Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 34 (3695) НОВИ САД, 26. АВҐУСТ 2016.

■ РУСКЕ У ШВЕЦЕ – 25 РОКИ НЄЗАВИСНОСЦИ УКРАЇНИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Дю. Винаї

■ ЯК ЧУВАМЕ ЗАЄДНЇЦКИ МАЄТОК?

20,00 - Вечар рускей шпиванки

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ДЮРДЬОВ ПЕСТУЄ ЖРИДЛОВУ РУСКУ ТРАДИЦИЮ Фотоґрафия: K006a_0162N

ИНТЕРМЕЦО БУДИНКИ РУСКИХ ШКОЛОХ ПРЕЗ ИСТОРИЮ

КОЦУР

У будинку општини” були просториї хтори хасновала и школа. ” Тот будинок звалєни, та покладзени лавочки и ограда коло школского двора

Коцуре, влонї означени 250 роки образованя по руски. За тельо роки велї ґенерациї дзецох одслухали и перши и остатнї школски дзвончок. Нови школски будинок, лєбо нова школа, збудовани 1967. року по проєкту Павла Жилника у улїчки Ошлєбодзеня. Терашнї будинок Основней школи ”Братство-єдинство”, 1985. року, преширени зоз добудовану физкултурну салу. Пред школу поставени и памятнїк „Слунко шлєбоди”, дїло нашого скулптора Силвестера Макая, хтори бул и член школского колектива.

2 РУСКЕ СЛОВО

27. АВҐУСТ 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Славица ФЕЙСА, редакторка рубрики Людзе, роки, живот

■ Тижньовнїк 4–5. Чи мож зопрец вандализем? 6–7. Представянє Войводини у Словениї

■ Нашо места 9. Утаргує ше паушални обрахунок води у Вербаше 11. „Байка” орґанизовала курс виробку витражох

■ Людзе, роки, живот 12–13. Стретнуце – Звонко Грубеня з Райового села

■ Култура и просвита 14–15. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове 16–21. Представянє рускей заєднїци у Беоґрадзе

■ Литературне слово 17–20. Тема: Ода радосци

■ Руске у швеце 22–23. Интервю зоз амбасадором України у Републики Сербиї

■ Духовни живот 25. Преславене Преображенє

■ Информатор

26–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 32–33. Подручни фодбалски лиґи 34–35. Фодбалски судийове, Деян Надь и Иван Чапко На насловним боку – Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове Автор фотоґрафиї – Дюра Винаї

ДЮРДЬОВСКА ОЛИМПИЯДА Остатнього дня на Олимпийских бавискох у Рию, нашо кошаркаше ше борели за злато. Давали шицко од себе од самого початку, по сам конєц, Серби за тото маю праве слово – „изґарали”. У исти час у Дюрдьове почал 14. по шоре Фестивал жридлового шпиваня. Орґанизаторе наявели же будзе кратши як по тераз, видзели же гуя, бо остац на нїм од початку по конєц, остатнїх рокох могло поровнац аж и з даєдну олимпийску дисциплину. Фестивал лєм цо нє почал, и як сом спомла, у флаєру стої же шпивацки ґрупи з наших местох нє буду шпивац по три, алє лєм по два шпиванки. Алє пише и тото же з даскелїх местох буду шпивац по два ґрупи – дзивоцка и хлопска, або младша мишана и старша мишана. Но, та, цо же вец иншаке як по тераз? Особнє любим шпиванки и шпивац любим, а у себе думам же почина ище єден маратон. До мнє доходзи и вистка же публика учує шейсц шпиванки з Керестура, а нє штири, записани на флаєру, бо кед им орґанизаторе нє зосцу дац, а вони ше обраца и пойду просто дому, до Керестура. Нє мам кеди штудирац, на бину виходза перши, за нїма други, треци... Уживам. У сали барз горуцо. Велька спройносц як и вше пред дижджом, и щесце удихнуц швижи воздух, маю лєм тоти цо у перших шорох. Нашо кошаркаше у Рию того вечара були сама вода, алє и у Дюрдьове нє було лєпше, за ґалєр чурело и тим цо на бини, и гевтим у публики... У павзи медзи шпиванками розпатрам по сали дзе би могло положиц климу... Жири одлучел же дзивчата з Керестура найкрасше шпивали, и даскелї похвалєни. Задовольна сом, наисце крашнє шпивали, менєй вецей, шицки цо шпивали заслужели медалї, окреме кед видно як даваю шицко од себе, же би ше цошка цо добре пестовало, зачувало од забуца, пренєсло на младих... Кажда чесц и домашнїм, алє и госцом хтори поприходзели скоро зоз шицких наших местох, и тим за Дунайом, и гевтим з Польскей. Най нє споминам же пририхтованя, приход, кост и змесценє телїх людзох, нєшка наисце велька робота. И шицко спомнуте нє могло би настац без якогошик шора, без поради. Кажде хто з боку, гоч є и нє у тим, тото зна. Важне и як комисия, з найудатнєйших вибере, „най”, но од шицкого, видзи ше ми, важнєйши людзе, и шпиванки, и тото же ше ридко так як у Дюрдьове мож зоз шицкима постретац... „Нєспортским” нацагованьом, дзе за руководзацих з Керестура важи правило же – нєт правила, там нє було места. Дюрчовчаньом затераз лєм стрибло...

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЧИ МОЖ ЗОПРЕЦ ВАНДАЛИЗЕМ?

Пишу: Сенка НА ДЬ Танита ХОДАК

ПРЕВЕНЦИЯ И КАРЕБНА ПОЛИТИКА ОЧУВАЮ ЯВНИ МАЄТОК

Початком мешаца Керестурци були нєприємно нєсподзивани и обачлїво револтовани кед рушела вистка же на базену нєпознати особи вноци поламали скоро шицки лавочки и столи. Прешлого тижня на теренох вербаского Спортского дружтва „Виноґради” барз очкодовани мобилияри, а тих дньох мож часто чуц за таки случаї и у других местох у околїску

рафити, ламанє лавочкох по паркох и знїщованє транспортних знакох феномени хтори окрем у вельких городох, маме и у менших штредкох. Розлика лєм же на валалє вандалски поступки ище вше спричинюю огорченє кед ше случа, а у городзе ше уж давно звикло на тото нужне зло живота у заєднїци. Тото за цо ми узвичаєно гвариме же „вандализем”, у виновним законїку уведзене як „виновне дїло знїщенє и очкодованє цудзого маєтку“. У зависносци од його чежини предвидзени пенєжни кари, гарешт, лєбо робота у явним интересу. Понеже ше и за место у гарешту чека шор, а пенєжу нєт, вандалє найчстейше муша робиц одредзени явни роботи. Зопрец вандализем мож зоз превентивним дїлованьом, алє и зоз строгшима карами, хтори ше наисце будзе применьовац. МОЦОВАНЄ НА МОБИЛИЯРУ Єден зоз прикладох вандализма хтори огорчел нашу явносц вшелїяк було ламанє и палєнє древеного мобилияру (рухоми маєток, мебель) на побережю коцурского беґелю, хторе влонї ушорело Коцурске здруженє младих и Еколоґийни рух зоз Вербасу. Ище док тот явни простор оплеменьовани з добродзечну роботу волонтерох и ентузиястох, през ноц уж направена чкода. Прето у тогорочней роботней акциї древени елементи заменєни, по-

4 РУСКЕ СЛОВО

ложени масивни камени мобилияр, хтори, озда, чежше будзе очкодовац, алє нє и нєможлїве. Предсидатель Еколоґийного руху Ратко Дюрдєвац толкує же правда же ше таке случує, алє же то нє причина же би ше престало робиц на хасен локалней заєднїци и околїска у хторим жиєме. – Длугорочносц наших активносцох завиши и од велїх других факторох, нє лєм од вандалох. Кед зме поставяли нови мобилияри, були зме свидоми же постої ризик же буду очкодовани, алє пробуєме запровадзиц превентивни мири же би ше то нє случело – гвари Дюрдєвац. Медзи иншим, простор дзе поставени мобилияри на беґелю будзе пошвидко ошвицени, локацию частейше будзе обиходзиц полицийна патрола, а суґероване и же би ше после пол ноци и леґитимовало нащивительох того простору, же би ше мало одкаль рушиц кед ше дацо случи. Кед седем ґарнитури лавкох и столох на базену у Руским Керестуре поламани, одорвани, та аж и палєни, активисти Еколоґийного руху „Желєни персцень” и Здруженя спортских рибарох „Коляк” зоз протесту сцели склонїц шицки ґарнитури, „та най себе вандалє правя нови” – гварел теди Владимир Бучко, зоз „Желєного персценя”. Кед ше перши гнїв дакус ублагало, столи и лавки з часци поправяни. Предсидатель „Коляку” Михайло Пашо, ище кед ше збул тот вандализем, предложел же би ше баржей контроловало часц коло базену, поне26. АВҐУСТ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК же попри спомнутей чкоди, поламани и вецей як 40 млади древка хтори вяри посадзели керестурски рибкаре и людзе дзечни помогнуц. АЛКОГОЛ ПОДШМЕЛЮЄ Хто поламал древка, знїщел лавочки и столи на базену у Руским Керестуре, ище вше ше нє зна. Затераз, нєурядово дознаваме же полиция ма информациї о потенциялних виновнїкох. Медзитим, понеже єдна особа котру треба випитац нє з Руского Керестура, за дальше виглєдованє керестурски полицає себе чекаю драгу на терен. Конкретни крочаї потим пребере Тужительство, хторе виновнїком може понукнуц же би оправели лавки и столи, лєбо за тото анґажовац одвитуюцу установу, а виновнїком додзелїц пенєжну кару, лєбо другу дружтвено хасновиту роботу. Як на основи професийного искуствия гваря представителє „орґанох шора” у Керестуре, на валалє мотив за вандализем нє бунт процив системи, лєбо политично ориєнтовани протест, алє єдноставно звишок енерґиї и алкогол. Углавним слово о особох котри ше под дїйством алкоголу одшмеля, та преврацаю контейнери за ПЕТ амбалажу, прецагую желєза за бициґли, ламу дески на лавочкох и столох и подобне. Гоч стереотипне обвинїц проблематичну младеж, факт же особи котри робя таки дїла углавним походза зоз проблематичних фамелийох, у хторих родичи нє воспитую дзеци и нє пошвецую им увагу, котри вец препущени себе, улїчки и свойому дружтву. У общей ситуациї, у околїску зазначени и случаї особох котри нє маю условия за живот, та су у гарешту на сухим и наєдзени. Медзитим, у одредзених условийох, ґу такому справованю можу буц прихильни шицки ґенерациї и обидва поли. Кед ше зяви нагода, а нє грожи санкция. Каребна политика барз подла, а людзе ше поряднє поносую на нєлоґичносц применьованя закону и приписованя виновних дїлох. Наприклад, кед дахто у бутки розбиє змаржляк и украднє шкатулу

сладоляду, будзе процесуовани лєм пре крадзу, гоч попри тим знїщел и драги маєток. РЕАҐОВАЦ ДОК НЄ ПОЗНО Прихильносци ґу насилному справованю видно уж у младосци, та фаховци препоручую же би ше мерковало на справованє дзецох и обезпечело им условия за розвиванє до одвичательней особи и прикладного граждана. Медзи обставинами хтори можу спричинїц на звекшанє дїлох вандализма по обсягу и чежини визначує ше звишок шлєбодного часу, алє ту вшелїяк и социялни и особни фактори. – Даєдни з таких факторох то темперамент, емоцийна стабилносц и уровень интелиґенциї, як и фамелия, школа и дружтвене ушоренє. Тоти фактори попреплєтани и вєдно дїйствую на справованє младих – гвари мрс. психолоґиї Весна Рилке, котра занята у Основней и штреднєй школи зоз домам школярох „Петро Кузмяк” и ма искуства зоз школску психолоґию. Стара присловка гвари же геверни чловек на пол драги до проблему. З другима словами, кед єст роботи а дзень ше вихаснує конструктивно, анї нєт кеди, анї потреби правиц бриґи и себе и другим. У тим контексту, єдно з ришеньох могло би буц и векше понуканє змистох як цо то рижни спортски активносци, волонтеризем, та роботи през лєто. Едукация младих о значеню явного маєтку

ХАСНОВИТИ КАМЕРИ Пре векшу безпечносц гражданох на штири уходи до Руского Керестура и до центру валала влонї положени камери, од хторих уж було хасну. – Мали зме случай же на беґелю рубани и краднути древа, а камери зазначели яки авта преходзели и так полиция нашла виновнїкох. Камери нєпреривно робя, алє апелуєм на людзох, кед ше дацо случи, най нє чекаю два тижнї, алє най ше явя цо скорей – гварел секретар Месней заєднїци Руски Керестур Михайло Сабадош и додал же камера хтора поставена на будинку дакедишнєй друкарнї „Руске слово“ послужела у находзеню украднутих бициґлох, а кед би було можлївосци, видео-надпатрунок треба прешириц на цали центер валалу. Хасновите би було положиц камери и коло теметова, на каплїчку, понеже и теметов часто мета вандалох, гвари Сабадош. 26. АВҐУСТ 2016.

и єй идентификованє як, з часци, своєй власносци, тиж може буц превентива. – Нє шмеме забуц на значенє интервентних активносцох, односно реакциї одвичательних институцийох у случайох вандалского справованя. У велїх державох число вандалских дїлох зменшане зоз карами, хтори ше вше применьовало, а без одлужованя поступкох. Так млади котри роздумую о пошлїдкох нє буду лєм так, же би „забили”шлєбодни час, робиц таки дїла. Вшелїяк думам же превентива лєпша прето же дїйствує на особносц младей особи, єй перципованє себе и швета коло себе – гвари Весна Рилке и заключує же иґнорованє нєприлаплївого справованя у вчасней фази далєй лєм може пойсц до ескалираня. Прето родичи котри похопя же ше нє можу сами „спратац” зоз проблемами, треба же би питали помоц од фахових особох и компетентних службох. То нїяка нє ганьба, вони праве прето ту.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК МЕДЗИНАРОДНИ САЯМ У ҐОРНЄЙ РА ДҐОНИ У СЛОВЕНИЇ

ВОЙВОДИНА БУДЗИ ЗАЄДНЇЦКИ ЕМОЦИЇ Пишу: Мария АФИЧ Иван САБА ДОШ

Представителє Туристичного здруженя Руски Керестур, 22. авґуста ше вєдно з другима членами Кластеру „Истар 21” представели на штанду АП Войводини на Медзинародним польопривредним и поживовим сайме „Аґра” у Ґорнєй Радґони у Словениї. Наступ на сайме оможлївел Покраїнски секретарият за привреду и туризем

аям у Ґорнєй Радґони, при самей австрийскей гранїци, хтори отримани од 20. по 25. авґуст, ма длугу традицию и єден є з водзацих саймох польопривредних продуктох и поживи у тей часци Европи. Уж ювилейни 10 роки на нїм участвує и АП Войводина, хтора прейґ свойого Секретарияту за привреду и туризем потримує проєкт „Богатство розлично сцох”. Проєкт реализує Кластер „Истар21” хтори ма членох зоз шицких крайох Покраїни, и здруженя и туристични орґанизациї скоро шицких националних заєднїцох цо жию у Войводини. Рижнородне понукнуце продуктох з ознаку „Найлєпше з Войводини” и ознаку ґеоґрафского походзеня збогацели презентованє польопривредно-привредних и туристичних потенциялох Войводини на штанду Покраїни. Пондзелок, 22. авґуста, на Сайме КЕРЕСТУРЦИ НА САЙМЕ бул „Дзень Войводини”, кед представене „Богатство розлично сцох”. З тей нагоди, Туристичне здруженє (ТЗ) Руски Керестур за наступ на Сайме Войводину представали 26 викладаче, а вибрало представительох Дому култури Руски Керестур и Здрумедзи нїма на саям до Ґорнєй Радґони женя женох „Байка”. поволане и Туристичне здруженє (ТЗ) Дом култури представяли Владимир Малацко и Себастиян Руски Кере стур, як член Кластеру „Ис- Няради, та два танєчни пари - Ивона Будински и Златко Пап и тар 21”. Ана Рац и Звонко Русковски. Здруженє женох „Байка” представяла його предсидателька Славица Катона и Любица Няради ДРАГОЦИНИ ЕВРОПСКИ спред обидвох Здруженьох. ИСКУСТВА Представителє покраїнскей администрациї – Покраїнски секретар за привреду и туризем Иван Дьокович и помоцнїк покраїнского секретара Серґей Тамаш, як и директор Новосадского сайму Слободан Цветкович, бешедовали з вецей членами Влади Словениї, представителями реґионалних самоуправох и привреди, як и словенскима заступнїками у Европским парламенту, о рижних можлївосцох сотруднїцтва, алє и хаснованю европских искуствох домашнїх. Як потолковал Покраїнски секретар Иван Дьокович, хтори и подредсидатель Покраїнскей влади, примарни привредни потенцияли АП Войводини вельки, алє их треба обробиц и пласовац на тарґовище Европскей униї. Праве ту може буц найвекша помоц Словениї, понеже применює нови технолоґиї и европски пракси хтори треба запровадзиц и у Покраїни. Дьокович замерковал же програма „Богатство розличносцох” зобудзела заєднїцку носталґию, хтору треба виха-

6 РУСКЕ СЛОВО

сновац и за привредни партнерства. Подобни упечаток здобули и учашнїки Сайму з Керестура. По словох предсидательки Здруженя женох „Байка” Славици Катона, єй упечаток же Словенци барз заинтересовани за Войводину, а тиж и нащивйовац єй манифестациї з хторима Покраїна тиж богата. – Указало ше же би требало виробиц и даяки заєднїцки календар шицких войводянских манифестацийох же би нащивителє могли лєгчейше плановац свойо приходи на нїх. То би ше мушело поробиц на покраїнским уровню – толкує свойо видзенє Катонова. КЕРЕСТУРСКА ПАПРИҐА, КАПУЩАНЇКИ И БЕЛЮШИ У рамикох Кластеру „Истар21” представели ше и национални заєднїци зоз местох Бачки Моноштор, Бано26. АВҐУСТ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК штор, Кисач, Зомбор, Руски Керестур, а як шведоча учашнїки, їх представянє було наисце репрезентативне. И сам штанд на хторим ше представели барз крашнє обдумани, поскладани и декоровани, а мал и богати змист. У форми шведского стола були виложени традицийни єдла тих националних заєднїцох, а медзи нїма и нашо капущанїки, белюши, череґи и на грубо колачи зоз деґустацию за нащивительох. Як шведоча керестурски учашнїци, нашо спомнути єдла прешли до остатку и медзи першима, бо су нєзвичайни и нащивительом менєй познати, алє и смачни. Там заблїсло и презентованє народного облєчива войводянких националних заєднїцох, та и нашо руске, понеже спомнути млади танєчнїки були облєчени до парадних шматох, а Катонова и Нярадийова до руского роботного облєчива. Представителє Руского Керестура нащивительом покраїнского штанду понукли и промотивни материял Здруженя паприґарох „Капсикум анум”, хторе нащивительом дзелєне зоз єдну червену паприґу хтору однєсли на Саям. Виложени були и дзепоєдни продукти хтори вирабя „Байка” а тиж и други промотивни материял валала и наших манифестацийох хтори пририхтало ТЗ и други валалски здруженя и орґанизациї. Членїца обидвох Здруженьох, и Туристичного и „Байки”, Любица Нярадийова уж мала нагоди участвовац на подобним сайме и у Будапешту, потолковала цо, по єй думаню така презентация нашей рускей заєднїци значи за сам Руски Керестур, алє и цо ище треба поробиц. – Сами тоти смотри наисце красни и хасновити, бо нас представяю другим у шицких тих се-

ґментох и драгоцине же можеме черац идеї. Но добре би було витвориц и даяки материялни хасен за наших людзох, а я го, за тераз, ище нє видзим. Нєт даяки конкретни дїловни контракти, або туристични аранжмани. Правда же ту вельо робя нашо паприґаре, алє би и Туристичне здруженє требало обдумац и конкретизовац даяке туристичне понуканє, а тиж и вєдно робиц на тим шицким. Можем повесц же ше о тим нє лєм роздумує уж длугши час, алє и конкретно пробує дацо поробиц, та увидзиме цо з того будзе – заключує Нярадийова.■ 26. АВҐУСТ 2016.

STANOVISKA

Пише: Дюра ВИНАЇ новинар

МИХАИЛ ДУДАШ, ДЗЕШЕЦБОЄЦ Комплекс младшого брата нє заобишол анї Михаила Дудаша, старши Иван уж бул велька надїя войводянскей атлетики, а младши Мижо забеговал за нїм и другима атлетичарами. Нє мали го з ким охабиц дома, а на Стадиону Войводини ше и набегал и наскакал; раз му дали да прескакує препони, други раз да скака до далєка, вец до висока, руца кулю, копию... лєм же би им нє завадзал, и нїхто то нє тримал за цошка окреме озбильне. А, кед вжали штоперицу и розцагли метер, видзели же його резулатати превозишли дзециньски ошмих, котри му по нєшка остал лайт-мотив, и же попри нїх рошнє вельки талант. Алє, од велького потенциялу, нїяк же би ше опредзелєл за єдну дисциплину и усовершовал ю по високи резултати. Так почал Михаил Дудаш, атлетичар дзешецбоєц, осовйовач бронзовей медалї на европским першенстве у Амстердаму, учашнїк двох олимпиядох, у Лондону и Риу... У жеми дзе ше млади з атлетику стретаю лєм на обовязних ярнїх и єшеньских кросох, без реквизитох, без атлетских галох, дзе векшина державних рекордох по сцигнути у прешлим вику (найстарши, хтори трима Франьо Михалич, витворени 1952. року), а лєм три у тим вику... од чого Михаил Дудаш трима два, у седембою у сали и дзешецбою. Чежко буц успишни атлетичар и у єдней дисциплини, а нє у дзешец найчежших. Дзешецбойцох ше трима же су найпорихтанши спортисти на швеце, велї их поровную з ґладияторами котри зиходза до арени и боря ше, перше з процивнїками, а вец и сами зоз собу. Кажда дисциплина вимага тренинґи, пекельне освойованє секундох и центиметрох. Саме змаганє у дзешецбою ше трима як побиднїцке и за почитованє. Иван Дудаш уж давно нє тренира атлетику и роби цалком другу роботу. Мало єст старших братох же би младших водзели на атлетски дражки. И после тей Олимпияди, дзе атлетика хтора символ Бавискох, ище раз постала популарна, нє достанє ше армию скакачох до далєка, шпринтерох, маратонцох... Заш прецагнє фодбал, кошарка, одбойка, можебуц и ватерполо. Михаил Дудаш длуго останє осамени дзешебоєц. И леґенда. vinaji.net Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА ДРУГА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

У КОМИСИЙОХ СЕДМЕРО КЕРЕСТУРЦИ На схадзки Скупштини општини верификовани мандати новим одборнїком и вибрани предсидателє, заменїки предсидателя и члени вецей комисийох СО Кула

На дньовим шоре другей по шоре схадзки Скупштини општини Кула у новим зволаню, хтора отримана 18. авґуста, принєшени даскельо кадрово пременки на вецей уровньох. Одборнїки СО верификовали мандати новим одборнїком꞉ Саши Ґолочорбин (СНС), Ливиї Козма (СВМ) и Саши Проле (Руска странка). Понеже одборнїк Сербскей радикалней странки Тихомир Дюричич поставени на функцию помоцнїка предсидателя Општини Кула, вон дал задзекованє, а место нього за одборнїка СО меновани Срдян Попович. Задзекованє, пре приватни причини дал и Иштван Рока зоз СВМ, та место нього меновани Жолт Ґоґа. На схадзки вибрани предсидатель, заменїк предсидателя и члени Комисийох СО Кула, члени Штабу за позарядово ситуациї, потим Управного и Надпатраюцого одбору Центру за социялну роботу, та членох Школского одбору, а до роботних целох вибрани и даскельо Керестурци. Окрем Владимира Варґу, котри ище скорей поставени до Комисиї за кадрово и административни питаня и роботни одношеня, до Комисиї за статутарни питаня, орґанизацию и

8 РУСКЕ СЛОВО

нормативни акти СО Кула вибрана Єлена Сивч, а до Комисиї за представки и жалби Мария Шепински, котра окончує функцию предсидательки того цела. У Комисиї за урбанизем, квартельну и комуналну дїялносц и защиту животного штредку Борис Шайтош, котри и заменїк предсидателя Комисиї, а у Комисиї за одношеня зоз вирскима заєднїцами керестурски парох о. Михайло Малацко. Иґор Надь и Александар Тасич вибрани до Комисиї за дружтвену дїялносц. На схадзки Скупштини општини Кула задзекованє дал член Општинскей ради Александер Кочиш, а на идуцей схадзки будзе вибрани нови член Ради, гварел предсидатель Скупштини општини Кула Велибор Милоїчич. Одборнїк СПС Велибор Васович на схадзки визначел же власц и опозиция треба же би сотрудзовали и приведли до општини инве ститорох, хтори обезпеча роботни места за наших гражданох. Васович вимагал же би служби локалней самоуправи пририхтали звит о чишлє придатих и витворених проєктох зоз хторима општина конкуровала на висших уровньох власци. С. Надь

17. СТРЕТНУЦЕ КЕРЕСТУРОХ

ВАЛАЛИ ЗОЗ ПЕЙЦОХ ДЕРЖАВОХ Прешлого викенду, 19. и 20. авґуста, у Ракошкерестуру, блїзко при Будапешту, отримане 17. по шоре стретнуце Керестурох, на хторим ше и того року представели ветеранє Дома култури Руски Керестур На стретнуцу були делеґациї 28 Керестурох зоз Мадярскей, Румуниї, Словацкей, України и зоз Сербиї, а зоз музичнима точками и танцом ше представели 20 Керестури. Руски Керестур пияти раз участвує на тим стретнуцу, а як и прешлих рокох, представели го ветеранє Дома култури Руски Керестур. Мож повесц же ветеранє остатнї роки вельо доприноша квалитету змистох хтори понука Дом култури Руски Керестур, та и того року наш Керестур мал добрих

представительох. Вони ше на фестивалу представели зоз двома новшима хореоґрафиями, хтори на наступох одлично прилапени – „Вербунґ на Горнїци” и „Ильков танєц” Стретнуце Керестурох нагода же би ше шицки заинтересовани през друженє упознали културу и традицию валалох з назву Керестур. Єден зоз ветеранох Дома култури Желько Ковач гварел же за пейц роки, кельо наступаю на стретнуцох Керестурох упознали вельо людзох зоз котрима предлужую контактовац. Як уж тераз утвердзене, нарок ше 18. по шоре стретнуце Керестурох отрима од 10. по 13. авґуст у Шайокерестуру, на сиверовостоку Мадярскей. Змесценє и костиранє за наших ветеранох обезпечели орґанизаторе, а за други трошки ше остарал Дом култури, Месна заєднїца Руски Керестур, як и сами ветеранє. С. Надь 26. АВҐУСТ 2016.

НАШО МЕСТА УТАРГУЄ ШЕ ПАУШАЛНИ ОБРАХУНОК ВОДИ У ВЕРБАСКИХ БУДИНКОХ

КЕЛЬО З ЧОПА – ТЕЛЬО З БУТЄЛАРА У цалим Вербаше, шицки цо жили у колективним змесценю, односно у будинкох, потераз доставали исти рахунки за воду, брало ше просекове трошенє, а тих дньох ше уградзує централни водомери, же би ше трошенє води раховало по єдним будинку и дзелєло по число квартельошох

вне комуналне подприємство „Комуналац” хторе, медзи иншим, подмирює гражданох општини Вербас зоз воду за пице, помали закончує уводзенє централних водомерох до шицких будинкох у Вербаше. Ище лєм даскельо маю достац свойо водомери и з тим будзе цалком утаргнуте паушалне задлужованє трошительох на уровню цалей општини. Як дознаваме зоз сообщеня того подприємства, зоз уградзованьом централних водомерох, хасновательом услугох у колективним и индивидуалним змесценю ше трошенє води будзе мерац на исти способ, а шицко з цильом рационалнєйшого трошеня того природного ресурсу. ПРОСЕК НА УРОВНЮ ГОРОДА У „Комуналцу” толкую же потераз шицки хтори жию у колективним змесценю, односно у будинкох доставали исти рахунки за воду. Мераюци воду, вираховйовало ше просекове трошенє, и на основу того кажде обисце доставало исту суму рахунка. Медзитим, одкеди ше до будинкох уводза централни водомери, хтори маю числени предносци и хтори предвидзени зоз законом, рахунки буду индивидуални за кажди будинок. – Маме случаї же на єдним уходзе жию 40 души, а приявене вельо менєй, прето рахунки поєдинцом вельо векши. Скупштини станарох би ришели таки проблеми – гвари директор ЯКП „Комуналац” Драґомир Чурович, а як дознаваме у сообщеню, зоз таким становиском ше складаю и у локалней самоуправи, дзе сам предсидатель Општини надпо-

ФОРМОВАЦ СКУПШТИНИ КВАРТЕЛЬОШОХ Вербащанє ше поносую же им прето буду сциговац векши рахунки за воду, медзитим, праве дзекуюци мерачом могло би буц аж и наспак. Зоз тим новим способом мераня дошло би ше по реалнєйши обрахунок трошеня води у каждим обисцу. Медзитим, же би рахунки наисце були реални, кажди будинок би требал мац формовану скупштину квартельошох, а у Вербаше таки цела исную лєм у 15 будинкох, цо мали процент. 26. АВҐУСТ 2016.

мина же то єдини способ же би дахто леґитимно представял свой будинок. УТВЕРДЗИЦ ЧИСЛО БИВАТЕЛЬОХ У „Комуналцу” гваря же гражданє нє муша основац скупштину квартельошох у колективних змесценьох, алє ше им таке совитує праве пре їх хасен. Предсидатель скупштини би могол точно утвердзиц число же кельо єст квартельошох у будинку, кельо єст членох у каждим обисцу, аж и у яким стану инсталациї. Централни водомери то вшеляк новосц на хтору ше скорей лєбо познєйше буду мушиц шицки привикнуц, и хто-

ра вшелїяк будзе запроведзена, а як будзе уплївовац на рахунки, то завиши лєм од гражданох, и од їх добрей дзеки най совит послухаю. Руководитель Дїловней єдинки „Водовод и канализация” Мирослав Фейса гвари же на основи потераз окончених анализох утрати пре паушални способ наплацованя у колективним биваню, пейц одсто од вкупних утратох, кельо мал „Комуналац” прешлого року. – На тот способ приходзиме до реалного обрахунку води за обисца, у дзепоєдних случайох и меншого паушалного задлужованя, як поведзме будинки на крижней драги Титовей улїци и uлїци Иви Лоли Рибара, у Блоку 106 и других будинкох – гвари Фейса. Дзекуюци централним водомером, як и другим миром зменшованя утратох води зоз 40 одсто на менєй як 20 одсто, ЯКП „Комуналац” здобуло условиє же би вошло до дальшей фази проєкта подмирйованя зоз воду и канализациї у сотруднїцтве зоз Нємецку розвойну банку, хтори допринєше же би ше злєпшало водоподмирйованє. ■ Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА НА ФЕСТИВАЛУ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

ИКОНА ЗОЗ МОЩАМИ СВ. ЙОСАФАТИ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ВИСТАВА СТАРИХ РЕМЕСЛОХ

ДЗИВКА ШЕ ОДВАЖЕЛА ПОШВЕЦИЦ БОГУ

Опрез будинку КУД „Тарас Шевченко”, на месце дзе ше пред Фестивалом „Най ше нє забудзе” збераю аматере, односно под час пробох, отримана традицийна вистава и демонстриранє старих ремеслох. Же би ше нє забуло на стари предмети и як ше их дакеди правело, а того року их нє було вельо. Медзи викладачами бул Янко Хромиш зоз Дюрдьова, котри демонстровал як ше прави солянки зоз древа, а потим их подзелєл, тишлїрска роботня Кочиш, тиж зоз Дюрдьова, котри виложели кочики, лавки, столи, древени каблїки... и Цукрарня „Бомбонка” зоз Чуроґу, котра лєм предавала лакотки – витрово бомбони, крохмальов цукер, медовнїки... Дю. В.

Putuxca ikona zoz mo|ami sv. Josafati Gorda{evskej, vnwdzelx, 21. av}usta, scigla i do virnih u Srimskej Mitrovici. Virni x do~ekali zoz radosnima dzvonami na cerkvi, yk svox medzi svo<ma. Dzenq bul prekrasni, a popri doma{nqogo paroha o. Varґi, Slu`bu na ~esc tej svytej z na{ogo narodu vozveli~al i diykon Mihajlo Lyhovi~ zoz To ron ta, a ti` bu lo go scoh zoz Av stra li< i Nwmeckej. Ikonu unwsli procesijno u narodniм облєчиве dziv~ata Mariy Lyhovi~ i Daniwla Ma}erovska a po Slu`bi Boèj {estri po ukra<nski, ruski i serbski be{edovali i ìvoce tej na{ej blaènej. Yk {estri spomli, u Ba~kej osnovali svoj per{i manastir pred 100 rokami prave u Kocure dze im pofri{ko virni i donatore pomogli zbudovac krasni manastir, dze bul najper{e noviciyt, a posle {e ro{ireli skoro po {ickih parohijoh u Ba~kej. Virni odu{eveno i scerpezl<vo sluhali istorix o tej velqkej èni z na{ogo narodu i àdaли pregl<bic znanw o nwj, predkladaxci wdno mo`l<ve palomn<ctvo do manastira шестрох Sluèbn<coh u Ruskim Keresture. V. V.

ШИД: ПОДОБОВА КОЛОНИЯ ЗДРУЖЕНЯ СЕРБСКО-РУСИЙСКОГО ТОВАРИШСТВА

РАЗ ТУ, РАЗ У МОСКВИ У орґанизациї Здруженя сербско-русийского товаришства, у Шидзе 18. авґуста отримана перша подобова колония под назву ,,Видици 2016”. На Колониї участвовали осмеро маляре зоз Русийскей Федерациї и тиж тельо и зоз Шиду. Колонию и виставу малюнкох урядово отворел Мичо Дюкич, предсидтель Управного одбору спомнутого Здру-

10 РУСКЕ СЛОВО

женя, а русийских малярох приял и предсидатель општини Шид Предраґ Вукович. Маляре нащивели и Ґалерию малюнкох ,,Сава Шуманович” –институцию култури од националного значеня, а потим и родиму хижу Шумановича, як и Музей наївней уметносци ,,Илиянум”. Ютредзень, на Кирбай у Шидзе, русийски маляре були у нашей, грекокатолїцкей церкви на Служби Божей, а потим их привитал парох о. Михайло Режак. Госци и домашнї уметнїки мальовали у порти нашей Лєтнєй владическей резиденциї, у хторей и пребували, а русийски маляре за роботу вибрали и часци улїцох у Шидзе. Медзи малярами була и малярка Андєлка Античевич, хтора у своїх роботох часто визначує руски мотиви. Уметнїки мали нагоду нащивиц Сотске озеро, як и манастир Сербскей православней церкви у Привиней Ґлави. Вовторок отворена вистава малюнкох зоз спомнутей колониї, а по словох Светлани Соло Орловей, сотруднїцтво у култури медзи Шидом и Москву будзе предлужене. Прешлого року у Москви госцовал Аматерски театер ,,Бранислав Нушич,” з Културно-образовного центра у Шидзе на чолє з режисером Цветином Аничичом, а на яр идуцого року би до Москви мали одпутовац члени СКУД ,,Свети Сава”. Вл. Дї. 26. АВҐУСТ 2016.

НАШО МЕСТА ЗДРУЖЕНЄ ЖЕНОХ „БАЙКА” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ОРҐАНИЗУЮ КУРС ВИРОБКУ ВИТРАЖОХ „Байка” з Руского Керестура орґанизовала дводньови початни курс виробку витражох котри водзел подобови уметнїк Александар М. Лукич зоз Суботици, а учели основни фази роботи зоз склом як цо резанє, викраванє, брушенє и основи тифани-технїки Здруженє женох „Байка” з Руского Керестура, за свойо членїци 19. и 20. авґуста орґанизовало дводньови початни курс виробку витражох, а витворела го як свой нови проєкт з меном „Слика у шветлу”. Дводньови курс водзел подобови уметнїк Александар М. Лукич зоз Суботици, а жени учели основи тифанитехнїки виробку витражох хтора подрозумює виробиц слику на склу. На курсу участвовали седем жени хтори учели звладац основни фази роботи зоз склом як цо резанє, викраванє, брушенє и основи тифани-технїки. – Гоч би за тот курс требало и кус вецей часу и пенєжи, видзим же жени схопни, же ше ошлєбодзели од страху робиц зоз склом цо найважнєйше, и тераз лєм треба часу же би ше увежбало тоти схопносци. Прейдземе и тифани-технїку у хторей ше витражи склада з ба- тот проєкт конкуровали як партнере Здруженю ремеселкарнима фолиями, та маме упознац и даскельо техноло- нїкох и приватних поднїмательох з Руского Керестура. ґийни процеси – виявел Александар Лукич. – Од Покраїнского секретарияту Предсидателька Здруженя за привреду зме за проєкт достали „Байка” Славица Катона о УМЕТНЇК НА СКЛУ 40 000 динари, а тота сума достатим проєкту гвари. точна лєм же бизме звладали осно– Завиши яке будзе интереУметнїк Александар М. Лукич, по мацери ви тей схопносци. Тифани-технїка сованє при женох, бо на по- Руснак зоз Шиду, влонї участвовал на Кере- оможлївює и виробок и прикрашочатку ше шицки досц обава- стурским сайме дзе витворел контакт и з Ба- ванє предметох за каждодньове хали, поправдзе, и алат и мате- йку. Припознати є уметнїк на склу, а од 2008. снованє як цо лампи, годзинки и риял досц драги. Но, робота року член Здруженя применєней уметносци и подобне, цо зме мали нагоди видбарз интересантна, та думам дизайну Войводини (УПИДИВ), секциї за зиц, и цо барз красне. Мали зме же и тото знанє нє опущиме и применєне малярство, обласц витражи. Ру- идею у даякей другей фази проєкже ше хтошка прилапи робиц скей явносци ше пред даскельома роками ту применїц тото знанє и у прикрапредставел зоз самостойну виставу у рамикох и тото. шованю виробкох наших ремеселЯк дознаваме од членїци Фестивалу „Ружова заградка”, а його роботи нїкох – гвари Емейдийова. „Байки” Наталиї Емейди за обявени и у нашим часопису „Шветлосц”. М. Афич

АКТИВНОСЦИ ДРУЖТВА ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ У ШИДЗЕ

ЗДОГАДОВАНЄ НА УЧИТЕЛЬОХ И ПИСАТЕЛЬОХ Дружтво за руски язик, литературу и културу з Нового Саду и його подружнїци у Шидзе и Бикичу прешлого штвартку, 18. авґуста, здогадли ше на дзепоєдних учительох и писательох хтори зохабели глїбоки шлїди у просвитним и образовним живоце у Сриме. Єден з нїх и учитель Янко Саламон, чия рочнїца – 90 роки од народзеня, Дружтво означело. Саламон бул учитель у Шидзе, а єден 26. АВҐУСТ 2016.

час бул и режисер у драмскей секциї КПД ,,Дюра Киш,”. У мено Дружтва за руски язик литературу и културу, Ирина Папуґа здогадла на учительову творчосц, а у присустве його супруги, положене квеце на його гроб. На подобни способ присутни ше здогадли и на писателя Василя Мудрия, хтори однєдавна нє медзи нами, як и на Меланию Маринкович. Мудри бул медзи снователями Дру-

жтва за руски язик, литературу и културу 1970. року, а и єден час и його предсидатель. Наставнїца Златка Сивч Здравич, пречитала даскельо його писнї. Спомнути и Владимир Рогаль вєдно зоз супругу, учительку Єлисавету Славку Рогаль чия рочнїца будзе означена 2017. року. Вони тиж зохабели моцни просвитни шлїд у своїм роботним вику. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ЗВОНКО ГРУБЕНЯ З РАЙОВОГО СЕЛА

ЛЄМ КЕД БИ НАС БУЛО ИЩЕ ВЕЦЕЙ Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

Звонко и Ана зоз синами Даниєлом и Драженом

До Райового села з Руского Керестура Грубеньова фамелия ше приселєла 1902. року. Од того часу по хвильку кед ше у валалє народзел Звонко Грубеня, прешло вецей як пол вика. Гоч у нїм нєвелька гарсточка Руснацох, роками ше там нашо людзе боря зачувац тото цо од своїх предкох понаучовали

ерши крочаї у Райовим селу Звонко справел теди кед индустрийна револуция у цалим швеце навелько обняла швет, кед млади слухали Битлсох и Ролинґстонсох, а Пеле бул идол залюбенїком до фодбалу. Накадзи кус подроснул, Звонков оцец Данислав и мац Ана, родом Колєсарова, пратали свойого сина до парастских роботох одмалючка. Нє було му чежко, бо любел поля, а окреме живот на валалє. УЧИТЕЛЬКА МА ВЕЛЬКИ ЗАСЛУГИ Основношколске образованє у Райовим селу тирвало пейц роки, а ище три ше ходзело до Ґунї. У перших пейцох класох Звонко мал и годзини руского язика при учительки Цецилиї Гаргай, хтора тримала же ше язик муши знац. Була упарта, и дзекуюци праве тому, теди дзеци, а нєшка одроснути людзе, научели крашнє бешедовац. – Нє любел сом ходзиц до школи, до роботи сом ше дзечнєйше лапал. А кед ми оцец умар, гоч сом бул леґинь, цалу роботу и ґаздованє сом на себе превжал – приповеда Звонко о часох пред вецей як 50 роками.

12 РУСКЕ СЛОВО

Оженєл ше з Рускиню, Славицу Колбасову, а пошвидко фамилия преширена з двома синами – Даниєлом и Драженом. Од самого початку Звонко робел жем. Познєйше реґистровал фамелийне польопривредне ґаздовство. Обрабя 50 гектари, ма єдного занятого, як и наднїчарох по потреби роботох на полю. – Мал сом нагоду вжац єдного роботнїка на полни роботни час, поряднє му давац плацу и приявиц го. Мой син уж навелько робел зо мну, добре му ишла робота, а по фаху сом лєпшого нє могол найсц – толкує Звонко. На 14 гектарох Грубеньово прудукую пир, нашенє подобне житу хторе ма векше зарно, и гваря, вецей протеини, а менєй ґлутену. Тото цо наглашую же продукция еколоґийна, и же ше го досц добре предава. Дакеди Грубеньово ховали и статок, алє ше з роками опредзелєли лєм за продукцию рошлїнох. Швинї тримаю лєм тельо, же би було до обисца. Пред двома роками були вельки вилїви на подручю жупаньскей и бродскей Посавини, у Ґунї, Райовим селу 26. АВҐУСТ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ и других местох коло рики Сави. Скоро шицки обисца були у води. Грубеньово мали щесца же им хижа нє була под воду, алє лєм двор. – Жем после вилївох подлєйша, и добре знам же будзе мушиц прейсц єден час док ознова нє будзе як дакеди. Провадзиме шицко, гноїме, и видзи ше ми же помали ставаме на ноги – приповеда Звонко. БРИҐИ МЛАДИХ НА ВАЛАЛЄ – Дакеди у Райовим селу була велька фарма буяцох до хторей валалчанє предавали свойо польопривредни продукти, як и силажу – толкує Звонко. – Велї робели на тей фарми. Хто нє робел на фарми, обрабял власну жем лєбо кармел статок, бо други вибор нє мал. После вилївох фарма престала робиц. Тераз гваря же млади одходза до иножемства, лєбо до других часцох Горватскей, бо хто нє ма власну жем, нє ма дзе робиц. Наднїчарох ше бере з часу на час, а людзом, окреме младим потребна сиґурносц – бешедує Звонко о стану у Райовим селу. Та, заш лєм ше наздава же приходза лєпши часи. – Тих дньох нам пришол до валалу о. Олеґ Закалюк, млади грекокатолїцки паноцец хтори будзе на стаємней служби у Райовим селу – гвари Звонко. Наздаваме ше же вон вєдно з панїматку превежнє и културни живот Руснацох у валалє, а понеже су обидвойо млади, верим же буду успишни. Панїматка Мария Закалюк уж робела у културним дружтве Руснацох у Вуковаре, та ма искуства – гвари наш собешеднїк. Райове село припада општини Дреновци, а у нїм ше 64 особи вияшнєли як Руснаци. Звонко гвари же Руснацох єст кус вецей, коло 80, и намагаю ше цо длужей

„Цвелфериї” того року на „Петровским дзвону”

АКТИВНИ И У КУЛТУРИ Пред седем роками, 2009. року, у Райовим селу основане кулутурне дружтво Руснацох „Цвелфериї”. Маю тамбурови оркестер котрому на чолє Даниєл Грубеня, а предсидатель Дружтва Звонко. – Я им лєм потримовка, кончим коло финансийох, а вони ше о шицким стараю сами. Сами уча шпиванки, наступаю на наших манифестацийох по Горватскей – задовольно бешедує Звонко о младих и їх активносцох. затримац младих у тим валалє. Поряднє по силаю дзеци до Лєтней школи Руснацох у РГ, и цеша ше кед им ше гоч цо на тоту тему уда покончиц. Гваря же асимилация барз велька, и барз би любели кед би ше у там ознова виучовало по руски, а окреме кед би ше число Руснацох звекшало. Покус но сталґично Звонко спомина грекокатолїцку церкву св. Йосафата, котра попри културного Дружтва „чува” и зазберує Руснацох. Там ше нашо люд зе чувствую як кед би були на своїм, як дома. ■

Грубеньово хлапци одмалючка спознали парастски живот

26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ДЮРДЬОВЕ ОТРИМАНИ 14. ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

З НАРОДОМ ЖИЄМЕ, НАРОДНЕ ЧУВАМЕ

Пише: Сандра САЛАМУН

Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе”, котри у Дюрдьове отримани внєдзeлю, 21. авґуста, з рока на рок здогадує як дакеди шушкали викрохмалєни широки сукнї, а окреме як ше шпивало. И того року ше на бини зменьовали шпивацки ґрупи з наших местох, а за побиднїцку преглашена Дзивоцка шпивaцка ґрупа Дома култури з Руского Керестура

програми наступела двацец єдна шпивацка ґрупа – у змагательней конкуренциї дзеветнац ґрупи з тринац наших местох зоз Сербиї и Републики Горватскей и два у ревиялней часци. Фестивал по традициї отворел прешлорочни побиднїк – Хлопска шпивацка ґрупа Руского културного центру з Нового Саду, а потим наступели шпивацки ґрупи зоз: Суботици, Миклошевцох, Петровцох, Руского Керестура, Шиду, з Коцура, Бикич Долу, з Винковцох, Кули, Нового Орахова, Вербасу и домашнї зоз Дюрдьова. Фахови жири додзелєл два награди, побиднїцку – Дзивоцкей ґрупи з Руского Керестура и специялну – Побиднїцку награду достали єденац дзивки з Руского Керестура Хлопскей шпивацкей ґрупи КУД „Яким Гарди” з Петровцох. – Кед будземе зложни и єдинствени будземе и длужей „Тарас Шевченко” и подручну канцеларию Националнотирвац на тих просторох, гварел предсидатель Нацио- го совиту Руснацох котра ше находзи у тим Дружтве. налного совиту Руснацох Славко Рац док отверал ФеРЕПЕРТОАР БУЛ ДОБРЕ ВИБРАНИ стивал. У привитних словох вон виражел наздаванє же ше ище велї роки у Дюрдьове будзе пестовац руску траДюрдьовски фестивал од 2006. року ма змагательни дицию, чувац нашу руску шпиванку, алє и наш язик. Рац вихасновал нагоду и винчовал шицким родичом у Дюр- характер. Шпивацки ґрупи и їх руководителє од теди додьове котри того року уписали дзеци до першей класи стали порив, та мож обачиц вше лєпше виводзенє шпиванкох и випатрунок учашнїкох. руского оддзелєня. – Того року були иншаки пропозициї, та шпивацки Шицких присутних привитал и предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич, и медзи иншим гварел же и ґрупи наступали з двома шпиванками – єдна мушела буц надалєй Општина потрима тот фестивал, роботу КУД а капела, а другу провадзел оркестер. Наступ и далєй бул огранїчени на седем минути по ґрупи – гварел Микола Кухар предсидатель КУД „Тарас Шевченко”. Учашнїкох оценьовал фахови жири у хторим були Татяна Колєсар Ґвоїч, Златица Няради, Юлиє Еделински, Йовґен Мудри и Агнета Тимко Мудри котра, як предсидателька жирия, побиднїком уручела награди. – И того року зме нє мали лєгку роботу, а очежало ю вельке число учашнїкох пре котре ше цешиме. Жири обачел же потераз наградзени ґрупи и далєй потвердзую свой успих, а репертоар того року бул окреме добре вибрани. При шпиванкох а капела, видно квалитет виводзеня – гварела Агнета и окреме похвалєла шпивацки хлопски ґрупи, котри того року на Фестивалу окреме замеркоХлопскей ґрупи з Петровцох додзелєна вани. Женска ґрупа з Миклошевцох похвалєна нє лєм пре специялна награда

14 РУСКЕ СЛОВО

26. АВҐУСТ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА шпиванки, алє и пре випатрунок и константни квалитет, дюрдьовска Хлопска ґрупа замеркована же ширела позитивну енерґию, а випатрунок шпивачох замерковани при Бикичаньох и Кулянцох. ПО ЛЕМКОВСКИ У ревиялней часци Фестивалу участвовала Женска шпивацка ґрупа „Дюрдєвак” з Дюрдьова, котра одшпивала даскельо сербски жридлово шпиванки, а вец на бину вишли госци. Мишана шпивацка ґрупа „Ластовичка” зоз Пшемкова з Польскей, наступела з венчиком народних шпиванкох з Лемковщини. Предсидатель Скупштини Дружтва „Тарас Шевченко” Миро слав Чакан, подзековал Андрийови Перегримови на участвованю, а госц зоз Польскей, хтори и руководитель Дружтва, подзековал домашнїм на госцопримстве и здогаднул на историю висельованя Руснацох/Русинох зоз Лемковщини.

Госци, алє и побиднїки на дарунок достали малюнок Геленки Крклюш, малярки з Ґосподїнцох, а шицки учашнїки на тогорочним Фестивалу дому зоз собу однєсли дарунок – пранїк. Конферансу написал Яким Чапко, а програму водзели Оля Балїнт и Тарас Чапко. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” находзи ше у календаре репрезентативних манифестацийох НС Руснацох, а снователь и главни орґанизатор

ЧИ ЗНАМЕ ЯК ШЕ НАШО НОШЕЛИ Пред Фестивалом у Дюрдьове, у Рускей школи отворена вистава „Дакеди було”. Акцент бул на паралелох автентичного руского облєчива зоз сучасну реконструкцию, о хторих бешедовала Любица Отич, музейна совитнїца у Музею Войводини. Вона медзи иншим гварела же нашо людзе похопели важносц зачувац од забуца важни сеґменти традицийней култури Руснацох у Войводини, та так и облєчива хторе ше од 60-тих рокох прешлого вику престало ношиц. Нєшка ше копиї руского облєчива найчастейше чува по КУД-ох алє, нажаль, вецей раз ше случує же ше воно погришно хаснує. Як ше дакеди облєкали дзивки, одати, алє и старши жени, пошведочела и Маґда Надь, хтора ушила спомнути шмати у миниятури и указала их на бабкох – моделох. Вона здогадла и як ше дакеди шило и прикрашовало фитюлу. С. Ф.

Фестивалу КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. Финансийно го потримали Покраїнски секретарият за културу и явне информованє, Покраїнски секретарият за образованє, управу, предписаня и национални меншини-заєднїци, НС Руснацох, Завод за културу войводянских Руснацох, Општина Жабель и Основна школа „Йован Йованович Змай” зоз Дюрдьова. ■

ГОСЦИ НА ДЮРДЬОВСКИМ ШВЕТУ Медзи визначнима госцами на Фестивалє привитани и народна посланїца и членїца НС Руснацох Олена Папуґа, директорка НВУ „Руске слово” Мартица Тамаш, о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох Ивана Дудаш, дюрдьовски парох о. Йоаким Холошняй, о. Борис Холошняй з Бечу и о. Владислав Рац з Коцура, директорка ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове Мария Тртич, членїца Општинскей ради Општини Жабель задлужена за културу Нерима Шовлянски, предсидатель Совиту Месней заєднїци у Дюрдьове Душко Михелц, як и госци зоз Републики Польскей. 26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДНЇ РУСКЕЙ КУЛТУРИ У БЕОҐРАДЗЕ

ЛЮДЗОХ ПРИЦАГУЄ ОКРЕМНЕ И ЄДИНСТВЕНЕ Днї рускей култури у Етноґрафским музею у Беоґрадзе прешлого тижня предлужени з представяньом литературней творчосци при Руснацох. Тото цо нашо писателє и поетове думали же єдней городскей публики будзе интересантне, окремне або исте, а иншак офарбене, пробовали и представиц

феномену рускей литератури на стретнуцу бешедовал академик Юлиян Тамаш и накратко упознал присутних з литературу по руски, од єй самих початкох по нєшка. Вон надпомнул же руска литература ма коло 90 писательох хтори маю голєм єдну обявену кнїжку, а дзепоєдни и 20, або аж и вецей. Тамаш ше представел з прозу и поезию, и припознал же вон о шицким писал, та му було чежко вибрац тото цо репрезентативне. Особнє себе представел яґод шведка хтори преважно пише литературу, и хторого наука затераз, нє нательо интересує. О представяню нашей литератури звонка наших рамикох Тамаш гварел: – Тото же зме Руснаци, то нам Руснацом важне, алє то другим ище нїч нє значи кед ми, як заєднїца нє маме цо повесц другим заєднїцом о зложеносци историйних еґзистенциялних ситуацийох и о тайнох людскей души – гварел, медзи иншим наш академик. НЄТ ПИСАТЕЛЯ ХТОРИ НЄ ДОТХНУЛ „МАҐИЙНЕ” Окрем нього у Кино-сали Етноґрафского музею участвовал и Михал Рамач, Микола Шанта и Ирина Гарди Ковачевич. Кажде з учашнїкох ше особнє представел, а вец и у прози, або поезиї своєй творчосци на сербским и на руским язику. Попри писнї, Ирина Гарди Ковачевич пречитала и виривок з приповедки „Хованєц”. – Думам же шицки маґиї, маґийни ритуали настали нє лєм од Маркеса, алє одкеди швет швета. Нєт писателя хтори нє дотхнул тоти етнолоґийни мотиви у своїм народу. И я сцем же би людзе видзели и тоти общи мотиви, алє и гевти специфични хтори нас, Руснацох, видвоюю од других – гварела Ковачевичова, прешвечена же лєм з окремносцу на тих даскелїх манифестацийох Руснаци можу прицагнуц людзох з главного городу. Же одредзени искуства мож виражиц лєм на руским язику, була тема о хторей бешедовал Микола Шанта. И вон ше зложел же ше як заєднїца мушиме представяц звонка наших „кругох” з оглядом на тото же нас мало єст и же нє маме розвиту критику, та як гварел, „писателє муша глєдац верификацию звонка нашей култури”. – Барз важне же би нашо писателє знали же тото цо робя – вредзи. Ми медзи собу нє можеме о тим обєктивно судзиц. Барз зме интересно и емотивно попреплєтани, а так чежко можеме мац єдну озбильну верифика-

16 РУСКЕ СЛОВО

цию. Прето барз важне же бизме тоту верификацию достали з афирмацию на других язикох и у других медийох – гварел Шанта. Публики у Беоґрадзе пречитал виривок зоз свойого нового, ище нєобявеного, роману „Панонска неман”. У нїм описує судьбу, односно позицию Руснака хтори у найчежших хвилькох свойого живота, кед два боки воюю, нє припада анї єдней, анї другей страни. НЄ ЕҐЗОТИКА ЗМЕ, АЛЄ ЧАСЦ ТЕЙ ЗАЄДНЇЦИ Михал Рамач жил у Беоґрадзе даскельо роки, и тот хто го познал, познал го як новинар, а нє и як писателя. Вон нє таї же читац твори на мацеринским язику у єдним шветовим варошу – окремне задовольство. – Раховал сом же историйно-филозофски теми годни заинтересовац публику у Беоґрадзе и думам же ше нам, хтори жиєме у вецейнационалним штредку, и познаме сербску културу исто так як и нашу, нє чежко представиц. Думам же и мойо колеґове и я знаме як жию, як доживюю швет и яки їх менталитет. Нє даяка зме еґзотика, алє часц тей заєднїци – гварел Рамач. Же на єдним литературним стретнуцу мож представиц тото цо за нас Руснацох сущне, потвердзене и прешлого штвартку. Кед би було вецей простору, нашу литературу би могло ище глїбше спатриц и презентовац. На таких и подобних сходох верим же би свойо место нашли и млади. Кед слово о младих и їх „литературних стретнуцох”, Рамач ма становиско: – Млади нєшка маю свою цивилизацию, а то цивилизация Фейсбука, електронскей информациї, Интернета... Нєшка за єден дзень кнїжка сцигнє з єдного на други конєц швета, мож знац хто цо роби и хто цо твори, и вельо интензивнєйша комуникация як дакеди. Литературни вечари и нєшка интересантни, гоч припадаю другому часу, як видзим, мож их источасно отримац вшадзи у швеце. Я припадам ґу Ґутенберґовей ґалаксиї, значи, ґу цивилизациї кнїжки. Прето почитуєм тоту нову цивилизацию, гоч єй вше менєй припадам – гварел на концу Михал Рамач. Стихи на руским язику рецитовала Александра Лендєр, а у музичней часци програми на ґитари грал Димитрий Цап. Манифестацию орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох.■ Славица Фейса 26. АВҐУСТ 2016.

АВҐУСТ

2016. рок ЧИСЛО 8

ТЕМА: ОДА РА ДОСЦИ У прешлих двох мешацох, два числа ЛС були, так повесц, иншак тематизовани у одношеню на теми яки ше запровадзовало потераз. Тема „Червеней ружи” и „ТраНСпортерох” були, мож повесц, актуално ориєнтовани, а после остатнєй теми „Осаменосц”, хтора ше баржей одношела на смисел написаного, приношиме вам процивну од гевтей у маю, а то „Ода радосци”. Писателє пишу углавном же би виражели свойо чувства, о стану у хторим ше находза. Дакеди тот стан позитивни, а дакеди є и неґативни. Постої аж и веренє же даєдни авторе можу твориц лєм кед су у депресиї. Медзитим, то нєточне. У тим числу вам приношиме твори хтори указую на позитивни бок живота и правя ровновагу медзи ясним, шивим и цмим. Ище єдна причина прецо тото число ма позитивну тему, то прето же початком авґуста, редакция ЛС, вєдно зоз здруженьом гражданох „Pact Ruthenorum” орґанизовала литературни вечар „Оживйованє Литератури по руски”, хтори бул пошвецени шицким автором хтори обявюю свойо твори на Фейсбук ґрупи „Литература по руски”. То було друге литературне збуванє хторе орґанизовала ушорйовацка екипа ЛС. Прето вас, на остатнїм боку чека мозаїк осем авторох хтори свойо твори явно пречитали. Ознова вихаснуєме нагоду же бизме шицких читачох ЛС поволали же би нам писали и посилали свойо идеї, критики, роздумованя и твори на електронску адресу ruske.literaturne@gmail.com Редакция ЛС

Єдиному брацикови Яникови Сеґедийовому

РАДОСЦИ

Любка ФАЛЦ

26. АВҐУСТ 2016.

Гей, радосци моя нашмеяна! Радосци моя виплакана! Кельо радосци видзим нєшка у своїм оку! Дзе ши була кед сом це глєдала, лапала за руку? Предо мну, за мну чи з боку? У власох, у души и як ше пре тебе, радосци моя, як ше шицко цепло у мнє закива, заруши. Радосци, векша ши як белавосц нєба як живот жеми и чловека, векша як найвишсша гора шнїгова и лєпша як

белава глїбина знємиреного моря. Радосци белава! Любим це таку. Жовта! Жовта як квиток жовти. И таку це любим! Червена як рука задзата до креви. И таку це любим. Радосци, радосци шицких змишаних фарбох, жовтих, червених, белавих. Любим це змишану. Дзе ши була поталь, радосци? Поталь, кед шиви власи нє мали зме коло уха. Радосци, дзе ши була? Предо мну, за мну, чи з боку? Кед биш лєм знала як ми було чежко без тебе. Давно, барз давно. У младосци. (Подоба з далєка, 1975)

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: ОДА РА ДОСЦИ

ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Саня ДИВЛЯКОВИЧ

Михал РАМАЧ

НАПИШЕМ ЦИ...

ДОБРИ ДЗЕНЬ! ТУ СОМ, ТАКИ СОМ

Напишем ци найкрасши слова и офарбим их з лєгкосцу лепеткового лєту и найкрасшу писню соловея. Напишем ци найдлукши виреченя, напахняцим их зоз шмелосцу моєй мриї и вулканом моїх жаданьох. Напишем ци найлюбовнєйши стихи и прикрашим их з мелодию наших снох и гвиздами наших ноцох. А ти читаюци, зоз ошмихом будзеш складац слова до пацеркох любовней краси. И знам, нє останєш ми длужни...

КАЛИДАСА (4-5. вик)

ПОЗДРАВ ШВИТАНЮ Наздавай ше тому дню! Бо то живот, сам живот живота, У своїм кратким тирваню. Зохаб шицку правдивосц и стварносц свойого постояня: Блаженство роснуца, Славу дїлованя, Велїчезносц краси. Бо вщера лєм сон, А наютре лєм визия. Алє нєшка, шорово прежите, Зоз каждого вщера Щешлїви сон твори. И з каждого нарано, визию надїї.

Чудни сом аж и самому себе. Чудни, шмишни и нєпохоплїви: сам, як мешац на безкрайним нєбе, добри, кус ганьблїви и кус лїви. Розшпивани, вично нашмеяни, вирни, мирни ангел и бунтовнїк, лати, святи, часто гандровани, меланголик, збойнїк и бездомнїк.

Зоз Фейсбук ґрупи „Литература по руски”

Гелена СКУБАН

РА ДОСЦ

Ту горуцо до максимума, мотилї завераю кридла, облак ми дзечнє отворени.

Прето, наздавай ше тому дню! Таки то поздрав швитаню. (Kalidasa For The 21st Century Reader: Selected Poetry And Drama, прешпивал Ваня Дула)

Швижи воздух – оптична спреводзка на асфалту.

Залюбено блукам кристакрижом, трошим ше, заношим и нялкошим, клєкам пред руменцом як пред крижом, а в безбрижним, нїжним шерцу ношим

Исти шмати преруцени прейґ посцелї. Дриме юний на плєцу. За покошеним лєсом лєто горке.

За каждого єдну писню щиру, цали сноп белавих снох, и розкошну, упрекосну виру до живота, людзох и до дньох.

Радосц така сладка, радосц така кратка.

(Либрето за єдно лєто, 1974)

(Оцисок моховини, 1981)

Так треба мало ми за щесце. Анї пенєжи анї коч анї квартель. Лєм шпиш и Ти и син. Дихаш ровномирно. Найвироятнєйше шнїєш желєни поля мир и белаве. Син: вельки червени лабди... Нарано знова идземе копац. Остало пол ланца при Тиси. Бочкам ци поцихи чоло. Шпиш. Павучайка ґу павучайки и мнє ше склада и думам остатнїраз, пред сном, кельо мало нам треба же бизме були щешлїви. (Антолоґия рускей поезиї, 1984)

18 РУСКЕ СЛОВО

Янко ХРОМИШ

ВИНЧОВАНЄ ... Надалєй винчуєм шицким и каждому хтори зме ше ту зишли до того чесного свадзбеного дому! Же бисце ше шицки добре наєдли и напили и же бисце шицки були щешлїви! Же би вам ноги лєгко преплєтали и же бисце нїґда нє вистали! А по шмерци шицки до раю же бизме пошли и знова вешелє почали!

ВИНЧОВАНКА ПРИ ВИНУ

ЩЕСЦЕ НА ПОЛ ЄДЕНАСТЕЙ

Яким ЧАПКО

Мини есей Мойо (нє) шлєбодне роздумованє

Щешлїви добри вечар, пан староста! Принєсол сом вам вино. „И вино увеселит серце человека” – так писал псалмиста Давид. Зато вам вина приношиме же бисце з нього пили и же бисце весели були. Госцох з вином понукайце най попиваю и красни писнї най шпиваю. Кланя вам ше дар Божи од наших панох чопнарох. Тримайце себе за найвекше.

ВИНЧОВАНКА ПРИ ПАПРИҐАШУ

Щешлїви добри вечар, пан видавач! Мал би я з вами слово або два, кед би ше любело Богу нєбесному так и милосци вашей. Цо ту од нашого ґазди виставене, шицко ше пред вас предкладало и тераз вам вечеру на здраве винчуєм. А ви ґаздови за вечеру подзекуйце, Богу хвалу дайце и до танцу ше рихтайце! Ту маце слово и милосц вашу. (Квиток младосци, 1939)

26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: ОДА РА ДОСЦИ

ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

Саня ДИВЛЯКОВИЧ

Михал РАМАЧ

НАПИШЕМ ЦИ...

ДОБРИ ДЗЕНЬ! ТУ СОМ, ТАКИ СОМ

КАЛИДАСА (4-5. вик)

Зоз Фейсбук ґрупи „Литература по руски”

Гелена СКУБАН

РА ДОСЦ

Ту горуцо до максимума, мотилї завераю кридла, облак ми дзечнє отворени.

Прето, наздавай ше тому дню! Таки то поздрав швитаню. (Kalidasa For The 21st Century Reader: Selected Poetry And Drama, прешпивал Ваня Дула)

Швижи воздух – оптична спреводзка на асфалту.

Исти шмати преруцени прейґ посцелї. Дриме юний на плєцу. За покошеним лєсом лєто горке.

За каждого єдну писню щиру, цали сноп белавих снох, и розкошну, упрекосну виру до живота, людзох и до дньох.

Радосц така сладка, радосц така кратка.

(Либрето за єдно лєто, 1974)

(Оцисок моховини, 1981)

18 РУСКЕ СЛОВО

Янко ХРОМИШ

ВИНЧОВАНКА ПРИ ВИНУ

ЩЕСЦЕ НА ПОЛ ЄДЕНАСТЕЙ

Яким ЧАПКО

Мини есей Мойо (нє) шлєбодне роздумованє

ВИНЧОВАНКА ПРИ ПАПРИҐАШУ

26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ...

НАЙ ЖИЄ „ЛИТЕРАТУРА ПО РУСКИ” Маґда КОПАЧОВА

Ирена ЖЕҐАРАЦ

Кед насймачнєйше зашпиш, умириш, угреєш ше, цошка почина по тебе ходзиц. Чувствуєш на своєй скори же це цошка шкрабка, цошка там. Пробуєш зоз руку одплашиц напашнїка, алє нє. Остава упарти. Тото шкрабканє анї нє так завадза. Завадза, алє є нє нєприємне. Кед блиха прейдзе до акциї, кед почнє кусац, вец постава нєприємне. Ущипнє и шкрабе. Шкрабе. Шкрабе. И нє можеш спац.

Пришол час же сце уж пойсц мушели. Зоз корчом у шерцу, зоз тима моїма руками шицких сом облапяла и плакала. Пошли мойо дзеци. Док сом их видзела махала сом за нїма, док ми руки нє зацерпли, уж сом их вецей нє видзела. Однєсла их птица зоз стрибернима кридлами, далєко, далєко – теди аж мацерово шерцо моцно заболєло, наглас заплакало, бо барз болєло. Вична слика ми пред очми їх одходу, кажди розход болї и вше болїц будзе.

Жарко ОСТОЇЧ

Татяна БЕУК ЛАТЯК

РОКИ

ХИБИШ МИ Хибиш ми як ми лєм ти хибиц можеш, и лєм ти мой смуток и боль зорвеш Ти була за мнє остатнє квеце На цалим тим чарним швеце.

Тамара ХРИН

МИШАНЯ Дзвигнуц би погляд спрам дижджу. Чи наисце пада спомалшено злєкнути од мишаня зоз другима водами? Гваря, мишаня правя чкоду – як на поверхносци, так и у глїбини.

Оленка ЖИВКОВИЧ

МЛЇН КАЖДОДНЬОВОСЦИ И нєт одпочивку. Минута по минуту Мелє мою каждодньовосц. Випатра як камень Цо ше обраца Упарто и вше.

Ася ПАПУҐА

***

Ту! Зло ту! Викривени твари, кирвави ошмихи и злонамирни погляди. Лєца доокола зоз шивима власами, зоз храстами на ґамбох, зоз остатками прешлих жертвох за нохцами.

20 РУСКЕ СЛОВО

КОНЄЦ

Мойо очи Бермудски троугельнїк, нє пать, прелїґню це, зоз нїх врацаня нєт, бо ше нє ма дзе врациц гевто цо щезнє. При мнє нє иснує початок, лєм конєц, конєц, конєц...

Саша САБА ДОШ

ДАРМОЄДИ Ми цо жиєме на рахунку дружтва, ми цо врацаме прешлосц пре дробни интереси потомкох, ми цо отримуєме бирократию, пропаґуєме шор, а нєшор нам живот цали, ми цо робиме же бизме нє робели, ми цо маме руки полни награбаней нїчомнїни, ми цо нам помали, алє сиґурно формулар одбера креативносц и поставаме чиновнїки. Ми, подзековни пре сам факт занятосци, ми, без права на особносц. Ми – дармоєди.

Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович, Александра Лендєр и Ваня Дула. Илустрациї: Деян Киш

БЛИХИ

Вечар на хтори були поволани шицки авторе хтори обявюю на Фейсбук ґрупи „Литература по руски” збул ше у Руским Керестуре, 5. авґуста. На литературним вечаре при озеру под назву „Оживйованє литератури по руски” участвовали осем авторе хтори порядно обявюю на Фейсбук ґрупи свойо твори. Орґанизаторе того збуваня були „Литературне слово” и здруженє гражданох „Pact Ruthenorum”. Праве на тим боку можеце видзиц мозаїк писньох, хтори пречитани на тим вечаре, шицких осем авторох рижних ґенерацийох, а хтори ше приявели участвовац. З тей нагоди, редакция ЛС вас поволує же бисце ше уключели до Фейсбук ґрупи „Литература по руски” и же бисце свойо твори подзелєли зоз другима авторами, а и ширшу публику. 26. АВҐУСТ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У БЕОҐРАДЗЕ ПРЕДСТАВЕНА МОНОҐРАФИЯ „ТАНЦИ БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ”

ПОЗБЕРАНИ ДЕЦЕНИЇ РОБОТИ И ИСКУСТВА

У рамикох манифестациї Днї рускей култури у Етноґрафским музею у Беоґрадзе, 23. авґуста, представена Моноґрафия „Танци бачванско-сримских Руснацох”, а аматере приказали свадзебни обичаї, танци и писнї

уводним слове мр Серґей Тамаш гварел же Моноґрафия капитални проєкт, порядна активносц Заводу за културу войводянских Руснацох. Финансийно є потримани од Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє АП Войводини, хторого потримали и коло 30 сотруднїки Заводу. О Моноґрафиї бешедовали хореоґрафове Йоаким Рац и Микола Ґубаш. Рац визначел же було чежко написац тоту кнїжку, за хтору стоя децениї роботи на терену з рускима ансамблами. – За тоти 270 роки пребуваня на тих просторох, Руснаци страцели часц култури и фолклористики хтору принєсли зоз старого краю – гварел Рац. – З другого боку, преберало ше постояцу културу на териториї Войводини. Ми повязали народни танци и приказали их, так же мож повесц же маме два файти нашлїдства. МАМЕ АВТЕНТИЧНИ И ГЕВТИ ХТОРИ ПОДОБНИ ДРУГИМ ТАНЦОМ

Рац бешедовал о танцох и потолковал же єдни подобни зоз танцами других народох, як наприклад, „ґовля танєц”, хтори идентични зоз танцом „худобна”, яки маю Серби, Бунєвци, та и Мадяре.

26. АВҐУСТ 2016.

– Друга файта, то автентични танци Руснацох, зоз Горнїци, и прилагодзени су ґу музичному нашлїдству нашого народу. Виглєдовали зме и музику, ритмику и елементи танцох на Горнїци, характеристични за Руснацох – потолковал Рац. По його словох, тота Моноґрафия то перши том, хтори би мал буц преширени, а у нїм описани танци у во сточней Словацкей и закарпатским краю, а понеже то комплексна робота, нєобходне сотрудзовац зоз науковима институциями и институтами. У КЕРЕСТУРЕ БАРЖЕЙ УМЕТНЇЦКИ, А У КОЦУРЕ ЖРИДЛОВИ ФОЛКЛОР Секциї у Руским Кере стуре презентую и пе стую баржей уметнїцки фолклор, док у Коцуре акцент на жридловим фолклору и обичайох. Микола Ґубаш акцентовал же аж у Моноґрафиї танци першираз записани. – Йоаким Рац описал крочаї, а я комплетни образци танцох – потолковал Ґубаш. – По сле того шлїдзи уметнїцки обробок и приказ танцох, з тим же маме и знїмки на ЦД. Тота кнїжка робена вецей децениї и вона перше виданє при Руснацох на тоту тему – надпомнул Ґубаш. У програми, зоз хтору числена публика була барз задовольна, свадзебни обичаї Руснацох приказали члени КУД „Жатва” зоз Коцура, зоз Вербасу наступела мишана ґрупа шпивачох, члени КПД „Карпати” и музичнофолклорни ансамбл Дома култури з Руского Кере стура. На пригодним коктелу и друженю, Беоґрадянє могли коштовац традицийни руски колачи. ■ Мирон Горняк Кухар

РУСКЕ СЛОВО 21

ROK XI

АВҐУСТ 2016 ^islo 20 (122)

АМБАСАДОР УКРАЇНИ У СЕРБИЇ ОЛЕКСАНДР АЛЕКСАНДРОВИЧ

Розгварку водзел: Борис ВАРҐА

Фото: Амбасада України

ИНТЕРВЮ

УКРАЇНА БРАНЇ ЕВРОПУ ОД РУСИЇ Изолованє Ґорбачова и нєудатни пуч у Москви, штредком авґуста 1991. року финализовали розпадованє Совєтского Союзу. Україна теди, 24. авґуста, преглашела нєзависносц

рага обновйованя українскей державносци нє була проста – за 25 роки Україна мала три револуциї („Револуцию на ґраниту” 1990, „Помаранчецову револуцию” 2004. и „Револуцию гордосци” 2014) котри єй балансованє медзи Бриселом и Москву унапрямовали на Заход. Пред двома роками, после подїйох на Майдану и змени политичней ґарнитури котру предводзел предсидатель Виктор Янукович, Русия анексовала Крим и потримала сепаратистични дїї у Донбасу. И скорей, Україна була чувствительна на додатну автономию котру вимагали юговосточни реґиони и Закарпатє, дзе жию, медзи иншим, и Русини. О тих и инших питаньох бешедуєме зоз паном надзвичайним и полноважним амбасадором України у Републики Сербиї, його екселенцию Олександром Ярославовичом Александровичом. През яки пременки прешла Україна за штварциРС ну вика? То наисце важни датум, 25. рок, гоч ми добре знаме же история України вельо глїбша, прето у тим случаю бешедуєме лєм о новим, постсовєтским периоду. Ище зоз часу Києвскей Руси и Запоризкей Републики, ми мали блїзки одношеня зоз Европу и тот вектор ми предлужуєме применьовац. Прето, кед бешедуєме о вонкашнєй полтики України скоро штварцину вику, мож було обачиц свойофайтову „гомбалку”. Думам же тото подзелєнє на Заход и Восток, було покус штучне. Даєден предсидатель України патрел вецей на Москву, а даєден на Брисел, або Вашинґтон. Тото штучне подзелєнє ше нє одноши тельо на

22 РУСКЕ СЛОВО

ґеоґрафию, кельо на систему вредносцох. Кед би на Востоку були таки демократски вредносци як у Европи, ми би можебуц ишли там. Понеже там вредносци цалком розлични, Україна ше руша – на Заход. Гоч, мож повесц и же ше Заход приблїжує ґу України. Прето, питанє вредносцох ключне у розвою гоч котрого народу и його держави. бисце описали нєшка Україну на ґеополитичРС Як ней карти Европи, 25 роки после здобуваня нєзависносци? Україна бранї Европу од русийскей терористичней навали. Ми, фактично, бранїк у тей войни Русиї процив Европи. То нє лєм война Русиї процив України, то, вєдно зоз радикалнима елементами у исламским швеце, война Русиї процив европских демократских вредносцох. То вредносци котри єднак сцу Україна и Сербия. На ґеополитичней карти Европи, Україна ма ключну улогу. И Бжежински мал право, кед ище пред тим гварел же, без України Русия нє може буц права империя. Прето, Путин сце врациц Україну и обновиц у даякей форми бувши Совєтски Союз. Держави Заходу и НАТО тото добре знаю. Кед слово о українскей армиї, ми маме вельке искуство войованя зоз єдну од наймоцнєйших армийох у Европи. Кед би нє було України, чежко повесц дзе би були русийски тенки и тоти терористи нєшка. Думам же убудуце улога України будзе лєм векша кед вона постанє член ЕУ и НАТО, а то ше случи скорей або познєйше, може ше случиц и о 10 роки. Гоч то парадоксално звучи, Бреґзит може лєм змоцнїц процес европскей 26. АВҐУСТ 2016.

РУСКЕ У ШВЕЦЕ интеґрациї України. О тим европски лидере бешедую. У тей обновеней ЕУ, Україна будзе мац улогу як цо ю ма Польска або Шпания. На яким уровню, у тей хвильки, одношеня медзи РС Сербию и Україну? Проблем у тим же двобочна тарґовина медзи Сербию и Україну нє диверсифкована. Так повесц, коло 70 одсто цалого експорту України до Сербиї, то чарни метали и желєзна руда за желєзарню у Смедереву. После пременки руководства того подприємства, достал сом прешвеченя же Україна останє главни подмирйовач тей сировини. Алє проблем у тим кед ше случи дацо нєдобре, а тото ше уж случовало, вец цала тарґовина опаднє. Прето сом ше пошвецел стретнуцом зоз бизнисменами малих и штреднїх фирмох, на котрих вшадзи у демократичних и либералних жемох лєжи економия. Зоз Сербиї до України ше вивожи житарки, хемийна и фармацеутска продукция. Тераз исную три позитивни фактори котри полєпшаю черанє туристох и бизнису медзи двома державами, а то: стварянє зони шлєбодней тарґовини медзи Сербию и Україну, утаргованє Українцом визох до ЕУ и отверанє директней авионскей линиї медзи Беоґрадом и Києвом од юния того року. Амбасада України у Сербиї планує орґанизовац Тидзень українскей култури у Беоґрадзе концом авґуста. У маю шлїдуюцого року плануєме тиж Тидзень українскей култури у Новим Садзе, кед будземе означовац рочнїцу побратимских вязох Нового Саду и Львова, дзе нам будзе потребна потримовка Українцох и Руснацох Сербиї. одношеня України зоз сушедами? РС Яки Барз добри. Кед бул мир тоти одношеня були тиж добри. Кед панує мир, вец исную условия за вецей „бависка”, „ґеополитични трикутнїки”, реґионални инициятиви, дзе задоволєни интерес раз єдней, раз другей держави и ту

РУСИЯ УКРАЇНИ УКРАДЛА ИСТОРИЮ

Як коментаруєце оцени даєдних фаховцох, котри

РС гваря же „Револуция достоїнства” у Києве 2014.

року була на одредзени способ реалне здобуце нєзависносци України од уплїву Москви? Потримуєм тото становиско и сам о нїм часто бешедуєм. Лєм бим иншак тото зявенє охарактеризовал. Аґресия Русиї постала катализатор озбильних пременкох у українским политичним живоце. Сцел бим, у тим случаю, през историю направиц аналоґию зоз Сербию. Україна була скоро 350 роки под доминацию Москви и прето европейци часто нє чувствовали розлики медзи Українцами и Русиянами, а окреме ту у Сербиї, дзе становиско же слово о єдним народу – славянским и православним. До початку тей войни одношенє Українцох ґу Русом було барз позитивне, пре историйску блїзкосц. Сербия вецей як 400 роки була под уплївом Османлийскей империї, алє нїхто нє гутори же Серби то Турки, а гуторя же Українци то Русиянє. Тот парадокс бим потолковал так же, Турска и Сербия маю културу и виру котри ше барз розликую, там слово було о панованю империї над єдним етносом и його територию. У случаю одношеньох Русиї и України случела ше крадза историї. Русия – од Ивана ІІІ и Ивана IV, окреме Петра І и Катарини ІІ, вжала историю давней Києвскей Руси. Прето ше так чежко случує розриванє одношеньох медзи Русиянами и Українцами. Така пропаґанда и гибридна война тирва вецей стотки роки. Прето у остатнїх двох рокох, кед почала аґресия Русиї процив України, конєчно ше отворели очи велїм Українцом, котри ше вагали чи буц зоз Заходом, чи зоз Востоком. 26. АВҐУСТ 2016.

25 РОКИ НЄЗАВИСНОСЦИ УКРАЇНИ ше стваря одредзени баланс. После початку русийскей аґресиї, вєдно зоз сушедами зме зрозумели же шицки нєпорозуменя медзи нами дробни, у одношеню на уровень загрожованя з другого боку. Шицки зме ше зєдинєли поцив реалного, заєднїцкого нєприятеля и опасносци. Тото було видно на двох факторох. Знаме же Русия, источашнє зоз Кримом и Донбасом, пробовала „розкивац” и Закарпатя. Ми подзековни нашим сушедом, насампредз Мадярскей, Румуниї, а тиж Словацкей и Польскей же вони нє потримали тоту провокацию и же ше у тей часци Европи зачувало мир. Други фактор то – орґанизация реверсного подмирйованя до України ґазу зоз Мадярскей, Словацкей и Польскей. И то ше нам удало за два роки, а за тото було потребне нє лєм економске и технолоґийне ришенє, алє и политична дзека котру мали нашо сушеди. И тераз Україна цалком нєзависна од Русиї у обласци енерґентох. Чи официйни Києв дацо менял кед слово о одноРС шеню ґу українскей дияспори на Балкану? Яки становиска ґу Руснацом у Сербиї? Наша позиция ґу Руснацом у Сербиї, чи у України и гоч дзе, ше нє меняла. А то значи же ми потримуєме самостойни културни и язични розвой русинскей заєднїци. То питанє самоидентификациї. И тота позиция ше нє меняла нї под котрим предсидательом України. Могли буц рижни спекулациї на тоту тему, алє українска власц и влада нїґда нє забраньовали, аж цо вецей – потримовали финансийно, кед могли, розвой русинского язика, култури и школох. Єдине цо українска держава нє могла зробиц, то допущиц териториялну автономию Русином на Закарпатю. И нє лєм Русином, алє и Мадяром и Румуном и иншим народом. А културна автономия и нєзависни културни розвой – язик, писнї, танци, вира, то потримуєме цалком. Українци нє маю проблем зоз припознаваньом русинского язика и култури. Ми тото нїґда нє бранєли, бо то индивидуалне питанє каждого чловека як ше вон чувствує и на яким язику сце бешедовац. Науковци – историчаре и линґвисти – можу о тим водзиц полемику чи то окремни язик, чи диялект, алє ми политичаре ше до того нє мишаме. Ми нє можеме потримац идею териториялней автономиї, алє културну автономию, вшелїяк. Нїхто нїґда нє наганял и инсистовал на тим же шицки Русини то Українци. Нє, кед сцеце буц Русини – прекрашнє. Я зоз тим нє мам проблем. Особнє розумим русински язик, вон барз подобни як українски, алє ма свойо окремносци. На заходней України єст вельо диялекти – Бойки, Лемки, Гуцули. Нє робота политичарох же би одредзовали цо диялект, а цо окремни язик. Особнє почитуєм намаганє Русинох бешедовац на тим язику, котри научели од своїх родичох. ■ (Обширнєйши текст читайце на www.ruskeslovo.com)

РУСКЕ СЛОВО 23

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У ШИДЗЕ

ВАЖНА ГЛЇБИНА ВИРИ Церква и вирни у Шидзе на швето Преображенє Го споднє, прешлого пиятку, 19. авґуста, преславели храмове швето – Кирбай. Шветочну Службу Божу предводзел о. Йоаким Симунович, парох зоз Миклошевцох, а сослужели паноцове зоз Апостолского еґзархату за грекокатолїкох у Сербиї. Апостол на Служби Божей читал Владимир Торма, а Євангелию о. Владимир Еделински Миколка, парох з Беркасова, хтори и наказовал. У казанї о. Еделински гварел же Преображенє Господнє єдно зоз 12 найвекших шветох у литурґийним календаре и же праве тому швету пошвецена церква у Шидзе. Тиж, вон наглашел и же ше Христос на гори Тавор пред своїма ученїками преображел, заблїсла моцна шветлосц и Исус ше теди першираз указал у полней божескей слави. – Алє, вон гварел своїм ученїком же би о тей подїї нє приповедали, покля вон як Син Божи нє воскрешнє на треци дзень. Вон знал же го

скорей драги радо сци чека драга трапези. Так подобно и у живоце християнох. През живот єст векши и менши трапези. Прето и виру треба спатрац, нє лєм поверхово, алє у глїбини. Треба даровац себе особом хторим помоц потребна, а то окреме значне кед ше находзиме у року мило сердия, – гварел, медзи иншим, у казанї о. Владимир Еделински Миколка и повинчовал щешлїви и благо словени Кирбай. Домашнї парох о. Михйало Режак гварел же парохия у Шидзе по 213. раз преславює Кирбай и подзековал священїком хтори го пришли возвелїчац. СВЯЩЕНЇКИ НА ПРЕСЛАВИ Кирбайска швеНа Кирбаю у Шидзе були парох у Миклошевцох о. точносц була нагоЙоаким Симунович, о. Владислав Варґа, парох зоз Сримда и же би двойо скей Митровици, о. Михайло Малацко, парох з Руского Кезаслужни парохи- рестура и бувши парох у Шидзе, потим о. Владислав Рац, янє достали при- парох у Коцуре, о. Дарко Рац, парох з Бачинцох, о. Владипознанє – грамоту мир Еделински Миколка, парох з Беркасова, як и римоказа длугорочне слу- толїцки парох зоз Шиду о. Никица Бошнякович. женє Церкви, а то Владимир Ґовля, длугорочни пред- брескинї, грушки и яблука, а пошвесидатель Церковного одбору цали о. Йоаким Симунович, о. Влаи Йованка Ганчовски за длу- дислав Варґа и о Владислав Рац. На горочне шпиванє на богослу- концу Служби Божей одшпиване женьох и активносци у паро- „Многолїствиє”, а на виходу зоз церхиялней заєднїци. Ганчовско- кви вирни мали нагоду коштовац повей грамоту придал и повин- швецену овоц. И того року була богата такволачовал парох о. Михайло Режак, а Владимирови Ґовльови на вашарска часц Кирбаю, на плограмота придата внєдзелю по- щи опрез Лєтнєй владиче скей резисле Служби Божей, у його до- денциї и улицї Цара Лазара, а краме, кед го нащивели парох о. сна хвиля оможлївела и забавну Михайло Режак и члени Цер- часц. Го сцох було з рижних ме стох и бокох, хтори пришли подзелїц ковного одбору. По традициї на Служби Бо- кирбайску радосц зоз домашнїма.■ Вл. Дї. жей пошвецена овоц, грозно,

У БЕОҐРАДЗЕ

РАДОСЦ КРЕСЦЕНЯ

Бесерминьова фамелия зоз своїм паноцом и родзину

24 РУСКЕ СЛОВО

У Беоґрадзе, нашей малей, алє значней парохиї, у церкви святих Кирила и Методия у Вишеґрадскей улїци, кеди-нєкеди ше збудзе цошка цо нас шицких одушеви и укаже яке важне отримовац тоту парохиялну заєднїцу, а з тей нагоди то було кресценє двоїх Бесерминьових дзецох. Катарина и Стефана 21. авґуста постали члени Христовей заєднїци и парохиї у Беоґрадзе, цо була велька радосц и за родичох Милану и Петра, за їх дїда и баби Бесерминьових и Брайковичових, як и їх родзини зоз Канади, приятельох и кумових. Святу тайну кресценя дзецом подзелєл парох о. Владислав Варґа и шпивало ше „многая и благая лїта”. О. Л. Р. 26. АВҐУСТ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПРЕСЛАВЕНЕ ПРЕОБРАЖЕНЄ У КОЦУРЕ

БОГУ ДАВАМЕ НАЙКРАСШИ ПЛОДИ У Коцуре, у церкви Успения Пресвятей Богородици, пияток, 19. авґуста, означене швето Преображенє Господнє, и з тей нагоди на концу дополадньовей шпиваней Служби Божей пошвецени овоц и мед. Службу служели о. Яков Кулич и о. Яков Новак, хтори и пошвецали. Отец Кулич у казанї бешедовал о Исусовим преображеню на гори Тавор, на хторей бул зоз трома апостолами. Паноцец тиж спомнул же Преображенє перше єшеньске швето, та як цо влєце маме жито, так тераз найкрасши єшеньски плоди, цо жем дарує чловекови, приношиме на жертву Исусови, як цо и парохиянє того дня до церкви у кошаркох и судзинох принєсли овоц и меду. Священїки на концу поблагословели и пошвецели перши єшеньски плоди, и модлєли ше Господу же би ше умножели. Т. Х.

*** У ҐОСПОДЇНЦОХ

БУДЗМЕ УЧАШНЇКИ НЄБЕСНЕЙ СТВАРНОСЦИ Ґосподїнчанє Преображенє Господнє преславели пияток, 19. авґуста, на Служби Божей хтору служел о. Борис Холошняй зоз Бейчу и хтори з тей нагоди пошвецел овоц. У своєй казанї, о. Борис поволал вирних же би були учашнїки нєбесней стварносци.

НОВИ СТОЛКИ У Ґосподїнцох, у церкви св. архангела Михаила єст осем нови столки, а предсидатель Церковного одбора Владимир Иванов гвари же парохиянє сцу же би у їх храме заменєли шицки стари столки. – Тоти осем нови столи виплацени, понеже зме достали 150 000 динари кредит, а и сами збераме пенєжи. Столки красни, ручно их направели майстрове зоз Тителю. Древо буково, а платно купене у України. До нашого Кирбаю, 21. новембра, бизме требали мац ище осем нови столки – гварел Владимир Иванов.

26. АВҐУСТ 2016.

– Преображенє Господа нашого Исуса Христа, то момент кед його три ученїки, Петро, Йоан и Яков видзели Христа зоз пророками Мойсейом и Илийом, видзели Исуса у його божественей стварносци. Ми то нє видзиме, бо жиєме у жемских катеґорийох, нє видзиме нєбесну стварносц у єй полноти. Алє, як християнє, ми маме наказовац и преношиц другим тоту славу – гварел о. Холошняй. По його словох, кед Исуса влапели, пред його розпяцом и шмерцу, ученїки були престрашени, бо страх бул моцнєйши од того цо видзели на гори преображеня. То и нам поука, же бизме победзовали страх и намагали ше ґу божественей нєбесней стварносци. Христос створи нове нєбо и нову жем, а ми ше старайме же бизме були учашнїки того нового живота. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. авґуста 2016. року зохабел нас занавше наш супруг, оцец, швекор и дїдо

МИРОСЛАВ БАЛЇНТ (1956–2016) з Дюрдьова Красни памятки на його любов и доброту навики будземе чувац у наших шерцох: супруга Геленка, син Владимир, нєвеста Ясна, унук Андрей и Ваня, син Борис и нєвеста Бояна Спочивай у мире Божим! OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. авґуста 2016. року занавше нас зохабел

МИРОСЛАВ БАЛЇНТ (1956–2016) з Дюрдьова Памятку на ньго вично будзе чувац братняк Мирко Сабадош зоз дзецми Спочивай у мире Божим! ЖАЛОСНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. авґуста наполня ше 6 роки и 4 мешаци як ше преселєл до вичносци мой муж

МИКОЛА КАНДРАЧ (1926–2011) Коцур Час преходзи... Здогадованя на тебе, твою подобу и несебичносц оставаю. Спочивай у Божим мире! Твоя ожалосцена супруга Маря

26 РУСКЕ СЛОВО

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста 2016. року наполнєли ше седемнац смутни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

Дня 11. авґуста наполнєли ше три жалосни мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

ЕВҐЕНИЯ ҐЕНКА ПАПУҐА ВЛАДИМИР ПАПУҐА народзена Папуґа (1933–1999) (1938–2016) з Бачинцох Памятку на вашу любов и доброту у своїх шерцох вично буду чувац дзивка Мартица Тамаш зоз супругом Владом и дзецми з Вербасу Спочивайце у мире Божим!

ЖАЛОСНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

АНА КАНДРАЧ (1949–2005) Ганьчо, 26. авґуста прешли 11 роки, жалосни, виплакани як ши нє зо мну. Часи преходза... Думки и здогадованя на твою любов и доброту оставаю. Жиєш вше у моїм шерцу. Спочивай у Божим мире! Твоя ожалосцена мац

26. АВҐУСТ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. авґуста 2016. року занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. авґуста 2016. року упокоєл ше мой мили супруг

ВЛАДИМИР ФА (1. IV 1943 – 20. VIII 2016) з Руского Керестура Занавше ми останєш у красних памяткох Твоя супруга Мария ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. авґуста 2016. року престало дуркац шерцо нашого милого оца, дїда и прадїда

Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. авґуста 2016. року занавше нас зохабела наша мила супруга и нина

ЯКИМ ГЕРБУТ (1931–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго буду чувац супруга Мелана, дзивки Ната и Мария, жецове Кирил и Йовґен, унуки Златко, Сашо и Соня зоз фамелиями Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. авґуста занавше нас зохабел наш мили брат и бачи

ВЛАДИМИР ФА (1943–2016) з Руского Керестура Мили брату, пошол ши сциха, лєм смуток остал у цихосци вичного мира. Най це провадзи наша любов. Шестра Маря зоз свою фамелию Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. авґуста 2016. року умар наш почитовани кум

ВЛАДИМИР ФА (1943–2016) з Руского Керестура Памятку на ньго буду чувац кум Любо и кума Мария Гайдуково и кумчата Зденка и Люпка Павловичово зоз фамелиями Най спочива у мире Божим!

26. АВҐУСТ 2016.

ВЛАДИМИРА ФА (1. IV 1943 – 20. VIII 2016) з Руского Керестура Навики ожалосцени син Владимир, нєвеста Таня, унук Мирко зоз фамелию и унука Мелиса Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20.авґуста 2016. занавше нас охабел наш мили оцец и дїдо

ВЕРУНА ЧИЗМАР народзена Торжич (1931–2016) з Руского Керестура Памятку на єй любов и доброту навики буду чувац єй наймилши. Ожалосцени супруг Яким, Марча, Ириней и Саня Семаново, Даяна, Шандор, Ерик и Оскар Грубеньово

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому шовґрови

ВЛАДИМИР ФА (1. IV 1943 – 20. VIII 2016) з Руского Керестура ВЛАДОВИ ФА Занавше нам останє у красних па(1943–2016) мяткох з Руского Керестура Син Миронь, нєвеста Люпка зоз си- Красни памятки на вас буду чуном Никийом и унуки Флориян и вац Дудашово, Овадово, МакайоСтефан во и Тимково фамелиї Най спочива у мире Божим!

Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. авґуста 2016. року наполня ше дзешец смутни роки як нас занавше зохабел наш добри супруг, оцец, швекор и дїдо

МИКОЛА ЦАП (1933–2006) з Коцура Памятку на його любов и доброту вично буду ношиц у своїх шерцох: супруга Ирина, син Микола, дзивка Мелания, нєвеста Весна, жец Микола, унуки Димитрий, Ирина и Михайло Вичная му памят!

РУСКЕ СЛОВО 27

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли штири роки як нє з нами наш мили син и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. авґуста наполнї ше рок одкеди нас напущелa наша мац, баба и прабаба

ЕМА ГОЛИК (1919–2015) народзена Кечкеш з Темерину

ИҐОР САБАДОШ дипл. инж. польопривреди (1982–2012)

Памятку на єй вельку любов чуваю син Яким и нєвеста Злата, унука Гелена зоз супругом Жельком и праунука Ивана, унук Борис зоз супругу Таню и праунука Инес Спочивайце у мире Божим!

Мама, тато и брат

Дня 22. авґуста наполнєли ше три роки од шмерци нашей мацери и супруги

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 15 роки як вецей нє з нами наш дїдо и швекор

Наполнєли ше 12 роки як вецей нє з нами наша мила баба и швекра

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта

МЕЛАНИЇ ГРУБЕНЯ народзеней Катона (1952–2013)

ЯКИМ КАТОНА (1925–2001)

ГЕЛЕНА КАТОНА народзена Майхер (1929–2004)

з Руского Керестура Найкрасши памятки на нїх з любову чуваю син и унук Мижо и супруг и жец Дюра Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок про-

28 РУСКЕ СЛОВО

єкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2383_05 НС_Нови_Сад_Сайлово”, у улїци XXIII, Сайлово, на катастерскей парцели число 9127/18 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2192_02 НС_Футоґ_2”, у улїци Цара Лазара 215, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 4631 К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

26. АВҐУСТ 2016.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим ше утвердзує же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє капацитета иснуюцого маґазина нєопасних одруткох” улїца Ветернїцка 46а, на катастерскей парцели число 3773/4, К.О. Ветерник, Город Нови Сад, ношителя проєкта D.O.O. „JUGOPAN” EXPORT-IMPORT Нови Сад, Ветернїцка 46а Ношитель проєкта D.O.O. „JUGOPAN” EXPORT-IMPORT Нови Сад, Ветернїцка 46а поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє капацитета иснуюцого маґазина нєопасних одруткох” улїца Ветернїцка 46а, на катастерскей парцели число 3773/4, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку Городска управа за защиту животного штредку дня 19. авґуста 2016. року принєсла ришенє число VI-501-456/16 з хторим ше утвердзує же за предметни проєкт нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним по ступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „D.O.O. „JUGOPAN” EXPORT-IMPORT Нови Сад, Ветернїцка 46а, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє капацитета иснуюцого маґазина нєопасних одруткох” улїца Ветернїцка 46а, на катастерскей парцели число 3773/4, К.О. Ветерник, Город Нови Сад приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт „Преширенє капацитета иснуюцого маґазина нєопасних одруткох” улїца Ветернїцка 46а, на катастерскей парцели число 3773/4, К.О. Ветерник, Город Нови Сад ношителя проєкта D.O.O. „JUGOPAN” EXPORT-IMPORT Нови Сад, Ветрнїцка 46а, нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Ношитель проєкта ше обовязує же проєкт виведзе на способ описани у Вимоги и же обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, на способ описани у прилогу вимоги – точки 6. „Опис мирох хтори предвидзели з цильом зопераня, зменшаня лєбо одклоньованє каждого значного чкодлївих вплївох на животни штредок як и же окреме обезпечи шлїдуюце: – мири хтори обезпеча же поступанє зоз одрутнима материями будзе у складзе зоз Законом о управяню зоз одрутками („Службени глашнїк РС” чс. 36/2009, 88/2010 и 14/2016) и другима позитивнима предписанями хтори ущорюю тоту обласц; – мири хтори обезпеча же защита од галайку и уровня галайку будзе у складзе зоз Законом о защити од гала-

26. АВҐУСТ 2016.

ИНФОРМАТОР

йку у животним штредку („Службени глашнїк РС” число 36/09 и 88/2010) ) и другима позитивнима предписанями хтори ущорюю тоту обласц;

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта D.O.O. „JUGOPAN” EXPORT-IMPORT Нови Сад, Ветернїцка 46а поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє капацитета иснуюцого маґазина нєопасних одруткох” улїца Ветернїцка 46а, на катастерскей парцели число 3773/4, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Адице” и МЗ „Ветерник”. У зоз законом предписаним термину нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Локация и намена проєкта у складзе зоз Ришеньом число V-353-6235/09 od 23. новембра 2010. року хтори видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Зоз увидом до документациї хтора доручена ґу вимоги, по запровадзеним поступку, розпатраня вимоги, тот орґан утвердзел же предметни проєкт находзи под точку 14., подточка 2. Пошореня за управянє зоз одрутками – Одкладалїща и маґазионованє одруткох хтори нє опасни капацитета до 50 т на дзень, Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок (“С.Г. РС” число 114/08), як и критериюм за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок – капацитет вецей як 200т дньово. Зоз проєктом у рамику пошореня за маґазинованє и третмен нєопасних одруткох предвидзене преширенє капацитета иснуюцого маґазина зоз новима файтами нєопасних одруткох по индексних числох хтори наведзени у Табели 1. поднєшенєй вимоги, без добудови, реконструкция и адаптация иснуюцих обєктох. З оглядом же зоз проєктом предвидзено максималне перширенє капацитетох маґазионованя по 20 т, зоз максималним приємом нових файтох нєопасних одруткох по 5т/дзень, зоз чим ше капацитет приєма звекшує на 20т/дзень ґу надпомнуцом же ше плановани количества нових файтох нєопасних одруткох уклопюю до уж инсталовани капацитет пошореня од 120 т , и же ше зоз примєньованьом мирох защити животного штредку хтори предвидзени у прилогу вимоги – точки 6., будзе обезпечени предписани квалитет жиотного штредку, утвердзене же нє потребни виробок вплїву проєкта на животни штредок. Кед ношитель проєкта поступи ус кладзе зоз условиями хтори утведрзени зоз точку 2. диспозитива того Ришеня, под час порядней роботи проєкта, нє зявя ше неґативни ефекти хтори би значнєйше вплївовали на животни штредок. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня доставаня ришеня, прейґ того орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, прейґ того орґану.

MALI OGLA[KI ПРЕДАВАМ буково древо у палетох. Цена двох кубикох 6 500 динари. Привожим и на адресу. Древо мож опатриц на адреси Народного фронта 55, а обявиц ше на телефон 064/26-83-862. *** ПРЕДАВАМ жем при хладзалнї у Руским Керестуре. Поверхносц жеми 1 гектар. Жем виходзи на калдерму. Обявиц ше на телефон 064/54-28-284. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

*** ПРЕДАВАМ резану ядлїну по спецификациї з превоженьом, кубни метер 185 евра и лати 5/3 длужни метер 0,32 евра. Теле фон: 021/6350–088; 060/6350–088 од 7 до 21 годзин. *** ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопренґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 ***

* дзе цо будзе *

ДНЇ РУСКЕЙ КУЛТУРИ У БЕОҐРАДЗЕ Дня 28. авґуста на нєдзелю на 13 годзин будзе преподаванє „Наука и Руснаци – вчера, нєшка и ютре”. Место отримованя: Кино-сала. Преподаватель: др Янко Рамач „Руснаци у Южней Угорскей/Югославиї”. Музична часц. Заверанє вистави. ***

КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „МИКЛОШЕВЦИ 2016” На соботу и нєдзелю, 27. и 28. авґуста, у Миклошевцох будзе отримана 31. Културна манифе стация „Миклошевци” – смотра културней творчо сци Руснацох у Горватскей. Манифестация почнє соботу, 27. авґуста, на 18,30 гозин з промоцию кнїжкох и подобову виставу Владимира Провчия з Матульох, а потим цаловечарши концерт отримаю члени домашнього КУД „Яким Ґовля” и госцуюцого КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, з Войводини.

На нєдзелю, 28. авґуста, по сле кладзеня венцу, дополадньовей Служби Божей и отвераня вистави у Етно-збирки миклошевского музею, пополадню будзе отримана смотра фол кло ру „По здрав ровнїни”, на хторей наступя КУД Руснацох у Горватскей и їх го сци. На нєдзелю пополадню у Миклошевцох обчекую и приход бициґлистох з Во й води ни, а Ма ни фе ста ция „Ми кло шев ци 2016” будзе закончена з програму „Вечар рускей шпиванки”. ***

ФЕСТИВАЛ РУЧНИХ РОБОТОХ У КУЛИ

Лєтнї фе стивал ручних роботох и сувенирох будзе отримани 31. авґуста, од 10 по 19 годзин, у Ленїновей улїци у Кули. Попри вистави ручних роботох будзе орґанизована и културно-уметнїцка програма. Манифе стацию орґанизую: Здруже нє же нох „Идея”, локална самоуправа, Туристична орґанизация и Канцелария за ло кал ни еко ном ски ро звой Општини Кула.

РУСКЕ СЛОВО 29

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних и нєопасних одруткох” у улїци Приморска 86, на катастарскей парцели число 385/2, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад, ношителя проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86 Ношитель прoєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол дня 4. марца 2016. року, вимогу число VI-501-141-/16 за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних и нєопасних одруткох” у улїци Приморска 86, на катастарскей парцели число 385/2, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. авґуста 2016. року принєсла ришенє число VI-501-141/16 з хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, у поступку одлучованя о даваню согалсноци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних и нєопасних одруткох” у улїци Приморска 86, на катастарскей парцели число 385/2, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних и нєопасних одруткох” у улїци Приморска 86, на катастарскей парцели число 385/2, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад ношителя проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86 2. Обовязує ше ношитель проєкта же – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8 „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївих вплївох на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9 „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручи Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку;

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол дня 4. марца 2016. року, вимогу число VI501-141-/16 за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних и нєопасних одруткох” у улїци При-

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени новини РС” ч. 135/04), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, дня 16. авґуста 2016. року принєсол ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Баґерованє ричного наношеня зоз корита рики Дунай

30 РУСКЕ СЛОВО

морска 86, на катастарскей парцели число 385/2, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Локация и намена проєкта у складзе зоз Локацийнима условиями число V-353-257/15 од 11. юния 2015. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи. Зоз проєктом предвидзено маґазинованє опасних и нєопасних одруткох хтори наведзени у Студиї – поглавє 3. „Опис проєктох”– Табела 7. „Файта, катеґотиї и количество одруткох”. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованю вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. Так же у поднєшеней вимоги явносц обвисцена у средствох явного информованя а од заинтересованих орґанох обвисцени МЗ „Слана бара”. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву на животни штредок предметного проєкта була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 12. априла 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увида, презентациї и яней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок предметного проєкта, була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного. Явна розправа и презентация Студиї отримана 13. априла 2016. року у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку о чим составени записнїк зоз отриманей розправи о студиї о преценьованю вплїву предметного проєкта на животного штредку число V501-141/16 од 13. априла 2016. року хтори доручени шицким присутним. Понеже нє було думаня зоз предкладами за вименку и дополньованьом студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок, под час явного увида и после отриманей явней розправи, нє було потреби же би ше студия доручела ношителю проєкта на вименку и дополнєнє. Зоз ришеньом число V-501-141/16 о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта од 16. марца 2016. року формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела Звит число VI-501-141/16 од 10. авґуста 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предкладом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе Ришеньом число VI501-850/15 од 2. октобра 2015. року зоз хторим утвердзена потреба преценьованю вплїву на животни штредок и предписани обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву предметного проєкта на животни штредок хтори принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05). Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом у чаше 30 днї од дня од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц у чаше 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

од км 1252+200 до км 1252+700 на часци к.п. чило 3005 КО Петроварадин и на часци к.п. чс. 3278/1 КО Нови Сад, ношителя проєкта Вукович Commerce 2015. д.о.о. зоз Ветернику, улїца Новосадска драга чс. 106. Ришенє о одлучованю о потреби виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботних дньох од 10 до 14 годзин у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта базней станїци mobilnej telefoni> “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” у улїци Гайдук Велькова число 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 12. авґуста 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI501-466/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” prino{i

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” у улїци Гайдук Велькова число 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” у улїци Гайдук Велкова число 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” у улїци Гайдук Велкова число 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом планована поставянєтросекторней антенскей системи за обсяги DCS 1800, UMTS2100 и LTE1800 єдносекторней системи за GSM900. Антени типа К80010292 у трецим секторе ше будзе хасновац за закриванє системи у обсягох GSM900, UMTS и LTE1800. Два антени типа К742236 у першим и другим секторе будзе ше хасновац за закриванє обсягох GSM900, UMTS и LTE1800.

26. АВҐУСТ 2016.

Три антени типа К742215 будзе ше хасновац за закриванє у обсягох UMTS2100. Предвидзене же антенска система будзе мац шейсц панел антени. Плановани азимути антенох виноша 90 ступнї, 200 ступнї и 310 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 0+0+2, за GSM 900 0+0+2, за GSM 1800 2+2+2, за систему UMTS 2+2+2 a за ситему LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Детелинара” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи АД Новосадски саям, Гайдук Велькова 11, Нови Сад, и „Vip Mobile” doo, и Информацию о локациї, число V-353-332/16 од 27. юния 2016. року, хтору виробела Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” число ЕМ-2016-127/SO од 24. мая 2016. рокйу хтору виробела акредитована Лаборатория WLINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких секторох и за шицки обсяги. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na ìvotni {tredok, a maxci u oglydze è predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i moè mac zna~nwj{i vpl<v na ìvotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el è potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, predpisane è zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw è potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok, nadpatraxci or}an moè odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (viraèni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti ìvotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga è ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob è medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac è za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

26. АВҐУСТ 2016.

ИНФОРМАТОР

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта базней станїци mobilnej telefoni> “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” у улїци Фрушкогорска драга, у Сримскей Каменїци, на катастерскей парцели число 5659, К.О. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 12. авґуста 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-467/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” prino{i

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” у улїци Фрушкогорска драга, у Сримскей Каменїци, на катастерскей парцели число 5659, К.О. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” у улїци Фрушкогорска драга, у Сримскей Каменїци, на катастерскей парцели число 5659, К.О. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING”” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok pr owk ta ba znej stan<ci mo bil nej te le fo ni< “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” у улїци Фрушкогорска драга, у Сримскей Каменїци, на катастерскей парцели число 5659, К.О. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвиздена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM900, DCS 1800, UMTS и LTE. Будзе ше хасновац шейсц антенох за витворйованє GSM900, DCS 1800, UMTS и LTE будзе ше хасновац антени К742236 док за UMTS будзе ше хасновац антени типа К742215 за перши и треци сектор и антени типа К742236 за други сектор.

Плановани азимути антенох виноша 55 ступнї, 170 ступнї и 270 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 0+2+0, за DCS 1800 2+2+2, за UMTS 3+3+3 a за LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Сримска Каменїца” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Ґаврилович Слободона и Макарич Душка, обидва зоз Нового Саду и „Vip Mobile” doo, Младежских бриґадох 21, Беоґрад, Информацию о локациї за парцелу число 5659, К.О. Сримска Каменїца, хтору виробела Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду, число V-353-309/16 од 21. юния 2016. року, хтору виробела. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” число ЕМ-2016-143/SO хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Гайзибанска” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких трох секторох за обсяги GSM900, DCS 1800, UMTS и LTE. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na ìvotni {tredok, a maxci u oglydze è predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i moè mac zna~nwj{i vpl<v na ìvotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el è potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, predpisane è zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw è potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok, nadpatraxci or}an moè odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (viraèni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti ìvotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga è ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob è medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac è za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ/ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим ше утвердзує же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Добудов обєкта комплексу за лаґерованє жита: тампон келия, сушара, аспираторска хижка поверховосци П+1, елеваторски слуп, силос келия поверховосци П и новей драги”, у Улїци Винїцарскей, у Кисачу, на катастерскей парцели число 863, К.О. Кисач, Город Нови Сад, ношителя проєкта „AGROMERCATOR” D.O.O. Кисач, Улїца Др Янка Ґомбара число 54 TIM INŽINJERING SISTEM” D.O.O. Нови Сад, Улїца Братох Рибникар число 29 по овласценю ношителя проєкта „AGROMERCATOR” D.O.O. Кисач, Улїца Др Янка Ґомбара число 54, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Добудов обєкта комплексу за лаґерованє жита: тампон келия, сушара, аспираторска хижка поверховосци П+1, елеваторски слуп, силос келия поверховосци П и новей драги” у Улїци Винїцарскей, у Кисачу, на катастерскей парцели число 863, К.О. Кисач, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку Городска управа за защиту животного штредку дня 18. авґуста 2016. року принєсла ришенє число VI-501-446/16 з хторим ше утвердзує же за предметни проєкт нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку (“Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11, 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду (“Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „AGROMERCATOR” D.O.O. Кисач, Улїца Др Янка Ґомбара число 54, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Добудов обєкта комплексу за лаґерованє жита: тампон келия, сушара, аспираторска хижка поверховосци П+1, елеваторски слуп, силос келия поверховосци П и новей драги” у Улїци Винїцарскей, у Кисачу, на катастерскей парцели число 863, К.О. Кисач, Город Нови Сад, приноши

РИШЕНЄ

1. Utverdzuw {e `e za prowkt „Добудов обєкта комплексу за лаґерованє жита: тампон келия, сушара, аспираторска хижка поверховосци П+1, елеваторски слуп, силос келия поверховосци П и новей драги” у Улїци Винїцарскей, у Кисачу, на катастерскей парцели число 863, К.О. Кисач, Город Нови Сад., ношителя проєкта AGROMERCATOR” D.O.O. Кисач, Улїца Др Янка Ґомбара число 54 нє potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Ношитель проєкта ше обовязує же проєкт виведзе на способ описани у Вимоги и же обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, на способ описани у прилогу вимоги – точки 6. „Опис мирох хтори предвидзели з цильом зопераня, зменшаня лєбо одклоньованє каждого значного чкодлївих вплївох на животни штредок” як и же окреме обезпечи шлїдуюце: – мири хтори обезпеча же защита и очуванє квалитета воздуха будзе у складзе зоз Законом од защити воздуха („Службени глашнїк РС” число 36/09 и 10/2013) и другима

32 РУСКЕ СЛОВО

позитивнима предписанями хтори ущорюю тоту обласц; – мири хтори обезпеча же защита од галайку и уровня галайку будзе у складзе зоз Законом о защити од галайку у животним штредку („Службени глашнїк РС” число 36/09 и 88/2010) ) и другима позитивнима предписанями хтори ущорюю тоту обласц; – у рамику програми провадзеня вплїву на животни штредок окреме обезпечиц провадзенє квалитета воздуха и уровня галайку, у складзе зоз позитивнима предписанями.

ОБГРУНТОВАНЄ

TIM INŽINJERING SISTEM” D.O.O. Нови Сад, Улїца Братох Рибникар число 29 по овласценю ношителя проєкта „AGROMERCATOR” D.O.O. Кисач, Улїца Др Янка Ґомбара число 54, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Добудов обєкта комплексу за лаґерованє жита: тампон келия, сушара, аспираторска хижка поверховосци П+1, елеваторски слуп, силос келия поверховосци П и новей драги” у Улїци Винїцарскей, у Кисачу, на катастерскей парцели число 863, К.О. Кисач, Город Нови Сад. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Кисач” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Локация и намена проєкта у складзе зоз Локацийнима условиями число ROP-NSD2789-LOC-3/2016 од 25. мая 2015. року, хтори видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Зоз увидом до документациї хтора доручена ґу вимоги, по запровадзеним поступку, розпатраня вимоги, тот орґан утвердзел же предметни проєкт находзи под точку 9., подточка 15. Млїни и сушарї, L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), як и критериюм за одлучованє о потреби виробку студиї о прецеnqovanx vpl<vu на животни штредок – капацитет вецей як 200т дньово. Зоз проєктом у рамику иснуюцого комплекса за лаґерованє житаркох предвидзено вибудов сило келийох поверхносци П капацитета 3х1270 т, пресипуюца тампон келия капацитета 210т, сушарня аспираторска хижка поверхносци П+1, елеваторски слуп зоз три елеватори, цивови мост зоз два транспортери од иснуюцого по нови елеваторски слуп и новей драги”. З оглядом же проєктовану капацитет сушарнї 8т/г (максимално 192т/дзень) под 200 т/дньово, та ше як енерґент за сушенє хаснує природни жемови ґаз и же ше зоз применьованьом мирох защити животного штредку хтори предвидзени у Вимоги, будзе обезпечени предписани квалитет животного штредку, утвердзене же нє потребни виробок вплїву проєкта на животни штредок. Кед ношитель проєкта поступи ус кладзе зоз условиями хтори утведрзени зоз точку 2. диспозитива того Ришеня, под час порядней роботи проєкта, нє зявя ше неґативни ефекти хтори би значнєйше вплївовали на животни штредок. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

НОВОСАДСКА ЛИҐА

БАЧКА ПОБЕДЗЕЛА СИРИҐ ОФК „Сириґ”–ФК „Бачка 1923” 0:2

БАЧКА: Калайджич, Янкович, Маркович, Ерделян, Павлов, Пантич, Летич, Тривунович Д., Тривунович М., Балоґ и Данґубич. На початку другого полчасу до бависка вошли Курушич и Чирин, а вишли Балоґ и Данґубич. У лєтнєй павзи фодбалере Бачки ше добре порихтали за початок першенства. Вони на старту новей сезони победзели ОФК „Сириґ“ з 2:0 и вжали 3 боди. Дзекуюци швидкей акциї и добрей асистенциї Данґубича хтори з лївого боку каребного простору асистовал Летичови, Бачка дала перши ґол на змаганю у 37. минути. З тим резултатом ше пошло на одпочивок, а Бачка прелужела добре бависко и у другей половки стретнуца. Ґолман Калайджич копнул до лабди на процивнїцку половку терена, а лабда припадла фодбалером Бачки. После даскельо швидких пасох други ґол дал Тривунович Душан у 76. Минути. Шлїдуюце змаганє Бачка бави на нєдзелю на домашнїм терену процив Єдинства з Ґосподїнцох. М. Р.

ПОЧАЛО ПЕРШЕНСТВО ОПШТИНСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ ШИД

ПОБИДА БИКИЧАНЬОХ НА СТАРТУ Єшеньска часц першенства Општинскей фодбалскей лиґи Шид почала, а у першим колє фодбалере були розположени и дали досц ґоли. Фодбалере ОФК „Бикич” ше врацели з госцованя у Бинґули з побиду 2-0 процив ОФК „Бинґула”, шидска Єднота страцела 1-0 процив Єдинства у Люби, а беркасовски Сримец тиж страцел 4-0 у Ямени процив Ґраничара. Борец з Илинцох и Синдєлич з Ґибарцу бавели 3-3, а Напредак з Вашици, хтори ше после павзи врацел до змаганя у Батровцох победзел Омладинєц 4-0. У першим колє була шлєбодна екипа ОФК „Бачинци” понеже ше змагаю 11 екипи.

По сле першого кола на першим месце Ґраничар з трома бодами, а тельо маю и Напредак на другим, ОФК „Бикич” на трецим и Єдинство на штвартим ме сце. По єден бод маю Борец на пиятим и Синдєлич на шестим месце, а без бодох ОФК „Бачинци” на седмим, Єднота на осмим, ОФК „Бинґула” на дзевятим, Омладинєц на дзешатим и Сримец на єденастим месце. На нєдзелю, 28. авґуста, у другим колє буду бавиц ОФК „Бикич” – Ґраничар, ОФК „Бачинци” – ОФК „Бинґула”, Єднота–Сримец, Синдєлич–Омладинєц, Єдинство–Борец,а Напредак будзе шлєбодни. Вл. Дї. 26. АВҐУСТ 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

БАВИСКО ДОБРЕ, РЕЗУЛТАТ СЛАБИ ФК „Русин” – ФК „Крила Країне” (Б. Паланка) 0:1 (0:1)

Руски Керестур: Стадион ФК „Русин”, патрачох 250 Судия: Зорая (Кляїчево) Жовти картони при Русиновцох: Барна РУСИН: Ж. Орос, Ивич, Голик, Барна, Кончар, Павлович, Б. Орос (Орсаґ), Д. Гарди (Будински), Дюкано вич, Кулич, Чизмар (Пап). На старту першенства фодбалере Русина одбавели добре, алє резултату нє було. Го сци зоз Бачкей Паланки ше указали як екипа котра Екипа „Русина” на старту сезони ше зна бранїц, кед треба и зоз 11 бавячами, та даскельо будзе ше дакус о нїх приповедац, алє резултат ше пираз копли на ґол Русина и дали єден ґол. У 24. минути ше. з лївого боку Радисавлєв, по сле єдней контри, моцно Заш лєм, навиячом Русина остава упечаток же нове бил до правого Оро сового ґолу. виданє Русина у тим першенстве годно добре бавиц и же На тим змаганю Русин мал вельо шанси, алє лабда як будзе зазначовац побиди, як и у прешлим першенстве. кед би нє сцела войсц до ґолу. Поцильована и статива, Шлїдуюцей нєдзелї Русин госцує у Пиньвиц. Змаганє остал нєпискани пенал, а у другим полчаше Русин моц- Славия–Русин почнє на 16,30 годзин. но прицискал, алє без резултату. Шанси ше нє пише, В. Сеґеди

ФК „ИСКРА” ЗОЗ КОЦУРА

ПРЕШВЕЧЛЇВO ПРОЦИВ РАДНИЧКОГО Приблїжує ше початок новей сезони у новоформованей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей, та екипи закончую пририхтованя и бруша форму за перше змаганє. Искра внєдзелю одбавела контролне змаганє процив екипи Раднички зоз Раткова и победзела аж зоз 6:1 Госци зоз Раткова до Коцура пришли зоз амбицию же би победзели, та змаганє почали отворено, а Искра тиж пред свою публику жадала указац же будзе конкурентна за найвисши пласман и у шлїдуюцей сезони. У таким змаганю ше Коцурци лєпше знашли, та прейґ Сердара, бавяча котри у тим пририхтуюцим циклусу потераз указал найлєпшу форму, дали перши ґол. После того ґолу госци швидко жадали поровнац резултат, алє Искрово бавяче ше лєгко одбранєли, а Антон Малїк оможлївел же би Искра на полчасу пошла у предносци од двох ґолох. 26. АВҐУСТ 2016.

Тренер Ґолубович на полчасу заменєл даскелїх бавячох и то ше указало як добре ришенє. Гоч бависко нє було на тельо красне за око, патраче заш лєм могли уживац у борбеним змаганю котре вецей здабало на першенствене як на приятельске змаганє. Зоран Сердар звекшал резултат на 3:0 и после того ґолу и госцом було ясне же зоз Коцура пойду прешвечлїво поражени, а нєодлуга, Сердар дал и свой треци ґол. Кед екипа ма таки прешвечлїви резултат на своїм боку, обчековано пришло до опущованя, та тот кратки подли период у Искровим бависку бавяче

Радничкого вихасновали и дали почесни ґол. Медзитим, то нє було шицко цо Коцурци приказали на тим змаганю, понеже до конца змаганя прейґ Милоша Мусича и Милоша Чурґуза дали ище два ґоли. Коцурска Искра ше од шлїдуюцей сезони будзе змагац у новей, Медзиопштинскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей, а прешлого пиятоку у Бачкей Тополї була и схадзка лиґи на котрей одлучене же першенство почнє 4. септембра. Искра у першим колу будзе госцовац у Томиславцох дзе ю привита истоменова екипа. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ФОДБАЛСКИ СУДИЙОВЕ, ДЕЯН НА ДЬ И ИВАН ЧАПКО З КЕРЕСТУРА

НЄ ЛЄГКО ДЗЕЛЇЦ ПРАВДУ НА ГОРУЦИХ ТЕРЕНОХ Пише:

Мая ЗАЗУЛЯК

На Ноцним турниру у малим фодбалу, хтори у Руским Керестуре закончени концом юлия, скоро кажде змаганє судзели млади фодбалски судийове Деян Надь Кичо и Иван Чапко Чапе. Обидвоме маю положене за судию трецей катеґориї, а тераз судза у пиятей лиґи. Но, любели би напредовац, та о даскельо роки судзиц голєм у Войводянскей лиґи

х фахи нє вязани за спорт, алє понеже тренирали фодбал, Иван и Деян ше пред двома роками надумали опробовац и як фодбалски судийове. Иван ма закончену Електротехнїчну школу, а роби у ставяльнї у Керестуре, док Деян закончел Машинску школу и тераз роби у НИС-у у Новим Садзе. – Понеже ридко кеди маме судийох з Керестура, Борис Шайтош нам препомнул же би ми могли покладац у Фаховней судийскей орґанизациї Кула. Уж даєдни хлапци з Керестура пред тим покладали, алє после нє судзели. У кулскей општини нас єст до 15 судийох у вецей лиґох. Перше зме були дочасово судийове. Муши ше пол рока судзиц даскельо змаганя же би ше потим могло покладац за судию трецей катеґориї, цо зме тераз. У Кули зме мали пририхтованя, дзе зме подкладали за дочасових судийох, док у Фодбалским союзу Зомбор за судийох трецей катеґориї. То було и озбильнєйше, понеже ше там поклада и же би ше могло буц и главни судия – бешедую Деян и Иван и додаваю же Деяна тота робота и скорей прицаговала, а Иван ю полюбел з часом. ЛЄБО ШИ БАВЯЧ, ЛЄБО ШИ СУДИЯ

И Иван и Деян тренирали фодбал у „Русину”, дзе Иван бавел аж до тераз. Но, понеже ше нє шме источашнє буц и судия и бавяч у истей лиґи, од тей сезони ше и вон, як и Деян, опредзелєл же будзе лєм судия. – Я и потераз судзел, алє понеже сом сцел и бавиц, судзел сом у шестей лиґи же бим могол бавиц у „Русину”, у пиятей. Кед сом сцел напредовац, мушел сом дацо зохабиц, та од тераз и я, як и Деян, будзем судзиц у Подручней лиґи Зомбор. Увидзим як ми будзе исц, а лєгко сом ше годзен врациц бавиц кед нє будзем задовольни – визначує Иван. Як гваря, виплаци ше буц судия, бо дакеди судза и два раз до тижня, алє векшини то, заш лєм, нє главна робота. Потераз Иван судзел на коло 20 стретнуцох у лиґи, док Деян на коло 35.

34 РУСКЕ СЛОВО

– Штварток дополадня мушиме наволац до Союзу же би нам поведли дзе нас положели судзиц и чи будземе главни, чи помоцни судийове. До ставаме 2 000 динари по змаганю, а и драгово трошки нам плацени. Тераз зме судийове трецей катеґориї, алє дас о рок-два нас вироятнє почню „ґурац” далєй. Мушиме мац одсудзени 15 змаганя же бизме потим могли покладац у Новей Пазови за судийох другей катеґориї – гваря вони и додаваю же би любели напредовац голєм по Войводянску лиґу. – На 16 роки мож почац судзиц. Нє муши ше пред тим буц фодбалер, алє би було лєпше. Мож напредовац до 27-28 рокох. Кед ше вчас почнє судзиц, вец мож досц по сцигнуц, а ми почали познєйше. Я тераз мам 22, а Иван 21 рок. Думам же найдалєй можеме дойсц по Войводянску лиґу. Там фини фодбал и квалитетнєйша лиґа. Вшелїяк же бизме любели напредовац покля зме годни, алє цо далєй, то чежше – мушиш мац вязу, лєбо пенєжи – наглашує Деян. СУДИЙОВЕ ДОБРЕ ЗАЩИЦЕНИ Як гваря обидвоме, мали дакус и трему кед почали судзиц, бо ше судийове наслухаю вшелїячини – и од бавячох и од навиячох, а часто их и физично нападаю. – Млади зме, та ше може буц да кеди ище вше злєкнєме, алє тераз судийове барз защицени, та знаме же нам нє може нїхто нїч. Нє слухаме цо нам докричую, алє ше сконцентруєме лєм на змаганє. Ми з публику нє маме нїч кед нам дацо доруцує, бо им нє можеме дац анї картон, анї опомнуц их, а кед бавяч дацо пове, лєбо пороби, вец уж иншака при по вед ка – ви значую Иван и Деян. 26. АВҐУСТ 2016.

СПОРТ Но, припознаваю же гоч почитую правила, затераз су углавним досц благи ґу бавячом. – Нє сцеме буц усприч бавячом, бо ище вше напредуєме. Кед бизме пришли ознова даґдзе судзиц, од початку би ше чувствовало прицисок же зме дакому пред тим дали картон накадзи нам дацо гварел, та найвироятнєйше ознова будзе нападац. У даєдних местох ше крашнє ґу нам справую, а даєдних, боме, и як нє ґу людзом – наглашую вони.

ЗАКОНЧЕНИ 31. ОЛИМПИЙСКИ БАВИСКА 2016. РОКУ У РИО ДЕ ЖЕНЕИРУ

СЕРБИЯ ОСВОЄЛА ОСЕМ МЕДАЛЇ Олимпийски тим Сербиї мал 103 спортистох и аж после 12 дньох од початку бавискох ше им поспишело освоїц медалї. Освоєли два златни, штири стриберни и два бронзово медалї. Першу златну медалю освоєл пасовач Давор Штефанек, зоз триюмфом у фи-

Ивана Шпанович у скаканю до далєка зоз резултатом 7,08 метери, а то источашнє и нови державни рекорд. Од екипних спортох ватерполо репре зентация освоєла злато, а историйни успих зазаначела женска кошаркашска репре зентация хтора освоєла бронзову

И ТЕОРИЙНЕ ЗНАНЄ, И ФИЗИЧНА КОНДИЦИЯ Окрем доброго теорийного знаня, фодбалски судийове муша буц и у добрей физичней кондициї, як и фодбалере. – Мали зме и теорийни и физични тести на покладаньох, хтори маме и на кажди пол рока. Кондицию отримуєме так же бежиме вечарами по валалє. Маме кнїжки з правилами, алє найвецей помага пракса, як и у шицким. На змаганьох мушиме буц и добре сконцентровани, одпочинути и нєпристрасни. Од опреми вше мушиме мац чарни патики, штуцни, шорц, дрес, картони, пищок, пенкало и нотес, заставку за помоцного судию, а гварене нам же би було добре и кед бизме були обритвени вше кед судзиме – толкую вони двоме.

Явна тайна же нєшка велї змаганя намесцени, а судийове подплацени. Но, Деян и Иван гваря же ше ище нє були у такей ситуациї. – Кед бизме таке дацо поробели и кед би ше то пречуло, тоти у Союзу цо нас делеґую би нас лєбо покарали, лєбо поведли же нє вредзи же бизме напредовали, бо кед пойдземе горе, будземе ище корумпиранши – обяшнюю вони и додаваю же кед судза там дзе бави „Русин”, трудза ше буц нєпристрасни. – Обидвоме зме там бавели и шицких познаме. Патриме же би були защицени, алє заш лєм, мушише тримац критериюм и буц професийни. После змаганьох слухаме совити других же чи зме добре судзели. Ище зме нє таки искусни, та ше дакеди случи же ше после даєдного змаганя ше и двоїме ше чи зме дацо одсудзели як треба. Алє, шицко то нормалне – заключели на концу Иван и Деян. ■ 26. АВҐУСТ 2016.

Фото: А. П.

МИХАИЛ ДУДАШ ОДУСТАЛ ПРЕ ПОКАЛЇЧЕНЄ ЛОКЦА Найлєпши дзешецбоєц у Сербиї и репрезентативец нашей держави, Михаил Дудаш после осем дисциплинох мушел одустац од дальшого змаганя на Олимпийских бавискох. Покалїченє локца му нє дошлєбодзело же би предлужел змаганє. Покалїчєл ше кед скакал з палїцу. Дудаш после осем дисциплинох бул на 14. месце зоз 6 632 бодами. Нє наступел у остатнїх двох дисциплинох – руцаню копиї и обегованю на 1 500 метери. У першей дисциплини, обегованє на 100 метери, витворел резултат 10, 83 секунди, у скаканю до далєка скочел 7, 29 м, а кулю руцел 14, 23 метери. У скаканю до висока скочел 2,04 м. У беганю на 400 метери мал резултат 49, 13 секунди. У дисциплини 110 метери препони витворел резултат 14,65 секунди, руцанє диска 43, 27 метери и скаканє з палїцу 4, 60 метери.

налу у катеґориї до 66 килограми. Осемнацрочна теквондоисткиня Тияна Боґданович освоєла стрибло. Ю у финалу зоз 7:6 победзела Южнокорейка Ким Сохуи. Стриберну медалю освоєли и каякаше Миленко Зорич и Марко Томичевич у дисциплини К2-1000 метери. Бронзову медалю

медалю. Женска одбойкашска репрезентация у финалу страцела од Китаю и освоєла стриберну медалю, а кошаркаше и финалу страцели од Америки и освоєли стриберну медалю. Шлїдуюци Олимпийски бависка буду отримани у Токию 2020. року. Пририхтала Т. С.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 34 (3695) НОВИ САД, 26. АВҐУСТ 2016.

■ РУСКЕ У ШВЕЦЕ – 25 РОКИ НЄЗАВИСНОСЦИ УКРАЇНИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Дю. Винаї

■ ЯК ЧУВАМЕ ЗАЄДНЇЦКИ МАЄТОК?

20,00 - Вечар рускей шпиванки

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ДЮРДЬОВ ПЕСТУЄ ЖРИДЛОВУ РУСКУ ТРАДИЦИЮ Фотоґрафия: K006a_0162N