЙ Того лєта у городскей библиотеки „Данило Киш” у Вербаше отримани литературни вечар, на хторим представени кнїжки „Оштригане слунко” и „Исидоров шал”, ґлумици и писательки Татяни Венчеловски, и праве то була нагода за розгварку зоз авторку Розгварку водзела: Александра ЛЕНДЄР

Т

атяна Венчеловски обявела три кнїжки: збирку писньох „Там, у живоце” (2004), лирски приповедки „Исидоров шал” (2012) и збирку писньох „Оштригане слунко” (2014). Авторка свою першу кнїжку прози, „Исидоров шал”, видала за вербаску библиотеку, а состої ше зоз єденац лирских текстох. Перши текст настал кед писала дипломску роботу и мала задаток написац биоґрафию и свойо видзенє подоби зоз литератури, а вона вибрала Клитемнестру, подобу зоз греческей митолоґиї. Зоз помоцу ґлумецкей технїки формованя подоби, настали и други видзеня женских подобох зоз швета литератури, филма, музики, уметносци, а шицким им заєднїцка траґична судьба. ВИБОР БЕШЕДУЄ О МНЄ Вирджиния Вулф, Марина Цветаєва, Фрида Кало и други видумани подоби мали вельки животни проблеми и траґедиї, и праве о нїх пише Венчеловска. По єй словох, мено кнїжки инспироване зоз Исидору Данкан, хтора погинула у траґичним нєщесцу, так же ю задавел власни шал кед ше заплєтол до колєса од авта и тот шал коло шиї символ и за други жени у кнїжки хтори сами себе „задавели”.

16 РУСКЕ СЛОВО

– Биоґрафски и други факти хтори сом нашла були лєм порушуюца точка за мойо формованє подоби, гоч сом вельо читала о шицких. Важне ми було як вони бешедую, глєдала сом ритем їх виреченя. У моїх творох кажда жена ма иншаки язик, тон, характер... Вирджиния Вулф цали час вага, нє ма мира, Лейди Маґбет гутори кратки виреченя, оштро, швидко. Марина Цветаєва писана у духу єй писньох – вона „скака” зоз теми на тему у єдним зворушеню, дзе ше боря традиционализем и аванґарда – толкує Венчеловска. Цитируюци визначного режисера Ґорана Марковича, хтори на єдней зоз промоцийох пофрантовал же тота кнїжка автобиоґрафска, Татяна додава: – Вибор женох у кнїжки найбаржей бешедує о мнє. Мушела сом прежиц чувства и подїї шицких тих подобох, почувствовац кажде виреченє на целу и у глави – гвари Венчеловска. – Тим подобом я дала себе през єден ґлумецки печац, алє и през часи, животни периоди. Вони у моїх творох жию и у своїм чаше, алє и у моїм, тиж и у будучносци, прешлосци... Вони безчасово. Бавим ше зоз часом, алє и зоз чувствами и чулами. У моїх творох часто емоциї маю фарбу, фар1. СЕПТЕМБЕР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА би маю свойо тони... Пресипуєм упечатки и чула, и пожичуєм єдно од другого. Шицко на єден способ пожичка сликох и емоцийох як их я дожила. ПРИРОДНОСЦ И ЄДНОСТАВНОСЦ У збирки „Оштригане слунко” ше находза 93 писнї у пейцох циклусох. На промоциї у Вербаше о тей кнїжки гуторели руководитель библиотеки Бранислав Зубович и Ґоран Шарло Лабудович, обидвоме визначни писателє. Лабудович, медзи иншим, визначел же авторка виглєдує шицки одвити на питаня, а поставя их ясно, нєдвосмислово и так о нїх пише и роздумує, одвича-

КРАТКА БИОҐРАФИЯ Татяна Венчеловски нaродзена у Сримскей Митровици. По оцови Мироньови є Рускиня, алє ше вона нє декларує по националней припадносци. Фамелия Венчеловски походзи зоз Бачинцох, а до Сримскей Митровици ше приселєли шейдзешатих рокох. Стредню школу закончела як школярка ґенерациї, а Факултет драмских уметносцох уписала зоз першого пробованя. Студирала у такволаней „златней класи” Владимира Євтовича зоз Драґаном Бєлоґрличом, Весну Тривалич, Зораном Мандичом Мандом, Срдяном Тодоровичом, Слободаном Нинковичом, Миряну Йокович, Драґаном Петровичом Пелетом итд. Факултет закончела як студентка ґенерациї зоз награду „Мата Милошевич”. Бавела вецей як двацец улоги у театре, на телевизиї и филму, а найпознатша єй улога у сериї „Забути” (Заборављени) дзе єй партнер були велї ґлумецки леґенди. После одредзеного часу престала ше занїмац зоз ґлуму и робела як телевизийни новинар на ТВ „Панония” и ТВ „Аполо”, а була и водитель емисийох на програми Радио „Беоґраду 202”. Седем роки ше занїмала зоз одношенями зоз явносцу у НИС-у, а з часу на час писала ресторански рецензиї. Року 2004. ше враца ґу ґлуми и бави у телевизийних серийох, филмох и у театралних представох.

тельно, ґу читачом и себе. На питанє же як дошла до такого стилу и чи ма даяких писательох на хтори ше упатрала, вона катеґорично одвитовала. – Нє упатрам ше нї на кого, мам лєм облюбених писательох, а єден зоз нїх Фернандо Песоа. Заш лєм, думам же мойо писнї нє здабу на його, алє випочитовала сом одредзени правила, як цо то природносци и єдноставносци. Вон писал и под другима менами, та нам можебуц заєднїцка и тота пасмовитосц подоби хтору чувствуєме и виражуєме – визначела Венчеловски. Єдна файта визуалного дополнєня збирки и кратки, уметнїцки филм хтори зняти на рижних локацийох у Беоґрадзе и ноши исте мено як и збирка. У нїм стихи интерпретую ґлумци: Владица Милосавлєвич, Душанка Ґлид Стоянович, Бранислав Лечич и авторка, а мож го найсц на ютюбу.■ 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

АКТИВ НАСТАВНЇКОХ РУСКОГО ЯЗИКА У НОВИМ САДЗЕ

ВАЖНИ КАЖДИ ШКОЛЯР И МЕСТО На сходзе заключене же таки стретнуца наставнїкох барз хасновити за черанку искуствох и едукацию У Руским културним центру у Новим Садзе пияток, 25. авґуста, отримани Актив наставнїкох руского язика, хтори водзели у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу Ирина Папуґа и Мария Самарджич зоз Дюрдьова. У першей часци, проф. др Юлиян Рамач отримал роботню и вежби з руского язика и литератури на унапредзованю знаня, дзекуюци и драгоциним искуством професорки Меланиї Сабадош. Наприклад, др Рамач совитовал же частейше треба хасновац слова „баяко” и „дабоме”, а то баржей годно кед ше будзе знац о народним живоце од авторох як цо то Михал Биркаш, Петро Дудаш, Митро Надь и Владимир Сабо Дайко.

У другей часци схадзки, учашнїки зоз Нового Саду, Нового Орахова, Дюрдьова, Вербасу, Руского Керестура и Петровцох ше оглядли на змаганя з руского язика и язичней култури и стретнуца руских школох. Гварене же нам важни кажди школяр и кажде место, же було красне число змагательох, а за похвалу же Руснаци маю змаганє и зоз виборней настави. Стретнуце руских школох було у Сриме, а шлїдуюце, 24. по шоре, будзе у Бачкей Тополї. У огляднуцу на мастер роботи наставнїкох/професорох, Сенка Бенчик поучно бешедовала о єй другей мастер роботи о гунґаризмох у руским язику, як и о подобносцох у сербским, мадярским и руским язику. Ана Мария Рац, Оля Яковлєв и Ванеса Медєши кратко винєсли искуства з обласцох свойого интересованя, а Ирина Папуґа констатовала же добре же маме фаховцох у рижних обласцох виучованя язика. – Маме предлуженє едукованя по руски и у штреднєй школи у Новим Садзе, дзе приходза велї нашо школяре и будуци студенти, а за лєпшу роботу треба вихасновац и сотруднїцтво з вироучителями, за цо єст добрей дзеки – заключела Папуґова. М. Горняк Кухар

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „МИКЛОШЕВЦИ 2017”

ЗМОЦНЬОВАНЄ ВЯЗОХ З ОБИДВОХ БОКОХ ДУНАЮ У Миклошевцох, 26. и 27. авґуста, у орґанизациї КУД „Яким Ґовля”, а под покровительством Совиту за национални меншини РГ и сопокровительством општини Томповци и Союзу Русинох РГ, отримана XXXII Културна манифестация „Миклошевци 2017”

Пише: Агнетка Балатинац

Я

к дознаваме, всоботу у основней школи отримана вистава ґобленох, а предлужене з поетско-музичним вечаром, на котрим учасц вжали и госци з Войводини, Агнета Бучко Папграгаї, родом Миклошевчанка, Ана Римар и Микола Шанта. Внєдзелю, уж традицийно, на бициґлох до Миклошевцох сцигли троме бициґлисти з Руского Керестура, Славко Пап, Владимир Маґоч и Педя Загорянски. Тоту драгу вони вожа на чесц наших предкох и за змоцньованє вязи медзи Руснацами з обидвох бокох Дунаю. Дочекал их и привитал предсидатель КУД „Яким Ґовля” и доначалнїк Општини Томповци, Славко Ждиняк. Пред службу Божу, на памятней площи о. Колошняї завера манифестацию зоз женску шпивацку погинутим у Отечественей войни (война ґрупу з Миклошевцох першей половки 90-тих. – Ред.), положени венєц и запалєни швички з боку институцийох з Ми- „Яким Ґовля” и доначалнїк општини Томповци, потим клошевцох и Томповцох, та КУД-а „Яким Ґовля”. Отри- началнїк општини Томповци Здравко Звонарич, а отвомана и служба Божа, котру водзел паноцец Янко Коло- рел ю член Совиту за национални меншини РГ, Звонко шняї з Канади, а сослужовал домашнї паноцец Яким Си- Костелник. Вєдно зоз рускима дружтвами наступело и єдно мамунович. дярске зоз Чаковцох, котре виведло мадярски танци, и єдно горватске з Товарнїку, котре виведло танци зоз МУЛТИКУЛТУРАЛНОСЦ НА СЦЕНИ стреднєй Босни. Од домашнїх дружтвох наступели КУД „Яким Ґовля” Централна манифестация „Поздрав ровнїни” отримана внєдзелю пополадню, а наступели осем дружтва. Го- зоз шицкима секциями, КУД „Яким Гарди” зоз хлопску сцох привитал Славко Ждиняк, предсидатель КУД шпивацку ґрупу, КУД „Осиф Костелник” з Вуковару, КУД Руснацох з Винковцох, „Рушняк” з Риєки и „Руснак” з Петровцох. Попри державней гимни и шветочней шпиванки Руснацох РГ, „гимну” манифестациї „Миклошевци” одшпивал о. Янко Колошняї, котри, у часох кед ту жил, водзел шпивацку ґрупу з Миклошевцох. У двогодзиновей програми котру водзели Матей и Анамария Мудри, патраче мали нагоду уживац у танцох котри виводзели Миклошевчанє (дзециньски ґрупи), Чаковчанє и Товарнїчанє, та у шпиванкох наших руских дружтвох. ОДГУКИ РАДОСЦИ КУД „Осиф Костелник” Вуковар

18 РУСКЕ СЛОВО

Вечар рускей шпиванки отворела наймладша шпивачка Клара Миклош зоз Сотину, а предлужел єй брат Кри1. СЕПТЕМБЕР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА стиян. Потим ушлїдзели шпиваче и ґрупи з наших местох, медзи котрима були Михаил Грищук з Петровцох, Владимир Провчи з Матульох, женска шпивацка ґрупа з Миклошевцох, дует Паула Поточки и Милица Мишлєнович з Миклошевцох котри як дует дебитовали на манифестациї и одушевели патрачох. З Петровцох були Михал Голик и Аня Грищук, а КУД Руснацох Осиєк наступело з инструменталнима мелодиями, котри

Дружтво „Руснак” Петровци

за тоту нагоду порихтал, а тиж и з оркестром руководзел, Иван Лїкар. Мария Закалюк пришла з Райового села, а провадзел ю вуковарски оркестер. Панї Закалюк источашнє и руководителька хору КУД „Осиф Костелник” з Вуковару. Зоз Ши-

КУД Руснацох Осиєк

ду, зоз Сербиї, пришла младша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш”, котра виведла барз удатни венчик руских шпиванкох под руковод зеньом Наташи Еделински Миколка. Конферансу водзела Сабина Ждиняк. На концу манифестациї, женска шпивацка ґрупа з Миклошевцох, вєдно з паноцом Колошняйом, спонтано зашпивали гимну манифестациї, цо патраче наградзели з моцним кляпканьом и придружели им ше у шпиваню, та Миклошевци у ноцних годзинох знова одгуковали з радосцу як у дакедишнїх, менєй трапезних, а щешлївших рокох.■ 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕД НОВИМ ШКОЛСКИМ РОКОМ

ОБЧЕКУЮ ДРУГЕ ОДДЗЕЛЄНЄ ПЕРШЕЙ КЛАСИ У Основней и штредней шко- йше за Дом опредзелї ище єдно ли зоз домом школярох „Петро число школярох. Як дознаваме, тих дньох Кузмяк” у Руским Керестуре закончую ше пририхтованя за по- окончене и розподзельованє чаток нового школского фонду годзинох за наставнїкох, 2017/18. року, хтори почнє 1. та шицким обезпечени полни септембра. Зоз Покраїни ище фонд годзинох – дзепоєдним у вше чекаю допущенє за два од- комбинациї настави у основней дзелєня першей класи, за цо зоз и штреднєй школи, а єдному Школи послата вимога. У Доме числу комбиновани годзини у школярох, за тераз, пополнєти керестурскей, и у школох з 42 места. Як дознаваме у упра- околних местох. Школяре першей класи ОШ ви Школи, понеже до першей класи єст уписано 26-еро дзеци, буду ходзиц до школского буцо и лимит за єдно оддзелєнє, динку „Замок”, дзе их на 8 гододлучели ше глєдац допущенє зин рано привита и директорка за два оддзелєня за цо практично БЕЗПЛАТНИ УЧЕБНЇКИ хиби лєм єден СЦИГЛИ ЗА 57 ШКОЛЯРОХ школяр. У Школи обчекую же До Основней школи „Петро Кузмяк” 15. по 1. септембер авґуста сцигли безплатни учебнїки, хтори тосцигнє одвит, а го року достаню 57 школяре од першей по кед би нє сцигол, осму класу. Векшина школярох уж и достали наставу почню з свойо комплети, а други достаню док приду єдним оддзелє- до школи 1. септембра. На таку файту помоци право витворели ньом. школяре зоз фамелийох слабшого материялПерши дзень у ного стану, як и дзеци зоз фамелийох у хтошколи школяре маю присц по рей єст тройо, або вецей школярох. Безплатни учебнїки обезпечела Влада Серрозпорядок и табиї, за цо видзелєни коло 572 милиони динакой почнє и нари за 86 000 школярох, цо за 36 000 вецей як става. На 8 годвлонї. зин у предполадньовей змени буду ходзиц школяре нїзших кла- школи Хелена Пашо Павлович. Нови школски рок 1. септемсох, а висши класи у пополадньовей. Пред поладньом наста- бра почнє и у керестурским одва будзе и за штредньошколцох, дзелєню дзецинскей заградки а того року векше число уписа- „Цицибан” ПУ „Бамби” з Кули. них школярох у першей класи Привит за дзеци, хтори буду до Ґимназиї зоз руским наставним оводи ходзиц по пририхтуюцей язиком – 19 школяре (16 и єден школскей програми, а буду у школяр у инклузивней настави, полудньовим и цалодньовим присуство котрого ше рахує як пребуваню, будзе на 9 годзин у три места). У оддзелєню зоз будинку дзецинскей заградки. сербским наставним язиком и у Нови школски рок у „Цицибафаховей школи напрям тури- ну”, у цалодньовим и полудньостични технїчар пополнєти вим пребуваню, починаю зоз 136 дзецми, цо красне число и шицки – 30 места. У Доме школярох, за тераз, вецей як влонї, єдино же барз уписани 42-йо школяре, а капа- мале число предшколских дзецитет Дому 70. Но, у Школи ше цох хторих єст лєм 21. М. Афич у пракси указало же ше и познє-

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК МУЛТИМЕДИЯЛНИ АВТОР САШО ПАЛЄНКАШ

КЕРЕСТУР МА ВЕЛЬО НЄВИЧЕРПНИХ ЛЮДЗОХ Розгварку водзел‫׃‬ Борис ВАРҐА

П

алєнкашова фамелия ше концом осемдзешатих зоз Заґребу преселєла до Руского Керестура. Практично од теди Сашо активни член вецей секцийох керестурского Дома култури. Под час дзеведзешатих вон участвує у цудзих бендох и формує свой Paradox, з хторим роби шлїдуюци петнац роки. Од 2000. року поезию и прозу обявює у векшини руских виданьох, алє и на заходноевропским сайту „Local minds”. З ґитару ши обишол славянски заход – Горватску, сивер – Гоpнїцу и юг – Сербию. Як на це патра орґанизоторе и публика як на рускоязичного кантавтора?

– З початку сом бул дакус подозриви же як то будзе прилапене, алє випадло як позитивне искуство. Вшадзи им було интересантне чуц тот язик и приповедку же одкадз приходзим. Даєдним, хтори звикли на подобним язику слухац народни шпиванки, було интересантне чуц, жанровски патрено, цалком иншаки напрям и теми у текстох.

Сашо Палєнкаш наградзовани зоз вецей обласцох – за литературу достал награду „Мирослав Стрибер”, а на ФАМУС-у награду за найлєпшу музику и текст. Добитнїк є припознаня „Зарї култури” и освоєл перше место за нови драмски текст РНТ „Петро Ризнич Дядя”

Як на рускоязичну културу патра други, там дзе ши грал, або цо ци писали на интернету? – После велїх нагваряньох рижних людзох, помали сом з анґлийского прешол на наш язик. Медзитим, проблем бул як далєй. З єдного боку, наша публика звикла на нашим язику слухац о любови, о смуткох и подобним, и то вец шицко упаковане на єден специфични способ, хтори ше мнє нє уклапяовал до концепту. То бул момент кед сом ше мушел врациц назад до керестурскей „андерґраунд” сцени з дзеведзешатих. Теди у Керестуре було вельо бенди, а даєдни з нїх творели и на нашим язику. Вони ми дали моци и инспирациї за шпиванки як цо то „Приповедка о єдней страсци”, „Чловек”, „Шеяч зла” 1 и 2, и подобни. Таки тексти вимагали вец и одредзени музични концепт, цо думам же дало плоди и почало людзом буц интересантне. Ґлобално патрено, то нє було нїч нове. Теди вельки уплїв на мнє мали албум „Roots” бенда Sepultura з Бразилу и бенд Soulfly – їх комбинованє рифох и акустичней ґитари ми були од велькей инспирациї при правеню албуму „Шлїди жита”. Алє заш лєм, комбинация такей музики и того язика випатра же була добра. За тоти остатнї шейсц роки, од кеди робим як кантавтор, отримал сом даскельо дзешатки концерти по Словацкей, Горватскей и долу у Сербиї. То були лєбо мойо самостойни концерти, лєбо наступи на даяких алтернативних фестивалох (най их так наволаме з єдним словом). Значи, бешеда о публики хтора рижнородна, алє рижнородна у смислу же у нєй було и панкерох, и металцох, и рокерох, и инди музичарох, як и кантавторох. Праве сом ше од їх реакцийох и бал, алє праве од нїх сом подоставал найвекшу и найщиршу

20 РУСКЕ СЛОВО

потримовку. То, вец, резултовало зоз поволанками на други наступи. Нажаль, шлєбодни час ми цошка цо углавним нє мам, та сом концертно анї нє активни тельо кельо ситуация дакеди наклада, а дакеди вимага. Єден ши з плоднєйших и мултифункционалних авторох у рускей заєднїци. Музика випатра доминантна, алє пишеш поєзию, прозу, драми, твори за дзеци. Знїмаш кратки филми... Нє шицко цо робиш мож видзиц у конвенционалних медийох. Кельо интернет помага у промовованю твоєй творчосци? – Вельо. У ствари, нєшка шицко функционує прейґ нього, так же цалком природне же би интернет бул часц мойого орудия. Вшелїяк же вельку потримовку мам з наших редакцийох у радию и телевизиї, „Литературного слова”, „Шветлосци”, „Руского календару” и у „свой час” од МАК-у, алє интернет нє ма филтери хтори нашо медиї муша мац, лєбо их себе даєдни и направя. Тиж, предносц интернета (а тото цо нашо медиї затераз нє можу), то тайминґ и квантитет. На интернету свойо твори можем пласовац кеди сцем и кельо сцем. Нашо медиї маю одредзени термини своїх емисийох, а дакеди анї нєт места же би дацо було емитоване у такой наиходзацей емисиї (лєбо даєдни нє обявя аж анї як информацию). А я, поведзме, надумам же би тото дацо було тераз такой, лєбо надумам викомбиновац зоз даяки другим случованьом, лєбо специфичним датумом. И тото цо ме у очох наших медийох дакеди кладзе на бок, то же я поєдинєц, а нашо медиї, заш лєм, баржей муша почитовац активносци наших институцийох и здруженьох. 1. СЕПЕТЕМБЕР 2017.

Бо, зна ше дакеди случиц же през рок мам вельо вецей активносци як даєдно нашо дружтво, лєбо здруженє. Видзе нови албум, видзе нови спот, отримам даґдзе концерт, наступим на даяким фестивалу, трафи ше даяка мини турнея и то ше дакеди зна случиц у барз кратким часовим периодзе... И то, як ми з єдного нашого медия раз гварели – превельо! На интернету того нєт. У ствари єст, алє там ми ше може. Кельо руска култура, вообще, заступена на интернету?

Литература: https://issuu.com/sasa.paljenkas „Пред нами” (МАК), „Дзеци урбаного гумна” (МАК), „Artoff хижа” (МАК), „Дебитанти” (МАК), „Frame” (MAK), „Збирка поезиї 2001 – 2014.” (самостойно-електронски), „У једном даху” (самостойно-електронски), „Надчловек” (самостойно-електронски).

„ТНТ ґрупа”! Ище штредком дзеведзешатих, кед Здике пришол на нашу улїчку дзе зме ше теди дружели, мал сом нагоду накратко видзиц як вон пише и склада свойо твори. Треньова поезия и наступи на „Дньовкох” то дацо прецо сом найволєл и пойсц на тоту Музика: манифестацию. Мижа Микиту сом https://sasapaljenkas.bandcamp.com/ вше оганял за даяки нови акорди. „Rootenica” (самостойно), „Шлїди Од Деяна Надя Рокия сом ше научел жита” (МАК), „Perception is our грац буґни. А скоро трицецрочне dimension” (МАК), „Страсци” (МАК), познанство зоз Чамом и Мимийом „Вавилон” (МАК), „Метрополис” думам же анї нє треба коментаровац – (самостойно), „Looped” (самостойно), помоц од твореня, прейґ лоґистики по „Пси войни” (самостойно). До Керестура ши ше приселєл як менаджмент. Значи, вше дахто и нєвельки хлапец. Часто видно же вше дацо. Та, кед це таке окружує, Фото и видео: ци тот валал велька инспирация єдноставно це муши порушац даяка и же иншак на ньго патриш? Цо https://www.youtube.com/sasapaljenkas. инспирация. З другого боку, озда то тото нєвичерпне у Керестуре? прето же сом нє бул ту народзени, требали ми роки поздоганяц даяки информациї и леґенди, – Я теди пришол зоз релативно велького варошу, на валал. прето ми Керестур вше бул (и ище вше є) обвити з даяку Зоз узких улїчкох, малих дворох, будинкох єден коло мистерию. Прето сом и уживал у читаню кнїжки Ирини другого, густого транспорту до широких улїцох, вельких Гарди Ковачевич „Нєбо над Керестуром”. дворох и вельких заградох (плус на нашей загради и найвекша рускокерестурска долїна), а єдини „опасни На горизонту два декади „Дньовки”. Ти бул єден зоз транспорт” теди були крави хтори ше кажде рано и вечар спиритус мовенсох того мултимедийялного фестивалу. уганяло пасц на пажицу. Там блїзко були и гуски хтори Цо думаш о „Дньовки” и єй будучносци? нас дакеди оганяли, а дакеди ми их. У Керестуре сом достал тоту физичну шлєбоду, бо було менєй опасносци як – Гоч сом ше до конца под ню нїґда нє подписовал, наисце сом препровадзел добри час пасуюци ше за ню. Першираз у варошу, а з другого боку, сам Керестур ма вельо сом ше на нєй зявел 1999. року лєм як учашнїк, же бим ю нєвичерпних людзох. Такой у штвартей-пиятей класи зме дзешка початком дватисячитих спонтано почал ратовац од мали ґрупу (лєбо теди популарно наволано – „банду”) з хтору зме правели хижки по древох на концу моєй загради гашеня. То були проблеми хтори звонка, на щесце, нє було видно, алє кед би ше их нє ришело, „Дньовка” би нє дожила и сновали койяки тайни нинджа-клуби (теди и на ТВ-у анї декаду. Прето є нєшка и под шапку Pact Ruthenorum-а, часто пущали карате филми). и прето є состойна часц „Костельниковей єшенї”. У пиятей-шестей зме почали грац и такой зме зняли свой „Дньовка” настала як потреба младих же би ше виражели перши панк албум. Тиж и стретанє зоз керестурскима креативно на свой способ, так як вони надумали, а нє так фанзинами, хторих теди було думам же аж три, и їх як ше там комушик видзи же би требало. З початку авторами була велька инспирация. Комплетни период уровень цензури наисце бул на минимуму. У ствари, єдина штреднєй школи – то розквит музичней секциї у цензура була же на „Дньовки” нє дошлєбодзене: виводзиц Младежским доме. У єдним моменту було, думам же, нєавторски материял и забранєне виводзиц материял на аж єденац бенди. Початок дватисячитих: ера „Дньовки”. нєруснацким язику. Нажаль, часи и потреби младих Тиж, од ‘89. сом и порядни член Дома култури и такой приведли до того же „Дньовка” нєшка далєко од кореня. починам зоз путованями, цо по Сербиї, цо по иножемстве Медзитим, то цалком природне же би постояли таки (дзе зме ше постретали з другима културами). Гоч уплїви осцилациї. Так же думам же ознова придзе ера авторского було вецей, понаводзим лєм даскелї: oдмалючка у нашим и руснацкого. И думам же шицко будзе ошвижене зоз нову обисцу було стрипи, медзи хторима бул и „Алан Форд”, продукцию мултимедиялного змисту. ■ и вец по приселєню до Керестура дознам же ту постої – Систематично, думам же нє тельо кельо би требало, а гаотично наисце досц. Як сом сцигнул попровадзиц, у предносци младежски змисти и, як видзим, – друженя младих после фестивалох, най нє повем афтерпартиї. Цикаве же на цо би то випатрало кед би ми мали интернет и мудри телефони под час нашого одрастаня дзеведзешатих, бо зме робели наисце вшелїяки дурноти – думам у творительним смислу. Нєшка ми жаль же ше велї тедишнї творителє страцели, нєстали.

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 21

медзи

простор

РОК IV СЕПТЕМБЕР 2017.

за кафу и виключеня НАСЛОВИ ХТОРИ СЦЕ ГОДНИ ЧИТАЦ, АЛЄ НЇҐДА, У „РУСКИМ СЛОВЕ”

Пише: Себастиян Себо НЯРА ДИ

„СЕРБИЯ НЄШКА!”

ЧЛОВЕК ХТОРИ РОБЕЛ ШИЦКО З ЛЮБОВИ, А НЄ ЗА ДИНАРИ, УМАР ОД ГЛАДУ У СЕРБИЇ ШЕ ПАЛАТА И БОГ ПОВАДЗЕЛИ З ПРАВДУ ЧЛОВЕК ПОЧАЛ ПИСАЦ ТЕСТАМЕНТ, АЛЄ ПОХОПЕЛ ЖЕ НЄ МА ЦО ЗОХАБИЦ, ТА ПРЕСТАЛ

ХТО ВИСОКО ЛЄЦИ, ТОТ ВИПАТРА ДОСТАЛ ПАПЕРИ ЗА КАНАДУ

ОТВОРЕНИ ДОМ, ИЩЕ ВШЕ ШЕ ЧЕКА НА КУЛТУРУ ЖЕ БИ ВОШЛА

МЕШАЧНА ПЛАЦА У СЕРБИЇ 400 ЕВРА, КЕД ВЕЖНЄЦЕ ШТИРИ ПЛАЦИ НАПРЕДОК

МИҐРАНТИ КЕД ЧУЛИ ЯК НАМ ТУ ДОБРЕ, ОДХОДЗА, БО НЄ СЦУ ЖИЦ У РОЗКОШУ

НАУКОВЦОМ ЧУДНЕ, ЯК ТО ЖЕ У СКУПШТИНИ НЄТ МУХИ КЕД ЄСТ ТЕЛЬО ВЕЛЬО...

22 РУСКЕ СЛОВО

ЄДЕН ФОДБАЛСКИ СУДИЯ ДЗЕЛЄЛ ПРАВДУ, ДОК ДРУГИ ДВОМЕ ЕВРА

СТУДЕНТ СКОНТАЛ ЖЕ НЇЧ НЄ ВИЧНЕ, ОКРЕМ ОСНОВНИХ СТУДИЙОХ ФК ВОЙВОДИНА ПОДНЄСЛА ВИМОГУ ЗА ПРЕМЕНОВАНЄ ДО ФК „СИВЕРНА СЕРБСКА ПОКРАЇНА”

ФК „РАДНИЧКИ” ТИЖ СЦЕ ПРЕМЕНЇЦ МЕНО ДО ФК „БИРО”

РУСНАЦИ ДОЗНАЛИ ЖЕ И ВОНИ НАСТАЛИ ОД МАЙМУНОХ

И Т И В СО

то о прос п є л пош дахто утирайце! с а в Кед иї – нє кр *** батер ц ї н л о нап н, морйо ац телефо а н е вж зец Кед ид є забудзце ап-топ. н – лєбо л ** * ни рвова векру. е н и в ш е Кед сц иц гвозд як б . а це з чарни е *** ц е – волї з д – бу оцами це вдериц н е ш уйце то с Слунк Кед вас дах е кишенку. йц – чува 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

... за кафу и виключеня

ЕКСКЛУЗИВНА ВИСТКА Вишли нови правила за мишани малженства, Коцурец–Керестурка, єст вецей як 90 поглавя, алє ми вам преношиме тоти найважнєйши:

1. Коцурец муши мац голєм два деци керестурскей креви. „Тополї керестурски” муши шпивац зоз шерца, гоч ридко хтори Коцурец го „ма”. 3. На уходзе до Керестура ше муши явиц бабом на лавочки, же би шицки знали же пришол. 4. До „Бомбаю” нє шме войсц кед Коцурци и Керестурци у єднаким чишлє, прето же Керестурци нє шму буц у меншни. 5. За доставанє роботней визи у Керестуре муши робиц тоти роботи, хтори нїхто нє роби. Приклад: садзиц паприґу, лєбо правиц кавчи. 6. Кед Керестурец часци, Коцурец плаци. 7. Дзивка муши мац прейґ +18 гольти. 8. Требиконїна – бетелїна, бо конї уж нєт! 9. „Ещи” може повесц лєм кед наручує ище єдну туру. 10. Крачун и шицки швета слави по нормалним керестурским календаре. 11. Памятнїк у центре валала ше нє вола памятнїк, алє – Тито! Но, Коцурци, ниа, вам правила. Док сполнїце шицки, аж теди можеце достац визу. По тамаль, прейґ дильовох до Керестура, и то – покрадзме. 2.

ЦО ПИСАЛА ПРЕСА ПРЕШЛИХ МЕШАЦОХ КЕРЕСТУРЦИ ШЕ МОДЛЄЛИ ЗА СВОЇХ ПОКОЙНИХ – Лєпше най ше покойни модля за нас, живих. *** ШАХИСТИ „РУСИНА” СТРАЦЕЛИ ОД „СИВЦУ” – „Е, идеш у Сивац”. *** ВЕЛЬКА НАЩИВЕНОСЦ НА САЙМЕ ЗА ОБЕЗПЕЧОВАНЄ РОБОТИ – Були обезпечени и сендвичи. *** ВУЧИЧ: „МАМ КЛЮЧ ЗА СТАБИЛНУ И НЄУТРАЛНУ СЕРБИЮ” – Маш, лєм нє маш дзвери. *** БОСАНЄЦ РИГНУЛ У БЕЧУ И МУШЕЛ ПЛАЦИЦ КАРУ 70 ЕВРА – Щесце же полиция нє сконтала же випущел и „тихомира”. *** ЕРДОҐАН МА ЄДНУ СТВАР 30 РАЗ ВЕКШУ ОД ТРАМПА, И ГОЛЄМ ТЕЛЬО ДРАГШУ – Гм, жени би з того наслову подумали на койцо. *** ЧИ БИСЦЕ ПРОБОВАЛИ? СТУДЕНТИ НАПРАВЕЛИ ЛЇЗАЛКИ ЗОЗ СМАКОМ КАНАЛИЗАЦИЇ. А, НИА, И ПРЕЦО – Прето же Сербия ма гов.. на вивоз. *** ЖЕНИ МАЮ ТОТУ СХОПНОСЦ: ВОНИ ЧИТАЮ ВАШО ДУМКИ ДОК ВАМ ПАТРА ДО ОЧ – Чежко, бо дакеди анї я сам нє знам цо думам. *** НИА, ЯК МУСОЛИНИ ХВАЛЄЛ САМ СЕБЕ: Я РОБИМ 16 ГОДЗИНИ ДНЬОВО, А ОДПОЧИВАМ ЛЄМ ГОДЗИНУ – Кеса, наш нови предсидатель, роби 25 годзини дньово.

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

*** ЧИ БУДЗЕ ТАКЕ ШЕДЗЕНЄ ЗАБРАНЄНЕ У СЕРБИЇ: КАМПАНЯ ПРОЦИВ ХЛОПСКОГО ШИРЕНЯ У АВТОБУСУ – Нормално же треба забранїц таке, нє можу шицки шириц ноги у автобусу. *** КАTЮ У БУДВИ ОГАНЯ РУСИЙСКИ ТАЙКУН – Лєпше тайкун як тайфун. *** МЛОДИ ЗОЗ КАЛАШНЇКОВОМ ОГАНЯЛ МЛОДУ – Е, приятелю, требал ши вжац карабин, нє мушел биш бегац. *** У КОЦУРЕ БУДЗЕ РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ ПЕРШЕЙ КЛАСИ – Будзе, лєм нє будзе школярох. *** ТАДИЧ ОДКАЗАЛ КОНФЕРЕНЦИЮ ПРЕТО ЖЕ ПРИШЛИ ЛЄМ ДВОМЕ НОВИНАРЕ, А АНЇ ЄДНА КАМЕРА – Камера мала вельку дзеку лєм ше єй нє ишло самей.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: СЛАВКО РОЙКО З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ТАЛАНТ МУ ОТВЕРАЛ ВЕЛЇ ДРУГИ ДЗВЕРИ Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Двацецрочни Славко Ройко з Руского Керестура ше пренашол у цалком иншаких обласцох як векшина його парнякох. Длугорочни є волонтер у керестурским Каритасу, зверена му декорация церкви за винчаня и за Крачун, а барз ужива и у ушорйованю и пестованю своєй заградки, як и у вареню, цо му и фах

П

ХТО ЗНА – ЗНА Ройко ше ище як дзеци бавел „на кухара”. У основней школи покус почал и вариц, та ше так опредзелєл и за штредню кухарску школу. – Як и у шицким, и ту искуство барз важне, алє вше вельо научим и од старших, искуснєйших кухарох и кухаркох з хторима робим и сотрудзуєм. Знаце як гваря – од кухара ше краднє „цаку”, та хто зна, вихаснує ю – припознава Славко.

24 РУСКЕ СЛОВО

ред двома роками, по сле законченей штреднєй школи за кухара у Кули, Славко бул преглашени за школяра ґенерациї на тим напряме. – Там сом теорийно досц научел, практично нє так барз, алє сом усовершел тото реме сло док сом рок волонтирал у интернату у кере стурскей Школи, дзе сом варел школяром. То за мнє було барз вельке – визначує тот млади кухар. ВАРИ И СВОЇМ ПАРНЯКОМ Славко припознава же му спочатку нє було шицко єдно кед мал вариц за 80, лєбо аж и сто особи, алє му о даскельо мешаци вариц за телїх, вообще нє випатрало таке страшне. – О даяки час сом уж знал як кухня „диха”, а и робел сом зоз барз добру екипу. Школяре ме любели, франтовали зме, и наисце нам було жаль кед сом пре стал робиц. Тераз робим у єдней „плєскави-

чарнї”. Варим и дома, алє ше зменюєме, та вари хто кеди може. Тиж варим на друженьох у Каритасу, а за Днї кере стурскей паприґи помагам у вареню єдлох з котлох. На тогорочним Водицовим кампу сом вод зел кухньову роботню, правели зме бомбици рафаело и чизкейк, таке яке млади любя – єдно ставне, нашвидко, а смачне – приповеда Славко и визначує же люби вариц велї файти єдлох, а окреме випекац рижни поґачики и кифлочки. – Правим и колачи и торти. Идеї найчастейше наход зим так же кед дацо у дакого покоштуєм цо ше ми пачи, питам рецепт, а вец часто у нїм дацо поменям и пододавам, та до конца випаднє даяка цалком треца торта – толкує Славко през шмих. ВОЛОНТИРАНЄ ГО ВИПОЛНЮЄ Ройко одмалючка активни у Каритасу у Руским Кере стуре. Спочатку там ход зел 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ на друженя, на сходи, а коло пейц роки є и волонтер. – Анґажованє у Каритасу ме наисце виполнює, и духовно, а и мой шлєбодни час. Любим ше дружиц, роботу з людзми, буц часц заєднїци. През жиму ходзим топиц, помагам на друженьох коло дзецох, а насампредз, коло вареня, вше кед потребне. Прейґ Каритасу сом и путовал. Бул сом на паломнїцтвох у Италиї, у України, як и у Сараєве под час паповей нащиви. Бул сом и у Нишу кед було означованє 1 700 рокох од Миланского едикту, и там зме ґлумели, односно, мали зме єден скеч.

У Каритасу го прицагую друженя, робота з людзми, путованя...

чун квецим цалу церкву вєдно зоз чесну шестру, як и у Каритасу. Правим икебани, дома складам вертеп и подобне – приповеУж даскельо роки Славко задлужени и за да наш креативни собешеднїк и додава же квеценє Катедралней церкви святого оца го така файта роботи барз опущує, та му и Миколая за винчаня, як и за Крачун. мац препущела дома заградку. – Дакеди чесни шестри квецели кере– Як ше гвари, уживам у „финких” робостурску церкву за винчаня, та кед сом до- тох. Дома пестуєм квеце, старам ше о зазнал же будзе даяка свадзба, опитал сом градки, правим декорациї з квеца. Найвоше им чи им можем помагац. Мал сом лїм ружи, мушкатли, цагача... Заградку нє свою часц хтору сом сам квецел. То досц чежко отримовац, бо то наисце любим. То велька обовязка, окреме тераз, кед уж зви- так придзе саме од себе, видзим дацо у дачайне же кажде сце же би було оквецене, кого, лєбо на интернету, та вше дацо мета ше ми питали чи бим нє превжал тоту ням, складам, додавам, префарбюєм – гвароботу. Тераз квецим сам. Наручуєм квеце ри Ройко, хтори ше однєдавна занїма и зоз у квецарнї, у догварки зоз млодятами, пе- промоцию и предаваньом єдней файти йґлам 20 метери платна, декоруєм икеба- пластики, дзе є и наймладши член. ни, обдумуєм цо дзе будзе стац, кладзем – Єдного дня бим любел пойсц робиц дамашлї и подобне. Треба ми коло штири ґдзе на морйо як кухар. Наприклад, до годзини за шицку тоту роботу. Углавним Горватскей. А хто зна цо раз прерошнє и шицки после винчаня барз задовольни зоз з того декорованя – бешедує Славко о декорацию, та ме тото и мотивує. И за Кра- своїх планох и додава же го нє барз интересую компютери, спорт и подобне, цо интересує и велїх його парнякох. – Я ше пренашол у цалком иншаких стварох. Кажде ма даяки свой талант. Тоти мойо. Кед хаснуєш свойо таланти, вше пренайдзеш ище и даєден нови, а знаме же чловек найбогатши кед ма здравя, любови и таланти – визначує наш все стра ни со бе шед нїк.■ Любел вариц керестурским школяром УЖИВА И У ДЕКОРОВАНЮ

1.СЕПТЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ У НАЙЖЕЛЄНШИМ ГОРОДЗЕ У ЗОМБОРЕ

И РУСНАЦИ ВИЗНАЧНИ ГРАЖДАНЄ Пише: Мария АФИЧ

Як у шпиванкох: славни Зомбор варош, главни город заходнобачкого округу, нащивели зме єдного горуцого авґустовского дня. Нєнаявено, пробовали зме поглєдац у нїм дакого од Руснацох хтори у нїм жию

Н

а пияцу, дзе зме стретли керестурских паприґарох хтори ше з нїма познаю, бешедовали зме з пензионерку Сенку Зеленович, на роботим месце зоз судийку Марию Колошняї, у Доме школярох кухар Мирко Гарди нам отворел дзвери, а стретли зме и дакедишнього длугорочного директора Миланка Йововича, хтори бешедує по руски лєпше як велї Руснаци. Нажаль, двоме мед зи визначнима Руснацами – Зомборчанами, оцец и син Владимир и Сашо Сабадошово, нє могли ше з нами стретнуц. Владимир директор Фаховей польопривредней служби, а Сашо заняти у Историйним архиве и нєформални є хронїчар при Руснацох. Як зме од нього скорей чули, по остатнїм попису жительства 2011. року, у Зомборе и його населєньох евидентовани 62 особи хтори ше вияшнєли як Руснаци. Спомнул нам же у тим варошу жию два ше стри, Папуґово Марча и Гелена, родом з Кере стура, Яким Медєши, владику Славомира власна ше стра и други... Янко Надь, паприґар, зоз сином порядни у Зомборе три раз до тижня. Гвари нам же праве при ньому була Рускиня Марча Нярадийова, а гвари же их єст даскельо цо вше зайду ґу нїм, наприповедац ше, поопитовац ше за своїх у валалє, и розуми ше, купиц паприґи. Поглєдали зме и Сенку Зеленович, народзену Рацову, родом з Керестура. Стретли зме ю у центре годору з нєвельким унуком Миланом хторого, як гвари, чува, бо є уж штири роки пензионерка.

26 РУСКЕ СЛОВО

– Зоз Керестура сом пришла до Зомбора до штреднєй медицинскей школи, а кед сом закончела, ту, у шпиталю сом достала роботу, ту сом ше и одала и остала жиц уж 30 роки – приповеда нам Сенка. На питанє чи ше ту стрета з даским од Руснацох одвитує: – Нє барз ту познам наших людзох. Єдино док сом робела мала сом колеґиню Марчу Видович народзену Нярадийову з Керестура, а там ище вше роби и колеґа Надь, хтори отамаль путує. Но, Руснацох сом нєдавно стретла у Нємецкей, дзе з часу на час ходзим робиц, чувац стари особи. На пияцу сом учула сербску, алє и руску бешеду – єдна жена з Босней бешедовала по руски зоз своїма дзецми и шестру, а праве ше приселєли до Нємецкей. По руски дакеди бешедуєм и з унуками, вони уж вельки, алє запаметали язик ище док зме ходзели до моїх родичох, а дакеди и зоз сином и дзивку. Як Сенка на концу сама гварела, досц ше оцудзела од Руснацох, а од октобра ше зоз супругом преселя до Нишу, дзе им одата дзивка, док син зоз Зомбора одходзи до Нємецкей. Но, треба повесц же док робела, Сенка вше була на помоци своїм сонароднїком кед требало лєгчейше дойсц до дохтора у шпиталю, або дацо швидше окончиц. И по тим ю велї запаметали. РУСКИНЯ ДРУГА ОСОБА У СУДУ У цен тре го роду дра га нас да лєй од ве дла до Основ но го и Вис шо го суду Зом бор. Там зме по глє 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ да ли суди й ку Ма рию Коло шня й о ву. – У Зомборе жиєм од 1994. року кед сом пришла за приправнїка. У Нишу сом закончела правни факултет, а у Зомборе сом нашла роботу. Штредню унапрямену – правни напрям сом пред тим закончела у Керестуре. Остала сом ту и после приправнїцкого стажу, перше як фахови сотруднїк, а од 1999. року робим як судия – представела ше нам Марча. И вона гвари же ту нє ма даяки контакт з Руснацами, гоч зна же их ту єст. – Ту на пияцу, кед приду паприґаре з Керестура, и кед дакого видзим часто поприповедаме, гоч ше ми видзи же и вони остатнї два роки слабше приходза як дакеди. А на самей роботи барз слабо стретнєм дакого. Панї Мария по руски бешедує лєм кед пойдзе до Кересура дзе ма мацер, братох и пайташки. – З нїма ше поряднє чуєме на телефон, а у мацери попрепатрам и „Руске”. Патрим ТВ емисиї, програми по руски и знам цо ше случує у нашей заєднїци. Гоч зме ту у городзе нє орґанизовани, и гоч кельо зме видвоєни сами, думам же оставам Рускиня – заключела наша собешеднїца.

Мирко послухал оцов совит и постал кухар

Сенка Зеленович з унуком Миланом

РУСНАЦИ И У ДОМЕ ШКОЛЯРОХ Миланко помог

дакедишнї директор у интернату Миланко Йовович, вон тиж з Коцура, гоч нє Руснак, алє од дзецинства научел по руски и нїхто би за ньго нє повед же є нє Руснак. Бул у Зомборе и началнїк полициї покойни Шкорич тиж з Коцура, тиж крашнє бешедовал по руски – здогадує ше Гарди. А на питанє як ше вон нашол у Зомборе, гвари: – Мой оцец бул з Коцура, а робел як „друмар”, отримовал калдерми, док нє було асфалту. Перше робел у Приґревици, и я ше там народзел, о два роки премесцени є до Зомбора, и од теди я ту. Мац нам була зоз Керестура, а мам ище двох братох, єден жиє у Керестуре – Кимо, бул директор у комбинату, и нєвеста Амалка, наставнїца у школи. Други брат у Австралиї, там пошол ище на 17 роки, а я наймладши. Мирко у Зомборе закончел основну и познату штредню Погосцительну школу. Виучел за кухара цо у тот час було дакус нєзвичайне, та у класи були лєм двоме хлапци. Гвари покус у франти, як го оцец радзел же би закончел даяке ремесло, дзе нє будзе гладни. Но, кухарство наисце полюбел и исти дзень як закончел, уж почал робиц. А тераз, по пендзию му остало ище рок и пол. – По руски бешедуєм лєм у Керестуре кед пойдзем до брата, а донєдавна и ту на роботи, з директором Миланком, хтори нам ту обезпечел и новини „Руске слово” и МАК. Кед ше гласало за наш национални совит у моєй месней заєднїци нас було лєм шейсц особи хтори ше вияшньовьли як Руснаци.

У зомборским Доме школярох, або и Коцурцом и Керестурцом ЗОМБОРЧАНЬ Є ШТИРИ ДЕЦЕНИЇ интернату, попри тим же каждого року єст надосц школярох з Керестура, и з Коцура, уж 41 Поглєдали зме и Коцурца Миланка Йововича, нєшка рок заняти и єден Руснак – Мирко Гарди хтори ту роби пензионера, хтори досц познати у рускей заєднїци. На як кухар. На питанє кого ту позна од Руснацох, гвари. – Познам Сабадошових, а мали зме єдну Рускиню у чечним и точним руским язику гвари же є у Зомборе 40 главней апатики... Було ту надосц Коцурцох, месарох, роки, 24 бул директор у Доме школярох, а вельо сотрудзовал з Руснацами, и помагал им. – Я ше народзел на Руским шоре дзе сом научел бешедовац медзи дзецми, як и моя шестра хтора ше и одала за Руснака. Повязани сом и з Коцуром и Керестуром, сотрудзовал сом з велїма, з покойним Михайлом Варґом, зоз моїма Коцурцами зме орґанизовали литературни стетнуца, помогли по сербски видац поезию Силвестера Макая – памета Миланко. Дознаваме же чита нашо новини и ма красни слова за нїх. Так и нєшка провадзи нашу заєднїцу и суґерує же важне же бизме ше нє заверали, алє и чували свойо. – Провадзим и як ше дзеци нє уписує до руских оддзелєньох цо, ми барз жаль. Доказане же билинґвизем може буц лєм предносц, а нє завадзенє – прешвечени наш собешеднїк, хтори и сам шведок того аксиома.■ Янко, паприґар, три раз до тижня у Зомборе

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (X)

ПЕЙЦ ДЕЦЕНИЇ ОД СНОВАНЯ „ИКАРУСОХ”

Пише: Сандра САЛАМУН

У дюрдовским Младежским доме, у сали Задружного дома у центре валала, седемдзешатих рокох орґанизовани иґранки” за младих. Сала теди була синоним за младих” и музику. Шейдзешатих рокох млади на забавох слухали ґрамофонски плочи популарних шпивачох и ґрупох, а од 1967. року формована перша озбильна младежска ґрупа котра мала свойо наступи и забавяла младих. Период од конца седемдзешатих по осемдзешти роки бул „офарбени” з новим рухом – з рок музику

Я

ким Сабадош Мента, Радушко Радишич, Михал Гаргаї и Йоаким Тиркайла – були члени составу першей младежскей ґрупи котра порядно грала на „иґранкох” у Дюрдьове. Вони була фундамент снованя музичних ґрупох у валалє. Ґрупу предводзел Йоаким Тиркайла, найстарши медзи нїма, алє мал и найвецей искуства з инструментами. Вон грал примку у оркестру КУД „Тарас Шевченко” од 1952. року и шлїдуюци три-

ИДЗЕ ЯНКО ПО КАЛДЕРМИ... Тиркайла гвари же кед почали грац, теди була вельо єдноставнєша музика як нєшкайша, односно нєшкайши гити. Окрем же грал, вон теди написал текст за шпиванку котра у валалє и нєшка нє забута, озда и прето же ше у нєй франтує. – Знам же єдна часц идзе так: Бул раз єден бачи Янко и жена му Ганя, уж пол ноци, а у доме нїякого спаня... Идзе Янко по калдерми бо му дражка уска, глєда свою хижку стару як страцена гуска... Пошол Янко там до хлїва место до посцелї, дума себе, пове Ганї, же ше крава целї. Алє Ганя мудра жена нїч му нє верела, єй ше крава того тижня уж два раз целєла – одшпивал Йоаким Тиркайла.

28 РУСКЕ СЛОВО

цец роки ю нє випущал з рук, з тим же познєйше почал грац на ґитари. По законченю стреднєй школи Тиркайла оформел музичну ґрупу вєдно з Михалом Гаргайом. Пошвидко постали синоним за забаву Дюрдьове. Гаргаї, гоч вецей нє медзи нами, познєйше бул водзаци у ширеню рок музики у валалє. Векшина членох ґрупи нє знали грац, алє мали вельку жажду, та ше тому швидко научели. У Доме, за бину, у єдней просториї учели грац, а там тиж грали и велї други познатши и менєй познати валалски ґрупи. Теди у першим составе на бубнох грал Мента, на бас ґитари Радишич, на соло ґитари Гаргаї, а ритем ґитару у рукох тримал Тиркайла котри з Гаргайом и шпивал. Акустични инструменти им швидко допили, превозишли их. Жадали моцнєйши звук, електрични ґитари и змоцньовач (поячало). ГРАЛИ, А У САЛИ НЄ БУЛО МЕСТА Гоч инструменти були драги, представителє младежи з Младежского и Задружного дому прилапели идею младих и купели им три електрични ґитари и змоцньовач, а вони их одплацовали єден рок од уходнїцох, та у Доме грали задармо. 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Млади предкладали мено ґрупи, вибрали зме вокално инструментални состав „Икаруси”. Ика бул наш барз добри пайташ, а предлуженє – „руси” було у складзе, бо ми троме у ґрупи були Руснаци. Истого року першираз путнїкох превожел авион Икарус, и шицки ше зложели – гварел Йоаким. По тедишнєй моди мено ґрупи було виписане на бубнох.

хто члени ВИС „Икаруси”. О нїх ше и нєшка бешедує як зачатнїкох снованя музичних бендох. Теди од поп и рок музики бул барз популарни шпиванки Стонсох, Битлсох и велї писнї Елвиса Прислия. Док их виводзели, музика була барз гласна и музичарох од нєй аж уха болєли.... А вец, 1969. року Тиркайла напущел ґрупу пре одход до войска, потим пошол на студиї, оженєл ше, и вецей з нїма нє грал. ДЗИВКИ З ВАРОШОХ ПРЕ НЇХ ПРИХОДЗЕЛИ

Йоаким Тиркайла предводзел першу младежску музичну ґрупу формовану у Дюрдьове

Икаруси були барз популарни, наступали и по околних валалох, у Банату и у Руским Керестуре. „Иґранки” у валалє були барз нащивени, та часто сала була цесна. Перше грали народни руски и сербски шпиванки, вец забавну, та поп и рок музику. Кед рок постал популарни, Михал Гаргаї младих учел як треба грац, бо вон теди єдини шпивал, и кельо-тельо лєпше знал по анґлийски. Часто ше случовало же музичаре анї нє знали значенє словох у шпиванки, а ище частейше анї нє вигваряли слова як треба, алє нє бул их хто виправяц, а нїкому нє завадзало. Познєйше у ґрупи мали и провадзаци женски вокали, почали наступац у просторийох котре хасновала Управа Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко”, цала валалска младеж, та и ширше, знали

Першу Михалову ґитару нашлїдзел його унук

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

Милена, супруга Михала Гаргая, ше дзечнє здогадує периоду кед єй супруг грал на иґранкох. – Шицки мойо пайташки були залюбени до Михала Гаргая Мижа, та була и я, гоч сом анї нє знала хто то. А кед сом почала ходзиц на „иґранки”, прешвечела сом ше же Мижо, як го теди шицки волали, наисце заслужує увагу. Барз крашнє грали и шицки млади их любели слухац. Вони теди єдини у валалє грали – памета Милана Гаргаї Беба. Михал цалого живота бул шицок у музики, зберал плочи и часто шпивал у дружтве, а музикалносц нашлїдзели обидвойо їх дзеци, поготов син котри ше научел грац на оцовей ґитари, котру заш нашлїдзел унук, дзивков син. Милена гвари же Михал вшадзи зоз собу ношел ґитару. У периодзе кед бул водзаци у ґрупи, велїх научел грац, та ше млади „обрали” з рок музику. ЗА РОК МУЗИКУ БУЛО ВШЕ ВЕЦЕЙ ЗАИНТЕРЕСОВАНИХ Року 1969. ВИС „Икаруси” меня состав, а у своєй програми вше вецей наступа зоз рок шпиванками. Зменьовали ше члени, як и назви бендох. Медзи познатшима составами була ґрупа з меном „202” котра основана пошвидко после „Икарусох”, а потим о даскельо роки „Амор” котра формована 1975. року, а обстала три роки. Шицки состави були рок состави, бо у тим периодзе тота музика була барз популарна. У стаємней постановки ґрупох бул Михал Гаргаї котри грал на соло ґитари и шпивал, з нїм грали и Павле Чурчич Мелен на ритем ґитари Михал Гаргаї ґитару ношел и тиж шпивал, Радушко вшадзи зоз собу, шпивал шицким, Радишич грал на бубприятельом, та и дзецом нох, Славко Рускаї на бас ґитари, Милан Бабич Бабела (соло ґитара) и шпивал, Жарко Мушицки грал на клавиятурох, Васа Римски на бубнох. Грали и шпивали и по околних местох, а на їх наступи до дюрдьовского Младежского дома приходзели и млади з Нового Саду и Зренянину.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 27. авґуста 2017. року занавше нас охабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. септембра наполнєли ше 40 смутни днї як нє з нами наша мила супруга, мац и баба

ВЛАДИМИР ПАПУҐА (1930–2017) з Вербасу

Ожалосцени: дзивка Весна, син Иван, унуки Сашенька и Машенька, нєвеста Амалия и жец Боян Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 27. авґуста престало дуркац намучене шерцо

СНЕЖАНА ПРОВЧИ народзена Крстич у Краґуєвцу (1948–2017) з Руского Керестура

У смутку и болю памятку на доброту и помоц вично буду чувац шестри Мария и Леона зоз фамелиями

Час преходзи, а боль и смуток вше векши, нашо 54 роки малженства будзем навики чувац у своїм шерцу. Ти и далєй жиєш з нами у найкрасших памяткох. Твойо наймилши: супруг Михал, син Ненад, дзивка Даниєла, нєвеста Вера, и твойо мили унуки Томислав, Тихомир, Таня и Дьордє Най це ангели чуваю. Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. септембра 2017. року наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. септембра наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИРА ПАПУҐИ (1930–2017) з Вербасу

ЛЕОНА БУДИНСКИ народзена Чапко (1928–2016) з Руского Керестура Памятку на Вас навики буду чувац дзивки Слава и Мелана, и син Владо зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли трицец роки як нє з нами наш мили супруг и оцец

др ЯРОСЛАВ КОЛБАС (1943–1987) з Руского Керестура

ЮЛИЯН БЕЛАК (1934–2016) з Руского Керестура

Памятку на тебе чуваю супруга Ана, синове Юлиян зоз Славку и Славко зоз Олю, и твойо мили унуки Саня, Оля, Андрей и Дарян Най спочива у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

Чуваме це у наших шерцох и памяткох. Твойо наймилши

30 РУСКЕ СЛОВО

1. СEПТEМБEР 2017.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. авґуста занавше нас зохабел наш мили кум

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше пейц роки як нє з нами наш товариш

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ПАВЛЕ ПАЛАНЧАЇ (1966-2017) з Руского Керестура Мили куме, твоя весела подоба и твой прекрасни глас нам останє ИҐОР САБАДОШ навше у паметаню. дипл. инж. польопривреди Кум Дзвоно, кума Снежана, кумча(1982–2012) та: Ваня, Андрея, Мико, Мая, Фамелиї Медєшово, Папуґово и Михаелка и Сара Малацково Спочивай у мире Божим! Югиково

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї „НССентандрейска драга УМТС”НСУ244 Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї „НС-Сентандрейска драга УМТС”-НСУ244 у Улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 65/5, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. авґуста 2017. року принєсла ришенє число VI501-487/17 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

1. СEПТEМБEР 2017.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта Привредне дружтво „Плава фрайла” доо., Сутєска 2, Нови Сад, оддїл „Еко-система”, Рачкого 93, Петроваардин, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за третман, односно маґазинованє и ознова вихасновйованє нєопасних одруткох”, у Петровардину, на катастерскей парцели число 496/24, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок проєкта „Продукцийна хала зоз провадзацима обєктами” у Новим Садзе, у Улїци Приморска 76, на катастерскей парцели числа 2221/4 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад Ношитель проєкта „Циклонизация” д.о.о., Приморска 76, Нови Сад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта „Продукцийна хала зоз провадзацима обєктами” у Новим Садзе, у Улїци Приморска 76, на катастерскей парцели числа 2221/4 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. авґуста 2017. року принєсла ришенє число VI-501-457/17 же нє потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок проєкта. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ESO TRON” д.о.о., Руменка, Улїца Нова II число 6, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Роботни обєкт за маґазиноване и пририхтованє – третман нєопасних одруткох (Одрутни олєї и масци за єдзенє и орґанска биоразлучуюци одруткох) и канцеларийски простор, поверхносци прижемє и поверх и часц високого прижемє (П+1ВП)”, на катастерскей парцели число 4229 К.О. Руменка, Город Нови Сад. После запровадзено го поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 29. авґуста 2017. року принєсла ришенє число VI-501-507/17 же нє потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок проєкта. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану

ОБВИСЦЕНЄ

ОБВИСЦЕНЄ

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

НА СОБОТУ У ШИДЗЕ „МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ“ У Шидзе, у порти Лєтнєй владическей резиденциї, на соботу 2. септембра, по дзешати раз заграю оркестри и зашпиваю шпиваче зоз наших КУД-ох на ювилейним фестивалє тамбурових оркестрох под назву „Мелодиї руского двору”. Фестивал почнє на 18 годзин, а пред тим нащивителє годни опатриц виставу малюнкох зоз подобовей колониї „Руски двор 2017” и поопатрац етно-штанди здруженя женох, на хторих буду представени стари руски єдла и ручни роботи. У ревиялней часци ше представя домашнї КПД „Дюра Киш”, хтори виведу сценски приказ обичайох у обисцу после косидби. Того року, пре ґенералне реновиранє сали КОЦ-а, орґанизаторе у случаю погоршаня хвилї планую же би Фестивал бул отримани у Словацким доме, односно у сали СКУД „Єднота“. Фестивал того року будзе збогацени и з новим змистом за младих. Пияток вечар на 20 годзин у Руским доме будзе отримани Рок-вечар, односно концерт, на хторим будзе жива музика и буду грац рок ґрупи, цо будзе уводна подїя за Фестивал. ***

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ СХОД ҐЕНЕРАЦИЇ 1936, 37/38

У Руским Керестуре, 16. септембра будзе отримани сход першей повойновей ґенерациї школярох народзених 1936. 37/38. року. Сход будзе у ресторану „Лонґов”, од 18 годзин, а обявиц ше треба др Леони Доротич Ґутеша на тел. 025/703-430.

Городска управа за защиту жи вот но го штред ку Го роду Нового Саду на основи члена 29. За ко на о пре це нь о ва ню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву на животни штредок Но ши те ль про єкта „МАNЕКS” д.о.о., Нови Сад, Любици Раваси число 1, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Маґазинованє нєопасних одруткох – маталох и офарбених металох” у закупеним обєкту знука комплекса „Енерґотехнїка – Южна Бачка Нови Сад” угел улїци Индустрийна и Драга новосадского партизанского одря-

32 РУСКЕ СЛОВО

ду число 1, на катастерскей парцели число 3850/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзено го поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. авґуста 2017. року принєсла ришенє число VI-501-450/17 же нє потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок проєкта. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану

MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 060/5088-433. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 060/5088-433 i (025) 58-27-710. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-38-62. *** ПРЕДАВА ше машину за штриканє TEWIMATIC 5 двошорова – дворядова. Телефон: 062/18-72-420 и 021/6339767.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . . .300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН–ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij ^akan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ^ASOKROK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 din. Ana Tama{: ^OM ^OMKA NW MA UHA . . . . . . . . . . . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ^ARNA RUSALKA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Sa{a Sabado{: POTARGANI ^ERVENI CVERNI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Melaniy Rimar: @VIRKI U AZBUKI . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. [tefan Gudak: ZAJDA ZA MIRNI SON . . . . . . . . . . . . .400 din. Vladimir Ko~i{: LYDOVA TRAVA . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din.

1. СEПТEМБEР 2017.

СПОРТ ЗДРУЖЕНЄ СПОРТСКИХ РИБАРОХ „КОЛЯК”

КАМПОВАЛИ НА ДУНАЮ

Здруженє спортских рибарох „Коляк” з Руского Керестура прешли викенд за своїх членох и других заинтересованих орґанизовало кампованє на познатим островку Камариште на Дунаю. Як гварел предсидатель Здруженя Михайло Пашо, гоч заинтересованих було надосц, пре сезону обераня паприґи велї нє могли пойсц, та камповали дзешецеро сениоре и єден пионир. Рибаре три днї цали час лапали риби, а опробовали ше у вецей файтох риболову. Найвецей налапали харчи, деверики и чуки, а з налапаней риби себе рихтали єдзенє. Познате дунайске островко Камариште од Руского Керестура оддалєне коло 30 километри, а ґу ньому мож дойсц лєм на чамцу. Пре вельке интересованє, керестурски рибаре вироятно о мешац знова орґанизую ище єден одход на подобне кампованє. М. Дж.

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

КЕРЕСТУРСКИ РУСИН ЧЕЖКО ПОРАЖЕНИ ФК „Русин“ – ФК „Червинка“ 1:7

Стадион: Яраш. Патрачох: 300. Судия: М. Миркович (Кула). Посцигнути ґоли: С. Дюканович у 45. минути за Русин. РУСИН: Тома, Фекете, Голик, Хрнчар, Малацко, Павлович, Б. Орос, Ф. Рац, Дюканович, Бранкович, Чизмар; ЛАВКА: Ж. Орос, А. Кочиш, С. Кочиш, М. Саянкович, Будински, И. Рац, Колбас Прешлей нєдзелї, фодбалере Фодбалского клубу „Русин“ у рамикох другого кола Подручней фодбалскей лиґи Зомбор дочекали госцох зоз Червинки. Гоч тото змаганє мало епитет општинского дербия, сам цек и конєчни резултат указал же тото змаганє було шицко, лєм нє дерби змаганє. Керестурски Яраш бул пополнєни, патраче чекали перше змаганє у новей сезони на домашнїм терену, медзитим бависко домашнїх бавячох нє було на уровню обчекованьох. По сле прешлотижньового пораженя, фодбалере Русина дожили нове, ище чежше, єдно од найчежших у новшей историї клубу пред домашнїма патрачами. Госци фодбале-

ре, хтори прешлей сезони виборели право наступа у тей лиґи зоз нїзшого ранґу, указали вецей, векше жаданє и знанє и зоз тим однєсли и вецей як заслужену побиду. Госци од самого старту рушели моцно, и у першим полчасу госцуюуци бавяч Фачол посцигнул хет-трик, и указал же ше домашнї нє маю чому наздавац, док домашнї пред конєц полчасу лєм зменшали резулат на 1:3. Други полчас бул ище лєпши за Червинку, у хторим дали ище штири ґоли, и зоз тим заокружєли одличне бависко. Треба надпомнуц же зоз прешлорочного составу Фодбалского клуба „Русин“ екипу напущели даскельо стандардни бавяче (пре приватни причини), и до першей екипи приключени даскельо младши бавяче. После двох одбавених коло у новей сезони, керестурски фодбалере забераю остатнє, шеснасте место, без освоєних поенох. У идуцим, 3. колу Подручней лиґи Зомбор, фодбалере Русин буду госцовац у Младенову и буду бавиц процив домашней екипи Будучносц Я. Хома

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ПОБИДА ФКУ„СуОСТАТ НЄЙ ХВИ ЛЬ КИ ботица” – ФК „Искра” 1:2 (0:0) Су ботица: стадион ФК „Су ботица”. Ґоли за Искру: Лука Країнович и Дамян Ґубаш. ИСКРА: Филеп, Сталевич (Малїк), Барович, Юшкович, Дрляча, Ваяґич (Перович), Мароєвич, Малацко, Країнович, Дамян Ґубаш и Николич (Иван). Фодбалере Искри зоз Коцура на найлєпши можлїви способ стартовали на змаганю у Подручней лиґи Суботица. После двох колох маю два побиди, а тота внєдзелю, 27. авґуста, у Суботици пришла у остатнєй минути змаганя. Змаганє у Суботици ше бавело на 10 годзин рано и могло ше обачиц же тот ранши термин анї кус нє одвитує коцурским фодбалером. Aлє, и попри подлого бависка, зазначели побиду и потвердзели же су єдна зоз найозбильнєйших екипох у лиґи. На нєсподзиванє фодбалерох и руководства Искри, домашнї ше анї нє могли позберац, та змаганє одбавели зоз 10 бавячами. Тот факт можебуц мал и контраефект, понеже Искрово фодбалере до змаганя вошли пребарз опущено и зоз напредок зазначену побиду. Медзитим, Искрово фодбалере нє раховали же ше Суботичанє нательо завру и же лєм кеди-нєкеди прейду на Искрову половку терена, а и же судия будзе дакус вецей на їх боку. Искра нападала, алє чежко пребивала бункер процивнїка, а кед ше єй и удало дойсц до нагоди, ту бул судия котри у даскелїх хвилькох ратовал домашнїх, та аж и понїщел єден реґуларни ґол котри дал Дамян Ґубаш. Перши полчас закончени зоз резултатом 0:0.

У другим полчаше публика могла видзиц дакус отворенше бависко на обидвох бокох. Бункер домашнїх такой на початку пребил Лука Країнович котри у перших минутох принєс радосц фодбалером зоз Коцура. Предлужела Искра нападац у намири же би цо скорей „зламала” процивнїка и обезпечела мирни финиш змаганя. Но, место другого ґола за Искру домашнї сцигли до поровнаня резултату. У єдним нападу фодбалерох Суботици лабда у каребним просторе потрафела Перовича до руки и судия без роздумованя пискал пенал котри домашнї успишно вихасновали. У бависку Коцурцох после того ґола, була обачлїва нервоза, алє шицки мали довирия же Искра на тим змаганю може дойсц до побиди. Же щесце провадзи шмелих, потвердзело ше и тим змаганю кед Дамян Ґубаш у 94. минути дал ґол за побиду цо виволало вельку радосц при Искрових бавячох. После другого кола Искра на першим месце на таблїчки зоз максималним скором и 6 бодами. Обидва побиди после перших двох колох ма ище лєм Виноґрадар зоз Гайдукова. У шлїдуюцим колу Искру на домашнїм терену дочека екипу Обилича зоз Нового Кнежевцу котра у тим колу победзела екипу Байши, котру тримаю як єдного зоз кандидатох за перше место, та з тей нагоди поволани Коцурци же би у цо векшим чишлє пришли на нєдзелю на трибини Искрового стадиона. Змаганє почнє на 16 годзин и 30 минути. З. Колєсар

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ПРЕШВЕЧЛЇВИ БАЧИНЧАНЄ

Прешлей нєдзелї бавени змаганя другого кола Општинскей фодбалскей лиґи Шид. Призначени досц ґоли у тим колє, а вшелїяк и добри бависка. Найпрешвечлївшу побиду призначели ОФК „Бачинци” на домашнїм терену зоз резултатом 7:1 процив Ґраничару з Ямени. Сримец з Беркасова страцел на госцованю у Вашици од екипи Нпаредку 3:2, а шидска Єднота тиж страцела на госцованю у Люби процив Єдинства зоз 5 :0. Нова екипа у лиґи ФК „Ердевик 2017” на госцованю победзела Омалдинєц зоз 3:0, ОФК „Бинґула” и Синдєлич бавели 1 :1, а змаганє ФК „Обилич 1993” и Єдинства преложена за стреду. На таблїчки перши Ердевик 2017 зоз 6 бодами, друга ОФК „Бинґула”, треци Синдєлич и штаврти Напредак маю по штири боди. Пията Єднота, шести Обилич, седме

34 РУСКЕ СЛОВО

Єдинство и осми Ґраничар маю три боди, а ОФК „Бинґула” на дзевятим месце зоз єдним бодом. Без бодох дзешати Сримец, єденасти Омладинєц и дванасте Єдинство. У трецим колє, на нєдзелю, буду бавиц Синдєлич и ОФК „Бачинци”, Сримец дочекує Обилич 1993, а Єднота будзе бавиц процив Омладинца. Напредак дочекує Ґраничар, а Ердевик 2017 фодбалертох ОФК „Бинґули”. Тиж буд бавиц и Єдинство (М) процив Єдинства (Лю). У другим колє Медзиопштинскей лиґи Срим, фодбалере ОФК „Бикич” на своїм терену ознова призначели пораженє. З минималним резулататом 1:0 страцели од Ґраничара зоз Обрежу и находза ше на 15 месце таблїчки без бодох. Иншак и тей лиґи змага ше 16 екипи. Вл. Дї. 1. СEПТEМБEР 2017.

СПОРТ

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА СТРАЦЕЛА У ПРЕДЛУЖЕНЮ

ФК „Бачка 1923” – ФК „Пролетер” (Баноштор) 1:2 (1:0) Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох коло сто. Главни судия Дане Маркович з Ветернику, помоцни Марко Секулич з Футоґу и Петар Калман з Нового Саду. Ґол за Бачку дал: Урош Павлов у 41. минути. БАЧКА: Калайджич, Рац, Данґубич, Лю. Тривунович, Павлов, Пантич (капитен), Янкович, Деянович, Матич, Д. Тривунович и Матиєвич. Вименки: у другим полчасу до бависка вошли Цвиїч у 46. место Деяновича, Чирин у 64. минути место Матича и Станков у 75. минути место Янковича. У першим змаганю єшеньскей часци першенства, внєдзелю 27. авґуста, на стадиону Фодбалского клуба „Бачка 1923” домашнї бавели з Фодбалским клубом „Пролетер” з Баноштору. Бависко од самого початку було напарте, бо ше обидва екипи осетно намагали цо вецей нападац же би уруцели цо вецей раз лабду до процивнїцкого ґолу. Як Бачка у тей хвильки на петнастим месце без бодох ше госцински трудзели победзиц обачиц могло и по По законченю ярнєй часи першенства ФК „Бачка тим же достали пейц опомнуца, а домашнї анї єден. У 1923” на таблїчки Новосадскей фодбалскей лиґи була на першим полчасу було досц нагоди, алє лєм єдну домашнї вихасновали и претворели до ґолу. Було то у 41. минути, седмим месце зоз 47 бодами. По законченю першого змаганя у єшеньскей часци находзи ше на петнастим меа стрилєц бул Урош Павлов. У другим полчасу иста слика, як и у першим. Судия сце без бодох, як ище штири од осемнац екипох хтори мал вельо роботи и пискал вельо оштри фаули. Пре чи- ше змагаю у тей лиґи. Три боди маю перши штири Клуслени претаргнуца змаганє предлужене за два минути, у би на таблїчки – ТСК зоз Темерину, Пролетер зоз Банопершей минути посцигнути одлучуюци ґол после чого штору, ЖСК зоз Жаблю и Софекс зоз Футоґу. С. Саламун фодбалер котри дал ґол знял дрес и достал жовти картон.

ДНЇ НОВОГО ХЛЄБА 2017 – НОВЕ ОРАХОВО

СПОРТСКИ ДЗЕНЬ НА МАНИФЕСТАЦИЇ У рамикох манифестациї „Днї нового хлєба”, хтора ше отримує у Новим Орахове, прешлого викенду отримани спортски дзень. Отримани турнири у малим фодбалу за когуцикох и сениорох и у кошарки за жени. – Орґанизтор спортских змаганьох було Спортске дружтво „Славия” зоз Нового Орахова. На фодбалски турнир ше приявели два екипи у катеґориї когуцикох зоз Кевию и домашнєй Славиї. У сениорскей конкуренциї

1. СEПТEМБEР 2017.

було осем екипи. Бавело ше по системи „кажде з каждим”. Кед слово о кошарки були приявени два екипи зоз Торньошу и Новоораховскей Славиї – гварел Яким Гайдук Кико, главни орґанизатор спортских турнирох у Новим Орахове. З тей нагоди когуцики Славиї були лєпши од госцинских зоз Кевию. По закончених змаганьох у сениорскей конкуренциї найлєпша була екипа зоз Ґунарошу, друге место освоєла екипа „Пивопиє” зоз Нового Орахова, а треце екипа зоз Фекетичу. Кошаркашки зоз Нового Орахова були лєпши од госцинских зоз Торньошу. Побида була прешвечлїва, но за екипи резултат бул найменєй важни. Милше им було же ше после трицец рокох зациху под кошами у Орахаове ознова отримало кошаркашке змаганє. Найлєпши на змаганьох достали погари и припознаня, а потим ше друженє зоз терену предлужело у сали ораховского Дружтва. Лю. Рац

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ БОКСЕРСКИ КУП НАЦИЙОХ ЗА ЮНИОРОХ И ЮНИОРКИ У ВЕРБАШЕ

Пише: Александра ЛЕНДЄР

ЗДРАВЕ РИВАЛСТВО, БОРБЕНОСЦ И ВЕЛЬКИ ПРОФЕСИОНАЛИЗЕМ

У Вербаше прешлого викенду отримани боксерски Куп нацийох за юниорох од 15 и 16 роки у хлопскей и женскей катеґориї. Участвовали вецей як сто боксере зоз 13 державох швета, а наша жем ше представела зоз 16 членами, од хторих штири дзивки и дванац хлапци

О

д штвартку, 24. авґуста, по нєдзелю, 28. авґуст, у спортскей гали Основней школи „Светозар Милетич� тирвал медзинародни куп за боксерох и боксерки юниорского возросту. Медзи 13 репрезентациями зоз двох континентох швета нашо репрезентативци оправдали обчекованя и освоєли злато и два стрибла у женскей конкуренциї, а у хлопскей конкуренциї освоєни два златни и два стриберни медалї. Попри тим нашей репрезентациї припадли и штири бронзово медалї. Селектор женскей сениорскей боксерскей репрезентациї Сербиї Марко Тубич бул окреме задовольни зоз наступом цалого сербского тиму. – Наша репрезентация досц млада, вони лєм у першим року юниорскей селекциї, шицки маю 15 роки. Указали вельки професионализем, гоч им то були перши медзинародни мечи. Витворели зме досц побиди и трацели зме, алє сиґурно же у наиходзацим периодзе злєпшаме екипу – гварел Тубич. ОД ПОЧАТКУ УСПИШНИ Першого дня купу отримани шейсц финални мечи у хлопскей и женскей конкуренциї, а резултат бул же наш репрезентативец Нермин Аєтович у катеґориї до 52 кили освоєл златну металию, а Бояна Драґичевич у катеґориї до 54 кили страцела од Монґолки и освоєла стрибло. Йовица Панич, технїчни директор Боксерского союзу

ВЕРБАС ВШЕ БУЛ ГОРОД СПОРТУ Предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац бул шицки штири днї на Купу нацийох и визначел промоцию города у спортскей манифестациї на хторей ше змагаю 13 держави. – Вербас познати як город спорту и општина финансира вецей як 60 клуби. Мило нам кед видзиме же спорт городу понукнє таку спектакуларну манифестацию. Вельо млади боксую и сиґурно же тото ище баржей популаризує тот спорт, а општина и далєй будзе помагац – гварел Ґлушац.

36 РУСКЕ СЛОВО

Сербиї, дзечнє коментаровал шицки мечи першого дня финала, а за наших репрезентативцох ма лєм позитивни коментари. – Нермин барз добри боксер. Прешлого року у Горватскей достал бронзову медалю у возросту „школарцох”. Од нього ше вельо обчекує. Бояна Драґичевич освоєла стрибло, алє мала барз чежки меч зоз Монґолку. Вона, иншак, актуални шампион зоз Купу нацийох за жени хтори отримани у януару того року – визначел Панич. Бояна Драґичевич тиж нє трацела самодовириє. – Монґолка барз квалитетна боксерка. Страцела сом, алє сом нє розчарована. Предлужуєм далєй зоз тренинґами и новима побидами – гварела Бояна, боксерка женского боксерского клубу „Шайкаши� зоз Жаблю. НАПАРТЕ ФИНАЛЕ Внєдзелю финале почало досц напарто, а у першим мечу ше змагали вицешампионка Азиї Єркезан Даулет зоз Казахстану и Емили Бертолд зоз Нємецкей. Казахстанка зоз класичним нокаутом Нємицу звалєла на жем, алє ше вона врацела до мечу у другей рунди, та аж ше и єй удало победзиц. Меч з аплаузами потримала и публика, та после одличней борби Нємица преглашена и за найлєпшу странску боксерку на турнире. 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

СПОРТ У другим мечу наступела сербска репрезентативка зоз клубу „Наисус� зоз Нишу, Нина Стайкович, процив Монґолки Дави Буренчимек. Нина водзела борбу од самого початку, була доминантнєйша и Монґолка достала вецей чежши „директи” хтори и пресудзели же Нина освоєла златну медалю. После турнира є преглашена и за найлєпшу юниорку на Купу нацийох. – Прекрасне чувство! Ище вше сом под упечатком, алє задовольна сом, вшелїяк. Публика навияла за мнє цали час и то нєвироятне дожице – гварела Нина после доставаня припознаня. Омер Аметович ше и у полуфиналу и у финалу борел процив мадярских репрезентативцох хтори були и найчисленша екипа. У финалу у катеґориї до 46 кили хторе було досц виєдначене судия после вигласованя заш лєм меч придал Мадярови Золтанови Бернатови. Було досц нєскладаня коло такей одлуки, та Омерови до рукох после того мечу пошла, можебуц, и дакус вифорсирана награда потїхи за найлєпшого домашнього боксера. Семиз Аличич зоз Шабцу, з боксерского клубу „Мачва�, борел ше у штварцини финала и у полуфиналу у катеґориї до 48 кили. У финалу го причекал Бернат Ричард зоз Мадярскей. Перша рунда була лєпша за сербского репрезентативца, алє ниянси одредзели же би Аличич заш лєм освоєл стрибло. Катеґория до 50 кили була напарта, алє Поляк Павел Брач бул обачлїво лєпши од Мадяра Раймонда Бачиша. Ахмед Насар зоз Израелу победзел Словака Алекса Триєбела у катеґориї до 57 кили. Внєдзелю, трецу златну металию за Сербию обезпечел Страхиня Карабеґович зоз Зомбора хтори победзел Фуада Малака зоз Израелу. Карабеґович винїмково босковал у тим мечу, з „директами” ишол на Израелца, цали час и була обачлїва одлично поставена тактика цо познєйше приведло до того же є преглашени за найлєпшого боксера на турнире. – Ище вше нє можем вериц же сом освоєл злато. Пририхтованя були вимагаюци и наисце сом ше трудзел, алє без огляду на тото, нє можем вериц ище вше – кратко прокоментаровал Страхиня Карабеґович. Селектор Тубич тиж окреме коментаровал його меч. – Страхиня лєм рок тренира бокс. Вон нє бул у катеґ-

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

орийох „школарцох” и пионирох, прето його успих вельо векши. У остатнїх двох мешацох направел нєвироятни успихи, постал национални шампион. Наисце му треба винчовац на борбеносци хтору указал у таким кратким чаше – гварел Тубич. У катеґориї по 70 кили горватски репрезентативец Ноа Єжек прешвечлїво звладал Рабеха Кинания зоз Израелу. Финале до 75 кили бавел ище єден боксер зоз Горвтаскей, Ґабриєл Веочич, хтори у одличним мечу процив Мадяра Давида Коцияна победзел, а причина була и претаргнути меч пре вдеренє до носа хторе достал Мадяр. ЕКИПНЕ ТРЕЦЕ МЕСТО Остатнї меч була суперчежка катеґория у хторей ше борели Оскар Копер, актуални перши юниор Европи и Левенте Киш зоз Мадярскей. Поляк бул 20 кили чежши од процивнїка цо на концу и одлучело меч. Найлєпша екипа, вкупно, була Польска хтора освоєла штири медалї и то зоз лєм шейсцома боксерами. Друга була Мадярска, а наша екипа зоз трома златнима медалями була треца. Желько Жмукич, предсидатель Боксерского клубу „Чарнок”, хтори и орґанизатор Купу нацийох, бул презадовольни зоз цалим турниром. – Куп нам барз значни за город, алє и за спорт и бокс у Вербаше. Ми у тей хвильки єдини бокс клуб хтори ше змага у општини и прето нам ище милше же нам ше поспишело таку вельку манифестацию орґанизовац у Вербаше. Уж ми ше велї дзивчата и хлапци питали же кеди можу присц уписац ше до клубу. То нам барз важне же би дзеци нє шедзели за компютером, алє розвивали борбени дух и смисел за фер плей – гварел Жмукич. Вербащанє ше наисце указали як одлични домашнї. Упечаток шицких странцох же Вербас красни город и же людзе у нїм позитивни и добронамирни. Указало ше то и на трибиних хтори шицки штири днї були полни, а навияло ше за шицких, вшелїяк дакус вецей за репрезентативцох Сербиї.■

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Славици Фейса)

Хлєб без квасу (зоз спелтовей муки) Велї ґаздинї, та и тоти цо думаю же су нє такой-таки кресцанки, нєшка раз два можу упечиц хлєб. Нє даяки то кумшт, шицко єст на интернету, а остатнї час популарни хлєб без квасу. Лєгко ше рихта, мож експериментовац з велїма файтами муки, (лєм треба вибачиц шора каждей з нїх, бо ше даєдни, як цо мука з проса, або кукурична, баржей труша.) Мож експериментовац и зоз зарнами, отрубу.., з єдним словом – з чим лєм вам душа пожада. Смачни є, тим цо нє одвитує квас, хлєб им як лїк, а задовольство вельке. Пах праве упеченого хлєба, хтори ше шири вшадзи по обисце озда каждого наженє же би ше у тей роботи опробовал ище даскельо раз. Так и я прешла.

Так треба приготовиц:

Шицко розмишац з ложку, без пращка за печенє або соди бикарбони. Муши одстац прикрите найменєй два годзини. Аж вец, пред печеньом, додац пращок, а кед ше кладзе содубикарбону, вец треба висцискац и пол лимуна. Место масла мож положиц и маслинового олєю. Зоз миксером добре вимишац цесто хторе треба же би було покус лїпкаце, на тепшичку положиц папер, цесточко формовац як хлєбик и посипац зоз сусамом, або другим зарном (треба го з мокрима руками „залїпиц” за цесто хторе нє шме буц ридке). Печиц 40 минути на 200 ступнї. Виняти хлєб прикриц з мокру хлєбовку 10 минути, а вец закруциц до сухей же би ше добре охладзел.

38 РУСКЕ СЛОВО

Потребне:

шолька и пол муки од спелти (интеґралней) пол шольки ярцовей муки, або ражовей, интеґралней... ложичка пращку за печенє або соди бикарбони (тей без алуминиюму) ровна ложичка солї ложичка псилиюму 20 ґр масла (або 4 лошки маслинового олєю) зарна по виборе (слунечнїк, маґочки бундави, або лєн, може и млєти) шолька квашнeй води кус обичней води (менєй, коло пол шольки) сусам

1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Борки Ласкович)

Як медово шерцо Так треба приготовиц: Шицко розмишац и половку зоз тей маси усипац до тепши. Печиц дас на 200 ступнї. Кед ше на поли упече, виняц и помасциц зоз маджуном (мож и помишац обидва), а вец на тото преляц другу половку маси и зменшац температуру дас на 180 ступнї. Прелїв вариц пре, док ше шицко нє розпущи и док нє будзе таке як ридки фил. Преляц по цесту и резац на фалатки. Кед ше колач упече, по верху преляц прелїв зоз чоколади.

Потребне: Цесто: 2 вайца 2 погари зоз йоґурту цукру 2 погарики млєка 2 погарики муки 1 ложичка содабикарбони ½ мещка цимету 6-7 ложки маджуну зоз шлївкох (кайсох) 1 дцл олєю Прелїв: 100 ґр. чоколади до цеста 1 ложка цукру 2 ложки какава 1 коцка (коло 50 ґр. масла, або марґарину) 8 ложки млєка

БАЧИ ДЮРА З КЕРЕСТУРА

ВШЕ ИСТА ПИСНЯ...

ГРИШКИ: Єден бешеднїк на схадзки о аґрарней политики, дословно, так гварел: – З новима мирами зме зробели тото цо зме зробели, та тераз маме цо маме. Важне же цошка зробене. А там дзе ше роби, там ше и гриши. За аґрар би лєпше було кед би ше нїч нє робело. Було би менєй гришки. ШЛЇМАКИ: У свой час, дзекуюци обставином у статкарстве, пановало вельке интересованє за фарми шлїмакох, та у єдних новинох, гваря, обявена така оглашка: – Давам краву з целєцом за два пари шлїмакох. Доплацованє по догварки. Шифра: „Рог за рог”. Хтошка дописал: „Черам рог за швичку”. СЕЛЯНЄ: И попри числених намаганьох, закладаньох, та обецаньох за розвой польопривреди, млади заш лєм нє сцу остац на валалє. Можебуц єст хлєба и без мотики, алє сиґурно нєт хлєба без селянох. КВАС: Чом же драги хлєб и теди кед маме рекордни рок за жито? Ша, хлєб нє мож правиц лєм зоз жита. Ту треба и води, квасу, солї, койяки адитиви... А то шицко кошта. Лєм жито ше само родзи! СУДЬБА: Гвари крава кози: – Ее-й, мила моя, дармо нашо млєко вше драгше, кед нас вше лєм доя. Така нам судьба! Слухала то овца, та ше ґу нїм озвала: – Цихо будзце! Добре вам! Мнє ище и штригаю... ЩЕСЦЕ: Велї продукователє ище вше чекаю надополнєня за чкоди од вилївох. Тераз ґу нїм додати и чкоди од каменцу. Най причекаю ище даєдну стихию. Як гваря, треце – щесце. КОКТА: У косидби при силосох нїґдзе хладку. Вшадзи лєм жито и горуци бетон. Челєднїк у дутянчку прейґ драги понука розхладзене пиво, кокту и даяки сок. Єдна фляша – „лєм” дзешец кили жита. Наздраве! Хто тебе з хлєбом, ти його зоз жимну кокту!

Посилайце нам свойо рецепти на емаил rusmak@ruskeslovo.com 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

ШТРИГАНЄ: Лєто звичайно час за габи подрагшеньох. Понеже цени нєпреривно рошню, найновши подрагшеня буду, гваря – штриганє на нулу! Добре же лєто, а нє жима... Юлиян Пап

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

КУП НАЦИЙОХ У БОКСУ ЗА ЮНИОРОХ И ЮНИОРКИ

РОК LXXIII ЧИСЛО 35 (3748) НОВИ САД, 1. СЕПТЕМБЕР 2017.

■ КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „МИКЛОШЕВЦИ 2017” ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ „ДНЇ НОВОГО ХЛЄБА” У НОВИМ ОРАХОВЕ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: K006b_0199P

Фото: Любомир Дудаш

Фото: Александра Лендєр

Вербас першираз бул домашнї медзинародного боксерского турниру за дзивчата и хлапцох од 15 и 16 роки. През штири днї у ринґу ше змагали коло сто боксере репрезентативци зоз 13 державох швета, а медзи нїма була и репрезентация Сербиї. Найуспишнєйша екипа була репрезентация Польскей хтора зоз шейсцома боксерами освоєла штири златни медалї. Мадярска закончела як другопласована, гоч мала найвецей змагательох, а наша репрезентация як екипа закончела на трецим месце и то зоз єдну златну и двома стрибернима медалями у женскей конкуренциї и двома златнима и двома стрибернима у хлопскей конкуренциї, а припадли нам и штири бронзово медалї. Окремни припознаня достали Омер Аметович зоз Руми, за найлєпшого домашнього боксера, потим Нина Стайкович зоз Нишу, за найлєпшу юниорку и Страхиня Карабеґович зоз Зомбора хтори преглашени за найлєпшого боксера на турниру. До орґанизациї були уключени велї явни подприємства, орґанизациї и приватни фирми, а инициятива рушела од Боксерского клубу „Чарнокˮ зоз Вербасу. Гоч су досц млади, юниоре указали же су фер борци, и попри тим же ту и там було розбити ґамби и носи... А бокс представели як спорт зоз традицию и културу пестованя здравого живота и ривалства. А. Лендєр

оволуєме читачох новинох „Руске П слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бру ґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПЕРШИ СЕПТЕМБЕРСКИ ШКОЛСКИ БРЕНЧОК