Ruske slovo 27

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 27 (3792) НОВИ САД, 6. ЮЛИЙ 2018.

КОЦУРСКА ЖАТВА 2018 Програмаː Пияток, 13. юлий 2018. року 18,00 – Вистава малюнкох зоз подобових колонийох и малюнкох на склу Гелени Хома зоз Нового Саду (Етно клуб „Одняте од забуца”)

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

18,30 – Литературни вечар поети Михала Рамача (Етно клуб „Одняте од забуца”) 20,30 – Концерт коцурских младих шпивачох (Дом култури) 21,30 – Тамбурованє

Собота, 14. юлий 2018. року 17,00 – Придаванє хлєба на площи опрез Руского дома (наступ дзецинских ансамблох)

2018 Фото: Любимир Дудаш

17,30 – Представянє етно лакоткох (Физкултурна сала у школи) 20,00 – Фестивалска и ревиялна програма (Дом култури) 22,30 – вечера у Пелета

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

МОДЕРНА РУЖА” ” И ЮВИЛЕЙНЕ ПУПЧЕ” ”

■

ИНТЕРМЕЦО

РУСКА КНЇЖКА У БИБЛИОТЕКИ

КОЦУР

Фото: З. Колєсар

Библиотека у Коцуре функционує як оддзелєнє Народней библиотеки Данило Киш” зоз Вербасу. Основана є 1879. ро”ку и тераз у нєй єст вецей як тринац и пол тисячи кнїжки од котрих 2.275 кнїжки на руским язику. По остатнїм попису членох єст 502.

Библиотека у Коцуре ма функцию читальнї и у нєй ше отримує рижни литературни вечари, промоциї кнїжкох, вистави и фахово семинари. Окрем валалскей библиотеки, у Коцуре иснує ище и школска и духовна библиотека. Школска библиотека ма 9.752 наслови од котрих 3.695 кнїжки по руски. Духовна библотека о. Кирила Селецкого” ше на” ходзи у манастире Шестох служебнїцох, а основана є 2014. року и у нєй змесцени блїзко 2 000 кнїжки и углавним вони вирского змисту. Златко Колєсар

2 РУСКЕ СЛОВО

6. ЮЛИЙ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, редакторка рубрики Култура и просвита

■ Тижньовнїк 4–5. Участвованє меншинских заєднїцох у явним живоце

■ Нашо места 6. Чкода после бурї у Руским Керестуре

■ Економия 12. Отримани „Керестурски саям”

■ Мозаїк 14–15. Стефан Кочиш и Матей Саянкович, млади першотимци „Русина”

■ Култура и просвита 16–21. „Червена ружа” у знаку младосци, „Пупче” у знаку ювилея

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наш госц: др Дарко Варґа, пияниста

■ Духовни живот 28–29. Державни секретар Ватикану у Сербиї

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36. Дзецински спортски бависка „За Желька” у Вербаше

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок: Побиднїци 57. „Червеней ружи” Автор фотоґрафийох: Любомир Дудаш

„РУЖА” У ДВАЦЕЦ ПЕРШИМ ВИКУ Прешлого викенду у Руским Керестуре отримани наш найстарши и найвекши 57. Фестивал рускей култури „Червена руажа” у чиїх рамикох преславене и ювилейне, 50. „Червене пупче”. Тогорчни Фестивал будземе паметац по новей концепциї „Ружи”, хтора того року отримана у двох дньох, по окреме удатним „Ружовим” вечаре дзе ше млади змагали за три награди и, нажаль, по нєвигодней хвилї. Ювилейне „Червене пупче” мало богату програму, на нїм учатвовали нашо дзеци зоз скоро шицких местох дзе жию Руснаци, а музична творчосц богатша за 10 нови дзецински композициї. Того року повторена и конферанса зоз єдного скорейшого „Пупча”, кед нєвигодна хвиля претаргла програму, та на бини були кловнове, хтори окреме одушевели наймладших. И того року нєвигодна хвиля погубела сам конєц манифестациї, кед ше дзеци требали почасциц зоз торту, хтора була направена зоз лизалицох медовнїкох. Буря так нагло пришла и моцни диждж ше так нагло злял, же велї нащивителє змокли. Щесце у нєщесцу же ше шицко закончело без пошлїдкох. Пре тоту нєвигодну хвилю и „Ружов” вечар бул преполовени у своєй реализациї, та програма преселєна до Дому култури, дзе нашвидко порихтане шицко цо було потребне за фестивалски вечар. Млади тот вечар винєсли на своїх плєцох так як кед би ше нїч анї нє случело, та гоч и без шицких планованих ефектох! Було то окремне дожице, зоз одличну музику у забавним духу, хтора шпивана на руски стихи. Велї учашнїки грали и на даєдним з инструментох, цо указує же ми талантована нация за музику и вона би могла буц и наш бренд. Кед ше идуцих рокох дода лєм кус зоз евровизийского духу, кратки филми о тих цо наступаю на лед панелу и шветлосни ефекти, „Ружа” будзе у 21. вику и будзе мац свою будучносц! Святочни концерт бул у своїх стандардних рамикох, нашо дружтва ше представели зоз шпиванками и танцами. Нєсподзивали Ораховчанє зоз своїм наступом, хтори на „Ружу” пришли и зоз младим фолклорним ансамблом. Дюрдьовчанє стандардно добри, як и домашнї керестурски фолклораше, а приємне нєсподзиванє и подмладзени фолклорни ансамбл КУД „Жатви”, як и наступ Митровчаньох. На Фестивалу було госцох и зоз Републики Горватскей, хтори пришли аж на автобусу, жадни руского мелосу, рускей бешеди и друженя. То лєм указує же „Ружа” ма будучносц, ма свою публику хтора масовно провадзела збуваня, а домашнї би могли роздумовац и о фестивалским туризму!

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

6. ЮЛИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ И НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ

НЄДОСЦ РОЗРОБЕНИ АФИРМАТИВНИ МИРИ Пишу: Мария АФИЧ Марина ДЖУДЖАР

Участвованє припаднїкох националних меншинох у представнїцких, вивершних и судских власцох ище вше нє уш орене у складзе зоз медзинароднима стандардами и Уставом Сербиї, цо найвекше препреченє интеґрациї меншинских заєднїцох до цалосней державно правней структури Сербиї. То заєднїцке становиско и уводнїчарох и учашнїкох на националней конференциї котра 29. юния отримана у Суботици

Н

а Конференциї представени виглєдованя др Любици Дьордєвич, др Єлени Лончар, Наташи Милькович и др Ґорана Башича, котри обявени у зборнїку под заєднїцким меном „Участвованє националних меншинох у дружтвено-политичним живоце Сербиї”. Тота публикация резултат дворочного виглєдованя на проєкту о интеґрациї националних меншинох у Сербиї котри реализовал беоґрадски Центер за виглєдованє етницитету у сотруднїцтве зоз Координацию совитох националних меншинох и зоз потримовку Фондациї за отворене дружтво. КРИТЕРИЮМИ И МЕХАНЇЗМИ

На Конференциї котра отримана у просторийох Националного совиту мадярскей националней меншини, обрацена увага на препреченя котри гамую векше присуство припаднїкох меншинских заєднїцох у дружтвено-политичним живоце у складзе зоз їх вкупну учасц у жительстве Сербиї. То насампредз нєдостаток податкох о националней припадносци занятих у явним-державним секторе, кед их єст нєдоступни су, нєпрецизне дефинованє критериюмох и механїзмох за афирмативни мири коло занятосци припаднїкох меншинох у явним секторе цо нє доприноши вибудови їх капацитетох, а то нєпоштредно меншини ґура до сеґреґациї и изолованосци. На истей Конференциї гварене же Сербия ище вше нє дефиновала модел по котрим би ше обезпечело адекватну заступеносц меншинох у представнїцких целох на шицких трох уровньох власци, а на цо ше Сербия обовязала нє лєм зоз билатералнима спорозуменями зоз дзепоєднима жемами региона, алє таку обовязку зарисовала и у Акцийним плану за Поглавє 23, котре ше одноши на витворйованє права националних меншинох. — Законодавство у Сербиї ше, кед у питаню вияшньованє о националней припадносци, нашло пред правну дилему. Спомнуте вияшньованє особна ствар цо значи же особа кед попольнює формулар з нагоди ступаня до явней служби може, а нє муши, бо так регулує Закон, написац свой национални идентитет. Алє кед ше сце направиц анализу, односно статистику, етнїчей припадносци занятих у явней державней служби, нє маце подполни податки. Остава ше без точних податкох чи структура занятих одвитує структури жительства у, наприклад, локалней самоуправи, або держвних орґанох и нє мож

4 РУСКЕ СЛОВО

знац у котрим напряме треба преберац акцию. Друга ствар структура представнїцких целох — локалних скупштинох и скупштинох Републики и Покраїни дзе одлучую виберанки — гвари Єлена Перкович, учашнїца на Конференциї у Суботици. Вона доклада же очивисно же дзепоєдни меншини континуовано прейґ своїх меншинских партийох маю посланїкох и одборнїкох, нпр. мадярска и бошняцка заєднїца, котри вєдно маю коло 400 000 припаднїкох. На уровню статистичней гришки заступеносц других меншинох у парламентох, и то углавним у колациї зоз векшнскима странками. Поставя ше питанє, хто представя ище коло 800 тисячи гражданох Сербиї котри ше декларовали як припаднїки 19 розличних меншинох чию културну автономию артикулую 18 национални совити и Союз єврейских општинох Сербиї. Тото отворене питанє ше будзе мушиц ришиц, бо є вигодни терен за гамованє приступних прегваркох Сербиї, окреме кед ше зна же жеми региона, членїци ЕУ, маю свою дияспору у Сербиї – заключує Перковичова. ДЕРЖАВА НЄ ДОСЦ НА ТЕРЕНУ На Конференциї участвовали, представителє Координациї, експерти и представителє державних орґанох, а у мено рускей заєднїци присуствовал предсида6. ЮЛИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

тель Вивершного одбору Националного совиту рускей националней меншини Желько Ковач. По його думаню, таки и подобни сходи вшелїяк же значни за шицки национални заєднїци, та и за нашу. З проблемом урядового хаснованя язика и писма о котрим ше бешедовало, зочую ше шицки национални меншини. З оглядом на заключенє Конференциї, же у державней управи нєт достаточне число занятих припаднїкох котри источашнє и бешедую язик националней меншини, як приклад, Ковач визначел же кед, поведзме, єден припаднїк националней меншини пойдзе на шалтер овериц здравствену карточку, або жада достац даяку информацию у општинских, або городских управох дзе ше урядово хаснує язик даєдней з националних меншинох, то нє може зробиц на мацеринским язику.

– Ре сорни министерства даваю предкладанє же и ше таки проблем ришело на шлїдуюци спо соб – же би хтошка мед зи занятима знал бешедовац на язику националней меншини, а ми вимагаме же би тота особа була и припаднїк националней меншини и же би бешедовала на язику меншини. Най буд зе заступене одред зене число припаднїкох националних меншинох мед зи занятима у державней управи. Наш упечаток же ше политика о националних меншинох креирує без даяких квалитетних податкох о националних меншинох. Нажаль, ре сорне министерство слабо присутне на терену, то им зауважене, понеже єст велї ствари написани на паперу же би задоволєли форму, а питанє кельо и чи су хасновити – заключел Ковач.■ 6. ЮЛИЙ 2018.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

АМАНДМАН НА АМАНДМАН Венециянска комисия препоручела Сербиї же би вименєла предложени уставни амандмани хтори ше одноша на вибор нєсудийних членох Високого совиту судства, Високого совиту тужительства, цо нова назва за скорейшу Державну раду тужительох, потим на розришованя тужительох и судийох, вибор тужительох и виєдначованє судскей пракси. Вкупно 44 препорученя на 29 амандмани. Комисия оценює же предлог по хторим би Народна скупштина Републики Сербиї виберала пейц од єденац членох Високого совиту тужительсва – причина за застароносц. Тиж так, „Венециянци” веря и же дисциплинска одвичательносц судийох и тужительох нє прецизно реґулована и же так остава вельо простору за вонкашнї уплїви и манипулованє у правосудстве. Окрем того, думаю же нє треба хасновац термин „нєфаховосц“ без ясного дефинованя о чим ше ту роби. Пре шицко тото, „струка” вери же би требало од початку писац амандмани. Твердза же Венециянска комисия вшелїяк нє пише амандмани, лєм дава свойо препорченя, а понеже их єст тельо вельо, вец би требало шеднуц, порадзиц ше и почац од початку. Вони мали зауваги и пред тим як цо амандмани пошли на комисию, а главни ше одношели на нєзависносц вибору судийох и тужительох и страх же держава будзе мац контролу над тим вибором. У подобним напряме, як видно, иду и думаня Комисиї. Держава, медзитим, твердзи же шицко у шоре и обецує же препорученя буду прилапени, же ше конєчно направи шора у правосудстве и же нєт причини за страх, анї у фаху, анї у явносци. Иста приповедка важи и тераз, после обявеного думаня Венециянскей комисиї, алє зме тераз вше ближей гу предписаному термину за прилапйованє тих амандманох у Парламенту. Искуство гутори же ше держави вше уда „виґурац” свойо, на єден лєбо на други способ. Алє то заш нє значи же на тот способ по автоматизме ма право, а ниа чом. У нашим малим обисцу хторе ше вола Сербия, ми ше затераз можеме справовац як сцеме, оградзени зме на своїм и сами маме свойо правила хтори дараз менєй лєбо вецей ускладзуєме зоз европскима. Медзитим, ми маме за циль же бизме звалєли ограду и же бизме постали часц того европского валалу. Подобни циль – валянє оградох ма и Европа, алє нам нє дошлєбодзи войсц до дружтва кед нє будземе почитовац правила хтори у тим валалє оддавна порадзени, алє прєедлужиме по своїм. А то значи же кед придзе на шор заверанє поглавйох 23 и 24, котри ше дотикаю правосудства, права и правди, Европянє годни повесц: „ОК, ми вам гварели цо нє штима, ви то нє пременєли, и тераз то маце, точнєйше, мушице пошориц”. И, ниа ознова зме на початку, ознова писац амандмани, па цо дума Венециянска комисия, та меняц Устав. И так ознова прейду роки. И єдине цо ме цикави, чи теди и далєй буду на власци исти тоти, и чи ше вообще дахто здогаднє опитац прецо то нє поробене на час, прецо зме приведли судство ту дзе є, и яки одвити достанєме на тоти питаня. Кед же их вообще достанєме. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ПОШЛЇДКИ БУРЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЧКОДА ПО ЦАЛИМ ВАЛАЛЄ

Прешлого пиятку пред вечаром велька буря потрафела Руски Керестур. Локално, зависно од часци валала и хотару спадло медзи 25 и 60 литри дижджу, а шицко провадзене зоз каменцом. Чкоди од бурї було по цалим валалє, поламани конари на древох, одкрити закрица на хижох и шопох, и вельке число прелятих атмосферских яркох, а каменєц найбаржей начкодзел заградкарским културом. ПРОБЛЕМИ З АТМОСФЕРСКИМА ВОДАМИ

Проблем атмосферских яркох котри прелїваю кед спаднє озбильнєйши диждж вше обачлївши, а то факт котри надрилює и питанє же хто одвичательни за їх отримованє и на яки способ, чи ше и кельо ше их отримує у Руским Керестуре? – ЯКП „Комуналєц” зоз Кули задлужене за отримованє атмосферских яркох на териториї цалей кулскей општини, медзитим, и гражданє треба же би опрез своїх обисцох отримовали явну поверхносц. Забранєне пирскац траву у яркох зоз тоталним гербицидом пре ерозию жеми, треба вичисцовац пайпи же би були преходни, и обовязка каждого же би вєшенї ушорел ярок – толкує директор ЯКП „Руском” з Руского Керестура Иґор Фейди. У валалє ше векшину роботох на загартаню яркох роби без глєданя допущеня комуналного инспектора, цо анї нє вельки трошок, алє ознова ту и поцерпанє же чи инспектор дошлєбодзи загартанє, вшелїяк и зоз поставяньом пайпох и адекватних шахтох. Попри тим, у валалє єст понаправяно и велї мосцики, односно уходи до обисцох нє так як би требало, дзе ярки позагартани без поставених пайпох. – Загартанє яркох без дошлєбодзеня инспектора, то процивзаконїта робота за котру предписани пенєжни кари. Кед дахто сце загрануц ярок то муши зробиц зоз ришеньом комуналного инспектора, котри преценї же яку поверхносц ярку мож загарнуц, зависно од приоритету дзе ше находзи. Зоз законом одредзене же опрез обисца може буц уход, односно мосцик ширини до пейц метери, под нїм муша буц поставени пайпи – гвари Фейди, и додава же и зоз дошлєбодзеньом комуналного инспектора, загартанє ярку по-

требне зробиц на адекватни способ, обовязно треба справиц шахти котри буду приступни за атмосферски води. ЯДЛОВЕЦ ЗВАЛЄЛ ПАМЯТНЇКИ Вода заляла и добру часц драги на гиподроме, та ю члени Конїцкого клубу випумповали, бо на нєдзелю буду обегованя коньох. На теметове на главней дражки нєдалєко од каплїци, буря вивалєла осемметерови ядловец хтори ше звалєл през штири шори гробох и три памяткнїки цалком звалєни а єден и преламани, док на трох менша чкода. Нажаль, найвецей очкодовани памятнїк дакедишнього директора керестурскей Школи Михайла Полївки и його супруги, праве кед ше того року означує 150-рочнїца од його народзеня. За нїма звалєни и памятнїк їх дзивки и жеца апатикарох Єлени и Костї Солонарових. Спаднуте древо з памятнїкох такой соботу розчисцали члени Церковного одбору (ЦО) хтори ше стара о теметове на чолє з тутором Михайлом Рацом и фамелиями чийо памятнїки очкодовани. Рац гварел же направена векша чкода, та ше ЦО будзе трудзиц санировац ю. Но, то нє будзе лєгко, понеже каса випражнєта кед нєдавно вельо уложене до вилїваня дражки праве у тей часци теметова. М. Дж. / М. А.

ВИБЕРАНКИ ЗА СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

НА НЄДЗЕЛЮ ШЕ БУДЗЕ ГЛАСАЦ Виберанки за нове зволанє членох Совиту Месней заєднїци (МЗ) Руски Керестур буду отримани на нєдзелю 8. юлия, а гласа ше за єденац нових членох Совиту. Кандидатуру поднєсли 11-еро гражданє зоз лїстини „Прето же любиме Руски Керестур” на котрей ше находза – Славко Бучко (поднїматель), Илонка Зарубица (спортски тренер), Тихомир Медич (поднїматель), Златана Надь (специялиста общей медицини), Владо Олеяр (информатичар), Желько Папуґа (польопривреднїк), Михайло Пашо (поднїматель), Марина Преґун (фахови воспитач), Дюра Сабадош (польопривреднїк), Єлена Сивч (професор ґеоґрафиї) и Михайло Фейди (професор математики у пензиї).

6 РУСКЕ СЛОВО

З оглядом же ше будзе виберац лєм спомедзи єденац кандидатох, у случаю же би даєден нови член под час мандату одступел од тей длужносци, Совит МЗ будзе мац менєй членох, понеже на наступних виберанкох предложене исте число кандидатох кельо и творя Совит. Виберанки буду запровадзени по виберацким списку котри утвердзени за вибор предсидателя Републики котри були отримани 2. априла 2017. року, зоз вименками и дополнєнями котри настали после запровадзених виберанкох, а по котрим у Руским Керестуре єст коло 3 880 гласачох. М. Дж. 6. ЮЛИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

КЕРЕСТУРСКЕ ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО

ПОРИХТАНИ ДОҐОД НА ПОЛЮ КОМБАЙНИ Керестурске Добродзечне огньогасне дружтво (ДОД) Руски Керестур роками активне кед слово о гашеню огня у гоч хторих ситуацийох, алє ше окреме активує у сезони жатви, та и после законченей косидби

Я

к нам гварел Йоаким Рац, командир ДОД, накадзи ше почало кошиц жито у валалє, огньогасци уж були порихтани. – По двоме, або троме зме у змени, камион ДОД препатрени, исправни, а дежурац будземе док з поля нє видзе и останї комбайн. Рахуєме же то будзе даґдзе по конєц юлия. Скорей ко сидба длужей тирвала, а тераз єст вельо вецей новши комбайни хтори и швидше покоша – гвари Рац, здогадуюци же дакеди у хотаре було коло 2 500 гектари житарки: ярцу, овса и жита, тераз єст вельо менєй, коло 1 500 гектари, а на 17 нових комбайнох ше урожай часом познїма. Ко сидба дакеди тирвала и по 25 днї, а тераз рахуєме же ко сидба будзе тирвац 7–8 днї. – Кед хвиля потрима, и кед нє будзе падац, скорей покошиме – гварел Борис Штранґар, подпредсидатель ДОД, и надпомнул же затераз нє було нїяки интервенциї. – Наздаваме ше же так и останє и вериме же шицко прейдзе як ше спада. Кажде ма апарати процив огня, кажде порихтани, а прейґ мобилних телефонох маме добру комуникацию з людзми на польох – гварел вон. КЕД ТРЕБА ПОМОЦ СЦИГУЄ З ОДЖАКУ Рац гвари же ДОД Руски Кере стур тераз функционує як Здруженє гражданох, а у случаю векшого огня, до Кере стура приходзи єдинка зоз Оджаку помагац гашиц огень. – Требал би нам векши камион же бизме огень могли загашиц сами, бо камион з Оджаку до Кере стура сцигнє за 20 минути. Тераз розпочина кампаня у Кере стуре же би ше зберало пенєж за векши камион. Гоч би бул и 10-рочни, алє нам треба векши же бизме мали досц води кед идземе гашиц, же бизме нє обрацали на три раз. Штранґар надпомина же у цистерни-камиону єст коло 2 000 литри води, цо барз мало за валал таки як Кере стур, одно сно за його хотар. МЛАДИХ НЄ ЛЄМ ПРИЦАГНУЦ, АЛЄ И ЗАТРИМАЦ У ДОД єст 30 членох, активних добродзечних огньогасцох, старо сци од 20 рокох, та на далєй. Вецей єст старших, уж искусних огньогасцох як тих младших. 6. ЮЛИЙ 2018.

Командир Рац препомина же и сама старо сна гранїца добродзечних огньо сцох помали по става проблем за Огньогасне дружтво. – Нє проблем прицагнуц школярох и младих, бо ше им тота активносц пачи, проблем у тим же кед вежбаю, и порихтаю ше за змаганє, цо з нїма далєй? Општинске змаганє у Кули нєт, зонске у округу Зомбор тиж нє по стої, єдино Бачка Тополя, Кикинда и Зренянин маю длугоку традицию на тим полю и озбильнєйше ше зоз тим занїмаю. Же би ше пошло на змаганє, то кошта, а ми тельо пенєжи нє маме. Єдини приходи цо маме то зоз тих препатрункох комбайнох, тракторох и апаратох за гашенє, а обецали нам и 50 000 динари зоз прешлорочного самодоприно су. Зоз того ше ми лєдво „закриваме” и нє можеме орґанизовац одход дзецох на змаганє – гвари Рац. Обидвоме надпоминаю же людзе у валалє вше порихтани помогнуц кеди ґод даґдзе гори огень, алє найгорше же пре мали камион, одно сно цистерну, людзом нє маю цо дац робиц, праве пре мали капацитети камиона – цистерни. И попри шицких бриґох, добродзечни огньогасци меркую на жительох, на валал и цали хотар, окреме у сезони и по законченей жатви кед огнї знаю буц окреме опасни пре палєнє сцернянки.■ О. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА РЕНОВИРАНЄ ЦЕРКВИ У ҐОСПОДЇНЦОХ

ПЛАНУЮ ПОРОБИЦ ДО КОНЦА ЮЛИЯ Концом юния почало ше реновирац Грекокатолїцку церкву Святого архангела Михаила у Ґосподїнцох. Роботи затераз иду по планє, а зверени су лиценцованей фирми за реставрацию „Амброшич Зомбор” зоз Зомбора. По конєц юлия тота фаза роботох би требала буц закончена

Г

рекокатолїцка парохия Святого арханґела Михаила у Ґосподїнцох припада ґу нашим наймладшим збудованим церквом. Вибудована є 1970. року кед у парохиї службовал о. Юлиян Горняк-Кухар. Парохийни дом вибудовани 2000. року дзекуюци вельким закладаньом о. Йоакима Холошняя. Од теди по нєшка церква хаснована за вирски обряди парохиянох. Допатрана є и чувана, а на тот завод на церкви буду окончени озбильни реставраторски роботи. ОБНОВЙОВАНЄ ЦЕРКВИ ПОЧАЛО ПРЕД РОКОМ Реновиранє церкви почало ище пред роком кед пооправяни столки. Оправени пейдзешат, а доправени ище 16. Тота инвестиция коштала коло 17 500 евра. Того року, церкву ше обилї зоднука, а кед годно и звонка. Важне надпомнуц же ше билєнє и реставрация финансує зоз пенєжу хтори назберали спонзоре. – Найважнєйше нам же бизме церкву перше обилєли знука, бо на даскелїх местох було видно очкодованя на мурох. Почала одпуковац фарба, а намира нам мури пририхтац за мальованє иконох. Кед же будземе мац можлївосци обилїме церкву и звонка – гварел предсидатель Церковного одбору общества господїнского Владимир Иван. Тота робота будзе коштац коло 6 500 евра, и по тим цо потераз закончене и зробене – будзе крашнє випатрац. – Плануєме поробиц, алє зме нє годни шицко нараз. Затераз ше пороби шицки пририхтуюци роботи за маль-

8 РУСКЕ СЛОВО

ованє фрескох, а мури буду обилєни. Иконостас ше, затераз, нє будзе реставровац, алє раз и вон придзе на шор – гварел предсидатель Церковного одбору. МАЙСТРОВЕ ПРЕВЕРЕНИ Реставрация церкви у Ґосподїнцох зверена познатей фирми зоз Зомбора „Амброшич”. Исти майстрове були анґажовани за реставрацию церкви у Дюрдьове.

ЄВАНГЕЛИЯ НАЙЗНАЧНЄЙШИ КУЛТУРНИ СКАРБ ЦЕРКВИ Найзначнєйши културни скарб парохиї у Ґосподїнцох то „Нєпристолна Євангелия” зоз першей вибудованей грекокатолїцкей церкви на тих просторох хтора походзи зоз 1752. року. То церква Сятого чудотворца мириклийского Николая у Руским Керестуре. Євангелия видрукована у Синодалней друкарнї у Москви штредком ХIХ вику, а подарована є по преглашеню самостойней капеланиї 1934. року з цильом иницированя порядней служби Церкви Святого архангела Михаила у Ґосподїнцх.

– Фирма постої од 1964. року, а теди ю основал мой оцец Велько. Чежко начишлїц шицки церкви у хторих зме робели. Було их вецей як сто. Потераз зме робели углавним реставрациї церквох у Войводини и Горватскей. Нєдавно зме закончели реставрацию церкви у Дюрдьове. Наша робота специфична. Вимага вельо сцерпеня и познаванє и других ремеслох и наукох. Ми то здобули през искуство хторе тирва 54 роки. Фирма „Амброшич” єдна з ридких хтора ма лиценцу за роботи тей файти – гварел Иван Амброшич, главни майстор и реставратор. Понеже за роботу тей файти, як надпомнул пан Амброшич, треба мац сцерпеня, билєнє нукашньосци церкви у Ґосподїнцох будзе закончене по конєц того мешаца. Парохиянє хтори поряднє ходза до церкви у тим периодзе годни пойсц до церкви до Дюрдьова. А. Паланчанин 6. ЮЛИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

АКЦИЇ ДОБРОДЗЕЧНОГО ДАВАНЯ КРЕВИ У ВЕРБАШЕ И У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПЛЕМЕНЇТА ТРА ДИЦИЯ ДАВАТЕЛЬСТВА У вербаским Червеним крижу юлску акцию добродзечного даваня креви означело значнєйше одволанє гражданох. То перша акция у юлию була дополадня, а 11. юлия будзе отримана ище єдна акция хтора будзе пополадню, точнєйше од 16 по 18 годзин. – Акция орґанизована у сотруднїцтве зоз Заводом за трансфузию Войводини и мала покус особни характер, понеже були и два фамелиярни даваня креви, а то Країновичова фамелия зоз Коцура и Андєлковичова фамелия з Вербасу – визначела секретарка ОО Червеного крижу Вербас Татяна Ґлушчевич. У Добродзечней акциї даваня креви, хтору у просторийох Дома култури у Руским Керестуре орґанизовали Червени криж Кула и Завод за трансфузию Войводини, 26. юния, крев дали 24-еро Керестурци. Исти дзень Акциї орґанизовани и у Липару, дзе ше одволали 7 давателє и у Крущичу, дзе крев дали 15 особи, а пред даскельома днями у Кули 63, и у Червинки 53 особи. По словох секретарки кулского Червеного крижа Неди Раячич, барз су задовольни з одволаньом жительох и у тей другей тогорочней акциї. – Окреме сцем похвалїц Кере стурцох дзе акция вше на високим уровню. Знаме же их на тот завод було менєй пре роботи на полю, як у фебруару кед крев у тим валалє дали вецей як 40 особи. За таке ме сто то одличне одволанє, а знаме же ту добра традиция даватель-

ства. Нєшка зме мали три особи цо крев дали вецей як 90-раз, а єдному чловекови то було 109-раз – визначела Раячичова.

Вона повторела значносц єй гуманей дїї як и же треба же би крев чекала пациєнта, а нє пациєнт крев. Окреме поволала младих хтори ше од 18 рокох можу одлучиц на тот вельки ґест з хторим ше помага другим. Шлїдуюца, треца тогорочна акция будзе у октобру, а по новим закону их тераз и будзе три место штири, и орґанизую их виключно Червени криж и покраїнски Завод за трансфузию. А. М./М. А.

ОТРИМАНА ОСТАТНЯ ФАЗА ПРОЄКТУ „ЖЕЛЄНА ШКОЛА”

ЄДЕН ЗАКОНЧЕНИ, ДРУГИ ПОЧИНА Прешлого тижня у Коцуре отримана схадзка за медиї у рамикох проєкту „Желєна школа” коцурского здруженя младих „КУМ” хтори тирвал пейц мешаци, а закончени є 30. юния. У остатнєй фази проєкту члени Здруженя презентовали тото цо зробене и визначели же посадзени древа пауловниї и лїковити рошлїни, коло школох у Руским Керестуре, Футоґу и Бачкей Тополї. У Польопривредних школох у Футоґу и Бачкей Тополї, як и Ґимназиї у Руским Керестуре, под час проєкту

6. ЮЛИЙ 2018.

отримани по пейц едукациї у школох, а бешедовало ше на вецей теми: Зєдинєни нациї и їх циль, отримуюци розвой, пауловния и єй хасен... Преподаваня тримали Мелания Мали и Синиша Мали, а координатор проєкта бул Стеван Самочета, док проєкт финансовали Реґионални еколоґийни центер и розвойна аґенция Австриї. Самочета задовольни же витворене тото цо задумане, а школяре були заинтересовани за преподаваня, окреме у польопривредних школох, понеже теми були присподобени их будуцим фахом. – Моя тема була лаванда и мента, односно лїковити рошлїни, а понеже и студирам биолоґию, добре сом ше знашла – гварела Мелания Мали. На схадзки бешедоване и о будуцих проєктох як цо то явни роботи за хтори по конкурсу достати средства же би два особи у здруженю були заняти на штири мешаци. Дотхнути и проєкт „Пионире у пракси” у рамикох хторого шейсц тижнї у тим року у Коцуре будзе пребувац фаховец за писанє проєктох ґу ЕУ, а понеже то будзе особа з Румуниї, уж ше роздумує о озбильнєйших заєднїцких проєктох, односно прейґгранїчного сотруднїцтва з представнїками тей держави. На концу, члени „Кума” ше радзели и о познатей акциї „Дай и ти свою руку”. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

ЕКОНОМИЯ КОСИДБА ЖИТА НА ШИДСКИМ ПОДРУЧУ

ЩЕШЛЇВИ ТОТ ХТО ЗАКОНЧЕЛ ПО ДИЖДЖ На подручу општини Шид жито на поверхносци вецей як 5 000 гектари и жатва була у полним розмаху, покля ю нє прервали прешлотижньови дижджи

Поля у општини Шид уж длугши час були влажни, та парасти хтори нє витлачели жито тераз забриґовани пре останї моцни дижджи. Чекаю же би престало падац, поля ше висушели, а комбайни, хторих у косидби єст коло 180 на подручу општини, ознова вошли до польох. Цена комбайнованя нє пременєта и виноши 50 евра по гольту. Медзи першима хтори скошели жито то и Мирослав Ждиняк зоз Шиду, хто-

ри, так повесц, мал щесца и гольт жита сорти „звездана” благочасово склонїц зоз поля. На питанє чи є задовольни зоз продукцию, Мирослав одвитує же заробку нєт, алє жито шеє пре плодоряд. – Спомина ше одкупну цену 180 динари по килограму, а то нєдосц же би параст дацо и заробел и уложел до новей продукциї. Жито ми вєшенї було пошате у оптималним периодзе и добре напредовало. У фебруаре сом прикармел зоз 120 килами уреи и ище раз руцел 120 кили сану. Два раз сом го опирскал процив житней ардзи, а класка була добра. На концу сом витлачел 30 метери зоз 15 одсто влаги – гварел Ждиняк. Урожай придал на чуванє до Митинового млї-

КОСИДБА ТИРВА По урядових податкох зоз општинскей Канцелариї за польопривреду, косидба жита на половки. Пред остатнїма дижджами, од 5 749 гектарох, покошени 3 500 гектари. Урожай коло 6,3 тони по гектаре. Закончена косидба и олєйовей цвиклочки хтора була пошата на 1 000 гектарох. Просекови урожай коло 3,5 тони по гектаре.

ну, бо вони нє наплацую лаґерованє жита, а од нїх бере муку, отруби и гной, нашенє и хемийни средства за дальшу продукцию. После косидби Мирослав гвари же пооре польо, и понеже рахує же зидзе и цирок, попирска го на час, а польо порихта за ярню шатву, бо нарок на тим полю планує пошац кукурицу. Вл. Дї.

НОВЕ ОРАХОВО

УРОЖАЇ ПРЕПОЛОВЕНИ Жатва у Новим Орахове почала 30. мая, кед ше почало кошиц ярец, алє лєм после двох дньох пре дижджовну хвилю комбайни станули Пре подлу хвилю у Новим Орахове ище од 4. мая та по початок юлия жатва ище вше нє закончена. Єст ище нєпокошеного ярцу, а жатва жита лєм цо почала. Юний мешац у ораховским хотаре того року бул барз дижджовити. Прето, накеди ше могло, комбайни виходзели кошиц. Нажаль, урожаї ярцу преполовени, а вироятнє так будзе и зоз житом. Попри телїх паданьох, прешлого пиятку пополадню и ораховски хотар залапел моцни витор, а дижджу спадло од 32 по 60 литри. Єдну часц хотара побил и каменєц. З каждим дньом ситуация вше чежша, понеже на дзепоєдних парцелох корово, углавним дзиви цирок, уж прероснул житарки. Золтан Фаркаш, руководитель одкупней станїци ,,Либела продукт” ДОА, гвари же вєшенї направени контракти на 100 гектарох ярцу, а по 30. юний ище вше нє було шицко покошене. Урожай на парцелох котри на час покошени бул и по штири тони по гольту. Олєйова цвиклочка законтрачена на 120 гектарох, а зродзело до 2–3 тони по гольту. Нажаль, ище вше єст и цвиклочки котра нєпокошена. Того року жита законтрачене вецей як прешлих рокох, коло 230 гектари, а урожай од 3 до 5 тони по гектаре. Квалитет зарна дакус слабши як прешлого року, алє ище вше у гранїцох стандарду. Ораховчанє ше вєшенї углавном опредзелєли на

10 РУСКЕ СЛОВО

домашнї сорти, а найвецей пошата „новосадска ранка”. Процив хвилї нє можеме, алє як гварел найстарши граждан Нового Орахова Иштван Дудаш, цошка ту нє у шоре. – Я мам 95 роки и нє паметам же би у юнию спадло вецей як 150 литри дижджу. Диждж як диждж, алє косидба у маю, а кукурица же би ше опрашела пред шветом Петра и Павла, то нє паметам – наглашел Дудаш. Бачи Иштван ище вше ґаздує зоз жему и упрекосц своїм Золтан Фаркаш велїм роком, шеднє иа бициглу и обидзе хотар. Як замерковал, указує ше же кукурица и слунечнїк добре зродза того року, медзитим, за свойо дзеведзешат и вецей роки, гвари, вельо раз ше прешвечел же ше два раз нє мож радовац – но, най би нє було так. Парасти ратую тото цо можу, а кеди ше жатва закончи, то нїхто нє зна. Лю. Рац 6. ЮЛИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ҐЕРЕҐИ СЛАДКИ ЯК МЕД

... А ЗОЗ ДЮРДЬОВСКИХ ПОЛЬОХ

П

ольопривредна продукция того року, як ше указує, полна нєсподзиваньох. Вельки климатски пременки – горуца яр зоз досц дижджу, тому нєсподзиваню вельо допринєсла. Якошик шицко скорей сцигло, урожай дакус менши пре части бурї и каменєц, та шицко скорей и прешло. З другого боку и нашо польопривреднїки вше порихтанши за вчасну продукцию и предаванє продуктох по висших ценох. На першим месце думаме на овоц – черешнї, вишнї и кайси. Но им тераз час, алє ґереґом ище нє. По даяким календаре перши ґереґи би требали сцигнуц, у найлєпшим случаю, штредком лєбо аж и концом юлия. Скорей часу, як зме звикли, зявйованє ґереґох на пияцу и тарґовищу при велїх виволало подозривосц. Прето ше велї з нас питали же: чи то ґереґи зоз дюрдьовскохо хотару, чи зоз даєдного другого, чи аж зоз Грческей, лєбо Македониї!? – То нашо, дюрдьовски ґереґи. Сладки су як мед. Випродуковани су по рецепту велїх наших сушедох, у такволаним „тунелу”. То єдна файта пластенїку. Дакус нас и хвиля потримала, та сцигли скорей як зме звикли. Було досц дижджу и слунка, та нам ше пощесцело же би и ми позберали дакус шметанки кед слово о цени. З оглядом на тото же сцигли дакус скорей, маю и

векшу цену. Звичайно потераз на ґереґох екстра зарабяли Греки и Македонци хторим ґереґи сцигую скорей. Ми маме посадзено ґереґи на 3 гольти. Затераз предаваме тоти хтори випродуковани у пластенїку на мало, а познєйше кед сцигню и други на велько. Ту зме у центру валала предавали и пре-

Стоянка Гарди – ґереґи дозрели скорей

шлого року, лєм же цена була 50 динари за килограм и ґереґи познєйше сцигли. Тераз предаваме по 30 динари – гварела Стоянка Гарди зоз Дюрдьова.

Лаза Караш

6. ЮЛИЙ 2018.

Дакус иншаку приповедку о ґереґох нам виприповедал Лаза Караш зоз Жаблю. Вон предава ґереґи и динї на авто-драги до Зренянину. – Я накупец. Тоти ґереґи хтори предавам сом купел у Ярковцу у Сриме. Випродуковани су у „тунелу” та дакус скорей сцигли за предай. Нашол сом себе заробок, бо

сом купел ґереґи од продукователя туньше, ураховал сом трошки транспорта, та ми цена вишла на 30 динари за килограм. З дасчого ше муши жиц – гварел Жабельчань Лаза. Прейґ драги од Лази на тезґи бостан предавала и Марина Виславски зоз Дюрдьова. – То нашо домашнї, дюрдьовски ґереґи. Випродуковани су по рецепту схопних польопривреднїкох у „тунелу”. Бостан предавам по 35 динари за килограм. На тим месце зме уж роками и добре нам идзе. Маме посадзени 3 гольти зоз ґереґами. То лєм початок сезони, а будземе мац по септембер, бо маме и ґереґи хтори випродуковани на класични способ „под мотику” – гварела Марина Виславски. Дилеми зме ришели. Ґереґи нашо, а кед вам уж пахню – просто на пияц.■ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ VIII „КЕРЕСТУРСКИ САЯМ” У РАМИКОХ „ЧЕРВЕНЕЙ РУЖИ”

КАЖДИ РОК ПРИЦАГУЄ ВШЕ ВЕЦЕЙ НАЩИВИТЕЛЬОХ

П

Седми по шоре, так повесц уж традицийни Керестурски саям отримани под час Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, з рока на рок прицагує вше векше число викладачох и нащивительох, а акцент положени на стари ремесла

од час тогорочней Ружи отримана и седма по шоре привредно-туристична манинифестаия „Керестурски саям” у рамикох Фестивалу рускей култури „Червена ружа” котри орґанизовали Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох и Здруженє женох „Байка” з Руского Керестура. Саям отворел предсидатель Здруженя ремеселнїкох и приватних поднїмательох Владимир Емейди котри окреме подзековал шицким викладачом, нащивительом и особом котри ше анґажовали на тим проєкту, а з краснима словами шицких присутних привитал и заменїк предсидателя Општини Кула Кароль Валка. МАНИФЕСТАЦИЯ ЗА ЗЛОГУ – Привитуєм шицких присутних, мнє окреме мило же вас ту видзим. Бул сом на отвераню и першого сайму, а таки збуваня наисце добри за менши штредки дзе ше видзи робота здруженьох и анґажованє людзох. Општина Кула вецейнационални штредок, а з такима манифестациями ше лєм ище баржей указує злога и нашо богатство – гварел Валка. Присутни були и предсидателька „Байки” Славица Катона и предсидатель Общого здруженя ремеселнїкох з Кули Сувеиль Кариманович, як и представнїки Реґионалней привредней комори Зомбор, и госци зоз Словацкей и Горватскей. Саям у першим шоре бул пошвецени презентациї старих ремеслох котри забути и щезли зоз каждодньовосци,

12 РУСКЕ СЛОВО

а наймладшим су цалком нєпознати. Попри тим, на Сайме були виложени и предавани рижни продукти менших поднїмательох и власного виробку. ЯК ШЕ ДАКЕДИ ПОДКОВАЛО Медзи старима ремеселнїками векшина уж нє роби свою роботу понеже за тим нєт потреби, алє праве на Сайме нащивителє могли видзиц як ше дакеди подковало коня, яка то була робота колєсарох, шлосерох, та и сияртова, а свойо штанди мали и столаре и кломфере, чийо ремесла ище вше живю. На Сайме були автентично приказани ремесла колєсара, коваля, кломфера, столара, тканє керпарох, гасурох и тепихох, та плєценє кошаркох зоз дикиню. За наймладших були орґанизовани роботнї цифрованя и правеня медовнїкох, цо було найинтересантнєйше дзецом котри були по уха од муки и фарбох. На єдним штанду ше могло опробовац виробяц полнєти платново бабки, а шицки презентациї виволали интересованє як дзецох так и старших. На вецей штандох були виложени вишивки, гекланя, витражни роботи на склу, ґравури на каменю, столарски лавки и столи. Медзи иншим, могло купиц домашнї вина, олєї з рижних рошлїнох, соки, колачи, мотики и алат за роботу у заградкарстве, алє и виданя НВУ „Руске слово”. По традициї на тот дзень у дворе Майсторского дому, дзе Саям и бул отримани, позната керестурска кухарка Мария Малацко за шицких уварела сладку капусту у котлє. Проєкт потримали Покраїнски секетарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство АП Войводини и Општина Кула.■ М. Джуджар 6. ЮЛИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПРЕ ЧАСТИ ДИЖДЖИ ЧКОДЛЇВЦИ ШЕ ШИРЯ

ЦИРОК ТРЕБА ЗНЇЩИЦ ДО КОНЦА У хотарох концом прешлого мешаца була актуална жатва, хтору ше того року пре хвилю вецей раз претарговало, та и квалитет културох слабши пре вельки дижджи, понеже жито лєжало на жеми

З

оглядом на хвилю, части и вельки дижджи, як визначела руководителька Совитодавней служби Польопривредней фаховей служби Вербас Катарина Радонич, после жатви треба поробиц сцерянки, понеже хотар полни з коровчами. – Цирку єст тельо як да зме го нїґда потераз нє третировали, и тераз прави час же би ше после жита и ярцу поробело благше третированє и охабело парцели. Третированє дзивого цирку ше роби теди кед цирок ма перши метолки, аж теди, и то зоз полну дозу, од 6 по 8 литри по гектаре. Кед ше тот третман пороби, треба охабиц же би одстал коло 20 днї, а пред тим нє треба палїц и орац польо, алє охабиц най дїйствує. Препарату треба 20 днї же би комплетно дїйствовал – визначела Радоничова.

алє кед ше здогаднєме же зме мали цали май з температуру коло 30 ступнї, а то вигодне условиє за розвой церкоспори, алє и стаємну влагу хтора тиж тому допринєсла. Ноци жимни, и шицко тото вєдно идеални условия за розвой церкоспори, и то ше муши поробиц – поручела Радоничова и додала же на дзепоєдних сойох обачели ґолобрст, чкодлївца хтори ше на тим просторе ище нє зявйовал. Алє чкодлївец оазного характеру, та ше продукователє нє муша бац же ше барз розшири. Желєняву тиж треба поряднє обиходзиц, понеже така хвиля идеална и за розвой пламенячи.

Катарина Радонич

ГРИШКИ ПРЕ ПОНАГЛЯНЄ

ХВИЛЯ БУЛА ИДЕАЛНА ЗА ПЛАМЕНЯЧУ

– Пламеняча може буц и на паприґи, огуркох, парадичох, та продукователє муша мерковац. Окрем того, на вельким числу парцелох желєняви, єст и надосц уши. А хто их ма

Катарина Радонич додала же польопривреднїки пошвидшую тот процес и так правя гришку, а иста процедура важи и за други одпорни коровча, як цо то тараска, пирнїца. Праве бул идеални час же би ше то поробело, а кед ше пороби як треба, польопривреднїки буду мирни, нє буду мац цирку наступни штири, пейц роки. Кед слово о других роботох у хотаре, гевти польопривреднїки хтори маю цукрову цвиклу, тераз час кед ше церкоспора масовно зявює и муши кажде преконтроловац свою парцелу. – Можебуц випатра же вчас хемийно ю третировац,

ХОРОТА МОЖЕ УПРЕПАСЦИЦ РОШЛЇНИ Пламенячу виволує печарка Phytophthora infestans, то хорота хтора ше зявює каждого року и може цалком знїщиц рошлїну. За симптоми пламенячи вигодни условия кед звекшана влажносц – инфекция ше зявює после дижджу, кед похмарене, кед длуго остава роса и кед ноцна температура 10-12 ступнї, а дньова 20-22 ступнї – праве так яку зме и мали хвилю прешлих тижньох и дньох. Перши симптоми ше зявюю на долнїх лїсцох у форми нєправилних водових пегох, хтори ше з часом ширя. Рошлїни гнїю, маю характеристични пах и випатраю яґод кед би були преляти з горуцу воду. 6. ЮЛИЙ 2018.

Хора рошлїна у керестурским хотаре

на своїх парцелох, муши их третировац, понеже вони преноша вируси, а вируси после нє мож третировац, нєт ефекту. Уши треба третировац гоч якей су фарби, понеже су вектори вирусох – визначела Катарина. Прешлих дньох ше явяли и продукователє пасулї, хтора пре вельки дижджи достала жовту фарбу, цо указує на нєдостаток азоту. Треба окончиц єдно фолиярне пирсканє з фолиярнима гноями хтори у себе маю базу азоту. На концу, и овоц ма уши, а єст и пепелнїци, та и овоцнїки треба поряднє провадзиц и на час третировац, окреме яблука на хторих ше швидше зявює пепелнїца.■ А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК МАТЕЙ САЯНКОВИЧ И СТЕФАН КОЧИШ, МЛАДИ ПЕРШОТИМЦИ КЕРЕСТУРСКОГО „РУСИНА”

КРОЧАЙ ПО КРОЧАЙ ВИТВОРЮЮ СВОЙ СОН Пишe: Лидия КОСТЕЛНИК

Млади фодбалере Матей Саянкович и Стефан Кочиш зоз Руского Керестура дебитовали за перши тим ФК ,,Русин”, а зоз своїм бависком означели ярню полусезону керестурского Kлуба. Єдного дня би любели постац професийни фодбалере, а потамаль су порихтани витирвало тренирац, учиц и напредовац як бавяче

Ф

одбал их заинтересовал ище у перших рокох живота, а з часом ше любов ґу тому спорту розвивала до озбильней пошвеценосци. Нєшка Матей Саянкович и Стефан Кочиш правя перши важни крочаї хтори нагадую же пред собу маю квалитетни фодбалски кариєри. Матей Саянкович, школяр другей класи Економскей школи у Кули, першираз до фодбалскей лабди копнул на штири роки. Як гвари, дїдо и оцец мали вельки уплїв прицагнуц го ґу тому спорту, так же го часто водзели зоз собу на фодбалски змаганя хтори ше отримовали на ,,Ярашу”. Були то роки кед у „Русину” бавел и Матейов оцец, єден од, шлєбодно мож повесц, леґендох керестурского клуба. Розумлїве же ше мушели зявиц симпатиї ґу фодбалу, та на шейсц роки Матей почал тренирац тот спорт. По нєшка радує ше каждому тренинґу, з надїю же би научел даяки нови финти и поцаги хтори потераз нє знал. – Перше змаганє сом мал барз давно, ище кед сом тренирал у ,,Когуцикох”, на седем роки. Здогадуєм ше же сом го барз чекал, теди ми ше фодбал ище баржей попачел и од теди вше з нєсцерпезлївосцу чекам шлїдуюце змаганє – гвари Матей.

ЗА ТРЕНИНҐ ВШЕ МУШИ БУЦ ЧАСУ Младши Саянкович нє криє на кого ше упатра, и жада буц таки бавяч як и його оцец, лєбо ище лєпши. Нє раз

14 РУСКЕ СЛОВО

Стефан и Матей

го патрел и сам, а ище вецей з приповедкох других бавячох и навиячох „Русина”, Матей слухал о тим яки шлїд старши Саянкович охабел на „Ярашу”. Тераз ше намага же би го єдного дня здогонєл. Сон му постац професийни фодбалер. Облюбени клуб му ,,Червена гвизда” зоз Беоґраду, и найволєл би кед би єдного дня могол бавиц у їх тиму. Кед би ше то нє витворело, Матей и у своєй будучносци видзи себе у домашнїм ,,Русиновим” тиму, а жада постац єден од найлєпших бавячох у екипи. – Moй найвекши успих потераз бул перши наступ за перши тим керестурского клубу. Таке чувство нє можем анї описац, алє ше барз цешим и можем повесц же було чежко вибориц ше за тото место. Тижньово маме 3 – 4 тренинґи, а кед сцеш посцигнуц лєпши успихи будзеш вецей и тренирац. Намагам ше же бим на каждим змаганю дал свой максимум, бо кед любице спорт хтори

6. ЮЛИЙ 2018.

mozajik@ruskeslovo.com тренираце вше мож уклопиц шицки обовязки коло того, а час за тренинґ и фодбал вше мож найсц – закончує Матей.

ПЕРШИ ҐОЛ НЄПОВТОРЛЇВЕ ЧУВСТВО Його парняк Стефан Кочиш, у „Русину” блїснул тей яри. Медзи иншим, останє запаметане же у 29. колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, у побиди „Русина” на госцуюцим терену процив „Старого ґраду” у Бачкей Паланки з резултатом 4:2, Стефан дал три ґоли за 10 минути. Вон школяр другей класи ґимназиї ,,Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, а тиж ше за тот популарни спорт вязал одмалючка, кед патрел фодбалски змаганя на телевизиї. Анї Стефанови нє чежко тренирац, бо то роби зоз любову ґу фодбалу и нє препущує анї єден тренинґ, а у тим опредзелєню тиж ма вельку потримовку од фамелиї. Прицагує го и мотивує упартосц бавячох на терену хтори ше змагаю за побиду и нє одуставаю. Свой перши ґол посцигнул на першим змаганю, кед мал лєм седем роки. – И тераз, вше кед дам ґол барз ше добре чувстуєм, а вец можеце задумац яке було чувство кед сом дал перши ґол. Упатрам ше на Кристияна Роналда, бо ми облюбени фодбалски клуб ,,Реал Мадрид”, а од домашнїх тиж ,,Червена гвизда”. На терену можем бавиц шицко у нападу – шпица, кридло на обидвох бокох... алє, найволїм кед бавим лїве кридло – толкує Стефан, и препоручує: – Дзеци би ше требали занїмац зоз спортом, насампредз пре здравє, а вец и пре друженє, алє и пре себе. Кед бавиш фодбал и кед ши на терену, вец роздумуєш лєм о тим цо ше случує на терену, нє обрацаш увагу на трибини. Попри урядових тренинґох на хтори ходзи поряднє, Стефан ище и у шлєбодним чаше люби пойсц зоз пайташами бавиц фодбал, лєбо шутурац на ґол. И вон би любел єдного дня постац професийни бавяч ,,Червеней гвизди”. Свидоми є, як гвари, же то барз чежко посцигнуц, алє можлїве кед ше будзе трудзиц буц вше лєпши и кажди дзень напредовац у фодбалским бависку. Но, „Гвизда” ище може почекац, а потамаль Матей и Стефан зоз своїм бависком ище можу барз помогнуц свойому „Русину”, и источашнє напредовац у познатим окруженю як бавяче. Як констатовал спортски дописователь, вшелїяк же зоз здобутим искуством и роботу терашнї нєдостатки у бависку нєстаню, а публики остава вериц до нїх и пожадац же би „Русин” мал ище таких Саянковичох и Кочишох. ■ 6. ЮЛИЙ 2018.

АНКЕТА:

ФИЛМИ, ЧИ К НЇЖКИ?

ОД РОМАНТИКИ ПО НОБЕЛОВЦОХ Цо млади воля – читац кнїжки, чи патриц филми? Чи нам, можебуц, препоручую даєдну кнїжку пречитац, або даяки филм одпатриц? ПИШЕ: Тамара САЛАҐ • Лидия Чапко, Дюрдьов: – Я волїм патриц филми. Жанр филма котри найволїм патриц то драма з дакус романтики, алє любим патриц и комедиї. Филми найчастейше патрим през розпуст, або дакеди под час школи през викенд, кед мам часу. Хто люби тоти жанри патриц, препоручуєм филми ,,The Longest Ride” и ,,The Fault in Our Stars”. • Михайло Чордаш, Коцур: – Волїм патриц филми, як читац кнїжки. Обично ше вечарами любим опущиц зоз єдним добрим филмом. Филм котри ми ше барз попачел, то єден русийски филм и вола ше ,,Леґенда о Коловрату”. • Кристина Хромиш, Дюрдьов: – Любим кнїжки читац, алє и филми патриц. Любим вецей жанри и цо ше дотика кнїжкох, и цо ше дотика филмох – комедиї, романтични, траґедийни, горори, мистериї, науковофантастики... Алє якош найволїм любовни теми. Филми патрим у шлєбодним чаше, дакеди сама, а дакеди зоз товаришку. А препоручела бим одпатриц: ,,The Maze Runner”, ,,The Fault in Our Stars”, ,,Midnight Sun”, ,,Divergent”, ,,Love, Rosie”, ,,The Notebook” и ,,The Hunger Games”. • Александра Русковски, Руски Керестур: – Барз любим читац кнїжки. Читам их часто и найбаржей любим фантастику, дистопийски кнїжки, историйну фантастику и кнїжки конспирацийних теорийох. Препоручуєм пречитац кнїжки ,,1984” и ,,Животиньска фарма” од писателя Джорджа Орвела, кого интересує дистопийска фантастика и филозофия о политики швета. Орвел визионерски предвидзел корупцию нового швета и алиєнацию людзох. Тиж так, препоручуєм кнїжки од писателя Ден Брауна за тих котри любя конспирацию и уметносц. • Валентина Салаґ, Дюрдьов: – Цо волїм, то завиши од мойого розположеня и яка нагода. Любим и єдно, и друге. Кед путуєм даґдзе дзечнє читам кнїжки, а кед сом дома волїм одпатриц филм. Кнїжки углавним читам тоти котри хвильково швеча моїм роком, а то тинейджерски. Моя облюбена кнїжка то ,,Любов и италиянски сладоляд”. Цо ше дотика филмох, любим комедиї и филми котри знїмaни по правдивей приповедки, а єден таки барз добри филм то ,,Miracles from heaven”. • Ивана Чордаш, Нови Сад: – Якошик волїм патриц филми. Найволїм романтични комедиї, науково-фантастични и психолоґийни филми. Препоручуєм младим най одпатра филм ,,50 First Dates”. • Михаел Рамач, Руски Керестур: – Любим и єдно, и друге. Любим читац класични кнїжки. Найлєпши писатель ми Томас Ман, а кнїжку котру бим препоручел то ,,Автостоперски водзач през ґалаксию” чий писатель Даґлас Адамс. Читац треба вше. Єдине цо чловека розликує од животинї, то можлївосц розуменя символичносци, язик и писмо. Цо ше дотика филмох, углавним любим патриц комедиї ,,Монти Пайтон” и препоручуєм младим най одпатра шицки їх филми. Як и шицко у живоце, так и кнїжки и филми маю свойо предносци и хиби. Цо ше дотика филма, його предносци тоти же го мож одпатриц и похопиц о даскельо годзини, можебуц дзень, а за кнїжку треба дакус длукши час и векшу концентрацию. Алє вшелїяк, думам же зоз каждей добрей кнїжки и доброго филма мож вицагнуц даяку животну поуку.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА”

50

ЧЕРВЕНЕ ПУПЧЕ

„ПУПЧЕ” У ДУХУ РОДЗЕНОГО ДНЯ Тогорочни 57. Фестивал рускей култури „Червена ружа” перши дзень почал з ювилейну 50. Музично-танєчну манифестацию „Червене пупче” хторе отримане у атмосфери родзеного дня. Нажаль, програму на самим концу претаргнул моцни диждж з бурю и каменцом

Пише: Мария АФИЧ

Н

а ювилейним „Пупчу” хторе отримане 29. юния на лєтнєй бини у дворе Школи „Петро Кузмяк”, по рочней прерви, ознова виведзени дзешец нови дзецински композициї. Попри побиднїкох, зоз своїма новима шпиванками, участвовали и Любомир Загорянски як комплетни автор шпиванки „Жадам єден други швет”, Маґдалена Горняк Лелас, аж з трома композициями, два на тексти Мариї С. Горняк – „Далєка драга” и „Губаби”, а треца „Блихов живот” по тексту Ирини Гарди Ковачевич. На єй текст „Шаркань у хижи” шпиванку компоновала и Наташа Фейди, а композиторка шпиванки „Брат и шестра” була и Марина Роман, на текст Владимира Дудаша. ДЗЕШЕЦ НОВИ КОМПОЗИЦИЇ Нови композициї шпивали як трио Клара Катрина, Сандра Джуджар и Теодора Фа, потим Геленка Новта, Андрея Надь и Дорияна Пап а як дуети Иван Фейди и Лара Шомодї, Елеонора Дудаш и Иґор Фейди, Елена

БОГАТИ „ПУПЧОВ” СКАРБ По ювилейне 50. „Червене пупче” написани и виведзени коло 500 нови композициї за дзеци, а виведзени прейґ 300 наступи танєчних и шпивацких ґрупох дзецох зоз Културно-уметнїцких дружтвох з наших местох. Два з найпопуларнєйших композицийох, а то шпиванка „Лєм по моди” (авторох Юлияна Бучка на текст Дюри Папгаргая и аранжера Мирослава Папа) и „Ґол” (автора текста и мелодиї Владимира Дудаша у аранжману Юлияна Рамача), хтори мали буц виведзени пред саму закончуюцу точку нє були виведзени пре диждж хтори наиходзел. Шомодї и Емина Бики, Тияна Бучко и Лана Штранґар, шицки з Руского Керестура. Шпивачох провад зел Дзецински хор „Шкорванчки” Дома култури Руски Кере стур на чолє з ди ри ґ ент ку Ли дию Па шо. „Шкорванчки” и отворели „Пупче” з його традицийну шпиванку „Нашо швето”, а за нїма зоз шпиванку „Концерт животиньох” и „Мали Мижо” наступела и ґрупа Музичней оводи у Руским Кере стуре з фахову руководительку Таню Фейди.

16 РУСКЕ СЛОВО

6. ЮЛИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА” Аранжмани и матрици за нови композициї зробел Мирослав Пап, а нови композициї и тексти за нїх оценьовал фахови жири у составе Наталия Зазуляк, Таня Кнежевич, Геленка Гарвильчак и Владимир Семан Зеро. ПОПРЕПЛЄТАНИ ШИВАНКИ И ТАНЦИ По тогорочней иншакей концепциї „Пупча” нови щпиванки и наступи дзецинских фолклорних ансамблох були попреплєтани, а нє у двох блокох як потераз. По нашим видзеню то допринєсло интересантносци и динамичносци цалей програми. Так попри нових композицийох зоз тим цо през рок научели як традицийни и модерни танци, представели ше дзеци з наших местох. Ритмична секция КУД „Жатва” з Коцура, виведла сучасни танєц „Руслана” хторому хореоґраф и фахови руководитель Силвия Маґоч. Зоз КПД „Карпати” з Вербасу Дзецинска ґрупа одтанцовала „Козачок” хторому кореоґраф Славко Микитишин, а фахови руководитель Владимир Воротняк. Зоз КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова на

„Пупчу” наступели Пририхтуюца дзецинска ґрупа хтора виведла „Танцовала би я” чий кореоґраф Звонко Костелник, а фохови руководитель Микола Хромиш и Дзецинска ґрупа з „Рускима танцами” под фахових руководством Тамари Салаґ и Мариї Хромиш. Уж традицийно на „Пупчу” ше и того року представели танцоше зоз Миклошевцох у Горватскей з КУД „Яким Ґовля” — Младша дзецинска ґрупа з танцом „Козачок”, а Штредня з танцом „Валалска полка”. Хореоґраф обидвох танцох Звонко Костелник, а фахова руководителька Виолета Гирйовати. Домашнї Керестурци були и найчисленши, та дзеци з Ґрупи „Печарки” оддзелєня „Цицибан” ПУ „Бамби” Кула виведли сучасни „Африцки танєц”, а файхова руководителька Оленка Русковски. З ДомА култури наступели штири дзецински ґрупи — Наймладша з танцом „На мосцику”, Младша з танцом „На пажици”, Штредня виведла танєц „Швитанє”, а Старша „Карички, чапаши и чардаши”, а шицким фахови руководитель Сашо Палєнкаш. На тему ювилея „Червеного пупча”, пририхтана була и вистава дзецинских рисункох школярох нїзших класох руских оддзеНАЙЛЄПША КОМПОЗИЦИЯ лєньох Основних школох з Коцура, Дюр„ОШМИХ ЗА ЦАЛИ ШВЕТ” дьова и Руского Керестура. У таким духу була и сценоґарфия на биШпиванка „Ошмих за цали швет” Даниєли Горняк на текст ни зоз полно балонами, а на самим концу Душанки Костич зоз Сримскей Митровици, преглашена за най- шпиванку „Родзени дзень” вєдно виведли лєпшу на ювилейней 50. Музично-танєчней манифестациї „Чер- „Шкорванчки” и Музична овода, док кловвене пупче”, на тогорочним Фестивалу рускей култури. Компо- ни-водителє виношели торту з медовнїкох зицию виведла Надя Каурин тиж зоз Сримскей Митровици. з хтору ше мали почасциц шпиваче и дзеДругу награду достала шпиванка „Дзива дзивка” Александра ци з публики. Нажаль, праве тоту остатню Човса з Нового Саду на текст Ани Тамаш, а хтору виведла Кри- точку претаргла моцна нєпогода зоз диждстина Ковач тиж з Нового Саду. жом и каменцом. Треценаградзена композиция „Иноватор” Мирослава Папа з Кед би нє бул таки конєц тей наисце наНового Саду на текст Силвестера Д. Макая хтору интерпретова- щивеней манифестациї пре хвилю, упечали Борис Жирош и Стефан Варґа з Руского Керестура, док на- ток же „Пупче” у шицких сеґментох було граду за текст достала шпиванка „Чупчок” на текст Агнети Пап- ювилейне. Зажш лєм, велїм остало поцергаргаї (авторка мелодиї Ана Бучко), хтору одшпивали Ребека Са- панє праве пре пошлїдки яки могли настац бадош и Станислава Новакович тиж з Руского Керестура. пре нєпогоду.■

6. ЮЛИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА”

ЧЕРВЕНА РУЖА

ИВАНИ ЧОРДАШ КОШАРКА РУЖОХ ЗА НАЙКРАСШИ ГЛАС Першого дня Фестивалу рускей култури „Червена ружа” отримани вечар младих – „Червена ружа”, алє з нову концепцию и акцентом на шпиванки у забавним духу, а млади виводзаче достали шлєбоду у обдумованю наступу, та кажди наступ з тим мал автентични печац

Пише: Мария ДЖУДЖАР

П

ублика мала нагоду по слухац дванац композициї, котри ше змагали у трох катеґорийох – за найкрасши дзивоцки глас, найлєпшу авторску композицию и найлєпши вкупни наступ. Спомедзи виведзених писньох дзепоєдни уж мали свойо премиєри на скорейших „Ружох”, а медзи нїма були и штири нови авторски композициї. На манифестациї наступели млади шпиваче и музичаре зоз Дюрдьова, Коцура, Нового Саду и Руского Керестура. У катеґориї за найкрасши дзивоцки глас з кошарку червених ружох и пенєжну награду од 5 000 динари наградзена Ивана Чордаш з Нового Саду за писню „Любим дижджи” од Мирослава Папа. Марина Роман зоз авторску писню „За ньго” преглашена за найлєпшу медзи новима композициями, на ґитари ю провадзел Жарко

18 РУСКЕ СЛОВО

Остоїч, а на тарабуки Алексей Надь, а як награду достала 10 000 динари, награду у суми од 5 000 динари за найлєпши вкупни наступ достала Кристини Афич зоз авторску шпиванку „Пойдзем”, за котру аранжман написал Мирослав Пап, обидва з Руского Керестура. Попри побиднїкох, змагали ше и Валентина Салаґ зоз Дюрдьова зоз шпиванку „Лєм єден погляд” за котру текст написал Златко Русковски, Марко Буила з Коцура одшпивал „Нє плач виолино” котри и дополнєл наступ з виолину, авторкох Маґдалени Горняк Лелас и Мариї С. Горняк, на ґитари го провадзела Марина Роман. Ище єдну писню Златка Русковския „Влап ме за руку” виведли Тамара Салаґ з Дюрдьова и Александра Русковски з Руского Керестура котрих на дємбеу провадзел Михаїл Римар. Єлена Горняк з Дюрдьова одшпивала писню „Хто за тебе я” од Санї Полдруги, а Мирко Пап бул задлужени за аранжман композициї. Попри двох побиднїцких, виведзени ище два авторски шпиванки – Михаил Рамач з Дюрдьова наступел зоз писню „Подли дзень”, а Дорика Чизмар з Руского Керестура зоз композицию „Вельке шерцо”, за обидва аранжман подписал Мирослав Пап. Вшелїяк же штири авторски шпиванки лєм єден зоз знакох же медзи младима єст талантованих котри зоз свою роботу допринєсли тому вечару, та и свойофайтове потвердзенє же опредзелєнє за шпиванки у забавним духу бул прави поцаг орґанизатора. Дарина Михняк з Коцура виведла „Шпивам за це” од Танити Ходак, а за котру аранжер Златко Русковски. Дзивоцка ґрупа Ария” з Руского Керестура у составе Марина Роман, Дорика Чизмар, Йована Ноґавица, Ната6. ЮЛИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА” ша Колесар и Саня Чапко одшпивали „Любов страцена” авторох Мирона Сивча и Мирослави Даждиу, а змагательна часц закончена зоз шпиванку „Часто думам” Здравка Бесерминя котру виведли Саня Чапко, Павле Рац и Жарко Остоїч зоз Руского Керестура и Михаїл Римар з Петроварадину. Шпивачох провадзел Камерни фестивалски оркестер у составе Олеся Балач, Оксана Маря-

нац, Ервин Малина, Любомир Живкович, Боґдан Ранкович и Мирослав Фейди на чолє зоз Мирославом Папом. Попри наступох котри провадзел фестивалски оркестер, єдна часц була виведзена без оркестра, алє зоз провадзеньом рижних инструментох. О побиднїцких композицийох одлучовал фахови жири у составе Саня Дивлякович, Златко Русковски и Сашо Палєнкаш. Руководителька манифе стациї и авторка конферанси була Мая Зазуляк Гарди, водитель програми Андрей Орос, а по законченю було

орґанизоване друженє за учашнїкох и публику. Пре диждж, програма була отримана у Велькей сали Дома култури Руски Керестур, та мож повесц же з єдней часци у имровизованих технїчних условийох, цо вшелїяк нє уплївовали на цалосни упечаток и на одушевиє публики, котра кажди наступ наградзовала зоз моцним аплаузом.■ 6. ЮЛИЙ 2018.

ВИСТАВА МАЛЮНКОХ ЛАРИ ПЕТКОВИЧ З НОВОГО САДУ

З МАЛЮНКОХ ВИБИВА ЗМИРЕНА ШВЕТЛОСЦ

Тогорочни 57. Фестивал рускей култури „Червена ружа” почал з отвераньом подобовей вистави младей уметнїци Лари Петкович з Нового Саду

динския), єй виложени малюнки углавним у технїкох акрил и акварел з хторима ше за тераз найвецей занїма, а вистава на „Ружи” єй уж тре-

хтору у єй присустве у Спортскей гали отворел наш визначни подобови уметнїк з Вербасу Владо Няради. Няради з тей нагоди визначел обачлїве интересованє за мотиви хтори малює, од пейзажох, архитектури по портрети и власни задумки и илузиї: – Пред нами єден пререз Ларовей уметносци, а у шицких єй роботох мож почувствовац шветлосц хтора дава змирену цеплоту и нєкаждодньову енерґию, а видно же єй шицки технїки иду од рук. На тей вистави ше находза уж дозрети подобово роботи и наздаваме ше же єдного дня руска заєднїца будзе мац ище єдну подобову уметнїцу хтора найдзе свойо место на тим простори а и ширше, та и у визначних ґалерийох — наглашел Няради. Петковичова, седемнацрочна млада уметнїца, (унука нашого писателя Мирона Бу-

ца самостойна. З нагоди тей подїї авторка Лара за медиї виявела: – Почала сом кед и други дзеци, алє сом и предлужела и учела сом од вецей малярох и педаґоґох як Виктория Тамаши Бабич, Велько Ковачевич, Деян Шево и Єлена Бєлица. Тераз найволїм робиц пейзажи окреме шветлосц, а як преходзи час, итересую ме и други мотиви и найволїм робиц у технїки акрил. Мальованє ми сиґурно будзе голєм гоби, бо ше нє лєгко пребиц у швеце подобовей уметносци, алє ше плануєм школовац и за тото и за ище дацо та як випаднє. Тота вистава у Керестуре ми барз значи прето же ме орґанизаторе волали, а нє понукала ше я сама. Мило ми и прето же мойо коренї по мами походза оталь, а талант за мальованє вироятнє мам и од дїда Мирона Будинского. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА”

СВЯТОЧНИ КОНЦЕРТ ОЗНОВА ПОД НАЗВУ „ОДГУКИ РОВНЇНИ” СВЯТОЧНИ КОНЦЕРТ

Шветочни концерт „Одгуки ровнїни” на 57. Фестивалу рускей култури „Червена ружа” всоботу, 30. юния, на отвореней сцени у школским дворе вєдно отворели предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач и предсидатель Пишу: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ Општини Кула Велибор Милоїчич Ясмина ДЮРАНЇН

Ж

елько Ковач, предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох, подзековал шицким котри допомогли же би бул отримани тогорочни, алє и кажди потераз Фестивал „Червена ружа”, а окреме подзековал младим котри и у пиятковей програми „Червена ружа” указали же зоз новима идеями и з ентузиязмом даваю нови живот Фестивалу. Предсидатель Општини Кула Велибор Милоїчич у привитним слове похвалєл напруженя домашнïх же би и попри технïчних и финансийних почежкосцох орґанизовали и тогорочни Фестивал, и наглашел же и убудуце Оп-

20 РУСКЕ СЛОВО

штина Кула будзе ґенерални покровитель Фестивала „Червена ружа”. – Локална самоуправа ше цеши зоз мултиетнïчним богатством и намага ше помогнуц у вецей обласцох, а уж шлïдуюцого року Фестивал би могол буц отримани у Спортскей гали, та нєвигодна хвиля нє годна уплïвовац на отримованє Фестивала. РЕВИЯЛНИ НАСТУП НАШИХ АНСАМБЛОХ Соботови шветочни концерт „Одгуки ровнїни”, остатня програма тогорочного Фестивала рускей култури „Червена ружа”, почал зоз гимну Републики Сербиї „Боже правди” и нашу шветочну шпиванку „Браца Русини” котру одшпивал домашнï Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. Отца Миколая зоз Руского Керестура, хтори наступел под дириґенством маестра мр Мирка Преґуна. У ревиялней часци перши наступели домашнї, керестурски Хор зоз трома шпиванками – „По конєц валала”, „Кондоров лєт” и „Лєм даєдну писню”, под дириґенством Лидиї Пашо, а солисти були Кристина Афич и Мирослав Малацко. Потим наступел Фолклорни ансамбл КУД „Тарас Шевченко” з веселим и полєтним танцом „Дюрдьовски козачок” у хореоґрафиї Миколи Хромиша. „Стародавни танци зоз Шаришу” одтанцовала Младежска фолклорна ґрупа Руского културного центру 6. ЮЛИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

57. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА” з Нового Саду, дзе у динамичним танцу доминовали хлапци, а под фаховим руководительством Андреї Бики, Тамари Салаґ и Михаила Римара. Мишана шпивацка ґрупа „Руски зарї” Здруженя гражданох Руснацох зоз Сримскей Митровици ше представели з двома шпиванками „А ти, мила, цо думала” и „Ой мешачку”, а їх руководителька була Даниєла Горняк. Потим на шор пришли домашнї керестурски фолклораше, а Фолклорни ансамбл Дома култури одтанцовал „Пришли ми Русадля”, под фаховим руководством Саши Палєнкаша. Зоз Сриму, з Бикичу пришла Женска жридлова шпивацка ґрупа зоз КПД „Иван Котляревски” и одшпивала даскельо шпиванки, под фаховим руководительством Драґани Ґлувня Бабич и Бояна Бабича. Фолклорни ансамбл КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова одтанцовал танєц „Тропотянку” хореоґрафа Миколи Молнара, а под фаховим руководительством Миколи Хромиша. Женска и Хлопска шпивацка ґрупа зоз КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова одшпивали даскельо шпиванки под фаховим руководительством Золтана Дудаша. Фолклорни ансамбл младих фолклорашох зоз ораховского Дружтва одтанцовал динамични танєц „Иване, Иване” у хореоґрафиї Владимира Маґоча. ПОПРЕПЛЄТАНИ ШПИВАНКИ И ТАНЦИ Мишана шпивацка ґрупа РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули ше представела зоз двома шпиванками под фаховим руководительством Еуфемиї Планкош. Петровчанє зоз Републики Горватскей ше представели зоз Жридлову хлопску шпивацку ґрупу зоз КПД „Яким Гарди” и одшпивали венчик народних шпиванкох, а фахови руководитель бул Томислав Дудаш. Керестурски танєчнїки ше представели и зоз „Палєнковим танцом” у хореоґрафиї Саши Палєнкаша.

ГОСЦИ НА „ЧЕРВЕНЕЙ РУЖИ” Госци на соботовей програми були и посланïца у Народней скупштини Републики Сербиï Олена Папуґа, посланïк Прешовского самоуправного краю Петро Сокол, делеґация Руснацох зоз Републики Горватскей, представнïки НС Руснацох, Општини Кула, Месней заєднïци и других наших институцийох.

6. ЮЛИЙ 2018.

ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ „ЗАКАРПАТСКА УКРАЇНА” Пред красним числом публики у керестурскей Основней школи „Петро Кузмяк”, промовована кнïжка „Закарпатска Україна: история – традиция – идентитет” хтору пририхтал професор українского язика и литератури на Универзитету у Заґребе у Републики Горватскей, проф. др Євгений Пащенко. Гоч кнïжка написана по горватски, у нєй єст вельо историйни податки хтори интере сантни нашей заєднïци. О кнïжки, односно зборнïку роботох вецей компетентних авторох, бешедовали Микола Шанта, одвичательни редактор Видавательней дïялносци НВУ „Руске слово”, проф. др Янко Рамач и сам автор проф. др Євгений Пащенко. У зборнïку ше бешедує о Закарпатскей Украïни, нашей Горнïци, простору одкаль ше приселєли нашо предки до нєшкайшей Войводини. Др Янко Рамач на интересантни способ бешедовал о давней историï, од 9. вику, та по нєшкайши днï, а др Пащенко о проблемох нєшкайшей Украïни, алє и о єй историяту, док Шанта уведол присутних до тематики того зборнïка. Кнїжку видал Союз Руснацох Українцох Сербиї, а пошвецена є Теодорови Фрицкови, єдному зоз активистох Руснацох и Українцох у Републики Горватскей.

КУД „Жатва” зоз Коцура ше представела зоз Женску жридлову шпивацку ґрупу под фаховим руководительством Любомира Сакача, а Фолклорни ансамбл КУД „Жатва” упечатлїво одтанцовали и танєц „Коломийку” у хореоґрафиї Владимира Ивана. Мишана шпивацка ґрупа КПД „Карпати” з Вербасу одшпивали два шпиванки, а фахови руководитель бул Микола Чизмар Коле. На „Одгукох” зме видзели „Закончованє жатви у ґазду, у Сриме”, а тот приказ обичайох виведол Фолклорношпивацки ансамбл КПД „Дюра Киш” зоз Шиду. Автор приказу Владо Торма, а фахови руководитель Снежана Лазич и Драґан Макивич. У трецим блоку „Одгукох ровнїни” представели ше госци зоз Футоґу – Ансамбл „Младосц”, Културно-информативного центру хтори ше представел зоз народнима танцами и шпиванками. Програму водзели Андрей Орос и Любица Фечо, а автор конферанси бул Любомир Дудаш. Руководителька манифестациї була Ґабриєла Саянкович. Под час Фестивала була отворена Музейна збирка у Замку, хтора була барз крашнє нащивена. После урядовей програми у дворе Школи „Петро Кузмяк” друженє учашнïкох и госцох предлужене з музику „Кикирики бенда”.■ Фото: Лю. Дудаш, М. Афич и М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 21

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ И ЛЇСТИНА ЖАДАНЬОХ У НАШИХ ШКОЛОХ

НАЙВЕЦЕЙ ЗАИНТЕРЕСОВАНИХ ЗА ҐИМНАЗИЮ За упис до штреднїх школох потим виполньовали Лїстину жаданьох. Найвецей заинтересованих за керестурску ґимназию, за ИТ сектор, медицину и транспорт у штреднїх школох у Новим Садзе. Конєчни резултати у керестурскей Школи обявени кориґовани после штирох послатих жалбох на прелиминарни резултати зоз шицких трох тестох. По урядових резултатох на тесту з руского язика просеково посцигнути 10,57 боди, з математики 8,96, а з комбинованого з пейц предметох 9,90 боди. Поєдинєчно, од 20 максималних, найвецей посцигнути боди з руского язика 18,5, з математики 17,50, а з комбинованого 18,00 боди, а анї єден школяр з анї єдного теста нє мал 0 боди. Того року на тесту з руского язика першираз було и задатки хтори оможлївйовали достац пол бода, цо як коментарую у керестурскей Школи, помогло школяром. По календаре упису школяре у своїх школох 29. и 30. юния виполнєли Лїстину жаданьох, после жалбох 8. юлия обявени тото лїстини. Як дознаваме у керестурсскей Школи, коло дзешецеро школяре вибрали ґимназию на руским язику, двойо и туристични напрям, потим досц було заинтересованих за информацийни сектор, медицину и транспорт у штреднїх школох у Новим Садзе. Того року барз мало єст заинтересованих за економски фахи цо скорей були барз части вибор школярох. Резултати розподзельованя по школох и образовних профилох у штреднїх школох буду обявени 8. юлия, а уж шлїдуюци дзень будзе и упис. ДОДЗЕЛЄНИ СВИДОЦТВА КОЦУРСКИМ ОСМАКОМ Штварток, 28. юния коцурска основна школа „Братство єдинство” шветочно випровадзела 61 осмака з трох оддзелєньох, медзи котрима єдно руске, у хторим було 17 школярох. У Доме култури маломатурантом ОШ „Братство єдинство“ у Коцуре, котри успишно положели Закончуюци испит їх класни старешини подзелєли свидоцтва, а окрем свидоцтвох найлєпши школяре достали Вуково дипломи, медзи котрима и школярка ґенерациї Єлена Чордаш. З тей нагоди отриман пригодна програма у Велькей сали Дома култури котру отворела директорка Школи Славица Байор и зоз краснима словами випровадзела маломатурантох. Школяре осмих класох, як и шицки осмаки у Сербиї покладали Закончуюци испит пред уписом до стреднєй школи, а вчера, 28. юния, обявени урядово резултати Закончуюцого испиту. Коцурски школяре зоз мацеринского язика просеково освоєли 11,29 боди од можлївих 20, школяре котри ходза до сербских оддзелєньох од 20 можлївих освоєли 10,97 боди, а на уровню Школи шицки школяре вєдно освоєли 11,06 боди. Зоз математи-

22 РУСКЕ СЛОВО

Фото: З. Колєсар

Як и у шицких основних школох у Сербиї, так и у ОШ „Петро Кузмяк” 28. юния обявени конєчни резултати Закончуюцого испиту хтори од 16–18. юний у керестурскей Школи робели 50 школяре осмей класи

ки школяре зоз рускей класи освоєли 9,76 боди, а школяре зоз сербских класох 8,78 боди, а то на уровню Школи вкупно 9,06 боди. Цо ше дотика комбинованого тесту, школяре зоз рускей класи освоєли 12,94 боди, а школяре сербских класох 13,67 боди, а на уровню школи то 13,47 освоєни боди. По календаре упису, школяре у своїх школох виполнюю Лїстину жаданьох, а резултати розподзельованя по школох и образовних профилох у штреднїх школох буду обявени 8. юлия на сайту Министерства просвити, а шлїдуюци дзень будзе упис. ШИЦКИ ШКОЛЯРЕ ПОЛОЖЕЛИ ПРИМАЦИ ТЕСТ У Основней школи ,,Йован Йованович Змай” у Дюрдьове 72 школяре покладали примаци испит за уписованє до штреднїх школох. Од тих школярох, 70 покладали тести котри у рамикох порядней програми, а двойо школяре покладали по ИОП-у, значи вименєни змист теста. Пондзелок, 18. юния покладали мацерински язик, седмеро покладали руски, а шейдзешат шесцеро сербски язик. Вовторок покладали математику, а ютредзень комбиновани тест. Тести випольньовали шицки вєдно у голу школи. Шицки школяре положели примаци тест, алє нїхто нє мал максимум боди. Зоз сербского язика тест найлєпше поробел Вукашин Марич котри достал 19 боди, найслабше оценєни школяр з того тесту достал 1,5 бод. Зоз руского язика тест найлєпше поробел Иґор Салаґ достал 16 боди, найслабше оценєни школяр достал 6 боди. Тест з математики найлєпше поробел спомнути Вукашин Марич достал 18 боди, а найслабше оценєни з того тесту мал 1 бод. Пияток, 29. юния, достали свидоцства и ришеня о законченей основней школи, и виполньовала ше лїстина жаданьох за штредню школу. Школяром руского оддзелєня були лєгки тести и углавним шицки обчекую же им ше витвори перше жаданє зоз лїстини. Директорка тей школи, Вукица Петрович, задовольна, алє як гвари, нїґда цалком, бо вше мож лєпше.■ М. А. / З. К. / Т. С. / С. С. 6. ЮЛИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ШКОЛЯРЕ ҐЕНЕРАЦИЇ НА ПРИЄМУ У БИЛИМ ДВОРЕ

З КЕРЕСТУРСКЕЙ ҐИМНАЗИЇ БУЛА ДОРИС БУЧКО Вецей як 600 школяре ґенерациї зоз штреднїх школох зоз Сербиї и Републики Сербскей, пияток 29. юния були на шветочим приєму на Билим дворе у Беоґрадзе, дзе им уручени припознаня за посцигнути успих под час школованя.Тадицийно, уж по седемнасти раз принц Александер Карадьордєвич и принцеза Катарина дочекали матурантох на шветочним приєму, дзе им з Фондациї за културу и образованє престолонашлїднїка Александра припознаня и дарунки як награди за уложени труд под час їх школованя. Зоз керестурскей Ґимназиї на приєму була школярка ґенерациї Дорис Бучко. – Окремна ми чесц була присуствовац такей подїї, шветочносц була орґанизована за шицких школярох ґенерациї котри пришли у провадзеню найблїзших, так же вєдно було 2 000 особи присутни. Ми, школяре були нука у Билим дворе, а з нас кажде ишол ґу принцови же би му особнє уручел награду и припознанє – толкує Бучкова. Шветочносци присуствовали, а школяром винчовали и министер просвити, науки и технолоґийного розвою Младен Шарчевич, министер просвити и култури Републики Сербскей др Дане Малешевич, ґенерални директор компаниї „NCR” Стефан Лазаревич, вивершни директор компаниї „Link Group” Никола Суботич, акаде-

мик Матия Бечкович, Кристоф Бишлия, снователь компаниї „Cloudera”, та Кристоф Турбер, психолоґ и инструктор на „Filips Egzeter” академиї и соснователь сайту ExpertOnlineTraining.com, як и други познати зоз швета култури, науки и уметносци. Источашнє, компания „Link Group” обявела же за 25 матурантох пририхтали стипендиї за школованє на „ИТ Академиї”. M. A.

ЗАВОД ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

ПЕНЄЖ ЗА ТРАДИЦИЙНУ И СУЧАСНУ ТВОРЧОСЦ На 10. схадзки Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох хтора 27. юния отримана у шедзиску тей установи у Новим Садзе, розподзелєни средства по Конкурсу за софинансованє програмох и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї у 2018. року, чий буджет милион динари. По Конкурсу за потримовку Програмом сучасней уметнїцкей творчосци, чий буджет 450 тисячи динари, УО Заводу розподзелєл 275 тисячи динари, а розписана нова Явна поволанка за исту обласц културней творчосци, понеже остало нєрозподзелєни 175 тисячи динари. Вкупно на конкурс сцигли 24 прияви, хтори придали 10 розлични кандидати. Шицки окрем двох сполнєли критериюми конкурсней прияви. На основуи ранґ лїстини хтору предложела штирочлена Комисия за бодованє, УО Заводу финансийно по6. ЮЛИЙ 2018.

тримал шлїдуюци програми: Коцурска КУД „Жатва” достала 58 тисячи динари за дзецински тамбуркови оркестер, и 60 тисячи за роботу фолклорного ансамблу. КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова за роботу музичней секциї достал 70 тисячи, за фолклорну секцию 68 тисячи, а за жридлово шпиванє 65 тисячи динари. КПД „Дюра Киш” зоз Шиду за роботу оркестра достал 60 тисячи, а за шпивацку секцию 64 тисячи динари. Вербаски КПД „Карпати” за пририхтованє тамбуркового оркестра достали 57, за фолклорну секцию 60, за жридлову шпивацку ґрупу 55, а за хорску секцию 59 тисячи динари. Новосадски РКЦ тиж достал потримовку за штири активносци – за наступ на Фестивалу оркестрох 70, на фолклорним фестивалу 67, за наступ на Фестивалу жридлового шпиваня 65 тисячи динари, а за наступ на Хорским фестивалу 67 тисячи динари. Кулски РКУД „Гавриїл Костелнїк” за пестованє жридлового шпи-

ваня достал 55 тисячи динари. По Конкурсу за потримовку Програмом сучасней уметнїцкей творчосци, УО Заводу розподзелєл 275 тисячи динари. По тим Конкурсу, РКУД „Гавриїл Костелнїк” зоз Кули достал 40 тисячи за дзецинску драмску секцию и 30 тисячи за монодраму, КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова 40 тисячи за роботу драмскей секциї, РНТ „Петро Ризнич Дядя” 70 тисячи динари за представу, Дружтво за руски язик, културу и литературу 45 тисячи динари за друкованє кнїжки, а Оддзелєнє за русинистику 50 тисячи за исту намену. Нова Явна поволанка отворена по 22. юлий 2018. року, а потребни информациї мож опатриц на сайту Заводу. На схадзки УО Заводу за културу присуствовали седем од дзевец членох и директорка Заводу Анамария Ранкович, а водзел ю предсидатель УО Миломир Шайтош. И. Сабадош

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ПИЯНИСТ ДР ДАРКО ВАРҐА

НАЙЛЄГЧЕЙШЕ ШЕ ВИРАЖУЄ З НОТАМИ

Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Дарка Варґу зоз Бачкей Тополї музика одведла аж до Америки, дзе жиє уж шейсц роки и дзе виполнєл велї свойо сни, а даєдни ше му ище лєм маю витвориц. Цали свой живот пошвецел праве музики и клавиру, хтори його емотивна и духовна пожива

Д

ок ходзел до основней музичней школи до Бачкей Тополї, Дарко, дзекуюци своїм родичом, вельо укладал и робел на себе и дома, алє и на приватних годзинох. Гоч ше перше учел грац на гушлї, судьба го заш лєм пошвидко унапрямела ґу клавиру, инструменту без хторого тераз нє може задумац анї єден свой дзень. – Думам же наисце барз значни бул мой початок роботи зоз Марию Секель, хтора вше мала школярох хтори ходзели на републични, медзинародни змаганя. Кед и я почал освойовац награди, то випатрало як цошка до чого вредзи „инвестовац”. Почал сом помали уходзиц до тей „музичней атмосфери”. На змаганьох, як и на кампох на хтори сом ходзел, упознавал сом людзох зоз музичних кругох, цо ме мотивовало и поцагло же бим ище вецей вежбал, и видзел сом же у тим єст перспективи. Мария сцела же бим вежбал дньово по три-штири годзини, седем днї у тижню, а то ми после одредзеного часу постала рутина, та кед тераз то нє зробим, то таке як кед

Дарко зоз дзивку Синтию

24 РУСКЕ СЛОВО

бим ше нє умил, лєбо нє поробел дацо основне – толкує Дарко. БУЛ НАЙЛЄПШИ КАНДИДАТ Музичне образованє Дарко предлужел и у штреднєй школи у Суботици, хтору закончел лєм за три роки, и то як школяр ґенерациї. Потим ше уписал на Факултет музичней уметносци у Беоґрадзе, а вец го живот одведол аж на Флориду до Зєдинєних Америцких Державох. – Кед сом закончел факултет, почал сом робиц як наставнїк у музичней школи у Младеновцу, док ме мой професор з Беоґраду нє наволал и гварел ми же єст понукнуте место за студиранє на Флориди. Бул сом прияти и 2014. року сом там закончел мастер, а вец сом остал робиц на тим факултету. Познєйше сом ше сцел опробовац и у лєпшей роботи, пре лєпшу будучносц, та сом вихасновал нагоду и конкуровал за докторски студиї на ЛСУ у Батон Ружу у Луизияни, дзе ми понукли полну стипендию и же бим робел як асистент. Закончел сом у маю того року – гвари Дарко, а так 6. ЮЛИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

скромно, як и кед би ше шицко подрозумйовало. Кед ше уписовал на спомнути студиї, було 45 кандидатох, а од 12 хторих вибрали, вон бул найлєпши. – Моя главна робота то гранє, понеже сом корепетитор шпивачом, гушляром, оркестром на факултету... Бул сом корепетитор и за оперски студио, дзе сом провадзел вецей як 20 шпивачох на їх концертох... Мам рижни наступи, людзе зо мну нєпреривно контактую прейґ факултету, а дакеди ше случи же ше ми у тижню и 30 особи опитаю чи бим им грал, та нє можем анї шицко прилапиц, бо нєт часу. Дакеди сом демонстратор док професор приповеда. Поправдзе, лєгчейше ми одграц тото о чим ше приповеда, бо ше уж лєгчейше виражуєм през ноти – визначує млади пиянист и додава же ше розликує буц музичар у Сербиї и у Америки. – У Америки шицко професийнєйше, док ши у Сербиї блїзши зоз публику и людзе отворенши. Цо ше дотика кариєри, то нє мож анї поровнац, бо Америка дава барз вельо можлївосци. Ту ше наисце уклада до гоч хторей обласци, та и до музики. Робим у найлєпших условийох. Кед маме концерти, наисце приду вельо людзе. У меншей сали на факултету, дзе єст коло 400 места, скоро кажди дзень полне, а кед концерт у векшей сали, дзе станє коло 1 500 людзох, тиж шицки карти предати. Нєдзелями граєм и у єдней церкви – приповеда Дарко, хтори ма коло 200 наступи рочнє. ИЩЕ ЛЄПШЕ ЯК ЗАДУМОВАЛ Нє побановал же пошол до Америки, бо там, окрем же нашол роботу, упознал и дзивку зоз хтору жиє уж два роки. Коцочки ше му поскладали так як треба, а витворел аж и вецей як цо дараз могол и задумац. – Дзивка Синтия зоз Южней Флориди, а єй предки зоз Хаитию. Вона у медицини, як и цала єй фамелия, а роби у ортопедскей клинїки. За тоти шейсц роки, цо сом думал же будзе, було, праве так, аж ище и лєпше од того як сом плановал. Кед видзиш же мож, почнєш роздумовац же цо би аж могло. Мал сом щесца сотрудзовац зоз такима людзми, о чим сом нє могол анї шнїц. Вец видзим же кельо я, у ствари, вельо нє знам, кельо треба ище робиц, трудзиц ше, же бим наисце робел дацо на прави способ. Достал сом максимални условия. Наприклад, кед сом пришол ту дзе тераз бивам, ґазда квартелю ми купел клавир и гварел же покля сом ту, мой є же бим на нїм могол вежбац. И Флорида и Луизияна держави з цеплу хвилю, цо тиж так єден плус – гвари Дарко. Же би дошол поталь дзе є тераз, Дарко одмалючка мушел пошвециц цали свой живот и час музики. Як и кажде дзецко, мал 6. ЮЛИЙ 2018.

фази кед сцел робиц и дацо друге, алє ше, заш лєм, од велїх стварох мушел одрекнуц. – Нїґда нє було периоди же сом нє сцел грац, алє сом сцел и виходзиц, дружиц ше... Єден час сом ходзел на карате, алє понеже то було опасне за мойо пальци, бо сом могол закончиц музичну кариєру кед бим ше покалїчел, мушел сом престац. Грал сом и у єдним метал бенду зоз пайташами, а опробовал сом ше у скоро шицких файтох музики, алє класика, заш лєм, моя обласц. Найволїм грац Моцарта и Шопена, алє нє мам проблем грац гоч цо друге – припознава наш собешеднїк, хтори чечно приповеда по руски, а банує же нє научел и мадярски язик. – Мой оцец Славко Руснак, а мац Лїляна полу Рускиня, полу Мадярка. Родом су з Нового Орахова, дзе оцец и тераз жиє, а мац у Тополї. Нє бул сом анї раз дома одкеди сом пошол до Америки, алє рахуєм же того року, лєбо на идуци пойдзем – додава Дарко. ЖАДА БУЦ ПРОФЕСОР Дарко препровадзел шейсц роки у Америки школуюци ше, а тераз, гвари, приходзи часц його живота у хторей треба будовац кариєру. – Плануєм конкуровац за место професора. Чувствуєм же можем ище вельо поробиц и нє можем задумац будучносц без музики. Тераз сцем цо вецей заробиц, же бим ше могол после лєгчейше преселїц кед будзе требац достац стаємну роботу. Таки сом уж вязани за музику же нє можем задумац живот без клавира. Кед ше дакеди случи же дзеньдва нє граєм, чувствуєм ше депресивно, як кед бим нїч нє робел цали дзень. Музика за мнє емотивна и духовна пожива. З ню сом прешол през красни, алє и нєприємни хвильки, вше була ту кед ми требало помогнуц. Як цо даєдни людзе у церкви пренаходза духовни бок хтори их виполнює и дава им енерґию, мнє так музика – гвари Дарко и на концу додава же увидзи дзе го кариєра одведзе, алє ше наздава же, як и потераз, и надалєй шицко будзе ище лєпше як цо задумує. А а ми вериме же то наисце так и будзе. ■

НАЙВЕКШИ УСПИХ КЕД ПУБЛИКА ЗА ДОВОЛЬНА Кед бизме начишльовали шицки Дарково награди, наступи и сотруднїцтва хтори мал за тоти роки, требало би нам вельо вецей од тих двох бокох. – Мнє найвекши успих на наступу кед публика одушевена, кед доставаме овациї, кед ше треба врациц на бис, лєбо поклонїц даскельо раз. То значи же охабени емотивни упечаток на публику, а думам же класична музика ма наймоцнєйши емотивни уплїв. Нє можем видвоїц анї єдну награду и змаганє, баржей тот час хтори сом препровадзел на нїх, бо сом пре змаганя мал нагоду пойсц до Белґиї, Ческей, Италиї, України, а думам же ми найкрасше було у Праги – гвари вон.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: АНДЄЛКА ПИНИЧ ЗОЗ МОРОВИЧУ

КУЦИК ЗА ОДПОЧИВОК И ЗА УЖИВАНЄ

Пише: Владимир ДЇТКО

О розвою туризма як значней дїялносци з хторей годно жиц, роками ше бешедує як о добрей шанси. А тоту шансу ище пред дзешец роками вихасновала Андєлка Пинич зоз Моровичу при Шидзе. Кед ше зоз супругом Мирославом и фамелию врацели зоз дочасовей роботи у Белґиї, тото цо там заробели уложели до нового бизнису

М

ирослав ше дал до польопривреди, а вєдно ше порадзели же би ше добре було опробовац и у туризме, та за тото була задлужена Андєлка. Обидвойо припознаваю же ше нє лєгко одлучели на тот крочай, бо на тих просторох туризем нє так розвити як у даєдних познатих туристичних центроох и местох у Сербиї, окреме кед слово о приватним секторе. – Шмело зме одлучели же я започнєм туристичну дїялносц. Видзела сом як то

26 РУСКЕ СЛОВО

функционує у заходних державох и подумала сом же бим могла даяки искуствия хтори сом там здобула тераз применїц ту дома – почина приповедку Андєлка Пинич и указує нам „ранч” хтори наволали „Ґаґиєво седло”. ЄСТ ЦО ОБИСЦ Морович познати як валал хтори ше находзи на побрежю двох рикох, Босуту и Студви, а праве ше Пиничов ранч пресцера на побрежє Студви. Нєдалєко ше находза сторочни дубово лєси и Воєна установа Карадьордєво, а нє так далєко и спомин памятнїк Сримски фронт. На самим початку Пиничово вибудовали апартман поверхносци 130 квадратни метери наменєни госцом, барз є податни фамелийом з дзецми, бо у дворе нєт цо нєт: вшелїяки домашнї животинї и птици, а окремна атракция – конї. После перших позитивних рокох у роботи хтору почали, Пиничово одлучели справиц и етно ресторан за коло 50 госцох. Ресторан вигодни и за менши фамелийни преслави, стретнуца и подобне. Од 6. ЮЛИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

самого початку у тим ресторану госцом понукаю домашня кухню, лакотки и добри напой, розуми ше – палєнку и вино. – Понукаме и домашнє млєко, сир и шметанку, месо тиж домашнє, як и овоц и напой. Хто жада може коштовац нєдзельови сримски полудзенок зоз обовязну юшку на столє, а вец шицко по шоре, хто цо сце... Нєшка ше барз швидко жиє и людзом потребни одпочивок у цихосци на швижим воздуху, у природи, дзе нєт авта и други превозки. Ту у нас наисце цихосц хтора госцом барз одвитує. Дахто придзе до нас лєм полудньовац и дакус ше одпочинуц, а велї приходза на викенд од пиятку по нєдзелю. Госци вше можу кед сцу и сами порихтац роштиль на хтори ше посходзи цала фамелия, або приятелє – предлужує бешеду ґаздиня Андєлка. Госци на ранчу маю нагоду опатриц и виставу дакедишнїх предметох хтори ше у обисцу хасновало каждодньово и велї млади их анї нє видзели, односно нє знаю же зач ше их хасновало. Андєлка з дзеку госцом шицко толкує. Тото цо дзецом найинтере сантнєйше то же маю нагоду ошедлац коня. Окрем того, Пиничово на шицко думали та понукаю и памятки зоз Моровичу, а рижни прикраски Андєлка сама вирабя дзекуюци єй притоки ґу уметно сци, богатей мриї и инспирациї. Стара ше же би красни прикраски нє були драги. ОАЗА МИРА НЄ ДАЛЄКО Од авто-драги Беоґрад–Заґреб, Морович оддалєни лєм коло штири километери, а од Беоґраду коло 100. Тото хто сце швидко може сцигунуц по оазу мира и одпочивку, а кед же є заинтересовани лапац риби на Студви, або шеднуц до чамца и так уживац з попатрунком на рики и побрежє, и то мож. Верацаюци ше на прейдзени роки, Андєлка припознава же нє побановала же вошла до туристичних водох. – Нє було вше лєгко, бо було спокуси чи витримаме нє лєм отримовац тото цо зме створели, алє и исц вше крочай напредок.

6. ЮЛИЙ 2018.

У дворе нєт цо нєт, а конї дзецом найинтересантнєйши

ЗЛУЧЕЛИ ПОЛЬОПРИВРЕДУ И ТУРИЗЕМ У Пиничовей фамелиї, Мирослав задлужени за польопривреду и познати є уж даскельо роки по продукциї догану. – Ище нє пришли часи же би ше могло жиц лєм од туризма, як цо ше жиє у велїх державох Европи. Прето наша фамелия нє одустала од польопривреди, а з туризмом ше дополнюєме и так вец добре функционуєме – гваря на концу Мирослав и Андєлка Пиничово.

Правда, у каждей роботи, та и у тей, потребна упартосц и надїя же зме годни посцигнуц ище вецей од того цо задумане. Кед би нє було економскей кризи, людзе би мали вецей пенєжи, верим же би вецей путовали, обиходзели и одпочивали, та би и нам було лєпше. Доґод ше патри на кажди динар, вец нє лєгко анї нам у туризме. Муши ше вше понукнуц дацо нове и прицагнуц госца же би пришол, остал даскельо годзини або днї, алє и же би ше ознова ше врацел. Наздавам ше же ми ше после телїх рокох, заш лєм, удало робиц тото цо любим – гвари Андєлка. Наша собешеднїца вше ма нови идеї, и вше штудира цо и як злєпшац у туристичним понукнуцу, а єдна и тота же би ше орґанизовало воженє през валал и лєс на кочу цо цагаю конї. Вжиме, кед єст шнїгу, любела би кед би конї цагали госцох на древених санкох, бо гвари, Морович красни и влєце и вжиме, лєм треба присц и уживац.■

ВЕРЯ ЖЕ ГОДНИ ЛЄПШЕ ҐАЗДОВАЦ Перше вибудовали апартман за госцох, а потим и ресторан за коло 50 особи. Понукаю – домашню кухню, розпатранє Моровичу, Босуту и Студви. Обидвойо веря же кед би економски обставини у держави були лєпши, їх ранч би нащивйовало ище вецей госци.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ДЕРЖАВНИ СЕКРЕТАР СВЯТОГО ПРИСТОЛУ КАРДИНАЛ ПЄТРО ПАРОЛИН СЛУЖЕЛ СЛУЖБУ БОЖУ У НОВИМ САДЗЕ

ВАЖНИ СТРЕТНУЦЕ И ДИЯЛОҐ

Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

Державни секретар Святого пристолу кардинал Пєтро Пролин внєдзелю служел Службу Божу у полней новосадскей церкви Мена Марийового и благословел нове шедзиско Медзинародней владическей конференциї (МВК) св. Кирила и Методия у Новим Садзе, у Футожскей улїци

Н

а нєдзельовей Служби Божей, по италиянски, мадярски и горватски, хтору предводзел державни секретар Святого пристолу кардинал Пєтро Паролин, з апостолским нунцийом монс. Лучаном Сурианийом у церкви Мена Марийового у Новим Садзе, медзи представнїками МВК бул

и наш владика, апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар. Пред тим, всоботу, як сообщене у медийох, кардинал Паролин ше стретнул зоз патриярхом сербским Иринейом, предсидательом Сербиї Александром Вучичом, премиєрку Ану Брнабич и зоз шефом сербскей дипломатиї Ивицом Дачичом. ДОБРИ И СТАБИЛНИ ОДНОШЕНЯ

Нове шедзиско Медзинародней владическей конференциї св. Кирила и Методия

28 РУСКЕ СЛОВО

Патриярх Ириней подзековал кардиналови на нащиви, на пренєшеним порученю папи Франциска и урядовим становиску Варикана хтори дава предносц диялоґу медзи Беоґрадом и Приштину у одношеню на єднобочне припознанє нєзависноци южней сербскей покраїни Косова и Метохиї. Кардинал Паролин пренєсол папово поздрави и предсидательови Сербиї Вучичови, и його порученє же му Сербия блїзка. Предсидатель Вучич виражел задовольство пре добри и стабилни одношеня Сербиї и Святого пристола, як и опредзелєнє за їх розвой. Кардинал Паролин виражел надїю же през диялоґ Беоґраду и Приштини придзе 6. ЮЛИЙ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

до компромисного ришеня за Косово и Метохию, з очуваньом мира и стабилносци. Предсидатель Вучич гварел же ше Сербия праве пре мир и стабилносц намага же би ше посцигло компромис, алє и щици державни и национални интереси. ПРЕДЛУЖУЄМЕ ДРАГУ З ДОВИРИЙОМ Присутних у католїцкей церкви Мена Марийового, хтора медзи людзми познатша як катедрала, привитал предсидатель Медзинародней владическей конференциї св. Кирила и Методия монс. др Ладислав Немет, владика зренянински. – Поволуєме папу Франциска же би нащивел Сербию, а од нього ше нє треба бац, бо наш папа вше добронамирни и позитивни – гварел монс. Ладислав. У своєй бешеди вирним и присутним, кардинал Паролон наглашел же нас Боже слово порива же бизме препознали Исуса Христа хтори приноши оздравенє и спашенє. – Важне роздумовац и з розумом спознац Бога, важне и вериц, алє найважнєйше то – стретнуц ше з Богом. Зоз грихом шмерц вошла до нашей историї, алє нам Христос оможлївел воскресенє. У нашим дальшим конкретним живоце, предлужуєме свою драгу з довирийом и змоцнюєме наш диялоґ зоз другима, окреме з православнима – гварел кардинал Паролин. Бешедуюци о упечаткох после благослова и отвераня нового шедзиска Медзинародней владическей конференциї св. Кирила и Методия, наш владика кир Георгий Джуджар надпомнул же то барз добре за Церкву, а так и пре практични причини. – Дзекуюци донатором, добрей дзеки и потримовки зоз держави, отворени тоти нови и функционални просториї нового шедзиска МВК, у Новим Садзе, дзе зґодно представнїком Церкви же би ше зишли. Ло-

кация на Футожскей улїци 9 блїзко и при центру городу. На тих просторох тиж, вєдно жию рижни вирски заєднїци и националносци – гварел кир Георгий. И городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич бул барз задовольни же шед зиско МВК у тим, главним город зе АП Войводини. – То ище єдно потвердзенє за Нови Сад, же зме признати и припознати як место у хторим уж виками вєдно жию розлични конфесиї, култури и язики, попреплєтани и моцно злучени до новосадского мултикултуралного клубка – гварел Вучевич. ОРҐАНИЗАЦИЯ КОНФЕРЕНЦИЇ

У Медзинародней владическей конференциї св Кирила и Методия Беоґрадска архиепископия, Барска архиепископия, Суботицке владичество, Зренянинске владичество, Которске владичество, Сримске владичество, Скопске владичество, Апостолска администратура Призрен, Епархия за католїкох византийского обряду у Македониї и Апостолски еґзархат за грекокатолїкох у Сербиї. Предсидатель тей МедзинародПРЕДСИДАТЕЛЬ ВУЧИЧ БЕШЕДОВАЛ ней владиче скей конференциї ЗОЗ КАТОЛЇЦКИМА ВЛАДИКАМИ (МВК) то монс. др Ладислав НеПредсидатель Ре публи ки Сер биї Алексан дар мет, владика зренянински, подВу чич прешлого ти жня, пред тим як цо пришол предсидатель монс. др Георгий кар ди нал Пє тро Па ро лин, при ял като лїц ких Джуджар, апо столски еґзарх, а владикох Сербиї, зоз хто ри ма бе шедовал о со- ґенерални секретар то о. Мирко труднїтве державних орґ а нох и ин сти ту ци й ох зоз Штефкович. католїцку заєднїцу. У Сталней ради МВК єст три Католїцки владикове похвалєли усиловносци дерчлени, а медзи нїма и кир Георжави, хтори допринєсли же би векша часц отворених питаньох була ришена, як и шицки активносци гий Джуджар, хтори и предсидазоз цильом же би ше помогло животу и роботи като- тель Ради за научованє вири. Попри тим, єст Рада за катехизацию лїцкей заєднїци у Сербиї. На схадзи розпатрени, медзи иншим, питаня з об- и младих, Рада за фамелию, Рада ласци образованя, маєтни питаня, як и питаня ма- за пасторал селїдбенїкох и туристох, Рада за медиї и Правна котичних кнїжкох. мисия. ■

6. ЮЛИЙ 2018.

(НЄ) ЧАС ЖЕ БИ ПАПА НАЩИВЕЛ СЕРБИЮ После того як ше державни секретар Святого пристолу Пєтро Паролин врацел зоз Сербиї, патриярх сербски Ириней виявел же остава при своїм становиску же нє час за приход папи Франциска до Сербиї. Медзитим, шеф дипломатиї Ивица Дачич оценєл же би нащива папи Сербиї принєсла хасен, окреме у контексту нє припознаваня Косова. – Чежко же у будучносци будзе папа хтори будзе мац вецей порозуменя за нас од папи Франциска – гварел Дачич за „Блиц”.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com Нашому милому

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юлия наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили

АКО ФУТО (1963–2018) зоз Швайцарскей Памятку на твою нашмеяну подобу и доброту, у своїх шерцох буду чувац братняк Славо зоз супругу и дзецми, як и шовґор Янко Надьово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. юлия наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як ме занавше зохабел мой мили супруг

ЛЮБОСЛАВ ЕДЕЛИНСКИ – Славче (1956–2018) з Руского Керестура

ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура Час преходзи, алє боль и смуток занавше останю у моїх думкох. Памятку на твою любов и доброту навики будзе чувац твоя супруга Веруна Спочивай у мире Божим!

Чежко ше научиц жиц без тебе. У каждей хвильки наших животох хибиш нам. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. юлия наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия наполнї ше жалосни рок як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура Навики будзеш з нами у наших думкох и здогадованьох. Памятку на тебе буду чувац дзивка Златка, жец Дюра, унуки Таня и Желько зоз супругу Тамару, та праунучата Виктор, Валентина и Иванко Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. юлия наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ЕЛЕМИР ДЖУДЖАР (1950–2017) зоз Руского Керестура

ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура Чуваме памятку на твою доброту, щиросц и порозуменє. Дзивка Сенка, жец Славо, та унуки Славко и Златко зоз Тияну Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Красни памятки остали за тобу, а ми их навики будземе чувац у своїх шерцох, и нїґда це нє забудземе. З любову и почитованьом, твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

6. ЮЛИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як сце нас занавше зохабели

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юлия 2018. року наполнєли ше 10 роки як вецей нє з нами наша мила мац, швекра и баба

ГЕЛЕНА ПАП народзена Дудаш (1945–2008) з Руского Керестура ЕЛЕМИР ДЖУДЖАР (1950–2017) з Руского Керестура Навики ше будзем здогадовац на Вас, шовґре. Тихомир Вичная памят!

Нєт Вас, знаме... Алє то нє занавше, занавше нє постої. Врацаце ше ви през сни, през здогадованя, през памятки... Врацаце ше вше кед подумаме на вас. Ту сце у каждей слизи котра капнє, у каждей хвильки кед вам мено виповеме. Ви лєм заспали, и знаме же лєм шнїєце – шнїйце и далєй. А ми? Ми будземе чекац хвильку кед ше ознова стретнєме и будземе вєдно. З любову и почитованьом чуваме памятки на твою подобу, доброту и любов котру ши нам подаровала. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. юлия наполнєли ше два роки смутни роки як ше преселєла до вичносци наша мила мац

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) z Novogo Sadu

ИРИНА ВИСЛАВСКИ (1955–2016) з Руского Керестура Памятку на єй любов и доброту котру нам давала навики будземе чувац у своїх шерцох, синове Сашо и Мирко Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния 2018. року наполнєли ше 9 роки

SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполня ше осем смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец и дїдо

Дня 6. юлия 2018. року наполнєли 24 роки

З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Мария и синове Дарко и Деян зоз супругу Весну и унуку Катарину Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполня ше осем смутни роки як нас занавше зохабел мили син и брат

як ше сциха преселєли до вичносци мойо родичи, баба и дїдо

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) z Novogo Sadu Пошол ши нєсподзивано, а нас ши зохабел у вельким болю и жалю. Ожалосцени мац Ирина, брат Мирон, шестри Мария и Ирина зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2017. roku napolnя {e осем roki yk nas nwspodzivano zohabel na{ dlugoro~ni kole}a i redaktor

ИРИНА ТАМАШ народзена Ґубаш (1923–2009)

з Коцура

ЯНКО ТАМАШ столар (1915–1994)

Преходза днї и жалосни и виплакани роки одкеди сце вецей нє медзи нами. Памятки и смуток рани нам лїча, Вашо благи слова и щира любов як и Ваша доброта... З любову и почитованьом чуваме Вас у своїх шерцох дзивка Леона и унука Татяна зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

6. ЮЛИЙ 2018.

VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu Vi~no nam ostanx krasni pamytki na nqgo. Kolektiv NVU “Ruske slovo”

РУСКЕ СЛОВО 31

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия наполня ше тринац смутни роки як нас охабел наш мили син и брат

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

МИРОСЛАВ КОЛБАС (1955–2005) з Дюрдьова

Ожалосцени мац Леона и шестра Меланка СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. юлия наполнєли ше 20 роки як нас занавше зохабел

ЮЛИН СТРИБЕР

Дня 14. юлия наполня ше 20 роки як нас занавше зохабела

АНА СТРИБЕР народзена Кирда

Красни памятки на нїх буду чувац кумово Мирон и Анка Бараново, Ана Козарова и Янко Баранов зоз фамелиями, та шестринїца Мария Тиркайлова зоз супругом Янком и єй фамелию Спочивайце у мире Божим!

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР –РИКА КНЯЗА . . . . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . . . . . . . . . . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . . . . . . . . . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (II тї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ (I том) . . . . . . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН – ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij ^akan: BA^VANSKI SAFARI . . . . . . . . . . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din.

32 РУСКЕ СЛОВО

о принєшеним ришеню же нє потребне преценеьованє вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за пречисцованє одрутнихводох населєня Ченей” Ношитель проєкта Городска управа за будовательну жем и инестициї Городу Нового Саду, Стевана Брановачкого число 3, Нови Сад поднєсла тгому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за пречисцованє одрутнихводох населєня Ченей” на катастерских парцелох чс. 1922/6, 4151, 4195 и 482 шицко у К. О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. юния 2018. року принєсла ришенє число VI-501-360/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „БОБАР БЕШКА” ДОО. Бранка Баїча 9, Нови Сад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов станїци за предаванє горива и чечного ґазу з нафти” у улїци Сентандрейска драга Булевар Европи, у Новим Садзе, на катастерских парцели чс. 3573/2 К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и докумантацию зоз вимоги ношителя проєктамож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у терминє од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нови Сад.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценеьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „ТЕХНОПАПИР” ДОО, Беоґрад, Земун, Автодрага за Нови Сад число 74 поднєсла тгому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за дочасове одкладанє и тертированє опасних одруткох” у Новим Саду, у улїци Драга новосадского партизанского одряду число 11, на катастерских парцелох чс. 2245/3, К.О. Нови Сад I и чс. 480/9 К. О. Нови Сад IV Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 2 юлия 2018. року принєсла ришенє число VI501-327/18 же нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

6. ЮЛИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com

Република Сербия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад Тел.: +381 21 487 46 14, 487 48 67, 487 43 36 ounz@vojvodinа.gov.rs ЧИСЛО: 128-454-303/2018-04 Датум: 2. юлия 2018.

ОБВИСЦЕНЄ КОНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ РЕКОНСТРУКЦИЇ, АДАПТАЦИЇ, САНАЦИЇ И ИНВЕСТИЦИЙНЕ ОТРИМОВАНЄ ОБЄКТОХ УСТАНОВОХ ОСНОВНОГО, ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ, ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ И ПРЕДШКОЛСКИХ УСТАНОВОХ НА ТЕРИТОРИЇ AВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК, число: 128-454-303/2018-04 од 27. юния 2018. року хтори Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци обявел у тижньових новинох «Руске слово» 29. юния 2018. року, вименєни. Нови, вименєни текст Конкурса под назву КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ РЕКОНСТРУКЦИЇ, АДАПТАЦИЇ, САНАЦИЇ И ИНВЕСТИЦИЙНЕ ОТРИМОВАНЄ ОБЄКТОХ УСТАНОВОХ ОСНОВНОГО, ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ, ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ И ПРЕДШКОЛСКИХ УСТАНОВОХ НА ТЕРИТОРИЇ AВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК мож найсц на сайту Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци www.puma.vojvodina.gov.rs. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса заинтересовани особи можу достац у Секретарияту на числа телефонох: 021/ 487 4614 и 021/ 487 4336. Покраїнски секретар, Михаль Нїлаш

МАЛИ ОГЛАШКИ

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НА НЄДЗЕЛЮ, 8. ЮЛИЯ, ОБЕГОВАНЯ КОНЬОХ У Руским Керестуре, на нєдзелю, 8. юлия на 14 годзин, на Гиподроме „Леї” буду традицийни Обегованя коньох хтори орґанизує Конїцки клуб „Русин”. На обегованьох буду осем дринґацки точки, пейц єднозапрагово, и єдна двозапрагова, а у медзи програму орґанизатор планує представиц парадни кочи и интересантни бависка за публику. Того року пре збиванє терминох Обегованя нє буду отримани у рамикох Дньох керестурскей паприґи цо було пракса уж даскельо роки. Як дознаваме од предсидателя КК „Русин” Желька Папуґу, и попри шицких почежкосцох, од финансийних по заляту дражку на гиподроме пре нєдавну бурю з дижджом, упарти су же би ше тота традицийна манифестация їх Клубу отримала. За цалу орґанизацию обегованьох нам потребне коло 250 000 динари, а лєм за сами награди 180 000. З Општини Кула нам ище лєм обецани 100 000, маме дацо цо нам остало од влонї, а помогли нам и велї спонзоре з валалу, од приватнїкох по поєдинєчних донаторох. Дзекуєме шицким цо помагаю. И Добродзечне огньогасне дружтво (ДОД) помогло нам з моторчком вицагац воду на дражки хтора стала на коло 100 метерох у нїзкей часци коло улїчки Петра Кузмяка визначел Папуґа. М. Афич

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.

6. ЮЛИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ 21. ШВЕТОВЕ ФОДБАЛСКЕ ПЕРШЕНСТВО

БЕЗ НЄМЕЦКЕЙ И НАШЕЙ ЕКИПИ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Одбавена ґрупна фаза на Шветовим змаганю фодбалерох. За другу рунду ше углавним пласовали екипи хтори були и фаворити. Добре бавели екипи Горватскей хтори були побиднїки у шицких трох стретнуцох. Но, смутне нєсподзиванє було кед у остатнїм стретнуцу першей фази репрезентация Нємецкей, актуални шампион швета, страцела од екипи Южней Кореї. Прето мушели попаковац куфри и врациц ше дому, як и наша екипа

Н БАВЯЧОМ ОБЕЦАНИ ВЕЛЬКИ ПРЕМИЇ За успих фодбалских репрезентацийох на Шветовим першенстве у Русиї, фодбалски союзи державох хторих представяю, обецали шумни премиї. Фодбалере Анґлиї за шампионску титулу би достали 5 милиони фунти. То коло 5,6 милиони евра. Значи кажди бавяч би достал коло 250 000 евра. Високи премиї обецани и фодбалером Белґиї – 10,5 милиони евра. Бавяче Бразила би за шампионску титулу на першенстве достали по 850 000 евра. Да ше удало нашей репрезентациї роздумовац о премиї за освоєне перше место, достали би 10 милиони евра.

34 РУСКЕ СЛОВО

аздавали зме ше же ше чудо зоз першого Шветового фодбалского першенства хторе отримане у Монтевидеу 1930. року повтори. Теди репрезентация Кральовини Югославиї победзела у стретнуцу зоз репрезентацию Бразилу 2:1. Стретнуце бавене 14. юлия на стадиону Парк Сентрал. Ґоли дали Тирнанич у 21. минути и Бек у 30. минути. Бразилски репрезентативец Преґиньо у 62. минути зменшал на 2:1, а судия понїщел єден наш ґол пре офсайд. НЄ ПОГАНЬБЕЛИ ЗМЕ ШЕ Так як и теди, екипа Бразилу була фаворит и ношитель ґрупи. Нашим фодбалером ше у першим стретнуцу ошмихло щесце, та зме з ґолом Митровича победзели екипу Костарики. Медзитим, яґод кед би нам помервели радосц и надїю же прейдземе до осмини финалних змаганьох, страцене стретнуце зоз екипу Швайцарскей. Водзели зме у першим полчасу зоз 1:0, алє прецизни „годзинкаре” витирвали и у другим полчасу нам дали два ґоли. У одлучуюцим стретнуцу першей фази зоз екипу Бразилу, гоч наша екипа добре бавела, чудо од пред 88 роками ше нє повторело. Кед ше ма у оглядзе же репрезентация Бразилу була пейц раз шампион

швета и же є фаворит нє лєм нашей ґрупи, алє и першенства, були зме порихтани и на таки резултат. Наша екипа бавела добре. На хвильки ше указало же зме достоюни процивнїки, алє нам хибело дакус щесца. Перши ґол зме достали у 36. минути, а у другим полчасу наш напад на чолє зоз Митровичом, Тадичом и Серґейом мали даскельо нагоди, алє лабда нє сцела до ґолу. У 68. минути зме достали и други ґол, у периодзе кед зме найвецей нападали на ґол Барзила. Теди наша екипа похопела же Бразилци маю лєпши тим. То бул конєчни резултат стретнуца. З нашей ґрупу до осмини финалного змаганя ше пласовала, окрем Барзилу, и екипа Швайцарскей хтра у остатнїм змаганю зоз екипу Костарики бавела нєришено 2:2. „ПАНЦЕРЕ” НЄ БАВЯ У ДРУГЕЙ ФАЗИ Найвекше нєспод зиванє фодбалского першенства у Русиї то же змаганє закончела и екипа актуалного фодбалского шампиона – Нємецкей. Очековало ше же, як и на прешлим першенстве у Бразилу, „панцере” наштимую форму и же прейду до другей фази змаганя. Насампредз же екипа мала епитет фаворита у ґрупи и на шампионату. Од трох 6. ЮЛИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

змаганьох у ґрупи победзела лєм у стретнуцу процив Шведскей. Остатнє ґрупне змаганє страцели од екипи Южней Кореї зоз резултатом 2:0. Стретнуце бавене у Казаню на стадиону Казань арена. У публики було коло 42 000 патрачох. Цо ше случело з екипу Йоакима Лева, нїхто нє коментарує. Бависко були исте, як и на предходних замаганьох – спомалшене, без идеї и вожда на терену. Цали час мали лабду у своїх ногох, алє нє мали рецепт як звладац корейску одбрану. Окреме у другим полчасу кед Лев з вименками змоцнєл напад. Процивне тому Кораянци бавели шмело и вше кед им ше указала нагода рушали до контранападу. После єдней контри, лабда пошла до корнера, хтори претворени до ґолу – 1:0 за Корею. Було то на самим концу змаганя, у 90. минути. После приятого ґолу и ґолман Нємецкей, Ноєр, ше уключел до нападу своєй екипи. Нєщешлїво страцел лабду и Южна Корея у 93. минути дала и други ґол хтори репрезентацию Нємецкей нєславно врацел дому. То найвекша сензация того Шветового фодбалского першенства. У остатнїм ґрупним стретнуцу репрезентацийох Исланду и Горватскей победзела Горватска зоз резултатом 2:1. Бавело ше у Ростову на стадиону Ростов арена. Стретнуце на стадиону провадзели 43 000 патраче. Шицки ґоли дати у другим полчасу, а под цали час стретнуца репрезентация Горватскей мала контролу у бависку. Исланд ше добре борел по 90. минуту, бо стретнуце мало нєришени резултат 1:1. Горвати би и з тим резултатом прешли до осмини финала, алє на самим концу вихасновали нагоду и призанчели и трецу побиду у ґрупи и сиґурни пласман до другей фази змаганя. ҐОЛМАНЄ ГЕРОЄ НА ПОЧАТКУ ДРУГЕЙ ЧАСЦИ ЗМАГАНЯ Шеснац екипи хтори ше пласовали до другей фази змаганя уж почали бавиц. У першим стретнуцу осмини финалох бавели селекциї Уруґваю и Портуґалиї. Бевло ше у Сочию на Олимпийским стадиону. Перши ґол на стретнуцу дал Кавани у 7. минути. То бул резултат з хторим ше пошло на одпочивок. У другим полчасу актуални шампион Европи, екипа Портуґалиї у 55. минути вировнала резултат, алє фантастични бавяч Уруґваю, Кавани, даскельо минути познєйше ище раз ше уписал до лїстини стрилцох, бо дал други ґол хтори пресудзел Роналдовей екипи. Було то стретнуце з добрим бависком обидвох екипох у хторей Уруґвай мал вецей щесца, гоч екипа Портуґалиї прицискала на ґол Уруґваю. Витримали го и заслужено победзели. У другим стретнуцу у осмини финалох бавели екипи Французкей и Арґентини. З початку Арґентински тим бул лєпши на терену, 6. ЮЛИЙ 2018.

медзитим одвит на шицки их напади мала и селекция Французкей, хтора у 13. минути дала перши ґол з пеналу. При концу першого полчасу Арґентина вировнала резултат, а у другим ше шоровали нагоди за обидва екипи. По конєц реґуларного часу Французи мали дава ґоли предносци, алє у 93. минути Аґуеро дал треци ґол за Ареґентину. Стретнуце закончене з резултатом 4:3 за Французку. Два стретнуца, за тераз, на тим першенстве закончени на пенали. Розумлїве же кед ше так достанє побиднїка стретнуца найвекши героє були ґолманє. Перше бавели репрезентациї Русиї и Шпаниї. Бавело ше на московским стадиону Лужнїки пред 78 000 навиячами на стадиону. Змаганє було напарте од самого початку. Предносц фаворита мала екипа Шпаниї. Цали час стретнуца вони мали инициятиву у бависку, алє им ше нє указовали прави нагоди и пре одличну одбрану Рускей репрезентациї. Напади Шпанцох ше шоровали, а одбрана „зборнаї” ше успишно бранєла. Медзитим, у єдней гужви пред ґолом репрезентациї русийскей, з нєщешлїву реакцию Иґнашевич дал автоґол. Було то у 12. минути, а ґол селекциї Русиї з хторим ше вировнало резултат дал Дзюба при самим концу першого полчасу. У другим полчасу инциятиву и далєй мали Шпанци, алє без правей нагоди. Змаганє закончене з резултатом 1:1, та ше бавело предлуженя – два раз по 15 минути. Но, и предлуженє закончене з истим резултатом, та ше побиднїка достало на пенали. Ту селекция Русиї була успишнєйша, а ґолман Акинфеєв бул герой змаганя. Одбранєл аж два пенали, а били го Коке и Аспас. Друге стретнуце хторе тиж закончене после предлуженьох на пенали було стретнуце селекцийох Горватскей и Данскей. Резултат после реґуларней часци предлуженьох на тим стретнуц тиж було 1:1. Обидва ґоли дати на самим початку змаганя. Перши мрежу Горватскей затресли Данци у 1. минути, а Горватска три минути познєйше з ґолом Манджукича вировнала резултат. Ґоли нє було, алє шанси мала и єдна и друга екипа. У другим полчасу ритем бависка опаднул, а бавяче чекали же би дахто з процивнїцкей екипи направел гришку. Добру нагоду препущел репрезентативец Горватскей Модрич хтори у предлуженю бил пенал у 114. минути, алє одлични ґолман Данскей, Шмайхел, одбранєл. У пенал сериї знова одлични були ґолманє Горватскей Субашич и Данскей Шмайхел. За ниянсу лєпши бул ґолман Горватскей хтори одбранєл три пенали и обезпечел побиду Горватскей зоз резултатом 4:3 и пласман до штварцини финалох. По конєц тижня очекую нас возтбудлїви змаганя. Насампредз, же гришки нє шме буц у бависку. Хто погриши, рузикує же достанє ґол и страци стретнуце. ■

ШТВАРЦИНА ФИНАЛА Затераз ше до штварцини финала пласовали екипи Уруґваю, Французкей, Бразила, Белґиї, Русиї и Горватскей. Чека ше побиднїкох зоз стретнуцох Шведскей и Швайцарскей, а тиж так и зоз стретнуца Колумбиї и Анґлиї. Яки квоти у ствяльньох, нє преверйовали зме. Спрам указаного на теренох у Русиї фаворити зоз тих стретнуцох за штварцину финалу були би: Шведска и Анґлия. Но, и Колумбия ма добри шанси кед повтори добре бависко з предходних стретнуцох.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ НАЙМЛАДШИ ВЕРБАЩАНЄ У АКЦИЇ СОЛИДАРНОСЦИ

ОТРИМАНИ „ДЗЕЦИНСКИ СПОРТСКИ БАВИСКА ЗА ЖЕЛЬКА”

Прешлого тижня у Вербаше, Здруженє „Емпата” у сотруднїцтве зоз Центром за физичну културу „Драґо Йовович” орґанизовало гуманитарну акцию под назву „Дзецински спортски бависка за Желька”. Циль того спортского змаганя було зазберованє пенєжней помоци за школяра Основней школи „Братство єдинство” з Коцура Желька Шанту, за операцию ока хтора му заказана у Русиї. Перши план бул же би ше отримало плївацке змаганє, алє пре подлу хвилю, орґанизоване спортске змаганє у гали Центра за физичну културу. У акциї участвовало вельке число дзецох, а тому помогли спортски клуби, та на тот способ указани и спортски дух алє и жаданє же би ше помогло Желькови. Школица спорту „Джампер” помогла же би ше направело полиґон схопносци, у хторим ше змагали шицки млади спортисти, алє и други дзеци хтори мали жаданє,

а Вербас окрем же є город спорту, на тот завод указал и же є город гуманосци и солидарносци. За Желька, хторого пошвидко чека операция у Русиї, у тей акциї назберане 52 тисячи динари. А. М.

У ВЕРБАШЕ ПОЧАЛ РУКОМЕТНИ КАМП „ҐУЛИВЕР 2018”

ПРОМОЦИЯ РУКОМЕТУ И РОБОТА З НАЙМЛАДШИМА У Вербаше прешлого тижня отворени шести камп за младих рукометашох и рукометашкох „Ґуливер 2018”. Того року на камп ше приявели коло 200 хлапци и дзивчата, хтори буду тренирац у двох зменох. Камп отворел предсидатель РК „Вербас Петрол” Дрен Ґлушац, а присутних привитал и єден зоз сновательох кампу и член Управного одбору Рукометного союзу Войводини Милутин Перунович, як и ґенерални секретар Рукометного союзу Войводини Слободан Вишекруна. – Вербас препознатлїви по квалитетней роботи з младшима катеґориями, о чим шведоча и резултати, алє и

36 РУСКЕ СЛОВО

числени мена хтори до рукометного швета рушели праве з Вербасу. Окрем того, нє случайно же од шейсц катеґорийох на першенстве держави, аж пейсц освоєли екипи зоз Войводини, медзи нїма и Вербас. Кед би нє було систематскей роботи, нє було би анї резултатох. Вербас ше намагал же би тот камп бул безплатни и указал душу и прилапел же би у кампу участвовали и други дзеци, хтори нє з подруча општини Вербас, а наютре можебуц буду будуци шампиони, репрезентативци – гварел Вишекруна и додал же Союз пишни на таки способ роботи, а дзеци на тим месце наисце маю и од кого и цо научиц.

За два тижнї кельо камп тирва, хлапци и дзивчата прейду през серию интензивних тренинґох з людзми зоз швета рукомету хтори у тим спорту доказали свою фаховосц и квалитет роботи. – Вербас город рукомету, а з того кампу вше виходза и бавяче хтори годни бавиц у союзним ранґу. Перше окончуєме тестираня, з дзецми ше роби два раз на дзень, предполадньом то индивидуална робота з нїма, а пополадньово тренинґи по темох, и идзе ше на то же би ше при дзецох поправело ствари хтори хибя – визначел тренер-координатор Владимир Войводич и додал же то можебуц и єдини камп у Сербиї дзе дзеци нє плаца участвованє, а у рамикох кампу маю и безплатне хаснованє базену. Дзецох єст найвецей з Вербасу, алє и Србобрану, Сивцу, Червинки, Лозници и других местох, и подзелєни су у двох зменох, од по 7 днї. Як знак потримовки такому способу роботи з младшима катеґориями, Рукометни союз Войводини даровал лабди за роботу у кампу. А. М. 6. ЮЛИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ДОБРИ РЕЗУЛТАТИ БОКСЕРОХ ВЕРБАСКОГО КЛУБУ „ЧАРНОК”

ШЕЙСЦ МЕДАЛЇ НА ПЕРШЕНСТВЕ ВОЙВОДИНИ

На Першенстве Войводини у боксу, хторе нєдавно отримане у Зомборе, Боксерски клуб „Чарнок” витворел одлични резултати: освоєли два злата, три стрибла и єднa бронзовa медаля. На Першенстве вербаски Клуб представяли Даяна Ґрмуша, Сандра Брил, Стефан Цамович, Душан Дринчич, Иґор Дюрашинович и Дамир Яїч. – Пишиме ше зоз Стефаном Цамовичом, хтори у конкуренциї юниорох победзел одличного Нермина Аєтовича зоз БК „Цемент” з Беочину, хтори на Европским першенстве освоєл бронзу и єден є з найлєпших боксерох реґиону. Талантовани Цамович з тим зєдинєл титули Шампиона Сербиї и Шампиона Войводини. У 2018. року нє мал анї єдену страцену борбу – гварел тренер Иґор Шкундрич и здогаднул же Стефан у Лазаревцу, на Медзинародним купу победзел шампиона Македониї Ґосева. Иншак, Боксерски клуб „Чарнок” основани пред 14 роками и єден час мал оддзелєня у Коцуре и Фекетичу пре вельке число младих хтори тренирали бокс. З того клубу рушели даєдни з найлєпших боксерох Сербиї, тераз члени репрезентациї, як цо то Дамян Ґрмуша, Єлена Зекич, Воїн Вуйошевич, Ґалина Петрович, Даяна и Санела Видович, Милян Миюшкович, Желяна Зекич, Витомир Белєвич, Марко Пекович, Неманя Майсторович, Никола Збучнович и други. Под час свойого постояня „Чарнок” мал и векши финансийни проблеми, та и у тим року, алє су превозидзени дзекуюци порозуменю општини Вербас и члена Општинскей ради задлуженого за спорт Срдяна Станича, хтори дал окремне доприношенє розвою спорта и його популаризациї.

– Подзековни зме и предсидательови Боксерского союзу Сербиї Ненадови Боровчанинови, хтори у чежких хвилькох за наш Клуб на час реаґовал и помогнул же би ше Клуб отримало. Шицки проблеми падаю до другого плану кед знаме факт же „Чарнок” у остатнї пейц роки три раз бул найуспишнєйши у Войводини у вкупним пласману, и раз у Сербиї у женским боксу. У тей хвильки тот трофейни клуб други у ранґу у Войводини, од вкупно 32 клубох – визначел Шкундрич. На концу, за найталантованших боксерох зоз Клубу нєт паузи. Тренер Желько Жмукич рихта Даяну Ґрмушу и Сандру Брил за 36. Войводянску златну рукавицу хтора будзе отримана у Суботици од 11. и 15. юлий, а Шкундрич каждодньово рихта Цамовича за 2. Юниорски куп нация хтори будзе отримани у Вербаше, од 15. по 19. авґуст. А. М.

ДРУГИ МЕМОРИЯЛНИ ТУРНИР „САМУЕЛ ЗОРЯН КЕЦА” У ШИДЗЕ

НАЙЛЄПШИ КОГУЦИКИ ЗОЗ ЕРДЕВИКУ месце були фодбалере зоз Мемориял отримани друКонцом юния у Шидзе, на стадиону ги раз як здогадованє на СаФК „Єднота” отримани други мемориялни екипи ФК „Стари Ґрад” зоз муела Зоряна Кецу, припотурнир „Самуел Зорян Кеца”. На турнире Бачкей Паланки. Штварта була екипа „Трґовачки” зоз знатого спортисти и спортучаствовали осемнац екипи зоз Сербиї и Сримскей Митровици. ского роботнїка зоз Шиду. Горватскей. Найлєпши були млади У катеґориї бавячох хтоНа стадион ФК „Єдноти” фодбалере зоз Ердевику ри народзени 2009. року, у Шиду пришли осемнац найлєпша була екипа ФК екипи зоз Сербиї и Горватскей. Було праве задовольство при- ни штири змаганя, а було праве за- „Слобода” зоз Долнього Товарнику. патрац ше на фодбалски схопносци довольство припатрац ше на прика- На другим месце була екипа Школи фодбалу „ТДМ”зоз Нового Саду. младих фодбалерох хтори єдного дня зане бависко. У катеґориї бавячох хтори народ- Треца була екипа ОФК „стари Ґрад” заблїшню у екипох у своїх местох. З оглядом же слово о турнире мла- зени 2007. року найлєпша була еки- зоз Бачкей Паланки, а на штвартим дих фодбалерох народзених 2007. и па Фк „Слоґа” зоз Ердевику. Друга месце була екипа ФК „Єдноти” зоз 2009. року, терен бул подзелєни на була екипа ФК „Ловор” зоз Ниємцох Шиду. А. П. штири менши. Тка, источашнє баве- (Република Горватска), а на трецим 6. ЮЛИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 37

Аня Гудак

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Мариї Пап)

Палачинки на слано и сладко Поступок правеня:

Потребне:

■ Направене цеНаправце цесто за палачинсто за палачинки ки як звичайно. Подзельце на ■ млєте месо ■ веґета, соль и два часци цесто. До єдней чатрапист сци положце кус солї, а до ■ вайца другей єден ванелийов цукер ■ презли и кус мелкого цукру. ■ кремпитов фил Попражце палачинки. Слани ■ чоколада палачинки полнїц зоз попраженим зомлєтим месом до хторого сце положели дакус присмачки, попер, солї и на концу положиц натарти трапист. Филовац слани палачинки, а закруцац их як сарми. Таки палачинки мачац до витрепаних вайцох, а вец до презли и на горуцим олєю пражиц. Цепли сервирац зоз червеним вином. Сладки палачинки полнїц зоз кремпитовим филом. Фил муши буц охладзени. Палачинки ше круци як звичайно, по длужини. Кед сервираце на танєр, од горе их прелєйце зоз цеплу чоколаду, а за напой послужиц охладзену лимунаду. Кед ше дакому попачи така слано-слатка комбинация, будзе ми мило... смачного!

38 РУСКЕ СЛОВО

6. ЮЛИЙ 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Блажени Хома Цветкович)

Пилав зоз печарками Поступок: Потребне Пошекац цибулю на коцочки, порезац па■ Пол кили печарки приґу на менши фала(шампиньони) тки (як за дювеч) и по■ 4-5 паприґи бабури ложиц до шершенки ■ 2-3 цибулї най ше динста. З боку поумивац и порезац ■ пол кили меса з печарки и месо з куркурчеца чеца на менши фалат■ 2 шольки рискаши ки, та кед ше паприґа и ■ Веґету, соль, кари, цибуля видинстаю попер, вашилєц, усипац месо най ше и воно дакус подинста ■ швиже петрушково лїсце (дас 10 минути). Посипац дакус кари, вашильцу, веґети, солї... Треба доляц и дакус води да ше нє прилапи. Потим усипац печарки, та кед шицко на поли уварене додац рискашу и вариц док рискаша нє мегка. Кед ше шицко увари поверху посипац зоз швижим петрушковим лїсцом.

Пише: Емилия ЧИЗМАР

РОЗДУМОВАНЄ НАГЛАС – У ХЛА ДКУ а руп ґ р йбе ? , ва мара” и л х о р зи ат ки п ви „кад я , Ма а доя тох мес ху з х и ме наш #по иляяку ирскац #хв качип рс #пи

Чи сом ше пренашла як особа? Лєдво сом рано пренашла брус, та цо думаш? #животистрацения

0” д„ о ви оти зри роб о д по нє на но”? е сц ва ме ьо оста овре л Ке по „ рек ета н д п ре #в

Купиц чия нашенка. Шицким повесц же купени чия нашенка. Почекац най ше зведу хробаци. Одруциц. #нєбудзезозпсаколбаси 6. ЮЛИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 27 (3792) НОВИ САД, 6. ЮЛИЙ 2018.

КОЦУРСКА ЖАТВА 2018 Програмаː Пияток, 13. юлий 2018. року 18,00 – Вистава малюнкох зоз подобових колонийох и малюнкох на склу Гелени Хома зоз Нового Саду (Етно клуб „Одняте од забуца”)

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

18,30 – Литературни вечар поети Михала Рамача (Етно клуб „Одняте од забуца”) 20,30 – Концерт коцурских младих шпивачох (Дом култури) 21,30 – Тамбурованє

Собота, 14. юлий 2018. року 17,00 – Придаванє хлєба на площи опрез Руского дома (наступ дзецинских ансамблох)

2018 Фото: Любимир Дудаш

17,30 – Представянє етно лакоткох (Физкултурна сала у школи) 20,00 – Фестивалска и ревиялна програма (Дом култури) 22,30 – вечера у Пелета

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

МОДЕРНА РУЖА” ” И ЮВИЛЕЙНЕ ПУПЧЕ” ”

■