Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО ковски О. Рус

РОК LXXV ЧИСЛО 29 (3846) НОВИ САД, 19. ЮЛИЙ 2019.

Фото:

КВИЗ „З НАМИ У СЛАМИ”

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

На „Коцурскей жатви” млади и того року пририхтали интересантни змисти. Того року бул орґанизовани квиз „З нами у слами” котри отримани у кафичу „Оаза 2”. Орґанизаторки Мелания Мали и Емилия Чизмар пририхтали змаганє у знаню информацийох зоз рускей традицийней и поп култури. Екипи котри ше змагали одвитовали на питаня зоз обласци литератури, музики, обичайох… Змагали ше екипи зоз Коцура, Руского Керестура и Нового Саду. О. Р.

■ СЕЗОНА ДЮРДЬОВСКОГО БОСТАНУ

Фото: Оля Русковски

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,

Фотоґрафия: 0484P-B239

Фотоґрафия: 0479P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

■ ЮВИЛЕЙНА, 40. „КОЦУРСКА ЖАТВА”

ИНТЕРМЕЦО

РУСКИ КЕРЕСТУР (5)

ДЗЕ ШЕ ПОДЗЕЛИ ВАЛАЛСКИ КАРЧМИ

ИЩЕ ШЕ ПРИПОВЕДА...

ускокерестурски карчми, oзда найвекшу експанзию дожили медзи Вельку и Другу шветову войну, а потим помали щезовали. Карчми жили нє лєм пре напой – найчастейше вино и палєнку, алє були и место дзе ше отримовало збори гражданох, театрални представи, места дзе фаховци, скоро вше зоз польопривредного фаху, могли назберац досц подзековней публики и отримац актуални преподаваня. У паметаню остали и аґитованя политичних партийох, особлїво пред виберанками. Таки аґитованя були найвираженши у Кральовини СГС. Присутни, нїби, зоз повагу слухали и обецовали свой глас звериц праве кандидатови хтори бул ту, а насампредз кед нашироко часцел зоз шприцером лєбо чистим вином. Нєодлуга пришол други кандидат, а присутни скоро вше исти. Часто ше, окреме у Мензи, познєйших рокох и у Ресторану, ришовало проблеми од общого валалского интересу и то аж и барз добре функционовало. Нєшка, остали лєм приповедки. Приповедали старши, голєм два ґенерациї од нас уж нє таких младих, же ше єдна сушеда коло карчми нє могла начудовац прецо у познєйших ноцних годзинох жандаре заходза праве ту, ша карчми було и индзей... Єден бистрейши такой тей жени потолковал же вони ту ходза лєм пиштолї чухац... Палє, па, яки панове, ша могли то и сами дома поробиц, а нє плациц за таку нїяку роботу... Приповедало ше и же єден качмар нє барз паметал, лєбо то нє любел, та зоз крейду на табли упи-

совал смужки же за котрим столом и цо попите. Добре би то було кед би, накеди ґазда зишол до пиньвици, части госц нє посцерал подаєдну смужку на табли... Приповедаю старши и же у пиньвици при Друкарнї нє могли чоп вибиц зоз гордова за вино... Но, накеди го вибили, вино почало ляц доокола. – Та лапай до гарчичка, до погара лєбо фляшки, лєбо пий так – доруцел єден од присутних малярови котри ше ту нашол. – Озда нє, гварел маляр, та вец най шицки приповедаю же ше Бобинєц у вину задавел. Остало запаметане и же валалски задруґаре зоз економиї, уж кед достали цидулку же ютре будзе плаца, до Надьордьовей карчми заходзели попиц и на длугшу смужку. Ютре ше зашло ознова, виплацело и часто направело и нову смужку, та так по даскельо днї... Останє запаметане и же єден валалски ґазда любел ходзиц до карчмох, на пригварки одповед госцом же вон часто у карчми, алє вше сам зна пойсц дому, а його власни брат нє пиянїца лєм прето же до карчми нїґда нє заходзи. Воно, його брат, и по литру, а часто и два дньово дома попиє, алє до карчми наисце нє заходзи... Донєдавна ше приповедало и же кед познати Дюра на дланї розчитал пенєжи и з ошмихом вошол до карчми, тиж качмар Дюра, а дабоме и вон зоз ошмихом налял лєм тельо кельо могло стануц до погара... Таки ошмих ше ридко могло видзиц. Заш лєм, старши Дюра помали дзвигнул погар, ошацовал, и капку по капку почал одлївац, нїби по смужку док нє зровнал. Рушела и слиза, алє качмар Дюра, змирено и цалком озбильно, лєм гварел: – Дюро, мено мойо и твойо, а хто зна хто шицко за столом шедзи, можебуц и инспектор даяки... Озда я пре твою палєнку до гарешту да идзем. Нє, так закон наклада, по смужку... У скоро шицких керестурских карчмох грала музика, банда, дружтво, гудаци ясно поведзено, алє то уж друга приповедка...■ Банди, дружтва, гудаци було у каждей карчми Лю. Дудаш

2 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Оля РУСКОВСКИ, дописователька ,,Руского слова” з Коцура

■ Тижньовнїк 4–5. Локални конкурси у обласци информованя (1)

■ Нашо места 6–7. Главни комунални теми у општини Вербас

■ Економия 12–13. Дюрдьовски ґереґи нїґда сладши

■ Култура и просвита 16-18. Отримана 40. „Коцурска жатва”

■ Дом и фамелия 19–21. Щесце, як го здобуц и як го зачувац

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Любица Гаргай зоз Петровцох

■ Духовни живот 29. У Новим Садзе преславени Кирбай

■ Информатор

30–32. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36. Конїцки обегованя на керестурских Лейох

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Зоз ювилейней „Жатви” Авторка фотоґрафиї: Оля Русковски

КОЦУР ШЕ СВОЙОГО НЄ ОДРЕКА Роками Фестивал фолклору Руснацох ,,Коцурска жатва” чува нашу фолклорну традицию и каждого року зазберує танцошох зоз руских местох же би шицки вєдно преславели закончену жатву жита, же би по нотох рускей народней писнї, нашмеяни и поприберани, шпивали на чесц ‘’зарну котре злата вредзи’’. Тогорочна манифестация „Коцурска жатва” означела ювилей, традицию длугоку 40 роки. Зоз богату дводньову програму през хтору ше преплєтали нїтки з каждей сфери уметносци, наисце на велїчезни способ преславена тота красна рочнїца. Централну фестивалску часц жридловей фолклорней творчосци Руснацох, зоз танцами и шпиванками у рижнофарбових народних облєчивох, звелїчали числени нашо културно-уметнїцки дружтва зоз Вербасу, Руского Керестура, Нового Саду, Шиду, Нового Орахова, Дюрдьова, Миклошевцох, як и госцуюци Дзецински фолклорни ансамбл „Венчик” зоз Бардейова зоз Словацкей хтори оможлївел публики огляднуц ше же як ше танцує и у нашим старим краю. Подла хвиля и диждж, нажаль, нє допушели же би шицко ишло як плановане, та традицийне придаванє хлєба и часц програми мушела буц отримана нука, у сали Дома култури. Провадзаци програми у рамикох тогорочней манифестациї облапяли виставу малюнкох, фотоґрафийох, ручних роботох, промоциї кнїжкох, литературни змисти, програму за младих, коштованє лакоткох зоз етно столох - и шицки вони славели зарно жита, а шицко коруноване зоз богатим святочним концертом. По законченю програмох, учашнїки, орґанизаторе, як и числена публика на концу другого вечара у веселей атмосфери и добрим розположеню, з гудацами преславели успишне законченє ювилейней 40. „Жатви”. Гоч ше перша отримана „Коцурска жатва” далєкого 1979. року з часци цалком розликовала од нєшкайшей, главна характеристика тей манифестациї остала виражена при велїх жительох Коцура, од наймладших по найстарших - намаганє же би манифестация була цо успишнєйша и здогадла на часи кед ше з вельку трапезу доходзело до хлєба. Часи ше пременєли, способ живота людзох ше пременєл, вельо того ше пременєло - алє Коцурци и далєй свойо любя и свойого ше нє одрекаю!

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЛОКАЛНИ КОНКУРСИ У ОБЛАСЦИ ЯВНОГО ИНФОРМОВАНЯ (I)

НАЙЛЄПШИ ПРОЄКТИ ДАКЕДИШНЇХ ОПШТИНСКИХ МЕДИЙОХ Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Початком юлия у векшини локалних самоуправох обявени резултати тогорочних конкурсох за софинансованє проєктох у медийней сфери. Спрам актуалней законскей реґулативи у обласци медийох и информованя, уж даскельо роки ше на тот способ потримує явни интерес у обласци информованя на локалним уровню

опри основного задатку конкурсох, у мултинационалних штредкох односно єдинкох локалней самоуправи, окремни конкурсни средства унапрямює ше за медийни змисти на рижних язикох Општина Кула нєдавно обявела резултати тогорочних медийних конкурсох. На Конкурсу за медиї на сербским язику, 6 милиони динари подзелєни 11 проєктом од вкупно 18 приявених. На Конкурсу за медиї хтори информую на язикох националних меншинох, дзе конкуровали пейц проєкти, Општина наменєла милион динари, а цала сума того року винїмково опредзелєна лєм за єден проєкт. Проєкти одобрела окремна Конкурсна комисия, а ришенє подписал предсидатель Општини Дамян Милянич. З першого Конкурсу, по одлуки Комисиї половка предвидзених средствох односно три милиони будзе за софинансованє проєктох медийох з кулскей општини. То проєкти Радио Клик ФМ, Аґенциї Миндсторминґ и, з найвекшу суму од 2 милиони 850 тисячи динари - Q-телевизия. Друга половка конкурсного буджета одобрена за проєкти медийох зоз Беоґраду, Нового Саду, Зомбора, Вербасу... Паралелни Конкурс за информованє медийох на язикох националних меншинох того року цалу суму од милион динари одобрел Информативно пропаґандному центру (ИПЦ) дзе уходзи Ку-радио и ТВ, та новини Кулска комуна зоз Кули, за проєкт „Промоция мултикултуралносци у кулскей општини”. Як потолковане у апликациї ИПЦ Кула, з тим проєктом предвидзене звекшанє обсягу програми на язикох националних меншинох на хторих ше у тим медию продукую рижни змисти, а то попри мадярского, и руски, українски и нємецки язик. Конкурсна комисия оценєла же тот проєкт сполнює шицки конкурсни условия, а як наведзене у обгрунтованю, найважнєйше же витворює явни интерес у обласци информованя у тей општини хтора го софинансує зоз своїх буджетних средствох. Ґу тому, най здогаднєме, ИПЦ Кула єден з ридких медийох нє лєм у Войводини,

ЦИЛЇ И НАМЕНКА ПРОЄКТОХ Медийни проєкти треба же би допринєсли, як пише у типизованих явних поволанкох, односно конкурсох, правдивому и подполному информованю шицких гражданох локалней самоуправи, подзвигованю квалитету информованя особох зоз инвалидитетом и припаднїкох меншинских ґрупох, защити и розвою людских правох и демократиї, унапредзеню правох и социялного статуса, шлєбодному розвою окремносцох, защити дзецох и розвою културней и уметнїцкей творчосци, розвою образованя и медийней писменосци, розвою науки и спорта, защити животного штредку и здравя людзох, унапредзенє медийного и новинарского професионализму, и других змистох значних за живот без дискриминациї.

4 РУСКЕ СЛОВО

хтори и по приватизациї 2015. року затримал програми и на „нєкомерциялних” меншинских язикох. Так Радио Кула и далєй по руски дньово емитує годзину и пол програми, а на телевизиї з часу на час директно преноши и руски подїї, як нєдавно з програми Фестивалу Червена ружа. У ШИДЗЕ НАЙВЕЦЕЙ ДОСТАЛИ СРИМСКА ТВ И РАДИО На розписани конкурс за софинансованє проєктох з обласци явного информованя у општини Шид, сцигли 20 прияви, а Комисия одлучела же би 10 милиони динари було розподзелєне на осем проєкти, цо значи же аж 12 проєкти на тот завод нє достали средства. Найвецей пенєжи достала „Сримска телевизия” доо Шид, и то штири милиони 578 тисячи динари за проєкт „Шид вчера, нєшка ютре” хтори ма буц реализовани през 33 емисиї у тирваню од по 50 минути. Тиж, и „Сримски радио” доо Шид, достал два милиони 144 тисячи динари за проєкт под назву „Наш плодни Срим”, дзе теми з обласци аґрару буду облапени през 100 медийни змисти на спомнутим радию. Суму од 750 000 динари достал НИП „Срим Медия” МЦВ доо Сримска Митровица за проєкт „Шидска трибина - Локална самоуправа у служби гражданох”. Фабрика слова доо Нови Сад достала 400 000 динари за проєкт „Шидски приповедки”, а „Коперникус” РТВ Шид достал 700 000 динари за проєкт „Актуалносци општини Шид”. Далєй, ДВП продукция з Нового Саду достала милион динари за проєкт под назву „Шид под лупом”. НИП дружтво „Сримски новини” зоз Сримскей Митровици достали 228 000 динари за проєкт под назву „Шид на прекретници путева напредка”. И, на концу, Страхиня Вуядинович ПР продукция кинематоґрафских дїлох и авдио и визуална продукция „NEWS MEDIA TEAM” зоз Беоґраду, достали 200 000 динари за проєкт „Шид на карти винских драгох”. 19. ЮЛИЙ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

По оцени фаховей комисиї, аж 12 проєкти нє достали средства. Медзи одбитима проєктами Дружтво за новинску и видавательну дїялносц „ДАН ҐРАФ” доо Беоґрад хторе конкуровало з проєктом „Робота за родичох з троїма дзецми“, НИП дружтво „Сримски новини” Сримска Митровица з проєктом „У здравим целу здрави дух”, як и „Особна карта Шиду”, з хторим конкуровал „Коперникус” Cable Network з Нишу. Нє достала средства анї „Балкан” кабловска ТВ з Нового Саду з проєктом „Информованє гражданохШиду у функциї витворйованя явного интересу”, анї Союз Сербох реґиона з проєктом „Сербске коло Шид”. На медийним конкурсу Општини Шид нє прешли анї проєкти Синдикату новинарох Сербиї з Беоґраду „Новинарски синдикати, брана прекаризациї роботи новинарох”, „Дньовнїк польопривредник” Нови Сад за проєкт „Значенє води за квалитет живота у општини Шид”, анї „Дньовнїк” АД Нови Сад з проєктом „Живот и лїковити рошлїни”, Доо „Реорґанизация” з Нишу з проєктом „Же би ґовлї нє заобиходзели Шид”, потим Славко Ивкович, ПР аґенциї за видавательну дїялносц „Public relations” зоз Сримскей Митровици хтори конкуровал з проєктом „Млади у старим городзе”, анї „Новосци дня” доо Ниш з проєктом „Безпечни интернет за дзеци и младих”. як анї Весна Пантич, уметнїцки дїялносци „Креативна роботня” Нови Сад за проєкт „Маштаоница на драги правих вредносцох”. Интересантне же седем остатнї апликанти з подобнима лєбо истима проєктами, одбити и на медийним конкурсу у општини Жабель. НА ЖАБЕЛЬСКИМ РАДИЮ БИ ТРЕБАЛА БУЦ И ПРОГРАМА ПО РУСКИ У априлу Општина Жабель розписала явну поволанку за додзельованє средствох зоз буджета општини за проєкти з обласци явного информованя за 2019. рок. По одлуки Комисиї, финансийно потримани седем проєкти медийох зоз шедзиском у Жаблю, Новим Садзе, Суботици, Качу и Беоґрадзе. Потримани су з вкупно 8 милиони динари, кельо и заплановане розподзелїц на конкурсу. На конкурс сцигли осемнац проєкти на вецей теми, а найзаступенйша була провадзенє актуалносцох у општини и општинских местох. Найвекшу потримовку достал „Наш радио” Центра за обуки и тренинґ зоз Жаблю за проєкт „То наша општина Жабель” зоз 2 милиони 800 тисячи динари. Потим „Инвент” доо „Радио Юґович Кач” зоз Качу за проєкт „Ритем туризма општини Жабель” зоз 2 милиони 36 тисячи динари, „Делта телевизия” доо Нови Сад за проєкт „Жабель нєшка” достала милион динари, „Новосадска ТВ” доо Нови Сад за проєкт „Жабельски новосци” тиж милион динари, „ТВ Бечей ВТВ” доо Суботица за проєкт „Жабельски стуби” 500 тисячи динари, „ДВП Продукция” Нови Сад за проєкт „Витворйованє явного интересу на териториї општини Жабель” 464 тисячи динари, и „ ПРОґлас” Беоґрад за проєкт „Водич през диябетес” достал 200 тисячи динари. У обгрунтованю Комисиї, медзи иншим, за векшину потриманих проєктох визначене же їх потерашнї проєкти були удатни. Медзи нїма, як нєурядово дознаваме, програму на язикох националних меншинох у потриманим проєкту планує запровадзиц лєм „Наш радио” зоз Жаблю, а чи то будзе так, годно пошвидко превериц. Треба наглашиц и же медзи шейсц, як написане у Явней поволанки – благшима критериюмами за оценьованє проєкта, и тото же кельо проєкт доприноши лєпшей информованосци припаднїкох националних меншинох. На конкурс сцигли и проєкти хтори нє достали потримовку. Попри седем спомнутих хтори нє прешли анї у Шидзе, ту и Здруженє „Медия портал” Нови Сад, Центер за образованє и поднїмательство „Облак” Панчево, Здруженє „ЦНН Войводина НЕВВС” Нови Сад, и проєкт „Corvus” доо Кралєво. Медзи нїма, дзепоєдни у програми мали и информованє на язикох националних меншинох, медзи котрима и руски язик.■ (Предлужи ше) 19. ЮЛИЙ 2019.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

РОНДЬОШ ЗНАНЯ И ЗВАНЯ Дакедишнї колеґа даскельо роки назадок одлучел охабиц тоту нашу нєсиґурну роботу, та еґзистенциялну борбу за дробни новинарски пенєж заменєл з релативно лагодним животом писателя семинарских и дипломских роботох. Далєко же то нє напорна робота, алє є зато баржей почитована (и плацена) як писанє новинских статьох. Широкого общого знаня и позарядови познаватель литератури, потераз здобул даскельо факултетски дипломи... алє нє на свойо мено. Же би абсурд бул векши, сам нїґда нє дипломовал. Була криза, нє було пенєжи, мушело ше цо скорей почац зарабяц. Шлєбодни час препровадзени з кнїжку и здобуте знанє, нєшка добре предава. Кед вам, читаюци тоти шорики, нє пришла нєлагода, вец час поставиц себе даяки питаня. Хтошка предава знанє як кромплї на пияцу, а хтошка други купує диплому як исти тоти кромплї. Тот исти, з таку диплому, ютре дзешка достанє роботу, найчастейше у явним сектору, и вежнє место комушик за чию диплому наисце стоя роки роботи, труду и одреканя. Вежнїце новини и найдзеце оглашки дзе ше таки „услуги” и тарґовини понукаю цалком отворено. Тарґовище функционує, бо ше таки услуги глєда. А кед хтошка купує, єст и хто предац. И так до круга. Анї я сам, на власну жалосц, нє здобул факултетску диплому. Рационализуєм же є за тоту роботу анї нє такой-така нєобходна, як цо за новинарске ремесло потребни дзепоєдни други уродзени таланти. Медзитим, ище док сом бул студент на Катехетско-теологийним институту далєкого 2011. року, покойни новосадски парох о. Миз понукнул ми нашим дзецом тримац виронауку, хтора ше теди врацала до школох. Одмагал сом ше зоз словами же сом ище нє дипломовал, анї нє попокладал шицки испити, на цо ми паноцец одвитовал же би ми таке анї нє понукнул, да є нє прешвечени же сом за тоту роботу оспособени, а диплома уж раз будзе. Заш лєм, нє прилапел сом ше, насампредз пре морални причини. Роздумуєм о тих двох искуствох у контексту актуалних и хронїчних аферох коло докторских плаґиятох, купених дипломох и подозривих нострификацийох, и сам ше себе питам – Чи я можебуц, нє погришно воспитани? Кед же уж очиглядно жиєме у дружтве дзе цалком прилаплїве преписовац науково роботи и куповац званя и титули? У спомнутих аферох роками ше споминаю ношителє найвисших державних функцийох (бувши) предсидатель держави, бувши и актуални министрове, ґувернер НБС... анї нє мож начитац нїзших функционерох чия академска чеснота под вельким знаком питаня. Застрашуюце, гоч анї нє чудне, же система хторей дотични часц, нє реаґує, алє питанє нєвалидних дипломох зводзи на политични обрахунок з тима цо го поставели. Так будзе док дипломи за хторима нє стоя компетентносц и знанє, у самей системи нє почню правиц чкоди хтори вецей нє годно скриц. А то будзе барз швидко бо логика ясна – цо висша позиция, векша и чкода. Ґу тому, „фаховци” аж анї нє муша нїч робиц же би правели чкоду, бо саме їх присуство у системи зоз держави одганя тих цо наисце знаю и вредза. А то чкода хтору нїґда нє годно надополнїц. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ВОДА ЗА ПИЦЕ И КАНАЛИЗАЦИЯ У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ДВА НАЙВАЖНЄЙШИ КОМУНАЛНИ ПИТАНЯ ПРЕД РИШЕНЬОМ

Пише: Славица ФЕЙСА

У валалох општини Вербас ище од 2006. року вода з валалских водоводох нє задоволює стандарди води за пице. По валалох справени Еко-студнї, як дочасове ришенє, алє тото дочасове тирва вецей як децению. Кед слово о канализацийней мрежи, лєм у Вербаше 97 одсто тота мрежа вибудована и у функциї, док по валалох у општини слика цалком иншака. Маґистрални вод хтори повязує Бачке Добре Польо, Змаєво и Равне Село справени, алє крак Коцур-Савине Село ище вше лєм на паперох

рйованя Бачкого Доброго Поед ше зяви даяки проблем ля, Змаєва, Равного Села, Коу гоч котрей роботи, доцура и Савиного Села, будзе часове ришенє часто тирва ришени. лєм єден кратши час, док ше Проєкт з векшей часци при нє найдзе лєпше, по можлївоконцу фази виробку технїчсци тирваце ришенє. Кед слоней документациї, та би ше во о исправней води за пице у нєодлуга могло почац з робовалалох вербаскей општини, ту. Початок роботох на вибутото дочасове ше одцагло на дови транспортного цивоводу 13 роки. Лєм у Вербаше вода води за пице, односно часци добра за пице, а по валалох драги од Вербасу по Коцур и лєм на Еко-студньох. Савине Село очекуєме у сепНа питанє кеди Коцурци, тембру. Шицки населєня у алє и други жителє валалох Милан Ґлушац општини буду ше подмирйотей општини, годни пиц квавац з воду з истого построєня, литетну воду з власного обисца, предсидатель општини Милан Ґлу- так же квалитет води будзе исти у цалей општини, а и у самим Вербаше – гвари шац гвари: – Тераз актуални проєкт хтори вєдно ре- Ґлушац. ализую општина Вербас, КfW банка и „ЧАРНА ЕКОЛОҐИЙНА ТОЧКА” ЯКП „Комуналєц” Вербас, а слово праве о ИЩЕ ВШЕ ЧАРНА водоподмирйованю валалох у општини Вербас зоз исправну, квалитетну воду за Єдна з найзаґадзенших водох у Европи пице. Проєкт комплексни и з єдного боку облапя вибудов и обезпечованє цалком то Вельки бачки канал. Же би ше го модосц количества квалитетней води за пице гло вичисциц, перше условиє тото же ше у шицких местох општини Вербас, цо зна- муши престац з його нєпреривним зачи же дзешецрочни проблем водоподми- ґадзованьом. Вибудоване Централне по-

6 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

nasomesta@ruskeslovo.com

строєнє за преробок и пречисцованє одРЕВИТАЛИЗАЦИЯ ВЕЛЬКОГО рутних водох и то єдна з найвекших инБАЧКОГО КАНАЛУ вестицийох Европскей униї у Сербиї хтора коштала 20 милиони евра. ПречиЯке сотруднїцтво општини Вербас з републичнима и покраїнскисцовач задумани так же би пречисцовал ма фондами и канцелариями, та и з другима инвеститорами кед одрутни води двох општинох, вербаскей слово о чисценю Канала ДТД, и хтори то активносци после пущаня и кулскей, бо праве тоти два општини роботи построєня за пречисцованє одрутних водох? пре розвой индустриї 70-тих и 80-тих – Општина Вербас и по тим питаню активно участвує у пририхрокох прешлого вику були и найвекши тованю и реализациї проєкта, медзи котрима бим визначиц Меморандум о порозуменю за реализацию Проєкта ремедияциї/ревитазаґадзоваче. После велїх рокох Централне построєнє лизациї Велького бачкого каналу, котри подписани у Беоґрадзе вибудоване, алє аж тераз у цеку пробна вєдно зоз шефом Делеґациї ЕУ у Сербиї Семом Фабрицийом, миниробота. Вода з Вербасу ше пречисцує, алє страми у Влади Сербиї Ядранку Йоксимович и Ґораном Триваном, остало оможлївиц же би ше одрутни води як и покраїнским секретаром за защиту животного стредку Владинє лєм з Вербасу, алє и з других населєнь- миром Ґаличом. Предмет Проєкта ремедияциї Велького бачкого каналу то часц ох приключели на Пречисцовач. Тоти цо каналу котра найзаґадзенша, а длугока є шейсц километри, од злїупутени до роботи Пречисцовача визнаву канала Вербас–Бездан до каналу Бечей–Боґоєво, по гидроґузел чую же окреме барз важне же би ше най- Вербас. Циль проєкта виробок технїчней документациї же би ше векши емитере индустрийних одрутних склонєло 400 000 кубни метери заґадзеного седименту, вибудов трох водох як цо „Витал”, „Карнекс” и други, подручох за його дочасове одкладанє, фремедияцию мутлянки и за тиж приключели на Построєнє. Аж теди ришенє тирвацого одкладаня преробеней мутлянки. Тот проєкт ше годно почац зоз вичисцованьом Вель- будзе треца, закончуюца и найзложенша фаза ревитализациї Велького бачкого каналу. кого бачкого каналу, после преширеня канализацийней мрежи и Попри Вербасу, хто и кеди ше годзен вибудови маґистралного колектору, як и вибудов Централного преприключиц на Централне построєне за чисцовача одрутних водох у Вербаше – гвари предсидатель општипречисцованє одрутних водох, и чи жи- ни Вербас Милан Ґлушац. телє тей општини пошвидко буду загартац септични, було тиж питанє за – Нажаль, таки септични предсидателя Милана Ґлушца. по валалох нєт, а и кед их – Вербас з канализацийнима єст, мож их почитац на паинсталациями закрити коло 97 льцох. Остатнї роки септичодсто, а кед слово о валалох, ни барз засицени, вецей их проєктованє и вибудов каналижем нє упива, та ше нє раз зациї, як и пущанє до роботи, случує же по обисцох нєт односно, прикапчани обисца на лєм єдна, алє и два септичканализацийну мрежу, очекуєме ни. Нажаль, вше частейше после приєму и пущаня до робопре проблем вилїваня септи Построєня за преробок и претичних, анґажовани цистерчисцованє одрутних водох у ни хтори тот проблем риВербаше. Попри тим, тераз рошую, алє лєм на кратши час. биме на пририхтованю докуЗ ришену канализацийну ментациї маґистралного воду Владимир Планкош мрежу, ришело би ше вельо Вербас–Коцур–Савине Село, а того, мали бизме чисту жем реализацию, у сотруднїцтве зоз Канцела- и вшелїяк квалитетнєйши живот – прерию за управянє з явнима укладанями швечени Владимир Планкош. Влади Републики Сербиї, очекуєме до Накадзи у шицких местох општини конца рока – гвари Ґлушац. Вербас будзе добрей, исправней води за пице, а будзе и ришени одвод одрутних БРИҐА ЗОЗ СЕПТИЧНИМА водох и їх преробок, тота општина будзе єдна з ридких у Сербиї хтора будзе мац Валалчаном, а окреме старшим, барз ришени тоти два найважнєйши, основни значи кед знаю же у обисцу маю добру комунални питаня. По словох Милана воду и кед по ню нє муша ходзиц аж з Ґлушца, и инвеститоре укладаю там дзе другого конца валала, а кед бешеда о сеп- єст добри условия, и дзе ше нє муша претичних, найволєли би их такой позагар- ганяц з комуналнима питанями, та мож тац. раховац же ше одлуча ґаздовац праве у Владимир Планкош, родом Коцурец, а даєдним з местох у општини. по природи його роботи добре зна же по Роботи наявени, за тераз ше шицко предписаньох септични би требали буц одвива так як заплановане, а чи ше з табетонски, водонєпрепущуюци, же би нє ким темпом роботох предлужи и на єшезаґадзовали жем и околїско. нь, пошвидко ше и то укаже.■ 19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ОТРИМАНА ШЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

ПОТВЕРДЗЕНИ МАНДАТИ ОДБОРНЇКОМ На шестей схадзки Скупштини општини Кула хтора була отримана 12. юлия у велькей сали СО Кула одборнїки розпатрали шейсц точки дньового шору. Одборнїки перше потвердзели мандат одборнїци зоз виберанковей лїстини „Рух обнови Кральовини Сербиї Марко Кошутичˮ Борки Ґак, хтора заменєла ношителя лїстини Марка Кошутича.

Потим, одборнїки СО Кула зоз векшину гласох присутних прилапели Одлуку о надополнєньох за хаснованє явних поверхно сцох, а тиж и Звит о дїлованю явних комуналних подприємствох хторим снователь општина Кула за 2018. рок. Одборнїки потим усвоєли и Ришенє о менованю Виберанковей комисиї, и друго ступньовей Виберанковей комисиї за окончованє виберанкох за членох совитох ме сних заєднїцох. Виберанкова комисиї ше со стої зоз по пейц членох, и исто тельо заменїкох членох. Предсидатель Виберанковей комисиї Стєпан Вакула, а заменїк предсидателя Едит Балинт, обидвойо дипломовани правнїки. Друго ступньова виберанкова комисия со ставена зоз трох членох и исто тельо заменїкох членох. Предсидатель друго ступньовей Виберанковей комисиї за окончоване виберанкох за членох совитох ме сних заєднїцох Сте фан Ґелевайчук, а його заменїк Иштван Надь, обидвоме дипломовани правнїки. На концу скупштинского зашеданя ушлїд зели одборнїцки питаня. Даєдни питаня ришени такой, а даєдни одвити одборнїки хтори их вимагали, до стали у писаней форми. Ан. М.

ВЕЛЬКИ РОБОТИ НА ТРАНСПОРТНЕЙ ИНФРАСТРУКТУРИ У ШИДЗЕ

РЕВИТАЛИЗАЦИЯ ЧАСЦИ ГЛАВНЕЙ ДРАГИ У Шидзе у цеку роботи на ревитализациї часци асфалтней драги у главней и найфреквентнєйшей улїци Святого Сави хтора водзи у напряме виходу з городу ґу гранїчному преходу з Републику Горватску. Слово о 655 метери асфалту хтори залапює шицки три главни крижни драги зоз семафорску сиґнализацию. Уж длугши час ше окончую роботи на пририхтованю подлоги за покладанє нового асфалту. По словох Драґици Милич, руководительки Оддзелєня за инфраструктурни роботи Општини Шид, роботи окончує подприємство „Срем пут“ з Руми, а инвеститор ЯП „Путеви Србиє“, з оглядом же слово о драги од державного значеня, так же вона могла повесц кельо инветиция виноши и кеди роботи буду закончени. Уж на єшень би мали буц предлужени роботи на цалей драги у напрямє гранїчного преходу зоз Републику Горватску. Уж длугши час тот напрям обтерховани з терховнима превозками з оглядом же ше окончую роботи на ревитализациї авто-драги Беоґрад–Заґреб од гранїчного преходу Батровци по Кузмин у вкупней длужини коло 22 километри. Єдна з капиталних инвестицийох, о хторей ше бешедує даскельо децениї, вшелїяк вибудов транспортней заобиходнїци коло Шиду. Спрам проєктох, спомнута заобиходнїца би мала исц од круцини за Беркасово у напряме заходней часци городу и мала би висц споза фабрики олєю „Виктория оил” и приключиц ше на драгу у напряме Адашевцох и далєй ґу авто-драги Беоґрад–Заґреб.

8 РУСКЕ СЛОВО

Зоран Семенович, заменїк предсидателя општини Шид гвари же би за початок найвироятнєйше була будована єдна часц заобиходнїци од драги хтора водзи ґу гранїчному преходу, одно сно на виходзе зоз Шиду и вец далєй у напряме фабрики „Виктория оил” дас коло пейц километри длужини. Семенович нависцел же би уж од єшенї могли почац активно сци на експроприяциї (одбераню) парцелох кадзи би заобиходнїца преходзела. З оглядом на значносц инве стициї, финансовала би ю Република Сербия. Вл. Дї. 19. ЮЛИЙ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ЄҐРИЧКА У ҐОСПОДЇНЦОХ

ДО НОВЕЙ СЕЗОНИ ЗОЗ УШОРЕНШУ ПЛАЖУ Месна заднїца Ґосподїнци и того року пред сезону купаня ушорела купалїще на рики Єґрички у своїм месце. Плажа по першираз ушорена пред даскельо роками, а од теди ше поряднє отримує. – Каждого року пред сезону ушориме нашо купалїще, плажу, же би було красше и же би ше нашо гражданє мали дзе купац и ошвижиц. Тота часц Єґрички у Ґосподїнцох єдина ушорена и находзи ше нєдалєко од центра валала. На плажи було писку, алє зме принєсли ище и кущик звекшали поверхносц под писком же би було места за шицких, и за купачох алє и за гевтих котри бавя фодбал або одбойку на плажи – гварел Борис Страживук предсидатель совиту МЗ Ґосподїнци. Пред початком сезони офарбени и оправени постояци лавки и столи, а оправени стари и поставени нови слункобрани. Поставени штири нови столи и лавки зоз надкрицом, поставени мали тобоґан за дзеци котри ше спущує з побрежя до води. Оправени и поставени ґоли за мали фодбал и мрежа за одбойку на писку котри ше находза на побрежю. Такой по отвераню сезони купаня на тей плажи отримани Турнир у одбойки на писку, а штредком того тижня почал Турнир улїцох котри ше

отримує на валалским спортским полиґону. Обидва орґанизовала МЗ Ґосподїнци. Мири безпечносци важни, та ше спозорюю млади и особи котри нє знаю добре плївац же би ше купали зоз тима цо знаю плївац. Сезона купаня у Ґосподїнцох на Єґрички урядово отворена у остатнїм тижню юния. С. С.

ЗАГАРТАНЄ БУЯЧЕЙ ДОЛЇНИ ШЕ ПРЕДЛУЖУЄ

РОБОТИ НА КАПЛЇЧКИ

УЛЇЦА ТЕРАЗ ВЕЛЬО ШИРША

САНАЦИЯ ЗАКРИЦА

Долїна котра ше находзи мед зи Роботнїцку улїцу, Русинску, Ленїнову и Новим населєньом, такволана „Буяча долїна”, будзе завежена зоз часци, пре зменшованє популациї чкодлївцох, окреме лїшкох, котри барз части на тим терену. Долїну же навожи зоз глїну котра остала як звишок после чисценя сиґурного ярчку коло Велького беґелю на релациї од брани спрам Крущичу, а после сушеня тей глїни, Месна заєднїца Руски Керестур у догварки зоз ЯКП „Руском” принєсла одлуку же би ше завезло спомнуту долїну. Як визначел директор ЯКП „Руском” Иґор Фейди, загартанє долїни ше предлужує. – Шицки гражданє хтори маю звишок жеми або будовательного материялу, можу ше явиц до „Рускому”, та у поради зоз нами, годни висипац тот материял. Людзе барз задовольни з 19. ЮЛИЙ 2019.

тим цо робиме, понеже улїчка тераз вельо ширша, менєй єст суньоґи, а тиж и чкодлївцох, окреме лїшки хтори гражданом хтори там биваю правели вельки проблем – гварел Фейди. Чисценє сиґурного ярчку коло Велького беґелю котри бул зароснути и нєфункционални окончене концом прешлого, и початком того року, а задлужене було ЯП „Води Войводини”. М. Дж./Ан. М.

Концом прешлого мешаца ЯКП „Руском” почало санировац закрице на рускокерестурскей каплїчки на теметове понеже премакало. Як визначел директор „Рускому” Иґор Фейди, затераз пременєни плехи на концох закрица, заменєна єдна часц гредох и латочкох, а пременї ше и черепи хтори попукани. – Тераз каплїчка оправена и кед би спаднул даяки векши диждж, нє премакала би, цо на й ва жнє й ше, алє у пла ну нам ище пременїц старши черепи, як и омалтеровани конци коло черепох на тих ме стох дзе премакало. По законченю отримованя желєней поверхносци, штредком єшенї, ЯКП „Руском” тиж планує обилїц каплїчку знука и звонка. Олаґую ламперию, а планую положиц и нову дзе препадла. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ЛЄТНЇ ФЕСТИВАЛ РУЧНИХ РОБОТОХ И СУВЕНИРОХ И „ФОЛКЛОРФЕСТˮ У КУЛИ

ДОБРА НАЩИВА, АЛЄ ШЕ МАЛО ТАРҐОВАЛО Пияти по шоре Лєтнї фестивал ручних роботох и сувенирох општини Кула, котри орґанизує Здруженє женох „Идеяˮ зоз Кули и Туристична орґанизация општини Кула, того року перши раз орґанизовани у рамикох „Фолклорфестаˮ, чий орґанизатор Туристична орґанизация Кула и општина Кула

редсидателька Здруженя женох „Идеяˮ Серафина Бики, єдна з орґанизаторох Фестивала задовольна зоз таку форму „здружованяˮ тих двох манифестацийох. – Думам же Фестивал добре орґанизовани, людзе нас нащивели, а наисце добре искуство же ше Лєтнї фестивал ручних роботох и сувенирох уклопело зоз „Фолклорфестомˮ, бо так єст вецей нащивительох. Мож повесц же ше вецей предавало тунї дробнїци. На нашим штанду понукаме вельо ручни роботи котри члени нашого здруженя пририхтали за Фестивал. У нашим здруженю ше сходзиме раз тижньово, дакеди робиме дацо нове, алє найвецей робиме дома, – потолковала Бикийова. Було коло двацец штири штанди, а викладаче були зоз Кули, Лалитю, Дироню, Змаєва, Вербасу, Панониї, Раткова, Бачкого Ярку, Србобрану и Руского Керестура. Од самого початку оґанизованя Лєтнього фестивала на нїм присутна и „Байкаˮ з Руского Керестура. Наталия Емейди задовольна зоз сотруднїцтвом з „Идеюˮ. Перше ше тот фестивал отримовал єден дзень а тераз два днї, цо олєгчанє за викладачох. Зденка Намачински зоз Вербасу зоз своїма плєценима кошарками и другима прикрасками уж добре позната и у Керестуре, алє и у цалим окруженю. Того року перши раз участвовала на Лєтнєй манифестациї ручних роботох и сувенирох и „Фолклорфестуˮ и окреме є задовольна зоз орґанизацию, похвалєла жени зоз „Идеїˮ же ше наисце добре старали о викладачох. Зоз тим цо предала анї вона, а анї други викладаче нє барз були задовольни бо ше вецей опатрало, а менєй предавало. Предсидатель Туристичней орґанизациї општини Кула Владимир Станкович задовольни зоз обєдиньованьом двох манифестацийох до єдного Фестивалу – „Фолклорфестуˮ. – То ище єдна файта сотруднїцтва Туристичней орґанизациї општини Кула зоз сектором цивилного дружтва, то єст зоз нашима здруженями по местох. Вєдно зоз здруже-

10 РУСКЕ СЛОВО

ньом женох „Идеяˮ того року зме орґанизовали Лєтнї фестивал ручних робтох, а зоз КУД „Сербияˮ „Фолклорфестˮ. Препознали зме же маме исту цильну ґрупу, та зме споєли тоти два збуваня. Понукаме нови збуваня през лєто, бо нє кажде себе може оможлївиц одход на морйо. Прето правиме даскельо турнири у фодбалу, малим фодбалу, понукаме базен у Червинки же би млади мали понукнуце, толкує Станкович. През рок у општини Кула єст прейґ трицец манифестациї, а по тераз од конца априла кажди викенд була даяка манифестация у даєдним месце нашей општини. За конєц лєта, по словох предсидателя Туристичней орґанизациї рихтаю ше Днї бундави у Кули, Днї Традициї у Кули - на Ґедеру, и Днї паприґи у Руским Керестуре. На фолклорних вечарох, перши вечар на програми участвовали АКУД „Иво Лола Рибарˮ зоз Беоґраду, котри одушевел публику зоз своїм наступом, а после свой концерт мала Драґица Радосавлєвич Цакана на котрим виведла репертоар жридловей народней музики зоз своїм оркестром. Другого вечара наступели шейсц културно уметнїцки дружтва зоз даскелїх войводянских местох, котри по квалитету анї кус нє заоставали за програму першого вечара.■ О. Живкович

19. ЮЛИЙ 2019.

nasomesta@ruskeslovo.com

У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНА ГУМАНИТАРНА ЖУРКА ЗА НАТАШУ ҐАЙДОШ

НАЗБЕРАНЕ 128 ТИСЯЧИ ДИНАРИ, ПОТРЕБНЕ ВЕЦЕЙ ЯК МИЛИОН Прешлого викенду у Вербаше, у Мансарда кафеу, отримана гуманитарна журка котру орґанизовало Гуманитарне здруженє ,,ЕМпата”. Циль тей журки бул же би ше назберало средства за младу дзивку з Коцура, Наташу Ґайдош, котра чежко покалїчена у транспортним нєщесцу 2018. року кед и остала без ноги. По законченей регабилитациї, Наташи нєопходна протеза котра єй оможлїви же би цо самостойнєйше могла окончовац каждодньово обовязки и шлєбодно ше рушац. Журка почала зоз наступом вербаскей ґрупи Twelve, а потим наступела позната чарногорска ґрупа Who See. Попри добрей атмосфери яка була медзи численима присутнима, витворени и главни циль того вечара. Уходнїци були розпредати даскельо днї скорей того случованя, а през вечар назберане вкупно 128 730 динари за Наташу. Средства преруцени на рахунок фирми котра будзе правиц протезу котра Наташи нєобходна, а цена тей протези вецей як милион динари. - Барз сом подзековна шицким котри ми даваю потримовку, котри ми помагаю же бим єдного дня станула на

У СЛИКИ И СЛОВОХ

ГОСЦИ ЗОЗ БАРДЕЙОВА У БИКИЧУ Прешлого пиятку члени ДФС „Венок” зоз Бардейова зоз Словацкей Републики були госци у Бикичу. У Доме култури вони вечар отримали концерт на хторим танцовали танци зоз свойого краю, грали и шпивали. За нєполну годзину на бикичскей бини вони указали свой богати танєчно-музични репертоар. Шицких их у мено домашнїх привитал Деян Бобаль, предсидатель Совиту МЗ Бикич и КПД „Иван Котляревски”. Слова подзековносци спред госцох виповед началнїк з Бардейова Мирослав Буйда хтори визначел важносц воспоставених вязох Бикичу и Бардейова. Пред концертом госци мали часу пообиходзиц валал, а по концерту ше ище дружели коло смачней вечери покля нє рушели до Коцура на „Коцурску жатву”. Вл. Дї.

19. ЮЛИЙ 2019.

проте зу котра ми олєгча рушанє и каждодньови живот – гварела Наташа Ґайдош зоз Коцура. Як визначели зоз того здруженя, то лєм єдна з велїх гуманитарних активно сцох котри ,,ЕМпата” пририхтала за тоту младу дзивку з Коцура. Шлїдуюци плановани Stand up фестивал котри ше отрима 20. юлия у биоскопу ,,Югославия” у Вербаше на котрим наступя познати комедияше Неша Бриджис, Срдян Йованович, Срдян Олман и Душан Варничич котри зоз свою приповедку буду зашмейовац публику. Уходнїци за тот фестивал мож купиц у Мансарда кафеу у Вербаше, по цени од 400 динари. О. Р.

ФЕСТИВАЛ „КРАСА РОЗЛИЧНОСЦОХ”

ЛЄМ „ГАРМОНИЯ” ВИВОЛАНА НА БИС Од 12. по 14. юлий того року у Крущици при Билей Церкви у Банату отримани фестивал „Краса розличносцох”. Орґанизатор фестивала була „Ческа беседа” зоз Крущици, а на єй поволанку, попри домашнїх, участвовали и културноуметнїцки ансамбли зоз Ческей, Румуниї, Билей Церкви, Нового Саду и Жаблю. Першого дня, пияток, 12. юлия, було святочне отверанє фестивала у Городским парку у Билей Церкви, з наступом домашнїх ансамблох, всоботу, 13. юлия у валалє Крущици наступели хорски ансамбли и шпивацки ґрупи, а 14. юлия, тиж у Крущици, наступели танєчни ансамбли. Другого дня Фестивала наступел и хор Руского културного центра и церкви св. Апостолох Петра и Павла з Нового Саду. Публика його наступ з вельким одушевийом привитала. Єдино наш хор з длуготирвацим кляпканьом бул поволани наступиц на бис! Дю. Л.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ НА ДЮРДЬОВСКИМ „БУЛЕВАРУ” ҐЕРЕҐОХ

ТОГОРОЧНИ БОСТАН ЯК ПОЦУКРОВАНИ Тогорочна сезона бостану пожнї дешец до штернац днї у одношеню на прешли рок. Алє, ґереґи и динї наисце нєзапаметано смачни, таки як поцукровани. Продукователє преважно задовольни, бостани полни з плодами, з ґереґу и диню, смачни су и сладки, крашнє наросли, а ґу тому, и найважнєйше, цена добра, а єст и купцох Пише: Сандра САЛАМУН

Польопривредна продукция и того року полна нєсподзиваньох, а найвецей пре вельки климатски пременки. На яр у дюрдьовским хотаре падали части и моцни дижджи и було менєй слунечни днї, та пресада бостану препадала и гнїла. Прето векшина продуковательох бостан посадзели, так повесц, нєплански, бо у таких обставинох нє мож плановац, алє робиц лєм як мож и як хвиля дошлєбодзує. Без огляду на тоти почежкосци, бостан ше окрипел, у другим тижню юлия почало резанє и виношенє за предай, а векшина продуковательох задовольна. З оглядом же ґереґа и диня нєрозлучни, продукователє бостану Александар Шовлянски пестую и єдно и друге, алє динї у вельо мен– ”Ище вчас же бим заключовал яка будзе сезона” шим количеству. У Дюрдьове єст дас дзешец продуковательох бостану и векшина предава при глав- стан пошвидко будзе предавац фамилия Барнових. Вони ней улїчки у валалє. Перше резани бостан котри песто- го вше предаваю опрез свойого обисца. Потим у центру, а опрез Рускей школи вецей роки за шором бостан превани под фолию понеже дозрева скорей. дава фамилия Канюх, док у Святосавскей улїчки нєдалєНАЙЛЄПШЕ КУПОВАЦ ПРИ ПРОДУКОВАТЕЛЬОВИ ко од центру, опрез обисца свой бостан предаваю тиж Канюхово. Нашо собешеднїки, продукователє бостану Вонконцом главней улїчки у Дюрдьове бостан за тераз витирвали и його щири любителє и почитователє. Гоч би предаваю на шейсцох местох, од того на трох предаваю могли на тей поверхносци пестовац дацо инше, нє жанакупци та ше походзенє ґереґох нє зна, а предпоставка даю дзвигнуц руки од нього гоч вимага вельо закладаня, же их привезли зоз Сриму понеже их почали предавац а ище вецей потреби за сезонскима роботнїками котрих єст вше менєй. Шицки вони нашлїднїки ремесла котре тидзень пред сезону резаня дюрдьовского бостану. Од уходу до Дюрдьова зоз Шайкашу перши у шоре бо- их учели дїдове и прамдїдове. – Ґереґи вельки, углавним нє менєй як дзешец килостан предаваю накупци, прикочи з бостаном поставели з гра ми, а було и петнац килово, и векши. Тогорочни бообидвох бокох драги. У центре валала дюрдьовски бостан лєпши од прешлорочного, а було би добре кед би цена нє падала нагло. Бостан маме на два и пол ланци, ґереґи барз смачни, а динї окреме. Бали зме ше яки будзе бостан понеже вяри настрадал од дижджох, та ше длуго нє могол окрипиц, алє, ниа, за тераз добре – гварела Силвия Канюх зоз Дюрдьова котра бостан найчастейше предава зоз дзивку Златку док хлопи зоз обисца чуваю, допатраю и режу бостан. Потим у самим центре Дюрдьова, опрез пияцу дзе дакеди було вельо прикочи з бостаном, а остатнї пейц и вецей роки чежко мож видзиц вецей як два або три прикочи з бостаном. Пред дзешец и вецей роками их було вонконцом по двасто метери з обидвох бокох. На тим месце бостан поряднє преНикола, Стояна и Александар Гарди предаваю дава фамилия Гарди. и на велько и на мало

12 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Початком тижня зме почали резац найвекши ґереґи, так же почала права сезона. По тераз нам найвекша була седемнац килова. Глєдаю нам и мали и вельки ґереґи, найвецей осем килово, а тот хто ма пенєжи купи векшу або вецей. Нє посадзели зме вельо динї, алє коло ґереґи крашнє мац и диню, та най себе вибера хто цо найволї поєсц. Маме домашню, найлєпшу диню, Ананаску котра смачна и крашнє пахнє, того року од єдней и пол до два килово. Бостан треба добре допатрац и залївац кеди треба. Мали зме щесца же того року ґереґи пожнєли з резаньом и у Сриме. У нїх ше режу углавним два, три тижнї скорей як у нас, а того року нам нє сцекли вельо. За тераз зме презадовольни – гварела Стояна Гарди зоз Дюрдьова. Гардийово того року звекшали поверхЗлатка и Силвия Канюх задовольни з потерашню тарґовину носц под бостаном, маю два гектари ґереґи под фолию и два без фолиї. Планую же буду ЦЕНИ ЗА ТЕРАЗ ОДВИТУЮ резац у трох етапох и же буду предавац шлїдуюцого мешаца и на мало и на велько. Бостан залїваю зоз систему за З початку, у першим тижню ґереґи на мало були пирсканє од горе, а гваря же сорти Васко и Леди найсладпейдзешат динари, цо за двацец динари вецей як ши. Нашенє Леди драге и дробне, алє дава добри плод. прешлого року. У другим тижню, односно од початку того тижня, цена спадла на штерацец динари по ЄСТ УСЛОВИЯ ЗА ЗАРОБОК кили. На велько з початку була трицец, та спадла на двацец пейц, а диня ище вше ма исту цену, шеКус далєй од центру, опрез обисца свой бостан предайдзешат динари по кили. ва Александар Шовлянски котри ма три ланци под бостаном. – Вчас же бим знал чи продуковательох желєняви, диждж и хобудзем задовольни зоз тоту роти у комбинациї зоз нїзкима темератусезону. Бостан зме садзели рами допринєсли же би бостан пожнєл, и пресадзовали на вецей алє нє мож повесц же подруцел. Тот рок способи, а плановали зме специфични. Падало вельо дижду, а теди го мац на векшей поверхплоди векши и углавним нє таки сладки, носци, алє нам ше нє удаалє того року бостан слатки. Температири ло, медзи иншим, и пре нєнє високи та бостан нє дозрева швидко и достаток роботнїкох. Найнє примушени зме понагляц резац го – важнєше же ше конєчно, гварел Александар Шовлянски зоз Дюрпосле вецей як двацец родьова котри свой бостан предава и у ценки створели условия за затре Коцура. робок, цена реалативно доПосле нього, ґу Жаблю опрез обисца бра. Яр нє була добра за при автобускей станїци бостан пошвидко будзе предавац фамилия Чурчич, а нєдалєко од нього предаваю накупци. На виходзе зоз Дюрдьова ґу Жаблю, пред круценьом з лївого боку свой бостан предава фамилия Шеша. Так директно з поля бостан мож купиц и на маґистралней драги Нови Сад –Зренянин, од кружного цеку Дюрдьов – Жабель ґу Новому Саду, при розсаднїку. Зоз Дюрдьова после розсаднїкох з правого боку, першираз на тим месце, на своїм бостану продукти предава фамилия Хромиш з Дюрдьова. Кущик блїжей, прейґ драги и пред розсаднїком, треци рок за шором на бостану, ґереґи и динї предава фамилия Гарди з Дюрдьова. Треба куповац домашнї бостан, та кед вам запахла ґереґа або диня, як и мнє, просто до Дюрдьова на найсладши, пахняци домашнї лакотки.■ 19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЕКО АҐРИ ЦЕНТЕР” У СЕЛЕНЧИ

”

ПОЧАЛ МЕДЗИНАРОДНИ ПРОЄКТ ЗА РОЗВОЙ ОРҐАНСКЕЙ ПРОДУКЦИЇ У Селенчи, у Центре за координацию и трансфер применєних виглєдованьох у еколоґийней польопривреди, 12. юлия, почал медзинародни проєкт хтори з применьованьом виглєдовацких и иновативних ришеньох допринєше розвою орґанскей продукциї у Сербиї и реґионє. У проєкту под назву „Иновациї у системи орґанскей поживи за отримуюцу продукцию и очуванє животного околїска” участвую Сербия, Горватска, Словацка, Мадярска, Україна и Польска, а финансує ше з Вишеґрадского фонда

проєкту окрем Центра за координацию и трансфер применєних виглєдованьох у еколоґийней польопривреди (Еко аґри центер), хтори ношитель цалей роботи, участвую партнере зоз пейцох европских державох – Центер за розвой еколоґийней продукциї Ивановци зоз Горватскей, Национални польопривредни центер зоз Словацкей, Национална ботанїцка заграда Националней академиї наукох України, Виглєдовацки институт орґанскей польопривреди зоз Мадярскей и Асоцияция продуковательох овоци зоз Польскей. СОТРУДНЇЦТВО У ОРҐАНСКЕЙ ПРОДУКЦИЇ – Орґанска продукция у Сербиї и реґионє ма значни потенциял и вельку шансу за розвой, а за тото нєобходне сотруднїцтво и усвойованє знаньох и искуствох наших партнерох, европских орґанизацийох и науково-виглєдовацких институцийох хтори провадза шицки досяги у тей обласци – гварел предсидатель Еко аґри центру Йожеф Ґашпаровски на Конференциї з нагоди отвераня проєкта. На еминентним сходу було вельо продуковательох орґанскей поживи и представительох образовних и наукових установох и орґанизацийох зоз Сербиї и даскелїх европских державох. Представителька тиму хтори руководзи зоз проєктом Єлена Ковачевич, на Конференциї представела партнерох и предстояци активносци хтори буду тирвац по юний 2020. року. Вона наглашела же циль проєкта унапредзенє розвою иновативних ришеньох и конкурентносци польопривреднїкох у Горватскей и Сербиї, на основи искуствох Мадярскей, Словацкей, України и Польскей. Як надпомла, очекує ше, дзекуюци заєднїцким активносцом, звекшанє сировинскей бази членїцох Еко аґри центру и Центру за розвой еколоґийней продукциї у Ивановцох у Горватскей. Тиж так ше очекує же ше обезпеча условия за континуитет подмирйованя тарґовища, звекшанє конкурентносци и промовованє значносци виглєдованьох у тей обласци. ОБСЯЖНИ И ФАХОВО ВИГЛЄДОВАНЯ

На Конференциї винєшени податок же у планє запровадзованє виглєдованьох у хторих буду участвовац ве-

14 РУСКЕ СЛОВО

цей стотки виглєдоваче, односно студенти зоз Сербиї и Горватскей и коло 80 фармере. По законченю термину за приявйованє виглєдовацких предкладох, вибере ше двацец роботи хтори подрозумюю применьованє нових наукових дисциплинох и технїчних досягох, як и модерней технолоґиї. Виглєдованя би требали тирвац найменєй єдну продукцийну сезону. Тот проєкт предлуженє сотруднїцтва продуковательох орґанскей поживи хторих зазберує центер у Селенчи зоз орґанизациями у других державох у околїску. Бешедуюци о нєдавно законченим прейґгранїчним проєкту „Орґаник бридж” у хторим участвовали Сербия и Горватска, Лидия Маурович Кощак, представителька Центру за розвой еколоґийней продукциї зоз Ивановцох, надпомла же їх центер основани по моделу орґанизованя польопривреднїкох зоз Селенчи. – Упуцени зме єдни на других и лєм на макро уровню, хаснуюци искуства розвитших од нас, кед слово о продукциї орґанскей поживи, як цо Мадярска, Словацка и Польска, можеме очековац звекшане число продуковательох, поверхносцох и конкурентносци – гварела Лидия Маурович Кощак. Важне надпомнуц же и Центер за координацию и трансфер применєних виглєдованьох у еколоґийней польопривреди настал як резултат европских проєктох. Продукователє и виглєдовачє од Центру доставаю лоґистику насампредз од лабораторийних анализох жеми, влаги, воздуху, продуктох, а тиж так и потримовку у сертификациї орґанских продуктох, продукциї орґанского нашеня и пресади, едукациї.■ А. П. 19. ЮЛИЙ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПРОМОЦИЯ МОНОҐРАФИЇ ДИПЛ. ИНЖ. ПОЛЬОПРИВРЕДИ ВЛА ДИМИРА САБА ДОША

„ЖЕМ, ПОЛЬОПРИВРЕДА И РУРАЛНИ РОЗВОЙ ГОРОДУ ЗОМБОРУ”

Промоция моноґрафиї дипломованого инженєра польопривреди Владимира Сабадоша и його сотруднїкох, под назву „Жем, польопривреда и рурални розвой городу Зомбору” („Земљиште, пољопривреда и рурални развој Града Сомбора”) отримана 10. юлия у просторийох Едукативного центру за польопривреднїкох фаховей служби у Зомборе

а промоциї присуствовали визначни госци – городоначалнїца Зомбору Душанка Ґолубович як и єй сотруднїки и представнїки городу Зомбору, потим, предсидателька општини Оджак Латинка Василькович, помоцнїк покраїнского секретара за польопривреду, водопривреду и лєсарство Младен Петкович, колеґове аґрономи, представнїки польопривредних фахових службох як и велї польопривредни продукователє. Городоначалнїца Зомбору Душанка Ґолубович наглашела же тото капиталне дїло значне нє лєм за город Зомбор и польопривредну фахову службу, и польопривреду на териториї Зомбору, алє и за шицких тих хтори ше занїмаю з польопривреду. Вшелїяк и тим хтори маю идею инвестовац до нєй, бо през тото дїло ясно мож видзиц же потенциялу и потреби за роботу и розвойом єст. По словох автора дїла, дипл. инж. Владимира Сабадоша, у кнїжки приказани резултати випитованя польопривредней жеми, а попри того дати и рижни препорученя за култури хтори ше нє пестую на териториї Войводини. Шицки тоти випитованя робени на оглядним полю хторе забера 136 гектари, а на нїм єст 20 занятих. – Намагали зме ше першенствено спрам конкретних податкох описац польоприведну жем городу Зомбору, городских, салашских як и валалских

Владимир Сабадош зоз приятелями

населєньох на териториї городу Зомбору, хтора виноши коло 117 000 гектари. У єдней часци кнїжки дали зме конкретни резултати хтори зме достали у цеку вецейрочного виглєдованя. Дати мапи зоз шицкима податками о основних параметрох польопривредней жеми. У другей часци кнїжки зме и описали єдну часц хтору робиме у Польопривредней фаховей служби (ПФС). То менєй познати сорти. Дали зме анализу польопривредного продукованя у остатнїх петнац рокох. Потим, менєй познати рошлїнски файти хтори мож пестовац, а шицко тото цо найдзеце у тей кнїжки робене на нашим оглядним полю и шицко мож пестовац на подручу заходней Бачки и Войводини – гварел Владимир Сабадош, директор ПФС Зомбор. Моноґрафия попри анализи польопривредного и руКАПИТАЛНЕ ДЇЛО ралного розвою, розрабя и проблематиМоноґрафия „Жем, польопривреда и рурални ро- ку зменшованя жизвой городу Зомбору” друкована на 468 бокох, ма 16 тельства на тим поглавля, 123 подпоглавля, 24 мапи, 53 таблїчки, 117 подручу. ґрафикони, 442 фотоґрафиї и 130 наводзеня литера– Даєдни населєтури. Кнїжка представя монументалне виданє хторе ни ме ста котри будзе хасновац як польопривредним продукователь- пред 50-60 роками ом, так и Городскей управи, инвеститором, алє и мали по три, штири шицким тим хтори жадаю дознац дацо на тоту тему. тисячи жительох, Заинтересовани тото капиталне дїло можу достац у нєшка маю менєй ПФС Зомбор. як тисяч. Маме на-

19. ЮЛИЙ 2019.

селєни места хтори пред сто, сто двацец роками мали прейґ тисяч жительох, два школи, два церкви, а нєшка тоти места маю лєм по даскельо жительох. – визначує автор дїла, додаваюци же праве пре тоти причини, дати рижни предкладаня на яки способ би ше могло кед нє застановиц, голєм ублажиц зменшованє числа жительох на валалє. Як поручел професор Польопривредного факултету у Новим Садзе, Жарко Илин, по тим моделу, хтори описани у моноґрафиї, шицки други городи у Сербиї би могли направиц таки моноґрафиї хтори маю вельке привредне значенє. – Жем у заходней Бачки барз богата, мапирована и точно ше зна дзе, цо би ше могло пестовац од польодїлских, заградкарских шацох, овоцарско-винїцарских, гортикултурних и лїковито-присмачкових рошлїнох. Вшелїяк то и познати статкарски край, так же город Зомбор достал єдно значне дїло на основи хторого мож плановац будучносц и розвой польопривреди у тим реґиону – гварел проф Илин. На промоциї о дїлу бешедовали його коавторе проф. др Мирослав Малешевич и проф. др Жарко Илин як и сам автор дипл. инж. польопривреди и директор ПФС Зомбор, Владимир Сабадош.■ Ан. Медєши

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЮВИЛЕЙНИ 40. ФЕСТИВАЛ ФОЛКЛОРУ РУСНАЦОХ И ДРУГИХ НАЦИОНАЛНИХ ЗАЄДНЇЦОХ „КОЦУРСКА ЖАТВА”

ВЕЛЬКЕ БОГАТСТВО У ДЛУГОКЕЙ ТРА ДИЦИЇ Пише: Оля РУСКОВСКИ

Централна фестивалска часц жридловей фолклорней творчосци Руснацох „Коцурска жатва”, Святочни концерт, отримани всоботу, 13. юлия, у Велькей сали Дома култури. Зоз танцами и шпиванками ше представели числени нашо културно-уметнїцки дружтва, як и госцуюци Дзецински фолклорни ансамбл „Венчик”зоз Бардейова зоз Словацкей котри пришли звелїчац тогорочну ювилейну манифестацию

алєкого 1979. року отримана перша манифестация ,,Коцурска жатва” и даєдни часци програми випатрали цалком иншак як нєшка. Теди у рамикох самей манифестациї отримани дефиле учашнїкох жатви, у хторим участвовали косаче з косами, одберачки, пресцераче порвислох и други у облєчивох яке ношели нашо стари, на чолє зоз бандиґаздом. У дефилеу през цали валал участвовали и стара и сучасна механїзация, плуг хтори бул принєшени ище з Горнїци, трешка зоз дружтвом за тлачидбу, циварвань на ручни погон, пречисцовач жита триєр, а на концу их провадзели штири комбайни. Часи ше пременєли, способ живота Коцурцох ше пременєл, людзе хтори рихтаю програму ше пременєли, алє прешли и терашнї час заш лєм повязує ентузиязем єдней часци жительох того валала хтори веря же треба дац часц себе, свойому народу и гевтим хтори наш народ почитую и любя. РИЖНОРОДНИ ФОЛКЛОРНИ ХОРЕОҐРАФИЇ Програма почала зоз интонованьом гимни Републики Сербиї „Боже правди” и руску шветочну шпиванку „Браца Русини”, а потим шицких присутних привитал предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач. На початку фестивалскей часци програми наступели млади тамбураше КУД „Жатва” котри грали даскельо композициї вєдно з равноселскима тамбурашами, а з котрима роби фахови руководитель Слободан Вуйович. Потим ше зоз шпиванками представели Мишана шпивацка група КУД „Жатва” котрих фахово пририхтала Агнета Тимко Мудри и домашня Женска жридлова шпивацка ґрупа чий фахови руководитель Любомир Сакач.

16 РУСКЕ СЛОВО

У богатей програми ше шоровали танци аматерох Дома култури Руски Керестур, а Леґиньска шпивацка ґрупа одшпивала и шпиванку зоз провадзеньом Тамбурового оркестра Дома култури. Хореоґраф танцу Сашо Палєнкаш, а руководитель оркестри мр Мирко Преґун. Аматере ветеранє зоз Руского културного центру Нови Сад ше тиж представели з танцом чий хореоґраф Миломир Шайтош. Руководитель Микола Хромиш пририхтал аматерох КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, а наступ КПД „Дюра Киш” зоз Шиду пририхтала хореоґрафка Снежана Лазич, руководитель їх оркестри Драґан Макивич. КУД „Завичайно врело” з Коцура ше представело зоз своїма танцами чий хореоґраф Миле Вуйчин, а танцовали тиж и госци з Миклошевцох, аматере КУД „Яким Ґовля”. Вони представели венчик танцох хтори на бину поставели Звонко Костелник и Златко Гирйовати, а руководителька оркестри Виолета Гирйовати. Як ше дакеди отримовало прадки у Бачкей, у Коцуре и у Новим Садзе, публики през танєц указали вєдно танцоше зоз Коцура и Нового Саду, а их порихтал хореоґраф Михаїл Римар. За конєц святочного концерту остали писнї и танци зоз нашого старого краю, а хтори представели специялни госци на фестивалу – ансамбл ,,Венчик” зоз Бардейова зоз Словацкей. Богатство рижнофарбових народних облєчивох ше як нїтка прецаговала през шицки танци госцуюцих и домашнїх ансамблох. На концу програми предсидатель КУД „Жатва” Микола Шанта подзековал шицким котри пришли звелїчац значни ювилей – 40. манифестацию „Коцурска жатва”, а окреме визначним госцом зоз Словацкей, панови Мирославови Буйдови и найзаслужнєйшим активистом домашнього Дружтва – Любомирови Сакачови, Миколови Ґубашови, Мариї Дудаш-Фейса, Коцани Колєсар и Снежани Радошевич. 19. ЮЛИЙ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ЮВИЛЕЙНИ 40. ФЕСТИВАЛ ФОЛКЛОРУ РУСНАЦОХ И ДРУГИХ НАЦИОНАЛНИХ ЗАЄДНЇЦОХ „КОЦУРСКА ЖАТВА” Окрем предсидателя Општини Вербас Милана Ґлушца и предсидателя ВО НС Руснацох Желька Ковача, Святочни концерт провадзели и: посланїца у Народней скупштини Републики Сербиї Олена Папуґа, заменїца предсидателя Општини Вербас Миляна Штулич, подпредсидателька Скупштини општини Вербас Мартица Тамаш, госци зоз Словацкей – начальнїк Бардейовского округу Мирослав Буйда, предсидатель Ради Основней уметнїцкей школи у Бардейове Василь Гудак, подпредсидатель Словацкого союзу заградкарох у Бардейове Владимир Юрек, як и директорка Основней школи ,,Братство єдинство” Славица Байор, директорка Завода за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, представнїки Туристичней орґанизациї Општини Вербас, представнїки МЗ Коцур, числени члени Националного Совиту Руснацох, його одборох и роботних целох, як и представнїки наших установох, институцийох, уметнїцких дружтвох и велї други. Програму на тогорочней манифестациї водзели Наташа Медєши и Стеван Самочета, а по завераню Фестивалу друженє учашнїкох и публики предлужене на Площи опрез Руского дома дзе грал оркестер „Жатви” вєдно з оркестром КПД „Карпати” з Вербасу. БОГАТА ПРОГРАМА ЗА ОЗНАЧОВАНЄ ЮВИЛЕЮ Перши дзень тогорочней ювилейней манифестациї почал пияток, 12. юлия, зоз першу провадзацу програму, виставу малюнкох Серафини и Силвестера Макая, коцурских визначних уметнїкох и виставу старих фотоґрафийох и ручних роботох хтори представело Здруженє женох „Олория” зоз Дюрдьова . Манифестацию отворел предсидатель КУД „Жатва” Микола Шанта зоз словами о самей манифестациї, о творчосци уметнїкох Макайових, о їх сликох котри мальовани на склу и на платну, о значносци шлїду котри охабели. Тиж представел и фотоґрафиї дюрдьовского здруженя женох през хтори указана часц нашей историї, значни хвильки, свадзби, фамелийни стретнуца, валалски роботи, а шицким нащивительом приблїжела їх значносц и предсидателька здруженя „Олория” Леона Виславски.

19. ЮЛИЙ 2019.

ДЕЛЕҐАЦИЯ ЗОЗ СЛОВАЦКЕЙ ПРИ ПРЕДСИДАТЕЛЬОВИ ОПШТИНИ ВЕРБАС Сотруднїцтво котре општина Вербас уж роками отримує зоз Републику Словацку потвердзене и того викенду кед делеґация зоз Словацкей зоз Бардейова, вєдно зоз делеґацию зоз Коцура и представнїками КУД ,,Жатва”, була на приєму при предсидательови Општини Вербас Миланови Ґлушцови. Вербас уж пестує братски одношеня зоз Свиднїком, алє як гварел предсидатель Ґлушац, заинтересовани су же би ше таки одношеня запровадзело и зоз Бардейовом. - Представели зме колеґом зоз Словацкей привредни характеристики нашей општини. Алє, акцент бул на културним сотруднїцтву и пестованю мултиетнїчносци, як и на потримовки шицким националним заєднїцом у Сербиї и у Словацкей, з цильом же би ше очувала традиция и идентитет – визначел Ґлушац.

Друга провадзаца програма тогорочней „Коцурскей жатви” отримана у Лєтней учальнї у Основней школи. Початок тей литературней часци облапял промоцию кнїжки Радмили Ґикич Петрович „Корея, post scriptum”, кнїжку драгописней прози чий видаватель КУД „Жатва”. На руски язик ю преложела Мелания Шанта, финансовало ю Министерство култури Републики Сербиї за проєкт Прекладательна роботня, а о самей кнїжки бешедовала Ирина Гарди-Ковачевич. Школярка рускей ґимназиї Силвия Маґоч шицким присутним приблїжела прозу писательки Ґикич Петрович читаюци виривки зоз тей кнїжки. – Циль нам ту у Коцуре направиц таки прекладательни роботнї до хторих ше уключа и младши особи, хтори можебуц полюбя прекладательство, бо без прекладох, нєт комуникациї зоз шветом – гварел предсидатель Дружтва, Шанта. У другей часци наступели и млади тамбураше КУД „Жатва”, а потим представени Литературни портрет Ирини Гарди-Ковачевич. Жадаюци приблїжиц руску литературу ширшей публики, дзецинска драмска секция приповедку тей писaтeльки, „Дзвонїца”, одбавела през драмску сличку. Шпивацка ґрупа младих КУД „Жатва” хтору водзи и пририхтує Агнета Тимко Мудри одшпивала

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЮВИЛЕЙНИ 40. ФЕСТИВАЛ ФОЛКЛОРУ РУСНАЦОХ И ДРУГИХ НАЦИОНАЛНИХ ЗАЄДНЇЦОХ „КОЦУРСКА ЖАТВА” стари писнї хтори маю вязи зоз Коцуром, бо их Володимир Гнатюк записал у Коцуре 1897. року. Преславени руски коцурски шпиваче браца Миленко и Владо Тамашово одшпивали два писнї илустративни за приповедку, о нєвитвореней любови – ,,Загуркали два герлїчки” и ,,Коцурски штири дзвони”. У остатнєй часци и ритмична ґрупа КУД „Жатва” ше представела з даскелїма танцами, потим у орґанизациї КУМ-а отримане Стретнуце младих руских писательох дзе млади читали писнї, а представена и кнїжка о загадкох и присловкох писателя Михала Цоцуля зоз Словацкей. О його творчосци бешедовал професор др Юлиян Рамач, а виривки зоз кнїжки читала наставнїца Снежана Шанта. Числена публика у школскей Лєтней учальнї уживала у пририхтаней програми. ВЕСЕЛИ МЛАДЕЖСКИ КВИЗ Перши дзень манифестациї „Коцурска жатва” закончени зоз активносцами котри пририхтали млади. Того року було кус иншак як прешлих рокох, млади поволали екипи за участвованє у квизу „З нами у слами” котри отримани у кафичу „Оаза 2”.

Орґанизаторки Мелания Мали и Емилия Чизмар пририхтали змаганє у знаню информацийох зоз рускей традицийней и поп култури. Екипи котри ше змагали одвитовали на питаня зоз обласци литератури, музики, обичайох… Змагали ше екипи зоз Коцура, Руского Керестура и Нового Саду, а шицко прешло у барз добрей атмосфери. Побиднїцка екипа достала пригодни награди. По законченим квизу млади предлужели друженє на журки у кафичу, а старши мали нагоду уживац у забавним вечару на Площи опрез Руского дому дзе грал оркестер „Жатви” вєдно з оркестром „Карпатох” з Вербасу. ХЛЄБ, СТАРОДАВНИ ЄДЛА, ТАНЦИ И ШПИВАНКИ НА ЧЕСЦ ЖИТУ Други дзень тогорочней манифестациї „Коцурска жатва” пре нєвигодни хвильово условия нє цекол так як плановане. Дефиле дзецинских ансамблох нє отримани, а планована програма отримана у Велькей сали Дома култури, нє на Площи опрез Руского дому.

18 РУСКЕ СЛОВО

На початку програми дзивки зоз КУД „Жатва”, пооблєкани у руским, сербским и мадярским облєчиве представяюци народи хтори жию у Коцуре, придали хлєб упечени зоз нового жита предсидательови Општини Вербас Миланови Ґлушцови, начальнїкови Бардейовского округу у Словацкей Мирославови Буйдови, як и подпредсидательови Месней заєднїци Коцур Стеванови Самочетови. Як гварел предсидатель КУД ,,Жатва” Микола Шанта, жито култура котра ше пестує у Коцуре и представя символ ситосци, здравого дружтва, а жатву жита преславюєме як символ богатства и задовольства. Предсидатель Ґлушац визначел значносц манифестацийох як ,,Коцурска жатва”, окреме таки ювилей – 40 роки, яки ше означує того року, а наглашел же пре добру дзеку и труд шицких аматерох и госцох, локална самоуправа вше будзе потримовац и помагац таки манифестациї хтори пестую мултикултуралносц. Шицки присутни у полней сали Дома култури могли видзиц як дакеди випатрало кед ишли людзе з поля после жатви жита ґу ґаздови хтори их поєднал, през кратку драмску сличку хтору порихтали старши члени КУД ,,Жатва”, а потим могли уживац у танцох дзецинских фолклорних ансамблох КУД ,,Жатва” и КУД ,,Завичайне врело”. Госци з Бардейова зоз Словацкей дзецински фолклорни ансамбл „Венчик” ше тиж представели публики з оркестром и танцами. У предлуженю, у Школскей сали була представена Вистава фотоґрафийох з нагоди 40-рочнїци манифестациї „Коцурска жатва” чий автор Коцана Колєсар, длугорочна активистка Дружтва и предсидателька Активу женох. На истим месце були поставени и богати етно столи котри порихтали вредни коцурски жени, а на хторих доминовали вецей як сто файти традицийних руских и других войводянских єдлох. Шицки нащивителє могли коштовац тоти слани и сладки лакотки. Отримованє ювилейней „Коцурскей жатви” помогли Општина Вербас, Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами, Национални совит Руснацох, Завод за културу войводянских Руснацох, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци, Туристична орґанизация Општини Вербас и привреднїки з валалу, бензинска пумпа Тутнєвич.■ 19. ЮЛИЙ 2019.

РОК XVIII ЧИСЛО 7 Число ушорела: Мартица ТАМАШ

ЦО ЗРОБИЦ ЖЕ БИЗМЕ БУЛИ ЛЄПШЕ

ПРОБУЙМЕ БУЦ ЩЕШЛЇВИ ПРЕЗ ЦАЛИ РОК

Фото Лїляна Физешан

есце векшина людзох видзи як задоЩ вольство зоз животом и

ЦО НАИСЦЕ ВАЖНЕ Треба мац на розуме и же найважнєйше тото цо ми думаме о себе, а нє тото цо ми думаме же други думаю о нас. Нє можеме чекац желєне шветло або допущенє од других же бизме були щешлїви, бо вец нїґда нє будземе щешлїви.

19. ЮЛИЙ 2019.

чувство виполнєтосци и уживаня, и гоч велїм праве лєто часц рока кед ше чувствую щешлївши, пре рочни одпочивки и вельо слунечни днї, мож повесц же, заш лєм, кажде ма свойо субєктивне видзенє щесца. Найчастейше щесце вяжеме за добре здравє, взаємну любов, стабилну вязу и задоволююцу материялну ситуацию. Медзитим, даєдни щешлїви кед маю фамелию, кед су витворени як малженска пара и родичи, а другим важнєйше направиц успишну кариєру. Єдни уживаю у живоце у солитеру велького городу, други любя же маю идилични живот на валалє, а треци же маю свой мир у живоце у природи, изоловани од галайку и людзох. За єдних щесце кед маю стабилносц и сиґурносц, а за других то шлєбода и авантура.

ДЗЕЦИ НАЙ НАУЧА ЛЮБИЦ СЕБЕ Родичи би могли на тото обрациц увагу дзецом, же би любели себе, алє важнєйше же бизме им то указали з прикладом, бо дзеци уча так же имитирую родичох. Кед дзивче видзи и чує мацер як себе критикує, наприклад, же є тлуста, вона прилапи тот модел же то способ на хтори ше справує ґу себе. Кед дзецко чує же ше мац заклада за себе, же гутори тото цо дума, цо чувствує, же шме винєсц свойо думанє и по цену же ше други нє складаю зоз ню, то вец способ на хтори дзеци науча як ше люби и потримує себе.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

НА ЩЕСЦУ ТРЕБА РОБИЦ

Рецепт за щесце нє лєгко дац, а о тим цо треба сполнїц и о чим треба водзиц рахунка же бизме були добре розположени цали рок, же бизме мали чувство щесца и з тим очували добре здравє, побешедовали зме зоз фаховцами за чловекову душу

аня Перкович-Ґоґа зоз Нового Саду, дипломовани психо- таки яки су, вони ше нє можу анї виказац, и вец место же би лоґ и сертификовани ТА психотерапеут, уж 15 роки занїма ше занїмали з даякима активносцами, з роботами, з гобиями, ше зоз психотерапию и совитованьом у Новим Садзе и онлайн барз вельо енерґиї троша на злєпшованє одношеньох. Єст од(ма и сайт, https://sanjaperkovic.com), а у остатнїм чаше розви- ношеня на хторих треба робиц и єст одношеня хтори нє найва и свою методу хтора синтеза християнскей здравши и на нїх нє вредзи робиц. Треба буц з духовносци и психотерапиї. Супруг єй Звонко людзми хтори у особи видза вредносци, хтори ю Ґоґа, по походзеню з Дюрдьова и мац є двох любя и прилапяю таку яка є. Воспитовани зме синох, Владимира и Иґора. так же ше любиц себе анї нє подрозумйовало. – Влєце маме вецей слунка, пре красну цеДзецку ше гварело любим це, алє идз уч, идз плу хвилю маме и вецей можлївосци за рух, та зроб тото и тото, и научене є же достанє по задвец хаснуєме лєто за вецей друженя, за виходку кед є „нє добре”, а уствари шицки дзеци дозенє, за шейтанє, за одход на базен, на морйо бри, лєм ше дакеди нє справую добре – гутори и помагаме себе так же маме вельо красни акпсихолоґиня Саня. тивносци од хторих ше чувствуєме розтерхоВона гвари же себе треба любиц, же зме сами вано и щешлїво. То и час кед одходзиме на себе важни, а то значи же нам самим будзе важне рочни одпочивок, та ше лєпше чувствуєме и цо ми думаме, цо ми чувствуєме, цо ми жадаме. лєпше функционуєме. Важне, медзитим, же – Треба любиц себе, пребачовац себе гришки и бизме так предлужели през цали рок, же бибуц нїжни ґу себе. Барз важне и як бешедуєме зоз зме вєшенї и през жиму мали надосц активнособу, чи гуториме себе бридки слова, чи критисци, кельо то лєм мож. куєме и увредзуєме себе, чи осудзуєме себе. ТреПрез жиму вельо часу препровадзуєме у хиба дац себе єдну „нукашню” потримовку. Кед Саня Перкович-Ґоґа жи и вец маме вецей часу за роздумованє, посом погришела дацо, гриша людзе, то значи же готов людзе хтори робя сезонски роботи. Восом чловек и будзем патриц цо можем зробиц най ни през жиму шедза дома и вец ше здогадню на шицко цо им будзе добре. Окреме при женох наглашене чувство виноватонє одвитує, цо им чежке, цо им завадза, цо их мучи и вец при- сци, воно присутне и при хлопох, лєм ше иншак манифеходзи до кризи. Важне же бизме цалого року роздумовали о стує. Людзом кед приду до мнє на терапию гуторим най ше ґу тим цо нам важне, и о красним и о чежкосцох хтори маме, и же себе справую так як би любели же би ше ґу нїм справовали їх бизме реаґовали такой чим ше зяви проблем, а нє кед барз на- найлєпши приятелє-гутори Саня Перкович-Ґоґа. предує – гутори Саня Перкович-Ґоґа. И ЛЮБИЦ ДРУГИХ, И ОД НЇХ ГЛЄДАЦ ЛЮБОВ БАРЗ ВАЖНЕ ЛЮБИЦ СЕБЕ Одношеня з другима людзми, а окреме з тима найблїзшима, Єст даскельо условия хтори кед ше сполнї, можеме буц барз важни. щешлїви. – За каждого з нас ключне же бизме мали добри одношеня з – Перше – найважнєйше же би особа любела себе, почитова- другима и кед зме у страху же будземе одруцени, ми капеме, ла себе и же би мала позитивну слику о себе. Друге, же би осо- препадаме у тим одношеню. Страх од того як нас други оцеба була окружена з людзми хтори ю любя. Кед нє сполнєте єд- нюю, то єден з основних людских страхох, и кед дахто роками но з тих двох условийох, буду наставац и емотивни и практич- сполнює очекованя других, а нє свойо, вец тота особа дума же ни проблеми, бо кед людзе жию у окруженю дзе су нє любени страцела свой идентитет, же нє зна и нє шме робиц тото цо во-

ЖИВОТ ПО „ЛЄТНЕЙ ШЕМИ” През лєто, кед рочни одпочивок и вельки школски розпуст, фамелия вецей часу препровадзує вєдно, цо и крашнє и компликоване, гутори психолоґиня Саня Перкович-Ґоґа. – Шицки вєдно на рочним одпочивку або и дома, то може буц вельке виволанє. Кед мали дзеци дома, а родичи робя, то зна буц и вельки стрес коло орґанизованя. Ту треба поставиц себе цилї, хтори можу буц менши од тих хтори маме през рок, а то значи допущиц себе длужей спац, допущиц дзецом же би вецей патрели телевизор, як цо им иншак допущуєме. Перше треба олєгчац себе живот, а нє наґрабац себе вельо обовязки – кажди дзень базен, кажди дзень вилєт – нє, треба пущиц дзеци най им будзе допито. Цо ше дотика партнерских одношеньох, треба исц з тим же – любим себе и любим тебе, и то треба указац и себе и партнерови и дзецом. Розуми ше же друга особа будзе мац право вибрац як ше будзе одношиц ґу тому и то допринєше же би лєто прешло добре и крашнє – гутори Саня Перкович-Ґоґа.

20 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

на жада, цо сце, цо може и ту вец потребна и особна пременка и пременка того одношеня. Треба сам себе повесц, тото ми одвитує, а тото ми нє одвитує, и треба одвитовац себе на питанє чи сом од того щешлїви, або чи сом нє щешлїви... и цо най робим з тим. Треба ше закладац за себе, и кед рушиме од такого здравого контакту зоз собу, од того достанєме и енерґию и мотивацию и живот нам будзе квалитетнєйши – гутори психолоґиня Саня. ТАКОЙ РИШОВАЦ ПРОБЛЕМИ

Євангелия, а у духовносци так як и у спорту, треба стаємно пошвецено робиц на тим. Кед войдземе до церкви, треба же бизме були у церкви и духовно, нє лєм физично, бо молитва и духовна розгварка зоз священїком маю вельки позитивни ефект на нашо духовне здравє. Особа хтора жада уживац у радосци, треба же би ше споведала и причащала, и кед то нє приноши такой радосц, требала би то робиц цо частейше, бо и спортиста нє посцигнул високи резултат од єдного тренинґу, алє од длугорочного континуованого тренираня, цо значи же мож научиц буц радосни и щешлїви – гутори о. Иґор Вовк.

Же би чловек остал у добрим розположеню, же би ше чувствовал задовольно и щешлїво, НЄ ШИЦКИ ЄДНАК ЩЕШЛЇВИ барз важне такой ришовац практични проблеми, так як приходза, нє затримовац ше у роздуНє доживює кажде щесце на исти способ. мованю о нїх тижнї и мешаци. – Дахто себе постави таки високи критери– Людзе часто сцу присц до причини проблеюми за щесце, же у живоце нїґда нє будзе ма и дакеди то барз важне, а найчастейше одщешлїви, бо нє може досягнуц тоти високи ведзе людзох на погришну драгу. Питаня прецилї, и вец, така особа, унєщесцує шицких цо праве я, прецо праве мнє, безконєчне аналиколо себе. Треба прилапиц себе таких яки зме зованє приводзи особу до стану же нє може и других таки яки су и нє меняц их, бо то нє о. Иґор Вовк функционовац. Нє треба допущиц же би ше наможлїве и треба любиц себе. Апостол Павле громадзовало нєзадовольство, нє треба допущгвари: „Вше ше радуйце”, цо значи же треба иц же би нас то з дня на дзень гартушело, алє треба дїйство- же бизме констатно були радосни и щешлїви, а Исус Христос вац. Барз важне, кед дахто праве муши роздумовац о причини гвари: „Радосц хтору Вам я давам, нїхто Вам нє може вжац”. за наставанє проблема, же би потим, накеди констатує причи- Мнє у чежких ситуацийох помогла Богородица, модлєл сом ну, почал ришовац проблем. Кед придзе до того же особа нє пацерки, то ме барз опущовало и давало ми радосц, бо первидзи ришенє, кед нє зна як ришиц проблем, вец треба поглє- ши слова з хторима ше ангел Гавриїл обрацел ґу Богородици, дац ришенє при фаховей особи – гутори Саня Перкович-Ґоґа. то були слова: „Радуй ше, благодатная, Господ з тобою”, шицки тропари и акатисти починаю з „Радуй ше...”, и праве тоти ДОБРЕ МАЦ З КИМ МОЖ ПОБЕШЕДОВАЦ молитви були за мнє благородни – гутори о. Вовк. По словох о. Вовка, циль нє досц лєм же би чловек бул Отец Иґор Вовк, парох у церкви Святого Владимира у Но- щешлїви, важнєйше буц виполнєти. вим Вербаше и управитель Парохиї Святого Архангела Миха– На тарґовищу єст „таблети за щесце”, з хторима ше стиила у Змаєве. Вон з часу на час отримує преподаваня за мла- мулує гормон щесца, и хто пиє тоти таблети будзе ОК, а кед дих у вецей парохийох о шведоченьох зоз живота, хтори по- нє пиє, нє будзе. То нє праве щесце и нє треба исц за такима шведочели присуство Исуса Христа и хтори мали циль помог- ришенями. Треба буц свидоми же у живоце маме и радосци и нуц младим же би лєгчейше вишли зоз чежкосцох з хторима жалосци, алє важне мац на розуме же, як кед шерцо дурка, ше стретаю у живоце. У Заґребе отримал преподаванє „Криж так ше и ми вше можеме врациц до доброго стану радосци и модерного чловека”, о тим зоз чим ше модерни чловек нєшка щесца. На щесцу треба робиц. Нє треба обовязовац себе з мастрета и цо муши робиц же би зачувал виру и квалитетни жи- териялнима стварами, з пенєжом, шицко то важнє, алє нє вот. Отец Иґор Вовк и супруга, панїматка Дария, маю сина Те- шмеме допущиц же би то управяло з нашим животом, бо то одора и дзивче Емилию. нє досц за щесце! Нє шмеме ше барз вязац анї за свойо цело, – Чловек храм Духа святого, цо значи же ма Бога у себе и з бо нєшка зме млади, а ютре зме стари, и важне и у старосци Богом у себе вон муши буц и радосни. Добре мац духовнїка, мац, зачувац оптимизем и радосц хтору зме мали у младоз ким мож побешедовац, порадзиц ше, нє добре ше заверац до сци. У християнстве найважнєйше подзелїц радосц з другима, себе, окреме нє добре заверац до себе свойо гнїви, алє, як на- ущесциц других, и ми кед дзелїме радосц, вона ше нє загаши, ша вира гвари – свойо муки, свойо проблеми треба придац лєм ше прешири. Грих, гордосц, кед ше огваря, осудзує, оддаБогови, а то значи одпущиц их и нє буц стаємно обтерховани люю нас од радосци и щесца – гутори отец Вовк. з нїма. Часто чловек найдзе милион причини же би бул нєщеПо його словох, треба же бизме ше радовали и прето же ми шлїви и жалосни, медзитим, кажде треба же би прилапел се- спашени и же нам предстої живот вични. Найгорше цо ше мобе такого яки є, и же би любел себе, бо є совершени, Бог го же случиц чловекови, то кед нє роби на своєй духовносци и створел на свою „слику и прилику”. Кед спаднє до депресиї, кед ше препущи бриґом, гнївом, же ше чиря у нєзадовольстве чловек гвари – мой криж барз чежки, нє можем го вецей но- и так ше оддалює од радосци и щесца. Треба же бизме були шиц през свой живот. З молитву доставаме моц же бизме мо- радосни же зме живи и же зме здрави и треба ше кажди дзень гли ношиц тот свой криж. Хто глєда, тот и найдзе, гутори радовац малим стваром. ■ 19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

НА ЩЕСЦУ ТРЕБА РОБИЦ

20 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

знаш. Наисце пишем о рижнородних темох, о вшелїячинох зоз живота, нє, нє, так ше лєм питам. Ти мой глас розума, нє так ши ше кедиш представел моєй пайташки? – Нє, нє так сом ше представел твоєй пайташки. Гварел сом єй най ше вона дружи дакус вецей з тобу, та вец най о нєй пишеш, а нє о мнє! – гвари. Думам, пать ти ше го, як памета! Кед би голєм шицко так паметал... Добре, можебуц нє шицко. Мушим припознац же дакеди кед ше спричкаме, та и идзем з тим же вон шицко швидко забува. Гей, свидомо и прераховано, алє то здобутки борби за шлєбоду у малженстве ;) Видзим кадзи бешеда одведзе. И тота драга нє принєше потребни резултат. Но, добре. Гайде, най видзим яка моя хвилькова ситуация: о петнац годзини рушам на морйо, ище мам шицко спаковац, придац текст за котри нє мам тему. Находзим ше у зачарованим кругу чуваня особних социялних репутацийох – мой сце о себе зачувац добру слику, я о себе, а пайташку бим нє жадала уплєтац до наших интриґох. Поведло би ше – нєт кадзи. Можебуц би през цали бок требало лєм най пише, гоч и дакус зукосо – РОЧНИ ОДПОЧИВОК. Гей. Випатра же так и будзе. А инспирацию за нови текст достанєм на морю. Ша, дзешец днї з моїм воднє и вноци сиґурно принєше даяки бенефити – читаче буду мац цо читац цаааали рок! ■☺

photofunia

БЕЗ ИНСПИРАЦИЇ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

итам годзини по рочни одпочивок. И то нє гоч яки! Одход на морйо. Дзешец днї на горват ским побрежю, пах моря, пах етеричних смолох, мир... Ище кед найдземе даяку полу–дзивину, а прешвечена сом же найдземе – одпочивок будзе совершени. Попри тим, дзеци уж вельки, та нєобходни серсан почина и закончує ше зоз купацима, даскельо маїцами, шорцами и папучами. Цалком красни спокой ми даваю думки о тим цо пред нами. Лєм кед бим нє мушела ище напредок написац текст за ,,Женоблоґию”... Уф... Нїкому би ше нє писало кед би бул на моїм месце, агейце? Мойо думки уж одблукали, алє нєсполнєта обовязка ми нє да мира. Одлучно сом шедла за комп ришена же за пол годзини напишем цо треба, препущим ше чувству, та ше текст сам од себе напише. Шедла сом опрез мойого, та ше припатрам, припатрам, думаюци же ми блїшнє идея. Медзитим, дакус ми уж и задок зацерпнул од шедзеня, а инспирациї – нїґдзе! А вон ,,булї” до екрану... Гварим му я: – Поведз ми щиро – кед би ши вжал новини до рукох и видзел же ми обявена колумна, о чим би ши найволєл же би була написана? Любел би ши кед бим о це писала? – Цоже? Маш бриґи зоз датумами? – анї нє попатрел на мнє, а уж знал дзе заяц. – Нє, нє, лєм нє сцем же би мойо тексти були допити. Нє сцем ше повторйовац,

22 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ОБУЧОВАНЄ ЗА НАСТАВНЇКОХ У ШКОЛИ У КОЦУРЕ

ОД СЕПТЕМБРА СУЧАСНЄЙШИ ГОДЗИНИ Пейц учительки и наставнїци з Основней школи ,,Братство єдинство” зоз Коцура влонї участвовали на обучованю у рамикох проєкту ,,2000 диґитални учальнї” . Пре вельке анґажованє наставнїкох у хаснованю електронских дньовнїкох и пририхтованю цо сучаснєйшей настави, школа зоз Коцура була єдна з 500 школох котри могли послац на обучованє шицких учительох будуцей 1. и 2. класи, як и наставнїкох котри буду преподавац у 5. и 6. класи. Обучованє за 10-ерих наставнїкох тей школи, як и за 2 учительки зоз основней школи зоз Савиного Села, отримане у просторийох коцурскей школи початком юлия. Обучованє успишно водзела наставнїца сербского язика Ясминка Олич-Илчешин, котра и занята у школи у Коцуре, а котру вибрало Министерство просвити, науки и технолоґийного розвою. Вона шицким присутним приблїжела свойо искуства у пракси и роботи з диґиталнима учебнїками. По септембер школа достанє ище 10 комплети за хаснованє диґиталних учебнїкох, попри 5-ох котри достала прешлого року. До єдного комплету спада лап-топ рахункар, проєктор, миша и звучнїки. Интернет вяза єст у каждей учальнї, та з тима комплетами шицким

наставнїком оможлївене же би на годзинох школяром приказовали змисти з учебнїкох, з порихтаних презентацийох, образовного софтверу лєбо з интернету. О. Р.

ДРУЖТВО ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДОДЗЕЛЄНИ ПРИПОЗНАНЯ ШКОЛЯРОМ

Школяром Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре припознаня „Янко Олеяр” и „Славка Сабадош” прешлого тижня на окремней програми у Библиотеки у будинку Замок, додзелєло Дружтво за руски язик, литературу и културу. Припознаня „Славка Сабадош” достали школярки Основней школи Емина Няради и Лана Штранґар зоз IV класи, Олеся Папуґа и Виолета Чизмар школярки VIII класи, док 19. ЮЛИЙ 2019.

припознанє з меном „Янко Олеяр” до стал матурант Ґимназиї Жарко Остоїч. Припознаня им спред Дружтва уручела Ирина Папуґа, а присутни були и представителє керестурскей Секциї Дружтва Мария Дорошки и Мария Надь. Пречитани и кратки биоґрафиї особох по хторих наволани награди котри Дружтво традицийно додзелює у шицких наших местох дзе ше учи и пестує руски язик.

Як наглашела Папуґова, у 2019. року Дружтво вкупно додзелєло 142 награди, дипломи и припознаня, од чого 84 зоз Литературно-подобового конкурсу Миколи М. Кочиша, 35 дипломи на Медзиокружним и 14 на Републичним змагананю з руского язика и язичней култури. Осем припознаня додзелєни з меном Славка Сабадош и єдно з меном Янко Олеяр. Свою роботу на тему руского язика хтора обявена у часопису Дружтва „Студия рутеника” потим пречитал Керестурец Давид Шанта, нєшка уж студент, а хтору написал як штредньошколєц у Новим Садзе на годзинох руского язика хтори ше учи як виборни предмет. Ирина Папуґа потим присутним, медзи хторима були и наставнїци руского язика з керестурскей Школи, кратко представела и найновши кнїжки у виданю Дружтва, а медзи нїма окреме интересантна найшвижейша – др Гавриїла Костельника „Хвильки” и „Умартей дзивочки” цо першираз видруковане на руским язику, а пририхтал профе сор др Юлиян Рамач. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ЛЮБИЦА ГАРГАЙ ЗОЗ ПЕТРОВЦОХ

ПОМАГАНЄ ДРУГИМ ЄЙ ЖИВОТНИ ЗА ДАТОК Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

НАШЛА ШЕ У ЛИТЕРАТУРИ Друга значна часц Любицового живота од дзецинства були и красне слово и литература. – Кед слово о литератури, од початку потримала ме учителька руского язика, та сом обявйовала у „Венчику” и „Пионирскей заградки”, а потим, як сом одрастала, у часопису МАК, Литературним слове, „Новей думки” – начишлює Любица. Коло писаня до часописох, обявела и два самостойни збирки поезиї: Рускей писнї (2008) и Нємирни погляд (2018), та єдну збирку поезиї за дзеци Чаривна лабдочка (2017). Визначує же и нєшка єднак люби писац, а окреме писньочки за дзеци.

Любицу Гаргай зме стретли на „Петровским дзвону”, манифестациї хтора з рока на рок до Петровцох прицагує числених Руснацох и любительох нашей култури. Любица ше праве пририхтовала за промоцию своєй трецей кнїжки. Єй животна приповедка, уж од першого слова, нє цалком звичайна

ед зме ше Любици Гаргай опитали най нам за рубрику „Людзе, роки, живот” пове основне о себе: дзе є народзена, як препровад зовала дзецинство, младосц, Любица почала звичайно: – Народзела сом ше у Вуковаре... Нє, нє пишце так. Правда, народзена сом у вуковарским шпиталю и у документох ми так пише, алє я Петровчанка. У Петровцох сом одросла, толкує вона. – Цикаве же сом одросла у Долу на брегу. Тоту часц валалу так воламе понеже медзи двoма долами брег, а на брегу баґренов лєшик, дзе зме ше шицки ходзели бавиц. Бавели зме ше и на Петровскей бари, гевтей на уходзе до валалу з напряму Вуковару, приповеда наша собешеднїца. – Найбаржей зоз дзецинства паметам бициґлу на три колєса, червену, з билима педалками. А дому зме мушели исц кед ше на бандерох попалєли шветла. То було уж коло пейцох пополадню. Досц вчас, та нам ше нє ишло. Часто ше могол чуц мацеров глас: „Любко, беж дому, швица ше шветла” – пребера Любица по здогадованьох зоз дзецинства. ОД МАЛЮЧКА ПО НЄШКА У РУСКЕЙ КУЛТУРИ Кед Любица почала ходзиц до першей класи, єй учителька, панїматка Меланка Планчакова, замерковала же зна крашнє шпивац. Препоручела єй соло шпиванє. – Мала сом чесц же ме у шпиваню поучовал учитель Яким

24 РУСКЕ СЛОВО

Любици Гаргаї у грекокатолїцкей церкви у Назарету

Олеяр з Нового Саду, хтори през викенд приходзел до паноца и панїматки Планчакових. Вон грал на гушлї, а я шпивала. Так ме добре научел, же сом уж 1978. чи 1979. року наступела у Миклошевцох зоз шпиванку Пошол заяц до заградки. Такой ме знїмали за ТВ Нови Сад, була ту и Агнета Бучкова, моя родзина, а я ше цешела же ше шицки занїмаю за мнє. Остали ми барз красни памятки на тоту подїю, здогадує ше Любица Гаргай. Шпиванє було лєм початок. – У другей класи основней школи сом уж почала танцовац у фолклору. Познєйше ше предлужело соло шпиванє, танцованє, а и статирала сом у дзепоєдних драмских фалатох. Була сом барз анґажована у културних активносцох, а 1989. року сом аж була єден мешац у Києве, на стажированю за танєц. Кед сом ше врацела, направела сом єдну хореоґрафию зоз нашима, петровскима дзецми. Наступели зме з ню на „Петровским дзвону” 1990. року. Нєодлуга, случели ше подїї хтори прервали дотедишнї красни и приємни живот. Медзитим, Любица анї попри шицким нє охабела културу. У вибеженстве 19. ЮЛИЙ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

учела танцовац дзеци у Осиєку, а, кед ше уж могло врациц до Вуковару, и дзивчата з городу на улїву Вуки до Дунаю. НЄПОВТОРЛЇВЕ ДУХОВНЕ ИСКУСТВО – Же пойдзем до Святей жеми, о тим сом нїґда нє шнїла. То ми було таке дацо як кед би ми дахто поведол же пойдзем на Марс, нєможлїве. Вше сом шнїла же можебуц пойдзем до Риму, дзе сом ище нє була, а о Святей жеми сом анї нє роздумовала – приповеда през ошмих наша собешеднїца. Медзитим, пред єдним орґанизованим паломнїцтвом хтошка одустал, ошлєбодзело ше єдно ме сто и я гварела супругови же бим ишла. А вон лєм гварел – идз, и то було тото, порадзене, пошла сом, гутори Любица. – Кед зме злєцели до Тел Авиву и пошли до Єрусалиму, шеднєш и подумаш – Боже, га тадзи Исус крачал. То єдно чувство хторе чежко потолковац. Кед сом ишла там, нє знала сом цо до станєм, нє обчековала сом даяке надреалне дожице, а до стала сом барз вельо, искуство за цали живот. Кед зме сцигли, я була барз вистата и барз ме болєла глава. Пошли зме ше поклонїц до церкви шицких. Док ше єдни модлєли, я заспала. Бул то якишик чудни сон, так сом ше чувствовала як же шпим у наручу Оца нєбе сного. Тото путованє було 2007. року, а мнє ище шицки слики ту, таке як же вчера було. Направела сом коло 400 фотоґрафиї. И нєшка бим могла годзинами приповедац о каждим ме сце дзе зме були. То дзешка глїбоко у тебе, то це ноши. Верим же кажде хто бул у Святей жеми, здобул чувство як же Исусово слова ище одгукую на тим про сторе. Там вшадзи барз моцни чувства, чежко их преточиц до словох алє кажде хто ма нагоду, най идзе, совитує Любица, хтора активна и у Римокатолїцкей церкви, як член Францисканского шветовного шору (OFS). Як толкує, глєдала цошка вецей, а тото пренашла при францисканох. – Прешла сом новинцият, положела перше завити на рок, а потим и тирваци. А вец, як то уж идзе, була сом єден час секретарка, потим маґистра, а тераз сом учитель формациї, мам своїх кандидатох и барз сом подзековна Богу же єст таких людзох хтори жадаю дакус глїбше жиц свою духовносц, свою виру, гвари. ПОВОЛАНЄ И ПРОФЕСИЯ Любицова професия требала буц тарґовец алє живот часто одведзе людзох инкадзи, а нє кадзи думали же пойду. 19. ЮЛИЙ 2019.

Тарґовецку школу вибрала бо єй оцец нє дошлєбодзел пойсц на школованє до Керестура, а як тарґовец, наздавала ше, швидше годно достац роботу, окреме у гевтих добрих часох. Но, пременки котри наступели з прешлу войну, принєсли цошка цалком инше. Любица була на єдним духовним семинару, дзе на роботньох вицаговали слички особох хтори приказую їх прешлосц, и їх будучносц. – Я вицагла сличку хтору сом указала пайташки хтора зо мну одросла, и у тей слички зме обидва препознали мнє з дзецинства. Сличка будучносци приказала инвалидну особу. Мнє то було порученє же мой живот треба же би бул пошвецени помаганю инвалидом. Упознала сом єдного леґиня хтори бул у кочику, нєрухоми, требало го водзиц до церкви. У Осиєку, на Юґу 2, єст церква хтора ма 50 ґарадичи. Ми тройо того леґиня, найменєй раз до тижня, ношели по тих ґарадичох горе до церкви, бо теди ище нє бул лифт. Познєйше, паноцец хтори видзел нашу пожертвовносц, постарал ше же би справели лифт. Мнє тото помаганє духовно виполньовало. Була сом якошик задовольна же можем дакому помогнуц. Кед сом ше врацела до Вуковару, приключела сом ше заєднїци Вира и шветло хтора ше праве теди основала. То екуменска заєднїца хтора раз мешачно зазберує особи з менталним гендикепом, а розширена є по цалим швеце. Уж вецей як 10 роки участвуєм у роботи тей заєднїци. Мала сом чувство же ми праве ту место, гоч сом у медзичаше робела у тарґовини, приповеда Любица. Пошвидко, помагац другим єй постало професия. – Кед сом остала без роботи, прейґ познатих ми понукнуте же бим чувала єдного хлапца з чежким гендикепом, церебралну парализу. Муши ше го ношиц на рукох, вон нє приповеда, нє ходзи, нє може шедзиц... Дакус сом ше обавала од такей роботи, толкує Любица, алє кед сом ше почала старац о нїм, видзела сом же то мойо поволанє, же то праве гевто цо ме виполнює. Поведла бим же то Боже милосердиє. Нєшка Любица роби як особни асистент особи з инвалидитетом, а тоту професию и держава потримує, припознава и плаци. Дотерашня Любицова животна приповедка потвердзує же кед чловек шмели, и кед слуха свой нукашнї глас, коцочки ше якошик вше поскладаю так як треба...■

АКТИВНА И У НАЦИОНАЛНИМ ЖИВОЦЕ Любица на остатнїх виберанкох за ради и представнїкох националних меншинох, вибрана до членства у Ради рускей националней меншини городу Вуковару. – Вше сом думала же политика нє за мнє, а ниа, тераз сом у Ради. Увидзиме цо з того будзе. Порихтана сом робиц, а кельо будземе успишни, укаже час, закончує Любица Гаргай свойо роздумованє.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОН ЖИРОШ: ПРИВРЕДНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ (III)

СТАН НА КУЛЯНСКИМ ПАНСТВЕ 1765. РОКУ

Пририхтал: Микола ШАНТА

Русини ше на сесионалну жем Кулянского панства приселєли як польопривреднїки на зоз сиверного подруча Габзбурскей монархиї, зоз своїма здобутима навикнуцами и традицию обрабяня жеми, котра була розлична од вимогох у новим краю

усини ше на сесионалну жем Кулянского було на бировови и пришагнїкох, котри подпанства приселєли як польопривреднїки писовали Урбар зоз Паньством. на зоз сиверного подруча Габзбурскей моПОДАТКИ ЗОЗ ПОПИСУ нархиї, зоз своїма здобутима навикнуцами и традицию обрабяня жеми, Число Пор. Населєне Число хижох котра була розлична од вимогох у жительох у населєню Число Число новим краю На Кулянским панстве жем була 1. КУЛА 1373 2112 иншака од бреговитей и грункови2. СИВЕЦ 1289 175 тей старого краю, зоз лєсами и лу3. ВЕРБАС 1558 213 гами екстензивним статкарством и меншим польодїлством пре менше 4. ТЕМЕРИН 1294 168 количе ство орачих поверхно сцох. У 5. КАТЬ 568 110 новим стредку було наспак. Жем бу6. КИР 887 124 ла нїзка, подводна, роднєйша и благороднєйша, алє вимага ла вецей 7. ШОВЕ 472 56 чежкей роботи и зоз статком и рука8. КОЦУР 885 144 ми. Пасовиска було менєй, а часто були на початку ґаздованя загроже9. Д.С. ИВАН 685 93 ни зоз поджемнима и поверхно сни10. ПИНЬВИЦ 954 133 ма водами. УДОМЙОВАНЄ ПО УРБАРОХ

11.

ТОПОЛЯ

1376

215

12.

КЕРЕСТУР

1443

219

13. ЛАЛИТЬ 676 121* Держава, Кулянске панство, реґуловало як ше жем ма обрабяц, як орац, 13430 ВЄДНО 1982 як и цо шац лєбо садзиц, а одредзела после вицеку шлєбодних рокох и порЗ поведзеного шлїдзи же Керестур 1765. цийни обовязки спрам панства у натури од польодїлних културох и статку, у ручних и за- року бул єден з найвекших валалох у Кулянпрагних роботох, превоженя панских продук- ским панстве. Источасно бул и єдно з найтох до других местох, такволани „длугоки векших населєньох у Бачкей, та прето додраги”, витримованю войска... Шицко то було стал и царски печац и наволовал ше Вельки реґуловане зоз Урбаром, а плацело ше спрам Керестур (урядово Надь Керестур). Спрам урядових пописох зоз конца 1764. роколичества жеми котра ше хасновала и обраку на Кулянским панстве, у Вельким Керестуре бяла у єдней фамилиї. Уж кед ше жительство „стабилизовало” на и Коцуре було 1 727 Руснацох, а рок познєйше, єдним подручу окончене фахове одредзова- децембра мешаца 1765. року ─ 1 939 Руснацох. нє жеми за обрабянє, лукох и пажицох за напасанє статку. Статох „жил, напасал ше и ПРЕЗВИСКА ПРИСЕЛЄНИХ РУСНАЦОХ одпочивал” на пажицох, з початку од швета За єдно число керестурских Руснацох нам Митра до Михала, нє було його претримованя и карменя у хлївох, хлївкох и кармикох, познати валали и краї одкаль походза, а за алє пребувал на пасовискох дзе мал надосц коцурских Руснацох зме донєдавна нє знали покарми и у хвильових нєпогодох затримо- нїч крем записаного народного паметаня. Знали зме же Коцурци приходза зоз Боршодванє под збудованима закрицами. Урбар, як законске предписанє о правох, ского и Абауйского комитату и скоро вецей количестве жеми котре обрабя кажде ґаздов- нїч. Др Федор Лабош своєчасово у Мученю ство, предвидзовал и обовязки, котри мал у сиверней Мадярскей, док препатрал паровалал сполнїц за Панство. У нїм пописане хийну архиву, нашол у найстарших кнїжкох щицке валалске жительство, и уж як зме призначку же ше вельке число людзох з тей спомли, обовязки каждого бивателя одред- парохиї одселєло медзи рики Дунай и Тису. зеного населєня, а старосц о їх сполньованю Вира, бешеда, презвиска и обичаї людзох у

26 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com Мученю и других руских островох у Мадярскей (Ґерембелю, Палфали, Гейокерестуре, Абоду, Бараконю, Ракаци, Вислави и других местох) зоз сиґурносцу указую же ше предки коцурских Руснацох приселєли и зоз того краю лєбо же и єдни и други потомки заєднїцких предкох. Новопренайдзени Попис жительох Долнєй часци Бачкей, котри окончени 1767. року же би ше розрезала порция, попри других местох облапя и Коцур. За нас барз значне же у нїм коцурски руски бивателє пописани спрам того одкадз пришли и хто пришол 1764. а хто 1765. року. Спрам того попису, у Коцуре жили 43 ґаздовства котри приселєли 1764. року и то 11 зоз Керестура, єдно зоз Вепровачу и 31 зоз Горнїци. Точнєйше, зоз Керестура приселєли 16 фамилиї, з Вепровачу єдна, а зоз Горнїци 1765. року приселєли 42 ґаздовства, односно 47 фамилиї, а 1766, року приселєли ище два ґаздовства зоз Горнїци. За кажду фамилию поведзене зоз котрого комитату походзи. Попри Боршодского и Абауйского назначени и комитати Земплин и Саболч. На жаль, валали лєбо места з котрих ше вони приселєли ше нє споминаю. Тот попис направени пейц роки по приселєню, а спрам нього ше витворйовало право на порцийни одлєгчаня, та кед у нїм и єст нєточносци, котри иду на хасен порцийних обовязнїкох, нє трима ше як даяке вельке препущенє. То надпоминаме прето же скоро шицки особи зоз попису уж були приселєни 1764. року, и уж себе збудовали 66 хижи. Так голєм твердзи попис коцурского жительства зоз 1764. року. Ми ше, з тей нагоди, питаме цо бешедую презвиска коцурских приселєнцох? Прировнуюци перши три пописи котри, углавним, пописую исти особи, замерковали зме же ше презвиска нє записую на исти способ, а тиж же вельке число приселєнцох ма презвиска спрам населених местох. Спрам того єдно число презвискох жительох Коцура походзи од местох дзе вони скорей жили. Тоти места, односно презвиска шлїдуюци:

МЕСТО ·Сендро ·Ґадна ·Тард ·Зебеґня ·Кулич ·Бараня ·Ґайдош ·Палфала ·Уйфала ·Ґебу ·Вадас ·Ходак ·Радвань ·Орос ·Ивань ·Сегед ·Кашов ·Гайду ·Пап ·Шоош ·Деметер ·Абрагам ·Салонта ·Миклош ·Секель ·Ґарадна

ПРЕЗВИСКА КОМИТАТИ-ЖУПАНИЇ – Сендрак, Сендрай, Сендерак, Шендрак; БОРШОД – Ґаднаи, Ґ аднай; АБАУЙ – Тарди; БОРШОД – Жебеняи, Жебенї, Зебеґняи; ЗЕМПЛИН – Кулич; СПИШ – Бараняи; УНҐ – Ґайдош; УНҐ – Палфалуши; БОРШОД – Уйфалуши; АБАУЙ – Ґебус; САТМАР – Вадаси, Вадацки, Вадаски; АБАУЙ-ТОРНА – Ходак; САТМАР, МАРАМОРОШ – Радванї; АБАУЙ, ЗЕМПЛИН – Орос; САБОЛЧ – Ивань; БЕРЕҐ – Сеґеди; ЧАНАД, БОРШОД – Кашовски; ЗЕМПЛИН – Гайду; ГАЙДУ – Пап; БЕРЕҐ – Шовш; ШАРИШ, БЕРЕҐ – Демечер, Деметер; БЕРЕҐ – Абрагами; БОРШОД – Салонтай; БОРШОД – Миклош; БЕРЕҐ – Секели, Секелї; САБОЛЧ – Ґараднаи; АБАУЙ ТОРНА

Спомнути населєни места и краї находза ше нє лєм у спомнутих штирох комитатох (Боршоду, Абаую, Земплину и Саболчу), алє и у комитатох Шариш, Спиш, Унґ, Берег, Сатмар, Мараморош. То, источашнє, значи же и коцурске як и керестурске жительство приселєло и походзи зоз широкого подруча Горнїци ─ и зоз долнєй и правей Горнїци ─ карпатских горох и лєсох и Лемковщини, Галични и Подоля. КОЦУРСКЕ ЖИТЕЛЬСТВО 1766. И 1767. РОКУ Попис коцурского жительства за 1766. рок, попри слупчкох дзе дати податки о малженствох, о вири жительох, о 19. ЮЛИЙ 2019.

сербских священїцких малженствох, о ґдовох, ґдовцох, майстрох и слугох, дзе ше за каждого наводза роки старосци, ма и слупчок о звекшаню и окремни о зменшаню числа жительох у валалє. Тоти податки нам оможлївюю конкретно спатриц яки бул природни прирост жительох и кельо ше особи приселєли до валалу, як и кельо особи истого року умарли и кельо одселєли зоз валалу.

Року 1766. у Коцуре ше народзели 50 дзеци ─ 26 хлапци и 24 дзивчата. Од того року, патраци по вири, найвецей народзених єст у мишаних малженствох (римокатолїкох и грекокатолїкох) ─ 8 хлапци и 12 дзивчата. На другим месце Руснаци ─ маю 9 хлапцох и 6 дзивчата. На трецим месце Серби (православни) ─ маю 8 хлапцох и 6 дзивчата. Народзел ше и єден хлапец од родичох католїкох. Истого року до валалу ше приселєли и два руски фамилиї. Спрам того шлїдзи же ше 1766. року коцурске жительство звекшало за 54 особи ─ 28 хлопох и 26 жени. Други слупчок дава податки о зменшаню жительства у валалє: у тим року у валалє жительство ше зменшало за 43 особи ─ 24 хлопского и 19 женского полу. Под час рока умарли 33 дзеци ─ 21 сербске и 12 руски, а тройо дзеци зоз родичами одселєли з валалу. У тим року умарли двоме Серби, двоме Руснаци и єдна Рускиня. Спрам того виходзи же ше коцурске жительство 1766. року звекшало лєм за 11 особи. Кед знаме же 1765. року у Коцуре було 855 особи, рахунка указує же на концу 1766. року у Коцуре жили 866 особи. Подобна Таблїчки ─ звит о звекшаню и зменшаню коцурского жительства пренайдзена и за 1767. рок. У тим року коцурске жительство звекшане за 47, а зменшане за 53 особи. То значи же у валалє, на концу 1767. року жили шейсц особи менєй як на початку, т.є. було шицкого 860 жительох. У тим року до Коцура приселєли три руски фамилиї, двоме слугове и єдна служнїца, а з валалу одселєли осем фамилиї зоз 17 дзецми; отже, до валалу приселєли пейцме хлопи и штири жени, а одселєли осем хлопи, осем жени, 10 хлапци и осем дзивчата. Повеме тиж же ше у 1767. року народзели 22 хлапци и 16 дзивчата ─ Руснаци: 11 хлапци и 7 дзивчата; Серби: 7 хлапци и 6 дзивчата; у мишаних (по вири) фамилийох: 3 хлапци и 2 дзивчата; Мадярох: 1 хлапец и 1 дзивче. У валалє ше побрали 6 пари ─ 3 руски и 3 сербски. На концу спомнєме найстарших Руснацох у Коцуре 1766. року. Старши од 70 рокох були два жени и пейцме хлопи: 93 роки мала ґдова Палка Бараняия, 74 роки жена Янка Ороса, 95 роки мал найстарши у валалє Янко Тамаш, 90 роки Петро Чизмар, 89 роки Янко Орос и 73 Шандор Маґочи. И ище єден интересантни податок ─ од сто руских малжествох, 60 жени були младши од 30 рокох. Тото, вєдно з вигоднєйшима животнима условиями, нєодлуга оможлїви звекшанє числа Руснацох у Коцуре.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕДСТАВИТЕЛЄ ВИРСКИХ ЗАЄДНЇЦОХ ЗОЗ ПРЕДСИДАТЕЛЬОМ ОПШТИНИ КУЛА

ЄСТ ПРОСТОРУ ЗА УНАПРЕДЗОВАНЄ СОТРУДНЇЦТВА

фото: http://kula.rs

Представнїки вирских заєднїцох з териториї општини Кула стретли ше 10. юлия зоз предсидательом општини Дамяном Миляничом и заменїком општини Карольом Валком, як и зоз помоцнїками предсидателя општини Єлену Павков и Страхиньом Паравином. Присутни були православни священїки з парохийох зоз Кули, Червинки, Байши, представнїк римокатолїцкей парохиї зоз Кули и керестурски парох о. Михайло Малацко спред кулскей и керестурскей парохиї. То бул перши контакт предсидателя општини и представнїкох вирских заєднїцох, перше стретнуце, на котрим ше бешедовало о дальшим сотруднїцтве зоз локалну управу, з огядом же Општина жада баржей помагац роботу вирских заєднїцох у своїм штредку. Як потолковане, предсидатель Општини и сама општина як орґан управи маю дзеку же би ше ушорели актуални питаня. З тоту намиру, предложене же би кажда парохия з подруча општини винєсла свойо зауваги лєбо предкладаня, бо парохове у своїх парохийох у каждодньовим контакту з людзми, и найлєпше знаю ситуацию на терену. Учашнїки на сходзе дотхли вельо теми и питаня, а спрам словох о. Михайла Малацка, стретнуце орґанизоване як свойофайтова рада котру ше зволує же би ше насампредз радзела, гоч нє ма можлївосц одлучовац, алє є у функциї же би була контакт медзи општинску управу и вирскима заєднїцами. Медзи иншим, бешедовало ше начално и о отримованю и статусу теметовох. – Спонтано ше начало и проблем теметовох. Наприклад, єден з найвекших конкретних проблемох то шмеце котре ше руца по теметовох, и гоч випатра баналне, проблем наисце озбильни. У тим напряме бешедовало

ше о даяких заєднїцких ришеньох, евентуалней потримовки локалней самоуправи коло отримованя теметовох. Думам же добре бешедовац о тим, же би ше на даяки способ ушорело их функционованє - потолковал о. Малацко, алє визначел же тото цо сиґурне, то же теметови нє можу буц приватни – або су церковни або су явни, односно у власнїцтве даякого явного комуналного подприємства, то єст державни. Зоз општини священїки достали правильнїк о роботи, котри вироятно усоглашени зоз державним правильнїком, дзе ше реґулую тоти питаня. На концу, визначує керестурски парох, то нє лєм наша приватна ствар, то явна ствар и розумлїве же ше стандарди муши випочитовац. На схадзки у Кули догварене же ше у доглядним чаше по парохийох буду орґанизовац стретнуца предсидателя општини и представнїкох комуналних подприємствох, же би ше бешедовало о конкретних случайох и евентуалних ришеньох за заєднїцки проблеми. О. Ж.

ОБНОВЕНИ ДЗВЕРИ НА КОЦУРСКЕЙ ЦЕРКВИ

ДОБРА ДЗЕКА ФАМЕЛИЇ САБО-ДАЙКО На церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре нєдавно закончени роботи на обнови бочних дзверох. Як гварел парох о. Владислав Рац, дзвери обновени на предкладанє фамелиї зоз Коцура, Владимира и Мариї Сабо-Дайко. – Вони питали допущенє, подогваряли ше з майстром Славком Гардийом котри зробел шицки интервенциї на дзверох, пошорел тото цо було очкодоване, а фамелия Сабо-Дайко подмирела трошки. То була їх добра дзека з яку сцели помогнуц своєй церкви – визначел коцурски парох Рац. Тиж гварел же за кажду похвалу кед ше таке дїло случи, и як мило йому, так мило и фамелиї котра помогла, а тиж и шицким вирнїком котри уходза и виходза зоз церкви през обновени дзвери. О. Р.

28 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

У НОВОСАДСКЕЙ ПАРОХИЇ ПРЕСЛАВЕНИ КИРБАЙ

ТВАРДА И МОЦНА ВИРА КРАШЕЛА СВ. АПОСТОЛОХ ПЕТРА И ПАВЛА У Церкви св. Апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, пияток, 12. юлия, преславени Кирбай. Кирбайску Службу Божу предводзел о. Михайло Режак, протоєрей ставрофор, декан сримски и парох у Шидзе, а сослужели о. Мартин Дретвич, протоєрей ставрофор конвентуални францискан зоз Винковцох, о. Мелетий Ричико ЧСВВ зоз Малого Березнього на Закарпатю (Україна), о. Михайло Малацко, протоєрей ставрофор и парох у Руским Керестуре и Суботици, о. Владислав Варґа, протоєрей ставрофор, декан беоґрадско-банатски и парох у Сримскей Митровици и Беоґрадзе, о. Владислав Рац, протоєрей ставрофор и парох у Коцуре, Бачкей Тополї и Новим Орахове, о. Дарко Рац, протоєрей ставрофор и парох у Бачинцох и о. Платон Салак, ЧСВВ зоз Кули. У своєй казанї о. Дарко Рац гварел же нєшка славиме верховних апостолох Петра и Павла, а у казанї визначел їх тварду виру, бо моцна вира крашела тих двох апостолох. – Як Петро, так и Павло були склони людскей норови и вецей раз ше одрекли Христа, прето же подлєгли ту-

жемским прициском. Алє мали моцну и тварду виру. Христа ношели у шерцу и за ньго до конца и живот дали... Гвари Святе Євангелиє, кед бешеда о вири, о котрей жадам нєшка бешедовац, бо вира то тото цо кра-

шело тих двох апостолох, гвари Исус: – „Кед бисце мали таку виру як заренко горушици, (по нашим би було поведзено заренко маку) могли бисце гори премесцац”... – наглашел о. Дарко Рац, парох з Бачинцох. На Служби Божей присуствовал и домашнї парох о. Юлиян Рац. Вон привитал священїкох, шестри, панїматки и шицких госцох и домашнїх цо пришли подзелїц духовну радосц. На початку Служби Божей споведал о. Платон Салак, а зоз своїм шпивом Службу божу возвелїчал и новосадски Хор „Гармония”. На концу було мированє, а Кирбай новосадски парохиянє преславели у обисцох з найблїзшима, госцами и приятелями. В. В.

У БЕОҐРАДЗЕ

ОСТАТНЯ СЛУЖБА БОЖА У ВИШЕҐРАДСКЕЙ

После длугого хаснованя каплїци у Вишеґрадскей ч. 23, вирни беоґрадскей парохиї внєдзелю одслужели свою остатню Службу на тей адреси, бо уж у юлию ше будзе служиц на новей адреси – у римокатолїцкей церкви Криста Краля (Христа Царя) у Улїци Крунска ч. 23, дзе парох Александар Ковачевич, родом зоз Вербасу. Прето же тота церква конкатедрала беоґрадскей надбискупиї и прето же є недзелями завжата зоз службами и пред поладньом и пополадню, Служба ше затераз заказує на 17 годзин. 19. ЮЛИЙ 2019.

Тота церква мала окремну улогу у нашей грекокатолїцкей прешлосци, бо у нєй служели нашо перши двоме парохове, Будински и Абодич пред тим як ше порихтало будовалїще за власну церкву Кирила и Методия у строгим центре Беоґраду у Улїци Джушина и Далматинскей, а цо шицко препадло кед 1941. р. бул бомбардовани Беоґрад. Там служел и наш владика др. Дионизий Няради кед приходзел до Беоґраду. У церкви Христа Царя служел и наш владика др. Гавриїл Букатко од 1964. до 1980. року, кед бул источашнє и администратор крижевски и бе-

оґрадски надвладика, а на своїм надбискупским трону дал написац по старославянски свой мото „По Богородици до Христа” котри и нєшка там стої. Чи тота локация будзе одвитовац нашим вирним у Беоґрадзе укаже час, алє з оглядом же вона у центре Беоґраду, нєдалєко отамаль преходза городски автобуси котри помогню приход и одход наших розошатих вирних. Пре лєпше информованє як дойсц до тей локациї, мож наволац парохиялни уряд римокатолїцкей парохиї на число 011/ 3232308 або нашого пароха на 060/7137712. о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. юлия занавше ме охабел мой супруг

МИХАЙЛО КОЛБАС (1954–2019) зоз Футоґу Занавше ми у шерцу останє його любов. Супруга Златица.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. юлия занавше нас охабел

МИХАЙЛО КОЛБАС (1954–2019) зоз Футоґу Владо и Зорица Янкань зоз фамелию

Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. юлия занавше нас охабел

МИХАЙЛО КОЛБАС (1954–2019) зоз Футоґу Блаженка Милер зоз фамелию

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юлия наполня ше два смутни роки як нас зохабела наша мила супруга, мац и баба

СНЕЖАНА ПРОВЧИ народзена Крстич у Краґуєвцу (1948-2017) з Руского Керестура

Прешли два роки як ши нє з нами. Хибиш нам! Чуваме це у наших шерцох и памяткох. Твойо нaймилши: супруг Михал, син Ненад, дзивка Даниєла, нєвеста Вера, и твойо мили унуки: Томислав, Тихомир, Таня и Дьордє Най це ангели чуваю! Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. юлия занавше нас охабел наш оцец и дїдо

МИХАЙЛО КОЛБАС (1954–2019) зоз Футоґу Занавше ше го буду з любову и почитованьом здогадовац синове Златко, Зденко и Дарко, нєвести Олеся, Александра и Мартина и унучата Иван, Лидия, Иґор, Владимир, Аня, Калина, Андрей и Давид Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. юлия занавше нас охабел брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. юлия занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

МИХАЙЛО КОЛБАС (1954–2019) зоз Футоґу

ЯНКО КИШ (1933-2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом його доброту нїґда нє забудземе. Ожалосцени син Михал и син Янко зоз супругу Ксению, унуки Блаженка и Ванеса зоз супругом Владимиром Спочивайце у мире Божим!

Шестра Меланка и фамелия Чакан

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. юлия наполнєл ше єден жалосни рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЯНКО ЧАПКО (1946-2018) з Руского Керестура

Час преходзи, а боль и пражнїна оставаю. З любову и почитованьом памятку на тебе чуваю супруга Анка, дзивка Ганїчка зоз супругом и дзецми, и дзивка Ясмина зоз супругом и дзецми Спочивай у мире Божим!

19. ЮЛИЙ 2019.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7 юлия 2019. року занавше нас зихабела наша мила мац, баба и прабаба

АМАЛИЯ ЕДЕЛИНСКИ народзена Фекете (1934–2019) з Нового Орахова

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наш оцец, дїдо и прадїдо

НАФТАНАИЛ ПУШКАШ – НЕЦА (1928–2009) з Коцура

Наша мац, баба и прабаба

МЕЛАНА ПУШКАШ народзена Лазор (1927–2013) з Коцура

Памятку на ню вично буду чувац єй наймилши. Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юлия наполня ше 10 роки як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

Охабел нас наш шовґор

Нєзабута наша баба-нина

Дня 7. авґуста наполня ше 9 роки як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЮЛИЯН БУЧКО (1953-2009)

ДАНИЛ БУЧКО (1953-2010)

МИХАЛ НАДЬФЕЇ 1931–2000 з Коцура

АМАЛИЯ НАДЬФЕЇ родз. Пушкаш 1939–2016 з Коцура

з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на нїх чуваю їх наймилши Най спочиваю у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. юлия наполнєли ше 30 У новембру ше наполня 5 роки як роки як нас занавше зохабела нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

ЯНКО КИШОНДЕР ЕУФЕМИЯ КИШОНДЕР (1927-2014) народзена Джуня (1928-1989) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на Вас чуваю: дзивка Ксения зоз супругом Михалом, син Владимир, дзивка Мария зоз супругом Янком, як и шицки унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим!

Памятки на вас буду чувац вашо наймилши Фамелиї: Шкорич, Пушкаш и Болтич Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юлия наполня ше 3 роки як вецей нє з нами наш мили

ВЛАДИМИР ШОВШ (1941-2016) зоз Руского Керестура Памятку на ньго навики чуваю, супруга Мелана, син Юлин, нєвеста Сенка и унуки Наташа и Борис Спочивай у мире Божим!

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com informator@ruskeslovo.com

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. юлия 2019. року наполнєли ше два смутни роки як нас занавше зохабела мила мац, баба и прабаба

Дня 26. септембра 2019. року наполня ше штири смутни роки як нас занавше зохабел наш оцец, дїдо и прадїдо

ЛЮБИЦА ПАП ДЮРО ПАП – ДЮРДЕС (1939–2017) (1938–2015) народзена Колода з Нового Саду, з Петровцох народзени у Петровцох Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз Вами. Нїґда Вас нє забуду: син Ярослав, нєвеста Весна, унуки Даниєл зоз супругу Райну и дзецми Лару и Ленку, Денис зоз супругу Дияну и Давид, дзивка Весна зоз унуком Сашом, унука Сандра зоз супругом Ненадом и праунуки Стефан и Невена, унука Андреа зоз супругом Мирославом и праунуки Йосип, Иван и Илия Спочивайце у мире Божим!

19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з котрим дата согласносц на Студию о преценьованє вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС1482_01 НС_Нови Сад_Променада_ Rooftop” Подприємство „KODAR ENERGOMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” d.o.o. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС1482_01 НС_Нови_Сад_Променада_ Rooftop” у Улїци Булевар ошлєбодзеня 119, на катастерскей парцели число 900/18, КО Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 10. юлия 2019. року принєсла ришенє число VI-501-325/19 з котрим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше 30 дньох од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Войводянска” – НСУ256/НСЛ256 Ношитель проєкта „Телеком Себия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС – Войводянска” – НСУ256/НСЛ256 у Улїци Войводянска число 1, на катастерскей парцели число 1237, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. юлия 2019. року принєсла ришенє число VI-501282/19, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт за продукцию орґанского гною (преробок хлївского гною)”, на катестерскей парцели число 208, К. О. Ченей, Город Нови Сад, ношителє проєкту „МИВАКА” ДОО, Беоґрад, Ратка Митровича 75 дь, у поновеним поступку Ношителє проєкту „МИВАКА” ДОО, Беоґрад, Ратка Митровича 75 дь, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт за продукцию орґанского гною (преробок хлївского гною)”, на катестерскей парцели число 208, К. О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 16. юлия 2019. року принєсла ришенє число VI-501465/18, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, у повтореним поступку. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

32 РУСКЕ СЛОВО

УВАГА! 30% ЛЄТНЇ ПОПУСТ НА КНЇЖКИ „РУСКОГО СЛОВА” Вельки лєтнї попуст на шицки кнїжки у периодзе од „Червеней ружи” по перши школски бренчок 1. септембра 2019. року. Кнїжки мож купиц у представительствох НВУ „Руске слово” у Новим Садзе (Булевар ошлєбодзеня 81/VII) и Руским Керестуре (Дописовательство у бувшей Друкарнї, други поверх), при колпортерох, або наручиц прейґ пошти на тел: 021/6613 697.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Славко Роман Рондо: ОДНЯТИ ОД ПАСОХ . . . . . . . . . . .300 дин Звонимир Павлович: ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Олена Планчак-Сакач: ВЕЦЕЙ ОД БЕШЕДИ . . . . . . . . .500 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2019 . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): ДРАГА ДО ШВЕТА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

ПОЧИНА ВОЛОНТЕРСКИ КАМП У КЕРЕСТУРЕ На пондзелок, 22. юлия, у Руским Kерестуре почнє тогорочни, тринасти по шоре Медзинародни волонтерски камп. Волонтерски камп ше отримує по проєкту „Млади то законˮ Министерства младежи и спорта Републики Сербиї, а прейґ орґанизациї „Млади виглєдоваче Сербиїˮ. Tирвац будзе по 3. авґуст. Реализатор на терену Туристичне здруженє „Руски Керестурˮ, орґанизаторка Кампу Любица Няради, а лидер Йован Живкович, хторого мож контактовац на телефон 065/254 03 32 и на имейл адресу zivkovic.jovan34@gmail.com. Того року плановане робиц естетске ушорйованє спортских теренох у валалє, и простору коло теренох.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433 19. ЮЛИЙ 2019.

sport@ruskeslovo.com

КОНЇЦКИ КЛУБ „РУСИН” – ДРИНҐАЦИ ОБЕГОВАНЯ КОНЬОХ

ЗА ДОВОЛЬНИ И ОРҐАНИЗАТОРЕ, ЗМАГАТЕЛЄ И НАЩИВИТЕЛЄ Дринґаци обегованя коньох котри Конїцки клуб „Русинˮ орґанизовал внєдзелю 14. юлия були успишни, та общи упечаток нє могло погубиц анї кус дижджу котри попадал и на єден завод розплашел патрачох. Обегованя орґанизовани под покровительством општини Кула, з помоцу керестурских ремесельнїкох, поднїмательох, привреднїкох и поєдинцох

онїцки дринґацки обегованя почали зоз святочним де филеом парадних запрагох, од котрих за красоту и склад награди до стали Владимир Медєши з вранима коньми и Йоаким Чизмар зоз липицанерами. Потим шлїдзели обегованя у пейцох точкох, дзе побиднїки достали погари, а шицки котри завжали перши штири места у каждей точки достали и пенєжни награди, док ше конї оквицели зоз лентами. Найуспишнєйши представнїк керестурского Конїцкого клубу „Русин” бул Янко Планчак котри зоз коньом Фани П. З. у першим змаганю завжал треце место, а зоз коньом Вихор Ж. М. у другим змагавали и младши и старши, а ню штварте место. шицки побиднїки до стали – Задовольни сом з успихом пригодни награди. хтори сом посцигнул. Могло Здруженє женох „Байкаˮ буц лєпше, алє у першим змазоз Руского Керестура вилоганю, лєбо точки, кобула пержели свойо продукти котри ши раз участвовала зоз старт були на предай, а було и римашину од котрей ше кус злєжни лакотки, як домашнї кла и нє могла ше упутиц як ма бомбони и цукри познатих бежац. Млада є, ма штири роцукрарох Планкошових. Дзеки, та будзе мац нагоду научиц. ци ше забавяли шедлаюци Обидва конї мойо, зо мну треконя и спущуюци ше на спунира и мой син, и син предсиЯнко Планчак зоз коньом Фани щовалки. дателя Конїцкого клубу ЖельКонїцки клуб орґанизовал и варенє баранього и швика Папуґового. Любов спрам коньох барз велька. Тото любим, тота любов у мнє од дзецка, од петнац рокох кед ньского паприґашу котри уварел познати керестурски сом перши раз шеднул на коня, а тераз ми седемдзешат кухар Михайло Орос, та ше присутни зоз тамбурову музику затримали до вечарших годзинох. пейц – гварел задовольни Янко Планчак. Огньогасне дружтво помага ло у пирсканю обегоМедзи точками младши ше змагали у дисциплини скаканє у меху, у котрим перше место завжала Кристина вацкей дражки, а авто швидкей помоци зоз Кули бул Сопка, школярка трецей класи. Зоз штранґом ше оцаго- на розполаганю, гоч медицински роботнїки нє ма ли роботи. Пред си дате ль Ко нїц ко го клубу „Русинˮ Желько Папуґа презадовольни зоз нащи ву при сут них. Уча шнї ки тиж задовольни зоз орґанизацию. Преда ли штиристо карти, алє було и вецей людзох котри провадзели обегованя и уживали у приємним нєдзельовим пополадню на гиподроме „Леї”.■ О. Живкович 19. ЮЛИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ЗДРУЖЕНЄ СПОРТСКИХ РИБАРОХ „КОЛЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР

СЕДЕМ КИЛИ РИБИ ЗА ПЕРШЕ МЕСТО Тогорочне змаганє у лапаню билей риби на дуґов було орґанизоване прешлей нєдзелї, 14. юлия, вецей яґод мешац познєйше у поровнаню зоз прешлорочним, алє тото нє уплївовало на успихи и на полни рибарски мрежи, та и перше место котре обезпечене зоз скоро 7 килоґрами влапеней риби

ей нєдзелї хвиля нє здабала на лєтну, по сликох у даєдних хвилькох аж баржей випатрало же то можебуц октоберска Чукияда. Над Керестурским беґельом Дунай-Тиса-Дунай и його Лалицку писту було похмарене, а по бегелю нєпреривно плївала шашка котрей єст надосц у цалим беґелю, цо и була єдна зоз очежуюцих обставинох змаганя. Вшелїяк же искусни рибаре лєм вицаговали рибу зоз води и полнєли свойо мрежи котри крашнє важели на финалним мераню. Вкупно ше змагали 18-еро рибаре члени ЗСР „Коляк”, з котрих 10-еро у пионирскей катеґориї, а осемцме у сениорскей катеґориї. Число учашнїкох у поровнаню зоз прешлорочним зменшане за 7, а найвироятнєйше же причина тому же истого дня у валалє були орґанизовани и Дринґацки конїцки обегованя. У катеґориї сениорох перше место завжал Златимир Рамач зоз влапенима аж 6,965 килоґрами риби, потим друге место Мирко Фекете котри у мрежи мал 3,105 кґ, а треце место Янко Фекете чий улов бул чежки 2,510 кґ. Попри нїх змагали ше ище Сашо Виславски, Божидар Хрнчан, Мирко Лазор, Яким Джуджар и Владимир Ходак. Шицки сениоре вєдно витворели вкупни улов понад 15 кґ, цо наисце красни просек, а можебуц вредзи надпомнуц же поєдинєчни улов на прешлорочним змаганю нє досцигнул анї три килоґрами. По шицким мож повесц же тей нєдзелї риба на лалицкей писти озбильно цвенкала, а випатра мож и нагаднуц же чи случайно нє звекшани рибов фонд на наших беґельох? Подросток „Коляку” – пионире тиж зазначели удатни улов, а интересантне же медзи учашнїками найлєпша була Єлена Фейди котра вкупно з води вицагла 0,595 кг, потим друге место завжал Матей Виславски зоз 0,355 кг,

а треце место Неманя Будински зоз 0,325 кг. Попри нїх участвовали и Тадей Виславски, Стефан Колошняї, Марко Колошняї, Лука Иличич, Марио Иличич, Антоний Виславски и Александар Шанта. Векшина пионирских змагательох були и учашнїки нєдавно законченей Малей школи рибарства котру орґанизовало домашнє ЗСР „Коляк”. То була источашнє и нагода же би ше дзеци опробовали у схопносцох котри научели, а тиж так и перша нагода за риболов на отвореним зоз новима циґонями котри достали як припознанє за закончену школу. Шашка котра плївала по беґелю правела найвекши проблем праве наймладшим учашнїком чийо циґонї нє могли преруциц далєко аж на штред води. Вшелїяк же таке и подобне змаганє озбильно мотивує младих рибарох же би були цо активнєйши, дзекуюци чому би „Коляк” нє требал бриґовац чи будзе хто нашлїдзиц и предлужиц їх дїялносц. По законченю трогодзинового змаганя за шицких учашнїкох, членох Здруженя и публику у лєтнїковцу Здруженя на базену бул порихтани полудзенок котри уварел искусни Юлиян Винаї котри на тот завод нє участвовал у змагательней часци. Побиднїком уручени символични награди з аплаузами. Наймладши учашнїки були у провадзеню старших, алє ше змагали самостойно, та мож повесц же попри змагательох, з тей нагоди було присутне и красне число публики, котра давала щиру потримовку своїм фаворитом.■ М. Джуджар

34 РУСКЕ СЛОВО

19. ЮЛИЙ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ЗАКОНЧЕНИ НОЦНИ ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛЄ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ТУРНИР ОСВОЄЛА ЕКИПА ПЕТРОЛУКС ЗОЗ ВЕРБАСУ Традицийни Ноцни турнир у малим фодбалє котри почал 24. юния, закончени внєдзелю 14. юлия, а змаганя були отримани у штирох катеґорийох – младши пионире, пионире, ветеранє и сениоре

катеґориї пионирох були приявени 6 екипи, а медзи нїма у катеґориї младших пионирох найлєпша була екипа ФК Русин, друге место завжала екипа Кузмяковци, а треце место припадло младшей екипи Русин, шицки три з Керестура. У катеґориї старших пионирох перше место однєсла екипа Крущич, друге место екипа Русин, а треце место припадло екипи Булс, обидва екипи з Керестура. У катеґориї ветеранох приявени були 5 екипи – зоз Керестура, Коцура, Кули, Крущичу и Змаєва, а медзи нїма найлєпша екипа була Стр Леонида зоз Змаєва и Степановичева, друге место припадло екипи Без спонзора зоз Керестура, а треце место завжала екипа Кула. Найвецей, дзевец екипи були приявени у ґрупи сениорох, дзе ше змагали екипи зоз Керестура, Кули, Вербасу, Крущичу и Дироню, а медзи нїма найлєпша була екипа Петролукс зоз Вербасу, друге место припадло екипи ҐС Амбиєнт зоз Кули, а треце место екипи Тапетария Еуро зоз Керестура.

19. ЮЛИЙ 2019.

На концу змаганя титулу найлєпшого бавяча достал Борис Бодонї зоз екипи Петролукса зоз Вербасу, найлєпши ґолман бул Михайло Надь зоз екипи Тапетария Еуро зоз Керестура, а за найлєпшого стрилца преглашени Деян Давидович зоз екипи ҐС амбиєнт зоз Кули. Награда за 1. место виношела 100.000 динари, за 2. место 30.000, за 3. место 20.000 динари, а погар найлєпшим уручела рукометашка Злата Паплацко. Ноцни турнир у малим фодбалє орґанизовало Спортске дружтво „Русин”, а под час тогорочного турниру, як гваря орґанизаторе нащивительох було кус менєй як прешлих рокох пре части паданя и жимну хвилю. И того року, кажди вечар була орґанизована томбола, хторей були спонзоре числени рускокере стурски поднїмателє. У вицагованю щешлївих добитнїкох участвовали шицки придати уходнїци, а остатнї вечар томбола була окреме богата. ■ Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ АТЛЕТИЧАРЕ МИХАИЛ ДУДАШ И ТОМАС ВАН ДЕР ПЛАЦЕН У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

АМБАСА ДОРЕ ЗДРАВОГО ЖИВОТА Двоме успишни атлетичаре у дзешецбою, Михаил Дудаш и Томас Ван дер Плацен зоз Белґиї, пондзелок 8. юлия, нащивели тренинґ Атлетского клубу „Русин” хтори ше отримал у дворе керестурскей Школи „Петро Кузмяк”. Госцох привитали тренере Атлетского клубу Деян Будински и Саня Тиркайла, а потим и наймладши члени Клубу, у присустве родичох, жадаюци дознац дацо вецей од шветово познатих спортистох

а початку друженя, Михаил Дудаш дзецох упознал зоз своїм пайташом Томасом, хторого у Сербиї у франти вола Томислав, виприповедал им як ше упознали, як длуго ше дружа и хтори їх особни успихи у атлетики. После краткого упознаваня, дзеци мали нагоду поставяц рижни питаня успишним спортистом, о їх власних успихох и досцигнуцох у швеце спорта, о атлетики, як ше треба костирац, здраво жиц, як буц дисциплинованши, та и рижни други питаня хтори характеристични любопитлївим дзецом. ДЗЕШЕЦРОЧНЕ ТОВАРИШСТВО Як упознал европского шампиона у дзешецбою и як пришол на идею же би нащивел АК „Русин” зоз своїм товаришом. Михаил гварел же ше першираз стретли и упознали на юниорским першенстве пред дзешец роками. – Зоз Томасом сом ше першираз упознал 2009. року, кед мал юниорске Европске першенство у Новим Садзе. Теди освоєл златну медалю, а мнє волали же бим змагательом уручел медалї. Так же, першу вельку медалю достал од мнє, алє найвецей зме ше почали дружиц 2011. року кед зме ше вєдно змагали на Европским першенстве за младших сениорох у Острави, после того на Шветовим першенстве и рижних других змаганьох, а после сом ґу ньому одходзел и на тренинґ кампи до Южней Африки дзе вон тераз жиє. З оглядом же я часто ходзел ґу ньому до Южней Африки, гварел сом му же накадзи найдзе кус часу муши присц до Сербиї, я му купим карту, я го привитам, та так и було. Одведол сом го и на „Еґзит”, пришли зме на пар днї и до Керестура, же би видзел дзе я дакеди препровадзуєм лєто, та зме вихасновали нагоду нащивиц и Атлетски клуб „Русин” – гварел Михаил. ИДЕАЛНИ УСЛОВИЯ Як гварел дзецом у тим возросту, а и познєйше, барз важне представиц правих, углядних людзох хтори би им були приклад и на кого би ше могли спатрац. По його

36 РУСКЕ СЛОВО

словох, Томас прави приклад за таке, понеже, окрем же є успишни у обласци атлетики, вон и барз добри чловек и вельки борец. – Томас 2014. року дознал же ма рак, и то бул єден барз чежки период за ньго. Вон, на щесце, тот чежки период превозишол, а рок и пол после того на Европским першенстве освоєл златну медалю, та кед би ше ми дахто питал за кого бим любел же би бул опрез мнє на таким єдним вельким змаганю, я би сиґурно спомнул його. Од нього наисце вельо мож научиц. Праве прето сом и сцел же би ше дзеци з нїм упознали. Нє муши то значиц же шицки дзеци хтори тераз ту, буду спортисти. Дахто ше опредзелї и за даяке друге занїманє, алє найлєпши способ на хтори ше доходзи до успиху, то робота, упартосц, дисциплина, и страсц ґу тому цо ше роби – гварел Михаил. Томас Вон Дер Плацен, 29-рочни Белґиянєц, з тей нагоди виявел же му мило же нащивел Керестур. Тото цо ше му ту окреме пачи, то єдзенє, барз ше му пачи и керестурски базен на хторим ше бул даскельо раз окупац, а интересантне му було и видзиц дзеци хтори ше оганяю, скакаю до базену и дружа ше у природи. Окреме ше му пачи же валал таки мирни, цо спортистом барз значи после напартих змаганьох и вельо тренинґох. Томас тераз на одпочивку, прето є у Сербиї, алє у октобру будзе мац Шветове першенство. Як найзначнєйши совит хтори би могол дац будуцим спортистом, як и шицким другим, то же би цо вецей вежбали, квалитетно ше костирали, же би водзели рахунку як о физичним так и менталним здравю, понеже шицко лєгчейше кед ши здрави. После упознаваня и друженя у школским дворе, Томас и Михаил отримали дзецом кратки тренинґ през рижни рухи и моторични вежби, а як скромни дарунок шветово познати атлетичаре достали маїци зоз лоґом АК „Русин” з Руского Керестура хтори им подаровала предсидателька Клуба Саня Тиркайла, як подзековносц за крашнє препровадзене пополаднє и инспиративни хвильки як дзецом, так и тим кус старшим.■ Ан. Медєши 19. ЮЛИЙ 2019.

sport@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ДРУГИ СХОД ВИВИДЗОВАЧОХ „БИБИЧОВО ДНЇ”

ЗМАГАНЯ У ТРОХ КАТЕҐОРИЙОХ

У орґанизациї Одряду вивидзовачох „Лазар Бибич”, у Шидзе отримани други по шоре змагательни сход вивидзовачох под назву „Бибичово днї”. Коло 90 учашнїкох зоз одрядох зоз Обреновцу, Маюра при Шабцу, Платичева, Кикинди и домашнїх Шидяньох

ивидзоваче були розпоредзени до 12 змагательних екипох и то у катеґориї полетарци – пчолки (од першей по штварту класу основней школи), потим младши вивидзоваче – планинки (од пиятей по осму класу) и старши вивид зоваче – планинки (штредньошколци). Шицки вони були змесцени до таборох хтори подзвигли у порти Лєтнєй владическей резиденциї. Полетарци – пчолки ше змагали у вязаню ґузлох, мемориї, троноговим беганю, бависку икс–окс, гушенїца, полиґон схопносци, и културно забавней програми. Перше место завжала екипа „Орелчата” (Орличи) Одряду „Лазар Бибич” зоз Шиду, други були „Мунґоси” зоз одряду „Звездан Неделькович” зоз Обреновцу, а треца була екипа „Сримици” одряду „Стевица Попов” зоз Платичева. Младши вивидзоваче и планинки ше змагали у пренаходзеню контролней точки на мапи, панорамским знїмку, сиґнализациї, скици контролней точки, ґузлох, першей помоци, тестох и културно забавних змистох. Перше место освоєла екипа „Дяволице” одряду „Цер” зоз Мюра при Шабцу, друге место завжала екипа „Шакали” одряду „Звездан Неделькович” зоз Обреновцу и треца була екипа „Сримски орли” одряду „Стевица Попов” зоз Платичева.

НАРОК СТРЕТНУЦА КОНЦОМ АВҐУСТА Перши чловек Одряду вивидзовачох „Лазар Бибич” Мича Малушич нам гварел же того року було менєй учашнїкох як прешлого року вироятно пре термин отримованя стретнуцох. – Нарок плануєме же би стретнуца були отримани першого викенду после 19. авґуста и швета Преображеня Господнього. Наздавам ше же тот термин баржей будзе одвитовац шицким – гвари Малушич.

19. ЮЛИЙ 2019.

ПОТРИМОВКА ЧЕРВЕНОГО КРИЖА Општинска орґанизация Червеного крижа тиж потримує отримованє стретнуца вивидзовачох. По словох Душици Полетан, секретарки Червеного крижа, отримана роботня за вивидзовачох на тему зопераня тарґовини з людзми. Тиж Червени криж ше остарал же би учашнїком за полудзенок порихтал смачну пасулю.

Старши вивидзоваче и планинки ше змагали у пренаходзеню контолней точки на мапи, пренаходзеню контролней точки на терену, панорамски знїмок, сиґнализация, скица контролней точки, скици часци драги, першей помоци, тестох и културно забавней програми. Перша була екипа „Фамелия” одряду „Прока С. Плави” зоз Кикинди, друга була екипа „Храстоштит” з одряду „Звездан Неделькович” зоз Обреновцу и треца була екипа „Индиянци” зоз одряду „Цер” зоз Маюра. Шицки екипи хтори завжали перши три места достали погари, а члени екипох металиї. Вкупно подзелєни дзевец погари и 45 металиї. Тиж додзелєни и три специялни награди. Одряд з найоддалєншого места то вивидзоваче зоз Кикинди, за найчисленши одряд преглашени вивидзоваче з Обреновцу, а Обреновчанє достали ище єден погар як вкупни побиднїки змаганя. Сход була нагода и же би до вивидзовацких шорох були прияти нови члени. Прияти вкупно 25-еро зоз Шиду и пецеро госци, хтори после покладаня такволаних завитох постали полноправни члени вивидзовацкей заєднїци.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

Кромпльово юшка зоз шампиньонами

На олєю видинстовац два главки цибулї, додац 400 ґрами порезани шампиньони, два мархви порезани на коцочки, вец додац 500 ґрами меса. Додац присмачки и кромплї порезани на коцочки. Наляц зоз воду и вариц сциха. На концу направиц запрашку.

Потребне: ■ 2 главки цибулї ■ 2 мархви ■ 400 ґрами шампиньони ■ 500 ґрами меса (може

швиньске, лєбо живинске) ■ 5-6 кромплї ■ дакус олєю ■ соль, ■ петрушково лїсце, ■ попер, ■ ловорово лїсце, ■ вашилєц ■ мелка паприґа

Гращок зоз домашню колбасу Потребне: ■ ■ ■ ■

1 кила грашку 1 цибуля 1 мархва 2,5–3 деци парадичанки ■ купчи макарони ■ 150 ґрами домашнєй сухей колбаси ■ соль, присмачки, попер, олєй

У шерпенї на олєю видинстац цибулю и мархву, додац гращок, усипац парадичанку, дакус води и шицко вєдно вариц. Додац присмачки, солї и попер. Кед гращок уварени, додац колбасу и купчи макарони и вариц ище дас 20-30 минути.

Чоколадово мафини зоз кайсовим маджуном Витрепац 2 вайца зоз 200-350 ґрами цукру. У другей судзини вимишац 300 ґрами муки, 50 ґрами какаа, єден пращок за печенє, кус солї. До вайцох додац 300 милилитри млєка и 150 ґрами розпущеного марґарину. Кед ше то вимиша, додац шицки состойки и 200 ґрами чоколади порезаней на коцочки. До калупу положиц купчи паперово кошарочки за мафини, усипац ложку цеста за мафини, вец ложичку кайсового маджуну и єдну ложку цеста. Пече ше 12 минути на 200 ступнї. Пририхтала Лю. Ц.

38 РУСКЕ СЛОВО

19 ЮЛИЙ 2019.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

преверени

(од Люпки Цвеїч)

На посно випражена риба зоз минералну воду Потребне: ■ 1 кила риби (кед пражице менши фалатки, вец вам потребне векше количество) ■ 3 ложки муки ■ 2 ложки кукуричного ґризу (палента) ■ 1 ложка мелкей паприґи ■ 1 ложка сенфу ■ дакус солї ■ дакус попру ■ 200-230 милилитри минералней води ■ 200 ґрами презли ■ олєю дас 600 милилитри (може и менєй кед пражице рибу у меншей палачинкари

Рибу порезац на фалатки, осушиц на партку и посолїц. Направиц мишанїну зоз шицких датих количествох окрем презлох. Фалатки риби оваляц у порихтаней мишанїни, та вец у презлох. Пражце на горуцим огню, а кед грубши фалатки вец на штреднєй температури. Послужиц зоз прелївом зоз цеску и лимуну, шалату зоз кромплями лєбо зоз помфритом.

Поволуєме вас на сотруднїцтво за рубрики Горуци тепши” и Поради обисцу” и на rus” ” mak@gmail.com, лєбо посилац на вайбер на число 069 67 33 15. Напишце, висликуйце, пошлїце и порадзце и нас самих! 19. ЮЛИЙ 2018.

Поради обисцу

МЕРИ БЕЗ КИЛАШОХ Кед же вас дакеди мац лєбо баба учели кельо чого идзе до єдзеня, а окреме кед ше правело даяке цесто на квасу, вец так толковали – ”кельо муки поднєше”, ”таке вельке як єден орех”, лєбо тото –”ДВА ГАРСЦИ МУКИ ЗА ЄДНУ ДУШУ”. Та зме пренашли же и нєшка кед сцеме на швидко дацо направиц, а да нє мераме на килашох, виштригнїце тоти мери и тримайце даґдзе у кухнї.

1 ЛИТРА ВОДИ – 6 ШОЛЬКИ ЗА ЧАЙ *** 10 ҐРАМИ МАРҐАРИНУ – ФАЛАТ ВЕЛЬКОСЦИ ЯК ЄДЕН ОРЕХ *** 25 ҐРАМИ МАРҐАРИНУ – 1 ЛОЖКА 40 ҐРАМИ МАРҐАРИНУ – ФАЛАТ ВЕЛЬКОСЦИ ЯК ВАЙЦО *** 25 ҐРАМИ МУКИ –1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖКА *** 15 ҐРАМИ НАТАРТОГО СИРА – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖКА *** 5 ҐРАМИ НАТАРТОГО СИРА – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖИЧКА *** 40 ҐРАМИ МАДЖУНУ – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖКА *** 13 ҐРАМИ МЕДУ – 1 ЛОЖКА *** 15 ҐРАМИ ОЛЄЮ – 1 ЛОЖКА *** 40 ҐРАМИ РИЗКАШИ – 1 ГАРСЦ *** 25 ҐРАМИ ЦУКРУ – 1 ЛОЖКА *** 4 ҐРАМИ СОЛЇ – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖИЧКА *** 40 ҐРАМИ ЗОМЛЄТИ ПАРАДИЧИ – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖКА *** 10 ҐРАМА ЗОМЛЄТИ ПАРАДИЧИ – 1 ВЕРХОМ ПОЛНА ЛОЖИЧКА

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО ковски О. Рус

РОК LXXV ЧИСЛО 29 (3846) НОВИ САД, 19. ЮЛИЙ 2019.

Фото:

КВИЗ „З НАМИ У СЛАМИ”

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

■ СЕЗОНА ДЮРДЬОВСКОГО БОСТАНУ

Фото: Оля Русковски

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0484P-B239

Фотоґрафия: 0479P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■ ЮВИЛЕЙНА, 40. „КОЦУРСКА ЖАТВА”