Ruske slovo 31

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 31 (3744) НОВИ САД, 4. АВҐУСТ 2017.

КУПАЛЇЩА У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ТИСА И ЄҐРИЧКА ПРАВИ МЕСТА ЗА РОЗХЛАДЗОВАНЄ

Тиса у Чуроґу ма найнащивенше купалїще

На Єґричкей у Ґосподїнцох „наймладша” и найменша плажа у општини

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006b_0194P

У КЕРЕСТУРЕ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Сашо Палєнкаш

Єґричка у Жаблю – Найушоренша плажа у општини, а вода бистра

През територию Општини Жабель чечу Єґрича и Тиса. Єґричка чече през Жабель и Ґосподїнци, а на єдней часци побережя, у обидвох местох, ушорене купалїще. Вирубани над з води, на побережю поставени надово слункобрани, мрежа за одбойку и насипани писок, а у Жаблю з Єґричкей вицагнути муль, та вода бистра. Док през други два општински места, Чуроґ и Дюрдьов, чече рика Тиса. У Чуроґу, Жаблю и Ґосподїнцох купалїще ушорене пред даскельома роками, док у Дюрдьове нїч нє ушорене. Чежко войсц до води, бо єст вельо наду, мутлянки, нагли и шлїзкаци уход до води и нєт природни хладок. Тото купалїще петнац километри од валалу, док у спомнутих трох местох купалїща такой за валалом. Прето ше Дюрдьовчанє одходза розхладзиц до Жаблю, або Чуроґу, а частейше на базени до Бечею, Темерину або Сурдуку. С. Саламун

■ ПОШЛЇДКИ СУШИ

■ ЗМИСТОВЕ

И ЕДУКАТИВНЕ ЛЄТО

ИНТЕРМЕЦО ЦЕНТЕР МЕСТА И НАЗВИ УЛЇЦОХ

РУСКИ КЕРЕСТУР КАПУЩАНИ, МАКОВСКИ, ЗБЕГНЬОВ

бана, а прейґ драги вибудована Спортска гала. Ту змесцени Дом за старих и Манастир чесних шестрох. Маковски шор, нєшка Фрушкогорска улїца, почина од беґелю, при крижаню зоз улїцу Сримского фронту, претаргнута є з малим парком за дзеци, з лївого боку катедрална церква св. Миколая, а з правого Замок, школски будинок, дзе и Национални совит Руснацох и Народна библиотека. Улїца ше предлужує од Вепровацкей, та аж по теметов. Партизанска улїчка – Буджак часц валала дзе була хижа родичох Гавриїла Костелнїка. На початку улїци ше находзи криж котри давно означовал конєц валала. По приселєню Руснаци збудовали крижи на концох валала на штирох бокох швета. Валал роснул, та так тоти крижи остали у штред валалу, а на виходох збудовани нови. Улїца Югославянскей народней армиї, лєбо стари Збегньов описани у кнїжки „Збегньовчаре” Дюру Папгаргая котри вироснул на тим краю. И нєшкайша младеж котра там рошнє за себе гваря же су збегньовчаре. Широку улїцу Владимира Назора знаме под назву Циґлашор, а пресцера ше од Вепровацкей по керестурски теметов. Ленїнова улїца – Курти шор, ноши таку назву пре свою фурму, то улїца з найвецей круцинами на своєй длужини. Почина од Старого беґелю, а закончує на концу валала ґу Кули. М. Джуджар

2 РУСКЕ СЛОВО

Фото: Марина Джуджар

а Улїчки Бориса Кидрича, познатим Капущаним шоре и нєшка Н обисце нашого писателя Миколу Ску-

4. АВҐУСТ 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Цецилия НА ДЬ, координаторка рубрики „Мозаїк”

■ Тижньовнїк 4–5. Пририхтованя за Националне швето у Суботици 6–7. Стретнуце националних совитох з ресорним министром

■ Нашо места 9. Волонтерски кампи у Керестуре и Коцуре 10–11. Добродзечне огньогасне дружтво Дюрдьов

■ Економия 12–13. Суша и провадзаци проблеми у Керестуре

■ Култура и просвита 14–15. Подобова колония „Стретнуце у Боднарова” 16. Подобова колония „Руски двор 2017”

■ Мозаїк 18–19. „Pact On 2017” и „Дюрдьов отвореного шерца”

■ Людзе, роки, живот 20–21. Наш госц – Юлиян Неваляни з Коцура 22–23. Стретнуце з Кечкешовима у Шидзе

■ Руске у швеце 26–27. Горнїца – Закарпатє (III)

■ Духовни живот 28. Кирбай у Новим Вербаше

■ Информатор

30–33. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34–35. З активносцох Столнотениского клубу „Русин” 36–37. Треци полчас – Мирослав Копчански, спортски дохтор

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши На насловним боку – Зоз лєтнєй школи Националного совиту, замок при Старей Любовнї Автор фотоґрафиї – Сашо Палєнкаш

ЛЄМ ҐУРАЦ НАПРЕДОК Прешлого викенду отримана журка „Pact On” на керестурским базену, у орґанизациї Здруженя гражданох „Pact Ruthenorum”, дзе главни члени – млади особи. Под отвореним нєбом, обидва вечари були нащивени зоз младежу хтора жадна розваги, музики, опущеней атмосфери и друженя зоз парняками. Ґрупи хтори були задлужени за добри „штимунґ” сполнєли свой задаток. Под тим меном, тото лєтнє збуванє орґанизоване по треци раз, a пред тим, розвагу младим тримала „Водова фест”. Фестивал хтори за Керестур бул як „мини Еґзит” бул познати и ширше, нє лєм при Руснацох и людзох зоз околїска. Звичайно були даскельо „стейджи”, т. є. бини, єдна главна и даскельо менши, а шицки зоз розличнима файтами музики. Нєшка, на журки „Pact On” єст лєм єдна бина и на нєй ше зменюю шицки учашнїки-музичаре; єст лєм єден шанк и єдна, менша локация дзе ше отримує тота журка. Кед ше поровна зоз „Водову фест”, мож замерковац же журка „Pact On” скромнєйшого характеру. Алє, нє треба подценьовац. Гоч збуванє ма меншу и скромнєйшу ноту, важне же ше колєсо обраца, же ше цошка случує. Можебуц нє шицки млади, алє найвитирвалши поєдинци ше намагаю и указаю добру дзеку за порушованьом. Кед нє мож на велько, у шоре, обдума ше менше, алє ше нє одустанє и то тота главна водзаца нїтка. Младих дакеди треба лєм поґурац, дац им тот витор до хрибта, та ше визнача и зоз фестивалами, друженями, у школованю, зоз гобиями. Вшелїяк же потребне допатрац дружтвени живот, и вредзи укладац до ньго, бо млади зажадани друженьох, цо прешлого викенду було видно и по велькей нащивеносци. Гваря же критика конструктивна, алє похвалу ше памета, цеши ше зоз ню и вона тот перши крочай и подпора за далєй. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редактор Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Александра Лендєр; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Марина Джуджар, Сандра Саламун, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Glavni odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

4. АВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЦЕНТРАЛНА ПРЕСЛАВА НАЦИОНАЛНОГО ШВЕТА РУСНАЦОХ У СУБОТИЦИ

ПРОБА ЗА НОВИ КОНЦЕПТ И НАГОДА ЗА НОВИ ПОЧАТОК Пише: Иван САБАДОШ

У Суботици од половки юлия отримани два схадзки з хторима почало пририхтованє за Централну преславу националного швета Руснацох хтора у януару 2018. року будзе отримана у тим городзе

Н

а заєднїцку инициятиву домашнього Дружтва Руснацох у Суботици, Заводу за културу войводянских Руснацох хтори главни орґанизатор Централней преслави националного швета и Националного совиту Руснацох, у Суботици штредком юлия отримане стретнуце з представителями локалней самоуправи Городу Суботица хтори обецали лоґистичну и финансийну потримовку за преславу. ЗВЕДЗЕНА ПРОГРАМА

Як толкує о. д. Заводу яа културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, хтора вєдно з представителями Дружтва, Иваном Гардийом и Наташу Ґрунчич, и предсидательом Националноґо совиту Руснацох Славком Рацом була у „рускей” делеґациї, з Мирославу Бабич, хтора член Городскей ради задлужена за обласц култури, бешедоване о просторе дзе будзе отримана шветочносц, алє и о способох на хтори городска власц може помогнуц Дружтву Руснацох у Суботици. – Конкретно, догварене же за културну програму достанєме атрактивни простор ткв „Велькей вечници” у Городскей хижи, а у вестибулуму опрез будзе вистава. Город будзе финансовац коктел, як цо було узвичаєне и на предходних преславох Националноґо швета, а за шицко догварене уж зме послали урядово вимоги до суботицкей локалней самоуправи – потолковала Анамария Ранкович. По єй словох, „вечница” будзе наисце достой-

ни амбиєнт за шветочну програму, алє структура простору наклада же будзе требац обдумац иншаки концепт, зведзену програму, понеже нєт класична бина и окремни приступ за виводзачох. З другого боку, понеже такой ту и церква дзе будзе Служба Божа, цале швето годно отримац у кругу центру города. Затераз ище отворене питанє же чи даєден сеґмент преслави годзен буц отримани у шедзиску Дружтва Руснацох у Суботици, понеже уж длугши час Дружтво подквартельош. Як цо „Руске слово” уж писало, члени ше сходза у шедзиску македонского здруженя „Илинден”, бо простор хтори им додзелєл Город нє бул условни и врацени є. – Вшелїяк бизме найволєли кед би за Дзень Руснацох бул шветочно отворени наш власни Анамария Ранкович простор дзе бизме могли привитац го сцох. Медзитим, приоритет нам перше ришиц проблем длуствох хтори нам остали за додзелєни простор хтори зме, ґу тому, анї нє хасновали – толкує предсидатель Дружтва Руснацох у Суботици Иван Гарди. Слово о виносу од коло 60 тисячи динари з каматами, цо за скромни буджет Дружтва вельке обтерхованє. Як добри сиґнал, Иван Гарди наводзи же панї Бабичова з Городскей ради питала документацию о тим проблему, же би ше видзело як го евентуално мож ришиц у сотруднїцтве з друґима городскима институциями. У Дружтве найбаржей рахую на можлївосци зоз Закона о облиґацийох, по хторих кед же комунални поглєдованя нє намирени за рок, мож их одписац, а тото предусловиє за одпис у конкретним случаю будзе сполнєте у децембру. КРИТЕРИЮМ КВАЛИТЕТУ

Наступ Дружтва Руснацох у Суботици

4 РУСКЕ СЛОВО

О концепту програми хтора би мала буц виведзена на централней шветочносци бу4. АВҐУСТ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК Фото: Суботица.ком

ло вецей бешеди на схадзки руководства Заводу з членми Дружтва Руснацох. Предсидатель Управноґо одбору Заводу за културу Миломир Шайтош гварел же детальни поради ище буду на шоре, алє начални принципи уж познати: – Шветочна програма нє шме остац лєм реприза або копия наших фестивалох, а шицки зме свидоми же помали поставала така. То муши буц шветочна академия у полним значеню. Тиж, погришно обчековац же локалне руске дружтво треба, лєбо вообще ма капацитети, же би було ношитель програми. Їх улога треба же би була лоґистична, бо найлєпше познаю штредок у хторим жию и робя, а чесц им даме на тот способ же своїм сушедом з векшинского народу и других заєдПреслава Националного швета Бунєвцох у Вечници нїцох укажу яка национална заєднїца стої за нїма и потримує их. Насампредз, нам на Националним швету треба запровадзиц критериюм квалитету, односно програму. О составе Орґанизацийного одбору швета, же бизме ше представели з вершинскима културнима будзе бешеди на схадзки Управного одбору Заводу за змистами з шицких аспектох рускей творчосци. Аж кед културу войводянских Руснацох. нєт дилеми же цошка наисце найлєпше цо руска заєднїПОВОЛАНКА ца може указац, вец може буц часц програми – инсистує

Предсидатель Дружтва Руснацох у Суботици Иван Гарди гвари же члени Дружтва свидоми о своїх терашнїх можлївосцох и капацитетох кед слово о уметнїцкей програми на Централней шветочносци: – Нам у интересу же би програма була репрезентативна, же би ше Суботица достойно представела як домашнї Националного швета Руснацох. Думам же нашо Дружтво найлєпше представя уметнїки солисти – шпиваче, рецитаторе, хтори у даєдним периодзе живота були вязани за Суботицу, лєбо Дружтво Руснацох. За други змисти, нєобходна нам помоц зоз других руских штредкох и дружтвох – гвари Гарди, и надпомина же, наприклад, седмеро побиднїки „Червеней ружи” чобольов, лєбо кошарку, достали кед наступали за Суботицу. З другого боку, пре Миломир Шайтош Иван Гарди спомнути причини, други виводзацки ґрупи суботицкого Дружтва тераз нє активни и нє можу понукнуц квалитет Шайтош. И по його думаню амбиєнт „Вечници” сам по хтори вимага централна преслава Дня Руснацох. Окрем комсебе наклада же би ше ґу планованю Националного шве- пликацийох пре нєдостаток власного простору, капацитети та приступело на нови способ, так же Суботица предста- Дружтва огранїчени и пре факт же руска заєднїца у Суботици вя идеалну нагоду за запровадзованє нового концепта нєвелька – по попису 2011. року було их 172 особи. Медзитим, пририхтованє и отримованє Централней преслапреслави. Медзитим, нєобходне же би ше до орґанизациї уключели нови людзе, з новима идеями, хтори годни ви у Суботици, члени Дружтва Руснацох видза и як нагоду за одредзиц критериюми, селектовац точки и обдумац нову нови початок после даскельо чежких рокох. – После турнира у одбойки на писку хтори у авґу сту орґанизуєме на Паличу як часц Спортских МОНОҐРАФИЯ бавискох „Яша Баков”, початком єшенї док ище Окрем же кажде руске дружтво хторе було домашнє националному красна хвиля, тиж на Паличу, плануєме отримац швету з тей нагоди достало дацо тирваце материялне – мебель, мо- Руски пикник, так як цо ше у друґих местох през билияр, сценски костими лєбо адаптовани просториї, после Дня Ру- жиму отримую руски бали. Сцеме поволац шицснацох оставала му и пригодна моноґрафия о месце и його Руснацох. ких дакедишнїх членох Дружтва хтори вецей нє Заплановане пририхтац и обявиц и Моноґрафию о Руснацох у активни, нових Суботичаньох – наших младих Суботици. Як начално догварене, часц пририхтаю сами Суботича- хтори кажди рок до Суботици приходза пре шконє, насампредз сеґменти хтори ше одноша на наш час, роботу Дру- лованє лєбо роботу, а велї ту оставаю и жиц. Сцежтва и подїї хтори ше случовали коло нього. Медзитим, будзе им ме же би ше нашо людзе упознали и дружели, алє потребна фахова помоц коло аналитичнєйших написох фокусова- и видзели же за каждого єст места же би ше уклюних на дальшу прешлосц, як и текстох хтори потолкую специфиччел до роботи Дружтва, на способ и у обсягу як носц Суботици як историйного городу, мултикултуралного штредку и значного образовноґо и привредного центру, цо окреме услове- може и ма дзеку. Наздаваме ше же би то могол буц нови початок и импулс за орґанизовани живот Руло насельованє Руснацох. снацох у Суботици.■ 4. АВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ З РЕСОРНИМ МИНИСТРОМ

НОВЕ ЗАКОНОДАВСТВО КОНКРЕТИЗУЄ МЕНШИНСКИ ПРАВА У Беоґрадзе прешлого тижня отримана схадзка министра за державну управу и локалну самоуправу Бранка Ружича зоз представителями националних совитох националних меншинох. Министер наявел же на єшень пременки законох з обласци меншинских правох уходза до Народней скупштини Пишу: Иван САБАДОШ Ясмина ДЮРАНЇН

Н

а схадзки у Палати Сербия, хтора була перши сход ресорного министра з представителями националних совитох од його ступаня на длужносц, бешедоване о виволаньох, отворених питаньох и проблемох у обласци сполньованя меншинских правох, и заєднїцки констатоване же шицки тоти проблеми и виволаня мож премосциц и же ше ище аґилнєйше будзе робиц на їх ришованю, сообщене з Министерства после схадзки. ПАРТНЕРСКИ ДИЯЛОҐ

Понеже ше упознал з роботу и задлуженями 19 националних совитох, понеже представителє Националноґо совиту Албанцох и Союзу єврейских општинох нє присуствовали на схадзки, министер Ружич визначел же представителє националних совитох, вєдно з Министерством державней управи и локалней самоуправи и другима державнима орґанами, цивилним сектором и медзинароднима орґанизациями, робели на пририхтованю єдного з найзначнєйших документох у обласци защити меншинских и людских правох – Акцийним плану за витворенє правох припаднїкох меншинских националних заєднїцох. Здогаднул же тот План часц прегваркох Сербиї о ступаню до Европскей униї, у рамикох Поглавя 23, а же ше од совитох обчекує же би през надпатрунок и вивисцованє о реализованю Акцийного плана, и далєй активно робели на злєпшаню положеня меншинских националних заєднїцох у Републики. Тиж, бешедуюци о Закону о защити правох и шлєбодох националних меншинох и Закону о националних совитох националних меншинох, односно о вименкох и дополнєньох, Ружич гварел же вони з єдней часци и плод роботи националних совитох националних меншинох и же ше пошвидко найду у скупштинскей процедури. – Тоти два закони, насампредз, унапредую статус националних совитох националних меншинох и вшелїяк уводза висши ступень транспарентносци у роботи, цо помогнє же би ше велї ствари одвивали на прави способ, визначел Ружич, и надпомнул же законодавство у обласци меншинских правох треба же би було резултат инклузивного и партиципативного процесу, формуловане през отворени и партнерски диялог держави и меншинских заєднїцох. Як конкретни хасен од вименкох спомнутих законох хтори би до Народней скупштини мали войсц уж на

6 РУСКЕ СЛОВО

єшень, Ружич спомнул виберанки за нови зволаня националних совитох хтори би требали буц отримани на єшень 2018. року, а законска реґулатива би их мала олєгчац. Шицко спомнуте цо Република Сербия витворела у предходним периодзе кед слово о правох меншинских националних заєднїцох, по словох министра Ружича як резултат ма же „тота драгоциносц дружтва постала видлїва”. З другого боку, Ружич потвердзел опредзелєнє Влади чий є член же би и надалєй асистовала кельо може кед слово о чуваню традициї, култури и вредносцох меншинских националних заєднїцох, як и у других обласцох за хтори держава компетенциї зверела националним совитом. Як „горуце” питанє, министер наведол нєдостаток финансийних средствох, хторе ше муши ришиц у сотруднїцтве зоз партнерами и иножемнима донаторами, алє вшелїяк и зоз ресорнима министерствами, а так же би уровень финансийних средствох бул звекшани и же би ше на тот способ олєгчало и функционованє самих совитох. Кед ше координована робота шицких одвичательних инстанцох уда, евентуалне звекшанє буджета за меншински заєднїци мож обчековац у 2018. року, гварел Ружич. РОЗУМНИ ОБЧЕКОВАНЯ Предшедуюци Координациї националних совитох и предсидатель Националного совиту Мадярох Єне Гайнал гварел же є задовольни зоз резултатами першей схадзки зоз новим ресорним министром, а як найзначнєйше наведол же предлужени континуитет отвореного диялоґу и координованей роботи держави и националних совитох. Потвердзел же и Координация и поєдинєч4. АВҐУСТ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК ни совити порихтани предлужиц тото партнерске одношенє. Гайнал гварел же национални совити маю и капацитети и дзеки сполнїц свойо задатки и кед слово о пременкох домашнього законодавства, и реализованю медзинародних обовязкох. На схадзки з министром Ружичом бул и предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, хтори гвари же перши упечаток о новому ресорному министрови позитивни: – Предсидатель Националного совиту Бошнякох Сулейман Уґлянин у мено нас шицких гварел же од министра Ружича, хтори подковани и искусни политичар од формату, меншински национални заєднїци обчекую же бизме з форми прешли на сушносц, односно ришованє конкретних проблемох. Дзелїм тото обчекованє, и думам же наявени закони перши крочай у тим напряме, насампредз же бизме конєчно дознали цо национални

БУДЖЕТНИ ФОНД Министер за державну управу и локалну самоуправу Бранко Ружич на схадзки з представителями националних совитох бешедовал и о Буджетним фонду през хтори би держава мала финансовац витворенє културней автономиї меншинских заєднїцох у Републики Сербиї. Як здогаднул, на схадзки републичного совита за национални меншини хтора отримана 23. мая того року, єдногласно прилапени предклад Програми за розподзельованє средствох зоз Буджету за национални меншини, у хторей приоритет у тим року ма информованє на меншинских язикох, односно змисти з тей обласци хтори ше финансує през державни дотациї. Ружич тераз гварел же Министерсто на чиїм є чолє у финалней фази пририхтованя Упутства о формованю, составе и членстве Комисиї хтора у складзе зоз законом и Уставом, будзе запровадзовац тот конкурс.

совити у системи орґанизованя держави, яки їх овласценя и права. Гоч закони и нє буду усвоєни такой на єшень, лєпше ище кус почекац и достац квалитетне и отримуюце ришенє, як ламац нашвидко и достац лєм пол ришеня – потолковал Славко Рац, и визначел же друга добра ствар континуитет у роботи Министерства: – За меншински питаня и далєй задлужени державни секретар Иван Бошняк, з хторим совити уж длуго сотрудзую. Лидере дзепоєдних совитох хтори з министром Ружичом мали роботи коло других питаньох з його ресору гваря же є озбильни политичар хтори себе нє дошлєбодзи компромитовац ше з обецунками хтори нє мож витвориц. Далєй, премиєрка Ана Брнабич пред тим як є вибрана на чоло Влади Сербиї тиж водзела тот ресор, та ше наздавам же є сензибилизована на тоти теми и потрима роботу свойого нашлїднїка и бувшого Министерства – гварел предсидатель Националноґо совиту Руснацох. Як наявене, порядни стретнуца представительох националних совитох з чолнима особами Министерства за державну управу и локалну самоуправу будзе ше отримовац голєм штири раз до рока, на кажди три мешаци.■ 4. АВҐУСТ 2017.

STANOVISKA – REA]OVANW

Пише: Каролина ПАПУҐА, професорка руского язика

ЧИ ОСМОГО ДНЯ НАСТАЛ РОКЕНРОЛ?

„Осми дзень” алтернативни бенд зоз Нового Саду котри всоботу, 29. юлия, наступел на журки котру на керестурским базену удатно орґанизовала нєпрофитна орґанизация „Пакт Он”. Нащивеносц була велька з оглядом на тото же журка отримана у валалє. Могло видзиц и старших и младших, та аж и родичох зоз дзецми, цо значи же людзе жадни таких случованьох, а як ше указує, жадни су и добрей музики. Сам бенд бул приємне нєсподзиванє, цо пре позитивну енерґию, цо пре сам репертоар котри порихтали. Приємне нєсподзиванє було и числене присуство младежи котри вєдно зоз бендом шпивали скоро кажду писню, а анї тоти кус старши ше нє придавали. Нажаль, таки журки ше нє отримую часто, та як єден од пошлїдкох то и тото же нєшка младеж ма иншаке одношенє ґу музики, за розлику од часох котри анї нє так давно за нами. Музика ше нєшка масовно конзумує и критериюми квалитету скоро нїяки. Як резултат того то же нєквалитетне прейдзе як дацо добре и позитивне, а квалитет ше у тей маси вшелїячини анї нє препозна. То вообще нє муши значиц же нєт младих котри нє роздумую зоз свою главу и нє пробую креировац свой смак, свойо видзенє ситуациї. Понеже нєшкайша младеж преполнєта зоз вшелїяку музику, велї ше давя у тим морю койчого. Як наисце приємне нєсподзиванє на соботовей журки були праве тоти млади котри препознавали скоро кажду писню котру тот бенд одграл, з оглядом на тото же репертоар бул досц рижнородни, та ище и зоз часох пред дачиїм народзеньом. Точно могло розликовац хто там лєм прето же би бул там, а хто прето же люби таку музику и ужива у наступу. Бенд дал максимум од себе, грали вецей як два годзини и за похвалу їх витирвалосц. Сам бенд потримує младих котри ше намагаю роздумовац зоз свою главу и витвориц свой власни идентитет у морю шунду и кичу, озда прето же и сами прешли през тоти фази и твардо ше тримаю своєй одлуки же буду грац тото цо ше им пачи и же затримаю власни печац. Верим же у Сербиї исную велї бенди котри граю квалитетну музику, алє нє маю векшу потримовку дружтва, та анї медийох, а без того ше чежше афирмую. Шицко то державна стратеґия и ище вше ше верциме у колє “Хлєба и танцу” Народу дац найбаналнєйшу музику котра зна пребудзиц найбаналнєйши емоциї и заглупи народ и автоматски ше будзе лєгчейше управяц зоз истим. Певальки уж досц длуго водза сцену дзе од квалитету нєт анї „к”, Голи задки и голи предки тото цо вони понукаю и ширши маси ше на тим воспитую и на тим одрастаю, а то ноши други пошлїдки. Вельо завиши и од домашнього воспитаня, од схопносци препознац квалитет, способносци розвиваня смаку, алє и од самого околїска зоз котрим зме окружени. Понеже обставини таки яки су, шицким алтернативним бендом нє преостава нїч друге лєм предлужиц зоз борбу и намаганьом же би ше нє придали и нє одустали од свойого цилю. Таки бенди потребни дружтву гоч лєм пре даяки баланс у глави кед нє пре инше. И треба же би були витирвали, прето же, як и вшадзи, так и у нашим куколю єст житка. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ВИБРАНИ ДИРЕКТОРЕ На схадзки Скупштини општини Шид, хтора отримана прешлого пиятку одборнїки перше констатовали задзекованє члена Општинскей ради Миломира Уґлєшича зоз Ґибарцу, хтори задзековал на тоту функцию пре особни причини. З оглядом на тото же ше о задзекованю нє отвера розправу, предсидатель Општинскей ради Предраґ Вукович, предложел Александру Жиґич зоз Шиду на тоту функцию. На тайним гласаню з гласацкима лїстками, Жиґичова достала довириє одборнїкох и менована є за нову членїцу ОР. Скупштина општини тиж прилапела звит о Закончуюцим консолидованим рахунку општини за 2016. рок у хторим, як наглашела Ядранка Недич, руководителька Оддзелєня за буджет и финансиї, приказани приходи и розходи, актива и пасива у финансийох. Вона додала и же ше на рочним уровню плаци 807 тисячи динари камати за вжати длугорочни кредит. Наташа Цвєткович, одборнїца опозицийней СДС, зауважела же тоту одлуку требало принєсц ище у юнию по предписаньох, а одвитовал єй Драґан Ґутич, член ОР хтори гварел же то точне алє нєт пошлїдки и же є тераз прилапене. Одборнїки потим розришели длужносци окончовательох длужносци директора у ЯКП „Стандард” Славицу Сремац и ЯКП „Водовод” Марка Баїча и потим их меновала на спомнути длужносци на штири роки, а после явного конкурсу на

ДОЧАСОВО ЦЕЛА У МЕСНИХ ЗАЄДНЇЦОХ Одборнїца Наташа Цвєткович питала ше Велимирови Ранисавлєвичови, предсидателя СО Шид, кеди розпише виберанки за членох Совитох МЗ у општини, бо, як гварела, векшини мандат уж вишол. Предсидатель Ранисавлєвич одвитовал же буду перше меновани Дочасово цела у МЗ, а же виберанки буду отримани у септембру.

хторим Сремац и Баїч були єдини кандидати. Як констатоване, обидва подприємства позитивно дїлую и спомнути руководзаци их добре водзели у предходним периодзе и прето достали довириє СО же би их водзели и у наступних штирох рокох. Тиж прилапени и звит о дїлованю „Водоводу” за 2016 рок. Марко Баїч поинформовал одборнїкох же основни задатки буду старанє о гиґиєнским и здравственим квалитету води, потим же би требало вивартац ище два студнї, як и инсталовац пречисцовач за одрутни води. Баїч гварел же „Водовод” у прешлим року позитивно дїловал и витворени приход виноши 12 милиони динари, а тому вшелїяк допомогли и два донациї превозкох за воду, як и за одрутну воду хтори тото подприємство достало з донациї. СО прилапела и вименки дїлованя ЯКП „Явне ошвиценє, услуги и отримованє” як и план реґулованя пошореня за пречисцованє одрутних водох у КО Адашевци. Одборнїки тиж поставяли и одборнїцки питаня. Предраґа Бекерека зоз ЛСВ интересовало прецо ловаром у Ямени вжати Ловарски дом, як будзе ришене пречисцованє води на водоцеку Шаркудин и кеди буду санировани мости у Моровичу. Вл. Дї.

АКЦИЯ ДАВАНЯ КРЕВИ У НОВИМ ОРАХОВЕ

ДВОЙО НОВИ ДАВАТЕЛЄ Служба за трансфузию креви зоз Суботици у сотруднїцтве зоз Месну орґанизацию Червеного крижа и Месну заєднїцу у Новим Орахове прешлого тижня орґанизовала добродзечне даванє лреви. Акция оримана у Руским доме, а приявел ше 31 даватель, од чого двойо нови. Крев вжата од 30 особох и назберане коло 15 тисячи милилитри. Єдна од нових добродзечних давательох креви и Кинґа Надь. Єй дїдо др Шандор Надь бул вецей як трицец роки лїкар у Орахове, и сам даватель креви.

8 РУСКЕ СЛОВО

Кинґа Надь

– Кед сом була мала барз сом ше бала од креви, алє ми родичи толкоали же то состойна часц орґанизма и же то цошка нормалне. Понеже сом ше уписала до штреднєй медицинскей школи, вельо сом учела о чловековим орґанизму, а окреме о креви. Видзим же у каждодньовей пракси у медицини креви вше хиби, та сом ришела помогнуц. Лєм пейц днї як сом наполнєла 18 роки, алє думам же чловек треба же би крев давал накадзи може. Кинґа планує после законченей штреднєй школи предлужиц студиї на трауматолоґиї. Лю. Р. 4. АВҐУСТ 2017.

НАШО МЕСТА МЕДЗИНАРОДНИ ВОЛОНТЕРСКИ КАМП У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БИЦИҐЛИ ЦИФРОВАНИ З МОТИВАМИ РУСКИХ ПАРТКОХ Штварток, 27. юлия, у пополадньових годзинох у просторийох Туристичного здруженя на Маковским шоре, жени зоз Здруженя „Байка” отримали креативну роботню правеня галушкового цеста, так шицки волонтере мали нагоду прегнєтац и правиц галушки, ґаґорки и таргонї. Направени продукти остали волонтером, та их у наступних дньох и попробовали єсц. О каждодньовим косту, и пририхтованю єдзеня УПОЗНАЛИ И РУСКУ КУЛТУРУ И ТРАДИЦИЮ водзи бриґу особнє и самостойно предсидаПияток, 28. юлия, як часц шлєбодного активно- телька Туристичного сцох волонтере препровадзели у Руским народним здруженя Любица Нятеатре „Петро Ризнич Дядя”. Упознали випатрунок ради. руского народного облєчива, та ше шицки и пооблєМедзинародни вокали до нєй. Ютре дзень участвовали у заєднїцкей лонтерски камп подророботней акциї Дома култури Руски Керестур, дзе зумює толерантносц и помагали пририхтац нукашньосц за билєнє. Внєдзелю за волонтерох бул орґанизовани вилєт до мултикултуралносц, Коцура дзе нащивели етно хижу, а пополадньово го- та пондзелков шлєбодни час препровадзели дзини препровадзели на вербаским базену.

У каждодньових активносцох кампу участвую коло 25 млади, приявених єст вецей, медзитим, домашнї Керестурци нє таки порядни. Медзи волонтерами єст седмеро з иножемства – двойо зоз Шпаниї, двойо з Италиї, єден з Ирскей, єден з Французкей и єдна волонтерка з Кореї. Попри нїх у кампу волонтираю и тройо зоз Сербиї – з Беоґраду, Нишу и Нового Саду. Шицки роботни днї, дополадня оправяю бициґли, а пополадню заплановани рижни други активносци. Бициґли тераз у фази фарбеня, та су били або червени, а по нїх буду вирисовани мотиви з традицийних руских парткох.

у представяню културох и обичайох волонтерох. Представена ирска, финска, французка, италиянска, сербска и руска култура, обичаї, єдзенє и продукти по котрих ше препознаваю. Роботнї предводза тройо волонтере фаховци бициґлисти з Италиї, Ирскей и Финскей Лидере тогорочного, єденастого по шоре Волонтерского кампу у Керестуре домашня Ясна Медєши и Шпанєц Адриян Фернандез Лонґарела. М. Дж.

ВОЛОНТЕРСКИ КАМПИ У КОЦУРЕ

ЕТНО КЛУБ ЗАИНТЕРЕСОВАЛ ГОЛАНДЯНОХ Традицийни волонтерски камп у орґанизациї Євангелскей церкви у Коцуре, котри тирва по 5. авґуст, найвекшу часц пребуваня препровадзели на Косанчичу дзе вредно робели на ушорйовали салаш Євангелскей церкви. Дзешецеро волонтере котри пришли зоз Миделхарнису з Голандиї до Коцура, вєдно з парохиянами Євангелскей церкви, пременєли облаки на хижи, направели нову ограду, звалєли стару ґаражу и ушорйовали ентериєр. По законченю роботох на салашу, домашнї зоз церкви

4. АВҐУСТ 2017.

госцох одведли до спа центру до Якова, а ютредзень, обишли и Етно клуб „Одняте од забуца” дзе им предсидателька Клубу Аранка Медєши, приповедала о народох котри ту жию и чия история ту приказана. Од пондзелку, 31. юлия, волонтере зоз Голандиї почали едукативни роботнї котри отримани у Коцуре, Вербаше, Дюрдьове и Змаєве, а обиходзели и места дзе жию Роми и дзелєли гуманитарну помоц котра назберана у церкви и котру принєсли Голандянє. Прешлого пиятку, 28. юлия, у Евангелскей церкви у Коцуре отворена народна кухня у котрей кажди пияток людзе у потреби можу поєсц варене єдло. Тота екипа волонтерох з Голандиї, з орґанизациї „Помоц восточней Европи”, дзекуюци сотруднїцтву з коцурску Євангелску церкву, уж други раз волонтира роби у Коцуре. Зоз тоту ґрупу ше нє закончую активносци кед у питаню волонтеризем у рамикох Євангелскей церкви, понеже од 10. по 17. авґуст до Коцура приходзи нова ґрупа волонтерох, тераз зоз городу Гадервийк, тиж зоз Голандиї. Зл. К.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ДОБРЕДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО ДЮРДЬОВ

Пише: Сандра САЛАМУН

СЛАБА ПОТРИМОВКА ЗА ОДВИЧАТЕЛЬНУ РОБОТУ Прешлого року Добредзечне огньогасне Дружтво Дюрдьов наполнєло дзеведзешат роки од снованя, алє значни ювилей нє преславени як плановане – нє достати потребни финансиї, а проблеми у медзичаше ище баржей загрожели їх основну дїялносц

Д

обредзечне огньогасне Дружтво Дюрдьов тих дньох ма нови проблеми – понеже нє ма свойо просториї и хаснує општински, прешлого мешаца су поволани же би подписали подквартельошки контракт котри на мешац виноши 18 400 динари. Предсидатель ДОД Дюрдьов Ґоран Берич зоз тим поцагом бул револтирани и отворени вельки проблем. Так, прешлого штвартку у просторийох Дружтва орґанизована схадзка на котрей присуствовали и представителє Оньогасного союзу Општини Жабель и член предсидательства Огньогасного союзу Войводини Синиша Шавия. У Општини Жабель єдино ДОД Дюрдьов нє ма сво- буджета, та би наплацованє закупу општинского простойо просториї, алє хаснує општински. Предсидатель ДОД ру нє було лоґичне, бо општина дава и бере назад средДюрдьов Ґоран Берич потолковал чом нє прилапює же ства – гварел предсидатель Оньогасного союзу Општини Жабель Синиша Шавия, котри визначел же Дюрдьовзакуп за просториї бул 18 400 динари на мешац. – Нє подписал сом контракт, бо Дружтво нє ма анї ски ДОД найлєпше функционує, дзекуюци донатором. средства за основне функционоваГОРИ ОБИСЦЕ, А ГОРИВА НЄТ нє. Кед бизме мушели плациц жеУ КАМИОНУ дляренє, такой бизме ше могли загашиц. Розпитовали зме ше чи Од 2013. року средства од општииснує можлївосц же би цифра була ни ше шицким тром општинским менша, або же бизме вообще нє ДОД и професийней Огньогасней плацели квартелїну. После вецей станїци Жабель розподзелюю по одсхадзкох з компетентнима з оплуки предсидательства Општинскоштинскей управи и представителяго огньогасного Союзу котре ше соми Оньогасного союзу Општини стої од огньогасцох зоз шицких Жабель на схадзки Општинскей раштирох општинских местох. Шицки ди одлучене же ше нє наплацовало ше зочую з подобнима проблемами, хаснованє просторийох ДОД Дюрнїхто нє ма досц средства за опрему, дьов – гварел предсидатель того а, анї горива, без чого нє мож висц Дружтва Дюрдьов Ґоран Берич. до помоци. Огньогасни камион у заНормално, у просторийох члени висносци од рока кеди є напаравени ше нє лєм сходза и радза о роботи и и марки, на єдну годзину док гаши задаткох котри маю, алє ту и комогень троши медзи 15 и 30 литри. плетна опрема и превозне средство Дюдьовски огньогасци були на веза гашенє огня. цей заводи без горива, праве кед – ДОД Дюрдьов, як и шицки требало рушац до акциї. Часто даогньогасни Дружтва гумана орґаниУ просторийох одпадла єдна часц ваю пенєж за гориво з власней кизация, финансує ше з општинского повали

10 РУСКЕ СЛОВО

4. AВҐУСТ 2017.

ЕКОНОМИЯ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ТРА ДИЦИЙНИ ЕТНО ДЗЕНЬ

ОБИЧАЇ ПОСЛЕ КОСИДБИ ЖИТА Дзекуюци донатором єст два камиони, а места лєм за єден

шенки, або пожичую од приятельох. Опрему и средства маю дзекуци донатором, людзом котри маю порозуменя за їх, алє и потреби валачанох. Општинскму союзу прешлого року одобрени 600 000 динари, а достата половка, та ДВД Дюрдьов достало лєм за виробок паноа з нагоди означованя 90 рочнїци од снованя. Того року у Дюрдьове нє формовани Жатвов штаб, котри требала орґанизовац општина, та нє виплацени анї наднїци за дежурства, котри ше запровадзує 24 годзини. – Каждого року гонорари од жатви охабяме у Дружтве за подросток и їх обуку. Затераз нам лєм гварене же достанєме за гориво за дежурста у жатви и то дзешец тисячи динари котри маме подзелїц на штири општински ДОД, а то нї зач нє досц За прешли рок ДОД Дюрдьов нє до стало средства за функционованє Дружтва. Прето розпущени 34 пионире, сенионре и юниоре. Требали достац 50 000 динари за функционованє Дружтва, понеже нїч нє достали нє мали од чого плациц рахунки. Виключени нам ґаз, а телефон на котри гражданє волаю же треба гашиц огень уж длугши час сцигує опомнуце за виключенє и предтужба – гварел предсидатель ДОД Дюрдьов Ґоран Берич. ОДПАДЛА ЧАСЦ ПОВАЛИ Пред даскельо роки ДОД Дюрдьов достали нови камион, а пре жиму би требал буц у за4. АВҐУСТ 2017.

вартим просторе же би у нїм нє змарзла вода, прето ше уж длуго намагаю ришиц тот проблем. Написани проєкт за преширйованє постояцих просторийох за ище єдно оддзелєнє, за нови камион. Проєкт прилапени на совиту Месней заєднїци Дюрдьов, обецана потримовка, алє ше о тим уж роками нїч нє бешедує, гоч ше огньоасци витирвало розпитую. Попри тим, того лєта у найстаршей часци обєкта после дижджох одпадла єдна часц повали у просториї дзе ше дежура. Свидоми су цо им потребне за лєпше функционованє, алє на позитивни одвит нє наиходза нїґдзе. ТОГО РОКУ СЕДЕМ ИНТЕРВЕНЦИЇ Гоч нє маю нїяку сиґурну и порядну помоц, осиґурац ше муша сами, алє нє одуставаю. Дзекуюци їх витирвалосци ма опрему, алє є углавним барз стара. У розвитих жемох ше таку опрему одруцує после даскельораз хаснованя, бо престава єй функционалносц, слово о шицкей опреми од шматох та по рижни штранґи. Огньогасци Добродзечного огньогасного Дружтва Дюрдьов у тим року мали седем интервеницї – на вецей заводи ше запалєла поверхносц на каналу Девень котри преходзи през валал, вжиме горело єдно обисце, а влєце и два прикочи зоз сламу. Дюрдьовски огньогасци помагаю и у других местох, алє и им приходза помогац. Остатнїраз гашели огень котри вибухнул у хлїве у Мошрину, кед згорел статок.■

Замерковани руски штанди

У рамикох Културного лєта, прешлей соботи отримани традицийни Етно дзень, манифе стация хтора пе стує традицию и обичаї‚ хтори пе стую здруженя женох у шидскей општини, а тиж и шпиванку, танєц и музику. На тей манифе стациї участвую и Руснаци, чийо етно штанди були замерковани медзи численима штандами. Жени зоз КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, як и КПД „Иван Котляревски” з Бикичу виложели стародавни руски колачи и специялитети, як и вишивки и предмети. Тото цо було виложене нащивителє мали нагоду и коштовац и так упознац традицию других нацийох з хторима вєдно жию у тим штредку. А окрем штандох, отримана и уметнїцка програма у хторей наступели КПД „Дюра Киш” хтори ше представели зоз обичаями по сле ко сидби жита. Шидянє одшпивали и писнї „Коняре, коняре” и „Дай нам, Боже, добри час” а танєчна пара Милица Миклош и Александар Радин одтанцовали „Баришевску полку”. Удатни наступ мали и Бикичанє з приказом обичая оберачки грозна у Бикичу. И Шидянє и Бикичанє ше зоз тима приказами пласовали на покраїнску смотру народней традициї хтора будзе отримана у Вербаше. Замерковани наступ, як и каждожо року, мали члени КУД пензионерох „Єшень живота” зоз Шиду. Вони наступели у хорским шпиваню и як солисти, а публика мала нагоду уживац у тей програми. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ СУША И ПРОВАДЗАЦИ ПРОБЛЕМИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БУДЗЕ ЗМЕНШАНИ И РОД И ЗАРОБОК

Пише: Марина ДЖУДЖАР

Урожай польодїлских културох будзе зменшани, а зависно од култури и часци хотара дзе ше находзи парцела и квалитету жеми завиши же яка будзе чкода. Як фаховци спозорюю, же тогорочни урожай будзе нєвиєдначени, алє дефинитивно зменшани и до 40 одсто, пре хаснованє розличних аґротехнїчних мирох и сортиментох. На парцелох дзе хаснована подполна аґротехнїка у отималних терминох, хаснуюци нашеня новших гибридох и аґрохемийни препарати новей ґенерациї мож обчековац утрати, алє нє драстични

Д

луго чекани и випатрани диждж, и нїзши температури прешлого тижня, нє принєсли нїяке злєпшанє стану польодїлским културом. Чкода найобачлївша на кукурици котрей озбильно хибело влаги у периодзе кед ше чулкала и опращковйовала. – По ситуациї на терену керестурского хотара, урожай кукурици будзе сиґурно зменшани за коло 25 одсто, єст парцели дзе кукуричанка осушена уж по висину чутки, хтора ище желєна, алє питанє кельо вона будзе напредовац. З другого боку и у случайох дзе кукурица желєна цалком, видно нєдостатки при оплодзованю на високих температурох, чутка нє пополнєта зоз зарном. Вельо того завиши од файти нашеня котре засадзене, та и густосци – заключує инжинєр аґрономиї Иґор Варґа з Руского Керестура. Пошлїдки зменшаного уражаю кукурици почувствую велї, найбаржей статкаре, продукователє и меса и млєка, котри буду мац обезпечиц драгшу покарму за статок, а чийо власни продукти буду зменшани. Ту и питанє же кельо останє за предаванє и дополньованє парасткого буджету. Суша вше частейше зявенє на наших просторох. Так, здогадуюци ше катастрофал-

12 РУСКЕ СЛОВО

НЄ ДОСЦ ЛЄМ ЗАЛЇВАЦ Залївни системи би помогли и ришели проблеми зоз сушу, алє свидомо ше зна же питанє кеди таки инвестициї постаню доступни домашнїм парастом. Так би можебуц требало обрациц и увагу ґу осучасньованю продукциї на другим боку, з вибором и пременку сортименту културох котри адаптабилнєйши ґу климатским пременком, а попри тим, и залївни системи би були рентабилнєйши. Кед би ше голєм часточно вименєла и продукцийна структура, и кед би були заступенши заградкарски култури, овоцнїки и индустрийни рошлїни, котри рентабилнєйши, параст би бул у лєпшей позициї. Попри державней потримовки зоз субвенционованьом купованя залївних системох, требало би запровадзиц и рижни едукативни програми за польопривреднїкох о применьованю и хаснованю нових и модернєйших технїчнотехнолоґийних мирох. З тим би параст бул осучаснєни, а його продукция рентабилнєйша.

них пошлїдкох 2007. и 2012. року, шицким остава лєм горки смак, кед ламачка кукурици нєславно почала уж концом авґуста. Фаховци и метеоролоґове спозорйовали на сушну сезону ище на початку ярнєй шатви, та препоручовали применьованє подполних аґротехнїчних мирох и садзенє на векшу оддалєносц. Вшелїк будзе барз добре кед на уровню держави останє досц за домашнї потреби, цо и нагадованя же би тельо требало зродзиц, а вивозу зарна кукурици тогорочного роду вироятно же нє будзе. НА СОЇ МАУНИ ПРАЗНИ Пре удатни прешлорочни урожай сої и добру цену, того року у керестурским хотаре, та и вообще у Сербиї єст вельо вецей поверхносци засадзено зоз сою. 4. AВҐУСТ 2017.

ЕКОНОМИЯ – Сої углавним добре випатраю, видно же горши тоти на котрих нє применєни подполни аґротехнїчни мири, та су зароснути у коровчу, правда єст и таки. Но, сої котри красни и желєни на око, и високи аж и до метер и пол, заш лєм и на нїх обачиц же єй хиби влага, єст надосц празни и запшети мауни. Так на єдним „поверху” мож обачиц 2 до 4 полни мауни, и голєм єдна до трох празни. Сиґурно же ше тоти празни вецей нє пополня, та и урожай сої будзе зменшани, цо вироятнє и доприноши наглому пороснуцу цени тей олєярки – заключую фаховци у польопривредней апатики „Юарбис”. Винїмково високи теператури котри наявени за наступни период окреме вигодни за розвой фитофаґних ґриньох котри нападаю и заградкарски култури. Знїжени процент влаги у воздуху и температури векши од 35 ступнї идеални за швидки розвой тих инсектох, та и ширенє по цалих парцелох. Ґринї ше кармя з рошлїнскима соками котри вицицую зоз спаку лїсца, и на лїсцу мож обачиц нєправилни, розруцани стрибернобили пеги. Превентивне пирсканє з инсектицидами нє можлїве и нє приноши нїяки резултати, а тераз уж и кед ше евентуално зявя тоти чкодлївци, чежко же трактор годзен войсц до сої, а же би нє направел чкоду. Так остава чекац захладзенє. ПОТРЕБИ ЗА НАВОДНЬОВАНЬОМ Кед прид зе сушни период, або рок як тераз, од велїх мож чуц констатациї же поверхно сци котри под залївнима системами у Сербиї вообще, найменши у цалей Европи. Так у Кере стуре, ридко хто хаснує залївни системи, окрем у заградкарских културох. Кукурицу, сою, цукрову цвиклу и други польодїлски култури ше анї нє залїва. Винїмок вельки польопривредни добра, а така ре алносц далєко од обичного валалского параста. Держава запровад зує и аґрарну политику з котру ше прейґ рижних конкурсох, як покраїнских, так и републичних, субвенционує и купованє опреми за залїванє и цало сних залївних системох. Так на Покраїнским уровню того року могло до стац субвенциї у висини од 50 одсто вредно сци цало сней инве стициї без ПДВ, док за жени и младших од 40 роки тоти субвенциї були 70 одсто. Конкурую парасти, купує ше нову опрему, алє чежко. Кере стурци векшином конкуровали за купованє залївних системох „капка по капку” до своїх заградкарских културох, чийо купованє тиж субвенционоване на исти спо соб. Мед зитим, то краткотирваци инве стициї, лєм єднорочни. Амбицийни плани за осучасньованє польопривреди по тим питаню єст, мед зитим по стої и обаванє люд зох од вельких и драгих залївних системох.■ 4. АВҐУСТ 2017.

ВАЛАЛ ЯМЕНА У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ДЕРЖАВНУ ЖЕМ ДАЦ МЛАДИМ НА ХАСНОВАНЄ У Ямени, валалє хтори од Шиду оддалєни коло 35 километри и хтори ма урядово 905 жительох, найвецей ше жиє з польопривреди Парасти обрабяю коло 2 000 гектари власней жеми и углавним продукую жито, кукурицу и сою, а почали ше занїмац и з овоцарством. Под овоцнїками єст коло шейсц гектари. По словох Мирослава Дьокича, предсидателя Совиту МЗ, Ямена позната по продукциї сої. З продукцию тей индустрийней рошлїни Яменчанє почали ище 1982. року. – Мушим повец же урожаї нє найлєпши, прето же и квалитет обрабяцей жеми у нашим хотаре вельо нїзши як у других валалох шидскей општини – гварел Дьокич. – Под сою було коло 1 500 гектари, потим дас коло 200 гектари олєйовей цвиклочки и 100 гектари було под житом. Проблем парастом и то же им механїзация уж досц вислужена, а нєт пенєжи же би купели нову. Дзепоєдни польпривреднїки тримаю статок, алє ту нєт заробку. Предсидатель Дьокич спомнул и особни приклад. Пред початком войни, 1990. року, окрем хижи збудовал и кармик за швинї, алє заробку слабо було, бо ше часто меняло цену, и цо найгорше, нїґда нє була заґарантована одкупна цена швиньох, цо вельке препреченє у каждей продукциї. У валалє єст коло 20 младих парастох, алє ше чежко жиє з польопривреди. Дьокич наведол и приклад своїх двох синох, 26-рочного Сави, хтори оженє-

Центер Ямени

ти и ма свою фамелию и младшого 20-рочного Милоша. Дьокич нам щиро гварел же им як оцец аж и совитовал же би „дзвигли руки” од польопривреди и пошли з валалу, же би лєпше жили и менєй ше трапели. Медзитим, предсидатель Совиту МЗ Ямена источасно гвари и же би держава требала вельо вецей зробиц же би млади парасти и їх фамелиї оставали на валалє. По його словох, у Ямени єст коло 600 гектари державней польопривредней жеми, а з того коло 200 гектари доставаю статкаре зоз других валалох. Коло 150 гектари анї нє вилицитовани пре подлєйши квалитет жеми. – Думам же би младим парастом требало дац державну польопривредну жем задармо же би ю хасновали даскельо роки. Держава би нє трацела, прето же би през продукти з поля и статку заш лєм мала хасен, а млади би остали у валалє и на таки способ би валали нє одумерали. Гоч зме нє вельки валал, маме коло 120 пензионерох. Наша жем подлєйшпго квалитету, очежани єй обробок, векши укладаня, а менши урожаї, та би вец и держава требала помогнуц –заключел Дьокич. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОДОБОВА КОЛОНИЯ „СТРЕТНУЦЕ У БОДНАРОВА”

ВИДЗИЦ, НАМАЛЬОВАЦ И НАУЧИЦ ДАЦО НОВЕ

Пише: Сандра САЛАМУН

На 13. Подобовей колониї и 16. Дзецинскей подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова” у Ґосподїнцох, у орґанизациї Дружтва за руски язик, литературу и културу, участвовали пейдзешат два особи, медзи нїма дзеветнацецеро дзеци, а отримана є у голу ОШ „Жарко Зренянин” у Ґосподїнцох од соботи 29. по нєдзелю 30. юлия

К

олония отворена всоботу кед подобових уметнїкох, углавним академских малярох и скулпторох, подобових педаґоґох и малярох аматерох привитал Владимир Салонски, єден з орґанизторох. Пошвидко потим присутни уметнїки з Нового Саду, Беочину, Темерину, Петроварадину, Бачкого Ярку, Коцура, Беґечу, Жаблю и Ґосподїнцох почали мальовац. Даєдни на столє, даєдни на штафелаю у голу або у школским дворе.

Силвестер Макаї

14 РУСКЕ СЛОВО

Тема на Колониї була шлєбодна, та кажде мальовал по своїм чувству и смаку, з олєйовима, акрилнима фарбами або з во сковима крейдочками и пейґлу. Внєдзелю, ознова у истим чаше отворена тота мала академия, як ю наволали єй учашнїки. На нєй єдни од других вельо научели, совитовали ше и консултовали, шацовали и коментаровали. Внєд зе лю на по лад нє отво ре на Дзе цин ска подо бо ва ко ло ния ко тра ше тиж отри ма ла у го лу ґосподїн скей основ ней шко ли. У нєй уча ство ва ли дзе ци во зро сту основ ней шко ли и дзе цин скей за град ки зоз Но во го Са ду, Ру ско го Ке ре сту ра, Жа блю, Дюр дь о ва и Ґосподїн цох. Мед зи нї ма и Єле на Мудри и Аня Хро миш з Дюр дь о ва, Єле на и Ми ли ца Чи жмар з Ру ско го Ке ре сту ра, Ана Мо нар з Но во го Са ду и Дра ґ а на Ива нов з Ґосподїн цох. Во ни ри со ва ли на па пе ру з водо ви ма пе ча ца ми и тем пе ра ми. Дзе цин ску коло нию отво ре ла Ири на Папу ґа, се кре тар ка Дружтва за ру ски язик, ли те рату ру и кул ту ру, а ро бот ню вод зел Сил ве стер Ма каї, наш при по знати ма ляр зоз Ко цу ра. Дзе ци ри со ва ли дюрдь овски ґере ґи и ди нї котри им при нє сол Дюрдь овча нь, по е та, Вла ди мир Кочиш, котри при су ство вал на 4. АВҐУСТ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА оби двох днь ох Коло ниї, та на за ве ра ню Коло ниї у сво їм умет нїц ким ма ни ре бе шедо вал о Коло ниї. ОЗНАЧЕНИ И ДВА ЮВИЛЕЇ На Колониї означена 90-рочнїца од народзеня Юлияна Колєсара (1927–1992), подобового уметнїка и 70-рочнїца од народзеня Любини Пантич (1947), подобовей уметнїци зоз Ґосподнїцох, котра и єдна зоз сновательох тей Колониї. – Видзи ми ше же кажди рок вше лєпше орґанизована Колония. Окреме ми мило же фаховци, учашнїки на Колониї обачели же дзеци котри тиж участвую на Колониї барз крашнє рисую. Нє фаховец сом, алє ми ше пача шицки роботи и младших и старших – гварел Владимир Салонски. Орґанизацию 13. Подобовей колониї и 16. Дзецинскей подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова” у Ґосподїнцох материялно помогли Секретарият за обарзованє, предписаня, управу и национални меншини – национални зєднїци, валалска Землєдїлска задруґа, Влашкипромет, фамелиї з Ґосподїнцох Салонски, Марканович, Горняк и Тепич, ТОО Жабель и Општина Жабель, котра кед витвори обецане, будзе найвекша материялна потримовка Колониї.

йо патра, тото цо им важне – нєбо и жем, гварел Владимир Дороґхази, Дюрдьовчань з Нового Саду. Малюнок нарисовани у технїки олєй на платну. Соня Папуґа други раз участвовала на Колониї, намальовала природу з абстрактнима часцами. – Радуєм ше каждей Колониї, бо ше ту стретам з колеґами, а тераз уж и приятелями. Ґосподїнска Колония за мнє окремна и кед бим достала поволанку за НА КОЛОНИЇ И НАШО участвованє на ище даєдней у УМЕТНЇКИ истим термину, анї бим нє розуВладимир Дороґхази мовала нє присц до Ґосподїнцох. Владимир Дороґхази на Колониї участвує поряднє од Барз ми значи же медзи уметнїками єст и наших Руснаєй снованя, одтеди є уключени и до орґанизациї як пред- цох. Можеме ше крашнє набешедовац, вичерац искусидатель и член Орґанизацийного одбору Колониї. Того ствиє, видзиц и научиц дацо нове, гварела Соня Папуґа року намальовал парастох, малженску пару у дакеди- Миклошевчанка з Нового Саду. шнїх роботних шматох и його препознатлївим мотивом, И Силвестер Макаї мальовал з акрилнима фарбами, верх кантички понад, у горнєй часци малюнка. древени конар з двома ґузлами и єдну птичку. – Малюєм носталґично, гевто цо вецей нє иснує. Кан– Поряднє участвуєм на колонийох у Шидзе и Ґоспотичка представя Войводину и моц нашей жеми. Малю- дїнцох. Друженє на колониї окремне, вше мож научиц нок ше вола „Селянски олтар”, то тото до чого вони дво- дацо нове. Експериментовал сом, та сом млади рошлїни вязал на ґузел и вони так напредовали, таке ми пришло на розум и на Колониї, та сом нарисовал два часци конара, єдна осушена, а друга жива. Любим рисовац живу природу, та сом нарисовал птичку котра нашла мирне место одкаль розпатра, дзе би могла найсц єдзенє – гварел Силвестер Макаї зоз Коцура. Феєш Золтан дзечнє нащивює Колонию. Найчастейше малює валалски мотиви, алє того року на Колониї з акрилну фарбу намальовал блондинку у Мерлин Монро стилу. – До пензиї сом пошол як фирмописец, мал сом строгого майстра котри глєдал одо мнє же бим правилно рисовал шицко цо требало. Робота у ньго уплївовала на мой стил, та и на тот малюнок – гварел Феєш Золтан з Ґосподїнцох. ■ Соня Папуґа

4. АВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ПОДОБОВА КОЛОНИЯ „РУСКИ ДВОР 2017”

СКАРБНЇЦА БОГАТША ЗА НОВИ МАЛЮНКИ

К

Ище 30 нови малюнки зоз Седмей подобовей колониї „Руски двор 2017” збогацели подобову скарбнїцу Руснацох у Шидзе, у хторей тераз єст вкупно 310 малюнки

олония отримана прешлого тижня у Лєтнєй владическей резиденциї у орґанизациї парохиї Преображеня Господнього и КПД „Дюра Киш”. У роботи колониї участвовали 17 маляре зоз Нового Саду, Зомбора, Шиду, Коцура и Беркасова. После єднорочней паузи (влонї колония нє отримана) о. Михайло Режак, парох у Шидзе щиро привитал уметнїкох и пожадал им вельо успиху у роботи, а вон урядово и отворел колонию. НАЩИВЕЛИ ИЛИЯНУМ И ҐАЛЕРИЮ „САВА ШУМАНОВИЧ” У уметнїцкей часци наступели поетове Сербского литературного клуба „Милош Црнянски” зоз Шиду: Саня Тиркайло, Зденко Лазор, Петра Бошняк и Срдян Малешевич. Свойо стихи по руски и сербски предствели и нашо уметнїки маляре зоз Коцура, малженска пара Серафина и Силве стер Макаї. За музику зоз краснима шпиванками були задлужени Лазар и Джон. Публика уживала у їх интерпретацийох, та аж и шпивала вєдно з нїма. Истого вечара, уметнїки нащивели и литературни вечар хтори отримани у Музею наївней уметно сци „Илиянум”, а под час пребуваня у Шидзе нащивели и Ґалерию малюнкох „Сава Шуманович” и спомнути музей „Илиянум”. Шицки уметнїки ше приємно чувствовали у Шидзе, а призначели зме и їх упечатки. УПЕЧАТКИ УЧАШНЇКОХ Росана Дворжак, малярка зоз Стапару при Зомборе, на Колониї участвує други раз вєдно зоз зомборскима уметнїками. – Барз ми ше пачи як зме ту привитани, окреме ми ше пачи наступ поетох на отвераню Колониї. Барз красни тот будинок Резиденциї и цихосц у хторей єден уметнїк годзен твориц. Чловек забудзе на бриґи, проблеми и панує позитивна енерґия хтора ше преноши на платно. Любим и же зме нащивели ґалерию єдного з найпознатших наших малярох Сави Шумановича, як и музей „Илиянум” – гварела нам свойо упечатки Росана. По першираз на Колониї участвовала Ранка Ґркович, наставнїца сербского язика зоз Нового Саду. – Амбиєнт у хторим ше находзиме дава инспирацию за творенє и видзим же ту єст досц квалитетних маля-

16 РУСКЕ СЛОВО

рох. Найавецей ме прицагує калиґрафия, односно красне писанє. То робим и у школи „Йован Йованович Змай” у Сримскей Каменїци, дзе робим. Пестуєм красне писанє зоз своїма школярами, бо то нєобходне у ери компютеризациї. Мило ми же тоту свою уметносц можем виражиц и на тей Колониї – гварела Ранка Ґркович. Медзи наймладшима учашнїками була Кристина Славуєвич зоз Шиду, хтора треци раз участвує на Колониї. – Любим буц ту дзе уметнїки, а инспирациї за уметносц вшадзи єст. Тот малюнок цо тераз робим сом навлола „Шлєбода”. Мойо опредзелєнє уметносц, бо окрем мальованя робим и як тату майстор, а цикави ме и диґитална уметносц – кратко нам гварела Кристина. Першираз на Колониї участвовал Янко Шустер зоз Шиду, уметнїк хтори у богатей подобовей кариєри мал вецей самостойни и колективни вистави. – Длуго роки малюєм, алє вше ше дацо нове научи. Моя уметносц цага од наїви ґу реализму. Инспирация и мотиви ми найчастейше валал, робота на полю и подобне, цо вязане за валал. Барз ми ше пачи же сом мал можлївосц и дацо нове научиц, а и саме друженє медзи уметнїками дацо окремне – гварел нам Шустер. Тиж першираз на Колониї участвовала и Олґица Лукач зоз Беркасова, хтора уж пейц роки як вжала щеточку до руки. – Коло 40 роки сом мальовала хижи, а кед сом вецей то нє могла робиц, вжала сом щеточку до руки и свойо уметнїцки твори преношим на платно. Найчастейше то мотиви квеца, валала, пейзажи и подобне, цо ми придзе як инспирация. Ту ше крашнє дружиме, видзиме хто цо и як малює и дацо ше и научи – гвари Лукачова. На Колониї и єй валалчанка Андєлка Античевич, тиж зоз Беркасова, хтора треци раз пришла на платно пренєсц свойо инспирациї. – У тей хвильки малюєм черешньов квет. Любим мальовац и нашо руски мотиви. Ту нам барз крашнє, окреме тота заєднїцка уметнїцка атмосфера. Любим видзиц и як други малюю и дацо нове можебуц, научиц – гвари Античевичова. Час швидко прешол так же уж порихтана и вистава у Лєтнєй владическей резиденциї хтору тиж отворел о. Михайло Режак. Вон з тей нагоди подзековал уметнїком на їх труду и же зохабели моцни творчи шлїд, а подобову скарбнїцу збогацели зоз новима малюнками.■ Владимир Дїтко 4. АВҐУСТ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ШКОЛА РИСОВАНЯ ВЛА ДИ НЯРА ДИЯ ПРЕСЛАВЕЛА ПЕТНАЦ РОКИ ИСНОВАНЯ

ПОДОБОВО, АЛЄ И ЖИВОТНИ ТЕХНЇКИ Шейсц школяре хтори того року покладали испити на стреднїх або високих уметнїцких школох посцигли значни резултати на примацих испитох и прияти су на жадани напрями ладо Няради, наш визначни маляр, уж петнац роки В трима годзини рисованя, правеня скулптурох и мальованя з дзецми, школярами, студентами, алє и формованима

малярами, пензионерами... През його ателє потераз прешло вецей як 150 любительох подобовей уметносци возросту од штирох по 75 роки, зоз општинох Вербас, Кула, Нови Сад... Понеже причини за годзини мальованя розличити, Няради своїх школярох роздзелєл до двох ґрупох. – У єдней ґрупи ше находза тоти хтори приходза зоз жаданьом пририхтац ше за упис до школи або на факултет и тоти годзини пририхтуєм и унапрямуєм ґу їх жаданому цилю. У другей ґрупи углавним тоти хторим подобова уметносц гоби и любов, и вони звичайно жадаю дополнїц свойо знанє и, евентуално, пополнїц буджет кед же ше занїмаю зоз применєну уметносцу – толкує Няради. ПОЧАТНИ ГОДЗИНИ ИСТИ ЗА ШИЦКИХ

Няради наглашує же за шицких початни годзини исти, бо ше, гоч яки циль школяром, муша научиц основи и додава: – Перши мешац ше утвердзує їх потерашня робота, установює ше гришки и намагаме ше висцерац у роботи. Потим робиме рисунок, покля ше нє усоверши, бо то основа шицкого. Аж вец ше роби композиция, малюнки, мишанє фарбох... Можебуц ше пре тото дакому нє попачи тот способ роботи, алє то єдина драга по тирваце знанє. Инсистуєм и на тим же би школяре прешли през шицки ступнї роботи: мальованє на малим и вельким формату, на отвореним и у завартим просторе, на штафелаю на платну, алє и на других подлогох. На тот способ науча препознавац добру технїку, квалитетне уметнїцке дїло, алє и одвитуюцу опрему и материял за роботу – гвари Няради. Владо Няради школярох хтори ше жадаю уписац до даякей школи учи о скулптури, мальованю и рисованю, али и о других животних технїкох хтори барз важни за уметнїцки вираз, як цо то концентрация, самодовириє, самоконтрола...

ШЕСЦЕРО НАЙУСПИШНЄЙШИ

Шицки школяре хторим Владо Няради того року помагал уписали ше до жаданих школох. Медзи нїма Мария Варґа хтора ше уписала на сценску архитектуру на ФТНу у Новим Садзе и була на седмим месце, Ивана Вуканац, по мацери Рускиня, тиж була на седмим месце на Академиї подобовей уметносци у Новим Садзе, а Александра Новакович була штварта на истим примацим испиту. Андреа Алексич ходзела пред 10 роками на годзини, медзитим, того року, по законченю єдного факултета ришела сполнїц давне жаданє и уписала ше на напрям применєней уметносци на факултету у Беоґрадзе. Йована Боторич и Вера Боґданович успишно ше уписали до Стреднєй уметнїцкей школи у Новим Садзе.

4. АВҐУСТ 2017.

– Зоз тим сом закончел циклус хтори твори мою кариєру. Тераз творим свойо дїла, збогацуєм ентериєр ателєа хтори сам дизайнуєм и правим, тримам колонию малярох, урамюєм свойо и други дїла, пририхтуєм платна и материяли и тримам годзини другим же би ютре вони могли формовац свой уметнїцки циклус – заключує Няради. ВЕЛЇ ШКОЛЯРЕ ВИТВОРЕНИ ЯК УМЕТНЇКИ През його школу потераз прешли велї школяре хтори ше уписали до жаданих школох и уж ше витворели як уметнїки, як цо то Теодора Чизмар, хтора ходзела три роки опрез примацого испиту и ище два потим як ше уписала до Стреднєй уметнїцкей школи „Боґдан Шупут” у Новим Садзе. Тераз є одлична школярка трецей класи, а на упису мала найвецей боди зоз мальованя и була перша на лїстини. Петро Медєши, школяр трецей класи истей школи, тиж бул високопласовани на упису и уж ше розпитує за упис за дальше школованє. Исту школу дзекуюци и тей школи закончели и Мая Джуня, як и Кристина Ґшвенґ хтора закончела и студиї ґрафичного дизайна у Новим Садзе. Владо Няради видвоює и школярох як цо Мария Стела Баяи хтора три роки доставала Витезову награду у конкуренциї медзи 10 тисячи дзецинскима роботами, потим Тияну Вуйошевич хтора закончела модни дизайн у Беоґрадзе и нєшка дизайнує шмати за познату креаторку Марияну Матеус. Раде Тепавчевич тераз на штвартим року Академиї у Новим Садзе и праве достал награду за найлєпшу роботу медзи шицкима студентами, а нїч менєй значни и тоти наймладши, як цо Уґлєша Мушикич хтори од дзевец рокох указує вельки талант и дзеку за роботу и, достава награди на каждим конкурсу.■ Александра Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 17

МОЗАЇК ОТРИМАНА ЖУРКА „PACT ON 2017”

ПОТРЕБНЕ ОРҐАНИЗОВАЦ ЗБУВАНЯ

У Руским Керестуре, 28. и 29. юлия, „Пакт Рутенорум” орґанизовал друженє и розвагу на базену. Пияток вечар могло одпатриц филм, а познєйше ше пущало и музику. Собота прешла зоз наступами ґрупох „Massivity” з Бачкого Петровцу и „Осми дан” з Нового Саду, а наступели и „Crazy Cousins” и „Марина&Сашка”

и препознатлїви шпиванки охабели моцни упечаток. – Любиме грац у Керестуре, бо то наша публика и нашо людзе. Намагаме ше правиц интересантни писнї, а инспирацию находзиме у каждодньовим живоце – гвари Дориан Чизмар.

АКТИВОВАЦ МЛАДИХ Приємни вечар на керестурски базен прицагнул надосц публики. Могло замерковац людзох

З

друженє гражданох „Пакт Рутенорум” по треци раз орґанизовало тоту лєтню журку, а у музики направени баланс, наступали два бенди зоз Керестура – домашнї, а тиж и два локални. – Публики було, и вшелїяк же соботу було вецей. А кед ше прешейтам по базену, єст людзох цо вообще нє слухаю таку файту музики, алє пришли, прето же цошка орґанизоване, цошка ше случує, прешейтац ше, опатриц – гвари предсидатель Здруженя гражданох „Пакт Рутенорум” Яким Винаї.

ПЕРСПЕКТИВНИ МУЗИЧНИ БОК

Фото: Уфоткаванє

Дзивчата „Марина&Сашка” при публики виволали симпатиї, и нащивительох зограли зоз познатима шпиванками, на анґлийским и на сербским язику. – Задовольни зме зоз наступом, а нє обчековали зме же нас публика повола и на бис. За наступ зме ше нє длуго пририхтовали, можебуц даскельо тижнї, алє нашо пририхтованя опущени, та нам то анї нє чежко – толкує Александра Русковски. А як гвари Марина Роман, мали подєднаке число шпиванкох на сербским и на анґлийским язику. – Странски шпиванки нам лєгчейше рихтац, бо их и приватно слухаме. А, мило нам же зме наступели на тей журки, бо таки збуваня и друженя барз добри за младеж – припознава Марина. Керестурки леґинє зоз „Crazy Cousins” ознова розрушали и розвешелєли публику. Їх упечатлїви

розличних рокох хтори шлєбодни час препровадзели у музики, алє и у друженю. – Людзох прицагнє збуванє, вироятно прето же им хиби розвага и друженя. А, цо ше дотика младих, сцу присц и видзиц, алє нє барз су активни, приду кед шицко порихтане, вискакац ше, науживац. Вшелїяк, ми у „Пакт Рутенорум”-у плануєме орґанизовац збуваня и надалєй, рихтаме „Дньовку”, а пред тим, ище док школа нє почнє, плануєме, вироятно у старей школи пущац филми – визначує Винаї, предсидатель „Пакт Рутенорум”. На журки була опущена атмосфера, музика прилагодзена збуваню. Найвирнєйши фани места завжали такой при початку бини, док других нащивительох могло видзиц на лавочкох коло базену, и коло шанку хтори бул змесцени нєдалєко од бини. ■ Цецилия Надь

ЗА КАЖДОГО ПО ДАЦО Петар Надь, Руски Керестур Пачи ми ше же през лєто єст даяки збуваня. Млади зажадани журкох, а то було видно и по самей нащивеносци. Мнє найбаржей прицагло тото же увидзим людзох хторих сом длуго нє видзел, алє ґенерално видзиц и младших же пришли – подружиц ше. Василиє Кочиш, Дюрдьов Пачи ми ше, и то вецей як цо сом обчековал. Вообще атмосфера, позитива, людзе весели, опущени, аж и музичаре ширя тоту позитивну енерґию. Першираз сом на такей журки у Керестуре, а думам же ше будзем намагац присц и нарок. Борис Карделис, Кисач У дружтве ше приповедало же у Керестуре орґанизована журка на базену, та зме пришли опатриц. Пачи ми ше, а тоти хлапци хтори наступали – „Crazy Cousins” були наисце добри, мали успишни наступ и крашнє грали. Валентина Тиркайла, Руски Керестур Гоч нє слухам таку файту музики, крашнє сом ше препровадзела и лєгла ми така пременка у музики. Уживала сом у тим же шицки були опущени и мило ми же нашо млади людзе таке орґанизую.

18 РУСКЕ СЛОВО

4. АВҐУСТ 2017.

МОЗАЇК МАНИФЕСТАЦИЯ „ДЮРДЬОВ ОТВОРЕНОГО ШЕРЦА”

МУЗИКА ЗА ВЕЦЕЙ ҐЕНЕРАЦИЇ

На спортским полиґону у Дюрдьове, всоботу, 22. юлия, отримана треца по шоре Манифестация „Дюрдьов отвореного шерца”, котру орґанизує валалске Здруженє „Зєдинєни фарби звука”. Музична часц почала з наступом ди-джея „Lee Man”, а познєйше наступела ґрупа „Тап 011”

Н

аступ ґрупи „Тап 011” бул полни з позитивну енерґию, по котрей були препознатлїви кед им писнї були на верху музичних топлїстинох. Вони наступели у першобутним и полним составе – Милан Боянич, Дьордє Пайович – Дьоле, Петар Ступар – Пера, Ивана Петерс и Ґоца Тржан. Гити як „Бунда”, „Пекара”, „Збоґ тебе” („Ґаче”) и велї други, виведли шпивачки Ґоца Тржан и Ивана Петерс, котра шпивачка ґрупи „Неґатив”. На концу вечара наступел ди-джей „Mthaza”, а програма тирвала од 21 по 3 годзин по пол ноци.

ґереґа, направели зме порциї з охладзену, нарезану ґереґу и диню и на тот способ дали потримовку – гварел Александар Шовлянски, продукователь бостану. Свойо продукти по першираз виложела Маґдалена Колєсар, котра у своєй дїялносци продукує и рекламни материял. Диждж котри спаднул пред конєц наступа ґрупи „Тап 011” лєм розбовчал масу и присутних

ЗЛУЧИЦ РОЗВАГУ И ХАСЕН У Дюрдьове, до пред даскеМогло покоштовац сладки дюрдьовски ґереґи и купиц дацо за памятку льома роками исновала традиция отримованя Манифестациї котра – На шолькох, маґнетох и привязкох за циль мала афирмованє рок бендох видруковали зме надпис манифесз валалу и околних местох. З єй тациї, а тиж и мено и слики ґрупи гашеньом основане нове Здруженє „Тап 011”. Тот вечар красна нагода котре того року орґанизовало тоту, за промоцию рижних продуктох, трецу по шоре, манифестацию. бостану и ручних роботох котри Орґанизаторе жадаю промововац одвитую теми вечара – а то добра Дюрдьов и допринєсц дружтвеному музика и бостан – потолковала животу и привреди, прето ше могло Колєсарова. купиц маїци, привязки, шольки и маґнети з назву манифестациї и МУРАЛ НА ПАМЯТКУ ґрупи „Тап 011”, алє и покоштовац дюрдьовски ґереґи и динї. Здруженє „Зєдинєни фарби звука” – З оглядом на тото же асоцияция жада предлужиц традицию дакена Дюрдьов, алє и єден зоз дишнїх дюрдьовских рок стретнусимволох тей манифестациї – цох, та перши два роки наступели

припознати поп и рок бенди, з тим же програму збогацели зоз ди-джеями, а орґанизация дзвигнута на висши уровнень. Наступи ше виводзи на професийней бини, з професийним озвученьом и ошвиценьом. Карти мож купиц и у предпредаваню, а на мурику на спортским полиґону, треци рок за шором, нарисовани мурал главней ґрупи. Так, перши мурал зоз 2015. року краши надпис ґрупи „Партибрейкерс”, а нарисована твар шпивача Зорана Костича Цанета, зоз 2016. року ґрупа „Рибля Чорба” зоз твару шпивача Бори Дьордєвича и найновши, тогорочни мурал з асоцияцию на ґрупу „Тап 011” – два високи беоґрадски будинки и розширени хлопски ґачи на паньващику. Манифестацию каждого року нащивя гражданє розличних рокох, и зоз велїх околних местох, а орґанизторе ше и закладаю вше вибрац музичну ґрупу котру можу прилапиц вецей ґенерациї. ■ Сандра Саламун

ЦО ГВАРЯ НАЩИВИТЕЛЄ? Ваня Салак з Дюрдьова, (20 роки): – Чул сом же ше вше орґанизує добру журку, та сом прето пришол до нащиви, и то першираз. Пачи ми ше же фина бина, добре ошвиценє и розглас, а коло того шицкого, наступаю и припознати бенди и ґрупи. То красна пременка, бо у валалє нєт таки вельки журки, лєм тота раз до рока. Здравко Колєсар з Коцура, (36 роки): – Таки манифестациї то асоцияция на друженє, музику и младих. Требало би частейше орґанизовац, нє лєм у Дюрдьове, алє и у Коцуре, бо там таке нєт. Яким Гарди з Дюрдьова, (56 роки): – Тота манифестация за шицки возрости, а насампредз за гевтих котри провадза културу, або у тим случаю, музичну културу. Як преходзи час, так приходза и нови тренди, музику сом вше любел, та ю прето провадзим и далєй. Манифестация на високим уровню и вше вецей є припознатша. 4. AВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЮЛИЯН НЕВАЛЯНИ З КОЦУРА

ЖИВОТ КРАСШИ З ФОТОҐРАФИЯМИ

Пише: Златко КОЛЄСАР

Юлияна Неваляного велї познаю по фотоґрафийох котри, остатнї даскельо роки, поряднє обявює на Фейсбуку. То углавним подїї котри самоинициятивно и зоз гобия провадзи и сликує. Окрем того же ма нєзвичайне и ридке презвиско, Юлиян ма и окремни попатрунок на швет коло себе, политику, спорт, медиї и фамелию

У

ж вецей як 30 роки Юлиян роби у Общей землєдїлскей задруґи у Коцуре, а фотоґрафованє му лєм гоби котри полюбел. Швет за обєктивом го зацикавел цалком случайно пред вецей як децению. – Нє можем повесц же ми фотоґрафованє велька любов, або подобне, но при мнє то почало з якейшик потреби же бим тото цо ме интересує видзел таке яке є. Почнєм од початку...

З фотоапаратом обишол велї краї дзе жию нашо людзе

20 РУСКЕ СЛОВО

Давно ме заинтересовали лїковити рошлїни, читал сом рижни кнїжки о нїх, вельо того сом научел, алє ме интересовало ище вецей од того цо сом пречитал. Вец сом по интернету глєдал дзепоєдни фотоґрафиї и нє могол сом их найсц, а кед же сом и нашол, слички були барз подлого квалитету, малей резолуциї. Так сом надумал сам справиц каталоґ рошлїнох, купел сом фотоапарат и рушел до природи. Повторюєм, то було пред 10 роками, и ище вше сом нє направел тот каталоґ, понеже ме фотоґрафованє одведло у цалком другим напряме о котрим сом анї нє роздумовал. Спочатку сом нє мал квалитетни фотоапарат, алє послужел и тот, диґитални, же бим на фотоґрафийох видзел тото цо сом жадал – здогадує ше Юлиян. Фотоґрафовац почал спонтано, а нєшка го мож видзиц на каждей коцурскей, алє и других манифестацийох котри орґанизую нашо дружтва, а його фотоґрафиї и дожице подїї истого вечара у албуму на його профилу на Фейсбуку. Фотоґрафиї нє предава, ридко кеди вироби даєдни з нїх, алє ше цеши кед ше людзом пача. 4. АВҐУСТ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Мнє то наисце лєм гоби. Попри моєй роботи, уживанє ми нащивиц даяку манифестацию, и пре тото цо любим сом вельо раз и путовал зоз Руснацами, упознал велїх люд зох, интере сантни предїли, держави и шицки тоти путованя охабели на мнє красни упечатки. Дзекуюци нашим дружтвом котри сом провадзел и фотоґрафовал їх наступи на рижних фестивалох, видзел сом дзе Руснаци жию у Словацкей, Польскей и Мадярскей... Инициятор того же би фотоґрафовал подїї на котрих участвую Рунаци, односно Коцурци, бул професор др Михайло Фейса, котри його способносци препознал и волал го же би провадзел подїї котри орґанизовал, перше КПД „ДОК”, а потим и други дружтва у Коцуре. ДВАЦЕЦ РОКИ НЄ ПАТРИ ТЕЛЕВИЗИЮ Юлиян живот препровадзує у Коцуре, єдинєц є, жил зоз родичами, а понеже ше нє оженєл, за себе гвари же жиє як Робинзон Крусо, понеже нє ма анї телевизор, нє провадзи политику, анї спорт и пре шицко, як гвари, жиє мирнєйше, без нервози. Свой шлєбодни час препровадзує зоз приятелями, на друженьох, и у тим цо го виполнює, а найважнєйше му – же є шлєбодни чловек. – Уж 20 роки нє мам дома телевизор. Нє интересує ме спорт, анї политика, анї дньово подїї. Мац док жила патрела телевизию и фуртом була нервозна и шицко ю дотикало... Я иншаки, провадзим и виберам тото цо ме интересує на интернету, та сом на одредзени способ нє одрезани од швета. Шицко цо жадам дознац, алє и цо нє жадам, та гоч ме анї нє интересує, дознам на Фейсбуку. Там шицко написане, алє мам шлєбоду вибрац же чи даяку вистку отворим и пречитам, чи нє. Иншак, думам же Фейсбук платформа, нєшка окремни медий, на котрим мож дознац вельо того, та так и я на интернету вельо того научел и о фотоґрафованю и о фотоапаратох – гвари Юлиян. З гобия нє ма хасну, фотоґрафиї нє предава, дзелї их на дружтвеней мрежи задармо, а кажде хто жада опатриц же цо було пред даскельома роками на даякей подїї, може пойсц на його профил и у ґалериї фотоґрафийох и албумох, по датуме пошоровани, може найсц одредзени фестивал, схадзку, або концерт. Окрем ґалериї фотоґрафийох на Фейсбуку, о вистави своїх фотоґрафийох и шицкого цо през тоти 10 роки фотоґрафовал, Юлиян нє роздумує пре финансиї. – Нє можем сиґурно твердзиц же чи бим ше жадал упущовац до такого дачого як цо то професийне фотоґрафованє. Нє сликуєм пре пенєж, нє предавам фотки на свадзбох и вешельох, а там мож заробиц... З другого боку, жадам буц шлєбодни, чи даґдзе пойдзем чи нє, завиши лєм од моєй добрей дзеки, а думам же кед бим константно на исту тему фотоґрафовал, же би ми допило. Так ходзим на подїї зоз култури, спорту, углавним у Коцуре, и кед ме волаю зоз даєдного нашого здруженя, а тото робим прето же любим – гвари Неваляни. 4. АВҐУСТ 2017.

Провадзаци коцурски здруженя и у иножемстве

ДЗЕШЕЦРОЧНЕ СЛИКЕРСКЕ ИСКУСТВО – За шицки тоти роки сом о фотоапаратох вельо научел, та и тото же меґапиксели нє пресудни же би фотоґрафиї були квалтетни. На квалитет фотоґрафиї вельо того вплївує, а кед слово о меґапикселох, за добру фотоґрафию досц же би фотоапарат мал 8, 10 або 12 меґапиксели. Но, перше треба патриц на два ствари – на велькосц сензору и обєктив фотоапарату – твердзи зоз искуства Неваляни.

Як, уж спомнул, путовал з нашима здруженями, а вельке жаданє му одпутовац до Русиї и там зазначиц даяки памятки. Любел би частейше путовац по нашей жеми, алє и до иножемстве, но, затераз, тото остава лєм на жаданьох... Кед слово о тим цо люби фотоґрафовац, нє вибера, люби шицко сликовац, и природу и людзох, нїч му нє чежко. Лєм ужива у тим цо роби. НАЙВАЖНЄЙШЕ ОШТРЕ ОКО Под час своєй фотоґрафскей роботи, пременєл даскельо фотоапарати, патрел же би кажди шлїдуюци апарат котри купи бул лєпши од предходного. До фотоапаратох ше вше баржей розуми, вельо виглєдовал по рижних сайтох и пречитал скоро шицки форуми о нїх. – Кед сом менял апарат, вельо сом читал о каждим, совитовал сом ше зоз людзми котри у тей роботи професийно, або з гобия, а заш лєм сцу мац добри и квалитетни фотоґрафиї – гвари наш собешеднїк. За добру фотоґрафию, як гвари, нє найважнєйши драги фотоапарат, алє оштре око фотоґрафа котри лапи одредзену хвильку, угел, котри добре преценї шветлосц и кликнє праве теди кед треба застановиц час. Гоч нїґда нє позно, Юлиян нє роздумує меняц професию и глєдац роботу у обласци фотоґрафиї. Остава у задруґи, чека пензию, а у медзичаше жиє свой живот у швеце фотоґрафиї и подїйох котри нащивює.■

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З КЕЧКЕШОВИМА У ШИДЗЕ

СТАРИНА ПРИКРАШУЄ ЇХ ДВОР Пише: Владимир ДЇТКО

Место же би предмети хтори ше дакеди каждодньово хасновало у обисцу поодруцали або охабели на милосц и нємилосц часу, накадзи предали хижу у Беркасове, Яким и Нада одлучели принєсц их до Шиду, до свойого обисца. Шицка тота старина нє лєм прикраска у дворе, алє ма и гевту другу, емотивну вредносц

Д

обре познате же идентитет єдного народу, окрем язика, писма и вири, и традиция и обичаї хтори ше пестує виками и преноша з колєна на колєно. Так то при велїх народох, та и при Руснацох. Як дахто чува прешлосц пре терашньосц, алє и будучносц, прави приклад малженска пара – Яким и Нада Кечкешово зоз Шиду, обидвойо родом зоз Беркасова. У Улїци Єлени Четкович, дзе жию, єст велї красни обисца и ушорени двори. Медзитим, Кечкешов двор и обисце заш лєм кус иншаке, нєзвичайне, и наисце красне. ЯК У ЖИВИМ МУЗЕЮ Животни простор вони прикрашели зоз старину, односно предметами хтори у прешлосци були часц, так повесц, каждого па-

22 РУСКЕ СЛОВО

растского обисца, и хасновало ше их каждодньово. Нєшка служа уж як лєм прикраска, або як музейни експонати хтори шведоча о прешлих часох. Кед у Беркасове предата хижа Кечкешових, обок при грекокатолїцкей церкви, Яким тоти предмети принєсол до Шиду и вєдно зоз супругу Наду одлучели же им найду места у їх дворе и на веранди. – Шицки тоти предмети хасновани у нашим обисцу и добре их паметам як дзецко, так же ме на єден способ здогадую на дзецинство. Кед ше хижу предало, подумал сом же би була велька чкода шицко зохабиц же би препадло, бо кому тоти предмети нєшка ище потребни? – роздумує Яким и предлужує же ше и супруга Нада такой зложела же би шицко зачували. Нєшка ше цеши же зачувал и пресу за грозно, хтору барз давно ище Нємец справел. 4. АВҐУСТ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Добре паметам же ю хасновал мой дїдо, а вец ю нашлїдзел оцец. Грозно ше пресовало кед ше продуковало вино, и пресу теди велї у обисцу мали, окреме Сримци. Нєшка, ниа, тота преса лєм прикрашує двор у хторим єст надосц вшелїякого квеца и желєнїдла, и вона уж одслужела свой роботни вик – гвари наш собешеднїк. А дзе винїца, там обовязно муши буц и шприцла за пирсканє виновей лози, та єдна така тиж виложена у дворе. Добре познате и тото же у каждим обисцу у хторим було вина, мушело буц и древени гордови дзе ше чувало вино през цали рок. И таки гордови зачувани у Надовим и Якимовим доме. И ОФАРБИЦ ТРЕБА ЗНАЦ Обисце дакеди нє мож було задумац без видлох, рошти, мирици, коршовох за воду, кантички за млєко, осла, лавки, а у кухнї танєрох хтори вишели на муре. Дзе шицко тото, там и чобольов хтори тиж шведок часох за нами, нажаль, уж лєм у памяткох. На да барз кре атив на и ве лї пред ме ти хто ри зоз су пру гом од ня ла од за бу ца, опле ме нє ла и да ла им якуш умет нїц ку ноту. – Любим мальовац и рисовац так же сом, наприклад, руски танєр прикрашела з квециками, офарбела шольочки хтори тримам у старим креденцу, на веранди. И велї други предмети зме так аранжировали же би шицко крашнє випатрало. Тота старина тераз каждодньово пред нашим очми и цешиме ше же є ту. Руска лавка уж була досц стара, алє зме пре простор з єдней справели два, хтори тиж офарбени, а ту и стол на хтори з часу на час положим руски парток – гвари Нада. „Ви ста ву ста рих пред ме тох” у їх дво ре ве лї з ва ла лу за мер ко ва ли и похва -

4. АВҐУСТ 2017.

ШЛЄБОДНИ ЧАС КРЕАТИВНО ВИПОЛНЄТИ И Яким и Нада нєшка маю надосц шлєбодного часу, бо су пензионере и креативно и хасновито го препровадзую. Роками Яким робел у ДДОР-у, а Нада у Фонду за здравство. Нєшка, з часу на час нащивя сина и дзивку у Новим Садзе, а Нада окреме активна у КПД „Дюра Киш” як шпивачка. Окрем пестованя квеца, прави прикраски, шкатули и кошарки зоз паперу и по тим є тиж позната. лє ли, окре ме же у тим нє зви ча й ним оби сцу кве це и же лє нї дло злу че ни зоз ста ри ма пред ме та ми да ва окрем ну кра су. А док прид зе єше нь, Кеч ке шо во шиц ко по од кла даю под за кри це, дзе шиц ко оста ва по яр. Вец озно ва ка жди пред мет буд зе мац сво йо ме сто.

– Нєшкайши млади ґенерациї нє знаю за векшину предметох хтори ше нє так давно хасновало у обисцу, бо ше нєшка иншак жиє. Ми одлучели зачувац голєм часц тей нашей традициї хтора нам нє лєм прикраска у дворе, алє и мили памятки – гварели нам на концу Яким и Нада.■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (VI)

СУШЕДОВЕ ХТОРИ ЖИЛИ ЗА МУЗИКУ Пише: Любо РАЦ

Славко Колошняйов ше почал леґиньчиц кед у Новим Орахове у младежским доме грали „Метеори”. Барз ше му пачели, и ище теди одлучел же раз и вон заграє у даєдним „електричним” оркестру. Душко Шпрох цалком случайно почал грац на ґитари, а зоз Славком ше им драги зишли у бенду „Колт 45”. Найкрасши хвильки вязани за музику памета праве у тей ґрупи

Н

акадзи „Метеори”, а вец и ґрупа „Без мена” престали грац штредком седемдзешатих, єден час у Орахове нє було живого составу, а у диску ше музику слухало з плочох – з тима словами почина бешеду Славко Колошняї хтори ше теди, штредком седемдзешатих рокох, з таким станом нє мирел. – Нє раз зме у бешеди спомнали же бизме сцели мац „живу музику” у валалє. Мой бочни сушед Славко Надь такой прилапел мою идею и купел ґитару, а исте тото зробел и Душко Шпрох, хтори уж грал у тамбуровим оркестру на примки. На бас ґитари ґу нам ше придружел Владо Бесерминї, тиж з нашей улїци, а вец пришол и Золи Дудаш хтори грал на клавиятурох. Музично подковани, вон и водзел ґрупу. Я свойо буґни нє мал, алє сом твардо ришел же будзем грац, шпоровал сом кажди динарчок, и на концу купел половни мали комплет буґнох марки „Амати”. Ґитари зме мали, лєм було проблем озвученє. Єдну часц зме достали од младежского дому на

24 РУСКЕ СЛОВО

хаснованє, алє... Сушед прейґ драги, Михайло Еделински бул задлужени за технїку. Вон нам преправял змоцньовачи, правел шкатули за звучнїки – приповеда Колошняї о тим як теди млади Ораховчанє одрастали з музику. И вони як и велї млади седемдзешатих рокох слухали плочи, лапали акорди, а понеже, як гварел, векши з нїх були зоз сушедства, скоро вше були вєдно. – На мой предклад ґрупа наволана „Колт 45”, а на репертоару були шпиванки теди популарних поп рок ґрупох у Юго славиї – предлужує Славко. – Млади були барз задовольни з нами, бо док зме нє почали грац, вони одходзели на забаву до сушедних валалох. Число предатих картох у ораховским диску ше з тижня на тидзень звекшовало, и ми були задовольни. Алє, нє длуго... Судьба младих ґрупох нє заобишла и їх бенд, престали грац, бо єден пошол до школи, други до войска... Душко Шпрох и Славко Колошняї предлужели грац, алє 4. АВҐУСТ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ так лєм, як гварел, баржей за нїх, за узше дружтво. У малим Орахове нє могли найсц замену. – Було талантованих за музику, алє вони нє були заинтересовани, а тих цо з нами сцели грац було вельо, лєм нє було добре тото же нє мали анї основни слух за музику. Жолт Бульошевич основал єдну ґрупу „Хоби”, а ґу нїм двом приключели ше и Душко и я. Вони уж мали вельо озбильнєйшу опрему, та и я купел нови комплет буґнох марки „Тактон”. Нє прешло тому вельо, а и Душко нас напущел и пошол грац до єдней професийней ґрупи до Старей Моравици. На його место пришол ґитариста зоз Торньошу, та зме грали по околних валалох, а ґрупу наволали „Спектар”. Ище вше сом нє грал тото цо сом сцел, а то рок. ТОТО ЦО НАЙВОЛЄЛ – ДОЧЕКАЛ

Славко Колошняї

нєй подлобал, а вец на орманє стала даскельо роки. Уж як старши, поуцеПошвидко з тей ґрупи троме музирал з нєй прах, почал грац и пачело чаре пошли до войска, так же ше ше му же як му идзе. Кед у Орахове ґрупу преформовало. Настала „ Ропрофесор Драґослав Драґославич рона”, а порада медзи музичарами бубел з тамбуровим оркестром, и вон ла така же то будзе свадзебна музиграл у тим оркестру. Уж теди обачел ка, бо з музики требало и жиц. же го прицагує нїжна музика и веце– З „Рону” сом грал осем роки, а йгласне шпиванє. грали зме криста-крижом, од Горґо– Случайно сом почал грац на шу по Србобран, од Зомбора та по ґитари, бавел сом фодбал, покалїчел Аду... Зняли зме аж и касету... Були ногу и длугши час сом мал ґипс. Суто часи од 1984. року по 90-ти роки шед Славко Надь уж теди мал ґитару, кед зме ше и розишли. После того та ми принєсол же бим себе час пресом єден час нє грал, и думал сом же крацел. Почал сом лапац перши акордосц. А вец дзешка 2004. року Ґоран ди и так почало. Пошвидко и я бул у Еделински и Жолт Бульовчич офорбенду „Колт 45”. Грали зме на перДушко Шпрох мели ґрупу „Акустика” и поволали шей „Керестурияди” 1981. року, а я ме. Нє длуго зме грали, алє я барз углавним шпивал. уживал. Конєчно сом грал музику хтори любим. Истого А вец раз у ораховским мотелу, рок за роком була орґроку зме наступели и на „Керестурияди” кед пробоване анизована аудиция за шпивача и я ше приявйовал потраобновиц тот фестивал. Ґоран на слова Любу Раца компо- маль док сом нє бул перши. Оркестер у мотелу ме волал новал музику у твардейшим рок ритму. У ґрупи зме ма- же бим ше ґу нїм приключел на три тижнї, а я остал 30 ли и женски вокали, а вец ше случело тото цо ше случує роки, и то у составе „Носталґия”. Було то 1985. року. Вескоро у шицких ґрупох. По хто зна хтори раз, уж кед зме лї одходзели, приходзели, я дочековал и випровадзал. мали и завидни репертоар, младши пошли до школох, а, Нажаль, пре економску ситуацию велїм цо єднали музими, старши ше врацели дому ґу своїм обовязком – гвари ку одвитовали мали ґрупи, та „Носталґия” спадла лєм на наш собешеднїк надпоминаюци же Жолт Бульович ма мнє и мойого колеґу з хторим сом препутовал велї жеми вельки заслуги за рокенрол музику у Орахове. за гранїцу. Пред даскельома роками нєсподзивано умар, Вецей раз о шицким цо було и прешло Колошняї шту- и я престал грац. Кеди-нєкеди заграєм у Дружтве – гвадира и гвари же му жаль же предал инструмент, бо гва- ри Душко. ри, нєшка би могол шеднуц и дацо одграц за свою душу. У Новим Орахове було велї ґрупи хтори грали, лєпши Музика часц його живота, и далєй ю слуха, окреме об- и слабши, алє ше анї єдна нє отримала длугши час. Гоч любену ґрупу „Свит”... Вец ше здогаднє и на тото же ке- уж роками у тим валалє нєт музичней ґрупи, шлєбодно ди ґод бул концерт даєдней векшей ґрупи, вон вше бул мож повесц же єден з найлєпших ґитаристох з того валатам. Нє керовал „Риблю чорбу”, „Баяґу”, „Маґа- лу то Ґоран Еделински. Вон нєшка грає у двох ґрупох, зин”,„Омеґу” з Мадярскей... За музику жил. Нє банує. углавним блуз и джез рок. Вше кед ма часу придзе и на контри заграє за нашо дружтво. З „НОСТАЛҐИЮ” БУЛ НА „ТИ” Орахово мали валал, а млади у нїм вше патрели нє заоставац за другима нї у чим, та анї у музики. Дараз ше Кед мал лєм седем роки Душкови Шпроховому оцец им у тим удавало баржей, дакеди нє. Важне же остали дал до рукох примку од Якима Папуґового. Душко до шлїди... ■ (Предлужи ше) 4. АВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

ROK XII

АВҐУСТ 2017 ^islo 36 (138)

Пририхтал: Микола ШАНТА

ГОРНЇЦА – ЗАКАРПАТЄ (III)

ПОДКАРПАТСКА РУС

У новшей историї Закарпатя важни подїї за Русинох Карпатского ареалу були формованє автономиї Подкарпатска Рус зоз шедзиском у Ужгородзе, а вец, познєйше, творенє Карпатскей України зоз шедзиском у Хусту. Шицко ше то случує у медзивойнових двацетих и трицетих рокох прешлого вику

У

новембру 1918. року закончена Перша шветова война. Резултат тей войни, медзи иншим и тот же ше розпадла Австро-Угорска империя. Славянски народи хтори жили у Австро-Угорскей вихасновали историйну нагоду за формованє националних державох. Словаци, Чехи, Серби, Горвати, Словенци. Свою самостойну державу нє створели лєм Русини. Чом? Причина єдноставна. Нє мали досц интелектуалного и економского капацитету за тот историйни процес. УПЛЇВ АМЕРИЦКЕЙ ДИЯСПОРИ Концом 1917. и початком 1918. року русинска дияспора у Зєдинєних америцких державох почина розправяц о тим як помогнуц своєй европскей оцовщини. Прилапело ше идею америцкого адвоката, русинского походзеня, Григория Жатковича, о автономней „русинскей держави”, як часци новей держави Чехословацкей. Уряд младей Мадярскей републики по Першей шветовей войни бул упознати зоз вимогами Русинох за автономию. У децембру 1918. року, власц у Будапешту допущела формоЛидере политичней емиґрациї зоз Европи 1918. року вац автономни реґион Руска країна (Руска жем) зоз адмиорґанизовали у ЗАД такволану „Централно-европску унию”, дзе ше догваряло о политичним будованю нистративним центром у Мукачове. Медзитим, у периодповойновей Европи. На фотоґрафиї: У центру шедзи зе од новембра 1918. року по януар 1919. року, лидере перши чловек Униї, о пар мешаци снователь и перши Карпатских Русинох ше на вецей заводи стретали на свопредсидатель Чехословацкей, Томаш Масарик; їх националних радох, хтори пропаґовали иншаки ришеу подножю шедзи Едвард Бенеш, у будучносци други ня – припоїц ше зоз Мадярску, Русию, Україну, або Чехо- предсидатель Чехословацкей. З лївого боку од дзвона словацку. У тей хвильки найреалнєйше було припоїц ше перши стої Ґриґорий Жаткович, у будучносци перши ґу Чехословацкей, кед нє пре инше, воно прето же уж 12. ґувернер Подкарпатскей Руси. (фото зоз кнїжки януара 1919. року 31. полк чехословацких леґионарох во„Народ нїодкадз” Павла Роберта Маґочия) шол до Ужгороду. У маю 1919. року, Централна руска народна рада ше зиТриянонску 1920. року и з Уставом Чехословацкей зоз шла у Ужгородзе и завжала становиско же Русини хтори 1920. року). жию южно од Карпатох, маю войсц до союзу зоз Чехами и Словацами як „треца держава“ у новей Чехословацкей РеИНТЕНЗИВНИ РОЗВОЙ УЖГОРОДА публики. Русински лидере ше закладали за то же би тота держава була федеративна република под назву Чехо-СлоУ чехословацким периодзе у Ужгородзе ше бурно розвивацка-Русиния (по чески: Česko-slovenska-ruska republika). вал образовни и културни живот: будовало ше школи, твоУж 10. септембра 1919. р. Закарпатє официйно вошло до рело музеї, доставало ше лиценци за приказованє филмох, составу Чехословацкей Републики, а за першого ґубернато- квитла уметносц. Теди творели вельки уметнїки Й. Бокшай ра Закарпатя бул меновани Георгий Жаткович. Ужгород и А. Ерделї, вони сновали „Подкарпатску школу живопипершираз у своєй историї постал официйни администра- су”, котра дала плеяду вельких малярох, як цо Г. Флюк, Ф. тивни, политични, образовнокултурни центер краю. У Манайло, А. Коцка, Е. Контратович, З. Шолтес, Е. Грабов1920. року, после приношеня закона „О административним ский и ин. Город бул центер кнїжкововидавательней и ноустройстве Подкарпатскей Руси” Ужгород преглашени за винскочасописней дїялносци. Ту були змесцени руководзапрестолнїцу Закарпатя. ци орґани векшини политичних партийох, крайових кулПредсидатель и снователь новей держави Томаш Маса- турних и националних дружтвох, окреме найпопуларнєйрик обецал Карпатским Русином право на самоуправянє. ших: „Просвита”, Общество им. „Духнович”, „ПедаґоґийТак ше на политичней карти зявела нова провинция, Под- не дружтво Подкарпатскей Руси”. карпатска Рус, хторей ческа власц допущела одредзени У 1938. року Ужгород постал главни город автономного озступень самоуправяня, автономию хтора ґарантована зоз витвореня Подкарпатска Рус. Праве ту у октобру 1938. ромедзинароднима догварками (Сен-Жерменску 1919. року и ку була оформена автономна влада Подкарпатскей Руси, ко-

26 РУСКЕ СЛОВО

4. AВҐУСТ 2017.

РУСКЕ У ШВЕЦЕ тру очольовал Авґустин Волошин (1874–1945), державни и културни дїяч общекрайового и общеукраїнского значеня. Тота идилична слика так випатрала у Ужгородзе и других векших городох дзе жили Чехи. Тот „Закарпатски рай” цалком иншак випатрал там дзе жили лєм Русини, а то насампредз руски валали. ЗВИТ ДЕЛЕҐАЦИЇ КАРПАТСКОГО СОЮЗУ АМЕРИКИ Понеже американски Закарпатци одбавели вельку улогу у присоєдинєню Закарпатского краю до Чехословацкей, о 20 роки ришели презнац ше о реалним стану як жию Русини у новей держави, та там послали своїх представнїкох. Медзи нїма бул Олексий Геровский, ґенералн секретар Карпаторуского союзу Америки хтори охабел писани шлїд о тей мисиї. Приношиме виривки зоз того звиту хтори даваю цалком иншаку слику того периоду. „Делеґация констатовала же пражска влада нє сполнєла анї єдну точку Сен-Жерменскей догварки и же после 19 рокох наш народ нє ма нїяку автономию. Попри тим, вон бул розорвани на два часци. У восточней пановали Чехи, а у заходней, на Пряшовщини, Словаци. У обидвох часцох руски народ нє лєм же нє мал права яки му були ґарантовани, алє их мал ище менєй як шицки други народи Републики. Русини були на остатнїм месце – за Нємцами, Мадярами и Євреями. Карпатска Рус була наполнєна з ческима чиновнїками, у чиїх рукох було шицко: администрация, суди, желєзнїци, школи и шицки богатства краю. Як писали чески владово новини Бразда, у Карпатскей Руси було дзешец тисячи ческих чиновнїкох. Вони нє знали по руски и нє сцели знац. Карпатска Рус була за нїх колония. До плаци ческим чиновнїком котри ту служели, додавало ше специялну, ткв. колониялну доплату. Ґубернатор Грабар, Русин, нє мал нїяки права. З Уредбу влади од 1920. року шицки права були пренєшени на вицеґубернатора, котри вше бул Чех. Ґубернатор мал лєм титулу.” ОДНОШЕНЄ ЧЕСКЕЙ ВЛАСЦИ ҐУ РУСКОМУ ЯЗИКУ „Нєпочитованє руского народу и руского язика були обачлїви вшадзи. Вшадзи були чески написи, алє руских – скоро нїґдзе. На линиї Мукачево-Воловец, нашо кондуктере за свойо пенєжи направели руски написи За курящих и За нєкурящих. Ческе руководительство им наказало зняц их и пригрожело з одпущованьом зоз служби. Полицийски формулари у оддзелєньох за приявйованє у Ужгородзе и Хусту були видруковани по чески и по мадярски. На пошти чески чиновнїки нє знали читац руски адреси. Нєдзечно ше спомина тото цо висловел чески публицист Ярослав Гилберт у владових новинох ище у 1920. року: Руски народ – то нїзша, полутатарска нация, нє здатна до високей култури. А вон бул школяр Масарика и блїзки чловек з нїм.” ЦЕНЗУРА „У Карпатскей Руси нє було анї шлєбоди слова, анї шлєбоди друку. Ческа влада затримала на моци шицки мадярски закони, з якима ше огранїчовали шлєбода преси и слова. Особлїво закон з хторим кажди новини мали унєсц уплату з якей би полиция могла наплацовац пенєжни штрофи за будуци потупеня. Була уведзена цензура. Поли4. АВҐУСТ 2017.

ЕКОНОМСКИ СТАН У ПОДКАРПАТСКЕЙ РУСИ „Вшадзи нас бриґовало страшне худобство руского жительства, особлїво у ужанскей Верховини, нєдалєко од Ужгороду. На трицец милї од Ужгороду, од розкошного особняка, у яким ше вицеґубернатор Мезнїк купал у мраморних кадзох и дзе за ческих чиновнїкох будовали стотки прекрасни квартелї, руски селянє жили у такей убогосци, же ю аж чежко и описац. Там бул вични глад, вична нєнаєдзеносц. Ми видзели 18-рочних хлапцох з велькима главами и малима целами, як у дванацрочних дзецох, блядих и схуднутих. Доказ страшней бидноти бул тот же скоро вшадзи нашо людзе хасновали червену соль, то єст натурализовану, нєпридатну за єдзенє, бо вони нє мали пенєжи на билу.” „Чехи нє даю нїч заробиц месному жительству. Вони купую виключно у своїх, аж видали за себе специялну кнїжку зоз списком шицких ческих тарґовцох и ремеселнїкох у Карпатскей Руси. А кед же ше у месце нє нашол чески тарґовец, або ремеселнїк, вец вони шицко наручую зоз Праги.” (Звит зоз мисиї Карпатского союзу Америки)

ция могла нє лєм конфисковац кажде окремне число новини, алє и зопрец їх виходзенє на одредзени час або занавше. Ужгородски Русский Вестник у 1937. року бул конфисковани 17 раз. Кед наша делеґация припутовала з Америки, тоти новини нас одушевено привитали. После того ческа полиция зопарла їх виходзенє на три мешаци. Жандарох и полициї у Карпатскей Руси було дзешец раз вецей як под час Мадярох. Шицки вони були Чехи и нє давали спокою нашому народу.” ШКОЛА „Високей школи у Карпатскей Руси нє було. Гоч орґанизовац универзитет було барз лєгко з помоцу универзитетских професорох з Русиї, яких було вельо у Чехословацкей, Сербиї и других жемох. Лєм у Беоґрадзе 54 особи з тих крайох преподавали на универзитету. Медзи нїма були и шветово познати науковци. З їх помоцу у Ужгородзе мож було створиц нє просекови, алє першокласни универзитет. Велї з нїх сцели припутовац до Карпатскей Руси, алє Чехи то нє жадали. Кед ми були у Карпатскей Руси, зоз школством руководзел Франтишек Хмелаж, Чех. И коло нього шицки руководителє Шкільного реферата були Чехи: Йосиф Пешек, Антонїн Граздїл, Йосиф Шимек, Вацлав Славик, Виктор Клима. Нїхто з нїх нє бешедовал по руски. За цали 19 роки иснованя Чехословацкей зоз школством анї раз нє руководзел Русин, гоч у СенЖерменскей догварки ясно поведзене же ческа влада нє ма право мишац ше до школских стварох Карпатскей Руси. У 1938. року у краю було 463 основни руски школи и 365 чески (або мишани). У руских школох ше учел 99 731 школяр, а у ческих 21 325. На таки способ, на єдного ческого учителя припадали пецеро дзеци, а на руского – 40.”■ Основа за будову того материялу кнїжка „Народ нїодкадз” Павла Роберта Маґочия и статя М. Зазуляка „Закарпятє у составе Чехословацкей медзи двома шветовима войнами” (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ У НОВИМ ВЕРБАШЕ

КИРБАЙ ПРЕСЛАВЕНИ З ВЛА ДИКОМ У нововербаскей грекокатолїцкей церкви св. Владимира, 30. юлия преславенe храмове швето – Кирбай. Архиєрейску Службу Божу служел апостолски еґзарх, владика Георгий Джуджар, а сослужели ґенерални викар Янко Колошняї зоз Канади, парох коцурски Владислав Рац, парох старовербаски о. Алексий Гудак и сримскомитровицки парох о. Владислав Варґа. На Служби бул и монах Сербскей православней церкви Иґуман Спиридон, староста манастира Руєвац при Любовиї. Шицких присутних привитал нововербаски парох о. Иґор Вовк.

Внєдзелю додзелєни дарунки и подзекованя фамелиї Вилмоша и Катици Хутак, хтори другей вири и националней припадносци, а уж 35 роки помагаю и доприноша нововербаскей парохиї. На кирбайскей Служби Божей церква була полна з вирнїками, а були и велї шестри служебнїци. Пред Службу вирних споведал о. Салак зоз Кули, а на концу богослуженя вирних мировал капелан керестурски о. Михайло Шанта. А. Л.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУДЗЕ ШЕ ВИБЕРАЦ НОВИ ЦЕРКОВНИ ОДБОР

ЗЛОЖЕНА ЛЇСТИНА КАНДИДАТОХ У парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре прешлого тижня, закончене предкладанє членох до нового Церковного одбору, список заключени 25. юлия, и оглашена лїстина зоз 13 кандидатами. Спомедзи предложених парохиянє буду виберац 7 кандидатох до дванацчленого Церковного одбору, понеже у новим составе оставаю пейцме члени зоз предходного Одбору. Лїстина кандидатох виложена на огласней табли у порти Катедралней церкви, та ше парохиянє старши од 25 рокох, годни вияшнїц на гласанкох за нови Одбор, хтори буду по конєц авґуста.

28 РУСКЕ СЛОВО

КАНДИДОВАНИ ДО ЦЕРКОВНОГО ОДБОРУ На списку кандидатох за Церковни одбор находза ше шлїдуюци особи: 1. Славко Роман, Фрушкогорска ч. 58, 2. Михайло Рамач (апатикар), Роботнїцка ч. 23/1 3. Владимир Сопка, ЮНА ч. 154, 4. Мирон Будински, Маршала Тита ч. 125 5. Янко Няради (Лїптаков), Йовґена Сопки ч. 16 6. Александер Виславски, Русинска ч. 120 7. Владимир Чижмар, ЮНА ч. 87 8. Желько Папуґа, В. Назора ч. 99 9. Звонимир Гайдук, ЮНА ч. 41 10. Славко Хромиш, Фрушкогорска ч. 178 11. Сашо Рац, Яши Бакова ч. 10 12. Владислав Полдруги, Сопки Йовґена, ч 49 13. Славко Сивч, Лоли Рибара ч. 13.

Церковни одбор ше вибера на пейцрочни мандат. Предложени кандидати по правилнїку о виборе мушели сполнїц одредзени условия – буц старши од 25 роки, поряднє окончовац свойо вирски длужносци и ходзиц до церкви, и голєм раз рочнє ше споведац, жиц по християнски, та других нї зоз чим нє соблажньовац. Член Церковного одбору нє може источашнє окончовац и даяку руководзацу службу у даякей другей установи лєбо орґанизациї у цивилним дружтве. На предложени способ кандидатох парохиянє можу дац и свойо пригварки лєбо зауваги, цо мож окончиц у парохиялним уряду. М. Афич 4. AВҐУСТ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МАКОВЕЙСКЕ ПОШВЕЦАНЄ ВОДИ У парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, 1. авґуста на раншей Служби Божей у Катедралней церкви означене нєзаповедане швето Седем Маковейских мученїкох – Маковея, и пошвецена вода. На тот дзень Церква ше здогадує старозавитних седем братох Маковейских и їх мацери, хтори були позабивани на мацерово очи прето же ше нє сцели зрекнуц своєй вири до правдивого Бога. Службу Божу служели пейцме священїки – предводзел домашнї парох о. Михайло Малацко, а сослужели капелан о. Михайло Шанта и священїки хтори ше нашли на одпочивку у своїм родним валалє – о. Янко Колошняї и о. Янко Гербут хтори службую у Канади и о. Владимир Еделински Миколка, парох зоз Беркасова. На концу Служби священїки окончели и обряд пошвецаня води котру Церква препоручує вирним за рижни духовни и тїлесни потреби. Як то давни обичай на Маковея, ґаздинї приноша воду у красних канчовох до хторих положа и даяке сезонске квеце. Воду кладу до штред церкви, дзе ю священїк пошвеца, як тиж и цали

На Служби Божей на Маковея

храм и шицких присутних, а вирни воду потим одноша до своїх домох. Канчови зоз маковейску воду у керестурскей церкви кажди рок єст вше менєй, бо младшим нє барз познати тот давни звичай. М. А.

ПОЕТСКА МАНИФЕСТАЦИЯ З ДУХОВНИМА ТЕМАМИ У МАНАСТИРЕ БЕШЕНОВО

ОЗНАЧОВАНЄ ШНЇГОВЕЙ МАРИЇ

СПЕЦИЯЛНА НАГРАДА ВАЛЕНТИНИ ЧИЗМАР

СЛУЖБА НА ТЕКИЙОХ

У Манастире Бешеново, 28. юлия преглашени побиднїки поетскей манифестациї з духовну тематику „Бешеновски приношеня”, на хторей др Валентина Чизмар достала специялну награду за писню „Молитва”. Першу награду достал Бошко Ломович з Горнього Милановца, а главни награди на тей, трецей по шоре манифестациї, додзелєл епископ сримски Василиє. З тей нагоди промовована и кнїжка, збирка „Жемових красотох нєбесни крой”, цо була и тема конкурса, на хторим участвовали авторе зоз Сербиї и иножемства зоз 139 писнями. Тоти и други пригодни писнї поетове и читали у рамикох означованя святих Кирика и Юлити, Слави манастира Бешеново. 4. АВҐУСТ 2017.

Пред мешацом, Валентини Чизмар вишла и збирка писньох на сербским язику „Мреже бића”, чийо друкованє софинансовал Покрaїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами. Пред седем роками, НВУ „Руске слово” Валентини Чизмар по руски видала збирку писньох „Нїтки єства. М. Г. К.

У церкви Шнїговей Мариї на Текийох у Петроварадину, односно у святилїщу Мацери Божей Текийскей, грекокатолїцка Служба Божа будзе на пияток, 4. авґуста на 16 годзин. Того дня, нагода за споведз на 15 годзин, а Служба по мадярски на 17,30 годзин. На соботу, 5. авґуста, на 7 годзин побожносц крижней драги, на 8 годзин Служба по нємецки, а на 9 годзин по мадярски. На 11 годзин понтификална Служба по горватски, а на 19 годзин остатня Служба Божа, тиж по горватски. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. авґуста 2017. року преселєл ше до вичносци наш мили

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. авґуста 2017. року , у шейдзешатим року, занавше нас зохабел

ЮЛИН ИҐРАЧКИ (1958–2017) з Дюрдьова

ЮЛИН ИҐРАЧКИ (1958–2017) з Дюрдьова Ожалосцени: супруга Ганча, дзивка Саня, син Саша, жец Любиша, унукове Предраґ, Дьордє и Давид Спочивай у мире Божим!

Памятку на ньго буду чувац брат Силви, андя Ганча, брат Михал и андя Серафа з Австралиї Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. авґуста 2017. року преселєл ше до вичносци

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. авґуста того року наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел и преселєл ше до вичносци наш, супруг, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. авґуста 2017. року преселєл ше до вичносци

ЮЛИН ИҐРАЧКИ (1958–2017) Остатнї поздрав шовґрови ЮлиЮЛИН ИҐРАЧКИ нови Иґрачковому од Контрових (1958–2017) Амалки и Велемира, их дзивки Весни и сина Владимира зоз фа- Остатнї поздрав Юлинови од кумових Будинскових мелиями СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. авґуста 2017. року наполня ше шейсц мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац

ШТЕФКА НАДЬ народзена Репчак (1937–2017) з Руского Керестура Мила наша мамо, днї и мешаци преходза, пол рока ше наполнєло як ши вецей нє з нами. Час преходзи, а боль и смуток вше векши. Охабела ши нас най ше цешиме у памяткох на твою любов, порозуменє и доброту цо ши нам нєсебично през живот даровала. Останєш жиц навики з нами. Ожалосцени твойо дзивки Марча и Ганча Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. марца 2017. року наполнєли ше 37 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 4. авґуста 2017. року наполня ше 40 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЯНКО ДУДАШ – Данков (1942–2017) з Руского Керестура У молитвох и здогадованьох памятки на це чуваю твойо наймилши: супруга Мелания, дзивка Славка зоз супругом Душком, дзивка Веселка и його мили и єдини унуки Душо и Иґор зоз супругу Сандру Спочивай у мире Божим! Най це ангели чуваю! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. авґуста 2017. року наполня ше 10 жалосни роки як вецей нє з нами наш супруг, стрико и шовґор

ВЛАДИМИР РЕГАК (1939–2007) з Руского Керестура Зоз почитованьом, памятки на Памятку на їх любов и доброту занавше чуваю дзивки Наталия и Мария з ньго будземе чувац и ношиц у наших шерцох. Його наймилши фамелиями Най спочиваю у мире Божим! Спочивай у мире Божим! ФЕБРОНА КОЛОШНЯЇ ЯНКО КОЛОШНАЇ народзена Симунович (1923–1980) (1921–1977) з Руского Керестура

30 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. юлия 2017. року наполнєли ше шейсц роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, син, брат и унук

ЖЕЛЬКО НАДЬ (1982–2011) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

4. АВҐУСТ 2017.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. авґуста 2017. року наполнєли ше 40 днї як ше преселєл до вичносци мой мили брат

ИНФОРМАТОР

„АКУСТИКА РУТЕНИКА” Музични вечар у РКЦ Нови Сад ЙОВҐЕН СЕҐЕДИ БАДАРКОВ (1948–2017) з Вербасу Памятку на його щиросц и доброту вично буду чувац и ношиц у своїх шерцох брат Янко Сеґеди зоз сином Звонимиром, нєвесту Златану и унуками Иваном и Сару Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ247/НСЛ247 НС – ДР ИЛИЇ ДЮРИЧИЧА” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ247/НСЛ247 НС – Др Илиї Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „,MANEKS” DOO, Нови Сад, улїца Любици Раваси число 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Маґазионованє нєопасних одруткох – металох и офарбених металох” у закупеним обєкту знука комплекса „Енерґотехнїка – Южна Бачка Нови Сад” угел улїцох Индустрийна и Драга новосадского партизанского одряду число 1, на катастерскей парцели число 3850/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

4. АВҐУСТ 2017.

Дюричича” у Улїци Др Илиї Дюричича 2а, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3779/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. юлия 2017. року принєсла ришенє число VI501-418/17 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Циклонизация” доо., Приморска 76, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта „Продукцийна хала зоз провадзацима обєктами” у Новим Садзе, у улїци Приморска 76, на катастерскей парцели число 2221/4, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Млади зоз Руского културного центру у Новим Садзе и того року орґанизую музични вечар „АКУСТИКА РУТЕНИКА”, хтори будзе отримани 29. септембра 2017. року и поволує музичарох же би ше приявели за участвованє на нїм. Жаданє орґанизаторох приблїжиц руску музику‚ як народну так и забавну ґу младшим ґенерацийом, цо ше на прешлорочней „АКУСТИКИ РУТЕНИКИ” указало як успишна идея. Праве прето, виводзаче ознова буду мац нагоду прилагодзиц руски музични скарб ґу свойому смаку, цо годни витвориц праве на музичним вечаре „АКУСТИКА РУТЕНИКА”, а акцент програми будзе на креативносци музичарох у обробкох шпиванкох акустично. Орґанизаторе понукню вибор шпиванкох у забавним и народним духу хтори можу буц обробени. Приявиц ше можу шицки заинтересовани музичаре и шпиваче од 15 по 40 роки. Под акустичним виводзеньом орґанизаторе подрозумюю виводзенє шпиванкох хтори буду провадзени з инструментами як цо, наприклад, акустична ґитара, буґни, кахун, гармоника, тамбура, смиково инструменти, дуйни инструменти... Кажди виводзач може: – вивесц єдну нумеру сам (шпивац и грац на инструменту/ох), – провадзиц шпивача/шпивачох на инструменту, лєбо як провадзаци вокал, лєбо у дуету – буц часц музчней ґрупи Приявиц ше мож на мейл адресу akustika.rutenika@gmail.com У мейлу у хторим ше виводзаче приявюю за участвованє треба написац мено, презвиско, кратку биографию, а потим им орґанизаторе пошлю список шпиванкох. Приявиц ше мож по 1. септембер 2017. року Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучова нє о потре би пре це нь о ва ня вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теле фониї „НС-Сентандрейска

драга УМТС”-НСУ244” у Улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 65/5, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 31

На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци за финансованє и софинансованє активносцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци основного и штреднього образованя („Службени новини АПВ“, число 9/16 и 36/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок („Службени новини АПВ“, число 69/16, 27/17-випр. и 29/17-ребаланс), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци розписує

КОНКУРС

ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2017. РОК Конкурс ше розписує за финансованє и софинансованє активносцох, програмох и проєктох националних совитох националних меншинох у обласци розвою и дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя на язикох/бешеди националних меншинох – националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини, окреме наменєних за дотированє пририхтованя и виробку тестох и задаткох на меншинских язикох за змаганя на шицких уровньох, од општинского, прейґ реґионалного по републичне у орґанизациї Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. Конкурс ше розписує на вкупну суму 1.575.000,00 динари, хтору ше розподзелює: 1. за активносци, програми и проєкти у обласци основного образованя 1.105.000,00 динари и 2. за активносци, програми и проєкти у обласци штреднього образованя 470.000,00 динари. Право участвовац на конкурсу маю национални совити националних меншинох зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини и то за активносци, програми и проєкти у обласци розвою и дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя на язикох/бешеди националних меншинох – националних заєднїцох у Автономней Покраїни Войводини. При розпатраню поднєшених приявох на конкурс и одлучованю о розподзельованю средствох ше применює шлїдуюци критериюми: 1. Одвит на тему проєкту (цилї и активносци проєкту у складзе зоз приоритетами конкурсу, цилї проєкту ясни, конкретни и витворлїви, активносци реални и адекватни за посцигованє цильох); 2. Уплїв предложеного проєкту (велькосц цильней ґрупи, ступень уключеносци цильней ґрупи хторей проєкт наменєни, видлївосц проєкту, отримуюцосц резултатох проєкту); 3. Компетентносц предкладача и потерашнє искуство (потерашнї искуства у реализациї проєктох хтори доприноша унапредзованю образовно-воспитней роботи). Поднєшени прияви розпатра Комисия хтору менує покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: покраїнски секретар). Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасни и нєподполни прияви, прияви хтори

32 РУСКЕ СЛОВО

нє поднєсли овласцени особи, як анї прияви хтори нє предмет Конкурсу. Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) затримує право питац од подношителя прияви, по потреби, додатну документацию и информациї, одно сно за дод зельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. Прияви и приложену документацию ше подношительом нє враца. Ришенє о розподзельованю средствох приноши покраїнски секретар, на основи предкладаня Комисиї. Ришенє покраїнского секретара конєчне и процив нього нє мож уложиц правни лїк. Резултати Конкурсу ше обяви на сайту Секретарияту, при чим Секретарият нє ма обовязку обгрунтовац свойо одлуки. Секретарият заключи контракт о финансованю, односно софинансованю активносцох зоз подношителями приявох хторим средства одобрени, на основи хторого буду виплацени средства. Термин за подношенє приявох то 21. 8. 2017. року. Прияви ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. Конкурсну документацию мож превжац од 2. 8. 2017. року на web адреси С е к р е т а р и я т у : www.puma.vojvodina.gov.rs. Ґу прияви ше обовязно подноши копиї шлїдуюцих документох: потвердзенє о реґистрациї националного совиту при компетентним орґану и потвердзенє о порцийним идентификацийним чишлє (ПИЧ). Прияви ше подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох покраїнскей управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади) або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци 21000 Нови Сад Булевар Михайла Пупина 16 ЗОЗ НАЗНАЧЕНЬОМ: ЗА КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ АКТИВНОСЦОХ, ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш

MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel:

063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур, 064/268-3862.

4. АВҐУСТ 2017.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

ПРИЯВИ ЗА ФЕСТИВАЛ ЖРИДЛОВОГО ШПИВАНЯ „НАЙ ШЕ НЄ ЗАБУДЗЕ” ПО КОНЄЦ ТИЖНЯ Тогорочни 15. Фе стивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” будзе отримани на нєдзелю, 20. авґуста, у Дюрдьове. По пропозицийох, на Фестивал ше можу приявиц жридлово ґрупи – женски, хлопски або мишани, шпиваче треба же би були поприберани до святочних народних шматох, жени у фитюли, дзивки у баршоню, а хлопи з калапом на глави. Наступ огранїчени на седем минути по ґрупи. Треба же би ше виведло два руски народни шпиванки, по можлївосци цо старши, або ридко виводзени. Єдну шпиванку треба вивесц у провадзеню оркестра, а другу а-капела. У вивод зеню без музики досц одшпивац два строфи, а зоз оркестром по виборe.

Орґанизацийни одбор Фестивала з Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” послал шицким нашим дружтвом поволанку за участвованє. Приявиц ше мож по 5. авґуст на matka.djurdjov@gmail.com, a вецей информациї мож достац при орґанизаторох, Михалови Лїкарови 064/291-4755, або Миколови Кухарови 064/838-6044. Пред фестивалску часцу, хтора почнє на 20 годзин, у дворе опрез будинку КУД „Тарас Шевченко” на 16 годзин будзе отворена вистава „Стари ремесла”, а на 17 годзин у Рускей школи вистава „Дакеди було” чия тематика будзе повязана зоз дарунком котри од орґанизаторох до станю шицки учашнїки.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . . . . . . . . . . . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . .300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН–ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij ^akan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ^ASOKROK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din.

4. АВҐУСТ 2017.

ФК „ИСКРА”

ПОРАЖЕНЄ ПОСЛЕ ДОБРОГО БАВИСКА ФК „Искра” – ФК „Младосц” (Бачки Ярак) 1:3 (0:2)

Пририхтованя за єшеньску часц сезони у Подручней лиґи за ФК „Искру“ почали пред двома тижнями, а внєдзелю, 30. юлия, „Искра“ одбавела друге пририхтуюце змаганє котре страцела од екипи ФК „Младосц“ зоз Бачкого Ярку Искров процивнїк, екипа Младосц зоз Бачкого Ярку ше прешлого року „прешпацирала” през Войводянску лиґу, и од єшенї ше будзе змагац у Сербскей лиґи. Искра тото змаганє страцела зоз 3:1, алє одбавела добре змаганє и векшей часци по бависку була цалком ровноправна процив фаворизованей Младосци. У перших трицец минутох бависка Искра, кед нє була лєпша, вец була голєм ровноправна зоз Младосцу. Мала лєпши нагоди за ґол и у тим период зе лєм дзекуюци ґолманови Младосци резултат нє бул на боку Искри. Країнович мал шанси за ґол, Сердар тиж, алє у тих хвилькох госцуюци ґолман бул найлєпши бавяч на терену. Медзитим, гоч мотивация и векша жажда за побиду була на Искровим боку, физична порихтаносц була на боку госцох зоз Бачкого Ярку. Тота физична порихтаносц и приведла до того же пред конєц першого полчасу го сци вихасновали два гришки Искровей охрани и дали два ґоли, та ше на одпочивок пошло зоз резултатом 2:0 за Младосц зоз Бачкого Ярку. У другим полчаше госци пременєли скоро цалу поставу и тота швижосц у комбинациї зоз

вистато сцу Искрових фодбалерох приведла до того же „Младосц” була екипа котра диктовала бависко и шоровала нагоди, алє и Искров ґолман Ступар бул розположени. После 10 минутох бависка у другим полчаше госци вихасновали ище єдну нагоду и дали и треци ґол. По сле трецого ґола шицки на трибинох подумали же Искра будзе падац у бависку и же госци до конца даю ище даскельо ґоли. Медзитим, домашнї бавяче ше кус таргли и знова направели даскельо нагоди, а єдну з нїх вихасновал Дарко Николич, котри зменшал резултат на 3:1. После того ґола було ище нагоди на обидвох бокох, а госци пред концом мали и пенал котри ґолман Искри Мирослав Ступар одбранєл. Шлїдуюци змаганя котри Искра будзе бавиц у рамикох приритованьох за нову сезону буду на турниру Спортских бавискох „Яша Баков”, котри на програми шлїдуюцого викенду у Руским Керстуре. Искра на тим турниру на соботу у першим полуфиналним змаганю будзе бавиц процив ФК „Бачка” зоз Дюрдьова. Змаганє почнє на 16 годзин. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СТОЛНОТЕНИСКИ КЛУБ „РУСИН” РУСКИ КЕРЕСТУР

ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА НОВУ СЕЗОНУ Гоч змагательна сезона нє так давно закончена, пририхтованя за наиходзацу 2017/18. тих дньох починаю и столнотенисере Столно-тениского клубу (СТК) „Русин” з Руского Керестура. Пондзелок, 24. юлия, тренинґи почала младша ґрупа, а од 1. авґуста тринирац буду и старши столнотенисере

У

спих Русинових столнотенисерох у прешлей сезони бул задоволююци и за похвалу. У планох за наиходзацу та и о условийох у яких робя, тренер Клуба Драґан Ковачевоч, нє будзе вельо пременки. То подризумює подобни лєбо лєпши резултат у новей сезони. – Кед попатриме на сезону 2016/17. а Русин ше змага у Заходнобачкей лиґи, од 14 колох мали зме 6 побиди и 8 пораженя. На концу прешлого першенства у лиґи, находзиме ше одприлики на штред таблїчки. Задовольни зме, бо ту бавя млади дзеци, та тота лиґа за нас цалком солидна. Мушим ше похвалїц и же нашо младши Кадети були екипно треци у Войводини, то вельки успих, и 10 у Сербиї, и же нам София Ковач, як юниорка на двох бодовних турнирох, освоєла бронзову медалю. То за єден валал и клуб таки як ми вельки резултати – гвари тренер Драґан Ковачевич. ЛИҐАШКИ И ТУРНИРСКИ ЗМАГАНЯ Попри змаганя у лиґи дзе участвую старши столнотенисере (гоч за Русин у тей катеґориї наступаю

и младши), за младших єст орґанизо ва ни ше йсц бодов ни тур ни ри хтори ше бави од Суботици, по Ниш. На каждим турнире, у зависно сци од пласмана, бавяч до става боди на основи чого ше прави ранґлїстину. Попри тих поєдинєчних єст и екипне першенство Войводини и екипне першенство Сербиї за тоти три катеґориї – младших кадетох, кадетох и юниорох. – Участвова ли зме на шицких турнирох, бо у Клубу маме таку политику же доґод маме пенєжи идземе на турнири. Сцем наглашиц же нашо дзеци нє плаца анї котизациї, а нє плаца анї членарину же су у Клубе. Затераз зме у такей ситуа-

НА НЇХ РАХУЮ – Нїґда зме нє мали таке число бавячох як тераз и кед так останє то феноменалнe – задовольни тренер Ковачевич. – Найозбильнєйше рахуєме на младших хтори даваю перспективу Клубу, а то Матей Макаї (друга класа), Иґор Фейди (треца), Александар Шанта (штварта), Матей Сабадош (пията), Шомодї Желько (пията) а Велько (шеста) и Никола Бульчик (шеста). У старшей ґрупи буду Михайло Сабадош, Тони Костелник, Иван Чизмар, Стефан Горняк и Деян Надь хтори ше после 10 рокох врацел до свойого матичного Клубу и бави феноменално. Ту и София Ковач за хтори зме ище нє сиґурни чи будзе бавиц за нас, а наявел ше нам и Сани Бучко з Анґлиї же приходзи на пририхтованя.

циї же можеме тото „виґурац”, а аж и таке же помагаме дзецом кед потребне же купуєме патики, ґуми, цо лєм можеме же бизме помогли турнир – наглашує Ковачевич, котри з вельку любову и ентузиязмом водзи Столнотенисерски клуб „Русин”, а котри основал пред 22-ма роками.

34 РУСКЕ СЛОВО

4. АВҐУСТ 2017.

СПОРТ Же би цо вецей научели, мали столнотенисере Русина у юнию були и на приватним осемдньовом кампу. По Ковачевичових словох водзели го одлични фаховци и дзеци могли вельо

ПОВОЛУЮ МЛАДИХ ТРЕНЕРОХ Сновате ль и тре нер стол ноте ни се рох Дра ґ ан Коваче вич жа дал поволац младих хтори би сцели робиц як тренере: – Я би любел тоту роботу препущиц младшим и то нє чежко, треба лєм любиц дзеци. Клуб обезпечел и добру опрему, и условия.

научиц и пребувац у красним амбиєнту на Златиборе. Но камп финансовали родичи, та були лєм троме бавяче зоз тренером, и то за нїх драгоцине искуство. ЗА ДОБРИ РЕЗУЛТАТИ – ВАЖНИ УСЛОВИЯ Кед слово о условийох за тре ни ра нє стол ноте ни се рох, Ковачевич визначел же су барз задовольни зоз про сториями хтори од яри хасную у новей спортскей гали, бо пред тим шейсц роки тренирали у велькей церковней сали: – Ту у гали, нам барз одвитуєи простор. Дзекуюци добрим людзох цо почитую нашу роботу, з добродзечну роботну акцию зме го вяри оспособели, а Клуб купел лєм линолеум. Но покля ше нє риши правни статус гали, нє сиґурни зме чи на жиму ту будзе и зогриваня. Прето зме ше зоз церковней сали нє преселєли цалком, же бизме ше там през жиму евентуално могли врациц. И з тей нагоди барз дзекуєме Церковному одбору же нам дал салу дзе зме и тренирали и бавели змаганя – толкує Ковачевич.■ М. Афич 4. АВҐУСТ 2017.

ПРОМОЦИЯ ФИТНЕС ПАРКУ У ВЕРБАШЕ

ПРЕДНОСЦИ ВЕЖБАНЯ НА ОТВОРЕНИМ До акциї промовованя фитнес парку у Вербаше були уключени Женски центер „Хоризонт”, Червени криж Вербас, ЯКП „Комуналац” и општина Вербас, а придружели ше и боксере зоз Клубу „Чарнок” Промоция найновшей терховнї на отвореним у населєню „4. юлий” у Вербаше отримана штредком юлия, а главни презентере була ґрупа „Бар стро нґ” зоз Нового Саду хтора ше заклада за вежбанє у терховньох на отвореним. Тота реґистрована ґрупа за вежбанє на улїчних терховньох постої уж пейц роки и од початку потримує шицки гуманитарни акциї, а постала популарна после побиди на забавним змаганю „Я мам талант”. Закладаю ше за здрави и позитивни животни стил у хторим пенєж нє ма примарне значенє, та прето и промовую вежбанє на отвореним, без одходу до драгих терховньох. На промоциї, тиж, пановала позитивна атмосфера, та ше до презентациї уключели и боксере вербаского клубу „Чарнок”, алє и вельке число Вербащаньох, насампредз младих, хтори и сами пробовали вежбац на поставених терховньох. Промоция мала гуманитарни хaрактер, а до акциї ше уключели Општини Вербас, Червени криж Вербас и комуналне подприємство хторе задлужене за по ставянє и отримованє терховньох. Найвекшу часц орґанизациї превжал Женски центер „Хоризонт”, чия предсидателька Миряна Копривица на промоциї гварела же Вербас доказал яке вельке шерцо ма и же шицки його гражданє зложни кед треба буц гумани и бориц ше за позитивни приклади. – Шицким нам позната присловка „У здравим целу здрави дух” и пошвидко як почнєце вежбац на терховньох хтори безплатни, доступни и находза ше на

И ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ Промоция терховньох на отвореним мала и гуманитарни карактер з цильом помогнуц фамелиї Макша чийо два члени траґично страдали у транспортним нєще сцу у Болгарскей. Назберане коло 100 тисячи динари, а шицок пенєж будзе унапрямени на рахунок фамелиї. Акциї у населєню присуствовала родзина настраданих Вербащаньох хтори задзековали за помоц орґанизатором, алє и шицким гражданом добрей дзеки.

швижим воздуху, постанєце свидоми позитивних бокох вежбаня. Дзекуєме шицким хтори потримали нашу промоцию, як и тим, любопитлївим, хтори пришли опатриц и научиц дацо нове – гварела Копривицова и додала же мото їх центру „Змоцнююци себе – змоцнюєме других” цалком одвитує идеї хтору ше сцело послац зоз промоциї. У општини Вербас єст вкупно пейц терховнї на отвореним, у Вербаше, Коцуре, Бачким Добрим Полю, Равним Селу и Савиним Селу, а поставело их ЯКП „Комуналац” зоз Вербасу. Таки акциї хтори промовую здраве и правилне трениранє позитивно уплївую на младеж и звекшую популарносц ткв. „стрит воркаута” медзи младима.

А. Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ МИРОСЛАВ КОПЧАНСКИ МИРЕ, СПОРТСКИ ДОХТОР

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

РОБТНИ ВИК НА СПОРТСКИХ ТЕРЕНОХ

Чи на першим спортским змаганю було покалїчених спортистох, як и хто им помогнул, чежко одгаднуц, а чежко найсц и даяки писани шлїд и адекватни одвит. З тей часовей дистанци мож лєм констатовац же ше нєшка анї єдно спортске змаганє (и нє лєм змаганє) нє мож анї задумац без дохторох и їх швидкей помоци на терену. Случовало ше вельо раз же помоц спортских дохторох, у хвильки кед покалїченє настало, велїм спортистом помогла и оможлївела предлужиц спортску кариєру

К

хтори познєйше постало Дружтво за спорт и рекреацию „Партизан”. – У Соколским дружтве, односно Партизану, сом тренирал ґимнастику. При концу студийох исте таке дружтво було оформене и у Темерину, та сом предлужел тренирац у моїм месце. Уж сом бул и при концу студийох, та ми то одвитовало, а то було єдине место дзе зме ше шицки хтори любя спортски активносци сходзели. То були места дзе ше одкривало таланти хтори познєйше по стали репрезентативци. Добри сом бул у ґимнастики, алє лєм рекреативно, бо ме вецей прицаговало школованє. Спорт за мнє була лєм важна часц розваги – гварел Мирослав Копчански. То були часи кед ше специялистични студиї так орґанизовали же преподаваня були у цалей дакедишнєй СФР Югославиї. Як надпомнул др Копчански, на преподаваня др Мирослав Копчански ходзел до Заґребу, Скопя, Сараєва, Беоґраду, а диплому НАЙЧАСТЕЙШИ специялизациї спортскей меПОКАЛЇЧЕНЯ ПРИ дицини достал у Любляни. СПОРТИСТОХ – У общей пракси сом службовал у шицких ме стох у За, так повесц, 90 роки кельо на тих про- околїску: Чуроґу, Дюрдьове, сторох постої спортска медицина як конар Темерину... найвецей у Бачким медицини, специялисти класификовали Ярку. З оглядом на тото же сом найчастейши файти покалїченьох по спорєдини у Бачким Ярку мал спетох. У ґрупних спортох як цо кошарка, циялизацию, клуби ме волали фодбал, рукомет, гокей и одбойка найчастейши покалїченя косцово-мускулатур- же бим бул дежурни дохтор на ней системи то: витхнуца, зламани екстре- змаганьох. З початку сом ишол митети, лацерация мегких тканьох, при- на шицки змаганя дзе ме вотлученя. Кед слово о поклїченьох нервовей лали. Найчастейше на фодбалсистеми, вец слово о покалїченьох: супра- ски, кошаркашски, джудо... скапуларней неуропатиї, неуропатиї ради- Тераз ходзим лєм на рукометялного, перонеалного и тибиялного жив- ни. Причина же ход зим як ца... Класификация систематично и фахо- дохтор на змаганя рукометаво направена и ма ище вельо файти. Та и шох практична, а то же ше прето, за вельки спортски успихи, заслуга змаганя бави у спортскей гаи спортских дохторох. ли. Односно, кед треба вибегнуц на терен и фахово помог-

ажда спортска активносц (рекреативна лєбо професийна) розвива, окрем шицкого другого, и змагательни дух хтори виражени окреме при професийних спортистох. Вон вше бул присутни, а нєшка, кед спорт достал прикмету – атомски, постал ище вираженши. З цильом посцигованя цо лєпших резултатох глєда ше нову методу у спортских тренинґох. Спортски змаганя престали буц лєм сход спортистох, а постали арена виказованя спортскей моци. Прето на истих вше частейши озбильни покалїченя спортистох. Конар медицини хтори специялни за спорт и спортистох у нас, анали споминаю 1930. року кед ґрупа лїкарох одпочала контролованє здравя спортистох. Окрем того преверйовало ше и тедишнї спортски обєкти. Шейсц роки познєйше отворена перша спортска амбуланта, рок познєйше др Воїн Самодлака одходзи на специялизацию спортскей медицини до Берлину... Так почало. НАШ ПЕРШИ СПЕЦИЯЛИСТА Др Мирослав Копчански Мире народзени 1941. року у Дюрдьове. Од дзецинства любел спорт, та бул уключени до числених спортских секцийох у школи. – Зоз Дюрдьова зме ше преселєли до Бачкого Ярку пре школи хтори уписали я и мойо двоме браца. Ґимназию и медицински факултет сом закончел у Новим Садзе. Брат Микола закончел за професора математики и жиє у Темерину, а Влада информатичар у Новим Садзе. Кед сом концом седмедзешатих закончел студий медицини, специялизацию сом предлужел на спортскей медицини и 1972. року сом ю закончел – гварел др Мирослав Копчански. Под час школованя перше у ґимназиї, а потим и на факултету бул член дакедишнього Соколского дружтва,

36 РУСКЕ СЛОВО

4. АВҐУСТ 2017.

СПОРТ нуц покалїченому бавячови, нє треба далєко бежац – гварел др Копчански. ЦАЛИ РОБОТНИ ВИК НА ЗМАГАНЬОХ Профе сиона лизация спорта, вимоги тренерох же би ше по сцигло цо лєпши резултат, же би ше швидше бегало на терену, швидше и максимално реаґовало, вихасновало найвекшу моц лєм дзепоєдни з факторох хтори цело спортисти приводза по точку кед ше чежко може адатптовац. Звичайно теди наставаю покалїченя. Статистични податки указую же Спортисти у дружтве за спорт и рекреацию „Партизан” (др Мирослав Копчански стої други зоз правого боку) покалїченя у спорту у вкупним числу покалїченьох заступени од 10 до до пред 3–4 роками бул зоз Бачкого Ярку, а тераз ше 15 одсто. Найзаступенши су у часу полней змагательзлучел зоз Клубом у Темерину. Затераз ище вше ше ней узрето сци, кед спортисти маю од 20 по 30 роки. можем вибориц зоз тоту обовязку на рукометашским – Так повесц, цали свой роботни вик сом препровадтерену, алє шицки други сом мушел одказац. Нажаль, зел на спортских змаганьох. Вецей як штерацец роки, млади дохторе ше нє прилапюю дзечнє помагац спорбо и нєшка ходзим помагац спортистом кед ше покалїтистом. Насампредз прето же ше змаганя бави през вича на змаганю. За тот час анї ше нє можем здогаднуц кенд, одно сно соботами, лєбо нєдзелями – гварел др кельо раз сом вибегнул на терен помогнуц бавячом. Копчански. Можем повесц же од покалїченьох у хторих сом помагал на спортским терену найвецей було поламани руки СПОРТСКИ НАШЛЇДНЇКИ и ноги, потрешеня мозґу и траценє свидомо сци. Найчежше ми було кед бавяча, звичайно фодбалера, требаЗоз спортом, у улоги спортского дохтора, як надпомло винєсц зоз терену на но силкох. У таких нагодох чанул, остали му вельо красни памятки. Обишол цалу дасто мушела интервеновац и швидка помоц, а авто нє кедишню Югославию, стретнул и здобул вельо пайтамогол прейсц аж по покалїченого бавяча, та зме го мушох и колеґох дохторох. Часто бул у составе екипи шели виношиц аж вонка зоз стадиона. Траґични поспортистох хторих провадзел на пририхтованя. Окреме шлїдки у моєй пракси як спортски дохтор сом нє мал, памета кед зоз екипу ФК „Младост” зоз Бачкого Ярку алє ше случовало же спортиста пре покалїченє вецей ишол на пририхтованя на Охридске озеро у дакедишнєй нє могол тренирац спорт и исц на змаганя – гварел др Републики Македониї хтора була у составе дакедишнєй Копчански. Югославиї. Гоч є уж дзешец роки у пензиї ище вше ходзи на Любов, за тераз ґу спорту, пренєсол на свойо дзеци и спортски змаганя и дава помоц бавячом на терену. Но, унучата и жеца. Як надпомнул „каламели ше”. як надпомнул ходзи, на змаганя рукометашох. – Мой син пред даскельома роками оформел клуб у Бач– Далєкого 1978. роки бул сом єден зоз сновательох ким Ярку, алє и вон ше нєдавно злучел зоз СТК „Войворукометного клуба у Бачким Ярку. Можебуц же сом дина” зоз Нового Саду. Дакеди зоз унучку Сару одбавим прето дакус и емотивно вязани за РК „Младост”. Клуб подаєдну партию. Унук Боян хтори тераз ма 22 роки успишни ґимнастичар. Бул шампион Сербиї и репрезентативец. Задовольни сом же здобули здраве звикнуце – тренирац и занїмац ше зоз спортом. Чи дахто з нїх будзе и спортски дохтор як я, увидзиме – надпомнул др Копчански.■ Др Копчански (други зоз правого боку стої) зоз рукометашами 4. АВҐУСТ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Сонї Гудак)

Фашири з тунєвину и дюмбиром

Так треба приготовиц: Тунєвину одцадзиц од олєю и з видлїчку ю добре поджамиц. Дюмбир очисциц и натрец на дробно же би ше ошлєбодзели його соки. Младу цибулю и швиже лїсце з корияндера або петрушки нарезац на дробно. Швижу горку паприґу очисциц од маґочкох, нє сцеме же би нам фашири були барз горки, и нарежеме ю на дробно. Шицко змишаме и до маси натреме дакус лимуновей скорки, а же би ше цала маса повязала витрепеме два вайца и додаме их. Кед ше шицко добре зєдинєло з руками правиме мали фашири, 4-5 цм широки и пражиме их на маслиновим олєю 4-5 минути. За прелїв за фашири: гречески йоґурт або шметанку помишац з кус лимунового соку и нарезаним корияндером або петрушку, попопровац и служиц го жимни. Нїґда бисце нє поведли же цошка таке добре приходзи зоз конзерви ☺

38 РУСКЕ СЛОВО

Потребне: Конзерва тунєвини - 250gr Швижи дюмбир - 100гр Млада цибуля - 2-3 фалати Швиже лїсце з корияндера або петрушки – по жаданю Швижа горка паприґа (видлужена желєна) – єдна Лимун – єден Вайца – два фалати Солї и попру по жаданю Маслинов олєй За прелїв: Гречески йоґурт або шметанка, 3-4 ложки Сок з лимуна Швижи корияндер або петрушка – по жаданю Попру по жаданю

4. АВҐУСТ 2017.

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Славици Фейса)

Ролат з маком и кайсовим маджуном Так треба приготовиц: У лїтним млєку розмишац квас, додац єдно вайцо и єден жовчок. Помали мишац з миксером и додац масц, три ложки цукру и кус солї. Шицко добре розмишац и додац муку, загнєсц же би цесто було твардейше. Цесто подзелїц на пейц лабдочки и кажде розогнац на ценко як елипсу, а вец помасциц з маджуном. По маджуну посипац зомлєти мак, алє мерковац, кед є уж сладки, яки мож нєшка купиц, вец нє треба посиповац з цукром. Кед є лєм зомлєти, треба додац цукру, хто яке сладке люби. Скруциц цесто до ролату, а так зробиц и зоз другима цесточками. Покласц на тепшу на хтору сце пред тим положели папер, витрепац бильчок хтори остал и помасциц з нїм ролати. Печиц у релни на 180 ступнї док ролати добре нє почервеня.

4. АВҐУСТ 2017.

Потребне: 1 шолька (2 дцл) млєка 2/3 од коцки швижого квасу 200 ґр масци 3 ложки цукру, (и цукер за посипац по маку кед є нє сладки) на верх ножа солї два вайца 650 ґр муки 250–300 ґр млєтого маку од 8–10 ложки кайсового маджуну

ЗА ПИ

И РНЇЦ О Г СИ З

ЯК МАЙСТРОВЕ ПЕКЛИ БУНДАВИ Подїї з дакедишнього Керестура у Словацкей, нєшка Земплинска Теплица – зоз кнїжки Терезиї Кубанїйовей: „Керестурски приповедки” Други дзень потим як єй майстрове уводзели електричне ошвиценє у обисцу, пришла кума до куми, та єй приповеда: – Сцела сом им даяк подзековац, та сом упекла печарки у релни, же би ше дакус засмачели по полудзенку. А вони ше ми питаю же чи би могли у мнє преноцовац. Гварим им же чом би нє, ша сама сом у обисцу, ґдовица, та най останю. Поприношели вони до мнє свойо ствари. Понеже до вечара було ище далєко, пошла сом на польо пасулю позберац, а их сом зохабела самих у обисцу. Кед сом ше врацела з поля, ище сом лєм до двора вошла, видзим и осетим же з хижи виходзи густи дим и моцни запах. Бежим и думам себе – цо уж вистроєли тоти хлопи? Войдзем до хижи, а там полно диму, шпоргет червени розпалєни, а з релни ше ґурича дим. Отворим релну, видзим же у нєй полно фалати бундави, даєдни уж и згорени, од диму нїч нє видно! Такой сом почала вируцовац тоти бундави з релни, док вони троме шедза за столом и патра. Вец єден з нїх скочел ґу мнє и гвари же цо я то „дєлам”, а я му на то: Та дораз це я „подєлам”, цо же сце то за фрасову карику наробели?! А вони мнє же тото цо сом им порихтала було барз добре (печарки), та сцели ище, прето так положели и тото (бундави) до релни печиц. А я им гварим: Ша-лє ви, хлопи, нє знаце же то лєм печарки мож так печиц, а таки бундави як цо ви ту накладли, я моєй швинї сирови давам! Принєсла сом з комори ище єдну вельку печарку, порезала ю и положела печиц до релни. Но, та видзице, кумо, якей сом биди мала з тима майстрами... Пририхтал: Юлиян Пап

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 31 (3744) НОВИ САД, 4. АВҐУСТ 2017.

КУПАЛЇЩА У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ТИСА И ЄҐРИЧКА ПРАВИ МЕСТА ЗА РОЗХЛАДЗОВАНЄ

Тиса у Чуроґу ма найнащивенше купалїще

На Єґричкей у Ґосподїнцох „наймладша” и найменша плажа у општини

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006b_0194P

У КЕРЕСТУРЕ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Сашо Палєнкаш

Єґричка у Жаблю – Найушоренша плажа у општини, а вода бистра

През територию Општини Жабель чечу Єґрича и Тиса. Єґричка чече през Жабель и Ґосподїнци, а на єдней часци побережя, у обидвох местох, ушорене купалїще. Вирубани над з води, на побережю поставени надово слункобрани, мрежа за одбойку и насипани писок, а у Жаблю з Єґричкей вицагнути муль, та вода бистра. Док през други два општински места, Чуроґ и Дюрдьов, чече рика Тиса. У Чуроґу, Жаблю и Ґосподїнцох купалїще ушорене пред даскельома роками, док у Дюрдьове нїч нє ушорене. Чежко войсц до води, бо єст вельо наду, мутлянки, нагли и шлїзкаци уход до води и нєт природни хладок. Тото купалїще петнац километри од валалу, док у спомнутих трох местох купалїща такой за валалом. Прето ше Дюрдьовчанє одходза розхладзиц до Жаблю, або Чуроґу, а частейше на базени до Бечею, Темерину або Сурдуку. С. Саламун

■ ПОШЛЇДКИ СУШИ

■ ЗМИСТОВЕ

И ЕДУКАТИВНЕ ЛЄТО