Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 34 (3799) НОВИ САД, 24. АВҐУСТ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

25. и 26. 08. 2018. У ЦЕНТРЕ РУСКОГО КЕРЕСТУРА 25.08. собота 10:00 – Змаганє у вареню айвару 14:00 – Стретнуце одкупйовачох и продуковательох паприґи 15:00 – 17:30 – Виход на терен, обиходзенє вецей польох под паприґу 14:00 – 22:30 – Вистава паприґи и продуктох з паприґи и другей желєняви, продуктох домашнього виробнїцтва, старих ремеслох и сувенирох 14:00 – Пририхтованє традицийних єдлох и коштованє специялитетох з паприґи 17:00 – Дефиле парадних запрагох Конїцкого клубу Русин” и госцох Клубу ” 17:30 – Шветочне отверанє манифестациї и културно-уметнїцка програма

Фото: Вероника Вуячич

■ КОНЇЦКИ ОБЕГОВАНЯ

НА КЕРЕСТУРСКИХ „ЛЕЙОХ”

18:30 – Маскенбал дзецох и додзельованє наградох за найкрасшу маску, найчежшу паприґу, за найкрасши штанд и найсмачнєйши айвар 19:00 – 02:00 – Музична програма и розвага 21:00 – Концерт ґрупи Ґарави сокак” ” 26.08. нєдзеля 10:00 – Обиходзенє и розпатранє валалу на парадних кочох Конїцкого клуба Русин” ” Инфо Телефон за контакт 065 978 1413, Душица Орос Проєкт потримую Општина Кула и Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство АП Войводини

XVII ПРЕСЛАВА НОВОГО ХЛЄБА Нове Oрахово 2018. Културна манифестация „Днї нового хлєба”,будзе отримана 25. и 26. авґуста, у Новим Орахове на спортских теренох Собота, 25. авґуст – на 9 годзин почню змаганя у кошарки и фодбалу – на 16 годзин почню „Бависка без гранїцох” – од 18,30 годзин фитнес и зумба, а после и диско на отвореним Нєдзеля 26. авґуст – змаганє у вареню паприґашу – на 14 годзин отверанє вистави ручних роботох и вашар У цалей пополадньовей програми – у „Улїчки за бавенє”, даскельо културно-уметнїцки дружтва отримаю културну програму, по улїцох ше будзе вожиц запраги, годно покоштовац бухти и опробовац ше у штреляцтву У програми котра почнє на 19 годзин будзе пошвецени нови хлєб На вечар будзе концерт на котрим буду шпивац Зоран Берецки и Жарко Прибакович, а потим шлїдзи улїчни бал Орґанизатор Манифестациї „Днї нового хлєба” Месна заєднїца Нове Орахово, рижни спонзоре, културно-уметнїцки и спортски дружтва

■ ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ” У ДЮРДЬОВЕ

ИНТЕРМЕЦО

ДЮРДЬОВ

вац жителє Општини Жабель. Єст коло тристо членох. У фонду єст 12 000 кнїжки, на руским язику коло 2 000. Найстарши кнїжки видати початком шейдзешатих рокох. Кнїжки єст зоз шицких обласцох – белетристика, филозофия, медицина, история, пихолоґия и други, як и шицки обовязни лектири за школярох. Установа прешлого року звекшала фонд кнїжкох. Од снованя библиотекарки були – Драґиня Дорокхази, Олґа Зубович, Бранислава Исаков и Мая Дорокхази котра роби ище вше. Руски кнїжки актуални, а медзи найактивнєшима читачами Владимир Иван, Амалка Кухар, Михал Дороцки и Мелания Хромиш. Руска одлога пошвецена збераню, записованю и чуваню материялох и духовней култури Руснацох, находзи ше на першим поверху парохиялного дому. Интензивнєйше зберанє предметох за Одлогу було у периодзе од 1978. по 1992. рок. Кнїжки може кажде хасновац, алє их нє мож виношиц з просторийох парохиї, бо су раритетни. Медзи кнїжками єст 33 найстарши випечатовани рукописни кнїжки, а найстарша зоз 1583. року. У библиотеки ше преважно находза церковнославянски кнїжки на старославянским язику и теолоґийна литература и на других язикох. Фонд остатнїраз звекшани вжиме прешлого року. Дзешец кнїжки подаровала Моника Брукнер. О библиотеки ше старал парох протоєрей ставрофор о. Йоаким Холошняй, а тераз о кнїжкох дзба и збера их о. Михаил Холошняй. Руски кнїжки з парохиялней библиотеки найвецей чита Мирослав Шепински. Сандра Саламун

Фото: Сандра Саламун

Дюрдьове єст три библиотеки – Општинска народна библиотека „Велько Петрович” котра ше находзи у будинку Задружного дому у центре Дюрдьова, вец школска библиотека у будинку Основней школи „Йован Йованович Змай” и библиотека Рускей одлоги при грекоктолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици. Школска библиотека основана 1955. року, а найстарша кнїжка у фонду видрукована 1964. року. Фонд кнїжкох 1312. прикладнїки, а остатнїраз є звекшани у новембру прешлого року, кед достати кнїжки од НВУ „Руске слово”. Кнїжки можу хасновац школяре и заняти у школи, а у нєй єст шицки лектири котри потребни школяром од першей по осму класу. Од снованя у библиотеки робели шейсц особи – Бранислава Исаков, потим Миряна Петрович, Мелания Тимко, Єлица Костич, Весна Чордаш, а нєшка у библиотеки кнїжки видава Даниєла Самарджич, наставнїца сербского язика. Школяре читаю шицки обовязни лектири, а нєобовязни лєм даєдни школяре. Медзи поряднима читачами видвоюю Мария Горняк и Василиє Мудри. Општинска народна библиотека, оддзелєнє у Дюрдьове основана 1962. року, а кнїжки можу хасно-

РУСКА КНЇЖКА У БИБЛИОТЕКИ

2 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Сандра САЛАМУН, дописователька зоз Дюрдьова

■ Тижньовнїк 4–5. Цо добре, а цо нє, у новим меншинским законодавстве

■ Нашо места 8. Стари ремесла на дюрдьовским Фестивалу

■ Економия 12–13. У Керестуре почало оберанє паприґи

■ Култура и просвита 16–17. У Дюрдьове отримани 16. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе”

■ Дом и фамелия 19–21. Пременки у школскей системи

■ Руске словечко 24. Мартин Пашо, наймладши керестурски столнотенисер

■ Людзе, роки, живот 26–27. 60 роки супружества Рамачових зоз Кули

■ Духовни живот 28. Кирбай у Шидзе

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Конїцки обегованя на „Лейох” у Керестуре

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок: Женска шпивацка ґрупа КУД „Яким Ґовля” зоз Миклошевцох Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

ТРАДИЦИЮ ЧУВАЮ ЗА БУДУЧНОСЦ Закончени ище єден, традицийни Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове. Єден є з визначнєйших манифестацийох у нашей заєднїци, и препознати и припознати як руски фестивал од националней значносци. Обчековало ше и анї нє чудне же го потримую шицки компетентни явни установи и институциї – од „найнїзших валалских”, прейґ општинскей, по компетентни покраїнски секретарияти и шицки нашо визначни руски институциї. Того року на Фестивалє зишли ше дванац шпивацки ґрупи зоз дзешец наших местох, и то за кажду похвалу, и за орґанизаторох, и за госцох хтори ше одволали. И того року є отримани у трецим тижню авґуста, алє по першираз всоботу, же би, як домашнї визначую – учашнїки и публика могли остац цо длужей на друженю и одпочинуц ютредзень. Змистово вше интересантни и интерактивни, з двома тематскима виставами и вечаршим фестивалним концертом зоз змагательну и ревиялну часцу – нє одуставаюци од автентичносци у каждим поглядзе и нїяк нє применююци алтернативу у гоч котрей часци орґанизациї. Орґанизаторе свидоми же основа и добри фундамент найважнєйши за добру роботу, та и єй резултат. Од самого початку на тей дюрдьовсскей манифестациї почитує ше и применює прецизни урядово правила и пропозициї фестивалского наступу. Дефиновани пропозициї за облєканє, чесанє и шпиванє, репертоар... Шицко то дава чежину и достоїнство Фестивалу жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове, як и припознаньом хтори ше додзелює. Тиж треба визначиц же ше дюрдьовскому КУД „Тарас Шевченко” хтори и ношитель Фестивалу, удава активовац и младшу популацию, нашлїднїкох. У Дюрдьове „нє бави” же кед дацо традицийне, же є застарете и допите. Так то дзекуюци Дружтву и його водзацим котри маю слуха за младших, розумя смак старших, и маю чувство зєдинїц традицию и младосц, а нє одступац од того цо жридлове. На тот способ, руску традицию науча, прилапя и пренєшу далєй и шлїдуюци ґенерациї.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ ЗА НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ ПО НОВИМ ЗАКОНУ

ПРЕД ЕВРОПУ ДЕРЖАВА ЧИСТА

Пише: Борис ВАРҐА

Министер за державну управу и локалну самоуправу Бранко Ружич 17. авґуста розписал виберанки за национални совити националних меншинох, котри ше отрима 4. новембра того року

лени за нови зволаня националних совитох того року вибераю 22 меншински заєднїци, з чого 18 национални меншини сполнєли условиє за нєпоштредни виберанки, медзи котрима и руски. Термин за придаванє лїстини за нєпоштредни виберанки 15 днї скорей як ше их отрима. Виберанки за национални совити ше того року буду отримовац по нових вименкох и дополнєньох у Закону о националних совитох, алє и других законох зоз того сета. „Руске слово” анализує як национални совити буду робиц после виберанкох, односно цо пременєне и цо ше ище могло поробиц у Закону о националних совитох. ВИХАСНОВАЦ СВОЙО ПРАВО Министер за державну управу и локалну самоуправу Бранко Ружич гварел же скоро 475 тисячи особи уписани до Окремного виберацкого списку и поволал гражданох же би вихасновали право и же би ше уписали до ньго. У Сербиї скоро 13 одсто од вкупного числа жительох творя национални меншини. Порядни виберанки за членох националних совитох отримує ше кажди штварти рок.

4 РУСКЕ СЛОВО

БЕЗ ПЛАТФОРМИ ИНТЕҐРОВАНЯ МЕНШИНОХ Секретар Националного совиту Руснацох Таня Арва-Планчак дума же вименки и дополнєня меншинских законох з єдного боку добри, прето же ше од приношеня першого Закона о националних совитох вельо того у каждодньовим запровадзованю указало як нєдоповедзене, нєдосц прецизоване, аж у дзепоєдних случайох и нє у складзе зоз другима законами. На тот завод вельо конкретнєйше дефиновани права и обовязки членох совиту, предсидателя и одборох и їх одвичательносц. Тиж пре ци знє й ше ушо ре ни по ступ ки преглашованя установох од окремного значеня у обласци образованя и култури, як и обовязки локалних самоуправох вязани за финансованє роботи националних совитох.

– Єдна з окреме важних вименкох то и тота же ше окремни виберацки список автоматски ажурує з вименками у общим виберацким списку, та нєт потреби, як цо потераз бул случай, за кажду пременку особнє подношиц вимогу. Медзитим, нє шицко цо вимагали национални совити прилапене, а дзепоєдни ришеня аж буду и очежовац будуцу роботу совитох – гвари Арва-Планчак. Народна по сланїца з по сланїцкей ґрупи ЛСВ-ЛДП-СДА Олена Папуґа активна учашнїца у парламентарних питаньох вязаних за меншини. Заш лєм, вона гвари же у Парламенту нє гласала за Закон о националних совитох, прето же нє представя ришенє за вельочислени проблеми хтори маю национални меншини, аж ше з новима пременками компликує витворйованє колективних правох меншинох. Папуґова гвари же зоз дискусийох у Парламенту мож заключиц же о тим Закону бешедовали скоро лєм представителє националних меншинох и же го, углавним, критиковали. – Процес приношеня вименкох ше одбувал без ясней платформи у Републики Сербиї кед у питаню интеґрованє меншинох у сербским дружтве, бо, як наглашене у розправи, меншини нє знаю чи ше пе стує лєм мултикултурализем, чи 24. АВҐУСТ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Сербия чежи ґу тому же би меншини були ровноправни у приношеню шицких одлукох у держави. Тот Закон нє принєсол пременку же припаднїки националних меншинох можу участвовац у проце сох приношеня одлукох. У тим случаю право у приношеню одлукох, а дотикаю ше вименкох закона о националих меншинох, мали право лєм национални совити – гвари Папуґова.

ОБОВЯЗКИ – НАЙВЕЦЕЙ НА СОВИТОХ Народна посланїца Олена Папуґа гвари же барз вельки нєдостатки закон ма и кед у питаню здобути права меншинох. Предходни закон давал можлївосц же би национални совити преглашовали установи култури и образованя, тераз того нєт и вони можу лєм предкладац. Исто так и кед у питаню средства хтори дава локална самоуправа за културу. Дотераз национални совити давали предкладая, а тераз даваю лєм думанє хторе локална самуправа нє муши випочитовац. – Цо ше дотика средствох хтори меншина достава зоз Буджетского републичного фонду можем повесц же национални совити зоз того цалком виключени. Принцип демократичней партиципациї националих меншинох занягани. Нєт го. Меншини муша буц уключени до приношеня одлукох. Министерство за локалну самоуправу може понїщиц кажду одлуку националного совиту, а национални совит нє ма право судскей защити. То предвидзує член 122. Тиж цо зауважуєм то тото же национални совити буду карани пре велї ствари, а, наприклад, локална самоуправа кед нє виплацує средства совиту на своєй теритириї нє будзе покарана – гвари Папуґова. Секретар Националного совиту Руснацох Таня Арва-Планчак тиж дума же требало предписац и кари за орґани хтори поступя процивно думаню, або предкладаню националного совиту, одредзиц минимални процент средствох хтори локални самоуправи длужни видвоїц за роботу националних совитох, реґуловац роботни статус членох националного совиту. – Ту вшелїяк и питанє финансованя роботи националних совитох. З новима законскима предписанями звекшую ше обовязки националних совитох и обсяг дїлованя, алє ше з другого боку огранїчує винос средствох хтори ше шме потрошиц на порядну роботу. Тиж нови способ розподзельованя средствох указує же совити хтори представяю малочислени заєднїци достаню вельо менєй средства у одношеню на „вельки” совити, хтори достаню ище вецей як потераз. Кед ґу тому додаме факт же од шлїдуюцих виберанкох будземе мац два национални совити вецей, а вкупни средства у державним буджету кед останю исти, исти колач ше будзе дзелїц на вецей часци, та ше векшина совитох зочи зоз вельким зменшаньом средствох. Кед шицко сумираме, Национални совит Руснацох будзе мац почежкосци у функционованю, алє и други совити буду мац вельки проблеми – гвари Арва-Планчакова. 24. АВҐУСТ 2018.

Народна послнїца гвари же найвецей зауваги медзинародних орґанизацийох були на деполитизацию националних совитох, цо зоз тима вименками нє по сцигнуте анї кус. ХИБЕЛ ДРУГИ БОК Обидва собешеднїци „Руского слова” потвердзую тезу же причини за вименки Закона о националних совитих були условени з Акцийним планом за Поглавє 23, одно сно були розказани з боку Европскей униї, з котрим ше пожнєло вецей як два роки, а тиж же би ше до Закону положело одлуки Уставного суду. Секретар Националного совиту Руснацох Таня АрваПланчак гвари же пред Европу держава чиста – аж су и похвалєни же сам процес приношеня Закона бул транспарентни прето же у роботней ґрупи були и представнїки националних совитох и же отримани даскельо явни консултациї о нарису. – Поправдзе, национални совити представяли лєм дас пиятину, або штварцину роботней ґрупи, та ско ро кажде їх предкладанє було прегласане, а представнїки европских орґанох були поволани на остат ню явну розправу, алє були лєм на початку, одслу ха ли уводни викладаня представнїкох держави, похва лєли процес и кед пришол шор на национални со ви ти же би поведли свойо зауваги, вони ше пребачели же пре други обовязки нє можу остац и пошли. Так нє ма ли нагоду чуц други бок истей приповедки – гвари Арва-Планчак. Народна по сланїца Олена Папуґа гвари же роботна ґрупа за виробок вименкох закона мала 26 членох, а Координация националних совитох мала право най делеґує лєм пейц членох, медзи котрима були представнїки бошняцкого, мадярского, румунского, словацкого и бунєвацкого националного совиту, алє нє и Националного совиту Руснацох. – На тей роботней ґрупи предкаладаня представительох националних совитох поодбивани без адекватного толкованя, судьбу о закону о националних совитох водзели представителє Републичного секретарияту за законодавство. АНЇ ОРҐАН, АНЇ ЗДРУЖЕНЄ Под час розправи о вименкох и дополнєньох, векшина фаховцох давали заувагу же, за остатнї 15 роки, анї єден закон нє реґуловал правни статус националних совитох. Папуґова гвари же з новим Законом о националних совитох требало дефиновац правни статус совитох, як институциї прейґ котрей национални меншини витворюю свойо колективни права и як ношителє меншинскей самоуправи. Источашнє Арва-Планчакова дума же зоз терашню дефиницию национални совити остали „цошка помедзи”: – Национални совити анї державни, анї нєдержавни; анї орґан, анї здруженє. Пре тоту причину орґани шицких уровньох власци можу и далєй нєуважовац предкладаня и думаня националних совитох, а у практичней, каждодньовей роботи то велька почежкосц, рушаюци од конкурованя на рижни

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК домашнї и иножемни конкурси, по порядни обовязки ґу, наприклад, порцийней управи, управи за трезор и подобне, понеже анї вони сами нє знаю ґу кому нас маю положиц. Национални совити нє буджетски хаснователє, як ше то часто у явно сци погришно дума, алє дзепоєдни „буджетски“ правила ше одноша и на нїх. У таким замишательстве робота часто очежана – гвари секретар Националного совиту Руснацох. Народна посланїца Олена Папуґа гвари же Устав Републики Сербиї предписує же национални меншини маю право на самоуправу у одредзених обласцох, алє анї у єдним акту нє мож найсц точни правила по котрих ше вони витворюю. Цо ше дотика образованя, то одредзую закони о образованю, алє барз поверхово, та за тото ше з рока на рок приноша подзаконски акти. Нови закон о националних совитох требал вецей уваги пошвециц образованю на язикох меншинох. Заступенсоц припаднїкох меншинох у полициї, судстве, державнх орґанох барз мала. – Зоз тим законом требало предписац мири зоз котрима би ше осиґурало политичну партиципацию меншином у шицких уровньох власци. Цо ше дотика Совиту за национални меншини, вон зоз тим законом нє ма смисла, бо премиєрови, хтори на його чолє, оможлївене же би бул ошлєбодзени од тей длужносци, а требало най Влада Републики Сербиї поднєше векшу одвичательносц о меншинох – гварела Папуґова.

КРАЛЬОВИНА НОРВЕЖСКА

ПОДПИСАНИ НОВИ КОНТРАКТ Вредносц проєкта коло штири милиони еври, алє нє сообщене за цо конкретно средства буду потрошени. Општина Шид, попри средствох хтори уж достала за адаптованє будинку школи у Моловину, достанє з новим проєктом и нови средства

решлого тижня локалну самоуправу у Шидзе нащивели амбасадор Кральовини Норвежскей у Сербиї Арне Санес Бйорнстад, шефица Канцелариї Зєдинєних нацийох за проєктни услуги (УНОПС) Микела Телатин и Зоран Дьордєвич, министер за роботу, занятосц, борецки и социялни питаня у Влади Републики Сербиї. Причина була подписованє контракту медзи Кральовину Норвежску и УНОПС, з хторим опредзелєне коло штири милиони еври за рижни розвойни проєкти у Сербиї.

РОВНОПРАВНИ ПАРТНЕРЕ? Секретар Националного совиту Руснацох Таня Арва-Планчак гвари же держава окреме задовольна зоз таким законом и нє вери же пошвидко будзе мац слуха за було яки вименки. Вона наглашує же у розгварки за „Руске слово” винєсла свойо особни становиска як добра познавателька предписаньох з тей обласци, одно сно секретар Националного совиту, а нє урядово становиска членох Националного совиту Руснацох, а упечаток єй же кельо ґод ше национални совити намагаю же би з боку держави були припознати як ровноправни партнере у обезпечованю условийох за цо квалитетнєйше очуванє и розвиванє идентитету и положеня каждей националней меншини, по приношеню тих вименкох и дополнєньох Закона о националних совитох остава горки упечаток же держави то нє бул циль.■

6 РУСКЕ СЛОВО

ЗНАЧНИ СРЕДСТВА ЗА ШИД Остатнї роки Општина Шид достала значни средства, як донацию, од дзепоєдних державох – з Нємецкей, Япону, а тераз з Норвежскей. Тиж значни средства достати и од медзинародних гуманитарних и других орґанизацийох, а почали сциговац и зоз проєктох прейґгранїчного сотруднїцтва зоз ИПА фондох Европскей униї, насампредз кед слово о охрани од вилївох и других елементарних нєпогодох о чим зме скорей обсяжно информовали.

После подписованя контракту, амбасадор Бйорнстад гварел же му мило же подписани контракт хтори оможлївює розвой нових проєктох. – У Сербиї єст вельо можлївосци за розвой, наша Влада то препознала и прето помага. Нє могли бизме сами, алє ту нашо партнере з УНОПС, потим министерство за роботу, занятосц, борецки и социялни питаня и вшелїяк, локални самоуправи, дзе ше проєкти витворює. Ми ту же бизме обезпечели средства, а вец партнере треба же би оможлївели же би ше средства на одвитуюци хасновити способ вихасновало. Општина Шид єдна з просекових општи 24. АВҐУСТ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ПОМАГА СЕРБИЇ

ПОТРИМОВКИ

STANOVISKA Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

ОД „ЗБУВАНЯ” ПО ЗАМЕРАНЄ НАРОДУ

нох на подручу Сербиї, зочена є и зоз питаньом миґрантох и прето зме ту же бизме помогли – гварел амбасадор Бйорнстад. Микела Телатин подзековала амбасадорови на средствох хтори обезпечени и додала же УНОПС ту же би були витворени условия за отримуюци розвой и же то годно витвориц дзекуюци сотруднїцтву вецей партнерох у проєкту и фаховцох на локалним уровню. – Ми, як єден з партнерох у проєкту, задовольни пре нови укладаня Кральовини Норвежскей у Сербиї, хтора щиро помага. Нашо гражданє видза же ше дахто стара о нїх и же ше витворює социялна сиґурносц – гварел министер Зоран Дьордєвич. Слова подзековносци виповед и Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид хтори гварел же локална самоуправа роби на розвойних проєктох як цо обнова школских будинкох. Влонї обновени будинок ОШ „Сримск и фронт“ у Шидзе, а того року подручни оддзелєня спомнутей школи у Беркасове и Моловину. Вукович з тей нагоди нє гварел за хтори нови проєкти буду вихасновани з норвежскей помоци. После подписованя контракту, вєдно з домашнїма, високи госци нащивели Моловин и прешвечели ше о цеку роботох на обнови школского будинку. Влада Норвежскей за тот проєкт уж скорей обезпечела 11, 5 милиони динари. Задовольство виражел амбасадор Бйорнстад, бо у єдним таким малим валалє будзе обновена школа до хторей, окрем домашнїх школярох, буду ходзиц и школяре миґранти. И министер Зоран Дьордєвич гварел же обнова школи дацо вельке за валал, а окреме за дзеци и їх родичох. Дьордєвич з тей нагоди обецал же придзе до школи на першу годзину у новим школским року же би видзел нашмеяни твари дзецох у школским будинку и додал же Норвежска тераз финансує и обнову єдней школи у околїску Зомбора.■ Вл. Дїтко 24. АВҐУСТ 2018.

У остатнєй колумни („Гуши розум и штокголмски синдром”) споминам фамозни Меморандум САНУ котрому уж, ниа, понад три децениї, и од котрого (як ме гинто шеф образовней институциї чию сом диплому зґаздовал, здогадал) „шицко почало”. Педантни хронїчар од теди може крашнє провадзиц патолоґию Хроноса и Топоса „екс-Ю” державкох по нєшка. Читаюци спомнуте чтиво аж нєдавно, вєдно з Йоановим одкровенийом (бо дзешка кажди початок би требал мац и свой конєц, та и тото отверанє нашей Пандоровей шкатули), роздумуєм и о поняцу „охрани простору чистоти”, цо тиж термин екс-катедра нашого академика. Як тутейши граждан препознавам театер, як єдну з остатнїх „сиґурних хижох” цо отримую у живоце спомнуте поняце (Урбан, Фрлїч, Пакович...) и прето з рока на рок порядно обиходзим даскельо манифестациї у реґионє, дзе мож видзиц респектабилни остатки (интелектуалного) одпору, котри колабирал на (скоро шицких) других фронтох. Праве пред єшеньску сезону смотрох (БИТЕФ у Беоґрадзе, МЕСС у Сараєве), пригадуєм ше лоньскей скандалозней ситуациї на „Стерийовим позорю”, кед тедишнї шеф жирия Мики Манойлович нє додзелєл награду (обєктивно найлєпшей у селекциї) представи „На Дрини мост”. Параинституцийно/кулоарно ше таке ришенє толковало як диверзия прорежимского чловека (Манойлович) процив шлєбоди думаня и творчосци, понеже спомнута представа Кокана Младеновича була препозната як парафраза Андричового текста, у тим случаю применєна на актуалну власц. Лєм даскельо тижнї потим, фестивал алтернативного профилу (и нїзшого ранґу як „Стерийово”) – ИНФАНТ, пробовал покомпензовац чкоду (и ганьбу нєзависней струки), наградзуюци єдну другу Младеновичову представу з селекцийней програми. И шицко, интересантно, у Новим Садзе. Но, права сатисфакция за Кокана и його роботу ушлїдзела аж того року кед му „Стерийово” наградзело „Ями-дистрикт” як найлєпшу у селекциї, на цо публика индикативно (як ридко потераз) громогласно аплаудовала скоро минуту. Цо, вшелїяк, представяло безсловну катарзу на корекцию ганєбней лоньскей одлуки жирия и премоц, триюмф и охрану шлєбоди думаня, бешеди и творчосци у храме Талиї. Покля и чи ше така пракса отрима, як и чи лустрация запровадзена над Любишом Ристичом (у нашим случаю над Наталию Дудаш) здогонї Кустурицу, Манойловича и других „колаборационистох” з уметнїцких кругох, тема уж обашка. (Писане у Бирчаниновей, обок Центра за културну деконтаминацию и прейґ драги обисца проф. Слободанки Турайлич). Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА 16. ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ” У ДЮРДЬОВЕ

ПРЕЗЕНТОВАЛО ШЕ СТАРИ РЕМЕСЛА Пред Фестивалом жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” традицийно и того року на 16 годзин, пред будинком домашнього Дружтва у дворе отворена вистава „Стари ремесла”

емеселнїки на вецей штандох виложели продукти и указовали ориґинални стари алат. Вистава була интерактивна, бо шицки ремеселнїки дзечнє указовали нащивительом як ше дакеди робело на, нам уж, стародавних машинох котри ище и нєшка у функциї. Гоч вше менєй єст активних ремеселнїкох, домашньому Дружтву ше и того року удало зацикавиц нащивительох и представиц ремеселнїкох котри були права атракция за шицки возрости. – Тогорочна вистава “Стари ремесла” атрактивна, бо ремеселнїки дзечнє указовали як вони дакеди вирабяли одредзени часци. Вельо того ше случовало, лопоцели, оправяли, намесцали, палєли огень, дуркали, та нащивительом було интересантне и удало ше им зацикавиц и младшу и старшу популацию – гварел Мирослав Такач предсидатель домашнього Дружтва. Продукти викладали колєсаре, ковалє и тишлїре зоз Руского Керестура и цукрарка зоз Чуроґу, а могло поопатрац справени модели стародавних польопривредних машинох, та и поопатрац лєбо купиц и кнїжки на руским язику хтори видала Новинско-видавательна установа „Руске слово”.

8 РУСКЕ СЛОВО

Ремеселнїки дзечнє толковали и приказовали цо значи їх занат. – За нас вецей нєт роботи, лєм таке як цо заглобиц пориско до шекери, до мотики, ашова и грабелкох за заграду. Колєсарскей роботи од 1965. року єст вше менєй, а тераз уж цаклом препадло. Справиц колєсо найчежше у моїм ремеслу. Дома мам алат и чувам го пре власне задовольство, любим свой занат и нє раз пойдзем ґу алату же бим го поопатрал, або дацо справел – гварел Яким Крайнїцки, єден од трох керестурких колєсарох котри нащивительом указал як ше набива жбиц до глави колєса.

– За ковальох єст роботи, алє то уж за младих, потребна сучасна механїзация. Нашо ковалє би мали роботи, вони лєпше вирабяю одредзени часци, як тоти з механїзацию. Правим плущки на конструкциї з колєсом з бициґли за обробок загради, оправям викривени желєзка з польопривредних машинох, а куєм и конї лєм же ми то уж чежше робиц. Вельо алату сом справел сам и любим тот занат – гварел Яким Канюх зоз Руского Керестура котри ше за коваля научел 1950. року. Ковалє на тей вистави зогривали желєзо на огню, а потим го и з млатком обрабяли. – Виучел сом ше за колєсара и робим за Ґатерову машину за древо. По нєй ми дали назвиско. Мал сом жаданє справиц коч, алє мали, удало ше ми праве пред вашим Фестивалом и першираз го викладам. На щесце почали зме од лєгчейшого, найчежшє справиц колєса, та зме их охабели за конєц – гварел колєсар Михал Надь зоз Руского Керестура, котри справел модел коча зоз 1948. року, а виробиц ми помогнул товариш коваль.■ С. Саламун 24. АВҐУСТ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНИ ЕТНО ДЗЕНЬ У ШИДЗЕ

РУСКИ ЄДЛА И ШПИВАНКИ У ра ми кох „Кул тур но го лє та” у Шид зе отри ма на тра ди ци й на ма ни фе ста ция по шве це на пе сто ва ню тра ди циї и оби ча й ох под на зву „Ет но дзе нь”.

На пло щи коло будин ка Кул тру но-обра зов но го цен тру були штан ди на хто рих здруже ня же нох алє и дру ги почи то вате лє тра ди циї, ви ложе ли на род ни єдла, руч ни ро боти, ста родав ни пред ме ти, або пред ме ти хто ри те раз ви ра бяю, алє су вя за ни за тра ди цию. Штан ди

зоз ру ски ма єдла ми и ви шив ка ми ма ли КПД „Дю ра Киш” зоз Ши ду и КПД „Иван Котля ревски” зоз Би ки чу. Тиж штанд ма ло и Здруже нє же нох „Жри дло” зоз Бер ка со ва. На щ и ви те лє ма ли можлї восц ко што вац ви ложе ни спе ци я ли те ти. Исто го веча ра отри ма ни и кон церт на лєт нєй би ни КОЦ. Чесц отво риц кон церт зоз по е зию ма ли тро йо ма ля ре уча шнї ки Подо бо вей коло ниї „Ви ди ци 2018”, хто ру орґ а ни зо ва ло Здруже нє серб ско ру си й ско го то ва риш ства зоз Ши ду. Зоз вен чи ком ру ских шпи ван кох ше пред ста ве ли шпи вац ки ґру пи КПД „Дю ра Киш” и КПД „Иван Котля рев ски”. Тиж на сту пел и хор КОЦ и Здру же ня же нох „Ши ди ян ке” як и хор ста ро сних пен зи о не рох „Єше нь жи во та” и Хор ин ва ли дох ро бо ти „Злат ни глас”. Як во кал ни соли сти на кон церту на сту пе ли Ми ря на Сла ву є вич и Бо ґ олюб Ар се но вич. Вл. Дї.

ШКОЛСКИ ПАТРОЛИ У ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ

ЗЛЄПШАЙМЕ БЕЗПЕЧНОСЦ НАШИХ ШКОЛЯРОХ Од нового школского року у Коцуре дзеци буду безпечнєйше приходзиц и одходзиц до школи. Основни школи у општини Вербас у сотруднїцтве зоз полицийну станїцу Вербас од початку нового школского року орґанизую школски патроли котри буду уключовац єдного роботнїка школи и двох родичох. Школска патрола будзе мерковац на дзеци кед преходза драгу, застановйовац превозки при приходзе першокласнїкох до школи и одходу зоз школи дому. 24. АВҐУСТ 2018.

З тей нагоди ОШ “Братство єдинство” поволує родичох же би ше приявели до патроли и з тим звекшали безпечносц своїх дзецох. Заинтересовани родичи буду мац безплатну обуку, достаню брушлїк и мобилни телефон за комуникованє зоз Полицийну станїцу. Кажде хто жада участвовац у тей акциї може ше приявиц у Школи и на школски телефон 727-905. Затераз ше за патролу приявели домар у школи Саша Тодич и Александар Суботин, родитель и пастор Євангелскей церкви. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА З ПОКРАЇНСКЕЙ ВЛАДИ ПОТРИМОВКА ВЕРБАСКОМУ ШПИТАЛЮ

ЗНАЧНИ АПАРАТИ, АЛЄ ЗНАЧНЄЙШЕ ЛЮДСТВО Прешлого тижня у Покраїнскей влади придати контракти седем здравственим установом вредносци 262 милиони динари за инвестицийне отримованє обєктох тих установох. Контракти здравственим установом придали подпредсидатель Покраїнскей влади Дьордє Миличевич и покраїнски секретар за здравство доц. др Зоран Ґойкович. Єден з контрактох подписал и директор Общого шпиталю Вербас др Милан Попов. По тим контракту, Общи шпиталь у Вербаше достал 3 милиони 039 тисячи 547,20 динари за адаптацию-реконструкцию простору за змесценє ЦТ апарату. Подпредсидатель Влади Миличевич визначел же тоти средства, як и гевти цo скорей видвоєни за медицинску опрему, реконструкцию шпитальох, клинїкох и домох здравя, плод стратеґийного опредзелєня за укладанє до здравства. Вон додал же од юния 2016. року Покраїнска влада уложела вецей як 3,7 милиярди динари до унапредзеня здравственей системи у АП Войводини. – Значни нам апарати, медицинска опрема, чисти обєкти у клинїкох и шпитальох, алє можебуц найзначнє-

йши людзе хтори даваю здравствени услуги. Прето нас одшмелює наява предсидателя Вучича и премиєрки Брнабич же до конца рока буду звекшани плаци у здрав-

ству – додал подпредсидатель Покраїнскей влади. З тей нагоди визначел покраїнски секретар за здравство, з укладанями у тей обласци ше предлужує у цалей Войводини, и практично нєт анї єден обєкт здравственей системи у Войводини у хторим ше у тей хвильки нє роби даяки инфраструктурни проєкт. А. М.

ПЕРША МЕСНА ЗАЄДНЇЦА ВЕРБАC

ОБНОВЕНИ ИЩЕ ДВА ДЗЕЦИНСКИ БАВИЛЇЩА У заєднїцкей акциї Першей месней заєднїци и гражданох, хтора тирвала даскельо днї, ушорене ище єдно бавилїще хторе роками було запущене. З тей нагоди обновени

10 РУСКЕ СЛОВО

мобилияр и поставени нови лавки, гомбалки... Як визначела членїца Општинскей ради Даниєла Илич, идею дали гражданє хтори жию у тей часци горо-

ду, бо сцели достац красни и ушорени простор за рекреацию. Комплетне ушоренє того бавилїща ище нє закончене, понеже у планує и набавка нових реквизитох, а як гварел предсидатель Совиту Першей месней заєднїци Радивоє Делибашич, у наступним периодзе сцу обезпечиц и кошаркашску таблу за тот простор. На другим концу города, волонтере Еколоґийного руху Вербас, на поволанку Спортского здруженя „Ясике 2003”, запровадзели акцию фарбеня спортских и дзецинских реквизитох коло спортских теренох того здруженя. Волонтере офарбели гомбалки и други реквизити, та з кус трапези и укладаньом, бавилїще тераз ма нови и красши випатрунок. Потримовку тей акциї дали Министерство защити животного штредку и Индустрия меса „Карнекс” з Вербасу. А. М. 24. AВҐУСТ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ВОЛОНТЕРЕ ЗОЗ ГОЛАНДИЇ

ЗНОВА ПОМАГАЛИ КОЦУРУ И КОЦУРЦОМ До Коцура, прейґ Євангелскей церкви 13. авґуста пришла треца ґрупа волонтерох зоз Голандиї котра того лєта волонтерски злєпшала випатрунок валала и помагала старим особом у валалє. Волонтере зоз голандского ме ста Свайдрахт свойо плановани роботи

окончовали найвецей у Коцуре. У волон тер скей ак циї у ко цур скей ОШ „Братство єдинство” вибетоновали дражку од главного будинку по кабинет за технїчне образованє, а стару дражку котра водзи по фискултурну салу виняли и вибетоновали нову же би школяре у новим

школским року мали цо красши амбиєнт. Тиж так, под час свойого волонтерованя у Коцуре, Голандянє у нашей амбуланти офарбели ограду, а помагали и старим Коцурцом у рижних роботох у обисцу и розношели поживу, средства за гиґєну и облєчиво тим котрим то було потребне. Окрем роботи, волонтере нашли часу и за дзеци зоз окремнима потребами з котрима ше дружели и препровадзели єдно красне пополаднє на салашу на Косанчичу. Зоз Сва йн драхту на тот за вод пришли 15 волонтере и вони у Коцуре пребували 10 днї. Волонтерски кампи євангелскей церкви зоз одходом тих волонтерох нє закончени, понеже шлїдуюца ґрупа волонтерох до Коцура придзе у септембру зоз голандского ме ста Зутфен, котра тиж планує робиц рижни роботи у Коцуре. З. К.

КОЦУР

УШОРЕНИ РИМОКАТОЛЇЦКИ ТЕМЕТОВ Члени Церковного одбору коцурскей римокатолїцкей церкви Шицких святих” у предходним перио” дзе интензивно робели на ушорйованю мадярско” го” теметова на котрим поховани и велї Руснаци. Окрем порядних роботох як цо то кошенє трави и ушорйованє желєних поверхносцох, муляр Михайло Хромиш и маляре Славомир Салонтаї и Славомир Будински ошвижели и 14 слупи Крижней драги на котрей приказане страданє Исусово. Тоту Крижну драгу важне очувац, понеже лєм на пейцох теметовох у Войводини єст така Крижна драга.

Од роботох котри поробени з тей нагоди, и з нука и з вонка ушорена комплетна каплїчка, а нука шицко обилєне оправене и остало ище намальовац єдну икону котру би требал поробиц коцурски уметнїк Силвестер Макаї. Каплїчка обилєна и з вонка, положени плех процив влаги, оправени ґарадичи котри пондзелок и офарбени. Роботи на каплїчки ище нє закончени, понеже у плану поробиц кухньочку и тоалет. З. К. 24. AВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПОЧАЛО ОБЕРАНЄ ПАПРИҐИ

РОД БУДЗЕ ПРЕПОЛОВЕНИ У керестурским хотаре початком прешлого тижня почало тогорочне оберанє паприґи на велько, а источашнє и одкупйованє на, затераз, 6–7 местох. Цени подобни як и влонї, а за першу класу цена кажди дзень опадує. Тогорочни род паприґи будзе преполовени Пишу: М. АФИЧ М. ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

НАДНЇЧАРОХ ЗА ОБЕРАНЄ БУДЗЕ И ЗОЗ СТРАНИ До ЗЗ „Керестурска паприґа” тих дньох ше явяли роботнїки за оберанє паприґи аж зоз югу Сербиї, зоз Буяновцу, Билей Паланки, Прокупля. Єдино же, як гвари Душица Орос, за таке вельке число, и прейґ трицец людзох, у валалє нєт змесценє. Попри роботнїкох з валалу уж звичайно же наднїчаре приходза и з велїх околних местох, а наднїца 200 динари, та ше паприґаре наздаваю же бриґи з оберачами нє будзе.

12 РУСКЕ СЛОВО

оруци днї пошвидшали дозреванє паприґи, та вше вецей продуковательох починаю оберац. Одкупйованє тиж почало на векшини местох, а то у керестурских подприємствох „Изґлед”, „Те-пам”, „Жуте дунє” з Петроварадину, „Дарком” з Нового Саду, „Царска башта” зоз Зренянину, за „Маньо” з Футоґу одкупює Ацо Зарубица, Иґор Варґа за фирму „Любовия”, а одкуп по заключенє того числа ище нє почала Землєдїлска задруґа „Керестурска паприґа”. Як дознаваме од директорки Задруґи Душици Орос, вони ище у прегваркох коло одкупней цени, бо су нє задовольни же цени уж роками исти, а зна ше же укладаня рошню. ЦЕНИ БИ МОГЛИ БУЦ ВИСШИ – Того року пре познати причини, и каменєц и хороти, сиґурно же род будзе преполовени, та би и прето цени могли буц висши. Но, ясне же би кажде посцигнуц цо векши профит, а ми пробуєме вицагнуц цо векшу цену за продуковательох – потолковала Оросова. Цена за першу класу, котрей поправдзе того року будзе вельо менєй, а гваря же и

квалитет нє таки як би могло, почала од 75 динари, алє кажди дзень падала и дошла по 50 динари. Алє и то нє стабилне. Першу класу анї нє беру шицки одкупйоваче, а за другу векшину плаца коло 29 динари. Дахто ище анї нє винєсол свою цену. Як зме чули од векшини одкупйовачох, поглєдованє за паприґу вельке, т. є. шицким преробйовачом потребни вельки, односно нєогранїчени количества, а найвецей другей класи. Виключно лєм другу класу одкупює и фирма „Маньо” на локациї у Хладзальнї „АБЦ” хтору заступа Ацо Зарубица. – Того року нє береме першу класу, бо нєт вельо найлєпшей паприґи, а и з квалитетом зме ю нє годни випочитовац, так же одкупюєме лєм другу класу, а будземе ше справовац так як будзе исц сезона и понуканє. ПОПУЛАРНИ ДРУГА КЛАСА И „МИКС” Лєм другу класу, алє и такволани „микс” односно помишани класи почали одкупйовац и у „Те-паму” Павла Малацка, котра 24. АВҐУСТ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ЗДРУЖЕНИ: ДЕРЖАВА, ДОНАТОРЕ И ВОЛОНТЕРЕ

ЗАМЕНЄНЕ ЗАКРИЦЕ НА БУДИНКУ У ВОДИЦИ У Марийовим святилїщу Водици тих дньох докончена перша часц заменьованя закрица на будинкох коло церкви, так же заменєни череп на новим зданию, а после 20. авґуста плановане заменїц на старим помоцним будинку того року пременєла локацию за одкупне место и воно на силосох „Юарбису”. Фирми „Дарком”, „Жуте дунє” и „Царска башта” одкупюю паприґу директно од паприґарох, а так робя и накупци хтори ище нє почали приходзиц у векшим чишлє. Призначели зме и даскельо вияви продуковтельох хтори медзи першима почали тогорочне оберанє. Михал Джуня садзи паприґу уж 45 роки, цо зоз оцом, цо сам, а того року, зоз своїм сином Иґором, посадзели дзешец гольти. – Почали зме оберац 13. авґуста. Паприґу придаваме до Ацу Зарубици, „Даркому”, а тиж так и стаємним накупцом зоз Кикинди, Беоґраду, Карловцох... з хторима кажди рок сотрудзуєме. Наднїчарох маме коло 30, зоз валалу, алє и зоз Брестовцу, Старей Моравици и Кули – гвари Джуня. Чизмаровей фамелиї продукованє паприґи примарне занїманє, та того року посадзели дупло вецей, бо, як гвари ґаздиня Наташа, на мало нє вредзи. НЄ ЗНАЮ ЧИ СУ ЗАДОВОЛЬНИ, ЧИ НЄ – Тераз маме штири гольти. Нє инспировало нас тото же прешли рок бул идеално добри, алє зме нє мали жем, бо шицко робиме на арендох. Идземе ґарадичу по ґарадичу. На гектару маме оглядне польо и гибрид каптур, хтори скорей приходзи, та зме три днї оберали уж на початку авґуста, а вец була дакус пауза пре одкуп, бо ище нє було дзе предавац. Рок бул таки яки бул, охабел пошлїдки и на гибриду, нє зродзело кельо требало и нє пошла паприґа так як треба, алє нє можем повесц же зме нєзадовольни, лєбо же нєт нїч – гварела Наташа Чизмар и додала же сотрудзую зоз „Жуте дунє” зоз Петроварадину, як и з керестурским „Изґледом”. – Цена кажди дзень у опадованю. Нє знам ище чи зме задовольни, чи нє. Ми ше водзиме з тим же шицку паприґу треба пооберац, нє маме кеди роздумовац о цени, бо єст велька поверхносц, треба ю познїмац, а зато є и посадзена, же би ше кажду предало. Наздаваме ше же цена другей класи будзе векша, бо Керестур нє ма тельо паприґи як прешлого року – гвари вона.■ 24. АВҐУСТ 2018.

Фото: Михайло Рамач

Финансоване є з конкурсних средствох од Канцелариї за одношенє з Церквами и вирскима заєднїцами Министерства правди Републики Сербиї одкаль достати 300 000 динари, а ище тельо од донаторох. Як дознаваме од пароха керестурского о. Михайла Малацка тота робота мушела буц поробена, бо закрице премакало. – Глєдали зме помоц з Канцелариї, алє нам дали вельо менєй, та зме ше мушели волац и на наших парохиянох. На щесце, одволали ше двоме донаторе з векшу суму од по 1 000 еври, а гевто то менши прилоги велїх парохиянох. Ми им и з тей нагоди щиро дзекуєме, бо знаме яка нам Водица шицким важна – гварел парох. Спомнути пенєж пошол на материял, набавени найсучаснєйши ляти череп хторому вик 70 роки, а кед ше одкрило стари череп указало ше жє треба пременїц и єден

рог и „венчанїцу”, як дознаваме од тутора Водици и одборца Владимира Чизмара. Роботу поробели фахово майстрове з помоцу одборцох и терашнього и предходного составу и других парохиянох хтори у таких роботох дзечнє помагаю. Участвовали коло 20 особи и з тим ше зашпоровало нє мали пенєж. – Кед уж там поставени скели, пришло ше на идею же би ше будинок обнєсло и зоз стиропором, а кед годно, пороби ше и нукашню реконструкцию мурох же би ше достало штири хижи з окремним уходом, а пороби ше и дробни оправки. Ми, заш лєм, патриме и на тоту салу хтору жадаме будовац, бо видзиме яка є потребна, понеже и тераз на Водицовим кампу вецей як половка учашнїкох мушели на ноцнїк одходзиц до валалу, т. є. на парохию и до Каритасу – заключел парох о. Малацко. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ БАРЗ КОМПЛИКОВАНИ РОК ЗА ЗАЩИТУ РОШЛЇНОХ

НОВИ ЧКОДЛЇВЦИ НА НАШИХ ПРОСТОРОХ Кед слово о защити рошлїнох, тот рок бул барз нїяки и вшелїяки, понеже у старту було даскельо мешаци без дижджох, а вец после часто падало

ре пременлїву хвилю того року, защита рошлїнох була барз компликована и чежко могло влапиц прави момент медзи двома третированями. – То окреме виражене кед слово о паприґох. Паприґи того року у барз подлим стану пре бактериози, и чежко их було щициц, понеже шицки препарати хтори реґистровани процив бактериозох маю свойо дїйство од 3 по 5 днї, цо значи же було потребне барз вельо третираня – визначела координаторка Проґнозно информуюцей служби, Польопривредней фаховей служби Вербас Весна Дурутович и додала же понеже на тото шицко, того року будзе барз мало паприґи першей класи. Попри хоротох, зявели ше и чкодлївци, як цо то „пламенац”, „памучна совица”, того року их було вельо, а тоти чкодлївци любя подобни шаца – паприґу, мауну, кукурицу. ИНСЕКТИЦИДИ ХТОРИ ЧУВАЮ ПРИРОДНИХ НЄПРИЯТЕЛЬОХ

– Ми препоручовали продуковательом же би хасновали инсектициди хтори чуваю природних нєприятельох – гварела Дурутович и визначела же треба водзиц рахунку и о препорукох продукователя кед ше хаснує инсектициди.

идеалне тло же би ше тот чкодлївец розвил. Кромпля у тей хвильки у закончуюцей фази дозреваня, кончи ше детоксикацию, а як визначела Дурутович, муши ше водзиц рахунку о банкох коло кромплї, понеже и кромпля ма новшого чкодлївца на тих просторох – кромпльови моль. ПРЕМЕНКИ КЛИМАТСКИХ УСЛОВИЙОХ

Интересантне же ше остатнї роки у малинох зявелa азийска овоцна мушка, хтора насампредз люби ягодасту овоц, а процив єй ше хаснує замка за вилапйованє, понеже нєт реґистровани инсектициди хтори би ше процив того чкодлївца хасновало. Векшина продуковательох, пре подлу цену малини, звекшану цену роботней моци, напущела малиняки, а то

14 РУСКЕ СЛОВО

– Зявеня того чкодлївца повязане з пременку климатских условийох, хтори у Африки розвива и до 15 ґенерациї, а у наших условийох по 4-5 ґенерациї. Нападанє кромпльового молю може почац коло 15 днї пред дозреваньом гомольох, односно пред конєц веґетациї, з директним покладаньом ваїчкох на гомоль, або индиректно до розпуклїнох у жеми коло кромплї – гварела Дурутович. Вона додала же превентивни и директни мири зопераня того чкодлївца, медзи иншим, и квалитетне пририхтованє жеми, шаце на глїбини од 10 центиметри и загартанє кромплї зоз 20 центиметрами жеми над гомольом, односно правенє високих банкох. Тоти банки важне и отримовац, и залївац кромплю з меншима залївацима нормами же би ше нє зявели розпуклїни у жеми. Так гомоль кромплї защицени по момент винїманя кромплї зоз жеми, а пред уношеньом кромпльох до маґазинох, треба и квалитетно пририхтац простор за лаґерованє.■ А. Маркович 24. АВҐУСТ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

У ВЕРБАСКИМ „ЯЗИПУ” РИХТАЮ САДНЇЦИ ЗА НАРОК

КАЛАМАРЕ ЗАКОНЧЕЛИ СВОЮ РОБОТУ У розсаднїку вербаскей Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду (ЯЗИП) тих дньох закончени роботи каламеня, а каламаре порихтали саднїци хтори буду нарок на предай. Як визначел шеф Одсеку польопривреди и лєсарства Андрей Тамаш, каламени вецей сорти черешнї, яблука, грушки, бишалми, кайси, шлївки. Окрем того, ЯЗИП ма и продукцию польодїлских културох, на коло 20 гектарох поверхносци, алє и продукцию квеца. Кед слово о квецу, за тоту єшень у понукнуцу буду мац квеце виолу, а єй продукция будзе започата тей єшенї. Ґу тому, початком новембра почнє и предай тогорочних саднїцох овоци, а на предай буду вецей файти яблука, грушки, кайси, шлївки, черешнї, вишнї, бишалми. Цени у вербаскей Аґенциї потераз вше були вигодни, так планую и того року, а Вербащанє ше уж звикли же на тим месце мож купиц саднїци овоци. Гевти хтори по тераз нє куповали, а заинтересовани су, число телефона на хтори ше мож явиц 064 857 92 45, або

пойсц директно до Аґенциї хтора ше находзи на бачкопольскей драги, роботни днї и у роботним чаше. А. М.

ПОЛЬОЧУВАР У ХОТАРЕ ОПШТИНИ КУЛА КОНТАКТУЄ З ВЛАСНЇКАМИ ЖЕМИ

ЗОЗ ПРОДУКТНЕЙ БЕРЗИ У НОВИМ САДЗЕ

СПОЗОРЕНЄ И КАРА ПРЕ АМБРОЗИЮ

ЦЕНА ЖИТУ РОСЛА ШТИРИ ТИЖНЇ

Польо у кулским хотаре: амброзию треба склонїц, гоч є и цалком коло преходней драги

24. АВҐУСТ 2018.

Звекшане глєданє жита нєпреривно дриля цену горе и то так уж штири тижнї за шором. У одношеню на податок после жатви (16,50 динари за килу, без ПДВ), зоз прешлого тижня реализовану цену (19 динари за килу без ПДВ), тота житарка мала рост 15,15 одсто. Цена кукурици стаґнировала. Зоз жовтим зарном ше тарґовало по єдинственей цени 16 динари за килу, без ПДВ (17,60 динари зоз ПДВ). Соя у зарну предлужела тренд росту одпочатку авґуста. З ню ше тарґовало у ценовним интервалу од 37 динари до 37,40 динари за килу, без ПДВ. Пондерована цена прешлого тижня була 37,24 динари за килу, без ПДВ (40,96 динари за килу зоз ПДВ), цо представя рост од 0,65 одсто у одношеню на предходну. Вкупни обток на Продуктней берзи у Новим Садзе прешлого тижня бул 1 925 тони роби, чия финансийна вредносц була 44 998 250 динари. У одношеню на тидзень пред тим, по количестве обток векши 63,83 одсто, док финансийна вредносц роби у обтоку висша 50,94 одсто. П. Б. Фото: В. В.

Польочувар у општини Кула обиходзи хотар на моторки и контролує же хто на жеми ма амброзию. Потим на телефон власнїка жеми спозорює и опомина же други раз нє будзе волац, алє такой напише прияву за кару кед найдзе амброзию. Як гражданє обвисцени, карани буду власнїки жеми, а нє тоти хтори ю обрабяю. Велї людзе, власнїки жеми у кулским хотаре так поволани на свой телефон и спозорени же би склонєли амброзию зоз свойого поля, гоч тота амброзия можебуц и цалком при драги у хотаре. Влада Републики Сербиї ище 2006. року принєсла Уредбу о мирох за онєможлївйованє и знїчтожованє коровскей рошлїни амброзиї, по хторей викошованє тей файти постало законска обовязка каждого поєдинца лєбо правней особи. Обовязку ма кажда правна лєбо физична особа хтора власнїк польопривредней лєбо будовательней жеми на хторей ше утвердзи присуство тей рошлїни. Прейґ медийох, фаховци обвисцели гражданох же вельки паданя у предходним периодзе були вигодни за роснуце и ширенє амброзиї, и прето у городох комунални служби интензивнєйше анґажовани на елиминованю тей рошлїни. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 16. ДЮРДЬОВСКИ ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

НАГРАДИ ПОШЛИ ДО МИКЛОШЕВЦОХ И КУЛИ На традицийним 16. Фестивалє жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” котри отримани всоботу, 18. авґуста у Дюрдьове, фахови жири за побиднїка преглашел Женску шпивацку ґрупу КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох. Специялна награда додзелєла Женскей шпивацкей ґрупи РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули Пише: Сандра САЛАМУН

рограма и того року отримана у Задружним доме, а присутних на нєй привитали предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, и предсидатель Општини Жабель, Чедомир Божич. – Єднa з асоцияцийох кед слово о Дюрдьове то тот наш Фестивал котри пестує руску народну традицию, народни шмати и жридлову шпиванку. Домашнє Дружтво познате як барз активне з велїма активистами шицких возростох, окреме младима. Фестивал продукт їх намаганя и закладаня – гварел медзи иншим Ковач, наздаваюци ше же нарок, после даскельорочней паузи ознова будзе оформена перша класа руского оддзелєня у валалскей основней школи. – Чесц ми же сом нєшка з вами, и наздавам ше же так будзе и убудуце, а домашнїм винчуєм на прекрсним фестивалу, гварел вон. ЖРИДЛОВО ШПИВИ НА ТРОХ ЯЗИКОХ У програми наступели штернац шпивацки ґрупи котри пестую жридлово шпиванє, а у змагательней часци дванац з дзешец наших местох у Сербиї и Горватскей. Перши, уж традицийно, наступели прешлорочни побиднїци – Женска шпивацка ґрупа КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. Потим ше на бини зменьовали шпивац-

У ФОКУСУ – МЛЇН, ЖИТАРКИ И ФУРИК Шицки учашнїки достали на дарунок стародавни, мали, древени фурик, а як и каждого року, на тему дарунка справена и сценоґрафия. – Розумовали зме за цо ше шицко фурик хасновало, так же витерняк дзе ше млєло жито нє мож було заобисц. Прето зме на прави древени кочики покладли стародавни мехи за житарки, а коло нїх старински кантар и проще котре представя конєц валала дзе ше дакеди находзел остатнї валалски млїн – гварел Мирослав Чакан предсидатель СО домашнього Дружтва и особа котра обдумала сценоґрафию.

Дзивоцка ґрупа з Нового Саду – крашнє их видзиц и слухац

16 РУСКЕ СЛОВО

ки ґрупи – Мишана ґрупа КПД „Карпати” з Вербасу, Женска ґрупа КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох, Женска и Мишана ґрупа Руского КУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули, Женска ґрупа КУД „Иван Котляревски” з Бикичу, Хлопска ґрупа КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова, Женска ґрупа КУД „Жатва” з Коцура, Хлопска ґрупа КУД „Яким Гарди” з Петровцох з Горватскей, Дзивоцка и Хлопска шпивацка ґрупа Руского културного центру з Нового Саду и Хлопска ґрупа Дома култури з Руского Керестура. Учашнїкох оценьовал Фахови жири у котрим були Татяна Колєсар Ґвоїч, Златица Няради, Миломир Шайтош и Юлиє Еделински, а пресидателька була Агнета Тимко Мудри. 24. АВҐУСТ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

– Шицки ґрупи були квалитетни, но у дзепоєдних наших местох ше почувствовала вистатосц, бо зме дакеди могли видзиц векши ґрупи. Най то будзе лєм увага же би ше ґрупи омасовйовали, поготов з младима. Кед слово о наградох, специялну награду достала ґрупа котра може буц мотив ґрупом котри жадаю порихтац квалитетни репертоар, а з малих су штредкох. Побиднїцка ґрупа витирвало участвує на тим Фестивалу, упарто злєпшує наступ и визуелно и вокално, и їх намагнє обачлїве – гварела предсидателька Тимко Мудри. У ревиялней часци наступели два ґрупи – Женска ґрупа „Дюрдєвак” зоз Дюрдьова и оркестер „Гуцул” зоз соло шпивачами и компания зоз Ужгороду з України, чийо шпиваче и гудаци виведли венчик народних шпиванкох на українским язику. ТРИМАЮ ШЕ ТОГО ЦО БУЛО УДАТНЕ И ПРЕД ШЕСНАЦ РОКАМИ Побиднїцка ґрупа на дарунок достала малюнок котри за тоту нагоду подаровала уметнїца Гелена Крклюш Фейди зоз Ґосподїнцох, а специялна награда була репродукция малюнка уметнїка Мити Пушкарова зоз Дюрдьова. Конферансу, котру написал Яким Чапко, водзели Кристина Горняк и Тарас Чапко. Дюрдьовчанє ше твардо тримаю пропозицийох на Фестивалу, алє и опущеного друженя после нього. – Кед ше нє будземе тримац шицкого як треба пойдзе, як би нашо стари поведли – „гореб з дом”. Мило нам же ше векшина наших Дружтвох одволали на тот Фестивал. У програми нє участвовали лєм два ґрупи, Шидянє пре Кирбай, и Суботичанє – гварел Мирослав Такач предсидатель Управного одбору „Тарас Шевченко”. Дзекуюци дюрдьовскому Фестивалу и того року по валаских улїцох одгуковали жридлово руски шпи-

Жени, шпивачки з Кули ше каждого року озбильно рихтаю

ОБАЧЛЇВЕ ЇХ НАМАГАНЄ – Мило нам же зме наградзени, бо зме ше и того року озбильно рихтали, так як и каждого, алє випатра то коруна вецейрочного пририхтованя. Вше ше намагаме найсц старши шпиванки, а любели бизме же би у ґрупи шпивали и младши – гварела Еуфемия Планкош, уметнїцка руководителька шпивацкей ґрупи з Кули, котра достала специялну награду. – Окремна чесц лєм участвовац на дюрдьовским Фестивалу, а насампредз, победзиц, цо нам окреме мило. Велька радосц кед други ваш наступ оценя як барз добри – зложни були Миклошевчанки котри наградзени як найлєпша ґрупа.

КАЖДА ПОТРИМОВКА ЗНАЧНА Медзи визначнима госцами на Фестивалу були привитани Олена Папуґа, посланїца у Народней скупштини Републики Сербиї, Душанка Джамбас, предсидателька Совиту Месней заєднїци Дюрдьов, Мартица Тамаш, директорка НВУ „Руске слово”, Анамария Ранкович, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох, Татяна Беук Латяк, одвичательна редакторка РТВ Редакциї на руским язику на Радию, Златица Няради, помоцнїца главного и одвичательного редактора РТВ програми за национални меншини на Радию и о. Борис Холошняй. Фестивал финансийно потримали Покраїнски секретарият за кулуру, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци, Национални совит рускей националней меншини, Завод за културу войводянских Руснацох, Општина Жабель и Основна школа „Йован Йованович Змай” зоз Дюрдьова. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” находзи ше у Календаре репрезентативних манифестацийох НС Руснацох, а снователь и орґанизатор Фестивала КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. 24. АВҐУСТ 2018.

Всоботу, центер подїйох бул Дюрдьов и його Дружтво

ванки котри виводзели представителє нашого народного скарбу. Того дня центер подїйох, котри одняти од забуца, бул Дюрдьов и його Културно-уметнїцке Дружтво „Тарас Шевченко”. Дюрдьовчанє ше и того року указали як добри домашнї, бо друженє зоз нашу жридлову шпиванку и музику предлужене у просторийох и после Фестивалу, и як ше и швечи – тирвало до самого рана.■ Фото В. Вуячич, С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ВИСТАВА НА 16. ДЮРДЬОВСКИМ ФЕСТИВАЛУ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

РУСКИНЇ, ВИШИВКИ И РУЧНИ РОБОТИ Всоботу у Рускей школи домашнї приказали ище єдну тематску и интересантну виставу. Слово о предметох зоз Каталоґу о дюрдьовскей Рускей одлоги. Виставу отворел Мирослав Чакан, предсидатель Скупштини домашнього Дружтва, котри присутним потолковал на котри способ повязани виложени експонати и малюнки на мурох. Були виложени партки, заглавчки и ручнїки з розличнима мустрами, на мурох поставени малюнки Мити Пушкара на исту тему – Рускиня, традицийни вишивки и тканє, як и малюнок на котрим у першим планє фитюла. Стаємна поставка ошвижена, сукнї були викрохмалєни и випейґлани, крашнє порихтани, як и други нашо народни шмати. О тим ше остарала Маґдалена Надь, а поставку помогла пририхтац Любица Отич, музейска совитнїца у Музею Войводини. – Руска одлога ма велї ушорени и евидетновани експонати, алє нє маме про стор дзе бизме их могли шицки виложиц. Того року зме вибрали часц експонатох зоз Каталоґу котри нє викладани вецей як дзешец роки – гварел Чакан. Тото цо мож було обачиц то же нащивителє були окреме заинтере совани за експонати, видзиц руске ушорене руске обисце, виставу старих предметох, та уж спомнуте нашо народне облєчиво, фотоґрафиї и писанки.

Дюрдьовске Дружтво простор на хаснованє у Рускей школи вше достава дочасово. У власнїцтве є валалскей Основней школи и општини, а и того року заплановане же би ше тот простор ушорело за потреби школскей институциї, гоч и до того плану нє уключени Руснаци. Представителє дюрдьовского Дружтва робя на тим же би ше з компетентнима проблем ришело. С. С.

ОТРИМАНА ПОДОБОВА КОЛОНИЯ „ВИДОГЛЯДИ 2018”

ШЛЇДИ НОВИХ МАЛЮНКОХ

У Шидзе заончена треца по шоре Подобова колония „Видици 2018“ хтору орґанизовало Здруженє сербскорусийского товаришства зоз Шиду. На колониї участвовали 16 маляре зоз Русийскей Федерациї, маляре зоз Шиду, Беркасова (малярка Андєлка Античевич), з вецей городох Сербиї, алє и зоз Болгарскей, Македониї, Босни и Герцеґовини, односно Републики Сербскей.

18 РУСКЕ СЛОВО

Представнїкох Здруженя сербско-русийского товаришства, як и самих малярох, привитал Велимир Ранисавлєвич, предсидатель Скупштини општини Шид, пожадал им успих у роботи, наглашуюци же нови малюнки останю як памятка на вязи и сотруднїцтво сербского и русийского народу. Под час дзешецдньовей Колониї маляре вредно робели и свойо упечатки преношели на платно. Мали и часу за розвагу и друженє, одходи до Нового Саду и Сримскей Митровици, а як и прешлих двох рокох, пребували у Лєтней владическей резиденциї нашей грекокатолїцкей церкви. На концу отримана програма на хторей додзелєни подзекованя опрез будинку Владического двору Сербскей православней церкви. У програми наступела и наша поетеса Саня Тиркайло, як и двойо школяре з Ґимназиї „Сава Шуманович”. После програми отворена вистава на хторей мож було видзиц 27 нови малюнки хтори настали на тогорочней Колониї. Вл. Дї. 24. АВҐУСТ 2018.

РОК XVII ЧИСЛО 7 Число ушорела: Славица ФЕЙСА

Наша тема: НОВИ МИРИ З МИНИСТЕРСТВА ПРОСВИТИ

ЦО ШЕ ПРЕМЕНЇ, А ЦО ОСТАВА ПО СТАРИМ?

Фото: С. Саламун

ред мешацом медиї пренєсли вистку з Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї же од тей єшенї часц нєнаставного кадру постанє технолоґийни звишок, а у школох будзе вецей фахових сотруднїкох: психолоґох, педаґоґох, лоґопедох... По вияви министра просвити Младена Шарчевича, у основних и стреднїх школох од того школского року будзе 155 психолоґох вецей, односно тельо кельо их було и залоньским, кед зменшане число фахових сотруднїкох. О нинох, пораячкох домарох и ложачох ше бешедовало же велї годни остац без роботи. Уния синдикату такой реаґовала и оценєла же коло 1 000 домаре-топяче годни остац без роботи накадзи ше почнє применьовац правилнїк о финансованю школох. Министерство нови правилнїк доручело шицким школом. Реакциї з Униї синдикату ше одношели и на потенциялну опасносц кед ше зменша число, окреме топячох, и кед, як поведзене, котли за зогриванє у школох останю без надпатрунку. Цо знача нови мири хторе приноши Министерство просвити и яка ситуация кед слово о нєнаставним кадру по школох дзе ше настава одвива и на руским язику – тема нашого Додатку.

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 19

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: НОВИ МИРИ З МИНИСТЕРСТВА ПРОСВИТИ Пише: Редакция и мрежа дописовательох

ЧИ ФАХОВО СОТРУДНЇКИ У ШКОЛОХ ДАЦО ПРЕМЕНЯ?

На вистку з Министерства просвити науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї о вименки правилнїка о финансованю основних и стреднїх школох, односно мирох хтори би мали буц запровадзени од тей єшенї, перши реаґовали синдикати просвити и такой зволали схадзку зоз министром просвити, Младеном Шарчевичом

Министерства потвердзене же у школох будзе вименки, алє и демантовани дзепоєдни нєточни информациї хтори пренєсли медиї. – Нини и пораячки нє останю без роботи и ту ше нїч нє меня, а правда же число домарох-топячох будзе зменшане – потвердзел Милан Трбоєвич, предсидатель Синикату просвитних роботнїкох Войводни. – Велї школи прешли на централне и етажне зогриванє и праве прето ресорне министерство принєсло правилнїк по хторим нєт потреби же би ше топячох и надалєй анґажовало. У школох дзе єст котли до хторих ше топи, наприклад там дзе парне зогриванє, там топяче потребни и кажда школа окреме ма обгрунтовац Министерству просвити потребу за тим кадром. Тоти школи годни заримац роботне место топпяча – гвари Трбоєвич. Уния синдикатох нє була задовольна з тима мирами, и оштро критиковала вияви з ресорного Министерсва наглашуюци же пре таку одлуку коло 1 000 домаре-топяче годни остац без роботи. И нє лєм тото. Вони наглашовали же кед котли за зогриванє по школох останю без надпатрунку, то барз нєбезпечне, та аж и опасне, надпоминаюци же уж було проблеми. У Министерстве катеґорични – там дзе ше нє топи, нєт потреби за тим нєнаставним кадром. ЯКЕ ЗОГРИВАНЄ У ШКОЛОХ? ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове ма централне зогриванє и школски учальнї и други просториї зогриваю на ґаз. О тим же би шицко добре функционовало задлужени школски майстор. Коцурска школа „Братство єдинство” потераз мала двох топячох на полней норми и єдного на пол норми, медзи-

ЦО НЄ ЗАЖИЛО ТРЕБА МЕНЯЦ З Министерства наявюю же основним школом будзе оможлївене додатне анґажованє 38 библиотекарох, а за тельо зменшанє право на анґажованє у стреднїх школох. Тот податок обгрунтовали з тим же барз нєусоглашени Правилнїк о финансованю основней и Правилнїк о финансованю стреднєй школи. Намира кельо ґод мож виєдначиц критериюми хтори постоя за анґажованє занятих.

тим од 1. септембра будзе мац лєм двох топячох. Вони буду окончовац роботи и майстра, и домара, а число пораячкох котрих було шейсц, затераз ше нє будзе меняц. – Одлука Министерства просвити о зменшованю числа занятих у нєнаставним кадре, окреме топячох, лоґичне лєм там дзе нєт котла до котрого ше топи, а у школи яка у Коцуре, дзе ше школа зогрива на углє, годзен настац проблем док придзе жима, накадзи температури буду нїзки. Указало ше же теди тоти двоме роботнїки и треци хтори робел пол роботного часу лєдво старчели топиц и отримовац школу вше цеплу – гвари директорка тей школи Славица Байор. У Руским Керестуре у Основней и стреднєй школи „Петро Кузмяк” зогриванє на мазут, и о тим ше стара єдна особа – топяч майстор, так же ше нїч нє меня. ШКОЛОМ ВРАЦЕНЕ ЧИСЛО ФАХОВИХ СОТРУДНЇКОХ У Министерстве потвердзую наявене векше число фахових сотруднїкох и то з цильом же би ше змоцнєла превен-

20 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

ция насилства у школох. Число сомнутих сотруднїкох, здогадаю у Министерстве просвити, по истим правилнїку було зменшане 2016. року, алє ше указало же то нє барз добре и у велїм очежало намаганя ришиц проблем парняцкого насилства и, вообще, воспитно- образовну роботу зоз школярами. З новим правилнїком за 2018/19. рок о финасоваю школох, будзе врацене число педаґоґох и психолоґох на гевто яке було залоньским. Потераз ше число фахових сотруднїкох реґуловало по основи оддзелєньох и указао ше же то нє найлєпше ришнє. Єст школи хтори маю 16 оддзелєня, а менєй школярох од школох хтори маю 14 оддзелєня, прето би и тот и подобни проблеми мали буц кориґовани з правилнїком. – По найновших вименкох у школи досц же би було од 8 по 24 оддзелєня же би бул заняти єден фахови сотруднїк, а пред тим школа мушела мац найменєй 16 оддзелєня на єдного занятого сотруднїка. У дюрьовскей школи наиходзацого школского року будзе зменшане число оддзелєньох, алє нїхто нє будзе технолоґийни звишок, т. є. нє останє без роботи. У школи маме занятого и психолоґа и педаґоґа – гварела Вукица Петрович, директорка ОШ „Йован Йованович Змай”. У коцурскей школи заняти єден педаґоґ и психолоґ котри робя по пол норми. Директорка школи тиж гвари же у школи нєт звишок роботнїкох, алє школа почитує препорученя Министерства просвити. – Наша школа мала по тераз достаточне число занятих у тей обласци, но, тримам же би було лєгчейше кед би и психолоґ бул на полней роботней норми – гварела вона. Директорка Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре гвари же по новим правилнїку на 28 оддзелєня школа треба же би мала 1,5 фахових сотруднїкох, односно психолоґох, або педаґоґох. – Школа ма двох педаґоґох, у ОШ єдного з полну норму, а у штреднєй школи маме педаґоґа з пол норми, понеже маме и 12 оддзелєня. Другу половки норми педаґоґ ма у Интернату як педаґоґ и воспитач – гвари директорка Хелена Пашо Павлович, визначуюци же нови правилнїк лєпши од прешлого хтори бул вельо риґорознєйши. ЗАТРЕПАНИ З ПАПЕРАМИ

ЛЄМ НЄ ТРЕБА БУЦ ЦИХО – На насилство медзи парняками треба такой реаґовац, нє треба прецихнуц, вшелїяк пробовац ришиц. И попри тим же Алексов закон ище вше нє прилапени, у школох треба же би було цо вецей совитованя, едукациї на тоту тему и за родичох и за школярох, алє и шицких занятих. Психолоґове ту маю вельку одвичательносц – прешвечени прихильнїки Алексового закону и борби процив насилства у школох.

ли добре зда, алє кед ше зна вони звекшого конча администативни роботи, претрепани су зоз паперами, и нє маю вельо часу за дзеци, вец ясне же ше чежко вериц же ше насилство по школох зведзе на найнїзши конари. Програми, програмски ришеня структурални и стратеґийни ше нє спомина. Єдно ясне кед слово о насилству – младим людзом хтори од єшенї войду до школох, алє и тим цо су уж там, то будзе озбильна робота кед зосцу дацо пременїц, буц школяром потримовка, врациц им довириє до психолоґох, и вообще до воспитно-образовних институцийох. Мисия чежка – алє, нє нєможлїва.■

Вецей фахових сотруднїкох по школох нєобходне и пре дзепоєдни новини хтори уведзени, алє и гевти хтори ше пририхтує, як цо то кариєрне водзенє школяра, або националне випитованє образовних досягох школярох – гваря з Министерства просвити, гоч точно нє барз ясне цо то ма значиц, односно цо будзе циль и основни задаток занятих. Кед слово о превенциї насилства, идея як идея нє подла кед би ше млади людзе хтори войду до школох лапели до роботи хтора анї кус нє лєгка. Гоч нє треба ґенерализовац и тот проблем и глєдац виноватого пре терашнї стан у школстве, ясне же ше спомнуте Министерство роками чежко ноши з проблемами и нє виходзи украй з насилством. Остава и видзиц чи мож о превенциї бешедовац теди кед ше чомушик звекша число, а з приложеного видно же ше голєм по наших школох нїч на тим планє нє пременї. Векше число педаґоґох и психолоґох ше каждей шко24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 21

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: НОВИ МИРИ З МИНИСТЕРСТВА ПРОСВИТИ Пише: Редакция и мрежа дописовательох

ЧИ ФАХОВО СОТРУДНЇКИ У ШКОЛОХ ДАЦО ПРЕМЕНЯ?

20 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Шнури по цалим обисцу... Тельо

маме тоти „гадзиска” же ше их нє мож ментовац. Вше сом задумовала же збавим даяки модерни ґеджет цо их позбера на громаду. Розпатрала email: jasmina.djuranin@gmail.com сом по интернету и лєм цо сом нє наручеwww.zenoblogija.com ла, кед мой, як прави майстор и ґазда у обисцу, гвари: – Лєм пипнї шнури! Лєдво сом их понамесцал. – Но, га нє видзиш кельо єст моху од праху у нїх? Дай, чловече, стварно... Шицки тоти шнури нам треба??? – Лєм сом чекал кеди ше опиташ. А кед сом ци гварел же нам нє треба интернет до каждей хижи и на обидва телевизори, та лєм цо ши трецу шветову войну нє зорвала. Знаш ти кельо сом пенєжи потрошел на шицки шнури?! Скрацел ми язик. Енки. А так и було. Дзеци сцу мац интернет у своєй хижи, и на телефонох, и на компютеру и на телевизору, а я ше мушим за нїх завжац. Ту и кабловска, телефон, та анї нє чудо же єст тельо шнури. Алє, як то звичайно дябол придзе по свойо кед ше найменєй наздаваш, а то було праве док тирвало Шветове першенство у фодбалу, кабловска почала трокирац. Нєдзеля пополадню. Даєдни програми мож патриц, а даєдни нє. Вшелїяк, тоти цо преношели фодбал. Було мурчаня, дудраня, рестартованя рисивера, и на концу – ГЛАСНИ протест при дежурней служби кабловского оператера.

фотошоп Лю. Ц.

ПИПА

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

22 РУСКЕ СЛОВО

Же бим дакус ублагала ствар, док зме чекали майстрох, як мац, свидома же жиє зоз трома фодбалскима фанатиками, оптимистично гварим: – Добре, хлапци, ви знаце же нєшка Новак бави финале Вимблдона? Будземе патриц? Попатрели на мнє, а я раз-два далїнски и – ришена ситуация. Патра, вони, патра, та ше од шицкого тенису мой пита потим як зумирали кральовску ложу: – То Пипа? – Та дзе, знаже же нє Пипа! Ти нє знаш як вона випатра? – Га, знам. Думал сом же то вона. – Нє, нє, нє... Пипа тей ту шестра. Тота цо шедзи то войводкиня од Кембриджа. И мено єй Кейт. – Ага – прежубротал. Шорує ше сервис, добри бекхенд, одлични форхенд, а вец поен на мрежи. Новак вше лєпше бавел, а анї нє знал же ше його добре бависко и у нас одражело на вше лєпшу атмосферу. Оператерка обецала же технїчна служба руша, пауза медзи двома фодбалскима змаганями ище тирва, а Новак вишалює процивнїка. Кед, ознова кадер на кральовскей ложи. – Тота Пипа? – О, цо ши ше так заквачел за Пипу? Нє, анї то нє Пипа! То войводкиня од Сасекса. Нова войводкиня. Меґан Маркл. – Кельо же их єст? – Ша, кельо! Кельо же єст принцох у британскей кральовскей фамелиї? Цихосц. Я упарта: – Кельо же принцеза Дияна мала синох? Га? Но, та кельо мала синох, тельо ма и нєвести. Кед ше одаю за принцох, вец су войводкинї уж хтора од кого... Чекай, знаш ти вообще хто була принцеза Дияна? – Знам. То тота цо була принцеза, а вец ю нє сцели чи цо, а вец анї вона нє сцела, та... А якей ма вязи Дияна зоз Пипу? Слухам, и нє можем вериц! Як нє зна, ша, вона єй сваха! Щесце же пришли майстрове за кабловску... Майстром сом отворела по пиво и уварела кафу. Най поробя як швет, най ознова мож патриц фодбал у нашим обисцу. Лєм най ше ми нїхто вецей нє пита хто Пипа!■☺ 24. АВҐУСТ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

У ЗАВОДЗЕ ВИСТАВА „ВИРТУАЛНИ МОСТИ МИХАЙЛА ЛЇКАРА”

ЖИВОТ И ШВЕТ У ОБЄКТИВЕ У Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, пондзелок, 20. авґуста отворена вистава фотоґрафийох „Виртуални мости Михайла Лїкара”, а годно ю опатриц кажди роботни дзень од 10 до 15 годзин по 2. септембер. Виставу реализовали Завод и Дружтво новинарох Войводини, а отворели ю предсидатель Дружтва новинарох Войводини Младен Булут, директорка Заводу за културу, Анамария Ранкович, хтора визначела же то заєднїцки проєкт двох институцийох хтори нєдавно подписали Спорозуменє о сотруднїцтве и наявела же мож обчековац и други подобни подїї у домену визуалней култури. Др Михайло Лїкар (1935) професийну кариєру препровадзел у фаху телекомуникацийох, а источашнє ше од студентских дньох занїмал и з фотоґрафию. У тей обласци давно, як стої у Каталоґу хтори провадзи виставу, превозишол аматерски уровень, а тиж бул анґажовани и коло орґанизованя и унапредзованя статусу фотоґрафиї и фотоґрафох у Новим Садзе и Войводини.

МУЗЕЙ ФОТОҐРАФИЇ – Нови Сад у дакедишнєй Югославиї бул єдна з престолнїцох фотоґрафиї, з моцнима фото и киносоюзами хтори зазберовали и потримовали ентузиястох у тих медийох. Велї з нїх постали визначни професионалци чийо роботи нєзаобиходни у историї домашнєй фотоґрафиї. Прето верим же наш город заслужує Музей фотоґрафиї дзе би шицко тото було зачуване и представене публики, а пририхтованє за Европску престолнїцу култури добра нагода за таку инициятиву – гварел предсидатель ДНВ Младен Булут.

Фото: В. В.

На вистави представени вибор Лїкарових чарно-билих фотоґрафийох од хторих велї, попри уметнїцкей, маю и документаристичну вредносц, понеже влапели и овиковичели важни моменти у наставаню модерного Нового Саду. Лїкар ше тиж занїмал и з пейзажну фотоґрафию, знїмал портрети и спортски фотоґрафиї. Вибор з його роботох, хтори з фотоапаратом зазначел у периодзе од штредку прешлого вику та донєдавна, публиковани и у спомнутей фотомоноґрафиї „Виртуални мости Михайла Лїкара” хтору влонї у репрезентативней едициї „Златне око” обявело Дружтво новинарох Войводини з потримовку Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами. И. С.

ГУМАНИТАРНИ КОНЦЕРТ У ВЕРБАШЕ

ГОРОДСКИ ХОР ЗА ОБНОВУ РЕФОРМАТСКЕЙ ЦЕРКВИ Внєдзелю у Вербаше отримани гуманитарни концерт хору „Бачки шпиваче” на хтори ше у Реформатскей церкви зишла числена публика.

24. АВҐУСТ 2018.

Присутни мали нагоду чуц композициї з хторима ше хор представи на Медзинародним фестивалу хорох хтори од 24. по 27. авґуста будзе отримани у Охриду, у Македониї. Дириґентка хору, Єлена Алексич, на тот завод придала подзекованя шицким тим хтори обезпечели финансийну потримовку же би хор участвовал на Фестивалу у Охриду, а тиж подзековала и општини Вербас хтора вше обезпечує превоз хору на велї фестивали. З тей нагоди публику привитал и предсидатель општини Милан Ґлушац, хтори визначел же хор на найлєпши способ презентує Вербас, и винчовал дириґентки и членом на дотерашнїх припознаньох и наградох. Єдна з нїх и златна медаля на тогорочним Фестивалу „Майски шветочносци” у Биєлїни. На гуманитарним концерту у Вербаше публики ше премиєрно представела и ґрупа „Аваз”. Назберани средства после концерту дати за реновиранє Реформатскей церкви. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 23

Число 12

Ушорела: Мая Зазуляк Гарди

МАРТИН ПАШО З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

НАЙМЛАДШИ СТОЛНОТЕНИСЕР Кед мал лєм пейц роки, Мартин Пашо з Руского Керестура почал тренирац столни тенис. За рок, Мартин научел вельо о тим спорту, а освоєл аж и медалю

корей сцел буц музичар, а тераз жада же би єдного дня бул „прави” столнотенисер. – Сцели зме купиц микрофон, а до конца зме купели рекети и дома на стол намонтирали мрежочку. Потим сом почал тренирац у „Русину”. Тренираю ме Стефан Горняк, лєбо Драґан Ковачевич – гвари Мартин. Наймладши столнотенисер у „Русину”, Мартин, виприповедал нам и цо потераз научел. – Правила хтори сом потераз научел то же треба заврец рекет кед ше биє, научел сом фор хенд, бе кенд, спин. Нє треба барз вельо бегац, лєм тамаль кадзи придзе лабдочка, а мож и вискочиц, та вец треба вдериц лабдочку и швидко ше врациц ґу столу – потолковал нам Мартин.

24 РУСКЕ СЛОВО

Тре ни нґи ма вечар, а во ни тир ваю год зи ну, гоч би Мартин лю бел кед би були и длужей. Тиж так, лю бел би почац тре ни рац и фод бал. – Вше сцем ище остац на тренинґу. Починаю од осем вечар, а пред тим бим требал дакус одспац, лєбо ше лєм одпочинуц, же бим мал вецей моци и енерґиї – гвари вон. Гоч ма лєм шейсц роки, Мартин уж бул и на двох змаганьох. Перше у Новим Садзе, а потим у юнию и у Бачу, дзе ше му удало освоїц друге место. – Победзел сом младшого од себе, а старшого нє. Кед сом достал медалю бул сом радосни, а кед сом нє достал, нє бул сом жалосни. Тераз сом на розпусту, алє починам тренирац концом авґуста. Любел бим достац ище медалї, шицко ми єдно хтору, лєм нє бронзову. Чом? Так... Лєм треце место нє сцем – гварел нам одлучно тот мали столнотенисер. Мая Зазуляк Гарди 24. АВҐУСТ 2018.

slovecko@ruskeslovo.com

ВИКТОР НАДЬ З КЕРЕСТУРА РОЗПУСТ ПРЕПРОВАДЗЕЛ У КАНАДИ

НАЙЛЄПШЕ ЛЄТО ПОТЕРАЗ Виктор Надь з Руского Керестура того лєта дожил и видзел велї нови ствари, понеже вецей як мешац пребувал у далєкей Канади, прето му тот розпуст бул барз возбудлїви и найлєпши потераз

єдно зоз свою бабу Меланку, 11-рочни Виктор нащивел Киченер, город у Канади у хторим биваю його бачи Владо, тета Лидия и братняци Алекс и Роберт. – Першираз сом лєцел на авиону и то ми було барз интересантне. Кед зме першираз полєцовали, дакус сом ше бал, алє после сом ше звикнул. Драга була длуга. Кед ше полєцує и злєцує шицко барз фино видно през облак – приповеда нам Виктор свойо дожица. У Канади бул на велїх интересантних и нєзвичайних местох, а гвари же ше му найбаржей пачело кед були у „African Lion Safari”. – То як зоолоґийна заграда, з тим же животинї нє заварти, алє пущени, а людзе иду на автох. Єден маймун ше нам випендрал на кров. Були зме и на вельким водопаду, на Нияґарох. Там єст и около красни ствари. Тиж так, барз ше ми пачело и у вельким аквариюме, дзе єст скоро шицки файти рибох, и вельки, и мали. Супер було кед штири-пейц айкули ишли коло нас – додава Виктор. У Канади упознал и нових пайташох зоз сушедства, зоз хторима бавели фодбал, а зоз братняком Алексом ше часто вожели на тротинетох. – Кед зме ше бавели вонка, перше сом даєдни слова нє розумел, алє понеже зме найчастейше бешедовали о истих темох, научел сом. У Канади сом дакус увежбал анґлийски язик, а братняци руски. Любел бим пойсц ище дакеди, гоч и на длужей, як и тераз, алє заш лєм нє занавше, бо ми у Керестуре шицки, а и ту векша шлєбода, як там – припознал нам Виктор на концу. Мая Зазуляк Гарди

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ШЕЙДЗЕШАТ РОКИ ВЄДНО И У ЦЕРКВИ – РУЖИЦА И ЯКИМ РАМАЧОВО ЗОЗ КУЛИ

ПРИПОЗНАНЄ З ПАПОВИМ ПОДПИСОМ Пише: Мария АФИЧ

Длугорочни дзияк у нашей Грекокатолїцкей церкви священомученїка Йосафата у Кули, Яким Рамач, на инициятиву своєй парохиї у марцу достал Повелю з подписом папи Франциска. Того року зоз супругу Ружицу дожили и 60 роки супружества

ЦЕША ШЕ У СВОЇХ ДЗЕЦОХ Ружа и Яким Рамачово маю сина Мижа и дзивку Кристину. Син оженєти, маю сина Желька, и жию у Кули, док Кристина бива у Кикинди. У Керестуре закончела Педаґоґийну академию, а тераз роби як професорка у Банатским Идьошу. Ма сина Дарка и дзивку Ивану. Ружица ше цеши же як руска нєвеста добре звладала наш язик, та ше дома вше бешедовало по руски, а тераз дзеци уж вше менєй, бо жию у иншаким штредку.

26 РУСКЕ СЛОВО

ким за 60 роки достал и папову Повелю, бо цали час у своєй парохиї бул активни дзияк, вредни и сцели, а поготов кед ше будовало терашню церкву на чолє з парохом о. Йосафатом Воротняком, нажаль уж покойним. У тим анґажованю, алє и у културним живоце Руснацох и Українцох у Кули, здушнє го потримовала и його животна сопутнїца Ружица, хтора покус през франту гварела: – Кед ше у церкви дацо робело, Яким вше бул там. Кед бим ше му опитала же дзе идзе, одвит вше бул – на парохию. Дома лєм спал, бо попри роботи вельо часу там препровадзовал. А кед ше на мольбу робело, вец и я помагала з другима женми – гвари Ружица, хтора люби пофрантовац, та заключує же лєпше же там ходзел, як да заходзел до карчми. – Гоч при нас карчма нєдалєко, я нїґда нє любел бридки слова, лаца, опивац ше.., та сом од того странєл – надовязує ше бачи Яким. Церкву любел одмалючка, бо у вири бул виховани у родним Руским Керестуре, а и покойни владика Сеґеди бул його баби Провчийовей братняк. Но, його доля нє була лєгка. – Остал сом широта без оца, од 15 мешацох, кед оцец спаднул з коня у войску. Те-

ди зме од Рамачових пришли до Провчийових на Збегньов до мацеровей мацери, и там сом роснул. О якиш час мац ше одала до Бачинцох, а я остал у баби, ходзел и до оводи, а владика до нас доходзел, як и ми до ньго. Кед умарла баба, я бул ище у оводи, мац ме вжала ґу себе, до своєй новей фамелиї до Бачинцох, дзе сом остал до законченя Другей шветовей войни. Очуха ми забили док робел у винїци на брегу, т. є. нєстал з поля и нїґда вецей ше нє знало за ньго. Одроснул сом, закончел ремесло за тишлїра, робел перше у Сонти, вец и у Новим Садзе, а потим ту, у Кули, у Млїну „Житобачка” одкаль сом пошол и до пензиї – припомина памятки наш собешеднїк. НЄ ОСТАЛО ЛЄМ НА ПОЗНАНСТВЕ Интересантне було чуц и як ше упознали зоз його Ружу, а то ше случело у гайзибану на драги медзи Вербасом и Кулу. О тим нам Ружа виприповедала: – Путовала сом дому до Кляїчева з Беоґраду, а вон ше ми опитал чи може шеднуц. Од слова до слова, гварел же придзе до нас на Нови рок... Анї сом нє знала же одкаль є, но, Яким отримал обецунку. Я раз так випровадзам свойо нини на станїцу, и кед 24. АВҐУСТ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

раз, обачим го. Лєм цо сом нє спадла, а вон лєм ишол за нами, а нїч ше нє оздзивал. Кед зме остали зме сами, та вон пришол зомну аж до мойого дому. Пришли ме пайташки волац на дочек Нового року, а я ше вигварям же сом хора.., а остала сом з Якимом. Пришол ознова на Крачун, заручел ме 15. фебруара, пришол по мнє, 16. дзе нас причекал коч на станїци. Причекали нас на драже, бешеди кельо сцеш, шицко чуєш, а нїч нє розумиш. Владика Сеґеди нас винчал, но, теди ище як парох у Керестуре. Яким бул дома тидзень, а вец пошол до Нового Саду робиц, а мнє охабел. Бабово пайташки ме приходзели опатриц, и кус покус, кед моя мац приходзела, я з ню по сербски, зоз швекру по руски, и так зме ше радзели, гоч можем повесц же сом швидко научела по руски. Як схопни и добри майстор бачи Яким нєодлуга достал стаємну роботу у кулским Млїну, алє у тот час путовал, бо ище нє заробел на бициґлу. Раз го на драже видзел владика, та му на дарунок купел бициґлу, и вец, розуми ше, було лєгчейше. Вредни Яким нєодлуга заробел же и хижу могли купиц у Кули, правда, стару, алє була їх, а з роками и нову справели. И його супруга Ружа нєодлуга там почала робиц. – Кед змедостали роботи, Яким ше ми опитал же цо будземе з мацеру, а я му гварим же най придзе з нами до Кули. У Керсестуре ше нам Мижо народзел, та, гварим, будзе го хто чувац. А я пендзию заробим, лєпше як да на нас шицких робиш сам. Так сом 42 роки була зоз швекру, дзеци зме одховали, бо зме мали и Кристину. Дзеци ше розишли, було нас пецеро у хижи, а тераз зме двойо. Но, крашнє ше складаме и помагаме – толкує андя Ружа на красним руским язику. Накад зи ше пре селєли до Кули, пошли до нашей парохиї, т. є. до римокатолїцкей каплїци св. Рока дзе ше отримова ли и нашо бого служеня. Там служели мо-

нахи василиянє о. Венедикт Сабо и о. Билєнкий.

Рамачово з найблїзшима

ДЗИЯКОВАНЄ БУЛО НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ – Пошол сом на службу, шедзим коло Якова Чизмара, и док шпивал, нараз ше цошка закашлял, та я припомогнул, а до конца зме вєдно шпивали. По Служби паноцец Сабо пришол, та ше опитал же хто то шпивал, и кед чул же сом нови парохиян, замодлєл ме най помагам дзиякови. Од теди сом почал шпивац, вше кед сом могол, гоч то бул час же ше до церкви бранєло, алє я церкву нє сцел опущиц и нїхто ми у фирми тото нє предруцел, озда були задовольни зо мну – памета бачи Яким. Шпивал и на кресценьох, винчаньох, хованьох, як у Кули так и у Крущичу, єден час и у Червинки дзе були филияли. А як зме спомли вельо ше анґажовал кед ше 1982. року будовало нашу церкву з о. Воротняком ЧСВВ. Шицко цо було древене вон монтирал и складал, и олтар и иконостас у церкви, у манастире монахох, у доме шестрох, часто му и син помагал, лєбо за минималну плацу, а найвецей на Славу Божу, бо шицко робел з вельку любову. Тераз кед ше роки накотуляли, Якимови 84, а Ружици два менєй, як гвари наш писатель, помали „вистала и їх конїца” гоч ше ище нє даю. – Сами жиєме и нє завишиме нї од кого, маме два пензиї. Я зоз свою супругу барз задовольни. Задовольни сом же можем ище и до церкви ходзиц и зашпивац – закончує бачи Яким. Гоч Ружи уж чежко старац ше о обисцу после двох операцийох, заш лєм часто пофрантує: – Понеже нас владика винчал, а вон жил прейґ сто роки, та франтуєм же и я сцем жиц сто. Алє мушиш и ти зо мну, бо цо я будзем сама – гвари Ружа свойому супругови.■

БУЛ АКТИВНИ У КУЛТУРИ Док були млади Яким бул активни у КУД „Иван Сенюк”, єден час бул и предсидатель Дружтва. – Активни бул и Яков Чизмар, и други, дзе зме були вєдно и Руснаци и Українци, мали зме фолклор и шпиванє, и наша Кристина була активна. Ношнї сом ходзел жичац на своїм авту до Керестура, а були зме млади, та ше нам сцело. Жаль ми лєм же пришло до подзелєньох, бо думам же зме вєдно були моцнєйши – заключує бачи Яким

Яким и Ружица пред шейсцома децениями

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У ШИДЗЕ

УТВЕРДЗЕНИ У ВИРИ Церква и вирни у Шидзе на швето Преображеня Господнього, внєдзелю, 19. авґуста, торжествено означели храмове швето – Кирбай – 215. по шоре. Архиєрейску Службу Божу служел апсотолски еґзарх за грекокатолкох у Сербиї кир Георгий Джуджар, а сослужели седемцме паноцове з Еґзархату, Крижевского владичества, як и римокатолїцки паноцец зоз Шиду. У казанї владика визначел Хрисово преображенє на гори Тавор, кед заблїсла його твар, а ту ше зявели и пророки Мойсей и Илия. Исус ше преображел пред апостолами Петром, Йоаном и Яковом же би вони були шведкове и же би их утвердзел у вири, алє же би о тим нє шведочели, покля Син Божи нє воскрешнє зоз мертвих. – Ми на спомин и подзекованє Господу пошвецуєме плоди, подзековни на урожаю и же би и ми зоз духом вишли на гору Тавор и у души були шведкове пременки и Божескей слави. Кирбай и велька нагода за доставанє полного одпусту и прето ше пред Службу Божи вирни споведаю – гварел у казанї кир Георгий и домашньому парохови, вирнима и госцом повинчовал Кирбай.

ПАНОЦОВЕ НА КИРБАЮ На Архиєрейскей Служби Божей сослужели о. Владислав Варґа, парох у Сримскей Митровици, о. Янко Колошняї зоз Канади, о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, о. Роман Ступяк, парох у Миклошевцох, о. Данил Задрепко, капелан у Коцуре, домашнї парох о. Михайло Режак, як и римокатолїцки паноцец у Шидзе о. Никица Бошякович, а на Богослуженю ше придружел и о. Владимир Седлак, парох у Петровцох.

Владика здогаднул же домашнї парох, декан сримски о. Михайло Режак, означує 25 роки священїческого поволаня и подзековал му на його духовним труду през шицки тоти роки. Отец Режак з тей нагоди шицким вирним, хторих було надосц у церкви, окреме госцох зоз других наших местох, як и зоз парохийох у Републики Горватскей, подзелєл обращики. На Богослуженю Апостол читал о. Данил Задрепко, а Євангелию о. Владимир Еделински Миколка. На концу Служби владика зоз паноцами пошвецел овоц и одшпиване „Многолїтствиє” вирни на виходзе зоз церкви мали нагоду коштовац пошвецене грозно. На Служби Божей були и Желько Ковач, предсидатель Вивершного орґану Националного совиту Руснацох, Наташа Еделински Миколка, подпредсидатека Националного совиту, чесни шестри служебнїци, як и госци зоз околних и дальших местох. Того року була богата и вашарска часц Кирбаю. Понеже була красна хвиля и нєдзеля, и нащивительох було вецей як прешлих рокох. Вл. Дї.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НА МАТКУ БОЖУ НАЙСВЯТОЧНЄЙШЕ У ВОДИЦИ Вирни керестурскей парохиї св. оца Миколая 15. авґуста преславели найвекше Марийово швето – Вельку Матку Божу, а найсвяточнєйше було на велькей Служби Божей на 10 годзин у Водици. Службу служел госц зоз Канади, по поход зеню Кере стурец о. Янко Колошняї котри и наказовал, а троме домашнї священїки, парох о. Михайло Малацко, и капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта споведали. На концу вєдно служели Молебен до Богородици з

28 РУСКЕ СЛОВО

котрим закончене бого служенє пред водицову Лурде ску пещеру. Отец Колошняї у казанї наглашел старанє Пречистей Дїви Мариї за каждого чловека, а єй одход зоз жемского живота хтори ше пре славює зоз тим шветом, надїя на вични живот и шицким люд зом. На Служби Божей було вельо присутних, а попри домашнїх, як и вше, и го сцох хтори ту на одпочивку з других державох и обовязно нащивюю и Водицу. М. А. 24. АВҐУСТ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ПРЕОБРАЖЕНЄ ГОСПОДНЄ

У КОЦУРЕ – ВАЖНИ ПЛОДИ ДУХОВНИХ ЖЕРТВОХ Коцурци вельке християнске швето Преображенє Господнє преславели внєдзелю, 19. авґуста, з пошвецаньом меду и овоци. На шпиваней Служби Божей парохиянє пополнєли стол зоз тима дарами и плодами, а служели о. Яков Кулич и о. Яков Новак. Отец Яков у казанї назначел же Прображенє перше вельке єшеньске швето кед найкрасши плоди приношиме на жертву Исусови. – Ми ту принєсли плоди, алє маме принєсц и цошка векше, а то плоди нашого каждодньового живота, плоди наших сцерпеньох и духовних пожертвованьох – гварел о. Кулич. На концу Служби паноцове зоз парохиянами модлєли ше би ше умножели плоди чловековей роботи и молитви. З. К.

У ДЮРДЬОВЕ И ҐОСПОДЇНЦОХ – ШВЕТЛОСЦ ЗА ЖИВОТ ВИЧНИ У Дюрдьове на шпиваней Служби Божей преславене швето Преображенє. Служел о. Борис Холошняй, котри пошвецел овоц. – Преображенє Христово пред трома ученїками то знак и нагадованє шицким нам яку нам стварносц Бог порихтал кед будземе до ньго вериц и мац довирия же вон може преображиц нашу жемску стварносц – гварел о. Борис. Тидзень пред тим, внєдзелю, 12. авґуста, у ґосподїнскей церкви отримана була Служба Божа после двомешачней павзи, кед ше нукашньосц церкви прикрашовало и мальовало, а вирнїки приходзели на Служби до церкви у Дюрдьове. Пошвецанє нового випатрунку нукашньосци церкви будзе на Кирбай, 21. новембра С. С.

У НОВИМ САДЗЕ – БОГУ НАЙЛЄПШИ ДАРИ У церкви св. апо столох Петра и Павла у Новим Садзе, 19. авґуста, на Преображенє, парох ново садски о. Юлиян Рац на Служби Божей пошвецел овоц и у казанї наглашел же тото швето єдно од 12 хтори вельки швета у року. – Зоз приношеньом и пошвецаньом овоци людзе дзекую Богу за шицки плоди, а обичай нашлїдзени ище зоз Старого завиту кед ше давало Богу найлєпши дари. Пред апо столами, Христос ше преображел на гори Тавор, а ми шицки тре ба же бизме при позна ли и пре славели його Боже ство – гварел о. Рац. М. Г. К. 24. АВҐУСТ 2018.

У ВЕРБАСКИХ ПАРОХИЙОХ – ПОШВЕДОЧЕНЕ БОЖЕСТВО

И у вербаских парохийох Покрова Пресвятей Богородици у Старим, и Св. Владимира у Новим Вербаше, преславене швето Преображенє Господнє. Паноцове на Службох Божих пошвецели овоц, хтору парохиянє принєсли до церкви, а хтору ше по народним обичаю пошвецує як подзековносц Богу дава за нашу поживу. – Преображенє Господнє єдно з найвекших церковних шветох, як у нашей, так и у православней и римокатолїцкей Церкви. На тот дзень, нам Господь Исус Христос указал свою божеску природу – визначел з тей нагоди парох о. Гудак. У старовербаскей парохиї служели парох о. Алексий Гудак и єромонах Роман Кандрач, а у нововербаскей парох о. Иґор Вовк. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому синови, хтори нас нєсподзивано зохабел 19. авґуста

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура Оцец Михал и мац Славка

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

Од шестри Ванї зоз супругом Славком Планчакових Най це ангели чуваю! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018)

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Од тети Верунки зоз супругом Славом Медєшових зоз дзивчатми: Марияну, Ивану и Кристину Най це ангели чуваю!

Од тети Сенки и шовґра Михала, и їх дзецох: Петра зоз Марину, Звонея, Ивана зоз Кенеди и дзивочку Кинсли Сопкових зоз Канади Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018)

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Од тети Нати и шовґра Янка Хомових зоз Яником и Мирком Най це ангели чуваю!

Од бачика Михала, тети Златки, Ивана и Андрея Медєшових Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018)

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Од Кима Дюрчового зоз супругу Марчу

30 РУСКЕ СЛОВО

Од сватових Планчакових Най це ангели чуваю!

Най це ангели чуваю!

24. АВҐУСТ 2018.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. авґуста 2018. року у Новим Садзе умарла наша мила мац, баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МАРИЯ ЦАП народзена Хома (1927–2018) з Нового Саду

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Од дїда Миколу Саболового

Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

Мамо, твою любов и доброту нїґда нє забудземе. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли шейсц роки як нє з нами наш мили син и брат

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) Од баби Натали и бачика Дзвону Медєшових Най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. авґуста 2018. року наполня ше дванац смутни роки як нас занавше зохабел наш добри супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

МИКОЛА ЦАП (1933–2006) з Коцура Памятку на його любов, доброту и пожертвовносц вично будземе чувац у своїх шерцох. Його наймилши: супруга, дзеци, унучата и праунучата Вичная му памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

АНА КАНДРАЧ (1949–2005) з Коцура Пацерки живота ше розтаргли, мила моя Ганьчо, драгоцини бисеру глєдам це уж 13 роки, а знам же це найдзем на остатнїм стретнуцу... Спочивай у мире Божим!

24. АВҐУСТ 2018.

ИҐОР САБАДОШ дипл. инж. польопривреди (1982–2012)

Мама, тато и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МИКОЛА КАНДРАЧ (1926–2011) з Коцура Ясносц у очох, руки потримовки, знїкли... нє занавше. У каждим Божим благославу ти и твоя порада. Уж 8 роки исто... Знам же друге стретнуце вилїчи смуток каждодньовосци Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. авґуста у своїм 94. року живота занавше нас зохабел наш мили

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. авґуста преселєл ше до вичносци наш мили

ЯКИМ МАКАЇ (1924–2018) з Руского Керестура

ЯКИМ МАКАЇ (1924–2018) з Руского Керестура Вашу любов и доброту у своїх шерцох чуваю: син Янко зоз супругу Марчу и унук Альоша зоз дзивку Лидию Най вас Ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнєли ше три роки як сце нас нєсподзивано зохабели

Днї препровадзени зоз вами, ваша пожертвовносц и любов длуго останє у наших думкох и шерцох. Твойо: син Кимо, нєвеста Катица, унук Зоран зоз супругу Весну и дзецми, унука Сандра зоз супругом Кристияном и дзецми Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста наполнєли ше 40 жало- Дня 15. авґуста наполнєли ше 19 жалосни днї як нє з нами наша мила мац, сни роки як нє з нами наш мили оцец, швекра, баба и прабаба швекор, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР БУДИНСКИ (1935–2015) з Руского Керестура Прешли три смутни роки як сце вецей нє з нами. Гоч живот мушел стануц, здогадованє на Вас занавше будзе тирвац. Чисти души нє умераю, а Вас навики будземе чувац у своїх шерцох. Знаме же будземе плакац цихше, алє Ви нам будзеце хибиц вше баржей. У цихосци вичного мира най Вас провадзи наша любов. Навики ожалосцени: супруга Натала, дзивки Фемка, Оленка и Марча зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!

МЕЛАНА САБАДОШ ВЛАДО САБАДОШ (1931–2018) з Руского Керестура (1931–1999) З любову, почитованьом и подзековносцу будземе вас чувац у своїх шерцох. Вашо наймилши: дзивка Фемка-часна шестра Емилия, дзивка Марча зоз супругом Мироном, унука Михаела зоз супругом Владом, унук Деян зоз супругу Таню, унук Мирко зоз супругу Терезку, та праунуки Дияна, Арияна, Матеа, Кристиян и Дамян Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. авґуста 2018. року наполнєли ше пейц роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 16. авґуста 2018. року наполнєли ше пейц роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЯНКО КАТОНА (1934–2013)

МЕЛАНИЯ КАТОНА (1937–2013) з Руского Керестура

Прешли уж пейц роки як сце вецей нє з нами. Навики будзеце у наших думкох, шерцох и молитвох. Спочивайце у мире Божим! Вашо дзеци Мижо, Яни и Фемка зоз своїма фамелиями

32 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. авґуста наполнюю ше 40 днї як ме занавше зохабел мой мили супруг

ЯНКО ЧАПКО (1946–2018) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. авґуста наполнюю ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

ЯНКО ЧАПКО (1946–2018) з Руского Керестура

Час преходзи, а ти ми вше баржей хибиш. Твоя супруга Анка Спочивай у мире Божим!

Навики це будземе чувац у наших думкох. Дзивка Ганїчка зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. авґуста наполнюю ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста 2018. року наполнєли ше дзеветнац смутни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ПАПУҐА (1933–1999) з Бачинцох

ЯНКО ЧАПКО (1946–2018) з Руского Керестура Навики це будземе чувац у наших думкох. Дзивка Ясмина зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

o явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „БОБАР БЕШКА” ДОО, Бранка Баїча 9, Нови Сад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов станїци за обезпечованє зоз горивом и чечним нафтним ґазом”, у улїци Булевар Европи, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3373/2 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, роботни днї од 10 по 15 годзин по 18. септембер 2018. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 19. септембра 2018. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110A, Нови Сад, на 11 годзин.

24. АВҐУСТ 2018.

Памятку на його любов и доброту у своїх шерцох вично буду чувац дзивка Мартица Тамаш зоз супругом Владом и дзецми Ану и Андрейом з Вербасу и нєвеста Геленка зоз синами Ярославом и Иґором з Бачинцох Спочивайце у мире Божим!

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o поднєшеним вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта EE WASTE GROUP d.o.o. зоз Нового Саду, улїца Приморска чс. 82А, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Маґазионованє и механїчни третман електронского и електричного одрутки, на кп. чс. 2221/12 КО Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дня од дня обявйованя того обвисценя, мож доставиц свойо думанє у писанєй форми на адресу Секретарияту.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР/СПОРТ МАЛИ ОГЛАШКИ

Предаваме хижу у Старим Вербаше обок при рускей церкви.Тел. 063-504-541

* дзе цо будзе *

У ЗАВОДЗЕ ВИСТАВА „ВИРТУАЛНИ МОСТИ МИХАЙЛА ЛЇКАРА”

У Заводзе за културу войводянских Руснацох (ВР) у Новим Садзе отворена вистава фотоґрафийох „Виртуални мости Михайла Лїкара”, а годно ю опатриц кажди роботни дзень од 10 до 15 годзин у просторийох Заводу по 2. септембер.

ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.

OGLA[OVANW

Як и прешлого року, „Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику „Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок, колачи и даяки єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и прейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, нам и аранжирац. е, пишце

уйм , сотрудз руцих хнє! Ище раизнай нам з игоєм о па т пр н р у ф х о тепш

021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БЕЗ БОДОХ НА ПЕРШИМ СТРЕТНУЦУ ФК „Фрушкогорски партизан” (Буковац) – ФК „Бачка 1923” 5:0 (2:0)

БУКОВАЦ: стадион ФК „Фрушкогорски партизан”, патрачох 250. Судия Секулич (Нови Сад). Жовти картон на стретнуцу достал лєм фодбалер Бачкей Деянович. БАЧКА: Иґнїч, Д. Тривунович, Данґубич, Деянович, Павлов, Пантич (Дякович), Петрович, Маркович, Балоґ (У. Тривунович), Ду. Тривунович (Дюрич), Ґелич. Фодбалере дюрдьовскей Бачки подло почали першенствени змаганя. У стретнуцу зоз одличну екипу Фрушкогорского партизану зоз Буковцу до Дюрдьова пошли з полну мрежу ґолох – аж пейц. Гоч нє обчековане, змаганє закончене з прешвечлїву побиду домашнїх котри без проблема превозишли бавсико дюрдьовских бавячох, у чиїм бависку обачени нєдостаток порядних тренинґих. Под час стретнуца найлєпши фодбалер на терену бул нападач домашнєй екипи Девич хтори ше до лїстини

34 РУСКЕ СЛОВО

стрилцох три раз уписал. Но, за похвалу и шицки други фодбалере з домашнєй екипи хтори, очиглядно, дали свой максимум. Уж у трицетей минути после добрей акциї Девич дал перши ґол. Други дал лєм три минути познєйше. То бул резултат першого полчасу, гоч Дюрдьовачанє нападали на ґол домашнїх и глєдали свою шансу. У другим полчасу, так повесц, на самим початку, у 47. минути домашнї дали и треци ґол хтори нагадовал побиднїка у тим стретнуцу. Бачка мала и после того добри нагодиу, алє охрана домашнїх була схопнєйша, а насмапредз ґолман хтори вецей раз добре одбранєл свой ґол. У седемдзешатей минути Девич дал штварти ґол, а три минути пред концом стретнуца Буковчанє затресли ище раз мрежу Бачкей и то бул конєчни резултат. На нєдзелю ФК „Бачка 1923” на своїм терену будзе бавиц процив екипи ФК „Софекс” зоз Футоґу. С. С. 24. АВҐУСТ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ФК „ИСКРА” ЗОЗ ПОРАЖЕНЬОМ ПОЧАЛА СЕЗОНУ ФК „Искра” – ФК „Войводина” (Бачке Ґрадиште) 1:2 (1:0)

ИСКРА: Калинич, Златич (Ґаґович), Иван, Родич (Сталевич), Дякович, Ваяґич, Пєшевац, Малацко, Янкович (Дрляча), Дамян Ґубаш и Сердар. Червени картон: Душан Ваяґич (Искра) Ґол за Искру: Дамян Ґубаш Фодбалере Искри зоз Коцура, внєдзелю 19. авґуста, по красней хвилї, пред полним стадионом у Коцуре започали змаганя у новей сезони у Подручей лиґи Суботица. Такой на початку Искра одбавела дерби змаганє процив „Войводини“ зоз Бачкого Ґрадишту, екипи котра єдна з главних фаворитох за пласман до висшого ранґу змаганя. Госци указали же оправдано ноша епитет єдней од найлєпших екипох у лиґи, бо були лєпша екипа на терену и заслужено победзели. Початок змаганя прешол у випитованю моцох, бавело ше углавним на стредку терена без виглядних шансох за ґол. Першу полушансу мали госци, єден бавяч Войводини добре бил зоз 16 метерох, алє ґолман Искри Калинич добре реаґовал и одбранєл тото бице. После даскелїх минутох и Искра мала подобну шансу, медзитим и госцински ґолман тиж добре интервеновал и остало 0:0. Публика на стадионє, котра у красним чишлє пришла потримац Искру у остатнїх 10 минутох першого полча-

су видзела праву, отворену борбу зоз краснима акциями на обидвох бокох. Нажаль, по Искру, госци у остатнїх минутох вихасновали єдну свою шансу, дали ґол и зоз предносцу од 1:0 пошли на одпочивок. У другим полчаше бависко тиж почало на стредку терена, алє зоз упечатком же госци були кус опаснєйши по ґол Искри. Преламаюца точка змаганя случела ше у 60 минути кед штопер Искри Ваяґич достал други жовти, а потим и червени картон. Искусна екипа Войводини знала вихасновац бавяча вецей и вше вецей прицискала на ґол Искри. Нєодлуга тоту инциятиву и коруновала зоз другим ґолом. Искра ше нє придавала гоч мала бавяча менєй. Остатнї 15 минути можебуц була и лєпша и творела лєпши шанси за ґол. Пред концом змаганя єдну шансу вихасновал Дамян Ґубаш и дал бавячом надїю же би могли вибориц и нєришени резултат. Медзитим, за таке дацо нє було моци до конца замганя, та Войводина дому пошла зоз трома бодами. У шлїдуюцим колу Искра будзе бавиц у Остоїчеве процив домашнєй Слоґи котра у першим колу победзела у Надалю екипу Напредка зоз резутлатом 1:0. З. К.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

КЕД ДОБРИ ҐОЛМАН – ДОБРА ЕКИПА ФК „Русин” – ФК „Крила Країне” (Бачка Паланка) 1:0 (0:0)

РУСИН: Надь Михайло, Ланчужанин, Катона, Гарди, Боян Надь, Орос, Чизмар, Маркович, Дюканович, Стефан Кочиш, Веселинович. У другим полчаше место Катону до бависка вошол Будински, место Кочиша Голик, а место Чизмара до бависка вошол Саянкович. Ґол за Русин у 67. минути дал Веселинович. На стадионє на Ярашу у Руским Керестуре, внєдзелю 19. авґуста дзе присуствовало 300 патрачох, по спрой-

24. АВҐУСТ 2018.

ней хвилї, одбавело ше перше коло Подручней лиґи Зомбор – Бачка Паланка созона 2018/2019. Праве першенствене змаганє, перши полчас випитованє моцох з подаєдну нагоду, алє нїч озбильнєйше. У другим полчаше започало отворенше бависко, творело ше нагоди и на єдним и на другим боку. Кед Веселинович дал ґол, госци шицки моци давали же би вировнали резултат, а з тим ше отворел простор за Русинових бавячох хтори витворели даскельо одлични нагоди за ґол. После длугшого часу на ґол Русина станул Надь Михайло котри зоз своїма охранами свойого ґола, провадзеньом и командованьом зоз охрану Русина дал єдну сиґурносц екипи хтора вула барз потребна. На нєдзелю, 26. авґуста, Русин госцує у Раткове процив екипи Радничкого, а змаганє почнє на 17 годзин. Я. В.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНИ ТРА ДИЦИЙНИ КОНЇЦКИ ОБЕГОВАНЯ

ВЕЛЬО НАЩИВИТЕЛЬОХ НА ГИПОДРОМЕ На гиподроме „Леї” 15. авґуста, на Матку Божу у Руским Керестуре отримани традицийни Конїцки обегованя хтори орґанизує домашнї Конїцки клуб „Русин”. Гоч су и нє отримани внєдзелю як звичайно, на обегованьох було вецей як штиристо нащивительох Пише: Мария АФИЧ

тримани пейц дринґацки єднозапрагово обегованя змагательох и коньох з вецей войводянских местох, а у єдним змаганю участвовал и Керестурец Янко Планчак зоз своїм Вихором. ДЕФИЛЕ НА ЧОЛЄ З МАНЦЕОМ

На початку отримани дефиле парадних запрагох членох домашнього Клубу, на чолє з наймладшим Борисом Жирошом и його маґарцом Манцеом хтори постал маскота Клубу, Зоз своїма коньми и запрагами публики ше представели и длугорочни члени Яким Чизмар, Драґан Петрович, Михайло Чизмар, Владимир

Медєши и Михайло Сакач, член керестурского Клубу алє з Коцура. Потим отримани пейц дринґацки обегованя хтори мали мена по своїх спонзорох. Перше обегованє з

меном Днї кере стурскей паприґи, друге Скупштини општини Кула, треце Поєдинци Руски Кере стур, штварте КК „Русин”, а пияте Мемориял „Яр 89”. Кажде обегованє мало наградни фонд од 30 000 динари, а наградзело ше перши штири места зоз сумами од 13 500, 6 700, 4100 по 2700 динари. Розличне було число бодох хтори мали обегованя, як и число учашнїкох, бо наступали од 12 по шейсц конї. Попри пенєжних наградох предсидатель Клубу Желько Папуґа першопласованим уручовал и погари, конї доставали розети, а помагала му Кристина Чизмар. Чесц уручиц погар мал Керестурец Звонко Гайдук, єден зоз спонзорох-поєдинцох обегованьох. ОБЕГОВАНЯ И ДРУГИ ЗАБАВНИ БАВИСКА Медзи обегованями за нащивительох були орґанизовани даскельо забавни бависка и за наймладших, и за дакус старшу публику. Так ше дзеци обеговали скакаюци у мехох, потим у ношеню ґереґи, старши у нацагованю паньваша, швидким випиваню пива... Побиднїки достали и „сладки” награди, а шицки учашнїки у бавискох почасцени. Попри уживаня у вше атрактивним обегованю коньох по досц приємней цеплей хвилї, як

36 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

sport@ruskeslovo.com

то уж традиция на обегованьох, нащивителє могли купиц и виробки Здруженя женох „Байка”, почасциц ше зоз смачним паприґашом, а на концу и подружиц ше зоз живу тамбурашку музику. Барз добру орґанизацию тогорочних обегованьох предводзели Юлиян Будински, Желько Папуґа, предсидатель Клубу и Янко Планчак. По словох предсидателя Папуґи, за обегованя потребни коло 250 динари, а лєм за сам наградни фонд 180 000. Орґанизацию потрима ли вельочислени спонзоре, 33 подприємства и 11 поєдинци найвецей з Керестура, алє и з Коцура. Найвекши средства – 100 000 динари за обегованя обецала Општина Кула, алє ше пенєж ище вше обчекує. У судийским колеґиюме були Кузманович, Бурань и Надь, официйни спикер бул Ференц Бурань, падок Любо Папуґа, а дежурали и ветеринар Михайло Семан як и екипа Дома здравя з Кули, алє потреби за їх интервенциї нє було. На помоци були и члени домашнього огньогасного Дружтва хтори на своїм камиону медзи обегованями полївали дражку пре вельки прах. Як за „Руске слово” виявел предсидатель Клубу Желько Папуґа, барз су задовольни же тогорочни обегованя так успишнє отримани и барз нащивени гоч бул и роботни дзень, алє и вельке церковне швето. И попри тим же були преложени пре дижджовну хвилю, понеже, най здогаднєме, перши термин за обегованя бул предвидзени 8. юлия, а скорейши роки ше отримовали у рамкох Дньох керестурскей паприґи. Того року то нє було витворлїве пре збиванє терминох з другима обегованями.■ 24. АВҐУСТ 2018.

У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ФИЯКЕРИЯДА

ПИХА И ЗМАГАНЄ У рамикох манифестациї „Култруне лєто“, у Шидзе прешлого тижня отримана традицийна, седма, спортска манифестация „Фиякерияда” хтору орґанизує Конїцки клуб „Ґраничар 2011” зоз Шиду. З тей нагоди на спортским терену ОФК „Раднички” у часци городу Желєни пас, позберали ше любителє коньох зоз Шиду, околїска и вецей городох зоз цалей Сербиї Шицки вєдно направели дефиле през главни городски улїци, а потим ше врацели на место змаганя. Учашнїкох и публику привитал Йовица Степанич, предсидатель КК „Ґраничар 2011” медзи иншим наглашел же ше на щесце шиских жительох у Шидзе уж даскельо роки отримує єдна така спортска манифестация хтору потримує и локална самоуправа. Велимир Ранисавлєвич, предсидатель Скупштини општини Шид гварел же Срим познати и по добрих коньох и конїцким спорту, пожадал змагательом успих и урядово отворел манифестацию. У змагательней часци двопрагох, перше место освоєл Милош Плавшич зоз КК „Добановачки серсан” зоз Добановцох, други бул Никола Топалович зоз Чачку, а треци Драґан Трифунович зоз Шабцу. У катеґориї штирозапрагох Милош Плавшич бул перши, а Никола Топалович други. Отримана и такволана парадна ревия дзе награди додзелєни у вецей катеґорийох. При двозапрагох перше место припадло „Ґлас комерцу” зоз Сримскей Митровици, други бул Оґнєн Радованович зоз Боґатичу, а треци Синиша Теодорович зоз Ремети. У катеґориї штирозапрагох перше место совоєл Никола Топалович, друге Милош Плавшич, а треце Милан Милинкович зоз КК „Ґраничар 2011”. При пейцзапрагох перши бул Милош Плавшич, а други Никола Топалович. Награду достал Милош Плавшич и у катеґориї вецейзапрагох точнєйше, вон до свойого фиякера попрагал аж седем конї.

У катеґориї „наймладша запрага и конь” награда припадла Милошово Милинковичови КК „Ґраничар 2011” , а за найпопаровану запрагу награду дистал Драґиша Марянович зоз Обреновцу. Наймладши вожач була тринацрочна Маґдалена Страценски зоз Сримскей Митровици, а найстарши вожач (орґанизатор нє сообщел кельо роки ма) Рада Живкович зоз КК „Ґраничар” зоз Кузмину при Сримскей Митровици. Найлєпшого вайчака мал Звонко Чайкушич зоз Руми, а у катеґориї кобулох наградзени Оґнєн Радованович зоз Боґатичу. Орґанизатор наградзел и наймладших кочияшох и то Милана Степанича зоз КК „Ґраничар 2011” и Марка Топаловича зоз Чачку. Наградзени и панї кочияшки и то Маґдалена Страценски зоз Сримскей Митровици, Йована Степанич зоз КК „Ґраничар 2011” и Драґана Радованович зоз Обреновцу. Госци на „Фиякерияди” були и представнїки подобовей колониї хтору у Шидзе орґанизовало Здруженє сербскорусийского товаришства. Вони участвовали у дефилеу през главни улїци Шиду, а у мено малярох шицких привитал Амирхан Маґомедов зоз Русийскей Федерациї з хторей на колониї були 16 маляре. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 37

Аня Гудак

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Одлични, тунї рецепти хтори ше лєгко пририхтую, под условийом же маце состойки хтори потребни. Тото єдзенє можеце послужиц и цепле и жимне, а окреме добре и за тих хтори сцу през лєто схуднуц

(од Андєлки Гарди)

Паприґи полнєни зоз бундавку Потребне за 4 особи Паприґу очисциц и порезац по поли. Натрец бундавку и положиц вайцо, сир, соль и попер. Наполнїц паприґи и печиц дас 30 минути на 200 ступнї. Можеце (а нє мушице) одгоре натрец сир трапист.

Потребне: ■ 6 паприґи бабури ■ 1 векша бундавка ■ 1 вайцо ■ 150 ґр фета сира ■ соль, попер ■ сир трапист

(од Андєлки Гарди)

Мини пици зоз белавих парадичох Белаву парадичу очисциц, нарезац на округло, посолїц и поскладац до тепшички и положиц кус олєю на кажди фалаток. У окремней судзини порезац саламу, натрец сир-трапист, положиц кечап. Шицко розмишац и положиц на белаву парадичу. Печиц дас 15-20 минути у релни на 200 ступнї.

38 РУСКЕ СЛОВО

24. АВҐУСТ 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Марини Дудаш )

Розен торта Били Ангел

Так треба приготовиц перши фил:

Потребне

Пудинґи увариц у млєку зоз цукром и пошекану чоколаду. Док ше тото хладзи, у окремней мисочки вимишац марґарин зоз млєком у праху и на концу (кед шицко охладзене), вєдно змишац.

■ 200 ґр билей чоколади

Так треба приготовиц други фил:

■ 1 марґарин

У єдней мисочки вимишац шметанки зоз мелким цукром, а у другей витрепац шлаґи зоз квашну воду. На концу, вєдно змишац витрепани шлаґи зоз шметанку.

■ 1 пакованє билих скоркох за розен торту

Пише: Емилия ЧИЗМАР

РОЗДУМОВАНЄ НАГЛАС – У ХЛА ДКУ

■ 4 ванелийово пудинґи

Гарештуй, пан полицай, ниа, кед треба – гарештуй, алє я тоту блузну годзину пейґлала и я пояс нє-за-вя-жем!

■ 500 ґр цукру

#женскапосла #вяжцеше

■ 1,5 л млєка

■ 150 ґр млєка у праху ■ 4 обични шметанки ■ 150 ґр мелкого цукру ■ 6 шлаґи ■ 3 деци квашней води

Филує ше так же ше на цесто положи перши фил, вец други фил, вец цесто и так док ше шицко нє потроши.

к ше ка лєгнєм я ш є н – h 0 21,3 ас спада, на ч трим треци доку01.30h – па ором чом ше аш ментарац з д и Дженифер... ре розишли Б злучає #цоголивуд

Кед обуєш боляци штикли – випаднєш екстра на фоткох Же биш витримала на штиклох – треба ше „анестезирац” Кед ше „анестезираш” – нє випаднєш екстра на фоткох #парадокс #сезонасвадзбох #самабриґа

ушцки с их и ш а ци з тичн цихос ” у драма а т у н Ми ени „страц носци х уводо зме #очим Праве здумам цо сциґанїм же сом напекла – госци одкажу. Ок... #пригоренижужузаєднуособу

24. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 34 (3799) НОВИ САД, 24. АВҐУСТ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

■ КОНЇЦКИ ОБЕГОВАНЯ

НА КЕРЕСТУРСКИХ „ЛЕЙОХ”

■ ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ” У ДЮРДЬОВЕ