Ruske slovo 33

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НОВИ САД

РОК LXXIV ЧИСЛО 33 (3798) НОВИ САД, 17. АВҐУСТ 2018.

ОШВИЖЕНЄ У ПЕКОТИ

■ ЕДУКАЦИЯ МЛАДИХ РУСНАЦОХ У КОЦУРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Mария Афич

ЯКП Водовод и канализация” Нови Сад, и того року положело чопи на гидранти, ” стерни з воду за пице на фреквентнєйших местох у городзе же би ше алє и ци людзе и у преходзе могли ошвижиц на тей горучави. Нови чопи окреме обдумани и на нїх положена сучасна желєзна конструкция, та су препознатлїви за Нови Сад. Практични су за хаснованє зоз єдноставну систему за пущанє води. Лєгко су доступни шицким возростом и особом зоз инвалидитетом. Практични су за хаснованє и модерни по випатрунку. Явни чопи монтирани на 12 локацийох у городзе: Булевар ошлєбодзеня 12, Булевар ошлєбодзеня 102, на углє улицох Новосадского сайма и Гайдук Вельковей, Футожска улїца 54, на углє Улїци Бати Бр ки ча и Буле ва ра Йова на Ду чи ча, коло Аполо цен тра при па мят нї ку балерини Марини Оленїновей, при Городскей хижи, Змай Йовова улїца 21, на уходзе до Дунайскей улїци при парку, при Успенскей церкви, на Кею и на Булевару Михайла Пупина при Банки Интеса. Источашнє гражданє ше можу ошвижиц и при цистернох зоз воду за пице, хтори паркирани на крижней драги Єврейскей улїци и Булевара ошлєбодзеня при Футожским пияцу, на Площи шлєбоди при Церкви мена Марийового (катедрали) и опрез Гайзибанскей станїци, та и при Меркатору. В. В.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

■ ГОРУЦЕ ЛЄТО, СЛАДКА ОВОЦ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Фотоґрафия: 0704P

ИНТЕРМЕЦО РУСКА КНЇЖКА У БИБЛИОТЕКИ

ШИД (2)

У

будинку Лєтнєй владическей резиденциї у Шидзе єст надосц кнїжки нє лєм духовни, алє и з других обласцох, и тоти кнїжки евидентовани. По словох пароха о. Михайла Режака чува ше комплети „Шветлосци”, хтори подаровал учитель Василь Мудри, потим младежски часописи МАК, вец вибрани твори Силвестера Саламона, потим роботни кнїжки зоз дакедишнього маєтку Резиденциї и записнїки зоз схадзкох церковного общества. Парох о. Режак од вредних кнїжкой видвоєл Обряднїк за хаснованє у богослуженю и кнїжка з пременлївима часцами Служби Божей зоз 1866. року. Друкована є 1758. року и дарована є до Ши ду. Тиж чу ва ше и Би блию, Стари и Нови завит зоз 1899. року, на старославянским язику. Зоз парохиї у Беркасове пренєшени кнїжки дакедишнього пароха у Беркасове о. Дюри Гербута, хтори пописал парох о. Йозеф Селин, та кед вон одходзел з беркасовскей парохиї, кнїжки пренєшени до Резиденциї до Шиду. – То була особна библиотека паноца Гербута, а дзекуюци о. Селинови, на машинки тоти кнїжки пописани. Єст их аж на 22 язи кох и окрем ду хов них и зоз дру гих обла сцох. Мойо закладанє будзе же би тоти кнїжки були пописа ни, од но сно означе ни, и у елек трон скей форми – гвари о. Михайло Режак. Вл. Дїтко

2 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Предсидатель Вучич у Шидзе 6–7. Едукация младих Руснацох у Коцуре

■ Нашо места 8. Дюрдьовски КУД „Тарас Шевченко” ше пририхтує за фестивал

■ Економия 14–15. Продукция бостану у Керестуре

■ Мозаїк 16–17. Отримани „Харт Рок Фест” у Вербаше

■ Култура и просвита 20. Вистава подобового уметнїка Владу Нярадия у Руми

■ Руске у швеце 22–23. Сербско-українски вязи и Русини (I)

■ Людзе, роки, живот 24–25. Михаїл и Мария Римарово були на Дженфесту у Манили

■ Духовни живот 28. Отримани „Водицов камп 2018.”

■ Информатор

30–32. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Нашо фодбалски клуби пред нову сезону

■ Интермецо 38-39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Овоц Авторка фотоґрафиї: Мария Афич

УПОЗНАЦ ЛЮДЗОХ, ВИДЗИЦ ШВЕТ, ОХАБИЦ ШЛЇД Волонтеризем лєбо волонтерство єден з тих алтернативних концептох дружтвеного анґажованя и активносци хтори остатнїх рокох можебуц и найшвидше уходзи до нашей заєднїци и найбаржей є видлїви. Уж роками маме волонтерски кампи у наших местох (Коцур, Руски Керестур... ) орґанизовани за рижних учашнїкох и коло рижних активносцох – младежских, духовних, културних... а хтори, заш лєм, дзеля цошка заєднїцке. Волонтере, по власней дзеки, о своїм трошку и без материялного надополнєня приходза до єдного штредку помогнуц, охабиц шлїд, дац себе. Збогациц и себе, и других. Нє лєм же би ше зазначело подїї, алє и пре чувство и опредзелєнє же то цошка добре и чесне, „Руске слово”, так повесц, од початку провадзи волонтерски активносци и дава им медийни простор. И у тим, и у предходним чишлє єст нагоди читац о рижних аспектох волонтеризма, а видзи ше ми же з такима написами нїґда нє мож превершиц. Бо од волонтеризмa нє лєм же єст конкретного хасну, кед волонтере попорая, ожелєня лєбо прикраша наш животни простор, алє су тиж и свойофайтово „амбасадоре” Руснацох и наших валалох. Кед ше враца дому, часто и на другим концу швета, годни бешедовац о „еґзотичним” народу у штред ровнїни и можебуц ище дакого навесц же би нас упознал. Ище значнєйше же през волонтеризем и нашо млади, будуци лидере заєднїци, уча, здобуваю искуства и схопносци як функционовац и умрежиц ше зоз шветом, и як то похасновац на локалним уровню. Поправдзе, длуго сом нє могол похопиц сущносц концепту волонтеризма и мотив волонтерох же би свой час и енерґию потрошели на людзох, лєбо место, хторих нє познаю и можебуц их нїґда вецей знова нє увидза. Ґу тому, треба цошка и робиц, по горучави а без наднїци... Правда, нєшкайше волонтерство нє ма, и нє требало би мац комерциялни ефект, односно же би дахто, та гоч и дружтво, профитовал на безплатней роботи. Значи, часи „ОРА”, Брчко-Бановичи и Шамцу прешли. Нєшкайше волонтерство анї нє тото цо було за ґенерацию дзецох дакедишнїх акцияшох, же после школи лєбо факултету дзешка робиш задармо у надїї же це озда раз „приму”. З порученьом „Упознац людзох, видзиц швет”, вельо є вецей од того. Кед ше уж нє кажде можеме одшмелїц, треба голєм потримац тих цо шму.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

17. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ПРЕДСИДАТЕЛЬ СЕРБИЇ НАЩИВЕЛ ШИД

ОМОЖЛЇВИЦ УСЛОВИЯ ЛЮДЗОМ У МЕНШИХ ШТРЕДКОХ Пише: Владимир ДЇТКО

Александар Вучич поволал припаднїкох националних меншинох же би на єшень участвовали на виберанкох за нове зволанє националних совитох, же би витворели свойо права, а держава им у тим поможе

П

РОЗГРАНЇЧЕНЄ НА КОСОВЕ Предсидатель держави на питанє новинарох о Косове и Метохиї гварел же би найлєпшє було кед би пришло до розгранїченя медзи Сербами и Албанцами на Косове и Метохиї, и же би то було тирваце ришенє. Як додал Александар Вучич, то нє завиши лєм од Сербиї.

4 РУСКЕ СЛОВО

решлого тижня предсидатель Републики Сербиї Александар Вучич нащивел Индустрию меса „Срим“ у Шидзе, хтора почала робиц после 17 чежких рокох нєроботи. Спомнуту, дакеди у бувшей держави надалєко познату клальню хтора пред розпадованьом держави вивожела шунки у конзерви и на америцке тарґовище, купели прешлей яри Индустрия меса „Аґропапук“ зоз Куковцох у шидскей општини и Индустрия меса „Дюрдєвич“ зоз Суботишта у општини Печинци. Вучич бешедовал о актуалних економских питаньох и наглашел нови крочаї держави у росту економского розвою. Найвецей уваги и одгук мала Вучичова виява о розгранїчованю Сербох и Албанцох на Косове и Метохиї. ВИВОЗ ГОВЕДЗИНИ НА ТУРСКЕ ТАРҐОВИЩЕ Опрез будинку Клальнї предсидателя Вучича дочекали и привитали числени гражданє, а потим вєдно зоз новима власнїками „Сриму“ Братиславом Боґатичом и Миленком Дюрдєвичом и Браниславом Недимовичом, министром польопртивреди, лєсарства и водопривреди у Влади Ре-

публики Сербиї як и предсидательом Општини Шид Предраґом Вуковичом, Вучич линиї продукциї меса говедзини обишол у Клальнї. О самей роботи информовали го нови власнїки, а предсидатель держави роботнїком хторих єст тераз коло 130, пожадал успишну роботу. После обиходу Клальнї, Вучич новинаром виявел же слово о клальнї хтора збудована 1986. року, а од 2001. року престала робиц. – После 17 рокох продукция ознова ожила дзекуюци привреднїком Боґатичови и Дюрдєвичови, хтори уж маю свойо клальнї, алє препознали нову розвойну шансу у продукциї и вивозу говедзини на турске тарґовище. У 2018. року одредзене количество 5 000 тони, а у 2019. року би воно мало буц звекшане на 10 000 тони. Початок роботи Клальнї означи и векшу занятосц у польопривреди и статкарстве у продукциї буяцох. Держава подзвигла субвенционованє зоз 10 000 на 15 000 динари, а тиж и субвенцию од 25 000 динари за крави дойки би требало звекшац голєм за 10 одсто. Циль же би зоз терашнїх милион гарлох випродукованих рочнє то було два милиони гарла, як цо було 1989. року – гварел предсидатель Вучич, и додал же и 17. AВҐУСТ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

одкупна цена за буяци поросла на 2,4 евра за килограм, цо мотивує статкарох за продукцию. Предсидатель Сербиї да лєй додал же Истанбул, як вецеймилионски город, лєм за єден дзень потроши спомнути 5 000 тони говед зини. Вучич наявел и нада лєй помоц польопривреди же би ше розвива ла и гварел же жито добре зрод зело, як и кукурица и же им рошнє цена на шветовим тарґовищу.

ПОМОЦ ФАМЕЛИЇ У ВРҐИН МОСТУ Предсидатель Вучич гварел же Братислав Боґатич и Миленко Дюрдєвичи обезпечели средства як донаторе за єден нови трактор зоз косачку хтори ше подарує єдней фамелиї у Врґин Мосту у Републики Горватскей, хтору Вучич нащивел под час урядового пребуваня у сушедней держави. – Ми нашо обецунки сполнюєме и отвераме нови фабрики, а гевти цо заверали фабрики тераз критикую тоту власц. Буду звекшани и пензиї, як и плаци у явним секторе – наявел Вучич.

– Можем повесц же розвой прерабяцких капацитетох тиж буд зе субвенционовац держава. Мушиме оможлївиц условия людзом же би жили у менших штредкох, бо коло гранїци з Болгарску и Румунию єст досц валали хтори остали празни. Людзе пошли за лєпшим животом. Шид би требал достац ище єдну векшу инвестицию, дзе би ше людзе заняли и мали з чого жиц – гварел предсидатель Вучич и додал же значни укладаня буду и на подручу Косова и Метохиї же би ше Сербом оможлївело лєпши условия за живот. ВИБЕРАНКИ ЗА НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ З оглядом же на єшень буду виберанки за нове зволанє националних совитох, Вучич поволал национални меншини же би участвовали на тих виберанкох. – Поволуєм шицких припаднїкох меншинох же би вихасновали тоту нагоду, прето же прейґ тих совитох вони креирую свою политику, а держава помогнє як и потераз, и вецей як потераз. Поволуєм Горватох, Мадярох, Ромох и шицких других у Шиду, Войводини и Сербиї же би тото право вихасновали и же би ше борели за свойо права – гварел предсидатель Сербиї после обиходу фабрики „Срем” у Шидзе.■ 17. AВҐУСТ 2018.

ЗОЗ МИНИСТЕРСТВА ДЕРЖАВНЕЙ УПРАВИ И ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ

СРЕДСТВА ДОКУМЕНТАРНЕЙ ЕМИСИЇ О АКАДЕМИКОВИ КАНЮХОВИ

Конкурсна комисия, формована на основи ришеня Министерства державней управи и локалней самоуправи, котра запроводзує поступок додзельованя средствох зоз Буджетского фонду за национални меншини у 2018. року, отримала 2. авґуста схадзку и утвердзела Лїстину вреднованя и ранґованя приявених програЗА ПОЛИТИЧНЕ ДЇЛОВАНЄ мох и проєктох на ИСНУЄ ДРУГИ ПРОСТОР Конкурсу за додзельованє средствох за проНационални совити националних грами и проєкти зоз меншинох треба же би робели у интереобласци информованя су своїх заєднїцох, а нє же би ше хаснона язикох национал- вали за посиланє политичних порученьох, них меншинох. визначене у Министерстве державней Спрам перших ре- управи пре нєдавни предлоги Нациозултатох прешли 77 налного совиту Бошнякох же би ше препроєкти, 76 катеґори- менєло мена основних школох у Новим зовани як други ранґ- Пазару, Тутину и Приєполю. Помоцнїца министра державней ирни проєкти, а 10 прияви нє зполнєли управи Ивана Антич гварела же за политичнє дїлованє и орґанизованє иснує условия конкурсу. Медзи приявенима други простор, як цо то политични проєктами були и странки националних меншинох и здодва зоз рускей заєд- гадла же национални совити маю овласценя у обласци култури, образованя, нїци. Новинарскей асоци- службеного хаснованя язика и писма и яциї Руснацох (НАР) информованя. До Реґистра националних совитох у зоз Нового Саду поСербиї уписани 21 национални совит, а тримани проєкт доку- финансую ше зоз републичного, покраментарней ТВ-емисиї їнского буджету локалних самоуправох „Академик Владимир и през донациї. Канюх – 90 роки живота и роботи” зоз 300 меншини розписани у маю, а тисячи динарами. Културно-просвитне дружтво Министерство державней упраРуснацох и Українцох „Карпа- ви и локалней самоуправи за ти” з Вербасу конкуровало зоз проєкти того року видвоєло аж романом академика Юлияна Та- 21,8 милиони динари. Право на пригварку мали маша „Тиски цвет”, котри на 480 бокох ма источашнє три шицки учашнїки на конкурсу язични верзиї – по руски, серб- по 5. авґуст, а Одлуку о розподски и анґлийски, алє бул катеґо- зельованю средствох зоз Фонду ризовани медзи другима ранґи- приноши министер у тремину од 30 дньох од утвердзованя лїрованима проєктами. Конкурс средствох зоз Буд- стини, односно по 3. септембер. Б. Варґа жетского фонду за национални

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ВОЛОНТЕРСКА АКЦИЯ У КОЦУРЕ

Пише: Златко КОЛЄСАР

ОБУЧИЦ ШЕ ЗА КВАЛИТЕТНИ ПРОЄКТИ

Прешлого викенду у Коцуре отримана велька волонтерска акция под назву „Едукация младих Руснацох”, котру орґанизовало Коцурске здруженє младих КУМ. Акция мала и медзинародни характер, понеже було учашнїкох и зоз Словениї

М

лади Руснаци зоз наших местох, алє и волонтере зоз Беоґраду, Нишу, Шабцу и Любляни, зишли пияток пополадню опрез просторийох коцурского Каритасу, дзе их дочекали коцурски волонтере и домашнї зоз здруженя. Исти вечар було орґанизоване друженє у Етно клубе „Одняте од забуца” на котрим ше по добрей атмосфери видзело же шицки волонтере котри пришли на акцию ту дзечнє пришли и же су порихтани научиц цошка нове, дружиц ше и зробиц дацо хасновите за Коцур. Волонтером було интересантне и цикаве у Етно клубе опатрац експонати и так дожиц историю народох котри жию у Коцуре, а предсидателька Етно клуба Аранка Медєши их упознала зоз животом наших предкох у Коцуре. После обиходзеня Етно клуба, волонтере друженє предлужели у його дворе, дзе ше упознавали и представяли єдни другим. ЄДНИ РОБЕЛИ, ДРУГИ ШЕ УЧЕЛИ

Други дзень едукациї бул резервовани за волонтерох котри пришли до Коцура и од рана мали рижни активносци. Пред поладньом волонтере були подзелєни до двох ґрупох. Єдна ґрупа робела, а друга ше учела. У просторийох Месней орґанизациї инвалидних и других пензионерох орґанизована едукация о писнаю проєктох, котру тримали координатор Каритасу Апостолского еґзархату у Коцуре Елемир Джуджар, координаторка Апостолского еґзархату у Новим Садзе Анита Ґовля и Соня Гудак зоз орґанзациї за младих „Балкан ИДЕА” зоз Нового Саду. На едукациї волонтере мали нагоду научиц на котри способ ше успишно пише проєкти и на цо треба окреме обрациц увагу же би проєкт прешол и на вельких европских конкурсох. – Члени наших здруженьох, котри нєшка пришли на едукацию о писаню проєктох, маю нагоду научиц барз ха-

6 РУСКЕ СЛОВО

сновити ствари за себе и дружтво. Даєдни од нїх маю вецей, даєдни менєй искуства у тим, алє им тото преподаванє сиґурно будзе хасновите у будучносци, кед буду писац проєкт. При писаню проєкта найзначенєйше мац ясни циль и направиц добру екипу коло себе. Думам же медзи Руснацами у наших руских местох, нажаль, нєт достаточне число людзох котри обучени квалитетно написац проєкти. Вони би могли конкуровац на вельки европски конкурси, дзе мож достац средства вельо векши од тих котри ше дава на конкурсох котри розпише, наприклад, Општина. Значне повесц же нам лєгко доступни тоти ЕУ фонди, алє и руска заєднїца их слабо хаснує. Прето кед ме поволали зоз здруженя КУМ и гварели же би жадали отримац єдну таку едукацию, я ше дзечнє одволал и пришол до Коцура же бим свойо знанє и искуство подзелєл зоз другима – гварел координатор Каритасу Елемир Джуджар. Учашнїкох едукациї обишол и предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, котри визначел же Општина потрима кажди хасновти проєкт и помогнє кельо може, алє и же општински здруженя и институциї муша часц своїх средствох обезпечовац зоз других жридлох прейґ проєктох, а нє чекац лєм на средства зоз општинского буджету котри, нажаль, нє вельки. НОВИ ЛЮДЗЕ И НОВИ ПРИЯТЕЛЬСТВА Ґрупа котра соботу предполадньом волонтирала, робела на даскелїх локацийох у Коцуре, дзе за даскельо годзини закончели вецей роботи. Медзи иншим, волонтере оправели капуру у Руским доме, офарбели кулї коло драги на центру и офарбели ограду на старей землєдїлней задруґи. На роботней акциї участвовали и учашнїки котри пришли зоз рижних местох Сербиї. 17. АВҐУСТ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

– Першираз сом у Коцуре, а перши раз мам нагоду и фарбиц дацо. Окреме ми ше пачел Етно клуб и мило ми же ше сом мала ногоду упознац руску културу и Руснацох – гварела учашнїца Акциї Єлена Тинтор зоз Шабцу. Прейґ проєкту „Еразмус плус” на акциї було волонтерох зоз Словениї. Вони, тиж так першираз у Коцуре, а було и тих котри вообще першираз у Сербиї. – Закончели зме уж єден проєкт у Сараєве, а тераз зме поволани же бизме пришли и до Коцура. Нє знала сом цо ше шицко будзе робиц, алє ми вше мило упознац нових людзох и твориц нови приятельства. На мнє тиж Етно клуб охабел красни упечаток и думам же барз значне кед єден таки валал ма место на котрим позберана култура людзох котри ту жию и же ма цо указац госцом – гварела Наташа Бранд зоз Словениї, котра пришла прейґ проєкту „Еразмус плус”. Собота бул дзень виполнєти зоз активносцами. По законченю роботней акциї и едукациї бул полудзенок, а потим волонтере пошли до Вербасу, до Центру за физичну културу, дзе мали на розполаганю хаснованє цалого комплексу, од базену и сауни, по терховню. Дзень ше закончел зоз орґанизованим одходом на гуманитарни концерт „Харт рок фест”, котри отримани у Вербаше на городским стадиону. На концерту волонтере могли уживац у добрей атмосфери и наступох познатих рок ґрупох як цо то „Партибрейкерси”, „Ортодокс Келтс” и „Ничим изазван”. ПРЕЙҐГРАНЇЧНЕ СОТРУДНЇЦТВО СЕРБИЯ–РУМУНИЯ Внєдзелю рано учашнїки акциї мали нагоду пойсц на богослуженє до грекокатолїцкей, римокатолїцкей, або православней церкви, а после полудзенку за волонтерох зоз наших местох акция закончена. Тоти волонтере цо пришли прейґ проєкту „Еразмус плус” пошли нащивиц Нови Сад и Петроварадин, дзе обишли знаменїтосци и значни историйни места. У Коцурским здруженю младих КУМ задовольни як прешла акция, кельо поробене и цо научене. Найважнєйше же возпоставени нови контакти и нови приятельства котри ше буду змоцньовац. На концу акциї свойо упечатки винєсол и предсидатель Здруженя КУМ Стеван Самочета: – Aкция прешла успишно, поробене шицко цо плановане. Думам же нам потребне же бизме мали цо вецей едукациї котри ше одноша на писанє рижних проєктох, понеже нашо здруженя и институциї прейґ европских проєктох можу достац вельо вецей средства. Заш лєм, мале число Руснацох знаю написац проєкт котри може прейсц на вельки европски конкурси и на тим треба цо вецей робиц. Роботну акцию орґанизуєме каждого року, дакеди у векшим, дакеди у меншим обсягу, алє и ту поробене шицко цо плановане. Жаль ми же госци зоз Босни и Герцеґовини нє могли присц, а место нїх зоз Словениї пришли двойо волонтере вецей, так же число волонтерох котри пришли прейґ проєкту „Еразмус плус” було исте. Початком октобра починаме робиц на проєкту „Пионире у пракси”, прейґ котрого КУМ будзе домашнї єдному фаховцови зоз Румуниї, котри и директор єдного Националного парку у Румуниї. Вон ту будзе єден мешац и вєдно будземе писац проєкти котри ше дотикаю прейґгранїчного сотруднїцтва медзи Сербию и Румунию – гварел Самочета. Акцию „Едукация младих Руснацох” потримали Општина Вербас, Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох и Месна заєднїца Коцур.■ 17. АВҐУСТ 2018.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

БУРЯ У РОЗУМЕ

Каждого року концом юлия на тим нєщешлївим Балкану почина масовна хистерия пре означованє воєней акциї „Олуя”. У Горватскей славя, правя параду, шейтаю ше по Книну зоз заставами, дзеля ордени, а у Сербиї ламентую, здогадую кельо Сербох остало без домох, кельо страдало и так далєй. Кажде зоз свойого боку спатра ситуацию и то цалком у шоре, алє нє у шоре зоз того правиц „event”, односно подїю. Же бим нє бул погришно похопени, розумим я же 5. авґуст за Горватох важни датум, розумим и же теди заокружели свою нєзависносц, розумим и же велїм Сербом то найгорши дзень у живоце, же теди страцели шицко, алє од теди прешло 23 роки, а и єдни и други зоз вше вецей еланом, ентузиязмом и пенєжом уходза до цалей приповедки у вязи означованя 5. авґуста. Яґод, шицки проблеми у обидвох державох ришени, благостан чури зоз чопа, єме кавияр, нєт нєзанятих, плаци на европским уровню, та ше можеме забавяц зоз датумами и историю. Кед би голєм так було. А понеже є нє, точнєйше шицко контра од гевтого цо сом начишлєл, гайде най правиме паради, воздзвигуєме националну гордосц и дискретно плюваме по гевтих других. Най людзе жию у прешлосци, док ґод им розум у прешлосци, нє буду штудирац о терашньосци и мож робиц цо сцеш, як сцеш. Мож и даяки закон предриляц хтори ше людзом нє пачи, даяку нову порцию увесц, лєбо стару кориґовац. Койцо мож интересантне направиц кед людзе патра споза, а нє опрез себе. Мож и вихасновац „buff” националного єства и народу повесц, наявиц дацо цо би им вельо чежше припадло кед би нє були у станю националней опитосци. Алє можебуц и найвекши проблем у вязи зоз шицким тим, то же народ таки, яки є, останє у тим станю опитосци и после 5. авґуста и вец цала приповедка о вимирйованю, заєднїцких проєктох, розвою економского сотруднїцтва пада до води. У державней служби досц єдна особа хтора подоєна зоз национализмом же би вам дацо закочела, наприклад, врацанє вибеженцох до своїх обисцох. Тиж так, кед пойдзеце до сушедней держави и прегварице на гевтим другим язику, досц єдна особа хтора на вас боком будзе патриц же би вам зґадзела одпочивок. Тиж так, капитал нє пойдзе там дзе криза и нє потрима проєкти хтори уключую повадзених партнерох. Шицко тото би лєгко могло пременїц кед би политичаре то сцели. Нажаль, сумням же ше то случи без интервенциї такволаних центрох моци. Алє понеже и вони маю свойо бриґи, нє верим же им скубанє пар улїци далєй о нїх завадза, док звада нє у їх дворе. Зоз другима словами, оддихнїце дакус, а нарок, там даґдзе концом юлия, порихтайце ше за нову дозу национализма и обвиньованя на державним уровню. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКЕ ДРУЖТВО „ТАРАС ШЕВЧЕНКО”

ПРЕШИРЕНИ ПРОСТОР ЗА ДРУЖЕНЄ Опрез главного уходу до будинку Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, штредком прешлого тижня монтирана нова метална контрукция зоз закрицом. Задумане так же ше з тим прешири простор за друженє госцох и домашнїх на Фестивалу

П

ририхтованя за 16. Фе стивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” уж при концу, а дюрдьовски аматере, волонтере, почитователє и симпатизере уключени до вецей активно сцох. Пред мешацом почала велька роботна акция у Дружтве. Майстрове орипали и обилєли вонкашнї мури, а потим шицки котри мали дзеку уключели ше до ушорйованя простору опрез будинку. Уход зоз бехатоном преширени, а направена и метална конструкция на котру прешлей стреди положени лексан. – Тота идея иснує уж длужей, а тераз нам ше удало ю реализовац. Под новим надкрицом годни зме ше дружиц и вонка, окреме за наш Фе стивал на котрим вше єст коло тристо го сцох. На тим ме сце годно викладац и стари реме сла – гварел Миро слав Такач, предсидатель УО КУД „Тарас Шевченко”. Конструкция по ставена так же би ше под ню нє затримовал воздух. ВЕЦЕЙФУНКЦИОНАЛНА НАМЕНА Дзе ку ю ци ве лїм актив но сцом Дружтва, нє було чеж ко на йсц спонзорох котри финансовали потребни материял. У роботи помогли и фаховци з Дюрдьова, а векшину роботох покончели симпатизере, члени дюрдьовского Дружтва и Управного одбору. – Дюрдьовске Дружтво уж нада лєко познате як барз го сцолюбиве, та на їх святочно сцох вше єст вельо го сцох. Прето їх про сториї по ста ли це сни, а тото закрице було наисце потребне. Крашнє випатра, задовольни сом, окреме прето же буд зе на хасен и за друженє и сход зенє на тим ме сце – гварел Юлиє Еделински котри спозноровал лексан и ре промате ри ял за

8 РУСКЕ СЛОВО

його по ста вя нє на кон струк цию котра монтирана на поверхно сци осем зоз осем метери. НЄПРЕРИВНО ШЕ АДАПТУЄ ПРОСТОРИЇ Дзевед зешатих рокох прешлого вику грунтовно до стати про сториї, у сали були лєм мури и бина котри були барз запущени. Од теди ше нєпреривно ушорює и адаптує про сториї и злєпшує условия за роботу. Нєшка то функционални и вецейнаменски про стор у котрим ше шицки дружа и чуваю наш скарб.

ДЗЕКУЮЦИ ЛЮДЗОМ ДОБРЕЙ ДЗЕКИ Про стор опрез дюрдьов ско го Дружтва ушо ре ни дзе ку ю ци ро бот нї ком воло не ром и спон зо ром – Юли й ови Еде лин ски й ови, Люб ки и Сла воми рови Тир ка й ловим, Ма рин кови Дуда шови, а спон зо ре и Ча ка ра промет доо, Ми ро слав Мудри, Мо ни ка Брук нер, Звон ко Мудри, Дю ра Бучко, Ме сна зєд нї ца Дюрдьов и Дра ґ ан Ра да нович. За нїх, як и за шиц ких до бред зеч них ро бот нї кох, чле ни УО Дру жтва пре шлей стре ди при рихта ли друже нє и вече ру под новим за кри цом.

– Преширели зме про стор и тераз ту можеме буц, без огляду на хвилю. Задовольни сом зоз тим як поробене. Гоч сом бул вше процив того ище плануєме заврец двор, бо нам часто виписую ґрафити и правя чкоди на будинку. Дружтво ше остарало же би тота робота була поробена, а материял зме до стали од спонзорох, бо бизме шицко нє могли сами виплациц – гварел Миро слав Чакан, предсидсидатель СО Дружтва. У плану ище положиц оґраду котра будзе випатрац як кована, алє тоти роботи нє буду закончени по Фе стивал, бо нєт часу. По Фе стивал ше ище положи циви на нове закрице. Тота акция тирвала три тижнї кажди дзень окрем нєдзелї, а помагали и млади. – Нам младим нє чежко памагац и участвовац у роботох у Дружтве. Знаме же робиме за нас и же тото останє младшим ґенерацийом, та нам нє чежко робиц анї на велькей горучави. Приходзиме хто кеди може, а роби ше од седем рано до познєйших пополадньових годзинох. Важна добра орґанизация, бо то пол роботи, а ми ше уж добре познаме и часто вєдно робиме, та нам идзе од рук – гварел Борис Цап, член УО Кул тур но-умет нїц ко го дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове.■ С. Саламун 17. АВҐУСТ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ ТИРВА ОБНОВА ДВОХ ШКОЛСКИХ БУДИНКОХ

Д

ЛЄПШИ УСЛОВИЯ ОД СЕПТЕМБРА

ва школски будинки ОШ „Сримски фронт” у Шидзе у подручних школох у Моловину и Беркасове ґенерално ше обнови, а школяре у новим школским року буду мац лєпши условия за пребуванє и ученє у спомнутих школох. Oбновa початком лєта перше почалa у школи у Моловину. Роботи коштаю 11,5 милиони динари, а средстав обезпечела „Ґрупа 484” дзекуюци сотруднїцтву зоз владу Кральовини Норвежскей. Роботи окончує будовательне подприємство „Ґрадинґ” зоз Парачину. Плановане поробиц шицки будовательни роботи, потим ремесельнїцки, електро роботи и реконструовац водоводни и канализацийни инсталациї. Як виявел Мирослав Михайлович, директор „Ґрадинґа”, тото подприємство, хторе oсноване 1992. року, сполнї на час шицки плановани роботи. И школяре у Беркасове од септембра почню ходзиц до обновеного школского

Обнова школи у Беркасове

НАЩИВА АМБАСАДОРА НОРВЕЖСКЕЙ И МИНИСТРА ДЬОРДЄВИЧА Арне Санес Бйорнстад, амбасадор Кральовини Норвежскей у Сербиї, Зоран Дьордєвич, министер за роботу, занятосц, борецки и социялни питаня и Микела Телатин, шеф Канцелариї Зєдинєних нацийох за проєктни услуги (УНОПС) вєдно зоз руководзацима општини Шид, вовоторок нащивели роботи на обнови будинка основней школи „Сримски фронт” у Моловину. Кральовина Норвежска за обнову школи обезпечела 11,5 милиони динари, а роботи би мали буц закончени по конєц авґуста. Министер Зоран Дьордєвич обецал же придзе на першу годзину у новим школским року подзелїц радосц зоз школярами кед шедню до лавкох у обновеней школи.

17. АВҐУСТ 2018.

Роботи на обнови школи у Моловину

будинку. Роботи на обнови коштаю 64.000 еври, а средства обезпечела Европска уния, ношитель проєкта УНДП и општина Шид. Гоч урядово у контракту стої же роботи муша буц закончени по 14. септембер, у школи ше наздаваю же вони буду закончени и скорей, односно по 1. септембер. По словох Сладяни Любоєвич, директорки ОШ „Сримски фронт” на беркасовскей школи пререзана влага, обновене закрице, покладзени нови електро, водоводни и канализацийни инсталациї, пременєни облаки и дзвери и будзе ришени проблем зогриваня, а кажду учальню ше будзе зогривац на пелет. По планох, того року мал буц адаптовани и будинок ОШ „Бранко Радичевич” у Шидзе, алє тота робота найвироятнєйше будзе розпочата нарок. Най здогаднєме же влонї обновени будинок ОШ „Сримски фронт” у Шидзе, а средства од 50 милиони динари обезпечела Канцелария за явни укладаня Влади Републики Сербиї. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ШТВАРТА „ЛОВАРСКА ҐУЛАШИЯДА” У ДЮРДЬОВЕ

ПОБИДНЇЦКИ ҐУЛАШ БЕЗ ТАЙНИХ СОСТОЙКОХ Ловарске Дружтво „Дюрдьов” у Дюрдьове прешлей соботи, орґанизовало штварту „Ловарску ґулашияду”. Змагала ше трицец єдна екипа, а найлєпши ґулаш уварела екипа „Млїн Суботин”

Н

а спортским полиґону у Дюрдь о ве у ва ре ню ло вар ско го ґулашу змага ла ше трицец єдна екипа, углавним з Дюрдьова, алє було учашнїкох и з других ме стох Войводини. Того року ше варело ґулаш зоз дзивини, прешлого року бул зоз сарнєцини, а пред тим зоз ме са дзивей швинї. – Интере сованє за участвованє на Ґулашияди вельке, так же верим же ю и нарок буд земе орґанизовац. Гоч зме плакати за Ґулашияду полїпели лєм у ва ла лє, маме екипи и з других ме стох, цо нам мило. Каждого року меняме членох трочленого жирия котри оценює и вибера побиднїкох – гварел Вла ди мир Осто їн, пред си дате ль ЛД „Дюрдьов”. Екипа „Млїн Суботин” ознова завжала перше место Кажда екипа до стала три кили – Одволал сом ше на поволанку, бо ше ми пачи орґаме са зоз єленя, а ґулаш ше варело коло три годзини. Перше ме сто завжала екипа „Млїн Суботин”, друге низация, ловар сом, а окреме же любим Дюрдьов. Кед ме сто „Червени” екипа Наглей помоци зоз Жаблю, тре- зме до стали порциї на коштованє и оценьованє ґулаце ме сто „Ище вше перша класа” зоз Дюрдьова. За шох, перше зме патрели на фарбу, а потим и чи ше освоєне даєдно з перших трох ме стох орґазнизаторе масц одвоєла на верху, то уж на око нє красне. Було даобезпечели медалї, а за перше ме сто погар, мурованє скельо и загорени – гварел член жирия Мирко Трнинич. Ище додал же ше у найлєпше увареним и засмароштилю и вечеру у ре сторану. Смак и випатрунок оценьовал трочлени жири Марко ченим, побиднїцким ґулашу ме со нє розпадло, а бул и Чурчич, шеф кухнї готела Нови Сад, Мирко Трнинич, добре засмачени. Главни кухар побиднїцкей екипи гвари же нє кладол власнїк Печеняри „Бос” у Жаблю и Чедомир Летич, нїяки нєузвичаєни присмачки. власнїк Етно ре сторана „Летич” у Дюрдьове. – Участвуєме штварти раз, а други раз зме завжа ли пер ше ме сто. Ува рел сом кла сич ни ґулаш з дзивини, без тайних со стойкох. Важне же би млєта паприґа була добра. Зомлєл сом ци булю, петрушку, мархву и целер, на масци подинстане, потим сом додал ме со, папри ґу, попер, лорбер и други класични присмачки – гварел Пая Ма лешев главни кухар у побиднїц кей екипи. За нїх, як и за шицки екипи, дюрдьовска Ґулашияда добре друженє под отвореним нєбом котре ґарантує смачну вечеру. Орґанизатор ЛД „Дюрдьов”, найвекши покровитель, потим Општина Жабель, Ме сна заєднїца Дюрдьов и вецей як трицец локални спонзоре.■ С. Саламун

10 РУСКЕ СЛОВО

17. AВҐУСТ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

КОЦУР

MOЖ ИЩЕ ЗАКУПИЦ ВАШАРСКЕ МЕСТО ЗА КИРБАЙ У Коцуре як и каждого року, два тижнї пред Кирбайом на центре валалу було розпредаванє ме стох за предаванє роби на вашарскей часци Кирбаю. Тарґовцом на розполаганю було 320 ме ста за предай, а порядни тарґовци котри каждого року приходза до Коцура предавац свою робу мали предносц затримац свойо прешлорочни ме ста.

Цена єдного предайного ме ста котра велька два квадратни метери коштала 800 динари. По законченю розпредаваня остало ище шлєбодни ме ста, а заинтере совани тарґовци котри нє були на розпредаваню ме сто можу купиц кажди роботни дзень до Кирбаю у коцурскей Ме сней заєднїци. З. К.

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ЗА НАТАШУ

ВИБУДОВАНА ҐАРАЖА ЗА АВТО

Гуманитарна акция за Наташу Ґайдош котра у януару чежко покалїчена у транспортним нєще сцу у Коцуре и околних ме стох ище тирва. Як цо познате, зоз пенєжу котри за Наташу, а у акциї котру орґанизовали медицински брат зоз Футоґу

17. AВҐУСТ 2018.

Миленко Теґелтия, Лана и Миро слав Горняково зоз Нового Саду, за Наташу купени авто же би єй бул олєгчани одход на рехабилитацию и лїченє котре нєобходне же би ше цо скорей окрипела, та тераз, на инциятиву члена Совиту Ме сней заєднїци Коцур Мирка Штрбца Шпанца, пияток закончена и ґаража за авто. Материял за ґаражу обезпечела Ме сна заєднїца Коцур, подприємство “Ява” зоз Вербасу дала попуст на материял, а майстор зоз Коцура Михайло Арваї без финансийного надополнєня монтирал ґаражу. Наташи пред двома тижнями оперовали руку и тераз ше успишно окрипює од тей операциї. Стаємна проте за за ногу шлїдуюца велька ставка за котру треба назберац пенєжи, а проте за зоз котру би Наташа могла предлужиц нормални живот барз драга, бо наприклад лєм колє но за та ку проте зу ко шта коло 7 000 евра, а цена цалей проте зи котра ше прави за каждого окреме, ше утверд зує по правеню истей. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ НОВИ СУЧАСНИ СПОСОБ ТАРҐОВИНИ У БИКИЧУ

МАДЖУНИ ПРЕДАВАЮ ОН-ЛАЙН Єст уж коло пол рока як ше Здруженє женох „Бикичанки” з Бикичу учленєло до Желєней мрежи Войводини, у чиїх рамикох иснує и Желєна рурална мрежа. Слово о проєкту хтори задумани так же би економски змоцньовал жени на валалє

Є

Цо ше дотика ценох, вони прилаплїви: за фляшку од 850 ґрами 200 динари, як и за маджун з брескиньох и шлївкох, 300 динари з кайсох и 400 динари за маджун з ягодох.

ден сеґмент економского змоцньованя женох у Бикичу то и продукованє и предаванє продуктох з хторих жени маю заробок. Перши крочаї того лєта витворели и даскельо жени членїци бикичского Здруженя женох. Иницияторка нових сучасних крочайох Невенка Бобаль, предсидателька „Бикичанкох” хтора наварела маджун и предава го он-лайн, односно прейґ интернет дутяна.

ПОНУКАНЄ И ПРЕЙҐ ФЕЙСБУКА

РЕЦЕПТ ДАКЕДИШНЇ Невенка Бобаль зоз своїма продуктами

– Потераз то лєм перши крочаї и увидзиме чи таки способ предаваня зажиє. Наварела сом маджуну з брескиньох, кайсох, белавих шлївкох и ягодох. Маджун у фляшкох од 850 ґрами и менши од 400 ґрами. Налїпена и етикета з основнима податками о яким ше маджуну роби, кеди є уварени и наведзене количество. Ище дватри нашо жени тиж наварели одредзене количество маджуну за предай и увидзиме як руши предаванє – гварела нам Невенка Бобаль и указала маджуни хтори наварела. Наша собешеднїца додала же так годни предавац лєм жени хтори членїци Здруженя женох, бо прейґ нього поставаю и членїци Желєней мрежи Войводини. Вона надпомла и же маджуни наварени зоз овоцох хтори сами продукую на своїм ґаздовстве. Рецепт дакедишнї – же би було цо природнєйпше, ту лєм овоц, цукер и найменше количество конзерванса, же би ше маджун добре зачувало.

З оглядом же анї Здруженє, анї Месна заєднїца нє маю свой сайт, маджун понукаю прейґ фейсбука. Кед дахто зацикавени поручиц маджун, годно го випоручиц на

НАШО ЛЮДЗЕ ШЕ ПРИСПОДОБЮЮ У тих кризних часох, обачлївей безпенєжносци и нєзанятосци, вше частейше видзиме и приватни инициятиви самостойней продукциї поєдинцох, лєбо у рамикох здруженьох. Людзе ше знаходза як знаю и можу же би обезпечели основни потреби, алє и же би то було, кельо можлїве, на цо природнєйши способ. Так ше, наприклад, правело соки, маджуни и компоти зоз домашнєй загради за себе, а вец ше звишок давало и предавало сушедом, на улїци, алє вец и старши почали и прейґ интернета, онлайн и дружтвених мрежох. Так, за релатино мали пенєж мож купиц продукти задоволююцого квалитету, алє вше то найлєпше кед од дакого познатого.

жадану адресу прейґ курирскей служби, а тиж и особнє – кед дахто преходзи през Бикич годзен присц до обисца и купиц маджун. На таки способ предаваня годно попредац и други продукти як цо соки, компоти, сладке, домашнї резанки, сухи месово продукти и шицко тото цо домашня и здрава пожива. – Потераз сом почала правиц маджун, а кед ше будзе добре предавац, можлїве же продукцию преширим и на соки, або компоти. Шицко тото сами продукуєме, а Бикич познати по продукциї овоци хтору ше и вивожи. Плануєме у валалє розвивац и валалски туризем, та и то би бул нови способ предаваня наших продуктох – виприповедала Невенка Бобаль.■ Вл. Дїтко

12 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ТЛАЧИДБА СЛУНЕЧНЇКУ

ПЕРШИ УРОЖАЇ МАЛИ, А ЦЕНА НЄ БОГ ЗНА ЯКА Того року зазначени рок зоз паданями векшима од просеку, а з початком авґуста пришло и горуце лєто. Патрено през тоти параметри, од єшеньских културох ше обчекує релативно добри урожаї, медзитим, випатра же нє будзе шицко таке идеалне Слунечнїки у керестурским хотаре тей сезони дочекали свойо перши одкоси ище прешлого тижня. Гоч ше предпоставяло же род будзе и векши од просеку, по перших резултатох є нє бог зна яки. Затераз ше слунечнїку тлачи лєм од 15 до 20 метери по гольту. – Понеже веґетацая пришла скорей 7 до 10 днї, слунко єдноставно сцисло главки, так же то було пошвидшане, а нє природне дозреванє. Єст слунечнїки котри ище вше желєни, з котрих ше обчекує висши урожаї, та сумировац резултати будземе аж на концу, кед увидзиме просеково приноси зоз цалей сезони – толкує Славко Малацко, заняти у подприємстве „Аґрохома”. Аконтна цена слунечнїку 25 динари зоз ПДВ. О конєчней цени ше ище вше нїч нє бешедує, вшелїяк же ше обчекує доплацованє, алє як гваря искусни парасти, годна буц цена нє векша од 30 динари за килоґрам. Влага до 9 одсто, а примеси до 2 одсто, цо у гранїцох нормали. Квалитет дискутабилни, и о проценту олєю ше буду вияшньовац компетентни зоз олєярньох.

Од сої ше обчекує вельки урожай, на цо уж указує тенденция опадованя цени того зарна, алє як нам потолковал наш собешеднїк, анї то нє таке сиґурне. – Соя далєко од тлаченя, алє най бизме ше нє спреведли як и зоз слунечнїком. Тогорочни сої вельо висши як цо їх ґенетика, так же єст поваляни рошлїни, а стебла котри дотикаю жем почали гнїц, и прето годзен буц зменшани урожай – гварел Малацко. М. Дж.

У КОЦУРЕ

ГОРУЧАВА СПРАЖЕЛА КАЛАПИ

Дижджовне лєто того року розлично вплївовало на польопривредни култури. Хто посадзел вецей кукурици и сої, йому ше тоти лєтнї дижджи барз здали. Зоз житом ситуация нє була така добра, понеже му тот диждж вимил гектолитри, та квалитет бул подли. Подобна ситуация и зоз слунечнїком, чийо тлаченє почало вельо скорей як звичайно. Тлачидба слунечнїку тераз при концу, остало скошиц ище дакус менєй як 50 одсто поверхносци у хотаре. Юлиян Фейса зоз ЗЗ „Либела продукт” гвари же у одношеню на прешли рок, кед найлєпше прешли тоти котри мали найвецей слунечнїку, того року ситуация иншака.

17. АВҐУСТ 2018.

– Того року урожаї барз подли, од 1 500 по 1 900 килоґрами по гольту. Увидзиме ище до конца же чи тоти познєйши сорти буду мац лєпши резултати. Слунечнїки випатрали барз добре, алє тоти нагли високи температури го спражели – гвари Фейса. Авансна цена слунечнїку по котрей ше одкупює 23,60 динари плус ПДВ, та то коло 25,50 динари за килограм, а конєчна цена би требала буц коло 30 динари за килограм. Соя того року мала досц влаги, та ше очекує и добри урожаї, а за розлику од прешлого року, того року людзе мали менши трошки, понеже ю нє мушели залївац. – Кельо зме видзели на терену и соя уж почина жовкнуц и очекуєме же о 10 днї тоти ранши сорти дозрею. Зоз конкретну цену ище нїхто нє вишол, та ше затераз нїч нє зна – визначел Юлиян. Кукурица мала досц влаги, могла добре наляц зарно, та добри урожаї того року очекую и тоти котри нє руцали вельо гною. – Кукурица котру ше садзело за чардак уж ма нєсподзивано нїзку влагу, та до коцурского Кирбаю почнє и ламачка кукурици. Тераз влага раншей сорти коло 32 одсто, а кукурицу за чардак найлєпше ламац кед ма 25-30 одсто влаги. Гоч кукуричанка желєна, чутки досц узрети – заключел Фейса. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ИСКУСТВА ДЖУДЖАРОВИХ, ДЛУГОРОЧНИХ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ БОСТАНУ

ТОГО РОКУ БАРЗ ВЧАС ДОЗРЕЛО

Пише: Мария АФИЧ

Пестованє бостану вшелїяк же асоцира на Дюрдьов, Диронь, Деспотово, Срим, восточну часц Сербиї коло Неґотину, алє ше го садзи и у Руским Керестуре, на польопривредним ґаздовстве Славка и Меланиї Джуджарових уж полни двацец шейсц роки

К

ажда сезона бостану у Руским Керестуре приповедка сама за себе, та ше так през роки Джуджарово стретали зоз рижнима проблемами, алє як нам гварели, найважнєйше посцигнуц квалитет, понеже то и єдине условиє же би бостан бул предати. На тот завод сезона почала барз вчас. − Того року бостан дозрел вчас, як нїґда по тераз, перши ґереґи зме винєсли на центар уж 15. юния, а динї три днї скорей, гварел Славко Джуджар. – Скорейших рокох ґереґи почали дозревац концом юния, та дакеди и початком юлия. Початна цена на мало була 70 динари, алє швидко спадла на 20 динари. ПИЯЦ НА ПОЧАТКУ ДИКТУЄ УВОЗНА РОБА Цену першим ґереґом диктує увозна ґереґа зоз Греческей и Македониї, нїґда нє була така висока за перши плоди, ридко кеди ше починало зоз цену од 40 динари, без огляду же количество домашней ґереґи одприлики вше исте. Нагле паданє цени мож обачиц у штредку сезони, кед ше на тарґовищу зяви бостан котри згорел и нагло дозрел пре нє одвитуюце допатранє. Єст продуковательох котри

14 РУСКЕ СЛОВО

и нєшка думаю же бостан нє може мац желєну лозу по конєц, цо наисце нє точне − потолковал Славко. Вон додал же уж даскельо роки мож обачиц же цена ґереґом порошнє пред конєц лєта, алє то знова мало же би ше звекшало просек цени през цалу сезону. Нє вше так, бо наприклад, пред даскельома роками на концу сезони ришели нє резац на пол гольта, понеже цена на велько була пейц динари, цо наисце було понїжуюце. НЄ ЗНАЛИ ЧИ ШЕ ВИПЛАЦЕЛО У тей длугорочней витирвалей роботи, Джуджарово маю и богате искуство. − Було вшелїяки роки, та и таки медзи нїма кед зме после сезони озбильно подцаговали смужку же чи ше, и кельо ше виплацело. Рошлїну треба провадзиц каждодньово, и медзи шицким найважнєйше обачиц єй потреби котри вше иншаки, єдноставно нє мож садзиц по рецепту, же так сом робел прешлого року. Цо ше дотика защити од хоротох, на бостану ше муши реаґовац превентивно, понеже велї фунґициди нє мож хасновац пре каренцу. Праве прето ше хаснує лєм препа17. АВҐУСТ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

рати на основи бакру, з тим же остатнї третман може буц три тижнї пред дозреваньом. Вельо ше хаснує и рижни микробилоґийни препарати котри ше нам указали добре, през применьованє и фолиярно и фертиґрацийно − гварел Джуджар. ХТОРА НАЙЛЄПША? Ґереґи и динї Джуджарово предаваю у центру валала, як гваря, ище вше на истим месце. През телї роки ше пременєли велї котри тарґовали з бостаном, та и тоти цо го пестовали, а зоз шицкима предавали вєдно у центру. Пременєли ше и купци котри тарґую з ґереґами, так скорей векшином приходзели з околних местох, а тераз преважно тоти з околїска Суботици. Сотрудзую и зоз єдним тарґовецким маркетом. — Дакеди, а и тераз, велї купци ше опредзелюю лєм за вельки ґереґи думаюци же праве таки лєпши. Тераз то нє так, прето же вибераме садзиц файти котри рошню у рижних велькосцох. Так маме ґереґи котри нє рошню менши як дванац килоґрами, а єст и тоти котри нє рошню векши як осем килово. Прето шицки ґереґи истого квалитету, а скорей нє було таке понукнуце нашеньох − визначела Мелания Джуджар. На центру ше вибера цо векши ґереґи, док купец до предавальнї вимага лєм тоти до 12 килоґрами. Остатнї три роки почали садзиц и чарни ґереґи, тоти цо нє маю писану скору, їх купци окреме любя, и вше перше тоти прейду зоз прикочу. По правилу, кед ше их розреже, кажда розпукнє. КАЖДА ФАЙТА МА СВОЙО ХАРАКТЕРИСТИКИ Кажда файта ма свойо характеристики котри ю видзелюю. Так єст и тоти зоз чер вен шим „ме сом”, тварде й шим або сипкацшим.

17. АВҐУСТ 2018.

Купци свою ґереґу вибераю по велїх сцоїх критерийох. Так ше патри чи єй брух жовти, чи є женска, яки конарчок и под, а за резанє ґереґох задлужена лєм ґаздиня, вона ма свойо правила котрих ше притримує. − Исту ґереґу опатрим и по даскельо раз, а кажда файта ше реже иншак, так же универзалне правило нєт, углавним сом найсиґурнєйша до того цо ми око пове на випатрунок скорки. Важне же би ґереґа нє була одрезана скорей як треба. Гоч тота котру ше одреже два, три днї скорей, випатра узрето, алє є нє досц сладка, а велї продукователє режу таки, понеже ше достава на чежини и до 10 одсто. ХТО ОДРЕДЗУЄ ЦЕНУ Джуджарово бостан садза на фолию роками, ище скорей як ше почало продуковац паприґу на фолиї. Перше то було на фолиї без залївней системи, а познєйше поставяли и черевка „капка по капку” под фолию. − Кед ше садзело без залївней системи, каламенє бостану було обовязне, рошлїна лєгчейше подношела сушу, цо уплївовало и на количество, а и на квалитет урожаю – гварел Славко. Каламиц бостан сом научел од познатого продукователя ґереґох и пресади зоз Восточней Сербиї. Медзитим, сиґурно же уж дзешец роки нєт потреби каламиц, и з тим и нам олєгчана робота. Понеже залїваме шицки поверхносци вецей нє каламиме за себе, алє лєм за предай. Тей яри зме услужно продуковали пресаду за купца котри початнїк з бостаном, а потим вше придзе и даєден купец котрому ше нє так удала власна пресада. Сезона продукциї почина початком фебруара, а пластенїк ше пририхтує ище у януару. Понеже ґереґа лєтня рошлїна, и продукция єй пресади вимага цеплоту, та ше пластенїк зогрива. Як заключели Джуджарово, укладаня каждей сезони вше драгши, а цена ґереґом роками иста. Бостан характеризує и велька розлика медзи цену на мало и цену на велько. Дакеди є така мала, же треба роздумац чи ше виплаци. Добре кед є преполовена, а дакеди цена на велько зна буц лєм трецину вредносци малопредайней цени.■

ТРЕБА И ШТУЧНИ И ОРҐАНСКИ ГНОЇ Ґу адекватней защити од рижних хоротох, важне и прикармйованє зоз штучнима гноями, та и хаснованє орґанских гнойох вєшенї пред тим як ше почнє орац. − Прикармйованє бостану муши буц константне, та най повем можебуц и на уровню три раз до тижня. Правда, бостан ше люби залївац, алє нїґда превельо, а вец треба мерковац и на количество прикарми котра ше дава през воду. Векше, або менше количество прикарми може уплївовац, наприклад, на грубину лупи, сладосц, интервал дозреваня, правилносц плоду и инше. Велькосц плоду условена зоз ґенетику нашеня и зоз числом плодох на єдним копиню, а число плодох условює хвиля котра була кед ше опращковйовали квитки − пояшнєл Славко Джуджар.

РУСКЕ СЛОВО 15

МОЗАЇК ВЕРБАСКИ „ХАРТ РОК ФЕСТ” ПРЕРОШНЄ ДО МАНИФЕСТАЦИЇ

ЗАРОБОК УНАПРЯМЕНИ ДО ГУМАНИТАРНЕЙ ПОМОЦИ

Пише: Ана МАРКОВИЧ

Г

уманитарни фестивал „Харт рок фест” хтори 11. авґуста отримани на вербаским городским стадиону, бул успишни и указал же би могол прероснуц до єдней з масовнєйших музичних манифестацийох у околїску. Того року предати вецей як два тисячи уходнїци, а тому, окрем того же манифестация була гуманитарного характеру, допринєсли и „звучни” мена зоз домашнєй рок сцени – состави „Ничим изазван” ,„Партибрейкерси”, „Ортодокс Келтс” и „Исказ”, з хторих кажди публики понукнул и представел свойо видзенє и дожице рокенрола. Орґанизатор и ґенерални покровитель фестивалу була Општина Вербас, а з тей нагоди предсидатель општини Милан Ґлушац привитал публику, виводзачох и шицких гевтих хтори дали доприношенє у орґанизациї концерту. – Идея вишла зоз друженя и сотруднїцтва з бендом „Ничим изазван”, а у предходним периодзе зме уж витворели дзепоєдни гуманитарни акциї вєдно. Так ше зявела идея и же бизме вихасновали їх контакти, а з другого боку их як локална самоуправа потримали, и вєдно пробовали направиц єден рок фестивал яки Вербас потераз нїґда нє мал – визначел Ґлушац. „ВЕРБАС ЗАСЛУЖУЄ ЄДЕН РОКЕНРОЛ ФЕСТИВАЛ” Член ґрупи “Ничим изазван” Неманя Вуйович з тей нагоди гуторел о цильох и мотивох Фестивалу и визначел же ше праве и зазберали з идею же би Вербас достал рок фестивал хтори постанє традиция.

16 РУСКЕ СЛОВО

Вербас прешлей соботи бул домашнї першого „Харт рок фесту” хтори, по словох орґанизаторох, сполнєл шицки обчекованя, та и вецей од того. Вербащанє и на тот завод указали же су порихтани помогнуц гевтим хтори у потреби, алє и же су „жадни” доброго рокенрола

– И прешлого року зме правели гуманитарни концерт за фамелию Макша, того року зме го наволали „Харт рок фест” и з тим меном є перши, а тиж будзе гуманитарного характеру. Маме циль и ясну идею же би тот фестивал постал традиция, бо Вербасу таке музичне случованє абсолутно потребне и тот город абсолутно заслужує єден рокенрол фестивал – визначел Вуйович чиї бенд инициятор цалей приповедки. У орґанизациї того концерту участвовала и Канцелария за младих општини Вербас, а як визначела координаторка Канцелариї Єлена Антич, а того року ше потрафело и же ше „Харт рок фест” отримало у рамикох Дня младих и же би було крашнє же и тот датум останє традиция. Канцелария за младих участвовала вєдно зоз своїма волонтерами, хторих було помедзи 15 и 20, а

Єлена Антич поволала гражданох же би и надалєй участвовали у гуманитарних акцийох хтори ше запровадзує. Коцурске здруженє младих „Кум”, хторе ше занїма з повязованьом младих на интернационалним уровню, на концерт приведло своїх госцох зоз Босни и Херцеґовини, Словениї, Горватскей и других городох Сербиї, же би дали свойо доприношенє тей гуманитарней орґанизациї и заєднїцки означели Дзень младих. Як визначел предсидатель здруженя „Кум” Стеван Самочета, з тей нагоди на концерт пришли коло 70 особи. БРЕЙКЕРСИ, КЕЛТИ, ИСКАЗ... На концерту наступели домашнї бенди „Партибрейкерс”, „Ортодокс Келтс”, „Исказ” и „Ничим изазван”, а Фестивал отворел локални бенд „Зен фур зен” хтори ше публики представел зоз своїма авторскима писнями. Вони мали задаток „пребиц ляд” и у тим були барз успишни. Кед ше публика „зограла”, на сцену вишол добре познати бенд, прешлорочни добиднїк „Best MTV Adria Act” награди, „Ничим изазван”. Публика их дочекала 17. АВҐУСТ 2018.

mozajik@ruskeslovo.com з вельким одушевеньом, а анї члени бенду нє скривали свойо емоциї. – Тото дацо цо нє ма кажди город, таке дацо мушице чувац, най би ше повторело ище вельо раз – поручели члени бенду зоз бини. Журка ше предлужела у ище швидшим ритме, за цо були заслужни леґендарни „Партибрейкерси”, хторим то нє було першираз же би наступали у Вербаше. А медзи членами того ИДЕЮ ПОРУШАЛ БЕНД „НИЧИМ ИЗАЗВАН” Инициятор Фестивалу бенд „Ничим изазван” у чиїм составе векшина Вербащанє, а хтори и прешлого лєта у Вербаше орґанизовали гуманитарни концерт з хторого назберани средства теди придати фамелиї Макша. бенду и Вербащань Роберт Телчер, ґитариста, хтори скорей бул член бенду „Велики презир”. Так ше, понеже и векшина членох „Ничим изазван” тиж Вербащанє, на тот завод вербаскей публики представели велї домашнї музичаре. После „Брейкерсох” на бину вишол култни, и як гуторя, найлєпши некелтско-келтски” бенд „Орто”докс Келтс” хтори и гевтих хтори ше цали вечар тримали “мирнєйше”, до конца подзвигнул на ноги. Фестивал завар панчевски состав „Исказ”, хторому ше окреме зрадовала младша публика. ЦАЛИ ПРИХОД ЗА ДНЬОВЕ ПРЕБУВАНЄ ЗА ДЗЕЦИ Понеже „Харт рок фест” гуманитарного характеру, средства од предатих уходнїцох буду наменєни за ушоренє Дньового пребуваня за дзеци и младих зоз почежкосцами у розвою и инвалидитетом, же би ше опремело нукашньосц обєкту. Потримовку орґанизациї „Харт рок фесту” дало и Гуманитарне здруженє „Емпата” з Вербасу, як и Червени криж Вербас. А Вербащанє и на тот завод указали же су порихтани помогнуц гевтим хтори у потреби... алє и же су „жадни” доброго, квалитетного и моцного звуку и ритму. ■ 17. АВҐУСТ 2018.

А Н К Е ТА

СЛУЧОВАНЯ НЇҐДА НЄT (ПРЕ)ВЕЛЬО Млади! Цо их интересує? Кадзи ше рушаю? Маю дзе пойсц? Aктивни су? Питали зме ше младим чи су задовольни, чи би заш лєм дацо пременєли? Далибор Болдиш, Шид: – Цо ше културних манифестацийох дотика, задовольни сом, гоч мойо думанє же маме и вецей як цо нам треба. Млади нєшка маю вшелїяки вибор забавиц ше и пополнїц шлєбодни час, поготов у Шидзе, котри мини варощик, а з вельо змистами. Млади у Шидзе ходза на локални базен, потим до спортскей хали пре рекреацию, маме установи култури установох, а вше мож дружиц ше и опущиц у кафичох. Тат’яна Буила, Коцур: – Нє можем повесц же у Коцуре нєт нїяки случованя, єст, алє су барз часто младим и нє нательо интересантни. Наприклад, литературни вечари, я то почитуєм, алє думам же то нїкого моїх рокох нє прицагує. Єст вельо простору дзе би ше могло орґанизовац рижни збуваня за младих, наприклад: Етно клуб, Каритас, Руски дом, Дом култури, библиотека, школа, алє мало хто ше сце прилапиц тей обовязки же би орґанизовал дацо. Думам же млади барз пасивни и часто нє потримую дачию инициятиву. Та так и тото цо ше орґанизує, зна буц нєнащивене. Наприклад ,,Акция” котра ше орґанизовала у Коцуре була супер. Тиж так, думам же нам хибя у валалє даяки спортски секциї, бо єст досц терени котри лєм стоя нєвихасновани. Лидия Вереш, Дюрдьов: – Случованя у нашим валалє вшє єст, алє думам же би могло буц и вецей. Пачи ми ше же млади нє ходза лєм до клубох, алє же нащивюю и даяки „културнєйши” подїї. У нашим валалє маме єден клуб и даскельо кафичи котри добре робя, и ту млади вше можу пойсц, алє думам же би було барз добре кед бизме, наприклад, мали кино у Дюрдьове, як цо дакеди и було. У нашим КУД-у ,,Тарас Шевченко” маме досц подїї котри

орґанизуєме праве за младих, як цо литературни вечар, бал, журка, и вше були и ище вше су добре прилапени Мелита Рускаи, Сримска Каменїца: – У Каменїци нєт таки даяки подїї и места за младих. Єст єдно купалїще, т. є. ,,дзивa” плажа на Дунаю, алє з оглядом же нам Нови Сад блїско, часто ше ходзиме там купац, на Штранд, або на базени. Там ше орґанизую, поготов влєце, рижни интересантни манифестациї за шицки возрости и думам же кажде себе може пренайсц тото цо го интересує.. А и кед нє, у тим городу вше ше можеш пойсц даґдзе прешейтац, поєсц добри сладоляд, колач, пойсц на вечеру, бо ту вибор наисце барз вельки. Тат’яна Ґовля, Руски Керестур: – Я задовольна зоз змистом подїйох у моїм валалє, алє бим тиж так любела кед би их було вельо вецей. Нажаль, вше менєй єст места за младих на котри можу пойсц дружиц ше, и то бим любела кед би ше пременєло. У Керестуре єст надосц подїї, як цо то ,,Червена ружа”, ,,Мемориял”, тераз наиходзаци ,,Днї паприґи”, на котри иду шицки, та и млади. А тиж так, и сами млади орґанизую манифестациї як цо то ,,Дньовка” и рижни менши друженя. Ярослав Варґа, Нови Сад: – Кед даґдзе єст, вец у Новим Садзе єст найвецей змисти за младих. Конкретно за младих Руснацох, у Новим Садзе вше мож пойсц до РКЦ и уключиц ше до рижних секцийох. Любел бим и кед би Руснаци мали єдно место у Новим Садзе дзе би у самим старту, кед приду до того городу школовац ше, студирац, або робиц, дахто их привитал, упознал зоз городом и медзи собу. Освидомиц их же су ту нє сами. Тамара САЛАҐ

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУД „ЖАТВА” ГОСЦОВАЛО НА ФЕСТИВАЛУ У УКРАЇНИ

ПЕРШИРАЗ НА „ДЗВОНОХ ЛЕМКОВЩИНИ” Члени коцурского Културно-уметнїцкого дружтва „Жатва” прешлого викенду госцовали у України, на 19. всеукраїнским фестивалу лемковскей култури „Дзвони Лемковщини”, котри отримани 4. и 5. авґуста у Монастириску у Тернопольскей обласци України

Д

ругого дня Фестивала наступели фолклораше и соло шпиваче з Коцура котри виведли седем точки, а тамтейша публика их наградзела з моцним аплаузом. Фестивал „Дзвони Лемковщини” найвекши фестивал на котрим „Жатва” наступела, окреме кед ше зна же на нїм участвовали вецей як 70 ансамбли зоз Канади, Польскей, Словацкей, Сербиї и з рижних крайох України. На Фестивал пошли „Жатвово” фолклораше котри танцую у старшей ґрупи, а виведли три танци. Два танци котри уж танцовали на „Коцурскей жатви” и єден нови, под назву „Коло водички”. Фолклорашох за фестивал пририхтали хореоґрафе Владимир Иван Вева и Микола Ґайдош. Як соло шпиваче на фестивал „Дзвони Програму провадзело до 25 тисячи людзох Лемковщини” пошли Дарина Михняк, – Я особнє, а верим же анї КУД „Жатва”, по тераз нє Єлена Чордаш, Катарина Кулич, Наташа Тамаш и Марко Буила, котри пре згуснуту програму нє шпивал, алє були на векшим фестивалу. Шицко було на найвисшим на гушлї провадзел Дарину Михняк. Соло шпиваче ви- уровню, од орґанизациї, змесценя по квалитет програведли штири шпиванки. За наступ их пририхтовала ру- ми. Одход на тот Фестивал окреме значни дзецом понеже им то, медзи иншим, єдна велька годзина историї ководителька музичней секциї Весна Раґаї-Цап. свойого народу котра тирвала штири днї. Дознали цо то Лемковщина, видзели и чули же хто то Лемки и чули же такей, подобней бешеди як у нас єст и у других реґионох и державох. Путовали зме през реґион дзе жию Лемки, та мали нагоду видзиц и яки там живот, зоз чим ше людзе занїмаю и подобне. Тото цо там видзели нє мож научиц у школи. Тиж так мали нагоду видзиц єден високо професийни ансамбл „Верйовка” зоз Києва котри тоти танци котри и ми танцуєме вершински виведли – бешедовал о своїх упечаткох предсидатель КУД „Жатва” Микола Шанта. Коцурски фолклораше и соло шпиваче до України пошли зоз предсидательом КУД „Жатва” Миколом Шантом, подпредсидательку Гори, Карпати, наша оцовщина... Ве сну Раґаї-Цап и помоцним хореоґрафом Миколом Ґайдошом, а путованє финансийно потримал Завод за културу войводянских Руснацох и Покраїнски секретарият за културу. Одход оможлївени дзекуюци контактом Союзу Руснацох Українцох Сербиї, прейґ хторого прешлїдзена поволанка КУД „Жатва”. Коцурци на Фестивалу достали поволанку же би шлїдуюцого року наступели на фестивалу у Львове, а медзи иншим бешедоване и же би єден менши ансамбл з України наступел на шлїдуюцей „Коцурскей жатви”. ■ З. Колєсар

18 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ПРЕД НАМИ ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ”

НА СОБОТУ ДЮРДЬОВЧАНЄ ПРИВИТАЮ ГОСЦОХ

Тогорочни, шеснасти Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” будзе отримани 18. авґуста у Дюрдьове. На нїм будзе участвовац векшина наших Дружтвох зоз Войводини и Републики Горватскей котри пестую нашо жридлово шпиванє

Т

радицийни и єдинствени при Руснацох, Фестивал на котрим ше у змагательней часци виводза лєм жридлово руски писнї, потримую нє лєм компетентни державни, алє и нашо, руски, припознати институциї. На Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” приходза любителє и почитователє нашого скарбу. ОД ГЛАВИ ПО ПЕТИ – У РУСКИМ, НАРОДНИМ... И того року пропозициї за облєчиво и шпиванє на Фестивалу остали исти. Жени, дзивки и хлопи маю буц облєчени до руских святочних народних шматох, як дакеди зачесани, жени з фитюлу на глави або баршоньом, а хлопи на глави буду мац калапи. Наступ и далєй огранїчени на седем минути и два шпиванки по ґрупи, єдна акапела, а друга у провадзеню оркестра. – Даєдни представителє ше явели даскельо днї по конкурсу, а даєни о тидзнь, но мушиме мац порозуменя, бо час одпочивкох – гварел Мирослав Такач, предсидатель Управного одбору домашнього КУД „Тарас Шевченко”. Потераз ше приявели нашо Дружтва зоз Вербасу, Нового Саду, Петровцох, Коцура, Миклошевцох, Кули, Бикич Долу, Руского Керестура, Нового Орахова, як и домашнї з Дюрдьова. Окрем змагательней часци, як и потераз будзе и ревиялна часц у котрей наступи Шпивацка ґрупа „Дюрдєвак” зоз Дюрдьова зоз сербскима жридловима шпиванками. Орґанизаторе и того року обдумали два традицийни вистави котри вше провадзаца часц Фе стивалу. На 16 годзин опрез будинку домашнього Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” будзе вистава „Стари реме сла”, а на 17 годзин у Рускей школи буду вило17. АВҐУСТ 2018.

жени елементи з Каталоґу „Руска одлога” котри потераз нє викладани. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” того року будзе на соботу, 18. авґуста, концертна и змагательна часц почнє на 20 годзин у Задружним доме. Як и вше потераз учашнїки достаню автентични дарунок, а буду додзелєни и два награди, за найлєпшу шпивацку ґрупу и єдна специялна награда. БУДЗЕ НА СОБОТУ, ТА ШЕ ГОДНО ОДПОЧИНУЦ – Барз ше цешим же ше на руску жридлову шпиванку, котра ше дакеди чула по валалских улїцох, нє забудзе. Дюрдьовски фестивал вше крашнє орґанизовани, ма свою програму и богату традицию. Мило ми же ше отримує праве у моїм родним месце, и мушим припознац же Дюрдьов и валаске Дружтво нательо добре орґанизовани, же ми ше баржей пачи як керестурска Манифестация „Червена ружа”. Нє пакосни сом, лєм ше цешим – гварел Юлиє Еделински, єден з водзацих иницияторох за снованє спомнутого Фестивалу. Ище вше є уключени до каждого сеґмету орґазнизациї на нїм, дзечнє ше одволує и самоинициятивно роками помага. Так з вельку дзеку потримовал и помагал снованє Женскей жридловей ґрупи при дюрдьовскому Дружтву, котра достала велї симпатиї нє лєм при Руснацох, а праве жени були инспирация, порушоваче и водзаци за тот припознати Фестивал. Од того року Фестивал премесцени на соботу, а Еделински задовольни, бо гвари же госци и учашнїки нє буду мушиц патриц на годзинку и понагляц дому.■ С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУЛТУРНЕ ЛЄТО У РУМИ

НЯРАДИЙОВО „ЗАПИСИ З МЕТЕОРОХ” Прешлого тижня отворена 55. самостойна вистава нашого познатого подобового уметнїка Владу Нярадия з Вербасу, а у Завичайним музею у Руми. Музей 2017. року достал награду як найлєпши музей у Сербиї у конкуренциї од 106 музейох

У

рамикох традицийней манифестациї „Културне лєто”, музейски вечари, Владо Няради ше представел публики у Руми зоз свою 55. самостойну виставу и роботами з циклусу „Записи з Метеорох”. Слово о подобових роботох хтори наставали под час Нярадийових длугших нащивох Метеорох у Греческей, 2013. року, як и у його ателєу. Виставу отворела о. д. директора Завичайного музею у Руми Бранислава Конєвич, док о самих роботох як и приповедку о тим як дїла наставали, потолковал сам автор. Културну програму збогацела и поетеса з Нового Саду Ґордана Йович, хтора пречитала писнї зоз своєй збирки писньох „Нєбесни шведкове” (Небески сведоци), и хтора тоту збирку писньох, як и свойо други два збирки подаровала музею.

сунки од хторих єдна часц на вистави – визначел з тей нагоди уметнїк и додал же роботи з часом дозревали з його познєйшим нащивйованьом Метеорох.

„КАРПАТСКИ МИТ”

ЗНАЛ ЖЕ ТО БУДЗЕ ДОБРИ ЦИКЛУС РОБОТОХ

Нярадийово сотруднїцтво зоз Завичайним музейом у Руми почало ище 1991. року, кед бул єден з учашнїкох Першого румского єшеньского салону. Самостойно викладал 2011. року, кед ше представел зоз циклусом рисункох „Хаос”. На самим отвераню вистави Няради Музею подаровал и Мапу ґрафикох зоз циклусу „Карпатски мит” хтора була представена и на його самостойней вистави под час Националного швета Руснацох у Вербаше 2015. року. Вистава будзе тирвац по 7. септембер.

– Мал сом вельке жаданє пойсц и видзиц Метеори у Греческей, и кед ше тото жаданє сполнєло, знал сом же з того видзе єден добри циклус подобових роботох. Понеже ме сам мотив на тельо прицагнул и попри тим же сом направел вельке число фотоґрафийох, вжал сом и папер и клайбас и други файти фарбох, и так настали ри-

– Нє бул сом нательо импресионовани зоз самима манастирами, понеже су уж барз комерциялизовани, алє ме прицагнул каменїти пейзаж хтори випатра як кед бисце були на даякей другей планети. Фарби пейзажу нє таки цепли, алє сам випатрунок я так дожил и свойо дожица пренєсол на малюнки – гварел Няради. ШЕЙСЦРОЧНИ ЦИКЛУС На вистави виложени пейдзешат роботи, малюнки, рисунки и скулптури... Мож було опатриц и фотоґрафиї як то випатра на Метеорох, фарби, щеточки, часци каменя и други предмети хтори уметнїк принєсол на памятку. Тота вистава одсликує шейсцрочни циклус Нярадийовей творчосци, як ше вон розвивал и менял. Роботи з циклусу „Записи з Метеорох” представени на вецей виставох у Сербиї и иножемстве, а самостойно су представени у рамикох Ноци музейох пред даскельома роками у Суботици и Футоґу. Вельке число роботох ше находзи и у рижних институцийох, ґалерийох и приватних збиркох по цалим швеце.■ А. Маркович

20 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ПЕТАР ДЕШИЧ ПРИРИХТУЄ ФОТО-МОНОҐРАФИЮ О РУСНАЦОХ

НАРОДИ ПРЕЗ ФОТОҐРАФИЇ Петар Дешич зоз Челарева нєдавно пребувал у Сриме, точнєйше у Бикичу, пре пририхтованє фото-моноґрафиї о Руснацох. Закончел технїчни Факултет, нє роби у своїм фаху, алє ше занїма зоз фотоґрафию през хтору жада приказац национални заєднїци у Войводини

Я

к нам гварел, до Шиду и Сриму пришол треци раз, бо пред тим пририхтовал фото-моноґрафию о Словацох хтору успишно закончел. На питанє же цо го мотивовало же би на таки спо соб приказовал национални заєднїци у Войводини, одвитовал: – Фотоґрафия моя велька любов, а думам же дахто хто звон ка за єд нї ци хтору приказує тото зроби обєктив нє й ше як дахто хто єй припада. Намира Дешич у поради з паноцом Режаком ми, насампредз, приказац обичаї вязани за пририхтованє мло- вот Руснацох у тим валалє. Жаданє дей за винчанє у шицких национал- му було приказац каждодньовосц них заєднїцох, алє и дзепоєдни дру- хтора преткана зоз прешло сцу у авги обичаї и традицию хтору зачува- тентичним амбиєнту. Наш собешеднїк нам надпомина ли по нєшка. Тота робота вимага же тота робота длуго тирва и можедосц пририхтованя, контактованя з людзми на терену... Пер ше оби - буц буд зе тирвац и цали рок. Ма ход зим жа да не ме сто, при по ве - намиру нащивиц и дзепоєдни друдам з люд зми, а вец шицко тото и ги руски валали у Войводини, призначиц обичаї, окреме означованє призначим – гвари Дешич. У поради зоз КПД „Иван Котля- найвекших християнских шветох ревски” з Бикичу, вон призначел як цо то Крачун и Велька ноц. Дорихтанє рускей млоди у тим валалє, дава и же за виробок фото-моноґяк и други сеґменти вязани за жи- рафиї о Словацох мал потримовку

17. АВҐУСТ 2018.

од тей националней заєднїци, як и од Министерства за дияспору у влади Републики Словацкей, а тиж и ам ба са дор ки Ре публи ки Словацкей у Беоґрад зе. Виста ва фото ґ ра фи й ох була виложена у даскельо городох, а на єшень ма буц у Братислави. – Пририхтованє млодей за свад збу през фото ґ ра фию мам намиру приказац и при Мадярох, Шокцох, Бунєвцох и Румунох. Любел бим пойсц и до Чарней Гори и дац приказ чарногорскей млодей, як и до Бо сни и Герцеґовини. Будзе то праве бо га ство ро злич но сцох – гва рел Дешич, хтори по поход зеню зоз Далмациї, а на тоти про стори пришол 1995. року. Гвари же потераз упознал и надосц Руснацох у Войводини.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 21

РОК XII АВҐУСТ 2018

СЕРБСКО-УКРАЇНСКИ ВЯЗИ И РУСИНИ ПРЕЗ ИСТОРИЮ (I)

число 49 (147) Пририхтал: Микола ШАНТА

С

ербско-українски вязи мож провадзиц глїбоко до прешлосци, до штреднього вику, а през историю ше отримали по нєшка. Медзитим, у сучасним значеню одношеньох медзи народами, насампредз интересантни период барока – културно-уметнїцки период хтори пановал у Европи од початку XVII по штредок XVIII вику, а за тот час ше з колїски у Италиї преширел ширцом Европи и єй колонийох. У тим чаше ше формовали и афирмовали и вельки европски нациї. Прето перше обробиме тот период.

УНИВЕРЗАЛНИ ВРЕДНОСЦИ БАРОКА Нєдавна нащива українского предсидателя Петра Порошенка Сербиї хтора як резултат потвердзела добри українско-сербски одношеня медзи двома славянскима народами нам шлаґворт за даскельо написи о вязох тих народох през историю

СЛАВЯНСКИ БАРОК – ОТВЕРАНЄ ҐУ ЕВРОПИ При Сербох барок бул нови модел похопйованя уметносци, толкованя и розуменя живота розлични од доминуюцого, отоманского модела. Зявел ше у перших деценийох осемнастого вику на териториї нєшкайшей Войводини, у чаше кед тоти краї припадали южней Угорскей, и потим Австриї, у хторей барок бул у полним квитнуцу. Напущованє традициї и прилапйованє Теодор Крачун, Богородица, приклад сербского барока нового барокного стилу було провадзене зоз одупераньом Сербскей православней церкви. За вославия од католїчества, а понеже барок приходзел нови стил ше закладали гражданє старобивателє, тарґ- праве зоз католїцких державох, священство углавним овци, ремесельнїки хтори створели даскелї моцни еко- було процив бароку. Перши уметнїк зоз церковних шорох хтори ше наманомски центри (Будим, Остроґ, Сент-Андрею, Сеґедин...). Тото маєтне гражданске пасмо уплївовало на гал ошлєбодзиц ше од традицийного похопйованя мацеркву хтора була осторожна и резервована спрам шиц- лярства бул Христифор Сефарович. Вон 1737. року накого цо ноши предзнак уплїву Заходу, западняштва и ка- мальовал фрески у манастиру Бодяни, дзе на даєдних сценох зоз теми твореня швета дал перши пейзажи и готолїчества. Барокне видзенє швета принєсло як резултат вирску ли людски фиґури у духу новшей уметносци. Барз ше обнову, насампредз през образованє. Зоз образованьом ошлєбодзел монах Амвросиє Янкович хтори 1768. року ше зявйовало интересованє за нови модели живота и жа- у єдальнї манастира Раковица намальовал даскельо комдало ше розтаргнуц зоз традицию. Сцекаюци од завар- позициї зоз Христового живота, а ище баржей ше оддатих образох предходней епохи, архитекти и ваяре глєда- лєл од традициї на вельким муровим малюнку Косовска ли нови вирази и творели розкошни дїла преполни зоз битка зоз 1771. року у єдальнї манастира Врдник. Анї сценскима иновациями и рухами. У глєданю нових єден зоз тих малярох монахох нє бул прави барокни маефектох и третманох фарби простору, маляре и далєй ляр, алє вони отворели драгу за ґенерацию барокних маинтерпретовали релиґийни змисти, алє новосци уноше- йстрох яки були Йоаким Маркович, Василиє Остоїч и ли и до пейзажу, до руху, як и до интерпретациї приро- Димитриє Бачевич зоз Нового Саду, або Йован Цетир ди. Мож повесц же барок бул пробованє европеизациї Ґрабован зоз Осиєку, Никола Нешкович зоз Вершцу, Неделько Попович зоз Темишвару, Стефан Танецки зоз Сербиї. Барокна уметносц ше у Сербиї помалши розвивала у Араду. Нїхто з нїх ше до конца нє ошлєбодзел од традималярстве прето же иконоґрафия була найстрогши чувар цийного стредньовиковного нашлїдства. Аж їх школяре, академски маляре направели дистанцу традициї. Маляре були углавним монахи. Вони чували ремесло од странских уплївох, под плащом охрани пра- у одношеню на трацийне стредньовиковне малярство, а

22 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

rsusvece@ruskeslovo.com

медзу нїма ше найбаржей визначує Теодор Крачун, Яков Орфелин и Ґеорґиє Танецки. СТРЕТНУЦЕ ВИЗАНТИЙНЕЙ ТРАДИЦИЇ И ЗАХОДУ Українски барок важни состойни сеґмент общого европского розвою. Литература и уметносц України XVII-XVIII вику шведоча о вельких досягох українского дружтва у розличних социялних сферох. Народ України у тим периодзе виказал национални идентитет, директну вязу зоз националну културу вчасного стреднього вику чию ше традицию предлужує у бароку. Уметносц Києвскей Русьи збогацена зоз новима файтами и змистами без доґматского обаваня од уплїву заходней култури. Без огляду на чежки историйни условия у XVII-XVIII вику на українским просторе створени духовни и материялни вредносци чийо ше значенє ширело и за гранїци єдного народу. Києв як центер интелектуалного и духовного живота од XVII вику себе врацал статус лидера у културниом розою Славянох византийней традициї манифестуюци глї-

ХТО РУСИЧИ, РУСИНИ?

Церква Св. Андрия у Києве, барок

приношенє барокного простору Европи. Праве пре тоти високи досяги у европскей ґенези, тема українского барока у периодзе доминациї Совєтох була забранєна. Зоз конкретну политику и идеолоґийним цильом, шицки досяги України того периоду систематски знїщова-

Українска стредньовиковна державносц була позната як Руська жем (Нестор), а єй народ були Русичи, Русини. Познєйше ше у роботох русийских историчарох царистичного периоду поняце Києвская Русь (при Сербох то преложене як „Києвска Русия”) погришно идентификовала з назву дакедишнього Московского князовства, односно Русиї. У сучасней українскей науки тото мено ше пише Києвская Русь, а поняце ше дефинує як науково-историйна назва державносци хтора залапя жеми восточних Славянох хтора постояла од конца IX вику, та до початку штерацетих рокох XIII вику. Сама назва Русь у староруським периодзе у писаних памятнїкох ма штири значеня: 1. етнїчне – народ, племе; 2. социялно-дружтвене пасмо або статус; 3. ґеоґрафске, бо означує територию, жем; 4. политичне – означує державу. Постоя вецей теориї о походзеню етнонима Русь хтори ше перше преширел на

войско у цалосци, вец на народ, перше на Полянох хтори пановали прейґ одредзених формох державносци на стреднїм Надднїпровлю зоз центром у Києве, а вец и на шицких восточних Славянох и їх державу. Тото мено превжало Московске князовство, хторе постало царство хторе ше од 1721. року вола Русия. Пре одуперанє денационализаторскей политики царизма, нє прилапююци назву Малоросия як часц Велькей Русиї, од XIX вику почало ше хасновац назву Україна. На просторох бувшей Австроугорскей монархиї и надалєй ше чува стара назва за народ Русини. Назва Русин зачувала ше и у Закарпатскей України, на заходу од Львова. Зоз тих просторох ше у XVIII вику на простори нєшкайшей Войводини приселєли Русини. Тоту назву хасную велї жителє Закарпатскей обласци, восточней Словацкей, сиверней Мадярскей, як и емиґранти у САД и Канади. Окрем назви Русин, хаснує ше и назва Руснаки, Подкарпатски Русини, Карпато-руски Руснаки, Рутени. Историйно патрено, шицко то потомки народа Русичи хтори затримали свою стару назву.

боку повязаносц зоз европским духом, потвердзуюци свою самостойносц у условийох чежких релиґийних одношеньох на релациї православиє-католїцизем, православиє-ислам и православиє-православиє. Драги новей українскей култури ше ширели далєко на заход кадзи ходзели Києвомогилянци, школяре Лавровскей уметнїцкей роботнї, представнїки заходноевропских центрох литератури, уметносци, теолоґиї. Праве тоти ориєнтири означели место українскей култури у общим европским барокним кругу. Дзекуюци тим вязом створени духовни вредносци хтори даваю основи же би ше українски центри барока наволовали як важни центри твореня того стила у даєдних славянских културох православного швета, та и сербского. Українска барокна култура богата з велїма историйнима подобами, литературнима и уметнїцкима зявенями, филозофскима дїлами, хтори ше трима же су значне до-

ни у 1930-им и познєйших рокох антиукраїнскей политики совєтского режима. Знєважоване право українского народу же би себе тримал за нашлїднїка култури Києвскей Русьи. Зоз виродостойним шведоченьом доказане знїщованє памятнїкох Києвскей Русьи хтори були под вплївом барока. Процес зоз хторим зоз кореня знїщовани українски барок указує на то же ше нє роби лєм о обєктох релиґийного култа, алє о вельких доказаних шведоченьох українскей култури вообще. Тото толкує и факт же памятнїки архитектури українского бароку знїщовани нє лєм у Києве, алє и за гранїцами України. *** У виглєдованю тей теми хаснована кнїжка проф. др Євгения Пащенка Українско-сербски вязи под час барока, як и друга литература з тей обласци. (Предлужи ше)

17. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МАРИЯ И МИХАЇЛ РИМАРОВО НА ДЖЕНФЕСТУ У МАНИЛИ (ФИЛИПИНИ)

МЛАДИ ПОРИХТАНИ ПРЕМЕНЇЦ ШВЕТ Пише: Славица ФЕЙСА

Брат и шестра, Мария и Михаїл Римарово з Петроварадину, були єдни з 6 000 младих хтори ше прешлого мешаца зишли у Манили, главним городзе Филипинох, и там препровадзели даскельо днї. Инициятор таких стретнуцох – Рух фоколарох, хтори на кажди шейсц роки, вше индзей орґанизує медзинародни фестивал – Дженфест ВШЕ СУ У ШОРОХ – Кажди дзень зме трацели два-три годзини на чеканє. Филипинцом нормалне же би по годзину стали у шоре же би вошли до сали. Там и полиция же би правела якиш шор, алє там тотални нєшор. Кед виходзиш зоз сали ознова исте.... Так функционую, а док чекаю, вони ше бавя, шпиваю... Спочатку зме ше нервирали, а вец зме похопели же так муши буц, та ше ґу нїм и ми приключели – приповедаю брат и шестра.

24 РУСКЕ СЛОВО

Ф

естивал давних 70-тих рокох иницировала Кяра Лубик, а тогорочни, єденасти по шоре, по першираз отримани звонка европских гранїцох. Як приблїжиц людзох и народи єдни ґу другим, як вибудовац „мости” у економиї, политики, алє и на других конарох, як шириц, промововац мир без розликох медзи людзми, були лєм дзепоєдни з инициятивох и акцийох младих у Манили. – Млади ше закладаю за мир у швеце, же би розлики медзи людзми нє стваряли проблеми медзи нїма, алє же би тоти розлики були тото цо нас злучує – гвари Мария, задовольна же була добра атмосфера, и же видзела же млади порихтани пременїц швет на лєпше починаюци од себе з власним прикладом, зоз своїма поступками, у своєй заєднїци. МЕСТО ЗА ПРЕГЛЇБЙОВАНЄ ВИРИ На Филипини, познати шветови архипелаґ, шпанска власц давно пренєсла християнство, а велїм познате же там вецей як 80 одсто жительства Католїки. На билбордох, рекламох на улїцох, явних и приватних превозкох виписани виреченя з Євангелиї, и по тим видно же су вельки вирнїки.

– Людзе хторих зме упознали, так повесц, на улїци, на плажи, здравкали нам „Слава Исусу Христу” и з бешеди наисце мож видзиц же су духовни людзе, цо барз крашнє видзиц. На уходзе до явних превозкох, установох, готелох, вшадзи виписане Най Вас Бог благослови, а млади ше прежегнаю вше кед преходза коло церкви, або иду з роботи, войду нука до церкви, помодля ше и иду далєй. Видзи ше ми же ше идея Марийового дїла досц поклапя зоз филипинским позитивним менталитетом. За мнє то було добре место за преглїбйованє вири, бо сом мал нагоду звалїц свойо бариєри и предрозсудки хтори сом по теди мал ґу азиятом – щири Михаїл. Тема тогорочного Дженфесту була Споза шицких гранїцох, а то праве тото о чим Михаїл и Мария бешедовали. Вони вибрали роботнї о людских правох и законох. Гваря же були интересантни викладаня професорки на тамтейшим факултету, а присутни у ґрупи ше уключовали до бешеди. Кажде зоз свойого боку бешедовал на яки способ у його держави функционую закони и чи ше почитує людски права. – Интересантне було чуц младих з Палестини же им там чежко жиц же им вше 17. АВҐУСТ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

дзешка у воздуху „виши” война, алє и попри тим пошли на други конєц швета робиц на себе же би познєйше у своєй заєднїци, дома, пробовали будовац красши швет – предлужує Мария и спомина же дзивка з Индиї бешедовала о проблемох медзи кастами у єй жеми, алє и о тим же ше власц нє заклада же би ше тот проблем даяк ришело. – Дискриминация присутна и бешедовали зме о тим як ю превозисц. ГОРОД ВЕЛЬКИХ КОНТРАСТОХ Знаюци же Филипини єдна з найризичнєйших державох за живот (тайфуни, вилїви, трешеня жеми барз части), воздух и заґадзеносц рики велька, гужву у транспорту нє мож задумац, та заш лєм и попри шицким тим, Манилу валаю „Пела ориєнта”, а часто мож чуц же там найлєпше место за живот и роботу. Нашо собешеднїки приповедаю о тим як вони дожили Манилу: – То город вельких контрастох. З єдного боку людзе вожа барз драги авта яки у нас нє маю анї державни делеґациї, а з другого боку живот на улїци барз виражени. Ми були змесцени у кварту у хторим елитни готели єден при другому, а опрез нашого спала мац зоз дзецми на картону, на улїци. Медзитим, вони отворени ґу странцом и нє барз ше поносую на свой способ живота. Штреднєй класи нєт, то єдна култура и швет иншаки як ту. Наша лоґика нє їх лоґика, иншаки способ роздумованя, иншаки стил живота... Нєт там правила у транспорту, на бициґлу зашвайзована метална шкатула, и ми двойо до нєй лєдво станули, а вони ше вожа по пецеро... Раз на нас камион налєцел, им то каждодньовосц, а ми були у шоку... З другого боку, шицки муша мац драги айфони... Єден коло 800 долари, и чежко то розумиц кед ше зна же лєм на 15 минути од Манили лєм дзепоєдни маю воду у обисцу, же други воду купую, же нєт за основне – приповедаю Римарово.

17. АВҐУСТ 2018.

З єдного боку там богатство, з другого велька бида яку нє мож зрозумиц у 21. вику. Та заш лєм, за Филипинцох гваря же су найщешлївши народ на швеце, комуникативни, нашмеяни... – То наисце так. Попри шицких природних, економских и социялних нєпогодох хтори их потрафяю, вони вше оставаю позитивни и весели, отворени. На тото питанє нє мам прави одвит, думам же би ми требало вецей часу препровадзиц там же бим похопел тот феномен. Ми вше глєдаме причину прецо буц щешлїви, та зме можебуц прето и нєщешлїви, док вони, випатра, вельо баржей жию у терашнєй хвильки – наглас раздумує Михаїл. На добронамирних, веселих Филипинцох здогадла и Мария през бешеду як ше нашли з єдну фамелию на плажи. – Були зме ше з Мижом купац, 100 км од Манили, и єдна фамелия, дас дзешецеро нам махали, дзеци нас цагали упознац ше зоз шицкима. На концу зме аж и полудньовали з нїма, вожели нас на автобуску станїцу, и гварели же би барз любели присц до Сербиї. Сцем повесц, худобни су, алє дали нам шицко цо мали. Цешели ше же єме їх єдзенє, и то було єдно з барз красних искуствох. Видзели зме же яки су щешлїви, и нє ясне нам було одкаль черпаю тото шесце – гваря вони. Михаїл нєдавно дипломовал на Природно-математичним факултету у Новим Садзе на напряме за професора ґеоґрафиї, а роби у РТВ-у. Мария студент физиотерапиї на Медицинским факултету. Обидвойо на Дженфесту були по други раз, и ознова би пошли. Кажде нове путованє, гваря, нове искуство и спокуса, и ризик опробовац и дожиц иншаке, автентичне, заключуюци же вредзело прелєциц вецей як 13 000 километри, пременїц шейсц авиони, шейсц часово зони и дожиц нєфотошопирану стварносц. Випровадзени су з ошмихами Филипинцох за хторих гваря – нє маю нїч, а маю шицко. ■

НЄ БУЛО МИ ШИЦКО ЄДНО – Видзели зме як там кокоси падаю як у нас шлївки, єдли зме смачни банани таки як пальци, були зме у Океан парку у Манили, чиряли зме ше з велькима рибами, айкулами, и ражу.... Инструктор чиряня ми указал же я оставам долу, а вон пошол по Марчу... Нє сцигол сом му повесц же зме ше нє так порадзели и уж видзим як ше ґу мнє приблїжує айкула... Но, то припитомени животинї и нє нападаю людзох. Тераз кед видзим фотки, та ми шмишно, алє ми теди нє було шицко єдно – приповеда Михаїл.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: ХЕДЄШОВА ФАМЕЛИЯ З МАЛОГО ЛОШИНЮ

ТАМ МОРЙО И ПЛАЖИ, ТУ ТРАВА И ШЛЄБОДА Пише: Мария АФИЧ

Анита и Звонко Хедєшово и їх дзивочка Марисел жию на острове Лошинь у Ядранским морю у Горватскей, у месце Мали Лошинь. Того лєта зме их стретли у Руским Керестуре дзе иншак досц часто приходза, та з нами подзелєли часточку свойого живота и там, и ту

А

нита до пред дзешец роками жила у своїм родним Керестуре, а кед ше одала за Звонка, преселєли ше з нїм жиц до його дому у Лошиню. Звонко по мацери тиж Руснак и Керестурец, та як ту доходзел, ту упознал и свою супругу. У Малим Лошиню жиє од дзецинства, там закончел и штредню школу за „бродоДОМА БЕШЕДЮ ПО РУСКИ строяра”, а тераз є Хедєшово шицки знаю по руски и так найве- стаємно заняти у цей и бешедую медзи собу. Звонкови дакус чеж- воєней морнарици ше, бо активно нє бешедовал остатнї 30 роки дзе роби коло радок ше нє оженєл з Аниту. По руски го, як и бра- дару, навиґациї. та и шестру, научела мац, гоч жили у Славониї – Достал сом тоз оцом Горватом. Мило му и же Анита була упа- ту роботу, бо сом у тра и Марисел научела по руски бешедовац та штреднєй школи вони два вше так и бешедую, а часто и вон, бо мал и предмет – шицко розуми. навиґация, так же – Мойо пайташки ме часто модля най их нау- тераз робиме на чим дацо по руски, гоч перше думали же ми Ру- нашим радару на си. А знам и шпивац два крачунски коляди цо Лошиню. Радарме мама научела, та ту ходзиме по шпиваню. – ски центер нам у одкрива нам Марисел. Хедєшово тримаю и веСплиту, а надпалї руски обичаї за вельки швета, а прейґ своїх траме обток на приятельох и сучасней технолоґиї провадза и Ядранским морю, збуваня у нашей заєднїци. порихтани зме кед

26 РУСКЕ СЛОВО

дахто у нєволї... Кед Марисел почала ходзиц до оводи, на питанє же цо тато роби одвитовала – патри телевизор, бо ме видзела на роботи пред громаду екранами – у франти приповеда Звонко. Анита по фаху учителька, а свою роботу роби однєдавна. – Робела сом влонї у школи, правда, лєм сом заменьовала, а як будзе надалєй, нє можем знац. Спочатку сом була дома и прето же Марисел була мала, а було наисце чежко уписац дзеци до дзецинскей заградки. Кед ше нам то удало, робела сом сезонски роботи, а тераз ше наздавам же будзе и роботи у фаху – толкує Анита. У СЕЗОНИ ЄСТ ШЕЙСЦ РАЗ ВЕЦЕЙ ЛЮДЗОХ Од Хедєшових зме сцели дознац як вони видза и доживюю живот на морю у вельким туристичним месце, а як ту, у Керестуре. – Лошинь ше находзи у Кварнерскей обласци под Истру и досц є населєни, найнаселєнши у Ядрану. У Малим Лошиню єст коло 7 000 жительох, алє туристох єст барз 17. АВҐУСТ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

вельо, та ше у сезони число жительох на острове звекша од 35 до 45 тисячи. У нашим месце єст и барз вельо дзеци, и нєт чувство же жиєш на острове, маме и основну и штредню школу, и банки, и маркети, и интернет тарґовина барз розвита, шицко барз добре орґанизоване и доступне. Єдино же маме лєм примарну здравствену защиту, а шицко друге у Риєки дзе найшвидше мож дойсц на геликоптеру. Верим же там скорей було чежше жиц як тераз, а тот розвой почал ище скорей як Горватска вошла до Европскей униї. – приповедаю нам Хедєшово. Дознаваме и же на Лошиню векшина жиє од туризма, та ше роби на тим же би сезона тирвала цали рок. – Лошинь скорей бул познати як вигодна дестинация за фамелийни одпочивок, но тераз превладує драги, елитни туризем, чистоту моря наградзовала ЕУ, а векшину готелох з пейц гвиздочками закупели Русиянє, а туристох наисце єст одвшадзи. А наша фамелия як туристох дочекує, єдино наших кумових и приятельох – дознаваме од Звонка. Анита предлужує о Лошиню и гвари же ше там збиваю сиверна и штредньє-ядранска струя, та воздух цалком иншаки, же вшадзи доокола древа, цо одличне за шейтанє коло моря. – Нам мило же зме там, и уживаме а окреме же там жиєме, а тото же нє ходзиме до центру кед туристична сезона, и то правда. Ми ше ходзиме купац два раз на дзень, бо нам плажи блїзко, а и чежко место найсц. У Лошиню барз велька мишанїна людзох, старобивателє, старши италиянского походзеня, а гевти з цалей Горватскей приходза робиц през сезону, вец там и оставаю, и кажде трима цошка свойо, алє ми маме мале фине дружтво, приятельох. З МОРЯ ПРИХОДЗИ ОРАЦ Хедєшово два раз до рока шедню до авта и прейду точно 600 километри по двор

Анитових родичох у Керестуре. Ту маю и дїда Янка, родзину и приятельох хторих дзечнє пообиходза, любя пойсц и до Водици и до церкви. Анита гвари же єй уж подєднак чежко пойсц и з Лошиню до Керестура и обратно. – Ту, до Керестура барз любиме присц бо ту єст тото цо нє маме там, на морю. У Лошиню вшадзи камень Хедєшово приходза до Керестура и ґарадичи, та од нана одпочивок шого квартелю по центер мушиме прейсц 203 ґарадичи, Марисел раз почитала, прето ше нє мож вожиц анї на бициґли як у Керестуре, нєт РУСКИНЯ анї трави по хторей ту ходзиме боси и ИМ И СУШЕДА уживаме – поровнує нам Анита, а уключує ше и Марисел, хтора закончела другу – Кед сом пошла жиц класу. на Лошинь, розпитовала сом ше – У Керестуре ми барз фино, бо нєт течи ище єст льо вельо авта як у Лошиню, а ту и баба и Руснацох, алє зме нє дїдове, вельке место дзе ше можеме бамогли найсц єдну жену виц зоз пшичками и мачичками, бо дома у сушедним месце маме лєм терасу, а ту ше цали дзень бавим о хторей зме чули – вонка, мам и пайташки. Барз любим жигвари Анита, вотинї, оганяц пульку и гуски у дїдовим а Марисел дополнює – Дас пред трома Янковим дворе, бегац по покошеней трароками ми з маму ви хтора нам у Лошиню барз хиби, исто идземе и приповедаме так як и шнїг. по руски а опрез нас Дознаваме же и Звонко ужива у Кереидзе жена, ми ю стуре, а поготов з „дїдом” Янком люби обегли а вона нас пойсц на польо и орац, садзиц, шицко цо учула и кричи най треба. Тому ше нє можу начудовац Керестанєме, и пита ше „як ви то приповедаце, стурци же вон з моря ту приходзи орац. га, по руски”. А вона Но, Хедєшово так маю ровновагу у жиз Дюрдьова, жиє 300 воце, бо гваря же жию на морю, а до Кеметери од нас, рестура приходза ґу найблїзшим и на ода там пошла кед мала почивок.■ 18 роки одала же за чловека зоз Задру, и уж є у пензиї.

17. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ УСПИШНИ ВОДИЦОВ КАМП 2018

ВЕЛЬКУ ЧАСЦ ПОРОБЕЛИ САМИ МЛА ДИ Уж пияти, Водицов камп 2018. закончени внєд зелю, 12. авґуста – за дзеци и младих, од пиятей класи по штредньошколцох, хтори тирвал од 9. авґуста. На Кампу були присутни коло сто учашнїки – половка з Керестура, а того року першираз же друга половка з других местох – Коцура, Дюрдьова, Кули, Вербасу, Нового Саду, Суботици, Бачкого Бреґу, Панчева, Беоґраду, та и з Канади. Було и симултане прекладанє, а першираз же на Кампу були и два особи православней вири. Камп закончени зоз Службу Божу на 11,30 годзин, хтору служел парох керестурски о. Михайло Малацко. Вон у казанї визначел же камп успишно предлужує традицию дакедишнїх духовних вежбох за младих хтори у керестускей парохиї почали пред 40 роками. Главна тема Кампу була История Церкви, а о нєй бешедовал о. Малацко, потим дипл. психолоґ Соня Виславски пририхтала тему о превозиходзеню депресиї и осаменосци, а теми як цо Мотивация младих за рижни активносци пририхтали млади волонтере керестурского Каритасу хтори и орґанизатор Кампу вєдно з Рухом фоколарох. Одвичательни кампу були Михаела Еделински и Павле Рац.

Водицов камп духовно-забавно-креативного характеру, та на нїм кажди дзень була Служба Божа и дзелєнє духовних искуствох по ґрупох. Учашнїки були активни и у вецей уметнїцко-креативних роботньох, од музичней, драмскей по кухньову, а свою роботу шицки презентовали на концу Кампа. Було и велї спортски активносци, дружтвени бависка, танци и бал. Окреме бул интересантни вечар з лоґорским огньом при хторому ше шпивало, а з провадзеньом познатого керестурского музичара Дорияна Чизмара. Як чуєме, учашнїки кампу пошведочели свойо барз позитини упечатки. Финансийно камп того року потримала Українска амбасада з Беоґраду, у намирнїцох помогли керестурска Пекарня „Макаї” и „Юарбис”, подприємства „Комфорт” и „Рен” подаровали 40 душеки, а з пенєжнима прилогами и намирнїцами помогли и велї парохиянє. М. А.

ВОЛОНТЕРЕ КАРИТАСУ З ИТАЛИЇ У ПРИЛАПЮЮЦИМ ЦЕНТРЕ „ПРИНЦИПОВЕЦ”

ПОМОГНУЦ ЛЮДЗОМ У ПОТРЕБИ

До Шиду прешлого тижня допутовали волонтере Каритасу з Италиї зоз Берґама, з намиру упознац ше на терену як миґранти жию у прилапуююцим центре и олєгчац им пребуванє. Пришла 15 млади дзивки и леґинє од хторих лєм двойо заняти, а други студенти. З нїма пришол и панопцец дон Дян Паоло. Вони були змесцени у Лєтнєй владическей резиденциї. Дополадня мали шлєбодни хвильки, а пополадню од 13 по 20 годзин

28 РУСКЕ СЛОВО

препровадзовали у прилапюююцим центре за миґрантох „Принциповец”. Як нам гварели волонтере, вони пришли особнє превериц як миґранти пребуваю у таких центрох и кельо им ше помага. Участвовали и у роботньох хтори поряднє отримую тройо домашнї аниматоре Каритасу зоз Сербиї. Волонтере вєдно з їх паноцом мали и Богослуженя на своїм обрядзе, а тиж и шлєбодни хвильки. Вл. Дї. 17. АВҐУСТ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА ҐЕНЕРАЛНА СКУПШТИНА ЕКУМЕНСКОГО ФОРУМА ХРИСТИЯНКОХ ЕВРОПИ

ОХАБИЦ ШЛЇД У ТЕРАШНЇМ ЧАШЕ У Манастире Св. Николая Сербского, при Соко Ґраду од 7. по 12. авґуст отримана 10. ґенерална Скупштина и конференция Екуменского форума християнкох Европи зоз тему „Кед уцихнєш у тим чаше...”

Н

а нєй ше позберали вецей як 120 християнки зoз 23 жемох Европи, а того року першираз є орґанизована у Сербиї. – Екуменски форум постої вецей як 35 роки, и зазберує коло себе жени рижних деноминацийох з цильом же би ше пестовало културу, достоїнство жени и єй помоци и змоцньованє женох у гевтих жемох и условийох дзе то потребне. Християнки треба же би погуторели кед видза нєправду, кед видза же дахто гнобени, малтретовани, бо даремно гуториц после. Повесц треба тераз, у нашим чаше, и... у ствари, нє шме ше буц цихо. Ми, жени, треба же бизме охабели шлїд у чаше у хторим жиєме, а нє познєйше – гварела Марияна Айзенкол у мено Орґанизацийного одбору ЕФЕХЖ, а зоз благословом владики Лаврентия шабацкого. Кажде закладанє и доприношенє култури мира женох християнкох то минимум цо вони можу зробиц. Праве як приклад нам робота и молитви шестри Крстани на хторих и збудовани тот манастир, хтора свойо икони у византийним стилу писала и подаровала манастиру и єдна є од найзаслужнєйших орґанизаторкох того стретнуца. Присутних привитали и бувша предсидателька и копредсидателька Е. форума Ґаби Кинесберчер и Асеа Райлеан. През шицки тоти днї презентовало ше рижнородни теми, робело ше по роботньох, дискутовало... Були и екскурзиї до Народного музею у Крупню, и Добропотоцкого

Грекокатолїкинї на Скупштини

етно валалу/музейох, манастирох, до „Дриньского раю” и манастира Троноша у Банї Ковилячи и пендранє ґу 13-метеровому позлаценому крижу на високей прикрей стини над Соко Ґрадом. Бешедовало ше и планох у будучносци, окреме о дальшим економским змоцньованю женох, їх улоги у миротворней мисиї, ришованю проблемох и препреченьох зоз хторима ше убудуце буду стретац, о екуменским диялоґу женох и їх дальшим медзирелиґийним сотруднїцтве и вшелїяк, о ширеню любови и молитви, толеранциї . Понеже то була и виборна Скупштина за нову предсидательку вибрана Мариана Апресиан з Єрмениї, а копредсидательки Фиона Бушанан зоз Анґлиї и Марияна Айзенкол зоз Сербиї. У орґанизациї Скупштини ГОСЦИ РИЖНИХ ДЕНОМИНАЦИЙОХ вельо помогли, окреме у готовеню єдлох, а и крашнє На отвераню Ґенералней скупштини були: владика ша- дочекали госцох зоз жемох Европи, рижних конфебацки Лаврентиє, мотрополит и надвладика беоґрадски сийох и традицийох, духовних знаньох и посцигнуСтанислав Хочевар, протоєрей ставрофор о. Владислав цох и вредносцох, активистки Здруженя женох „ВиВарґа, намеснїк беоґрадско- банатски, найвисши пред- ла” зоз Любовиї, Здруженє женох „Незаборав” из ставнїки Исламскей заєднїци у Сербиї, главни имам Мед- Малого Зворнику як и „Мах-Клуб почитователє чажлиса зоз Прибою, Мухамед ефендия шабацки имам и су” из Земуну. други, представнїки Анґликанскей ортодоксней церкви, На тей конференциї участвовали и жени Екуменпредставнїк Управи за сотруднїцтво зоз церквами и вир- ского форума з Нового Саду, чия координаторка Маскима заєднїцами Министерства правди Републики Сер- рия Парнїцки, хтора упознала присутних зоз 25биї Ґаврило Ґрбан и велї други визначни госци. рочну роботу ЕГО и активносцами у новосадским Форуму, а жени ше представели и зоз єдну християнску писню и виведли драмску сличку о шмелосци, понїзносци и вири кралїци Естери, хтора була окремна жена у Старим завиту. Тот дзень кед виведзени перформанс бул и дзень цихосци, та шицко одґлумене без тексту, односно лєм з рухами. З грекокатолїцкей церкви зоз Сербиї на Скупштини участвовали Мария Гудак и Блаженка Хома Цветкович з Нового Саду и Олґа Лендєр зоз Беоґраду, а були и три грекокатолїкинї зоз України.■ Б. Хома-Цветкович Фото: Мария Гудак

17. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. авґуста 2018. року наполнї ше смутни рок як занавше од нас пошла наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. авґуста наполнєл ше мешац як нє з нами наш мили супруг, тато и дедо

ЛЕОНА РАМАЧ народзена Медєши (1933–2017) з Руского Керестура Вельку любов, доброту и пожертвовносц вично будземе чувац у найкрасших памяткох и вше вас будземе споминац у думкох и молитвох. Вашо наймилши: дзеци, унучата и праунучата Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. авґуста наполнєли ше 2 роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЯНКО ЧАПКО (1946–2018) з Руского Керестура ВЛАДИМИР ЮГАС (1945–2016) з Руского Керестура Памятка на це будзе жиц док и ми жиєме. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. авґуста 2018. року напол- Дня 19. марца 2018. року наполнєли нюю ше 10 роки як нас занавше зо- ше 16 роки як нас занавше зохабела хабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих ВИСЛАВСКОВО

ПЕТРО (1945–2004)

з Петроварадину

ЗВОНКО (1971–2008)

Роки и днї преходза, а анї єден нє прейдзе без слизох за вами. Я приходзим до валалу до мойого краю дзе памятнїки на теметове смутнє шептаю. А мойо очи слизи залїваю, док жиєм вше вас обидзем и нїґда нє забудзем. Вично ожалосцени мац и супруга Мелана, брат и син Владо зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. авґуста наполня ше Дня 3. септембра наполня ше осемнац роки як нас занавше зо- трицец штири роки як нас занавше зохабел наш мили оцец хабела наша мила мац

АНА САБАДОШ ЯНКО САБАДОШ народзена Будински (1916–1984) (1919–2000) зоз Сримскей Каменїци Памятку на їх любов и доброту навики чуваю їх синове Владимир и Юлиян, дзивка Марча зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Мили мой, час преходзи, а болї за тобу оставаю у шерцох твоїх наймилших, супруги Анки, дзивкох Анки и Минки, жецох Дюру и Славу и унукох Ваню, Бориса зоз супругу Сандру, Иґора и Ивана Спочивай у мире Божим!

ЯКИМ СОПКА (1926–2008)

АНА СОПКА народзена Папданчо з Руского Керестура (1933–2002)

Памятку на їх мили подоби и доброту навики буду чувац їх наймилши, син Йоаким зоз супругу Меланку, дзивка Єлена, унуки Иван зоз Наташу, Тат’яна зоз Владаном, Ивана зоз Николом, и праунуки Павел и Зоя Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Того року, 20. авґуста, наполнї ше 21 рок як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЕЛЕМИР ПАПЛАЦКО (1944–1997) з Руского Керестура Нїґда це нє забудземе. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

17. АВҐУСТ 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. авґуста 2018. року наполя ше два роки як занавше престало дуркац шерцо нашому милому супругови, оцови и дїдови

МИРОСЛАВ БАЛЇНТ з Дюрдьова (1956–2016) З любову и почитованьом памятку на це занавше буду чувац супруга Геленка, син Владимир зоз супругу Ясну, син Борис зоз супругу Бояну и унуки Андрей, Ваня и Иван Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли уж штири роки як вецей нє з нами

МАТЕЙ ПЕТЮХ (1995–2014) з Едмонтону (Канада) Мили Матейку, вично останєш у наших шерцох! Тета Мелания, Весна, Микола и Димитрий Спочивай у мире Божим!

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

НА СОБОТУ У ДЮРДЬОВЕ ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ Tогорочни, ше снасти Фе стивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” традицийно будзе отримани на соботу, 18. авґуста на 20 годзин у Задружним доме. На Фестивалу наступя по тераз приявени нашо културно-уметнїцки дружтва зоз Вербасу, Нового Саду, Петровцох, Коцура, Миклошевцох, Кули, Бикичу, Руского Керестура, Нового Орахова, а наступя и домашнї. На Фе стивалу будзе и ревиялна часц у котрей наступи Шпивацка ґрупа „Дюрдєвак” зоз Дюрдьова. Пред тим, на 16 годзин, опрез будинка домашнього КУД „Тарас шевченко”, будзе вистава Стари реме сла, а на 17 годзин у Рускей школи будзе виложена часц по становки з Каталоґа „Руска одлога” котра потераз нє викладана. ***

ПРИЯВИ ЗА „МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ” ПО 20. АВҐУСТ

Як початком мешаца наявене з Културно-про свитного дружтва „Дюра Киш” у Шидзе, народни орке стри котри жадаю наступиц на Єденастим Фе стивалу тамбурових орке строх „Мелодиї Руского двору” треба же би ше приявели по 20. авґуст. Тогорочни Фе стивал будзе отримани 1. септембра, а пропозициї котри маю сполнїц учашнїки исти як и прешлих рокох. У ревиялней часци наступя аматере Руского културного центру з Нового Саду. ***

ЛЄТНЯ ЖУРКА БУДЗЕ 31. АВҐУСТА

Лєтня журка „Aloha Summer”, котра ше мала отримац 10. авґуста у Дюрдьове, будзе на пияток, 31. авґуста. Термин подїї хтору орґанизую млади зоз дюрдьовского Културно-уметнїцкого дружтва ,,Тарас Шевченкоˮ преложени пре Дзень жалосци хтори у Дюрдьове и општини Жабель бул преглашени после траґичней шмерци младого Дюрдьовчана Мария Тртича (28).

17. АВҐУСТ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 31

ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ

ИНФОРМАТОР ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР –РИКА КНЯЗА . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА 300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ (I том) . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij ^akan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ^ASOKROK . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 din. Ana Tama{: ^OM ^OMKA NW MA UHA . . . . . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ^ARNA RUSALKA . .200 din.

Як и прешлого року, „Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику „Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами ”Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок, колачи и даяки єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и шце уйме, цпиих з д у р аранжирац. т о с аз, гору

Ище р и най нам з мно пахнє! нам урт приє тепшох ф

КНЇЖКИ МОЖ КУПИЦ И ПРЕЙҐ НАШОГО САЙТУ Новинско-видавательна установа „Руске слово” тих дньох понукла нови способ купованя – прейґ интернет-кнїжкарнї хтора ше находзи на сайту www.ruskeslovo.com/shop, у рубрики кнїжки. Видавательна дїялносц Установи ма длугу традицию, каждого року ше видава нови кнїжки та, окрем потерашнього способу купованя, при колпортерох, у дописовательству лєбо особнє на рижних манифестацийох, тераз читаче маю нагоду з обисца купиц жадану кнїжку. На сайту понукнути кнїжки хтори видати од 2002. року по нєшка, вєдно 79. З правого боку мож виберац виданя по рокох, авторох, лєбо цени.

32 РУСКЕ СЛОВО

Важне надпомнуц же купованє кнїжкох прейґ интернет-кнїжкарнї затераз мож лєм зоз Сербиї, а випоручованє на домашню адресу окончує курирска служба Post Express, хторей треба и виплациц кнїжку вєдно зоз трошками доставяня. 17. АВҐУСТ 2018.

/СПОРТ У АВҐУСТУ БЕЗПЛАТНА ШКОЛА ПЛЇВАНЯ НА БАЗЕНОХ У ШИДЗЕ

И РОЗВАГА, И ХАСЕН Дзекуюци проєкту Спортского союзу општини Шид хтори финансийно потримал Покраїнски секретарият за спорт и младих АП Войводини и локална самоуправа у Шидзе, на базенох у Спортско–рекреацийним центре „Посейдон ин“ у Шидзе у авґусту орґанизована безплатна школа плїваня за школярох од осем по 12 роки зоз цалей шидскей општини. Приявели ше аж 210 дзеци, хтори буду мац 12 годзини ученя плїваня. За дзеци зоз валалох обезпечена и безплатна превозка на базени, а шицки достаню и ужину. Як нам гварел Бранко Новакович, предсидатель Спортского союзу општини Шид, з дзецми буду робиц тройо инструкторе плїваня и то Милош Милошевич, Деян Чосич и Емилия Танацкович. – Велї дзеци першираз пришли на базен и тераз маю можлївосц научиц и плївац, дружиц ше и хасновито преровадзиц шлєбодни час през лєтнї школски розпуст. Даєдни дакус и знаю плївац даєдни вообще нє и так су и ґруповани же би було инструктором лєгчейше робиц. Кед треба и околносци вимагаю, роби ше з каждим дзецком окреме.

Дзеци ту подполно без печ ни, роди чи под пи са ли со гла сноц же би приходзели учиц плївац и наздавам ше же по 1. септембер шицки ґру пи за кон ча плановани годзини – гва рел Бран ко Новакович, предсидатель Спорт ского со ю зу оп шти ни Шид Красна хвиля була од початку мешаца, та школа плїваня добре почала, а задовольни и инструктор Милош Милошевич. – Тераз то уж пияти рок як водзим школу плїваня на базенох. Того року єст окреме вельо дзеци, бо школа безплатна. Ґрупи формовани по возро сту и чи дахто зна кельо тельо-плївац, або вообще нє зна. Потераз годзини добре почали и наздавам ше же так останє по конєц тирваня школи – гварел Милош Милошевич. Годзини ше отримує у вельким базену, а тиж и у меншим такволаним дзецинским. И хвиля потримала так же задовольни барз и дзеци бо науча плївац, а и дружа ше и упознаваю помедзи собу. Вл. Дї.

У КЕРЕСТУРЕ ТИРВАЮ...

ТУРНИР ФИРМОХ И ТУРНИР У КОШАРКИ

У Руским Керестуре ше од 15. авґуста бави ше два турнири – Турнир у кошарки 3 на 3 на пияцу и Турнир фирмох у малим фодбалу у Старей школи. За Турнир у кошарки, хтори орґанизує штредньошколєц Борис Югик, приявели ше осем екипи, а змаганя кажди дзень починаю на 21 годзин. Будзе тирвац по 23. авґуст, а найлєпши достаню и награди – перше место 10 000, друге 5 000, а треце место 3 000 динари. Турнир фирмох у малим фодбалу, у орґанизациї кере стурских привреднїкох будзе тирвац, найвироятнєйше, тидзень, з тим же през викенд нє будзе змаганя. Бавя, кажде з каждим, роботнїки зоз дзевец фирмох, а то: Тапетария „Еуро”, 17. АВҐУСТ 2018.

„Комфорт стайл”, „Тина ентериєри”, „Клуб 10”, Тапетария „Мая”, „Хома намештай”, „Електромонтажа” и „Вортекс колор”, шицки з Керестура, як и Лимар „Мандич” з Кули. Змаганя починаю од 20 год зин, а уход задармо. Орґанизаторе на тоту идею пришли по упатраню на подобни турнир хтори у Кере стуре отримани пред вецей як дзешец роками, а як од нїх дознаваме, його циль, насампредз, друженє и розвага, та и награди буду символични. М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ НОЦНИ ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛУ „ЖАБЕЛЬ 2018”

ДЮРДЬОВЧАНЄ НАЙЛЄПШИ У ДВОХ КАТЕҐОРИЙОХ

И того лєта у местох Општини Жабель отримани лєтнї турнири у фодбалу, алє и того року у шицких местох, окрем у Дюрдьове. После Чуроґа и Ґосподїнцох, турнир закончени и у Жаблю. После двацец штирох змагательних дньох на спортским полиґону у центру Жаблю закончени Ноцни турнир у малим фодбалу „Жабель 2018” котри ше у тим месце каждого лєта орґанизує вецей як двацец роки. Стретнуца на турнире починали на 18 годзин кажди дзень. Змагали ше шицки три возростни екипи – кадети у котрей було дзешец екипи, пионири у котрей було тринац екипи и сениоре у котрей було двацец осем екипи. При пионирох найлєпша була екипа „Тошке волан” зоз Жаблю, у кадетох „Фасада Дюрдьов” з Дюрдьова, у сениорох „Бокан Лампоне” зоз Жаблю. – Задовольни сом з орґанизацию. Змагало ше двацец штири днї и кажди дзень були полни трибини и прето турнир окремни. На финалох було коло два тисячи патрачох на спорт ским полиґону. Ше сти рок участвуєм у орґанзизациї и мушим похвалїц учашнїкох и публику котри даваю окремни упечаток турниру – гварел Миро слав Лакич, єден з орґанизаторох у мено Оштини Жабель.

Найлєпши екипи достали погари, медалї и припознаня, а при сенирох перши три места достали и пенєжну награду – за перше место 250 000 динари, друге 50 000 динари и треце место 30 000 динари. Пейц поєдинєчни награди достали найлєпши ґолман, стрилєц, бавяч, фер екипа и фер бавяч у шицких трох катеґорийох. Турнир орґазнизовала и финасовала Општина Жабель, а помогли и локални спонзоре. С. С.

ПРИРИХТОВАНЯ ФК „БАЧКА 1923” ДЮРДЬОВ

ПЕРШЕНСТВО ПОЧИНАЮ З ГОСЦОВАНЬОМ Фодбалере зоз першого тиму Фодбалского клуба „Бачка 1923” ше уж мешац днї пририхтую за першенство котре ма почац того викенду. Перше змаганє би нє требало буц чежке, а по конєц тей часци першенства им, заш лєм, найважнєше затримац ше у тей ґрупи. Пририхтованя почали 15. юлия, од теди одбавени три приятельски змаганя у котрих победзели шицких процивнїкох, а на турниру Спортских бавискох Яша Баков завжали треце место. На приятельких змаганьох моц одмерели зоз ФК „Шайкаш 1908” з Ковилю кед победзели

34 РУСКЕ СЛОВО

5:0, процив ФК „Єдинство” зоз Руменки победзели 3:2, а на Куп змаганю процив ФК „Ченею” зоз Ченею 4:0. – Наздавам ше же добре стартуєме. Дакус зме мали проблеми, а насампредз прето же лєто и час лєтнїх одпочивкох. Два приятельски змаганя одбавени зоз екипами котри у нашим ранґу и єдна зоз екипу з Ченею котра зоз Городскей лиґи Нови Сад. Интензивно ше пририхтуєме, а оптерхованє вельке так же увидзиме як ше заверши тота часц першенстава. Вшелїяк же обчекуєме же ше затримаме у тим ранґу – гварел Раденко Шарович, тренер першого тиму Фодбалского клуба „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. Тим будзе подмладзени, векши физични покалїченя при фодбалерох нєт, а у екипи и далєй буду двацец пейцме фодбалере. Пририхтованя ше отримовали на стадиону у Дюрдьове дзе єст достаточни условия за тренинґи. Бачка у остатнїм, ярнїм колу закончела як єденсатопласована медзи осемнац клуби у Новосадскей лиґи. Як и наявене, остатнї пейц клуби на концу сезони випадли з ґрупи. Перше змаганє у єшеньскей часци першенства ше отрима на тоту соботу, 18. авґуста на 17.30 годзин на стадиону „Фрушкогорского партизану” у Буковцу котри прешлу сезону закончел з єдним бодом вецей як Бачка, алє з вецей побидами и менєй страценима змаганями. С. С. 17. АВҐУСТ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ФК „ИСКРА” КОЦУР

ПОРИХТАНИ ЗА ПОЧАТОК НОВЕЙ СЕЗОНИ

Фодбалере Искри прешлого викенду одбавели остатнє пририхтуюце змаганє у рамикох приритованя за нову фодбалску сезону у Подрученй лиґи Суботица, котра почина на нєдзелю, 19. авґуста. Внєдзелю, Искра госцовала у Бачким Петровцу дзе страцела 3:0 од домашнєй Младосци, котра ше змага у лиґи над тоту, а у котрей ше змага ИскраОд початку змаганя було обачлїве же ше Младосц змага у ранґу над Искру. Домашнї бавяче були физично порихтанши и то ше одражело и на бависко. Треба надпомнуц же Искра у Бачким Петровцу нє бавела у комплетним составе и же мала и вона хвильки у котрих ше цалком добре тримала зоз фодбалерами Младосци. У першим полчаше домашнї мали даскельо добри шанси дац ґол, од котрих вихасновали два и на одпочивок пошли зоз предно сцу од 2:0. У другим полчаше

фодбалере Искри забавели дакус лєпше и кеди-нєкеди направели шансу за ґол, а найлєпшу мал нови бавяч у Искри Пєшевац, алє му ше заш лєм нє удало дац ґол. По сле нєвихаснованих шансох звичайно ушлїдзи кара, та так було и тераз кед по сле єдней гришки Искрових бавячох на стредку терена домашнї дали и треци ґол. Треци ґол Младо сци бул и остатнї на тим змаганю. На соботу, 18. авґуста, почина першенство у Подрученй лиґи Суботица у котрей ше од тей сезони змага и Искра. Искра змаганє першого кола будзе бавиц у Коцуре на нєдзелю, 19. авґуста, процив новайлиї у лиґи, Войводини зоз Бачкого Ґрадишта, котра слови за єдного од фаворитох за перше место и борбу за пласман до Войводянскей лиґи. Змаганє почнє на 17 годзин. З. К.

ОТРИМАНА РУКОМЕТНА ШКОЛА „ОДЖАК 2018”

ПРИРИХТОВАНЯ ФК „РУСИН”

ПРЕШИРИЦ РУКОМЕТНИ ЗНАНЯ ДЗЕЦОХ

СОСТАВ ШЕ ИЩЕ ШТИМУЄ

У оджацким Спортским центре од 4. по 12. авґуст отримана дзевята Рукометна школа на хторей того року участвовали 70-ецеро дзеци од 7 по 18 роки зоз местох оджацкей и кулскей општини, а медзи нїма и дзевецеро з Руского Керестура. Школа уж ма красну традицию, и прицагує вельо учашнїкох, кажди рок було коло стоцецеро дзеци, а того року дакус менше число пре обєктивни причини. Так и з Керестура у Школи скорей було и до двацецеро дзеци, а на тот завод нє могли присц вецей пре рочни одпочивки. Школу орґанизує Спортски союз општини Оджак хтори приводзи и госцох зоз швета рукомету з покраїнского и републичного уровня, та и госцох зоз Билого Манастира. Медзи фаховцами бул и селектор женскей и хлопскей репрезентациї Сербиї, 17. АВҐУСТ 2018.

Любомир Обрадович, хтори по походзеню зоз Бачкого Ґрачцу. Тренерски тим у Школи предводзел познти фаховец Милорад Лаич з Червинки, а у тиму и тренер Славко Надь з Керестура. Циль Рукометней школи популаризовац тот спорт и прешириц рукометни знаня дзецох и младих хтори уключени до клубох у своїх местох. З тей нагоди школу за младих рукометашох нащивела и подпредсидателька Покраїнскей Влади Снежана Седлак, хтора обецала же нарок и Влада АП Войводини да потримовку. М. А.

Фодбарере ФК „Русин” внєдзелю, 12. авґуста пред початком першенства бавели приятельске змаганє процив екипи Кули и зазначели побиду 4:3, два ґоли дал Чижмар, а два Дюканович. Початок змаганя бул пре сликовани зоз змаганя процив Искри на турниру „Яша Баков”. Русин бавел, а го сци давали ґоли и то углавним пре гришки охрани. Русин потераз одбавел 7 змаганя и нажаль нєвидзели зме же екипа вибегла у истим со ставе. Дзепоєдни бавяче приходза, док други одходза так же ище вше барз чежко нагадовац же яка будзе перша по става Русина. Радує же на лавочки шедза бавяче хтори подєднакого квалитету, як и тоти цо бавя на терену. Нажаль, на змаганю процив екипи Славиї покалїчел ше Иґор Грнчяр, одлични бавяч на штредку терена и за ньго єшеньска часц першенства закончена. Нови члени подручней лиґи Зомбор – Бачка Паланка то ФК „Раднички 1918” зоз Раткова, Бач, Полет зоз Сивцу и Кулпин. Зоз лиґи випадли Борац з Бачкого Ґрачцу, и Младосц зоз Крущичу, а до висшого ранґу пласовали ше екипи Станишичу и Червинки У першим колє Русин дочекує екипу Крила Країне зоз Бачкей Паланки. Я. В.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ НА ПОЧАТКУ НОВОГО ФОДБАЛСКОГО ПЕРШЕНСТВА

ПРЕД НАМИ НОВИ ТРИЦЕЦ КОЛА

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

На нєдзелю, 19. авґуста, почина нове фодбалске першенство у подручних лиґох у хторих ше змагаю нашо клуби – Искра, Русин и Бачка. Наявйовани реорґанизациї лиґи, алє важне надпомнуц же шицки нашо Клуби оставаю у истим дружтве кед же ше и случа спомнути пременки. Успих хтори призначели им то обезпечує, а яки будзе у предстояцим першенстве – увидзиме

РОЗПОРЯДОК СТРЕТНУЦОХ ФК „ИСКРА”: 2. коло ФК „Слоґа” (Остоїчево) – ФК „Искра” 3. коло ФК „Искра” – ФК „Пролетер” (Нєґошево) 4. коло ФК „Сента” (Сента) – ФК „Искра” 5. коло у ФК „Искра” – ФК „Сутєска” (Бачке Добре Польо). 6. коло ФК „Напредак” (Надаль) – ФК „Искра” 7. коло у ФК „Ядран” (Фекетич) – ФК „Искра” 8. коло ФК „Искра” – ФК „Раднички 1905” (Баймок), 9. коло ФК „Пролетер” (Равно Село) – ФК „Искра” 10. коло ФК „Искра” – ФК „Обилич” (Нови Кнежевац) 11. коло ФК „Препород” (Нови Жедник) – ФК „Искра” 12. коло ФК „Искра” – ФК „Виноґрадар” (Гайдуково) 13. коло ФК „Дюрдїн” (Дюрдїн) – ФК „Искра” 14. коло ФК „Искра” – ФК „Нєґош” (Ловченац) 15. коло ФК „Панония ИМ Топола” – ФК „Искра”.

36 РУСКЕ СЛОВО

И

скра мала добру нагоду призначиц найлєпши успих у историї Клуба, алє хибело им дакус щесца и вецей самодовирия. Русин бавел як бавел. Мали вельо покалїчених бавячох, дакус були нє дисциплиновани. Було вецей пременки чолних людзох Клуба. Но, заш лєм удало им ше затримац позицию на таблїчки хтора им оможлївела остац у истим дружтве, односно у Подручней лиґи Зомбор. Подобни резултат мала и екипа Бачки хтора була на 11. месце, цо достаточно же би остали у своєй Подручней лиґи Нови Сад. НОВИ ТРЕНЕР – ИСТИ ЖАДАНЯ Фодбалере коцурскей Искри 16. юлия почали пририхтованя за нову сезону. Искра ше и у шлїдуюцей сезони будзе змaгац у Подручней лиґи Суботица. Пририхтованя за наиходзацу сезону озбильно похопели. У Клубу ше нє скрива жаданє же би ознова призначели успих, як и у прешлим першенстве. Фодбалски клуб „Искра” до новей сезони уходзи зоз новим тренером, Бором Ерцеґом зоз Вербасу, котрому ше на перши тренинґ одволали 12 фодбалере. Медзитим, даскельо бавяче пре оправдани причини нє могли присц на перши тренинґ.

Зоз Клубу пошли вецей бавяче, медзи нїма и єден з найлєпших бавячох прешлей сезони – Срдян Юшкович. У новим першенстве вон будзе бавиц за ФК „Войводина” зоз Бачкого Ґрадишта. То екипа хтора нови члена Подручней лиґи Суботица, а ма амбициї бориц ше и за уход до Войводянскей лиґи. Зоз Клубу ище пошли: Предраґ Перович, Стефан Мароєвич и Даниєл Радулович, як и ґолман Зоран Мирицки. Прешлорочни капитен Искри Дамир Ґубаш закончел бавяцку кариєру и од тей сезони будзе тренер кадетскей екипи Искри. До Клубу пришли нови ґолман Йовица Калинич зоз Кули, котри пре даскельо роки уж бранєл за Искру и Радивоє Ґаґович, барз добри и искусни центарфор зоз Бачкого Доброго Поля котри єден час бавел и у иножемстве, у Шведскей. Пририхтованя з першу екипу почали и даєдни бавяче котри пре роботу, покалїченя и особни причини нє були у екипи прешлей сезони, а приключени и фодбалере котри бавели за младши катеґориї Искри. Искра у рамикох пририхтованя одбавела пейц пририхтуюци змаганя. Перше стретнуце було зоз екипу ФК „Сутєска” зоз Бачкого Доброго Поля. Искра победзела зоз 2:0, гоч бавела без ключних бавячох 17. АВҐУСТ 2018.

sport@ruskeslovo.com

– Ґубаша и Ґаґовича. Потим на своїм терену бавели процив екипи ФК „ТСЦ” зоз Бачкей Тополї хторе страцела зоз 2:0. На концу пририхтованьох одлично одбавели на турнире Спортских бавискох „Яша Баков”. Одбранєли шампионску титулу од прешлого року. У предстояцим першенстве хторе почина на нєдзелю, перше стретнуце бави процив екипи ФК „Войводина” зоз Бачкого Ґрадишта на своїм терену. Будзе ше бавиц 30 кола. Потим шлїдза реванши з истима екипами лєм на зачераних теренох. Односно, у шеснастим колу Искра знова бави зоз екипу ФК „Войводина” зоз Бачкого Ґрадишта алє на терену у Бачкм Ґрадишту, бо перше змаганє бавене у Коцуре. ПРЕМЕНКИ ЯК ОШВИЖЕНЄ Фодбалере Русина змагали ше у Подручней лиґи Зомбор-Бачка Паланка. Од 15 екипох завжали 13. место, а освоєли 28 боди, 7 змаганя достали, 7 одбавели нєришено, а 14 змаганя страцели, посцигли 46 ґоли, а достали 67. Очековали ше лєпши резултати. По час ярнєй часци першенства екипа вецей раз пременєла тренера. Перше место Саянковича пришол Зоран Маливук, а нєодлуга потим поставени нови тренер ФК „Русин” – Ранко Делич. На самим початку обачел же бавяче нєодвичательни спрам обовязкох – нє були порядни на тренинґох. Ґу тому у екипи було досц покалїчених, ключних, бавячох. Искусни тренер Делич, нагоду дал младшим бавячом хтори направели ошвиженє у екипи и вицагли Клуб зоз опасней зони за випадованє. Насампредз ше добре указали млади Саянкович и Кочиш. После отриманих пейцох тренинґох Русин започал и приятельски змаганя. На першим стретнуцу Русину госцовали у Оджаку дзе процив екипи ОФК „Оджак” зазначели високу побиду зоз резултатом 6:1. Гоч резултат нє таки важни на тих приятельских змаганьох, вельо важнєйше же би то була праве и нагода за єден моцнєйши тренинґ. О бавяцким кадру досц чежко бешедовац, бо

прешли период досц длугоки, алє вшелїяк же радує же ше на тренинґи врацели покалїчени Чизмар и Катона, хтори буду вельке помоцнєнє. Концом юлия отримана и скупштина ФК „Русин” на хторей вибрани нови Вивершни и Надпатраюци одбор. На схадзки бешедоване и о проблемох хтори були и хтори ше муши виправиц и же би ше шицки члени ВО уключели активно до роботи Клуба хтора муши буц явна, же би кажди член бул упознати же кадзи идзе кажди динар зоз каси ФК. Екипа Русина составена зоз бавячох зоз Керестура, бавяче у просеку маю 22–23 роки и з озбильнєйшим похопеню обовязкох у наиходзацим першенстве мож очековац лєпши резултати. Екипа Русина у Подручней лиґи Зомбор тиж будзе бавиц 30 кола. У першим на Ярашу тей нєдзелї дочекує екипу ФК „Крила Країнє” зоз Бачкей Паланки. А потим буду бавиц по тгим розпорядку: Од 16. кола шлїдза реванш стретнуца з истима екипами лєм ше меня место домашнього. Односно у шеснастим коли Русин бави на терену ФК „Крила Країне” у Бачкей Паланки, бо перше стретнуце бавене у Руским Керестуре. ТВАРДЕЙША ОДБРАНА ЗА ЛЄПШИ УСПИХ

Подобни проблеми з хторима ше трапел ФК „Русин” мал и ФК „Бачка 1923”. Слабе одволанє бавячох на тренинґох, покалїченя ... Заш лєм тренер Раденко шарович задовольни з посцигнутим успихом. На концу ярнєй часци Бачка була на єденастим месце на таблїчки. Од 28 стретнуцох, єднеац победзели, дали 73 ґоли – просеково на каждим змаганю дали вецей як 2,5 ґоли. Кед би лєм ище дакус лєпше бранєли свой ґол од процивнїкох успих би бул ище лєпши. Прияли 61 ґол, односно дакус вецей од 2 ґоли по змаганю. У першим колу, 18. авґуста, Бачка бави процив екипи ФК „Фрушкогорски партизан” у Буковцу. А потим розпорядок таки: У 15. колу ФК „Бачка 1923” бави процив ФК „Милетич” зоз Мошорину на своїм терену 18. новембра. Потим по истим принципу як и при других наших Клубох ше бавя реванш змаганя. Односно у 16 колу Бачка будзе бавиц процив екипи ФК „Фрушкогорски партизан” алє тераз на своїм терену. Пририхтованя закончени, одредзена, задоволююца форма бавячох посцигнута. На контролних змаганьох одредзени места бавячом, утвердзени тактика и акциї. Од того викенду очекуєме лєпши резултати, вецей задовольства и радосци на трибинох.... Та, най першенство почнє!■ ФК „Русин”

17. АВҐУСТ 2018.

РОЗПОРЯДОК СТРЕТНУЦОХ ФК „РУСИН”: 2. коло ФК „Русин” – ФК „Раднички 1918” (Ратково) 3. коло ФК „Липар” (Липар) – ФК „Русин” 4. коло ФК „Будучност” (Параґе) – ФК „Русин” 5. коло ФК „Русин” – ФК „Младеново” (Младеново) 6. коло ФК „Славия” (Пиньвиц) – ФК „Русин” 7. коло ФК „Русин” – ФК „Борац” (Обровац) 8. коло ФК „Стари Ґрад” (Бачка Паланка) – ФК „Русин” 9. коло ФК „Русин” – ОФК „Оджак” (Оджак) 10. коло ФК „ЖАК” (Зомбор) – ФК „Русин” 11. коло ФК „Русин” – ФК „Кула” (Кула) 12. коло ФК „Полет” (Сивец) – ФК „Русин” 13. коло ФК „Русин” – ФК „Кулпин” (Кулпин) 14. коло ФК „Войводина” (Товаришево) – ФК „Русин” 15. коло ФК „Херцеґовац” (Ґайдобра) – ФК „Русин”

РОЗПОРЯДОК СТРЕТНУЦОХ ФК „БАЧКА”: 2. коло ФК „Бачка 1923” – ФК „Софекс” (Футоґ) 3. коло ФК „Омладинац” (Степановичево) – ФК „Бачка 1923” 4. коло ФК „Бачка 1923” – ФК „Индекс” (Нови Сад) 5. коло ФК „Єдинство” (Руменка) – ФК „Бачка 1923” 6. коло РФК „Нови Сад” – ФК „Бачка 1923” 7. коло ФК „Бачка 1923” – ОФК „Сириґ” (Сириґ) 8. коло ФК „Славия” (Нови Сад) – ФК „Бачка 1923” 9. коло ФК „Бачка 1923” – ФК „ТСК” (Темерин) 10. коло ФК „Младост” (Нови Сад) – ФК „Бачка 1923” 11. коло ФК „Бачка 1923” – ФК „Фрушкоґорац” (Сримска Каменїца) 12. коло ФК „Петроварадин” (Петроварадин) – ФК „Бачка 1923” 13. коло ФК „Бачка 1923” – ФК „Шайкаш 1908” (Ковиль) 14. коло ФК „ЖСК” (Жабель) – ФК „Бачка

1923”

РУСКЕ СЛОВО 37

Аня Гудак

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Кордон блу (його ориґинална назва Cordon bleu) єдло хторе походзи зоз французкей кухнї, алє през час дожил велї модификациї, гоч основни рецепт зачувани. Єдло барз смачне и сите, а рецепт пред вами предвидзени за штири особи.

(од Ясмини Дюранїн)

Потребне:

Кордон блу (Cordon bleu)

■ 4 половки билого живинского меса ■ 8 фалатки пражскей шунки ■ 8 фалатки трапист сира ■ змарзнуте блок цесто ■ сенф присмачки ■ жовчок за премасцованє

Биле живинске месо поумивац и розтрепац як на шницлу. Нє треба же би було барз ценке, бо ше будзе дрец. Достанє ше вельки фалат меса котри посолїме и попопруєме по смаку. Можеме и повеґетовац, або положиц даєдну другу присмачку котру вашо домашнї любя. На тот фалат меса положиме фалаток прашкей шунки, потим сир, а потим ознова шунку и сир. Таке месо скруциме як ролат и з руками дакус поприцискаме же би ше добре зєдинєло. На тот способ пририхтаме шицки штири фалати меса и положиме их дас на пол годзини до фрижидера же би ше месо добре стидло. Розженєме блок цесто на ценко и подзелїме го на штири часци. Кажду часц цеста премасциме на ценко зоз сенфом. Я посипала и зоз пармезаном, алє то моя модификация, нє обовязне є. На так пририхтане цесто положиме зроловане месо и закруциме го до того цеста, як пакецик. Од горе премасциме зоз жовчком и печеме коло двацец минути у релни на коло 200 ступнї (кажде зна шора своєй релни, алє готове кед цесто и од сподку упечене и кед достанє цмейшу фарбу). Кордон блу найсмачнєйши кед ше є цепли, прето же ше сир крашнє розпущи, а сенф єдлу дава окремни смак, аж покус здогадує на гречески ґирос. Смачного!

38 РУСКЕ СЛОВО

17. АВҐУСТ 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Мариї Пап)

Сендвичи зоз кромпльох Кромплї увариц у лупи, oчисциц и кажду пререзац по длужини. Попражиц на червено на дробно порезану сланїну. На таку пререзану и дакус видлобану кромплю же би ше ю мо-

Потребне ■ 2–3 кромплї по особи ■ сланїни ■ огурки ■ шметанка ■ копер

РОЗДУМОВАНЄ НАГЛАС – У ХЛА ДКУ

гло полнїц зоз попражену сланїну, прейґ того положиме на округло нарезани огурки и на сам верх шметанку, розмишану зоз на дробно пошеканим копром. Тим сендвичом пасира попиц турску кафу.

ли шмати ни склада Пол годзи териялох и ступню , ма по фарбох ци, читам етикети, с н забрудзе о ултуєм ше з маму, с н ко , тюбом, ґуґлам ками и ю єдно, ш та й а п а тром кого в м до шиц чим райє н п ко ц е в ше и уклю прежегнам бачку. кбудзе #якмушита

(од Мариї Пап))

Овоцови коктел у ґереґи За ошвиженє барз добри коктел зоз ґереґи. Ґереґу умиц, охладзиц, по длужини одрезац верх так же би могла ровно стац на тацни. Зоз ложку винєме ядро, односно червене зоз ґереґи и повинїмаме маґочки. До судзини дзе зме нарезали на фалатки ґереґи додаме порезани на фалатки грушки, брескинї, банани и врациме до лупи од ґереґи хтора нам послужела як судзина. На верх положиме дакус малини и конарчок швижей менти. Шицко тото прелєєме зоз охлад зеним чайом зоз хибискусу. Сипац до малих судзинкох и послу жиц... смачного! 17. АВҐУСТ 2018.

Пише: Емилия ЧИЗМАР

Уметносц зоблєканя сукнї хтора пукала ище кед ше ю облєкало. #страхотишопинґу

„Слухай, нїч нє знам, сплєта ше койцо, алє знаш хтора зашла вчера, а нєвеста єй ходзи на нохци там и там, а гевта єй вирна... Но, тааа, лєм тельо ци повем – барз их ореселює. А цо ши ше, у ствари, питала?” #такицитофарбеникоч

ом ватель о т и ч о п мещок ицким твиє ш найлонови с у ч о С „ туциї инсти ами” к з мещ динари а 2 а єгласк с е к # яскан л п т о #жив Винєшем на терасу лаптоп, телефон, ту и кафа и сокич, карсцель лїво, карсцель право, уж ше змерка, дай швичку, празна батерия, розцагуй шнур... лєм цо ше угнїздзим, покусаю ме суньоґи. Унош лаптоп, шольку, погар... #нотобуло #спреведацелєто2018.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НОВИ САД

РОК LXXIV ЧИСЛО 33 (3798) НОВИ САД, 17. АВҐУСТ 2018.

ОШВИЖЕНЄ У ПЕКОТИ

■ ЕДУКАЦИЯ МЛАДИХ РУСНАЦОХ У КОЦУРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Mария Афич

ЯКП Водовод и канализация” Нови Сад, и того року положело чопи на гидранти, ” стерни з воду за пице на фреквентнєйших местох у городзе же би ше алє и ци людзе и у преходзе могли ошвижиц на тей горучави. Нови чопи окреме обдумани и на нїх положена сучасна желєзна конструкция, та су препознатлїви за Нови Сад. Практични су за хаснованє зоз єдноставну систему за пущанє води. Лєгко су доступни шицким возростом и особом зоз инвалидитетом. Практични су за хаснованє и модерни по випатрунку. Явни чопи монтирани на 12 локацийох у городзе: Булевар ошлєбодзеня 12, Булевар ошлєбодзеня 102, на углє улицох Новосадского сайма и Гайдук Вельковей, Футожска улїца 54, на углє Улїци Бати Бр ки ча и Буле ва ра Йова на Ду чи ча, коло Аполо цен тра при па мят нї ку балерини Марини Оленїновей, при Городскей хижи, Змай Йовова улїца 21, на уходзе до Дунайскей улїци при парку, при Успенскей церкви, на Кею и на Булевару Михайла Пупина при Банки Интеса. Источашнє гражданє ше можу ошвижиц и при цистернох зоз воду за пице, хтори паркирани на крижней драги Єврейскей улїци и Булевара ошлєбодзеня при Футожским пияцу, на Площи шлєбоди при Церкви мена Марийового (катедрали) и опрез Гайзибанскей станїци, та и при Меркатору. В. В.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

■ ГОРУЦЕ ЛЄТО, СЛАДКА ОВОЦ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

Фотоґрафия: 0704P