Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

СПЕЦИЯЛНИ ПОПУСТ „РУСКОГО СЛОВА“ НА КОСТЕЛЬНИКОВО ТВОРИ

РОК LXXVI ЧИСЛО 27 (3896) НОВИ САД, 3. ЮЛИЙ 2020.

ПЕЙЦ ЛУКСУЗНИ КНЇЖКИ ЛЄМ 2 500 ДИНАРИ!

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: ПОЕЗИЯ, ПРОЗА, ПОДОБОВО ПРИЛОГИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ин. д 0 0 А25

ЕТ З Л П М КО И Л А Ц

#останьмеодвичательни

Тот спе ци ял ни по пуст ва жи лєм за ку по ва нє шиц ких пе йц пу бли ка ци й ох вєд но. У на и ход за цих ро кох у пла ну НВУ „Руске слово” обявиц голєм ище пейц томи творох того найзначнєйшого руского интелектуалца. Тиражи потераз видатих кнїжкох огранїчени лєм медзи 300 и 500 прикладнїки. Кнїжки по вигодней цени мож купиц у представительствох НВУ „Руске слово” у Новим Садзе у будинку „Днь ов нїк” на Бу ле ва ру ошлєбодзеня 81, на 7. поверху и на телефон 021/6613 697 и у Дописовательстве у Руским Керестуре, будинок дакедишнєй Друкарнї на 2. поверху и на телефон 025/703 311. РС

Фото: Оля Русковски

Новинско-видавательна установа „Руске слово” од 1. юлия пейц потераз обявени томи капиталних творох Гавриїла Костельника предава по специялней цени од 2 500 динари за цали комплет. То за трецину динари тунше як порядна цена, з оглядом же би тоти луксузни кнїжки поєдинєчно коштали 3 400 динари. З тоту акцию читательом понукаме заокружену першу часц комплету Костельникових творох, до котрого уходза кнїжки основоположнїка руского язика и литератури: „Поезия на руским литературним язику”, „Проза на руским литературним язику”, „Поезия на горватским и українским язику”, „Роса и слунко – литературна критика и есеїстика” и пияти том котри нєдавно обявени – „Чловек и швет – филозофия и социолоґия”. По порядней цени перши три томи коштаю по 800 динари, а штварти и пияти том по 500 динари.

Фотоґрафия: 0605P

Фотоґрафия: 0725P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї П настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■КОСИДБА ЯРЦУ

ИНТЕРМЕЦО ДОБРОДЗЕЧНИ ОГНЬОГАСНИ ДРУЖТВА

КОЦУР

а инициятиву жительох валала, 22. юния 1930. року, у Коцуре основане Добродзечне огньогасне дружтво. На сновательней схадзки було вибране и перше руководство. За предсидателя вибрани др Владимир Шуїца, члени команди були Велько Стоянович и Микола Ґетел, командант Дюра Чордаш, заменїки команданта Владимир Чордаш и Микола Клайн, воднїки Тимофтей Шанта, Якоб Браухлер и Стеван Ласло, оружар Ґеорґ Ваґнер, парох Дюра Биндас, лїкар др Йосип Полих, адютант Александер Ґанджи, касир Дюра Хромиш и капелан музики Лудвиґ Рис. Огньогасна опрема котру теди хасновали огньогасци була преносна двоклипна пумпа зоз резервоаром, а заменєна є зоз пумпу на кочу хтору огньогасци хасновали по Другу шветову войну. У повойновим периодзе за гашенє огня хаснована пумпа „Савица I”, котра пошвидко заменєна зоз пумпу „Савица II”.

Коцурски подмладок на Явней вежби з нагоди Дня огньогасцох 2009. року

Огньогасна екипа 1954. року

2 РУСКЕ СЛОВО

Шейдзeшатих рокох Дружтво мало, окрем опреми за гашенє огня, трактор Минополис и Джемс цистерну, а ище осемдзешатих рокох на огень огньогасци виходзели зоз провадзацу цистерну з воду. Од снованя Добродзечного огньогасного дружтва робело ше на фаховим оспособйованю його членох, як и на подмладзованю кадру. Главни характеристики Дружтва вше були ма сов носц, вель ка активносц и анґажованосц добродзечних огньогасцох у гашеню огня у месце, алє и у пририхтованю екипох за општински, реґионални, ре пу блич ни и дер жав ни змаганя. Коцурски огньогасци на змаганьох порядно були медзи найлєпшима, а доказ за тото числени погари, заставки, медалї и дипломи котри забераю окремне место у просторийох Дружтва. О. Р. 3. ЮЛИЙ 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ,

заменїца главного одвичательного редак тора

■ Тижньовнїк 4–5. Роботне цело за спорт Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 11. Наплацованє уходу на дюрдьовску депонию

■ Економия 12–13. Пририхтованє механїзациї за косидбу

■ Култура и просвита 16. Одредзени нови датуми „Червеней ружи” и Мемориялу

■ Литературне слово 19–21. Поезия, проза и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 24-25. Нашо госци꞉ Миля и Микола Стриберово зоз Коцура

■ Духовни живот 29. Перша причасц у Старим Вербаше

■ Информатор 30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. СБ „Яша Баков” – Турнир у одбойки на писку отримани у Суботици

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши

Насловни бок꞉ Косидба у коцурским хотаре Авторка фотоґрафиї꞉ Оля Русковски

НЄВИДЛЇВИ НЄПРИЯТЕЛЬ – У ДИСЦИПЛИНИ РАТУНОК Випатрало нам же ше живот помали врацел до нормалних цекох, або зме лєм так барз сцели вериц до того же вирус ослабел и кус покус щезнє на горучави, та ше людзе цалком опущели, а гевтих препоручених мирох ридко ше дахто притримовал. Маски ше углавним нє ношело, гужви були як и пред Пандемию, на улїцох и по тарґовинских центрох. Дошлєбодзени преслави матурох, спортски змаганя, та ше почало кус покус креїрац и збуваня у култури, хтори були медзи першима преселєни з явного простору до онлайн окруженя, до виртуалного швета. Алє бул то лєм наш кратки интермецо, нашо краткотирваце привид зе нє, хто ре швид ко щезло зоз нову га бу ин фи ци рова них пациєнтох и з новима жирячисками тей хороти ширцом жеми: у Новим Пазаре, Тутину, Краґуєвцу, Ужицу, Беоґраду..., епидемиолоґийна слика нашей каждодньовосци ше з дня на дзень погоршує. Остава дилема чи зме пребарз швидко утаргли найре стриктивнєйши мири у Европи, чи ше з тим вирусом чежко вибори чловечество у 21. вику, бо ше указа ло жє вирус нєпреривно присутни и шири ше ширцом Планети. Док нєвидлїви нєприятель, обераци вирус корона нє указує знаки вистатосци, нє спомалшує свою активносц, нїч му нє завадза, та анї горучава, хаснує людски цела же би ше множел, дотля чловечество безпомоцно з каждим дньом планетарно чишлї кельо инфицированих и кельо умартих, алє рестриктивни мири ше заш лєм ублажую, без огляду на числа, з обгрунтованьом же живот нє може стануц. Загрожене цале чловечество. Шицко цо по тераз о вирусу корона поведзене у остатнїх даскельо мешацох, скоро нїч нє розяшнєне нам обичним гражданом. Евидентне же ше вирус множи, поєдинєц може буц асимптоматски, лєбо зоз барз благима симптомами, хтори дахто анї нє обачи, аж по ситуацию котра може привесц по шмерц. И без огляду на високи технолоґийни розвой чловечества у 21. вику, дзе людзе имунизовани, вирус нам указал кельо зме крегки и безпомоцни и кельо зме хвильково у його власци. Як би поведли стари Латинє: „Post nubila Рhoebus” – треба лєм знац же после каждей чежкосци приходзи и олєгчанє. Подїї у живоце ше одбуваю циклично и тото цо ше нам хвильково случує то лєм єдна фаза у вельким кругу. Панїка нам найменєй потребна, шицко преходзи, та и тото раз лєм прейдзе. Обераци вирус корона охаби вельки пошлїдки на чловечество, нє лєм гевти видлїви материялни, алє и духовни. Народна мудросц гвари же сцерпени спашени. У дисциплини нам ратунок.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-92324482 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

3. ЮЛИЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА СПОРТ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

Пишу: Андреа МЕДЄШИ Александар ПАЛАНЧАНИН

ЕВРОПСКИ ФОНДИ МОЖЛЇВЕ РИШЕНЄ ЗА ФИНАНСОВАНЄ БАВИСКОХ

ПРЕМЕНКА ПЛАНОХ? На першей порядней схадзка Роботного цела за спорт на початку рока, визначене же у прешлим року средства за финансованє дїялносци нашей спортскей асоцияциї пожнєли. На схадзки анализована робота Роботного цела за спорт у 2019. року. Теди визначене же 30. децембра 2019. року Роботне цело за спорт дало согласносц же би 200.000 динари були преруцени Здруженю Спортски бависка „Яша Баков”. На схадзки було бешеди и о планох роботи Роботного цела за спорт за 2020. рок, та предсидатель Роботного цела Иван Папуґа потвердзел же спортске Здруженє Спортски бависка „Яша Баков” и надалєй будзе финансоване з тим же у одношеню на прешли 2019. рок, кед були орґанизовани вкупно 16 змаганя, за тот рок Здруженє планує два змаганя вецей за цо буду потребни и кус векши финансийни средства. Плановане уж тераз видно же чежко будзе витвориц насампредз пре пандемию вируса корона и пре нови пременки у финансованю.

4 РУСКЕ СЛОВО

На другей порядней схадзки Роботного цела за спорт Националного совиту Руснацох члени Цела бешедовали о розподзельованю средствох и проблемох хтори по нових предписаньох настали. Обсяг средствох подобни як и прешлого року, алє Совит вецей нє може финансовац спортски активносци з обгрунтованьом же су нє у штирох обласцох хтори у инґеренциї финансованя Совиту

хадзка отримана у просторийох Националного совиту, стреду 24. юния. После прилапйованя записнїка зоз конститутивней и першей порядней схадзки, на Дньови шор пришло розпатранє Одлуки о додзельованю средствох Роботному цалу за спорт. НОВИ ЗАКОНСКИ ОДРЯДНЇЦИ И ФОРМУЛАРИ Як на схадзки потолковане, по Финансийним плану Националного совиту Руснацох, за Роботне цело за спорт, односно Спортски бависка „Яша Баковˮ, опредзелєне 100.000 динари, медзитим пре вименки у законох о националних совитох, Национални совит Руснацох вецей нє у можлївосци финансовац тото цо нє єдна од штирох обласцох дзе ма свойо овласценє, а то – култура, образованє, информованє и службене хаснованє язика и писма. З другима словами, спорт вецей нє препознати як елемент за очуванє националного идентитету меншинских заєднїцох. Як потолковала секретар Националного совиту Таня Арва Планчак, по конєц 2019. року средства могли буц уплацени Спортскому здруженю Спортски бависка „Яша Баковˮ хтори их потим оправдовали як и шицки други буджетни хаснователє. Медзи-

тим, у тим 2020. року Национални совити достали нови формулари у хторим финансованє спортских бавискох нє дефиноване як часц финансийоного плану Совита, а окрем того, у буджету нєт анї єдна ставка дзе би ше трошки за спорт могли положиц. – Я би нє мал дацо вецей повесц коло того проблему хтори настал пре пременки у законских предписаньох, а хтори виповедзени на схадзки и цо уж обявели нашо медиї. И по тераз зме мали проблеми коло финансованя, насампредз же средства за нашо Бависка були скромни. Таки кельо Совит могол видвоїц. За тераз остало так як принєшена одлука на схадзки, а члени Националного совиту и фаховци за финансованє пренайду даяке ришенє – гварел предсидатель Спортских бавискох „Яша Баков” Иван Папуґа. БУДЖЕТ СБ „ЯША БАКОВˮ ПОДОБНИ ПРЕШЛОРОЧНОМУ На схадзки так наглашене же и надалєй будзе намаганя же би ше пренашло способ на хтори би ше предлужело финансовац Спортски бависка „Яша Баков”, хтори и препознати и потвердзени як значни елемент нашей културней самоуправи, а же би ше остало у рамикох трошеня средствох по Закону. 3. ЮЛИЙ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Тиж визначене же проблематичне и функционованє самого Здруженя, понеже, же би було спортске здруженє хторе ма право конкуровац на спортски конкурси у нашей держави, тото здруженє би мушело мац и клуб хтори ше змага у урядовей лиґи, лєбо би мушело буц на професийним урованю, а Спортске здруженє „Яша Баков” нє ма таку „особну карту”. Медзитим, Здруженє СБ „Яша Баков” нє реґистроване як спортске, алє як здруженє гражданох. Як такому, велї наменски жридла финансованя му нєдоступни. ПРОЄКТИ ЯК ШАНСА Як єдно з ришеньох, на схадзки спомнута можлївосц же би Роботне цело Проєктни биро Националного совиту пробовало помогнуц Спортским бависком „Яша Баков”, так же би прейґ конкурсох на урованю держави або Европскей униї Спортски бависка достали потребни средства. – На початку мушим надпомнуц же Национални совит будзе потримовац Роботне цело за спорт и СБ „Яша Баков”, а тиж так же опредзелєни средства спрам финансийного плану хтори зме наменєли за спорт нє можеме звекшац, а питанє чи средства котри достава Национални совит буду достаточни за виплановани активносци и других Одборох и Роботних целох у другей половки того року. Насампредз пре актуални обставини коло пандемиї, потим нєдавно були отримани виберанки, а случели ше и вельки вилїви, цо додатно обтерховало буджет держави. На вецей заводи и вецей семинарох за писанє проєктох за способи финансованя, здобули зме спознаня о приступних фондох Европскей униї, а хтори значни за Републику Сербию. На средства хтори тоти фонди понукаю можеме конкуровац, а цо охрабруюце то же ше конкурси нєпреривно розписую каждого року. Кед

КАЛЕНДАР ТУРНИРОХ На схадзки Скупштини Спортских бавискох „Яша Баков”, хтора отримана концом прешлого року одредзени домашнї и рамикови час кеди турнири буду отримани у 29. сезони. Перши турнир у билияру отримани у фебруару у Новим Садзе, а потим плановани турнири: у кошарка „3 на 3” у Дюрдьове, столним тенису у Шиду, у лапаню риби у Бачинци, у шаху у Петровцох, у варенє пасулї у Коцуре, одбойки на писку у Суботици, у вельким фодбалу за сениорох у Руским Керестуре, у малим фодбалу „3 на 3” у Миклошевцох, у одбойки у Руским Керестуре, у малим фодбалу за ветеранох у Коцуре, у ґуґланю у Вербаше, у штреляцтве у Вербаше, у пикаду у Новим Садзе. Остало нєодредзене дзе будзе турнир у малим фодбалу за пионирох, а тиж так и кеди шицки хтори нє отримани по тераз буду отримани. 3. ЮЛИЙ 2020.

слово о спортских манифестацийох, за нас интересантни Фонд Европскей униї за гражданох и гражданки, а зоз средствами хтори би ше достало зоз того фонду ришели бизме финансованє числених наших манифестацийох, та и спортских. З другого боку, з конкурованьом и доставаньом средствох зоз того фонду витворело би ше повязованє зоз Руснацами у околїску – у Горватскей, Румуниї, Словацкей, Польскей, Мадярскей, України... На тих конкурсох средства хтори ше достава за реализованє проєктох од 3 до 5 тисячи евра. У каждим поглядзе прейґ нашого Роботного цела Проєктни биро можеме ришиц тот проблем – гварел предсидатель Националного совита Борислав Сакач. Така идея о можлївим обезпечованю стабилного финансованя за Спортски бависка „Яша Баков” могла би мац основу. Кед слово о сотрудзованю зоз Руснацами у державох хтори уж у Европскей заєднїци, ми уж маме сотруднїцтво и то праве у спорту. Початком рока у Бардейове у Републики Словацкей отримани VII Медзинародни финални трунир у малим фодбалу „Русин куп”. „Русински погар” того року освоєла екипа НК „Русин” з Миклошевцох у Горватскей, а окрем Миклошевчаньох на турнире участвовали 16 екипи, а медзи нїма и два зоз Сербиї, зоз Коцура и Руского Керестура. З другого боку, спортски екипи Руснацох з Горватскей скоро поряднє участвую на турнирох СБ „Яша Баков”. Виволанє, медзитим, будзе випоручиц достаточно квалитетни проєкти же би заинтересовали потенциялних европских финансиєрох. Здобува ше упечаток же Бависка вошли до „шлєпей улїчки” з хторей чежко будзе найсц виход. Тиж так, мож повесц же нови законски предписаня виключни и вецей су обрацени ґу численшим етнїчним заєднїцом. Ґу тому би додац же за малочисленши заєднїци, як цо наша, кажда форма очуваня националного идентитету важна. Та аж и таки форми хтори виходза зоз штирох спомнутих – култура, образованє, информованє и службене хаснованє язика и писма. Насампредз же зме нє шицки талантовани лєбо прихильни ґу танцу, шпиванки, ґлуми... Прихильносц ґу спорту и виказованє своїх схопносцох у змаганю и друженю на турнирох на свойофайтовии способ тиж чуванє националного идентитету. Прето нєобходне озбильно розпатриц кажду опцию, гоч яка є „ценка”, же би ше СБ „Яша Баковˮ отримали у терашнїм обсягу, лєбо можебуц у даяким новим формату.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА”

НАГРАДИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” на предкладанє директора Установи

ИВАН САБАДОШ

лавни и одвичательни редактор „Руского слова” алумниста першей ґенерациї длуго чеканей новосадскей журналистики на Филозофским факултету. Искуство здобувал у вецей медийох на сербским язику, а окреме у дньових новинох „Дневник”. Сабадош ше од самого приходу до новинох „Руске слово” указал як дозрети новинар, зоз ясну свидомосцу о новинарскей професиї и етики. Його вельке доприношенє, окреме у возпоставяню новей концепциї новинох „Руске слово” як часописа, фамелийного маґазина, дзе од 2013. року бул редактор ресорней политичней рубрики Тижньовнїк, а 2014. постал заменїк главного и одвичательного редактора новинох. За главного и одвичательного редактора вибрани є 2017. року. Сабадош педантни у класификованю и вреднованю збуваньох у рускей заєднїци и сербским дружтве, як и у штредньоевропским реґиону. Вон конзистентни при отримованю достойного уровня квалитета новинох, водзеня редакциї и окреме вимоглїви при запровадзованю новинарских стандардох. Иван Сабадош дал окремне доприношенє при уводзеню основох етичних правилох у новинох „Руске слово” при провадзеню виберанкового процесу (2014), алє и виробку Интерного медийного етичного кодексу у рамикох проєкта ОЕБС-а и НДНВ-а (2019). Иван Сабадош нє лєм по функциї пошвецени новином и Установи, вон остатнї кладзе точку на тижньову новину, 50 раз рочнє Вон розуми же новинарство нє лєм одход на роботу, то професийне поволанє за котре потребне каждодньове превипитованє системи вредносцох. БИ О Ґ РА ФИЯ Иван Сабадош народзени у Вербаше 1977. року. Вироснул у Руским Керестуре, дзе закончел Основну школу и ґимназию „Петро Кузмяк” по руски. Дипломовал на журналистики на Филозофским факултету у Новим Садзе. По руски почал писац за МАК. У „Руским слове” є заняти од 2012. року. Ушорйовал и писал за Бок за младих, а потим Тижньовнїк, и бул заменїк главного одвичательного редактора „Руского слова”. Од 2010. року по 2017, кед є на конкурсу вибрани за главного одвичательного редактора „Руского слова” бул член и предсидатель Одбору за информованє Националного совиту Руснацох. Участвовал у вецей медийних проєктох Новосадскей новинарскей школи. Жиє и роби у Новим Садзе.

ЯСНА КОВАЧ

уководителька финансийно-рахунководствених роботох у НВУ „Руске слово” педантна, прецизна, шпоровна и рационално осторожна особа. Ковачова ше безпрекорно стара же би административни механїзем НВУ „Руске слово” робел як годзинка и же би Установа че сно и на час вимирйовала свойо обовязки пред державу, партнерами и занятима. Кед дацо „нє штима” у фирми заняти найчастейше глєдаю Ковачову, гоч часто тот проблем нє спада до домену єй одвичательно сци, цо шведочи о єй пошвецено сци Установи и колективу. Вше благого слова, алє дошлїдного становиска, Ковачова приклад колеґиялно сци. Єй одвичательносц и професийносц у водзеню администрациї на вецей заводи замерковал и предложел за наградзованє и длугорочни и углядни предсидатель Надпатраюцого одбору НВУ „Руске слово” Йоаким Голик. Ковачова нє лєм добри руководитель административней єдинки НВУ „Руске слово”, вона тиж роками була „контролне око” на писаню проєктох, котре вше замеркує нєдо статок, котри би могол загрожиц успих проєктней документациї. У чаше котри приходзи, Ясна Ковач єдна з двох особох котру видзим на чолє Установи, з оглядом же приходзи зочованє з проблемом самоотримовня „Руского слова”, кед за функцию директора буду потребни економски, финансийни и менаджерски компетентносци. БИ О Ґ РА ФИЯ Ясна Ковач, дзивоцке Варґа, народзена 23. януара 1979. року у Кули. Виросла у Руским Керестуре, дзе закончела Основну школу и Ґимназию „Петро Кузмяк” на руским язику. Дипломовала на Економским факултету у Суботици Универзитету у Новим Садзе. Роби як руководителька финансийно-рахунководствених роботох у Новинско-видавательней установи „Руске слово” у Новим Садзе од новембра 2004. року. Фахово ше усовершує од 2006. року кед здобула званє Овласценого рахунководителя. Член є Союзу рахунководительох и ревизорох Сербиї. Од 2019. року є член Роботного цела Националного совиту Проєктни биро. Участвовала у вецей проєктох Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР). Одата є и ма двойо дзеци. Жиє у Новим Садзе. др Борис Варґа

ОРҐАНИЗАЦИЙНИ ОДБОР ЦЕНТРАЛНЕЙ ПРЕСЛАВИ НАЦИОНАЛНОГО ШВЕТА РУСНАЦОХ

ПЛАНИ ЗАВИША ОД ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНЕЙ СИТУАЦИЇ

После прерви пре позарядови стан спричинєни з епидемию вирусу корона, штварток, 25. юния у шедзиску Завода за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе отримана схадзка Орґанизацийного одбору централней преслави Националного швета Руснацох, хтора би, як заплановане, мала буц у януару 2021. року у Новим Садзе. Предсидателька Орґанизацийного одбору Олена Планчак-Сакач потолковала же ше концепция и главни риси програми Централней преслави формую,

6 РУСКЕ СЛОВО

алє формат и термин шветочносци завишиц будзе од епидемиолоґийней ситуациї. Виражела наздаванє же Националне швето Руснацох, як значни датум и подїя за руски заєднїцу, будзе преславене на узвичаєним уровню, шветочно и у присустве публики як и по тераз. Як гварела директорка Заводу Анамария Ранкович, тота институция хтора главни финансиєр преслави у буджету ма заплановани средства, алє реализованє шицких програмох Заводу, та и того, зави-

шиц будзе од розвою епидемиолоґийней ситуациї у другей часци и ґу концу рока. Директор РНТ „Петро Ризнич Дядя” Славко Орос предложел же би у рамикох Централней преслави бул означени и ювилей нашого Театру, хтори у 2021. року означує 50 роки од снованя. Тота инициятива привитана, бо слово о рочнїци значней културней институциї, а Театер нєшка функционує у окреме чежких финансийних обставинох, и ювилей би сам нє могол означиц на достойни способ. Р. С. 3. ЮЛИЙ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ 2020

ИЩЕ НЄТ КОНЄЧНИ РЕЗУЛТАТИ

Републична виберанкова комисия нє сообщела конєчни реултати парламентарних виберанкох отриманих 21. юния, понеже гласанє будзе повторене на аж 234-ох гласацких местох, а як нови термин за гласанє одредзена стреда, 1. юлий. По заключенє новинох, нє обявене як прешол повторени виберанкови дзень и яки його резултати хтори годни уплївовац на конєчни биланс парламентарних виберанкох. Перши термин за обявйованє конєчних резултатох бул штварток, 25. юния. Медзитим, понеже РВК одлучела же би ше, як потолковане, пре лоґични и рахунково гришки, односно нєможлївосц утвердзованя резултатох гласаня на одредзених виберацких местох, виберанки парциялно понїщели и повторели на 234-ох гласацких местох, заключенє виберанкового процесу пролонґоване. Слово о даєдних виберанкових местох у даскельо беоґрадских општинох, як и на 26 виберанкових местох у Войводини: у Суботици, Новим Саду, Бачкей Тополї, Зренянину, Сечню, Алибунару, Билей Церкви, Вершцу. Медзитим, на лїстини локацийох дзе ше виберанки повторюю, доминую виберанково места у централней Сербиї – Пожаревцу, Беочину, Индїї, Лозници, Шабцу, Любовиї, Валєве... Виберанки ше повторюю насампредз пре нєправилносци у записнїкох и нєскладанє числа гласачох и гласацких лїсткох у шкатулох. Преседан же РВК нїґда потераз нє повторйовала виберанки на тельо локацийох (2016 року републични виберанки повторени на 10 раз менєй гласацких местох), и же шицки одлуки принєсла сама на основи нєдавно зверених законских компетенцийох, док источашнє як нєосновани одруцела вецей стотки пригварки лїстинох и гражданох на реґуларносц виберанкового процесу. Тиж, преседан же ше виберанки повторюю роботним дньом, а нє внєдзелю як цо узвичаєна пракса. Спомнути 234 места представяю коло 3 одсто од 8 253 виберацких местох кельо вкупно були отворени на нєдзельових виберанкох. На нїх уписане коло 203 тисячи гласачох, цо приблїжно тиж 3 одсто од 6 милиони 584 тисячи гражданох з правом гласа. З оглядом же виходносц 21. юния була коло 50 одсто, повторене гласанє у таким обсягу могло би обачлїво уплївовац на збирни и конєчни резултат парламентарних виберанкох. Нє лєм у редистрибуованю мандатох лїстином хтори внєдзелю уж прешли цензус, алє и звекшаню числа политичних опцийох хтори достаню 3 одсто гласи и войду до Народней скупштини. По прелиминарних резултатох, од 21 лїстини хтора участвовала на виберанкох 21. юния, мандати потераз освоєли коалициї коло СНС и СПС, и лїстина СПАС Александра Шапича, як и штири меншински партиї. Коалиция за кральовину Сербию достала потримовку 83 237 гласачох – 2,63 одсто и зоз тим є найблїжей ґу цензусу, а потим шлїдза Суверенисти зоз 2,32 одсто гласами и Метла 2020 зоз 2,25 одсто. По проєкцийох, ПОКС-у треба лєм коло три тисячи гласи же би постал парламентарна странка. И. С. 3. ЮЛИЙ 2020.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

КОМУ ВЕРИЦ? „На початку було Слово и Слово було у Бога и Слово було Бог”. Тоти три крадучки, алє глїбоки и сущни евангелийски виреченя мушели би буц основни постулат у каждей професиї хтори у опису роботи маю явни виступи. Од новинарства, та надалєй. Моц слова огромна кед го випове хтошка хто зоз свою биоґрафию, фаховосцу и дїлом здобул авторитет и кому ше вери. И у каждодньовим живоце, виповедзене слово дакеди єдини капитал хтори маме. На концу, и тот напис зоз собу ноши одвичательносц написаного слова. Нач таки увод? Нато же слова, информациї и порученя хтори ше гражданом тей жеми каждодньово, дзень и ноц сообщую под час епидемиї вирусу корона, а чий интензитет нєшка векши як пред запровадзованьом позарядового стану приведли до ситациї же нєшка звичайни граждан и обични чловек єдноставно нє може повесц, анї нє розуми, цо ше наисце случує з Ковидом 19 у Републики Сербиї. Аж анї основне – кельо єст хорих и кельо тота хорота за собу охабела жертви. Чи ше з тима числами и податками манипуловало, чи нє. Досц лєм провадзиц и поровновац вияви членох Кризного штабу, же би анї тото цо ше подрозумйовало, вецей нє було ясне. Чи вирус слабнє, чи през лєто щезнє, чи безпечне отримовац спортски манифестациї, концерти, митинґи. Чи отримованє виберанкох (було) достаточно одвичательне. На двох телевизийох, у истим термину, од истих фаховцох чуєце розлични одвити. Почало праве у виберанковим викенду з текстом БИРН-а о вельких розликох у податкох о хорих, тестованих и умартих од Ковид 19 медзи тима хтори Институт за явне здравє „Милан Йованович Батут” пририхтує за Владу Сербиї, и тима хтори ше урядово сообщує явносци. На тото ше надовязал обвинююци виступ Синдикату лїкарох и фармацеутох о реалним кадровим стану, капацитетох, опременосци и условийох у домашнїм здравстве, з хторима ше як гварене, манипуловало пре виберанки. Медицинаре-синдикалисти гражданом аж суґерую най нє веря шицкому цо приходзи зоз Кризного штабу и „фаховцом запрагнутим до политичних штверцох”. Уж днями стан у Новим Пазаре озбильни. По податкох хтори кружа звонка урядових жридлох, алармантни. Число хорих, чежина симптомох, число умартих драстично ше розликую. И Дьокович верел фаховцом. Наш найпознатши сограждан и сонароднїк, найлєпши и найуспишнєйши дипломатични заступнїк Сербиї у остатнєй децениї, на мети критикох, обвиньованох и видрижньованьох и з дому и зоз швета, пре гуманитарни тениски турнир хтори орґанизовал у „епидемиолоґийно безпечней ситуациї” як го прешвечели компетентни. Од добрей намири, и сам ше похорел, як цо ше похорели и велї други познати и анонимни. На концертох и журкох, фодбалских стретнуцох, поствиберанкових преславох... Можебуц и я на тей лїстини, лєм ище нє знам и нє чувствуєм, хто зна, як буц мудри... После шицкого, водзаци епидемиолоґ тих дньох виявел „Тот вирус нам указує же о нїм ище нїч нє знаме”. И ниа, знова зме на початку. Можебуц о корони наисце ище маме учиц, алє єдно зме научели – Довириє чежко здобуц, алє ше швидко траци. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2020

МЕНШИ ЛОКАЛНИ ОДСТУПАНЯ, РЕЗУЛТАТИ ОБЧЕКОВАНИ Дальши резултати виберанкох на републичним, покраїнским и локалним уровню ше мало розликую од прелиминарних и предходних, по хторих Сербска напредна странка прешвечлїво освоєла найвецей гласи и мандати у парламенту и скупштинох Пририхтали: Редакция и мрежа дописовательох

НОВИ САД Податки указую же ширша часц центру Нового Саду мала 30 одсто виходносц на виберанки, ридко дзе бул векши процент, а у пригородских часцох и населєньох на дзепоєдних гласацких местох виходносц була аж и 60 одсто. На основи податкох зоз шицких 197 гласацких местох, Сербска напредна странка, так повесц, повторела исти резултат як и на предсидательних виберанкох 2017. року – на виберанкох 2017. року освоєли 82 638 гласи, а на тих 82 591. Кед ше поровна податки виберанкох того року и 2016. року, СНС у пригородских населєньох достала и до 100 одсто вецей гласи, алє ше у центре города призначує опадованє числа гражданох хтори гласали за СНС. Найвекша виходносц на виберанки призначена у Степановичеве – вецей як 60 одсто. Потим шлїдза Сайлово, Кать и Ветерник зоз вецей як 55 одсто, у Беґечу, Футоґу, Ченею, Ковилю, Лединцох и Старих Лединцох виходносц була вецей як 50 одсто. У Новим Садзе виходносц векша як 50 одсто призначена у Шанґаю, на Клиси и часцох городу сиверно од Каналу ДТД. У часцох Адици и Петроварадин виходносц була од 45 до 50 одсто. Вецей як 40 одсто гласачох було у населєньох Сателит, а на Телепу и Старей Детелинари виходносц була коло 40 одсто. У других часцох городу углавним призначели 35 одсто виходносци, а то, насампредз, Нове населєнє, Нова Детелинара, Салайка и Подбара. Менєй од 30 одсто гражаданох хтори вишли гласац було у Центре, на Лиману, Ротквариї, Банатичу и у часцох коло Бетаниї и на Ґрбавици. Резултати виберанкох указую же, так повесц, вшадзи СНС була перша. У пригородских местох, так повесц, же нєт места дзе напредняки нє освоєли 55 одсто гласи. Медзитим, найменшу потримовку напредняки мали у часци городу Мали лиман, дзе анї на єдним гласацким месце СНС нє мал вецей од 41 одсто гласох. По числу гласох на шицких виберанкових местох, найвецей гласи СНС достала на Сайлову – 1 022, дзе освоєла 74 одсто гласох, а виходносц була 55 одсто. Рекорд у процентох СНС призначела на виберанковим месце число 91 у Йована Андреєвича на Видовданским населєню, дзе освоєла 76,86 одсто гласи. Важне надпомнуц же на тим гласацким месце призначена и нєправилносц.

8 РУСКЕ СЛОВО

Нови Сад Фото: В. Вуячич

к ше достава резултати гласаня на виберанкох за запровадзованє политичного одлучованя, видно же нєт векши нєсподзиваня, алє ше предлужує континуитет опредзелєньох. Було нєправилносци на одредзених виберанкових местох, та ше там виберанки повторело, алє то нє уплївує значнєйше на реализовани резултати гласаня.

Напредняки, кед слово о пригородских местох, найменєй гласи освоєли у Кисачу, на гласацким месце 96, дзе мали лєм 38,98 гласи. Подобни процент СНС призначела и у Новим Садзе на гласацким месце 133 – Максима Горкого 54, дзе достала лєм 32,65 одсто гласи. На шицких гласацких местох перша була Сербска напредна странка, друга Социялистична партия Сербиї, на трецим месце у пригородских местох була Сербска радикална странка, а у урбаней часци Нового Саду на тей позициї ше зменьовали Лиґа социялдемократох, ДСС и СПАС. Союз Войводянским Мадярох найлєпши резултат мал на гласацким месце 34 на южним Телепу и у пригородским населєню у Будисави на обидвох гласацких местох. Лиґа социялдемократох найлєпши резултати мала у Кисачу (на шицких трох гласацких местох), а у городзе найвецей гласи освоєли на гласацким месце 43 у Петроварадину, улїца Чайковского 1А. Социялистична партия Сербиї найлєпши резултат призначела на гласацким месце 163 на Лиману IV, улїца Народного фронта 53 и у Ковилю на гласацким месце 118. ДСС на гласацким месце 68 на Новей Детелинари, улїца Янка Веселиновича 22 освоєла 7,22 одсто гласи и була треца, цо бул и найлєпши резултат тей странки. Сербска радикална странка найлєпши резултат мала у Шанґаю, дзе освоєла 71 глас и була на трецим месце. КОЦУР – РЕПУБЛИЧНИ И ПОКРАЇНСКИ УРОВЕНЬ Попри локалних, у Коцуре внєдзелю отримани и републични и покраїнски виберанки. По податкох, на републичних виберанкох гласали 2 096 гражданє, цо 59,88 одсто од 3 500 уписаних до виберацкого списку. Лїстина „Александар Вучич – За нашо дзеци” достала найвецей гласи, 1 415, односно 67,5 одсто. На другим месце лїстина ,,Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС) – Драґан Маркович Палма” котра достала 181 глас, лєбо 8,63 одсто, а на трецим „Зєдинєна демократска Сербия” зоз 89 гласами, односно 4,24 одсто. 3. ЮЛИЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ 2020 На покраїнских вибеКоцур ранкох на трох од штирох виберацких местох у Коцуре (27, 29 и 30) гласали 1 634 гражданє, односно 62,01 одсто од 2 635 уписаних до виберацкого списку на тих трох виберацких местох. На першим месце лїстина „Александар Вучич – За нашо дзеци” котра освоєла 1 141 глас, лєбо 69,82 одсто. Друга лїстина ,,Ивица Дачич – СПС, ЄС” зоз 158 гласами, односно 9,66, а треца ,,Войводянски фронт – зєдинєни за демократску Сербию” котра освоєла 92 гласи, лєбо 5,63 одсто. СУБОТИЦА После локалних виберанкох 21. юния за Скупштину городу Суботица, Сербска напредна странка, хтора наступела на виберанковей лїстини „Александар Вучич – За нашо дзеци” будзе мац 31 од 67 мандатох. Друга одборнїцка ґрупа по численосци и моци, будзе Союз войводянских Мадярох, хтори змоцнєл и будзе мац 22 одборнїкох, а на виберанкох наступел на лїстини „Союз войводянских Мадярох – Иштван Пастор”. После виберанкох на хторих наступели на лїстини „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї”, на политичну сцену Суботици врацела ше СПС, хтора у локалним парламенту будзе мац штирох одборнїкох. Ґрупа гражданох „Рух гражданскей Суботици” будзе мац тиж штирох одборнїкох, цо за седем менєй як у прешлим скупштинским зволаню. Коалиция „Войводянски фронт – за демократску Суботицу – Томислав Жиґманов” будзе мац трох одборнїкох. „Бунєвци за Суботицу – Союз бачких Бунєвцох” будзе мац два мандати, односно єден вецей як у предходним зволаню. Нагоду же би участвовала у роботи Городскей скупштини Суботици будзе мац и „Русийска странка”, з єдним одборнїком, Иґором Петровим, хтори и ношитель лїстини. Без мандатох Сербска радикална странка и „Горватски демократски форум”. Спрам виводу з виберанкових спискох виходносц у Суботици була 45,8 одсто од вкупного числа 128 570 уписаних Суботичанох до виберацкого списку. СРИМСКА МИТРОВИЦА По резултатох хтори сообщела Городска виберанкова комисия Сримскей Митровици, на локалних виберанкох у тим городзе победзела лїстина „Александар Вучич – За нашо дзеци”, хтора достала 23 164 гласи и будзе мац 42 мандати у городским парламенту хтори ма 61 одборнїка. Друга по резултату лїстина Ґрупи гражданох „Город за шицких нас – Владимир Петкович”, хтора достала 6 434 гласи, односно 11 мандати. Лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї” будзе мац 6 городских одборнїкох, понеже достала 3 473 гласи, а лїстина Ґрупи гражданох „Митровацка алтернатива – рух шлєбодних гражданох – др Мирослав Кендришич”, хтора достала 1 415 гласи, 2 мандати. Шлїдуюци пейц локални лїстини – Коалиция „Войводянски фронт – Европска желєна партия”, ПОКС, СРС, Метла 2020 и ҐГ „Нови тим за Митровицу” остали спод цензусу. Радикалє и ЛСВ мали по штирох одборнїкох у предходним зволаню Городскей скупштини Сримскей Митровици. На локалних виберанкох у Сримскей Митровици гласали 40 308 гражданє, односно 58 одсто од уписаних 69 478 гласачох. ■ 3. ЮЛИЙ 2020.

XXI СХАДЗКА СОВИТУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

МИХАЙЛО ПАШО НОВИ О. Д. СЕКРЕТАРА На схадзки Совиту Месней заєднїци Руски Керестур, хтора отримана пияток, 26. юния, на место потерашнього секретара МЗ Михайла Сабадоша, вибрани нови окончователь длужносци секретара МЗ, технїчар друку и вецейрочни приватни поднїматель Михайло Пашо. На початку, по дньовим шоре, члени Совиту, хторому предшедовал предсидатель Владимир Олеяр, прилапели записнїки зоз 15, 16, 17, 18, 19. и 20. схадзки хтори були телефонски, а хтори були отримани пре ребаланс буджету и вименку финансийного плану. Потим прилапене задзекованє секретара Михайла Сабадоша, хтори пре приватни причини дал задзекованє, а хтори на тей функциї бул пейц роки, та за окончователя длужносци секретара Месней заєднїци на период до 6 мешаци, єдногласно вигласани Михайло Пашо. На схадзки принєшена и одлука о сцераню потерашнього подписнїка о розполаганю зоз средствами на рахункох МЗ Руски Керестур Михайла Сабадоша, и овласцованю нового о. д. секретара як подписнїка. На концу, предсидатель Олеяр визначел активносци хтори зробени по преглашованю позарядового стану пре вирус корона, а то же до валалу положени ище два камери – у центру валала и у каплїчки, же у наиходзацим периодзе у планє положиц ограду коло Спортскей гали, же би ше так зопарло вандалски поступки над тим обєктом. Олеяр додал и же проєкти як цо реконструкция драги Руски Керестур – Крущич и вибудов фабрики води, пре епидемию вирусу корона, буду датумски прецагнути. Тиж, вон обвисцел присутних же фодбалски стадион Яраш прейдзе на управянє Месней заєднїци, за чийо отримованє будзе потребне и анґажованє роботнїка, а у планє правенє и проєкту за обновйованє трибинох на спомнутим стадиону. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ЧЕРВЕНИ КРИЖ КУЛА

НАГРА ДИ ЗА ГУМАНОСЦ И КЕРЕСТУРЦОМ З нагоди Шветового дня доброд зечних давательох креви, Червени криж у Кули концом прешлого тижня орґанизовал друженє за давательох хтори витворели даєдно од ювилейних даваньох креви, 75 и вецей, а як награду Червени криж давательом подаровал роботи локалних уметнїкох. Медзи єденацецерима наградзенима и двоме давателє з Руского Керестура – Владимир Рамач хтори добродзечнє крев потераз дал 75 раз, як и Дюра Штранґар, хтори то зробел 80-раз, а у чиєй фамелиї у даваню креви активно участвую и супруга Тат’яна, як и дзивка Теодора. Як Штранґар гварел, уж вецей як 25 роки поряднє участвує у акцийох даваня креви, а окрем здравствених бенефитох, як цо обновйованє креви, ма и особнє задовольство же на таки способ помага и другим. – Крев сом почал давац ище у войску 1993. року и од теди сом порядни у тих акцийох. Потераз сом крев дал 80раз, а тото гумане звикнуце сом потим пренєсол и на фамелию. Супруга Тат’яна крев поряднє дава од 2011. року, дзивка Теодора од 2015. року, а верим же ше нашей гума-

Тат’яна, Дюра и Теодора Штранґар

носци придружи и син Ґлориян, док ше за тото створя условия – гварел Штранґар. Вон додал же значносц даваня креви и у тим же на тот способ помагаме тим хторим тот ґест може виратовац живот, та з тей нагоди апеловал и на других же би участвовали у акцийох даваня креви, голєм дакеди. Ан. М.

МЕДЗИНАРОДНИ ВОЛОНТЕРСКИ КАМП У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НЄОДЛУГА НОВИ АПАРАТИ У ДОМЕ ЗДРАВЯ У ШИДЗЕ

МОЖ ШЕ ПРИЯВИЦ ЗА УЧАСТВОВАНЄ И ЗА ЛИДЕРА

ДЗЕШЕЦ МИЛИОНИ З ПОКРАЇНИ

И того року Туристичне здруженє Руски Керестур планує орґанизовац Медзинародни волонтерски камп у Руским Керестуре, хтори будзе тирвац од 20. юлия по 1. авґуст. Камп будзе уметнїцкого типу, а буду ше робиц мурали и ґрафити на мурикох Основней и штреднєй школи „Петро Кузмякˮ у Руским Керестуре. На тот завод, поволує ше школярох уметнїцких школох, алє и шицких младих хтори маю смисел за рисованє, же би ше приявели за участвованє на тогорочним Медзинародним волонтерским кампу. Медзинародни волонтерски камп ше каждого року, уж 14 роки, отримує у Руским Керестуре, кед млади зоз иножемства, найчастейше зоз жемох Европи, приходза до валалу и вєдно зоз локалнима волонтерами помагаю локалней заєднїци на ушорйованю валалу. Попри роботних активно сцох, хтори буду уметнїцкого характеру, предсидателька Туристичного здруженя Любица Няради планує орґанизовац и рижни други змисти и шлєбодни активносци. – У планє нам и нащива музею, парохиї, будзе и едукация о историї

10 РУСКЕ СЛОВО

Руснацох, будземе мац заєднїцки дзень роботи у театре, будземе ше вожиц през валал зоз конїкарами на кочох, а у зависносци од того кельо средства будзем мац на розполаганю, увидзим чи сом годна оранизовац и даяку едукацию хтора би була кредитована. Змисти шлєбодного часу нє будзе вельо, алє буду добре обдумани – гварела Нярадийова и додала же за шицких учашнїкох хтори нє зоз Керестура, будзе обезпечени ноцнїк у Спортскей гали, а тиж и костиранє. Кажде хто жада потримац Камп и младих, може то зробиц так же донира пенєжну помоц, або помоц у намирнїцох, материялу за фарбенє и инше, у консултациї зоз Нярадийову. Попри волонтерох Кампу, мож ше приявиц и за камп-лидера, та окрем з Кере стура, приявиц ше можу и шицки полнолїтни особи зоз шицких наших ме стох. Приявиц ше мож по 15. юлий, при предсидательки Здруженя Любици Ня ра ди на име йл адре су ljubicanjaradi@gmail.com або на число телефона: 064/048-03-94. Ан. М.

Здравствена система на подручу АП Войводини будзе унапредзена з помоцу Покраїнскей Влади хтора за набавку опреми за здравствени установи у Войводини опредзелєла 420 милиони динари. У Новим Садзе подписани контракти о додзелєних средствох, а и Дом здравя у Шидзе достал 10 милиони динари за опрему. – Слово о рентґен апарату и ултразвучним апарату з двома сондами хтори буду хасновани у служби радиолоґиї. Потерашнї апарати уж вислужени и добре нам придзе тота помоц. Розписана явна набавка и обчекуєме же нєодлуго тоти апарати будземе мац у функциї – гвари др Крсто Куреш, директор Дома здравя. Наш собешеднїк додава же помоц сцигла и од Министерства здравя за унапредзованє примарней здравственей защити за кардиоваскуларни хороти. Опредзелєни 2 435 000 динари за набавку штирох дванацканалних ЕКҐ апаратох, як и за 10 апарати за одредзованє уровня цукру у креви зоз траками. Дохтор Куреш и главни координатор здравствених службох хтори ше стараю о здравю миґрантох на подручу општини Шид. Гвари же число миґрантох, хторих у єдней хвильки позарядового стану було и вецей як 2 000, нєшка значно зменшане и виноши коло 1 200 у трох прилапююцих центрох. По його словох, найзначнєйше же их здравє стабилне и же по тим питаню нєт озбильнєйши здравствени проблеми. Вл. Дї. 3. ЮЛИЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ПРОБЛЕМ ОДКЛАДАНЯ ОДРУТКОХ У ДЮРДЬОВЕ

НАПЛАЦОВАНЄ УХОДУ НА ШМЕЦИСКО Главни циль наплацованя уходу на шмециско праве тот же би ше зменшало одход гражданох на валалску депонию, а же би ше шмеце виношело опрез обисцох

итанє одкладаня шмеца на праве место, то питанє о котрим ше уж вельо роки бешедує и пробує ше дойсц до рационалного ришеня. Жиєме у чаше у котим людзе барз нє дзбаю о своїм околїску и одкладаню одруткох. Шмеца єст вшадзи коло нас, а мало ше роздумує о пошлїдкох котри за нами оставаю пре таке нєодвичательне справованє. Кажду долїну, беґель и природни красоти зме „затрепали” зоз шмецом. У жабельскей општини тото питанє ше помали почало ришовац ище пред даскельома роками кед Явне комуналне подприємство „Чистота” одлучело подзелїц канти за шмеце шицким гражданом котри го нє маю дзе виношиц и одкладац. ДАХТО РУЦА ДЗЕ СЦИГНЄ

Медзитим, тоту услугу нє ханую шицки, велї ю нє жадаю хасновац, думаюци же нє треба. Проблем котри ше явел то праве нєправилне одкладанє шмеца на явним шмециску у Дюрдьове, на котрим ше шмеце руцало и ище вше ше руца дзе ше сцигнє. Же би ше тот проблем ришело, ЯКП „Чистота” уведло наплацованє уходу на шмециско зоз символичнима ценами. До першей катеґориї уходза авто-прикоч, тракторска клїтка и подобне (до 1 кубни метер), цена 100 динари, до другей катеґориї уходзи тракторски прикоч од 3 тони,

ОКРЕМНИ КАНТИ ЗА ПЕТ АМБАЛАЖУ Кажде хто ма жаданє одвойовац пластичну амбалажу, або хто то уж роби, алє познєйше нє зна дзе зоз тим, у Явним комуналним подприємстве „Чистота” єст канти котри предвидзени лєм за пластичну амбалажу. Кажди може превжац канту у шедзиску Подприємства котре ше находзи у улїчки Святого Николи 7 у Жаблю. Канти ше нє наплацує. Будзме шицки вєдно одвичательни, чувайме природу коло себе и одкладайме шмеце так як треба. 3. ЮЛИЙ 2020.

шпедитер (од 1 кубни метер до 3 кубни метери), а цена таких превозкох 300 динари, до трецей катеґориї уходза камион „Тамич”, „Застава”, тракторски прикоч од 5 тони (од 3 кубни метери до 5 кубни метери), за таку услугу гражданє буду плациц 500 динари, а до штвартей катеґориї вецей як 5 кубни метери – єдна превозка, або єден прикоч, цена 1 000 динари. Шицки цени зоз ПДВ-ом. – Контроловане управянє зоз одпадом значи же ми, як подприємство, одношиме шмеце, правилно го одкладаме и управяме зоз нїм на шмециску. Проблем настава у хвильки кед гражданє одбиваю нашу услугу виношеня шмеца, кед вони одходза на шмециско и руцаю го дзе сцигню. Людзе котри хасную нашу услугу таки проблеми нє маю, вони нє маю потреби одходзиц на шмециско, алє го каждого другого тижня у мешацу виноша опрез своїх обисцох. Попри тей канти, гражданє можу винєсц ище шмеца, нє огранїчени су з того боку и прето ше поставя питанє чом людзе одходза на шмециско – гварел директор ЯКП „Чистота” Радомир Злоколица. ЦИЛЬ – ВИНОШЕНЄ ОПРЕЗ ОБИСЦОХ Главни циль наплацованя уходу на шмециско праве тот же би ше зменшало одход гражданох на шмециско, а же би ше шмеце виношело опрез обисцох. Як нам гварене, камиони котри збераю шмеце зомелю го, випресую и таке го одноша на шмециско и складаю го єдно коло другого. На таки способ одкладаня шмеца вецей го нє будзе по сушедних польох и вшадзи доокола. Други векши проблем з котрим ше шицки стретаме то палєнє шмецискох, котре барз опасне и нєздраве за шицких нас. Прето, на шмециску заняти, затераз двойо чуваре, котри буду наплацовац уход и водзиц рахунка же би ше го нє палєло, а же би ше одрутки одкладало на правилни способ.■ Л. Кухар

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРИРИХТОВАНЄ МЕХАНЇЗАЦИЇ ЗА НОВУ СЕЗОНУ

ТЛАЧИДБА МОЖЕ ПОЧАЦ, МАШИНИ ПОРИХТАНИ Пририхтали: Редакция и мрежа дописовательох

Пред кажду сезону тлачидби польопривреднїки пририхтую механїзацию, комбайни и прикочи, за роботи котри их чекаю. Же би ше у найвекшей роботи машини нє губели и же би робота була успишно и на час поробена, пред жатву ше окончує порядни ремонт

аєдни продукователє тоту роботу поробя само стойно, а даєдни свойо трактори и комбайни препущую до рукох майстром, котри роками робя тоту роботу. У тижню за нами температури були високи, та ярец и жито почали дозревац и порихтани су за тлачидбу котра у дюрдьовским хотаре уж почала. Велї майстрове на питанє як треба порихтац механїзацию за нову сезону, цо ту найважнєйше, даваю исти одвит, а то же ше зоз таку файту роботи и пририхтованьом машинох муши почац на час, же би по жатву комбайн бул порихтана, бо нє будзе добре кед ше запожнї зоз тлачидбу. ДОБРЕ НАШТЕЛОВАЦ КОМБАЙН Комбайни и прикочи муша буц исправни и пре безпечносц на роботи. На комбайнох ше контролує чи добре роби мотор, чи пременєни олєй, контролує ше филтери, чи пременєна кукурична корпа за житну корпу, кладу ше шитка за жито, преверює и доцагую ременї и ланци, а потрошени часци ше заменї за нови. Тоти роботи то основне отримованє комбайнох. Єднак важне преконтроловац и лєжиска и подмасциц их. Велї продукователє праве о тих стварох водза рахунка пред початком сезо-

12 РУСКЕ СЛОВО

ни, же би нє пришло до нєпланованих затримованьох на полю и траценя часу под час жатви. Попри нєисправнєй механїзациї, и дижджи тоти котри можлїви у жатви и котри зменшую урожай и квалитет житаркох. Майстрове надпоминаю же комбайни котри порихтани за тлачидбу, по потреби, треба доштеловац спрам стану житаркох на парцели, чи жито густе, чи слама нїзка або висока, яки класки. Фаховци у тей обласци гваря же ше мири успиху у жатви мераю у одношеню на процент розходу, а з финим намесцаньом часцох комбайна тот процент ше зводзи на технолоґийно прилаплїву миру. Совит котри майстрове даваю шицким польопривреднїком тот же би ше комбайни намесцело так же би розход бул минимални. У дюрдьовских роботньох майстрове тих дньох маю полни руки роботи, бо тлачидба за петами. Замасцени су по локци, вредно робя и сцу пооправяц шицко цо треба же би ше машини нє губели и же би нїч нє завадзало и спомалшовало роботи на полю. ПРЕПАТРУНОК ОКОНЧЕНИ НА ТЕРЕНУ Препатрунок механїзациї на терену за наиходзацу жатву у Руским Кере стуре окончени внєдзелю 21. юния, а члени 3. ЮЛИЙ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

Добродзечного огньогасного дружтва препатрели исправносц комбайнох, тракторох и огньогасних апаратох у коло 40 обисцох. По словох члена комисиї зоз ДОД-а, Зорана Илича, векшина механїзациї у валалє нова и нє було векши интервенциї. – Препатрели зме сиґнализацию на комбайнох и тракторох, исправносц огньогасних апаратох, чи олєй нє чури, и шицко тото основне цо нєобходне же би нє вибухнул огень. Обишли зме коло 40 обисца, даєдни людзе приходзели и до Огньогасного дому же бизме им препатрели огньогасни апарат, алє можем повесц же у валалє углавним нови трактори и комбайни, так же людзе були добре порихтани – гварел Илич, єден з трох членох комисиї, попри Весни Илич и Дениса Франич. Того року, по ценовнїку, препатрунок комбайна и тест коштал 2 200 динари, препатрунок трактора у превозу зоз тестом 1 000 динари, а цена препатрунку огньогасного апарату 350 динари. Зоз початком жатви ярцу и жита, почали и дежурства членох ДОД-у по хотаре, хторе будзе окончоване у двох зменох, од 9 до 15 годзин, и од 15 по 21 годзин, а у каждей змени буду шофер и помоцнїк ДОД-у. ИСПРАВНОСЦ ҐАРАНТУЄ БЕЗПЕЧНОСЦ Општинска комисия за технїчни препатрунок механїзациї хтора участвує у косидби благочасово поробела свою роботу и на подручу општини Шид, пред жатву, препатрела коло 160 комбайни. Як нам гварел Небойша Суботич, инжинєр польопривредней механизациї и длугорочни член тей Комисиї, преконтроловани гевти часци механїзациї, хтори барз значни за безпечНебойша Суботич носц на роботи и за защиту од огня. Опатрене, медзи иншим, чи на одредзени часци комбайнох покладзени защитни мрежи и плехи, а тиж и чи у функциї процивогньови апарати, хтори обовязно муши буц на каждим комбайну. – Найвецей єст комбайни продуковательох „Змай”, „Клас” и „Дюра Дякович” и єст и тих цо су у рокох, хтори уж надосц вислужени, алє ище участвую у косидби. Прето их Комисия опатра з окремну осторожносцу, же би ше на час шицко зробело и же би були безпечни у роботи. После препатрунку, кед шицко добре, правиме записнїк о технїчней исправносци, хтори ше дава власнїкови комбайна, як и налїпка хтору ше лїпи на скло на кабини. Тото дошлєбодзенє за роботу на моци наступни шейсц мешаци, так же ше годно викомбайновац и други польопривредни рошлїни док дозрею як цо соя, слунечнїк и кукурица – гутори Небойша Суботич. Найвецей комбайни, окрем у Шидзе, єст у шлїдуюцих валалох у општини: у Вашици, Ямени, Ердевику, Куков3. ЮЛИЙ 2020.

цох, Моровичу, Бачинцох и Беркасове. Члени фаховей комисиї по одредзеним розпорядку препатрели комбайни у Шидзе, а тиж и у валалох. Хто препущел покончиц препатрунок комбайна под час орґанизованей акциї, мал можлївосц то покончиц и звонка порядного термина. Наш собешеднїк додава же барз значне посовитовац и дац поради младшим комбайнером, тим хтори початнїки у роботи, же би знали як ше хаснує процивогньови апарат и же би комбайн бул чисти и же би його часци нє були замасцени од олєйох. Масни места и бруд вельки „фактор ризику”, на високей температури воздуху и на розогратим комбайну огень лєгко може вибухнуц праве на тих местох. ОГНЬОГАСНИ АПАРАТ ОБОВЯЗНИ Каждого року, пред початком жатви, у Општини Вербас формує ше Општински штаб за жатву, хтори орґанизує контролованє шицкей польопривредней механїзациї цо участвує у жатви – комбайнох, тракторох, прикочох. Циль же би ше у жатви анґажовало лєм исправну польопривредну механїзацию и же би жатва була квалитетно и безпечно окончена. Штаб за жатву сотрудзує зоз Општинским огньогасним союзом и добредзечнима огньогаснима дружтвами по местох, же би цала жатва прешла без огня, у найлєпшим шоре, а за провадзенє обставинох на польох задлужена польочуварна служба. Як нас информовали у ДОД-у у Коцуре, шицка механїзация ше конторолує превентивно. На препатрунку ше констатує кед єст хиби, окреме ше обраца увага на тото чи даґдзе чури олєй, чи єст дацо цо би пре високу температуру воздуху и пре розограти мотор на комбайну або на трактору могло спричинїц огень. Тиж ше контролує чи на акумулаторох, кед су у дотику з металом, може вибухнуц огень. Прето ше преверює и исправносц огньогасних апаратох, бо на каждим комбайну муши буц и таки апарат. Попри огньогасного апарата од 9 килограми, на каждим комбайну муши буц и ашов и лопата, а на тракторох треба же би були огньогасни апарати од 6 килограми. Кед з препатрунком утвердзене же шицко у шоре и же машина порихтана за жатву, достанє ше потвердзенє о исправносци комбайна, трактора и польопривредней превозки, котра нєопходна же би землєдїлци могли викомбайновац ярец и жито. Општински штаб за жатву порихтаносц и стан у механїзациї оценєл як задоволююци, з тим же ше на шицких учашнїкох у жатви апелує най окреме водза рахунку о опасносци од огня.■

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЖАТВА НА ВОЙВОДЯНСКИХ ПОЛЬОХ

ЯРЕЦ ЗРОДЗЕЛ, ПИТА ВЕКШУ ОДКУПНУ ЦЕНУ Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Жатва ярцу на войводянских польох при концу. Урожай пре нєвигодну хвилю под час веґетациї тей рошлїни слабши, гоч на даєдних польох, дзе було вецей дижджу, урожай добри, а одкупну цену продукователє оценюю як барз нїзку

рускокерестурским хотаре на вецей парцелох урожай статкового ярцу того року задоволююци, а рушал ше од 4 300 до 4 480 кили по гольту. У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ Того року и квалитет ярцу бул добри з гектолитру од 65 до 66 и просекову влагу од 11,7 до 13 одсто. Цена того року ознова вельки проблем, виноши од 14, 5 до 15 динари за килу, цо скоро 2 динари менєй як прешлого року. Ярец хтори зашати на кус слабшей жеми остал нїзши, та на таких парцелох чежко було и класки позберац, а зазначени урожай од коло 3 000 кили по гольту. Таки приклади заш лєм нєт вельо, понеже ярец того року у Руским Керестуре добре зродзел. Як гварел фаховец, аґроном Славко Малацко, урожай ярцу завишел од рижних факторох, а єден з нїх вшелїяк и количество паданьох. – Поведзме, у Липару, дзе висши терен, принос ярцу бул вельо менши. Там хто ма од 2,5 до 3 тони ярцу по гольту то барз добре. У Чантавиру аж и векши принос як у Керестуре, там ше урожаї рушали и до 5 тони по гольту. Причина тей розлики у урожайох вироятно у литражи дижджу и же ше у дзепоєдних местох ярец покошело пред паданями. У Керестуре єст часци

14 РУСКЕ СЛОВО

хотару дзе було од 120 до 200 литри води. Праве теди кед требало почац кошиц ярец, почали дижджи, витор сламу валял, та ше чекало же би пришли цеплєйши днї и осушели ярец. У Чантавиру ше кошело лєм дзень-два пред дижджом, и такой резултати лєпши – гварел Малацко. Пивского ярцу у Кере стуре мало хто продукує, гоч го скорей було вельо вецей. Тото нє чудує, понеже пивски ярец вецей нє мож пошац зоз своїм нашеньом, алє ше муши направиц контракт зоз фирму „Малтинекс” зоз Бачкей Паланки, од нїх ше потим купує нашенє и им идзе випродуковани пивски ярец. Пре тоти причини продукованє пивского ярцу, у кере стурским хотаре, помали одходзи до историї. ТЛАЧИДБА У ДЮРДЬОВСКИМ ХОТАРЕ Тлачидба ярцу и жита у дюрдьовским хотаре почала у тижню за нами, та и велї одкупни места у Дюрдьове отворели свойо дзвери и порихтани дочекали перших продуковательох. Понеже дижджу у Дюрдьове длуго нє було, мешац май бул сушни, продукователє були застарани за квалитет урожаю, алє дижджи котри спадли штредком юния, злєпшали квалитет житаркох. Цепла хвиля тих дньох, без 3. ЮЛИЙ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

дижджу, помогла продуковательом же би ше роботу успишно закончело. У дюрдьовским хотаре жита и ярцу нєт на вельких поверхносцох, та ше обчекує, кед хвиля допущи, же робота будзе поробена за даскельо днї. Перши два-три днї на одкупних местох могло видзиц гужву и колону тракторох, котри чекали свой шор, алє таки проблем ше швидко ришовало. У СЗР „Млїн” Дюрдьов нам, по тераз, добри квалитет житаркох. – По тераз скошене жито ма добри квалитет, у одношеню на прешли роки, думам же тот рок, як зме и раховали, будзе успишни по роду жита. За перши два днї, кельо одкупюєме, указала ше и добра гектолитерска чежина житного зарна, котра виноши од 77 - 80 ґр, тиж так и влага добра, вона виноши коло 12,5, 13 одсто. Цо ше дотика одкупней цени, ище вше ше нїч нє зна, а остатнї даскелї роки ше указало же людзе сцерпезлїво чекаю хвильку кед цена добра и вец предаваю, так же нам у тей хвильки цена нє нательо значна – гварел Суботин. Продукователє котри витлачели жито и придали го на одкупни места гваря же су по тераз задовольни и же урожай жита виноши коло 30 метери по ланцу, а даґдзе було и вецей метери. Цо ше дотика ярцу, у хотаре го нєт вельо и то шицко статкови ярец, а пивского ярцу нєт. Людзе котри го продукую, углавном го хасную за статкову покарму, а мало хто го предава. КОСИДБА У КОЦУРЕ Зоз злєпшаньом хвилї, у коцурским хотаре почала косидба ярцу котра тирва уж даскельо днї. Як зме дознали од Юлина Фейси, спред ЗЗ „Либела продукт”, у тей коцурскей задруґи отворени одкуп, алє одкупюю лєм ярец за статкову покарму. – У „Либели” одкупюєме статкови ярец, по 15 динари. То мала цена, алє векшу нє сцу дац тоти цо одкупюю. Велї землєдїлци ту анї нє мали ярцу, та косидба тирвала лєм пар днї. З Равного Села треба же би принєсли одредзене количество за одкуп и з тим наша задруґа закончує з ярцом – гвари Фейса. Кед слово о урожаю, по його словох, вон завиши од того у хторей часци хотара були поля под ярцом – чи ґу Кули, а чи ґу Вербасу и Савиному Селу. – Урожай ярцу ше руша коло 3 - 3,5 до 4 тони по гол-

3. ЮЛИЙ 2020.

ту. Можем повесц же досц добре и зродзел, з оглядом на хвильово обставини, же витримал тоту вельку сушу од єшенї. Алє, понеже цена мала, кооперантом ознова останю празни кишенки – щиро толкує Фейса. Як гвари, 99 одсто є сиґурни же тота цена статкового ярцу останє конєчна и же нє будзе пременки, анї звекшаня. Вони у задруґи, як анї кооперанти, нє задовольни з таку цену. – Понеже тих дньох хвиля барз вигодна, спадли и перши одкоси жита, идзе и одкуп и тераз му цена 17 динари. За тераз, то авансна цена, можебуц будзе пременки, алє шицко увидзиме у наиходзацим периоду. Влага житного зарна ше руша по 15 одсто, а кед предлужи буц таке слунечне ище даскельо днї, косидба ше швидко закончи. Наздаваме ше доброму урожаю – визначели за конєц у ЗЗ „Либела продукт” у Коцуре. ЗАРОБЕЛО БИ ШЕ З ВЕКШУ ОДКУПНУ ЦЕНУ На подручу општини Шид закончена косидба пивского ярцу, хтори бул на поверхносцох од коло 200 гектари и витлачени ище и менши поверхносци хтори були под житарку „тритикале”. Род пивского ярцу розлични, зависно од порихтаносци поля и од того кельо достал дижджу, а на поверхносцох ЗЗ „Ґраничар” виношел седем тони по гектаре. Ярцу було и на польох польопривреднїкох, правда уж роками на менших поверхносцох, а причина нїзка одкупна цена. Єден з продуковательох ярцу и Дюра Канюх з Бачинцох, хтори тоту житарку мал на єдним ланцу. Прешлого тижня ярец скошел и придал на одкупне место до Куковцох. Зродзело му 38 метери. – Кельо ми познате,одкупна цена тераз виноши 14, 5 динари за килограм и то барз нїзка цена же би було и даякого заробку. Було би добре кед би пиварнї ярец одкупйовали голєм по 20 динари. Правда же тот пенєж будзе виплацени, найвироятнєйше, о тидзень од придаваня, алє ше наздавам же познєйше держава дода ище даєден динар на уж одредзену цену. Тото би помогло же би ше на концу и заробел даєден динар – гвари Дюра Канюх. Слунечна и суха хвиля добре придзе же би ше тих дньох предлужело з косидбу жита на поверхносцох коло 5 000 гектари, а тиж на коло 2 000 гектарох под олейову цвиклочку. Парасти и комбайни порихтани за роботу, лєм ище кед би була и одвитуюца одкупна цена, а то тема хтора ше повторює з рока на рок.■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

МЕМОРИЯЛ У СЕПТЕМБРУ, ЧЕРВЕНА РУЖА У ОКТОБРУ На схадзки програмних одборох Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї и Фестивалу „Червена ружа”, хтора отримана пондзелок 29. юния, догварене же би ше, кед ситуация у держави дошлєбодзи, Мемориял отримало од 25. септембра по 4. октобер, а „Червену ружу” 17. октобра. На схад зки, на хторей присуствовал узши со став програмних одборох Мемориялу и „Ружи”, гварене же, по сле контактованя з учашнїками, Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї годно орґанизовац у такей концепциї яка була планована и за марец, кед мал буц отримани. Найвироятнєйше буду вивед зени седем представи за старших, док за дзеци найменєй три, а найвецей пейц представи. Догварене и же „Червена ружа” того року будзе у зменшаним обсягу, та так у єдним дню будзе отримане „Червене пупче” и змаганє младих „Червена ружа”, а орґанизаторе визначели же за обидва програми и далєй мож по силац нови композициї по руски, як и прияви младих за участвованє. Здогаднїме, на конкурс за „Червене пупче” мож послац авторски, потераз нєвиведзени шпиванки за дзеци зоз текстом на руским язику, а право участвованя маю шицки зоз жеми и иножемства. Композициї треба же би були записани нотно, лєбо на ношачу звука, а треба положиц и окреме видруковани текст. За участвованє на Вечару младих оставаю исти условия як кед бул отворени

Конкурс односно Поволанка, а то же ше можу приявиц млади од 15 до 35 роки зоз шицких местох же би ше змагали за найкрасши дзивоцки лєбо леґиньски глас, за цалосни наступ лєбо за найлєпшу авторску композицию. З тим же за змаганє за найлєпшу авторску композицию нєт старосней гранїци, односно, свойо твори можу по слац и шицки нашо искуснєйши авторе, алє тоту шпиванку треба же би виводзела млада особа. Як потолковане на схадзки, „Одгуки ровнїни” того року нє буду отримани, понеже фолклорни ансамбли у векшини наших дружтвох ище вше нє активни, лєм шпивацки ґрупи, та же би ше нє повторйовало програму зоз фестивалох хтори того року буду отримани пред „Червену ружу”. М.З.Г./Ан.М.

ОСНОВНА И ШТРЕДНЯ ШКОЛА З ДОМОМ ШКОЛЯРОХ „ПЕТРО КУЗМЯКˮ

ШТРЕДНЬОШКОЛЦИ ИДУ НА ПРОФЕСИЙНУ ПРАКСУ ДО ГРЕЧЕСКЕЙ Основна и штредня школа зоз домом школярох ,,Петро Кузмякˮ зоз Руского Керестура, того року, своїх школярох зоз напряму Туристичноготелиєрски технїчар пошлє на порядну професийну пракси до Солуну. Школяре два тижнї, у провадзеню професорох буду окончовац праксу у готелу прейґ туристичней аґенциї у Солуну, а у орґанизациї центра за цаложивотне ученє „Иподомиˮ зоз Солуну. Як гварела помоцнїца директора Лїляна Фина, така форма пракси

16 РУСКЕ СЛОВО

часц проєкта „Ерасмус +ˮ за котри школа конкуровала штредком фебруара. – Школа ношитель проєкту у сотруднїцстве зоз центром „Иподомиˮ зоз Греческей хтори будзе домашнї нашим школяром. Радуєме ше тому проєкту, прето же сцеме нашим школяром обезпечиц найлєпши квалификациї за дальше глєданє роботи. После законченей пракси школяре здобуду Европски сертификат хтори у велькей мири збогаци їх биоґрафию – гварела Фина.

Професоре фахових предметох и странских язикох уж анґажовани на пририхтованю школярох за драгу хтора би требала буц реализована у октобру того року. Фина додала же ше Школа на шицки способи намага же би вихасновала нагоди хтори понукаю европски проєкти же би школяром понукла цо лєпше образованє и нагоду напредовац и усовершовац ше. Окрем же є помоцнїца директора, Лїляна Фина тиж и координаторка проєктного тиму, а вкупна вредносц спомнутого проєкту виноши 35.000 евра. Ан. М. 3. ЮЛИЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

У ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ У КОЦУРЕ

МАЛИМ МАТУРАНТОМ УРУЧЕНИ СВИДОЦТВА У Велькей сали Дома култури у Коцуре вовторок, 30. юния, за малих матурантох Основней школи „Братство єдинство” отримана кратка шветочносц на котрей им уручени свидоцтва о законченим основним образованю, як и дипломи котри здобули под час школованя, а тиж и Вуково дипломи. Директорка школи Сенка Мученски привитала шицких присутних, а школяром котри закончели свойо основношколске образованє у тей Школи повинчовала на посцигнутим успиху. З тей нагоди, директорка, як и шицки класни старшинове, пожадали школяром вельо щесца и успиху у дальшим образованю и у живоце. Школяре седмих класох пририхтали кратку програму за своїх товаришох зоз хторима ше розиходза, а класни старшинове им уручели свидоцтва и дипломи. Кажди матурант достал и ружу, а найуспишнєйши школяре достали кнїжки и дарунки. Цала ґенерация похвалєна як успишна по резултатох у тей етапи образованя, а окреме похвалєна школярка ґенерациї, школярка руского оддзеленя, Катарина Недич. Дзень пред тим, пондзелок, 29. юния, найуспишнєйши школяре з коцурскей школи, як и з других школох вербаскей општини, ношителє Вукових дипломох, були на

святочним приєму у Вербаше при предсидательови Дочасового орґану општини Вербас Миланови Ґлушцови и других представнїкох локалней самоуправи. Ношителє Вукових дипломох, котрих вкупно було 79ецеро, достали кнїжки о найзначнєйших сербских науковцох, а школяре ґенерацийох наградзени з таблет рахункарами. Зоз Основней школи з Коцура наградзени, попри школярки ґенерациї Катарини Недич, и Павле Бесерминї, Михаела Горняк, Ана Ґрандич, Теодора Йолич и Ясмина Макаї. О. Р.

ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

ДВОЙО ШКОЛЯРЕ ҐЕНЕРАЦИЇ Школяре осмих класох у тижню за нами, мали полни руки роботи, вредно ше пририхтовали за закончуюци испит котри прешол у найлєпшим шоре, а по сле шицкого, могли ше помали пририхтовац за матурску пре славу, котрей ше шицки радовали. Вредно ше робело на пририхтованю голу школи у котрим школяре мали вешелє. У украшованю про сториї, декорованю и по ставяню столох помогли родичи чийо дзеци були матуранти, як и наставнїкове тей школи. Коло 19 годзин, того дня,

3. ЮЛИЙ 2020.

матуранти у колони вишли зоз школи и у святочних шматох, крашнє поприберани прешейтали ше през парк опрез школи, а шицки присутни их привитали зоз вельким аплаузом. Потим, у дворе школи було орґанизоване святочне додзельованє припознаньох и дипломох школяром котри за свойо осемрочне школованє по сцигли одлични резултати на змаганьох и указали вельке знанє. Директорка школи Любица Клепич привитала шицких присутних, а потим по оддзелєньох пречитала мено каждого школяра котри свойо осемрочне школованє ту закончує. Директорка надпомла же од 63їх школярох котри успишно закончели осму класу, 18 школяре по сцигло одлични успих на рижних змаганьох, та им були подзелєни специялни награди, а Вукову диплому до стали пецеро школяре. У дюрдьовскей школи за школярох ґенерациї вибрани двойо школяре, котри зоз радо сцу и че сцу подзелєли тото ме сто, а то - Сладяна Павлович VIII-1 одзелєня и Вук Вуйович VIII-4 одзелєня. По законченей официйней часци, школяре друженє предлужели у голу школи дзе мали орґанизовану вечеру и музику. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА МУЛТИМЕДИЯЛНИ СТРЕТНУЦА У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ У НОВИМ САДЗЕ

МАҐИЯ У ИНСПИРАЦИЇ Шлїдом стретнуцох у новосадскей дакедишнєй Матки зоз назву „Под смужку”, Славко Винаї порушал мултимедиялни стретнуца у Руским културним центру, на хторих уметнїки з нашей заєднїци бешедую и одкриваю свойо власни швети хтори их понукаю твориц

третнуце зоз Владимиром Кочишом, поетом, писательом, ґлумцом, алє и орґанизатором стретнуцох у ново садскей дакедишнєй Матки, хтори теди мали назву „Под смужку”, орґанизоване у Руским културним центру, пондзелок 29. юния, а модератор вечара бул Славко Винаї. Владимир Кочиш приповедал о часох кед пришол зоз Дюрдьова до Нового Саду на школованє и уключел ше до тедишнього КУД „Максим Горки”, и як водзел и орґанизовал литературну секцию. Гварел же мал барз добру потримовку цо му було значне, бо му задача була же би голєм раз у мешацу отримал єдно литературне стретнуце, єден литературни вечар, алє и же би секцию голєм раз у двох мешацох одведол до других местох. И так робел добри пейц роки, за цо достал и награду од Городу Нови Сад. – Чи вредзело тото цо сом робел? Отримал сом точно 54 вечари и за кажди вечар зме рихтали даяки коктел, закуску и фамелия ме вше потримала. А вредзело прето же шицки котри були присутни чувствовали ше барз приємно и були барз позитивно нєсподзивани. Теди було вельо секциї, вельо литератури, вельо часописи за младих, а нєпреривно зме були активни и вшадзи зме участвовали. Дзе лєм ше дацо зявело у варошу и дзе лєм були манифестациї, дахто з нас ишол. И теди ше тото почитовало. Я достал тоти два награди, награду як особа и плакету за Дружтво. И вец далєй ше тото надбудовйовало. Вец сом пошол до войска, а кед сом ше врацел, предлужело ше прейґ Митинґу поезиї у Руским Керестуре, та тирвало док тирвало и док було смисла – одвитовал Кочиш на питанє чи вредзело тото цо вон у младосци робел. Вец ше бешеда предлужела и о кнїжки „Марунка”, у хторей приповедки настали у чаше бомбардованя, а за хтору достал награду „Гавриїл Костельник”, хтору додзелює НВУ „Руске слово” за найлєпшу кнїжку у пейц-

18 РУСКЕ СЛОВО

рочним периодзе, а влонї за тоту кнїжку достал и награду писательох Войводини „Мирослав Стрибер”, хтора ше тиж так додзелює за найлєпшу кнїжку у пейцрочним периодзе. Владимир Кочиш ма видати 10 кнїжки, хтори написани по руски, даєдни прекладани на сербски язик, а даєдни написани лєм на сербским язику. Здогадованя на новосадского пароха о. Романа Миза, и на часи кед Кочиш бул предсидатель Церковного одбору у новосадскей парохиї, преплєтли ше зоз монодраму „Под образом”, хтору написал, порихтал и сам одґлумел. Представа рихтана под час лєтнїх школох у Шидзе пред петнац роками. Медзи иншим, гварел же док роби, муши охабяц даяки шлїд. Писал тексти за шпиванки и у забавним и у народним духу, пририхтовал дзецински представи, а пише и твори и нєшка. Мултимедиялне стретнуце мало нєформални характер, и було попреплєтане зоз музичнима точками Владимира Сивча.■ В. Вуячич

3. ЮЛИЙ 2020.

ЮНИЙ

2020. рок ЧИСЛО 6

Ася ПАПУҐА

*** Догварка зоз чортом. Злим и безочним. Нє способним любиц. Розумиц. Давац безусловно, без власного хасну. Без емпатиї, чи може буц щири? Чи вец може видзиц цудзу щиросц? Розумиц ю? Познац ю? Нє. Вец го мож спреведнуц. Направиц фалшиву догварку. Щиросц и Правда.

3. ЮЛИЙ 2020.

Чи правда обєктивна? Чортова и моя. Чортова лєбо моя. Правда ше ровна по совисци. Як и грих. Моя правда. Мой грих. Покаянє ше ровна по пошлїдкох. Як и грих. Чортово покаянє. Чортов грих. Чи чорт ма подобу у жвератку? Чи моя подоба у жвератку завера очи кед их я заврем?

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

Славко ВИНАЇ

ЗОЗ ОСТАТНЄЙ ФИЙОВКИ

●

КИРВАВИ ЛЮБОВИ Корбачовани любови любови по хторих поскакали любови без охрани без даваня, приманя, будованя зарйованя розпущованя и зєдиньованя без прешветлей вершини кирвави любови ми ю спричинєли

Силвестер Саламон (1912-1988)

ГАВРИЇЛОВИ КОСТЕЛЬНИКОВИ

БАБИ

Як живи предо мну става воднє, Полни моци и задумох вельких… И патриот и зраднїк першей хвилї. А кед могуче слово почнє сипац, Осуд барз чежко процив нього зложиц Бо тельо вельо народ наш прецерпел Зос шицких странох през столїтя длуги А медзисобна мержня ношела шмерц Кед брат на брата з ножом ше ставало Пре тисячни причини нєраз марни. Та кед пре виру пришло до розправи, Нє шмело дойсц до прелїваня креви Та так то воно кед грих запанує И очи святих шлєпню в чежкей мержнї Ище в пол дзивих часох войни, шмерци.

Часто сом штудирал на студийох о моїх бабох старухох милих з найцеплєйшима ошмихами цо им росли на лїцох їх шветлих лєм за мнє. Бизовно, думали и вони на мнє бо ми ше чкало нєридко. Штредком новембра ”у Новим Садзе чул сом елеватор и два баби вивязани у хусточкох як жубротаю и чисца кукурицу.

1970.

***

Знам же то нєнаисце и же нєт кукурици, приколици, трактор, анї елеватор.

Випатра же безцильно писац Писнї у часох наших жимних. И дармо глєдаш доокола Своїх знакомих зоз младосци. Їх нє увидзиш, вони жию Далєко там аж за морями. Єднаки бриґи маме шицки И шицки знаме як розвязац Питаня шветски на паперу. Питаня вельки а одповедз Нє дава спокой так чекани. По цемней драги ми идземе Вєдно з другима до наютра. Шицки ме може осудзице, Же чарно думам, чарно видзим. Прето я любим цихосц лєса И горох вельких велїчество Кед мушим заврец уста свойо И главу спущицу роздуми.

Баби вироятнє єст, алє нє жубротаю и нє чисца нїч. Найвироятнєйше шпя, штудираю о пензиї и унукох, або покрадзме шпортаю по контейнерох.”

23. мая 1973. Обявене у машинопису хтори настал под час пребуваня Силвестера Саламона у ЗАД, дзе и закончел свою животну драгу. Машинопис ше находзел у архиви о. Романа Миза.

20 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮЛИЙ 2020.

Ваня ДУЛА

ПРЕШЛОСЦ

Вше частейше на пойд свой ше пендрам Накадзи ме раз даєдна карфа нє зрадзи Спаднєм з тей драбини, и забудзем шицко Або останєм там, занавше у здогадованю Паметац вично У медзипросторе, вишиц на нєбесним циґоню А так, помали зиходзим, Вше частейше з власох паучину винїмам И вше сом прешвеченши: Лєм прешлосц постої Вше длужей тирва Спод пасмох часу, нагромадзених Очежала, вше глїбше ше чиря Спод фундаменту иснованя Косц будучносци Шпик свидомосци Од хторей зме одустали Пробуюци забуц грих преходносци У пробованю забуца гриху преходносци Шмерц прето найлєпше памета У каменю Шицки твари Страхотни.

ПРИРОДА

Моцна ши, як жем З мертвого вицагуєш живот Моцнєйша од смисла Прицагуєш слунко Гвизди заводзиш Твойо шерцо без дна (бездна) И нєбо би до це препадло Кед би ши ше нє закривала З мою скору одарту Виками У це сом глїбоко Док шпивам о твоєй краси Ти, помали оцицуєш мою косц Мелєш до праху Кажду мою думку Розточуєш у своїм врацим соку На твоїм жридлу Жертвована, моя капка остатня Лєм твоя найглїбша цмота зна Як рика настава.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

Славко ВИНАЇ

ЗОЗ ОСТАТНЄЙ ФИЙОВКИ

●

Силвестер Саламон (1912-1988)

ГАВРИЇЛОВИ КОСТЕЛЬНИКОВИ

БАБИ

1970.

***

Знам же то нєнаисце и же нєт кукурици, приколици, трактор, анї елеватор.

20 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮЛИЙ 2020.

Ваня ДУЛА

ПРЕШЛОСЦ

ПРИРОДА

РУСКЕ СЛОВО 21

ОГЛЯДНУЦА, РЕЦЕНЗИЇ, КРИТИКИ

Саша САБАДОШ

РОЗДУМУЮЦИ НАГЛАС О РУСКЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

обяци на виборе репрезентативних дїлох поезиї и Р краткей прози войводянских руских авторох младшей ґенерациї цо творели и творя у остатнїх трох деце-

нийох з намиру прекладаня спомнутого вибору на сербски язик, спадли ми на розум числени питаня, дилеми и спорни точки”, як би то гварел сучасни публицистични ”вокабулар. Видвоєл бим лєм даскельо, гоч, верце ми, у стадиюме сом писаня тексту хторим ище вше нє знам кельо тото вообще будзе тирвац и чи вообще будзе закончене и пущене до явносци”. ” ми ше круци по глави глаши так: Перше питанє хторе Чи єдна мала литература, жридлово писана за потенцийне читательство од шицкого петнац тисячи души, ма цо глєдац у релативно широким литерарним понукнуцу пост’югославянского културного простору? Верце ми, числени способи виповесц просте и нєдвосмислове гей”. Одвит на тото питанє ” гей” ” насампредз прето же литература войводянских Руснацох без сумнїву координата на югославянскей литературней мапи ,,гоч кельо вона була заруцена и закруцена до власних илузийох. Мирон Джуня, поет и литературни критичар хтори, перфектно познаваюци традицийни аспект руского писма”, уж вецей як два ”децениї пробує промововац и модерни тенденциї у литерарним милєу єдней сущно конзервативней националней меншини, у єдним зоз своїх новших текстох ґруповал руских писательох южнопанонского простору до штирох ґенерацийох. Гоч то цалком правилне подзелєнє, я би заш лєм унєс поєдини интервенциї. По моїм думаню, першу ґенерацию творя виключно основоположнїки уметнїцкей литератури по руски, тє. гевти писателє хтори свою дїялносц одпочали по 1941. рок (Гавриїл Костельник, Янко Фейса, Михайло Ковач, Евґений М. Кочиш, Силвестер Саламон и др.), а нє и писателє хтори ше у литератури зявели после Другей шветовей войни. Перша ґенерация як свойо приклади насампредз провадза народну традицию, поєдиних заходних писательох з моцнима католїцкима и моралистичнима принципами, як и українску литературу хтора у першей половки ХХ вику наисце досцигла високи уровнї. Друга ґенерация зазберує писательох хтори ше зявели у периодзе социялистичней Югославиї и їх драгоказ першенствено югославянски писателє, у початку ґенерация Михаила Лалича, Добрици Чосича и других чий живот и творчосц уткани до револуциї, а потим и авторе як цо то Иван В. Лалич, Стеван Раичкович, та аж и Данило Киш. Културна политика Союзу комунистох меншински литератури дакус и на силу уведла до модерних цекох и дала им же би ше розвивали. Писателє як цо то Дюра Папгаргаї, Ирина Гарди Ковачевич, Юлиян Тамаш, Юлиян Надь, Владимир Ґарянски, Микола Шанта и

други, дзекуюце прокламованей политики братства” єдинства” достали нагоду свойо твори представиц ширшей публики. Розпад системи хтори рускей заєднїци як тал зохабел културни и образовни институциї хтори и нєшка исную привед до того же велї маски спадли. Нє лєм у политичних, алє и у литературних кругох. То ме приводзи до другого и, по шицким судзаци, остатнього питаня у тей пашквили. Чи єдна мала литература єдного микроязика вообще може себе обезпечиц таки луксуз же би мала якишик там постмодерни дискурс? Контрапитанє тому слїдующе: Чи литература жридлово наменєна уж спомнутим тисячом, точнєйше коло петнац, а хтора кадра за кус вецей як сто роки свойого сущного иснованя мац стабилну литературну периодику, видац вецей стотки ориґинални наслови у фактично шицких литературних родох и же ше на бази єй у велькей мири конституовала цала єдна нова наукова дисциплина (русинистика можебуц и перша наукова дисциплина хтора настала на Универзитету у Новим Садзе), чи тота литературна традиция вецка наисце мала? Кед же одвит на тото контрапитанє нє”, одвит на основ” подполно ясни. не питанє Традиционалистичним кругом досц чежко же би прилапели гнїв и бунт поєдиних припаднїкох младшей ґенерациї руских писательох по точку же пробована и штучна дзелїдба на руску литературу” ” и литературу по руски”. Боляци розпад Югославиї и ” илузиї ровноправносци народох и народносцох викомбиновани з вплївами популарней и алтернативней култури наших просторох випродуковал єден литературни вираз хтори за пост’югославянски часи досц природни. Доказ успишносци такей литературней формули и нєдавни успих кнїжки можебуц и найлєпшого представителя трецей ґенерациї руских писательох Ивана Медєша хтори за словацки преклад у ориґиналу ище вше нєобявеней рускей прози достал найпрестижнєйшу братиславску литературну награду Анасофт литера”. ” Змерк руралного способу живота привед до того же и млади припаднїки дакедишнїх народносцох” прияли ” литератури, музики и числени уплїви з боку” з обласци ” других конарох уметносци, а окреме зоз субкултурних милєох. Кед тоти уплїви приводза до нових и иншаких продуктох у рускей литературней продукциї, то дацо чому ше нє треба одуперац. Напевно, то нє значи же таки способ писаня, та и лексики, треба надрильовац писательом иншаких сензибилитетох. Писатель хторому други людзе гоч цо успишно надрилюю престава буц писатель. Цалком досц лєм припознац же и иншаки ” тенденциї можу буц ровноправна часц єдней литератури. Думам же зме заш лєм у ситуациї у хторей себе нє можеме дошлєбодзиц було яки виобщованя…■

Число ушорел Сашa Сабадош, подобово прилоги Данка Новицки

22 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮЛИЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ САНЮ ТИРКАЙЛО, ПОЕТЕСУ И НОВИНАРКУ ЗОЗ ШИДУ

НОВА ВОДИТЕЛЬКА РУСКЕЙ ЕМИСИЇ Як ше часто зна случиц у живоце, пременки приходза и преходза, а єдна така же хвильково Саня нє роби у просвити, алє у култури

а Саню Тиркайло у Шидзе и ширше знаю же є наставнїца анґлийского язика, поетеса и писателька, а тиж и новинарка. Од нєдавна є орґанизаторка културних манифестацийох у Културно-образовним центре у Шидзе и попри тей роботи, ознова новинарка. Од конца мая Саня водзи руски емисиї на РТВ „Коперникус”. Праве то була нагода же би поведла як ше знашла пред микрофоном з оглядом же уж мала дзешецрочне новинарске искуство и то пред камеру у рускей емисиї на Реґионалней Сримскей телевизиї у Шидзе. – Вшелїяк же искуство хторе сом здобула пририхтуюци руску емисию на СТВ велька помоц же би ше тераз после вецейрочней паузи лєгчейше знашла у радио новинарстве. Пририхтуєм емисию стреду од пол пиятей, у хторей пречитам найновши висти хтори ше одноша нє лєм на Руснацох у општини Шид, алє и у Войводини, та и споза гранїци. Єдна з музичних рубрикох то „Одгуки старого краю” зоз шпиванками з Горнїци и текстами на диялекту, односно бешеди старого краю. Тиж у емисиї мам и госца зоз хторим водзим розгварку на одредзену тему з обласци з хторей вон приходзи и хтора цикава же би слухаче дацо интересантне дознали – гвари Саня Тиркайло. Руска емисия на габох РТВ „Коперникус” ше емитує и внєдзелю од пол дзевятей рано. Наша собешеднїца гвари же и у тей емисиї єст висти хтори актуални, алє концепт же би то була баржей музична

РОМАН „ИРИНА”

Саня ше може похвалїц же окрем добрей поезиї написала пред даскельома роками роман „Ирина”. На промоциї теди у Руским доме було цесно кед пришли числени почитователє писаного слова послухац цо нове написала. З нагоди означованя Дня Шиду пред даскельома роками Саня достала „Святоникольске припознанє” з нагоди 22. мая и швета Преношеня мощох Святого оца Миколая хторе ше означує як Дзень МЗ Шид. 3. ЮЛИЙ 2020.

емисия з оглядом же у питаню викенд и хвильки одпочивку.З оглядом же є писателька и поетеса, намага ше у емисийох пречитац и красне литературне слово и поезию цо збогацує емисию. Гоч можебуц дакому випатра же лєгко порихтац полгодзинову емисию, Саня гвари же треба досц труду обдумац змисти, шицко то повязац, хасновац интернет, дойсц до вистох, превериц шицко и направиц концепт емисиї хтори станє до пол годзинох. Тиж треба поволац и собешеднїка хтори ма цо повесц у своєй творчей обласци. Кед прейдзе емисия, такой у глави треба задумац цо порихтац за шлїдуюцу, бо седем днї швидко прейду. – Робота пред камерами ми вельо значела, бо телевизия вельо вецей вимага од новинара як даєден други медий. Медзитим, то нє значи же робота на радию лєгка, бо кед чловек сце порихтац добру емисию, муши уложиц и вельо труду же би ше то попачело слухачом. Знам же руски емисиї нє слухаю лєм Руснаци, алє и слухаче других националносцох хтори менєй або вецей розумя руски язик и бешеду и скорей рускей емисиї уж були на габох РТВ „Коперникус”, та вец оставаю послухац и руску емисию – гвари Саня Тиркайло. Як зме уж гварели, Саня позната по поетских творох, писньох о Савови Шумановичови як инспирациї, наступох на литературних вечарох и при Руснацох и при Сербох. Руснаци ю добре познаю и як водительку на Фестивалє тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору”, а пред даскельома роками и як порушовача медзинародного Фестивалу документарного руского филму „Русин филм фест”, бо як гвари, Руснаци маю и вельки уметнїцки досяги кед слово о документарним филму у швеце и прето ше заклада за пестованє тей уметносци. У даскелїх словох поведзене, Саня Тиркайло анґажована нє лєм у руским културним живоце, алє и вельо ширше.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: МИЛЯ И МИКОЛА СТРИБЕРОВО ЗОЗ КОЦУРА

ЦАЛИ ЖИВОТ ЄДНО ДРУГОМУ ПОДПОРКА Пише: Оля РУСКОВСКИ

На концу валала, коло каналу при мирней води, дзе вшадзи доокола прекрасне желєнїдло, праве там обисце Стриберових – Милї и Миколи. У тей мирней оази, чию цихосц з часу на час претаргнє оздзиванє моркох, павура, лєбо нємирних пшичкох, Миля и Мики ше прешпацирали през свою заєднїцку животну приповедку

О ВШЕ НОВИ ИНТЕРЕСОВАНЯ По закончених кариєрох у рукомету, анґажованю у КУД-ох, танцованю и конярстве, Миля и Мики нашли нови интересованя. По їх дворе нєшка бегаю и пси файти бордер коли. – То найинтелиґентнєйша файта псох и найвецей их мож научиц. Увезли зме их з Мадярскей и барз зме их полюбели. Робиме з нїма, нашо щенята єст ширцом по Сербиї, а даєдни пошли и до Америки. Плануєме одходзиц и на вистави, так же нам тото тераз покус и обсесия – нашмеяно бешедує Миля.

24 РУСКЕ СЛОВО

бидвойо су народзени у тим валалє, чийо широки улїци их здогадую на їх перши бависка и шмих, и як нїтки преткали памятки на безбрижни дзецински днї. Заєднїцки интересованя обидвоїх зведли их на исту дражку, а вец и на пришагу – заєднїцки живот хтори тирва уж 44 роки. – Я ту народзена, алє после другей класи основней школи зме ше з фамелию преселєли до Кули. Кед сом почала ходзиц до осмей класи, врацели зме ше до Коцура, и ту, през бависко зоз школскима пайташками, почало мойо озбильнєйше интересованє за рукомет – приповеда Миля. По єй словох, у школи теди було добри рукометашки. Дзе лєм ше змагали спред своєй школи, даєдно з перших трох местох вше було у їх рукох. Час преходзел, и вше баржей ше чувствовало же треба мац власни рукометни клуб. – Ми барз любели бавиц рукомет и вельо раз ми було нєправо же нєт женски рукометни клуб у Коцуре. Хлопски рукомет у валалє функционовал, та моя пайташка и я вєдно почали одходзиц на їх тренинґи и тренирац з нїма. Сцели зме напредовац, учиц, и там ше зявела идея же бизме ше приявели на Валалски олимпийски бави-

ска хтори ше теди отримовало – здогадує ше Миля. Позберала наша собешеднїца екипу, и на змаганю коцурски дзивчата завжали друге место. Тот успих им оможлївел же би свойо место нашли у Войводянскей лиґи. Почали з озбильнєйшима тренинґами, та ше Миля прилапела робиц и покус водзиц екипу, гоч и сама бавела. Була то велька любов, вельке закладанє, намаганє най шицко зажиє и най єдного дня останє даяки шлїд. Пошвидко женску рукометну екипу превжал Янко Хромиш и, як гвари Миля, теди почала озбильна робота зоз озбильним тренером. Шлїдуюци даскельо роки, теди, 70-тих, тирвало красне и успишне бависко коцурских рукометашкох, як и їх добре триманє у тей лиґи. – А то так давно було, же можебуц уж анї нє правда – з ошмихом и през франту додава Мильов супруг Микола, и сам добри рукометни бавяч. Мики почал бавиц ещи як 14-рочни хлапец. Фодбал го нїґда нє барз цикавел, лєм тельо же ше побавел на пажици з товаришами. – Внєдзелю предполадньом бул час за рукомет. Часто ше случовало же старши хлопи нє пошли до церкви, алє пошли па3. ЮЛИЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

триц змаганє, и наисце валал мал озбильну публику, вецей як 200 людзох на стадиону. Були то красни часи – памета Микола, а Миля предлужує же теди рукомет бавели квалитетни бавяче, як у женскей, так и у хлопскей рукометней екипи, и людзе любели провадзиц тот спорт. Од любови ґу рукомету нашо Коцурци роками нє одуставали. Були и тренере, и бавели, Миля була и судия, а Мики рукометну лабду охабел уж кед бул у 40-тих рокох. Зоз шерцом бавели, и щиро го сцели пренєсц на младши ґенерациї. Нажаль, нє пошло шицко як задумали, и з часом шицко препадло, та нєшка тот спорт нє функционує у Коцуре. СИМПАТИЇ НА ТЕРЕНУ Шицко почало так же хвильки препровадзени на тренинґох и змаганьох, ище на самим початку, Милї и Микийови принєсли и иншаку файту чувствох. Покус през ганьблїви попатрунки и шмишканя, настали симпатиї. – Мики бул у Смедеревскей Паланки на Валалских бавискох и послал ми отамаль писмо, а ми двойо ше ище нє познали. Почал приходзиц и провадзиц тренинґи кед женска екипа тренирала, обачела сом го, алє гоч бул симпатични, бул кус дробнєйши и младши, та сом вше гуторела „мали сладки, алє є мали” – през шмих приповеда Миля. – А и то так давно було, же можебуц и то уж анї нє правда – и далєй франтує Микола. Припознава Миля же Мики бул упарти, та ше зблїжели и полюбели. Ходзели 6 роки, вєдно тренирали, танцовали у фолклору, одходзели на иґранки, а вец ше и повинчали. И як гваря обидвойо, цали живот су єдно другому подпорка, з подобним темпераментом, истима интересованями и прихильносцами. РОКИ У КОНЯРСТВЕ

шампиони Югославиї. После вецей як 15 рокох у тей бранши, конярство ришели напущиц. ТЕРАЗ НАЙВЕКШИ СМИСЕЛ ДЗЕЦИ И УНУЧАТА Стриберово маю сина Синишу и дзивку Мирелу. И теди кед дзеци були малючки, вони з тренинґох рукомету и фолклору нє виоставали. Можебуц то вплївовало на тото же и дзеци тренирали рукомет и танцовали, у чим ше Миля и Мики цеша и дзечнє приповедаю о тих часох. – Тераз зме уж баба и дїдо, а нашо дзеци и унучата нам наисце вельке богатство и найвекши смисел шицкого. Унучата любя ґлумиц, рецитовац, шпивац, танцовац, а любя и животинї. Мали зме єден час и пония, та го унука и шедлала и допатрала, а наймладша унучка видно же спортски тип. Та, шицки су на бабу и дїдa – з ошмихом гвари Миля. Нєшка Стриберово свой час найволя препровадзиц у своїм доме, окружени з унучатми, у природи, коло лебедох лапац риби... У дворе ше часто павур гласно озве, розшири свойо пирє, а Мики, запатрени чи цвенка чи нє, у истим стилу закончує нашу розгварку: – А шицко то так давно було, же можебуц уж анї нє правда...■

ПРИ ШЕРЦУ И МУЗИКА Стриберов дом нїґда нє бул без инструментох – буґни, ґитари, клавиятури... Мики позна ноти, и вше любел час виполнїц з писню и з музику, помали, при гудацох, та почал грац и шпивац. – Пре други анґажованя нє мал сом часу дац музики тельо кельо сом сцел. Алє, з вельку дзеку вельо мож посцигнуц. Ґрупа ,,Била баґрена” пошвидко постала позната. Путовали зме и до иножемства, а гоч ше состав ґрупи пременєл, наша любов ґу музики остала иста. И тераз ше з часу на час зидземе, граєме и шпиваме – бешедує Микола.

– Кед зме ше побрали, Мики ришел же ше опробуєме и у иншакей файти спорту, и за родзени дзень ми подаровал гаче. Барз сом ше зрадовала, бо сом любела конї – гвари Миля. Почали тримац спортски конї – 25 гарла. Мали допущенє участвовац з нїма на обегованьох, алє ше лєм Мики змагал. Гваря, нє було лєгко отримовац шицко и робиц. Кажди дзень з коньми тренирали и по 4-5 годзини, гоч то було и барз вельке задовольство. Участвовали на велїх обегованьох ширцом Войводини, а у Беоґрадзе освоєли велї медалї и погари. През їх руки прешли 3. ЮЛИЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА” 1945–2020 (II)

НОВА ИНИЦИЯТИВА ЗА ВИДАВАНЄ НОВИНОХ

Пише: Дюра ЛАТЯК

Кед закончена Перша шветова война, Бачка, Срим и Славония ше нашли у гранїцох новей держави Южних Славянох – Кральовини Сербох, Горватох и Словенцох. У тих крайох, после зруйнованя австроугорского царства, бачванско-сримски Руснаци знова порушую инициятиву за културне орґанизованє и видаванє новинох. Поучени зоз предвойновим искуством, ґу тому приступели вельо обдуманше

ошитель тей инициятиви, по предходно достатей согласносци крижевского владики др Дионизия Нярадия, бул тедишнї дюрдьовски грекокатолїцки парох о. Дюра Биндас. У циркуларним писме, адресованим бачванско-сримскей рускей интелиґенциї 13. децембра 1918. року, вон ю поволує на зєдиньованє и до першого плана визначує видавательну дїялносц. У тим циркуларним писме вон, медзи иншим, пише: „Най нїхто нє вери же нас лєм гарсточка єст, па мало можеме зробиц. Богу хвала, нєстало кинеского мура, котри дзелєл Бачванских Руснацох од братох по Сриме. Коло 20 000 Руснаци чекаю свою народну судьбу. Народ, котри до тераз нїяку власну културу нє мал – жадни є свойого слова, свойого писма. Укажме му же тото занєдзбане його слово, писмо, добри обичаї так исто красни и мили як и другим народом їх слова и писма... (нєпотребне вихабене).” „Нє бойме ше од чежкей роботи. У початку ше старайме о найважнєйшим: кнїжки за школски дзеци, календар за 1919. рок и накеди будзе можлїве видавац мали просвитни руски новини котри би тижньово або дво-

26 РУСКЕ СЛОВО

тижньово виходзели, зазберовац народне добро: писнї, звичаї...” СНОВАНЄ РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА Зоз наведзеного мож заключиц же Биндас бул свидоми же за таке подняце як цо то видаванє новинох були потребни вельки пририхтованя, же нє досц було лєм позберац сцелих людзох коло себе и назберац одредзену суму пенєжу за друкованє новинох. Насампредз було потребне створиц єдну стабилну националну асоцияцию котра би стала за таким подняцом и чий би то бул друковани орґан. Прето вон уж у спомнутим циркуларним писме препоручує руским интелектуалцом: „Препоручам: накеди комуникация путованя допущи зидзме ше шицки (интелиґенция) на народну схадзку н. пр. до Нового Саду або индзей па ше порадзиме цо маме и як робиц.” Зоз другого циркуларного писма, послатого 31. марца 1919. року, на исти адреси як и перше, видно же така „народна схадзка” була зволана за 14. май 1919. року у Новим Садзе. Алє, як познате, вона нє отримана спомнутого датума пре слаби транспортни вязи и компликациї коло доставаня препусткох зоз фотоґрафиями, котри були потребни Сримцом. Сновательна схадзка РНПД, як познате, отримана 2. юлия 1919. року у Новим Садзе, у будинку дакедишнього Маґистрата (нєшка Городска хижа). Участвовали на нєй 150 делеґати зоз вецей местох у котрих жило значнєйше число Руснацох. За предсидателя вибрани тедишнї керестурски парох монсиньор Михайло Мудри, а за подпредсидательох о. Дюра Биндас (парох зоз Дюрдьова) и Емил Ґубаш, учитель зоз Коцура. Уж у першим поглавю Правилох РНПД, под 3. ЮЛИЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

меном „Мено и циль друштва”, у параґрафу 2. наведзене: „Циль друштва: видавац и шириц популарним руским язиком написани кнѣшки и брошури набожного, поучного и забавного содержанiя та видавац руски народни новини.” На тей схадзки, медзи иншим, дефинитивно розришена и дилема коло язика на яким ше маю друковац кнїжки и други публикациї за Русинох у Бачкей, Сриме и Славониї.Розришел ю предсидатель Михайло Мудри у своїм реферату „О язику за южнославянску руску писменосц“ У тим реферату вон, медзи иншим, спомина: „Ми южно-славянски Русини сцеме жиц и остац як руски народ медзи народами, с котрима нас Провидьиние Божіе злучело; сцеме у новей нашей держави, у кральовини Сербох, Хорватох и Словенцох нье льем зачувац свой опстанак, отримац ше у живоце, алье сцеме ше и розвивац: напредовац у просвити доброго, красного и правдивого, а то шицко можеме посцигнуц льем на свойим и зос свойим язиком, бо того дня, кед страциме свой руски язик, престали зме буц за навики Русинами, а же би то нье сцел дожиц и дочекац аньи єден Русин, о тим зме шицки твардо ошвечени.” Ище є прешвечлївши кед ше опера на искуство наших братох зоз Карпатох: „Яґод цо ше нашо браца на Карпатох, восточни и заходни Русини (Пряшов и Унґвар) розвиваю кажди на своїм язику, так ше мушиме и ми як єдна треца громада на югу, розвивац на своїм мацеринским язику. Ми себе виробели язик, котри вецей нье припада ньикому, льем нам самим. С тим язиком ше служиме у звичайним животу, а на тим слатким мацеринским язику сцеме себе створиц и нашу руску писменосц. Хто може процив того стануц?” И, на концу, же би нє було даякого нєпорозуменя и же би ше нє здобуло упечаток же о. Мудри лєм єднобочно спатра проблем язика, наводзиме з його реферата и тото: „Же ми сцеме свой власни кньижевни язик, то нє значи, же ше с тим сцеме одорвец од своих братох на сиверу. Нье! И треба да и гевти язики учиме и знаме. Дай Боже, да придзе тот час, да будземе єдни у язику, алє док тото нє придзе, мушиме мац темель, на котри станьеме у роботи за руску просвиту, бо иншак зме нье годни аньи почац. Тот темель, то наш мацерински язик...” А гевтим цо ше закладали за карпаторуски язик о. Мудри одвитовал: 3. ЮЛИЙ 2020.

„Пригваряю нам, же кед ми останьеме при своим южно-славянско-руским язику у кньижевносци, же теди будземе одрезани од свойого кореня т. є. одорвани од своих руских братох на сиверу и од их култури. Тота пригварка нье може ше доказац. Льем тельо одповеме. Хто будзе знац тот свой язик, льегко ше научи и на свой – повеме – прадьидовски руски кньижевни язик, кед му будзе потреба.” РОЗРИШЕНА ДИЛЕМА КОЛО ЯЗИКА После таких прешвечлївих арґументох велька векшина присутних делеґатох з наших валалох ше вияшнєла за тото же би ше писало на тим язику на яким нашо людзе ту бешедую. Процив того ше вияшнєли лєм представителє Коцура и єден зоз Сриму. Як остало записане у Записнїку зоз Сновательней схадзки РНПД, вони ше закладали же би ше як литературни язик вжало єден зоз уж иснуюцих литературних руских язикох. Зоз подобним становиском ше Биндас стретнул и рок познєйше у Министерстве просвити. О тим вон 20. юния 1920. року у писме о. Михайлови Мудрому, медзи иншим, пише: „Кед сом прешлого штвартку бул у новосадским Минист. Просвити нападнул на мнє др. Искулев (думам же вон цензор за школски кнїжки) тримаюци у руки Поливкову читанку. Питал ше ми: ,На яким язику писана тота кнїжка? Я би то нє допущел друковац, бо ви правице трецу руску народносц. Чом нє вежнєце росийски або українски язик. И Нємци диялекти нє беру за литературни язик”. Та и попри таких пригваркох, видавательна дїялносц РНПД почала на тим язику на яким нашо людзе бешедую. Перше видруковани Календар за 1921. рок. Зоз написох у нїм видно же язику хибя правописни норми, же кажди автор пише так як ше му видзи же найлєпше. Указала ше потреба же би ше голєм кельо-тельо утвердзело ґраматични и правописни норми того язика. Мотивована зоз таку потребу, управа РНПД ше обрацела др Гавриїлови Костельникови до Львова зоз писмом у котрим го модлї же би „написал” ґраматику бачванско-сримскей рускей бешеди. Задовольни зоз таким резултатом „борби” за язик, Костельник дзечнє прилапює обовязку зложиц ґраматику. (Предлужи ше)

владика Дионизий Няради

о. Дюра Биндас

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЗОЗ НАШОГО СВЯТИЛЇЩА

ВИЗНАЧЕЛА ШЕ НАЙСТАРША ИКОНА ВОДИЦОВЕЙ МАРИЇ У историяту нашого єдиного Марийового святилїща на тих просторох – Водици, стої записане як ше Пречиста Дїва Мария велїм хорим обявйовала у сну. Поготов тим цо були з далєка, Мария у сну поведла же би пошли на паломнїцтво до того єй места, и як стої записане, у Водици чудесно виздравйовали

е ше и у нєшкайших часох случує подобне Марийово надихнуце, потвердзело ше нєдавно. Таке духовне искуство дожила монахиня, шестра служебнїца Михаїла Воротняк хтора тераз службує у Руским Керестуре. Як виприповедала, початком априла, кед зме жили у изолациї пре епидемию корони, шнїла нєзвичайни сон. „Я ВАМ МОЖЕМ ПОМОГНУЦ” – Було точно 1. априла, рано сом ше зобудзела и перша думка ми була же сом шнїла Марию Водицову и нє було ми ясне одкадз ми таке пришло. Слова „Обрацце ше ґу мнє, я вам можем помогнуцˮ сом почувствовала же приходза ПЕРША НАМАЛЬОВАНА жей у Водици, на швето Вознесеправе од нєй, Мариї Водицовей. Од тониє Господнє 21. мая, икона Води1861. РОКУ го дня сом почала штудирац же у Водицовей Мариї на окремним столку ци єст вельо места за молитву, як цо пебула виложена и оквицена коло олЯк записане у аналох, перши щера, церква, криж... Почала сом читац тара у лєтней водицовей каплїци, а указаня у Водици були пред вецей Водицову кнїжку и нашла сом записане як 200 роками (1818. року), нєшка- парох и вирних поинформовал о єй же 1861. року Рамачово дали намальо- йша церква збудована 1859. року, а ювилею и планованей реставрациї. вац икону Мариї зоз дзецком. Значи, на- перша икона Мариї зоз дзецком Икона на тим месце стала, а нєорок будзе 160 роки як тота икона нама- Исусом на рукох намальована длуга, на Сошествиє Св. Духа, т. є. льована – дознаваме од ш. Михаїли. на Русадля и Завитни дзень, поло1861. року. О тей своєй инспирациї вона виприИкону ше дало намальовац зоз жена є з лївого боку у церквочки на поведала и парохови о. Михайлови Ма- стараньом жени Михала Рамача з столку, нє на муре як скорей, же би лацкови и другим, хтори ше вєдно зоз Керестура, нажаль, нє познате хто була видлївша вирним и прицагла Церковним одбором постарали далєй єй автор. Познате єдино же ю Ми- их на молитву. покончиц зоз икону. Понеже Водицова хал Семан, цимерман зоз КерестуПраве тото и улога икони, же би церква под защиту держави, т. є. Покра- ра, зарамел до позлаценого раму. У помогла тому хто ше на ню припаїнского заводу за защиту памятнїкох, списох пише же икона висока ше- тра, духовно ше стретнуц з Богом. поволани їх фаховци, и як дознаваме од йсц стопи (186 цм), а широка два и Тото визначує и ш. Михаїла. пароха о. Малацка, концом мая, єдней пол стопи (78 цм). Поставена є на – Правда же нашо святилїще Воноци, бо требало условия без шветло- штред каплїци, дзе стала по 1943. дица баржей познате по студзенки сци, вони и пришли и вискенирали ико- рок, кед намальовани терашнї за- и єй чудотворней води, дзе ше стану зоз ласерами. За тераз, ище на паро- пристолни икони и иконостас. ли велї чудесни тїлесни и духовни хию нє сцигли даяки урядово информавиздравеня. Но, тото нове дожице циї о стану икони, алє сиґурне же потребна єй реставра- инспирує нє забувац, же праве Мария централна особа у ция. Як наглашел парох, праве єй ювилей од мальованя Водици, тота цо нам указує на свойого сина Исуса – Бобудзе и красна нагода за тото. га, так як намальоване и на тей икони, дзе єй рука указує на Исуса. А икона нє прикраска, алє є ту же би ше пред ПОТРИМУЄ ДОЖИЦ БОГА ню модлєло. Фаховци икону скенирали и будзе ше ю реставровац, та ше наздаваме же и ми, а и будуци поколєЯк познате, богослуженя у наших церквох нє було под ня, похопиме єй вредносц, насампредз єй духовну вредчас епидемиї вируса корона, алє на першей Служби Бо- носц за нас – гварела ш. Михаїла.■ М. Афич

28 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮЛИЙ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

ПИСМО КАТОЛЇЦКИХ ВЛА ДИКОХ У СЕРБИЇ

НОВИ УПУТСТВА СВЯЩЕНЇКОМ И ВИРНИМ Католїцки владикове у Сербиї, мед зи хто ри ма и наш епарх монс. кир Ге ор гий Джуджар, концом юния по слали писмо священїком и вирним, у хторим ше гвари же ше здобули условия за по ступне врацанє литурґийних и молитвових сходох, одно сно пасторалного и катехетского дїствованя. Фото: www.kc.org.rs Оповолани огранїченя и одредби зоз Упутства о служеню Службох Божих и других литурґийних славеньох по сле утаргованя позарядового стану од 10. мая 2020. року. Так, починаюци од 28. юния, пре става важиц пребаченє од обовязки участвованя на нєдзельовей Служби, а у парохийох дзе уведзе-

У СТАРИМ ВЕРБАШЕ

ШТВЕРО ДЗЕЦИ ПРИЯЛИ ПЕРШУ ПРИЧАСЦ

У старовербаскей парохиї, у церкви Покрова Пресвятей Богородици, внєдзелю, 28. юния, у Служби Божей на 9 годзин штверо дзеци приступели до св. Тайни причасци. Дзень пред тим, всоботу, вони ступели и до св. Тайни споведзи. Службу Божу служел парох старовербаски о. Алексей Гудак, а Першу причасц прияли – Михаела Миклош, Сара Сеґеди, Виктор Будински и Милун Колошняи. Парох им приблїжел значносц 3. ЮЛИЙ 2020.

тей подїї за їх християнски и духовни живот. На концу, першопричашнїки достали и грамоти од о. Гудака, же би их здогадовали на тот дзень. После Служби, Церковни одбор порихтал закуску и коктел за першопричашнїкох, як и за їх найблїзших и других парохиянох котри присуствовали на тей подїї. На тот способ, церковни одборнїки жадали же би ше дзеци почуствовали як часц тей вирскей заєднїци старовербаскей парохиї. О. Р.

ни додат ни нєд зе ль о во и Служби на швета, требало би їх розпорядок по ступнє врациц на гевтот пред зявйованьом пандемиї. Спрам пасторалних можлїво сцох, парохове у догварки з родичами, треба же би одред зели термини за Першу споведз и причасц. Источасно, шицких ше и далєй поволує же би од ви чате ль но отримовали шицки препорученя компетентних власцох о превентивних мирох, же би ше людзе защицели од ширеня инфекциї вируса корона. То окреме важне тераз, кед по сле того писма владикох, обачене ширше зявйованє вирусу. М. Г. К.

У ПАРОХИЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ЙОАНА КРЕСТИТЕЛЯ

ВАЖНЕ ЖИЦ У ВИРИ И ПРАВДИ У Парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, по григориянским календаре, 24. юния, означене швето народзенє Йоана Крестителя – Яна, остатнього старозавитного пророка. Особом хторим мено по тим святим у рижних вариянтох, (Йоан, Янко, Иван), того дня имени дзень. Наша грекокатолїцка Церква на тот дзень преславює народзенє Йоана Крестителя хторого родичи мали у барз позних рокох, цо бул знак же дзецко окреме вибране од Бога. Йоан Креститель постал нєпоштредни предходнїк Исусового явного дїлованя, а були и родзина. На швето Служба Божа у Катедралней церкви була рано на 8 годзин, шпивана на 10 у Марийовим святилиїщу Водици, а вечарша у церкви на 19 годзин. У Водици и на тот завод було красне число вирних, Службу служел о. Михайло Шанта, хтори и наказовал, а парох о. Михайло Малацко споведал. У казанї о. Шанта, толкуюци евангелски запис о нєзвичайним народзеню того святого, наглашел яка велька важносц вири до Слова Божого и його обецаня же шицко виведзе на добре, а хтору и ми у своїх чежких животних ситуацийох нє лєгко отримуєме. Живот Йоана Крестителя вирним тиж приклад и як треба жиц у правди, хторей ше треба тримац, бо у процивним то виволує чежки пошлїдки – як наглашел о. Шанта. Служба Божа закончена зоз многолїтствийом особом котрим бул имени дзень, и з молебеном до Богородици. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com

IN MEMORIAM

ЯНКО БАРНА

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. юния у своїм 86. року, умарла наша мила мац и швекра

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. юния престало дуркац шерцо моєй милей баби

МЕЛАНИЯ НАДЬ (1933–2020) з Руского Керестура Памятку на ню буду вично чувац дзивка Наталия и жец Юлин Варґово Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЇ НАДЬОВЕЙ (1933–2020) Мила моя бабо, пошла ши на свою остатню драгу. Нїґда нє забудземе твою любов и доброту. Занавше ожалосцена твоя унука Виолетка, зоз супругом Деяном, Стефаном, Жельком и праунук Матей Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. юния занавше нас зохабела наша мила баба

МЕЛАНИЯ НАДЬ (1933–2020) Занавше це будземе чувац у своїх шерцох. Твоя унука Ваня Чизмарова, зоз супругом Мижом, и праунуки Андрей и Тони Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ НАДЬ (1933–2020) У своїм шерцу навики чуваме памятку на це, мила бабо! Ожалосцени унука Биляна Роман Чурнийова зоз супругом Маряном зоз Словацкей Спочивай у мире Божим!

(1955–2020)

У Те ме ри нє, 15. юния 2020. року, умар Янко Бар на, як зме го звичайно вола ли ‒ „народни етнолоґ”. Ян ко Бар на на род зе ни 10. марца 1955. року у Руским Кере стуре, алє найвекшу часц дзецинства препровад зел на салашу. Закончел Вис шу еко ном ску школу и робел у приватним секторе у обласци финансийох. Ян ко Бар на ро ка ми писал пригодни написи о салашох як школох живота хтори му обявйовани у Календарох и других ви да нь ох „Руско го слова” и Дружтва за руски язик, литературу и

културу, а участвовал и у велїх замеркованих радиоемисийох дзе тема були традицийни обичаї Руснацох. Бул член Дружтва за руски язик, литературу и културу од 1979. року: єден час бул предсидатель Предсидательства Дружтва (2005–2009), а потим и член Надпатраюцого одбору. Янко Барна поховани 16. юния 2020. року на Православним теметове у Темеринє. Будземе го паметац по красних словох и фахових порадох. Най му будзе вична слава и подзекованє. Круг приятельох

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. юлия наполнєли ше два роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ЙОАКИМ БУЧКО (1942–2018) з Руского Керестура Преходза днї и роки, а слизи у очох ище вше зоз нами. Памятки на твойо красни слова, щиросц и доброту у своїх шерцох буду чувац: супруга Ксения, дзивка Славица, жец Владимир, унукове Иґор и Дарко зоз супругу Оксану и праунука Тара Рацово. Дзивка Оленка, жец Михайло и унукове Ваньо и Кристиан Колошняйово Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. юлия наполнєли ше шейсц мешаци як вецей нє з нами наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ЛЕМАК (1946–2020) Тату, анї после тих длугих и жалосних дньох, нїґда нє забудземе твою остатню слизу хтору ши пущел за нас. Хибиш нам барз. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим! 3. ЮЛИЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнєли ше 40 жалосни днї як ме занавше зохабела моя мила супруга

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

ХЕЛЕНА СЕМАН народзена Варґа (1941–2020) з Руского Керестура

ХЕЛЕНА СЕМАН народзена Варґа (1941–2020) з Руского Керестура Красни памятки на заєднїцки живот навики будзе чувац твой супруг Владимир Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. юлия наполня ше два жалосни роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба, прабаба

Мила мамо и бабо! Пошли сце од нас занавше, алє ми вас ношиме у наших шерцох навики. З любову и почитованьом вашо наймилши: дзивка Геленка, жец Кимо и вашо унучата Златко и Ясминка Спочивайце у мире Божим!

ОБВИСЦЕНЄ

МАРИЯ РАМАЧ народзена Гербут (1941–2018) У наших думкох и наших шерцох вше зоз вами вашо наймилши и найблїзши. Спочивайце у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо informator@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697 и 066/202-414 роботни дзень од 9-15 годзин.

3. ЮЛИЙ 2020.

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „ НС - Руменацка II, НСУ180/НСЛ180/НСО180, у улїци Руменацка драга 2, у Новим Садзе на катастерскей парцели 3395 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад.

Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 29. юлий 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 30. юлия 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

ПРЕДАВАМ шилєжици а маю 8 мешаци, уматичени зоз педиґреами, файти виртемберґ. Телефон: 063/502-445 Ченей. ПРЕДАВАМ хлопски дуничи маю 1415 мешаци, вицагнута крев на медий висту и q groznicu (кю жиму) файти виртемберґ, уматичени зоз педиґреами, тел: 063/502-445 Ченей. ГЛЄДАМ югаса, може и малженска пара. И квартель и єдзенє обезпечене. Плаца по догварки. Карменє и чуванє овцох. Тел: 063/502-445 Ченей.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї НСУ278/НСЛ278-„Ветерник Драґослава Срейовича” у Ветернику у улїци Драґослава Срейовича 62, на катастерскей парцели 3453/1 К.О. Ветерник, Город Нови Сад.

Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 5. авґуст 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 6. авґуста 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

У КАРИТАСУ ПИЯТКОВЕ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ ШЕСТРУ МИХАИЛУ Друге духовне друженє за старших зоз шестру служебнїцу Михаилу, под меном „Позитивна минута” будзе отримане на пияток, 3. юлия на 20 годзин у просторийох парохийного Каритасу. Як и прешли раз тема будзе вязана за духовни живот и живот християна у нєй, о потребох, одношеньох, потримовки и заєднїцтве. Потреба за таку файту друженя указала ше пре духовну потримовку у часох котри за каждого християна виволанє. И надалєй тоти друженя ше буду отримовац кажди други пияток, та шлїдуюце стретнуце плановане за 17. юлий. ***

ШКОЛЯРСКИ ДЗЕНЬ НА НЄДЗЕЛЮ У ВОДИЦИ

На нєдзелю, 5. юлия, у Водици ше отрима Школярски дзень за школярох основней и штреднєй школи, студентох, їх професорох и родичох. Служба Божа у Водици будзе на 11,30, а после будзе преподаванє, друженє и закуска. До Водици ше будзе исц и орґанизовано, за керестурских школярох – на бициґлох, а сход будзе пред Каритасом на 10 годзин. Поволани шицки школяре, алє и їх родичи, баби и дїдове, як и просвитни роботнїки же би пришли до Водици подзековац за тот школски рок и модлїц охрану и здравє.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о прецeньованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Сави Ковачевича” Подприємство „Тelenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Сави Ковачевича” у улїци Сави Ковачевича число 12, у Новим Садзе на катастерскей парцели 4672 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. юния 2020. року принєсла ришенє число VI-501-131/20 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 30 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

32 РУСКЕ СЛОВО

ВИШОЛ ЮНИЙСКО-ЮЛИЙСКИ МАК

Тих дньох вишло юнийско-юлийске число МАК-у, хторому „У фокусу” текст о обчекованьох будуцих студентох, розгварка зоз фото-моделом Марком Ждиняком, а ту и напис о значносци долїнох. „МАК-ов колаж” пише о планох младих през лєтнї одпочивок, а рубрика „Здогаднїме ше” о 75-рочнїци „Руского слова”. „Швет науки и технолоґиї” представя ґеометрийно-танєчне виволанє на ТикТоку у хторим участвовали и керестурски штредньошколци, у рубрики „Спорт и рекреация” мож пречитац розгварку зоз младим тренером атлетики Деяном Будинсковим, а у рубрики „Упознай себе” превериц знанє о спорту. „Власни печац”, медзи иншим, здогадує на поволанку НВУ „Руске слово” о придаваню рукописох за обявйованє кнїжкох. М. З. Г.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о прецeньованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Житна площа” Подприємство „Тelenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Житна площа” у улїци Масарикова число 25, у Новим Садзе на катастерскей парцели 9894 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. юния 2020. року принєсла ришенє число VI-501-132/20 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 30 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

#останьце одвичательни ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ rusmak.ruske@gmail.com

3. ЮЛИЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com

3. ЮЛИЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У ОДБОЙКИ НА ПИСКУ

СУБОТИЧАНЄ БАВЕЛИ НАЙЛЄПШЕ, А ПЕРШЕ МЕСТО ПОШЛО ДО НОВОГО САДУ Прешлого викенду, точнєйше всоботу, 27. юния, на Паличу одбавени турнир у одбойки на писку, котри у рамикох СБ „Яша Баков” орґанизовало Дружтво Руснацох Суботица

расна хвиля потримала рекреативцох котри ше зоз наших местох зишли на красним амбиєнту, на Палицким озеру, на котрим, як и предходних даскельо рокох, у рамикох СБ Яша Баков одбавени турнир у одбойки на писку. На турнир ше приявели 6 екипи, и то: СД „Русин” зоз Руского Керестура, ФК „Искра” зоз Коцура, „Папивинґ” зоз Вербасу, КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, РКЦ зоз Нового Саду и домашнї Дружтво Руснацох Суботици. Турнир би мал и медзинародни характер, алє одбойкаше зоз Републики Горватскей, Петровцох и Миклошевцох, пре хвильково обставини зоз корона вирусом, гоч як барз сцели, нє могли присц на Палич. Бавело ше по Берґеровей системи, 5 кола кажде зоз каждим на два достати сети.

СОСТАВ ЕКИПОХ Дружтво Руснацох Суботици: Томислав Рац, Мирза Лихович, Ведран Пеич, Тияна Крижанович, Денис Баки Руски Културни Центер: Иван Горняк, Иґор Виславски, Владимир Иван и Златко Колєсар СД „Русин”: Янко Хома, Иван Чапко, Деян Чернок и Деян Надь Папивинґ Доо: Сашенька Папуґа, Иван Папуґа, Звонко Салаґ и Светозар Прекаяц Искра: Марко Буила, Андреа Горняк, Никола Тимко и Катарина Кулич КУД „Тарас Шевченко”: Кристина Горняк, Игор Салак, Андрей Молнар, Алексей Кухар

34 РУСКЕ СЛОВО

Остатнїх рокох у тим спорту як найлєпши указали ше домашнї одбойкаше зоз Суботици, а так було и того року. Медзитим, пре потупенє правила же екипа може мац найвецей 4-ох членох, вони на концу, гоч зоз шицкима побидами турнир закончели як остатнї, понеже им побиди преквалификовани до пораженьох пре пиятого бавяча. После такого розплєту ситуациї перше место завжала екипа Руского културного центру зоз Нового Саду котра зазначела шицки 5 побиди, друга була екипа СД Русин заз Руского Кере стура котра КОНЄЧНИ ПЛАСМАН мала 4 побиди и 1 страцене зма1. Руски Културни Центер 5-0 ганє, Папивинґ 2. СД „Русин” 4-1 мал 3 побиди и 2 3. Папивинґ Доо 3-2 страцени змага4. ФК „Искра” 2-3 ня, штварте ме5. КУД „Тарас Шевченко” 1-4 сто освоєла 6. Дружтво Руснацох Суботици 0-5 Искра зоз 2 побидами и 3 пораженями, пияти були одбойкаше зоз КУД „Тарас Шевченко”, вони зазначели 1 побиду и 4 пораженя, а остатня була домашня екипа Дружтво Руснацох Суботици, котра за желєним столом страцела шицки 5 змаганя. Шлїдуюце друженє у рамикох СБ „Яша Баков” будзе змаганє у вареню пасулї, котре, як и прешлого року, будзе отримане на Пелетовим салашу у Коцуре.■ З. Колєсар 3. ЮЛИЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

АТЛЕТСКИ КЛУБ „РУСИН”

ОСВОЄНИ ТРИ БРОНЗОВО МЕДАЛЇ На отвераню нового мини атлетского стадиону у Сримских Карловцох, хторе отримане вовторок 23. юния, участвовали коло 300 дзеци зоз 30 розличних клубох, векшина зоз Войводини, а медзи нїма и 13-ецеро змагателє Атлетского клубу „Русинˮ з Руского Керестура. Змаганє було успишне за атлетичарох Русина По словох тренера атлетики Санї Тиркайла, на стадиону найвецей були заступени дисциплини обегованя на 60, 100, 200 и 400 метери, скаканє до далєка и руцаню вортексу, а простор за дисциплини руцаня кулї и скаканя до висока ище були у фази вибудови. Так на тим змаганю, бронзову медалю освоєли: Кристина Сопка, школярка 3. класи основней школи, у бежаню на 60 метери, Марко Колошняї школяр 4. класи основней школи, у руцаню вортексу, а Филип Ноґо, школяр 5. класи, у обегованю на 60 метери тиж освоєл 3. место. – Успихи зазначели дзеци од хторих зме то и обчековали, и можем их похвалїц же су найперспективнєйши. Марко Колошняї ше найвецей визначує у руцацких дисциплинох, а Кристина Сопка и Филип Ноґо маю свой найвекши потенциял у обегованю на крадких дражкох, и шицки тройо би могли буц добри атлетичаре – визначела Саня, и додала же члени Атлетского клубу „Русин” лєтни одпочивок препровадза у опущенших тренинґох, а за авґуст запланована Лєтна школа атлетики, хтора будзе богата окрем зоз рекреативнима и спортскима змистами, тиж и у знаку друженя як цо патренє филмох прейґ видео бимох, одходи на базен, заєднїцки шейтаня и препровадзованє часу у природи. Учашнїкох на змаганє до Сримских Карловцох окрем тренера Санї Тиркайла водзел и тренер Деян Будински. Ан. М.

ОФК „ВЕРБАС”

НОВИ ШЕДЗИСКА И СЕМАФОР НА СТАДИОНУ

www.vrbas.net

Початком прешлого тижня на стадиону ОФК „Вербас” у Вербаше, у складу з догварку зоз Покраїнским секретариятом за спорт и младеж, на главней трибини поставени нови шедзиска за патрачох. Тиж, почали и роботи на ушорйованю атлетскей дражки. Початок тих роботох провадзел и покраїнски секретар за спорт Владимир Батез, котри з тей нагоди гварел же є барз задовольни зоз

3. ЮЛИЙ 2020.

швидкосцу реализованя заєднїцкого проєкту Покраїнского секретарияту за спорт и младеж и локалну самоуправу. – Обезпечели зме 800 шедзиска за централну трибину и вони поставени, а тиж поставени и нови диґитални семафор. Тераз у цеку ушорйованє атлетскей дражки, єй асфалтованє, же би у блїзшей будучносци мали добру основу за поставянє тартану. Тот обєкт наисце добри, фодбалски терен винїмкови, и шицко цо зме плановали будзе закончене барз швидко – визначел Батез. Проєкт вредносци 4,2 милиони динари, а векшу часц финансує Покраїнски секретарият за спорт и младеж – коло 3,4 милиони динари. Остаток средствох обезпечує локална самоуправа. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЮВИЛЕЙ: 60 РОКИ РУКОМЕТНОГО КЛУБА „РУСИН” (IХ)

ПОТВЕРДЗЕНЄ ВЕЛЬКЕЙ УПАРТОСЦИ И ЛЮБОВИ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

У ярнєй часци першенства у сезони 2015 – 2016. року, Русин бавел лєпше. То бул єден з найочигляднєйших позитивних пошлїдкох злєпшаних условийох у хторих тренирали рукометаше Русина. Розумлїве же добри бависка резултат и упартей и вредней роботи рукометашох, тренера и управи Клуба

Трецей рукометней лиґи – Бачка окрем рукометашох зоз Руского Кере стура, бавели екипи: Зомборелектро, Спартак–Войводинапут 2, Сонта, Гранїчар, Далматинац, Ґрафичар, Зомбор и Борац. З оглядом же Русин бавел у тей лиґи длугши час (од 2008. року), екипи менєй-вецей були познати. Менял ше лєм состав екипох. За екипу Русина теди бавели: Планчак, Мудри, Папуґа, Баран, Катона, Тома, Боянович, Гербут, Орос, Салак, Микита, Варґа. Статистика на концу тей першенственей сезони була добра. Од осем стретнуцох хтори бавени тей яри, Русин победзел на штирох, єдно стретнуце було нєришене, а три страцени. У конєчним билансу у тей сезони од 16 стретнуцох, победзели на осем, три стретнуца були нєришени, а пейц страцени. Русиновци дали 517 ґоли, а прияли 476. ПОСЛЕ УСПИХУ... До дружтва Трецей лиґи Бачка, у новей першенственей сезони 2016 – 2017. року, врацели ше два екипи ПИК Приґревица и Кляїчево, а випадли Сонта и Далматинац. Но, подобни пременки екипох уж були призначовани у предходних першенствох. У каждим поглядзе, як уж визначене, екипи ше медзи собу познали и уж ше стретали на рукометних теренох. Медзитим, после доброго успиху у прешлей сезони, у єшеньскей часци новей сезони Русин нє бавел як у пре-

36 РУСКЕ СЛОВО

шлей сезони. Причини такого резултата мож приписац пририхтуюцей часци, младшим и менєй искусним бавячом, тренерови... Лабда нє сцела до ґолу, а як писало у звиту зоз єдного стретнуца у новинох „Руске слово” „Русин углавним бил до стативох и нє могол направиц даяки „активни” резултат. Уж давно у гали нє видзени тельо стативи кельо их було на стретнуцу зоз екипу Ґрафичар зоз Бездану”. Окрем того, нови предписаня у спорту хтори на моци од 2016. року принєсли вельо пременки. Насампредз, у финансованю. Нови Закон о спорту принєсол новосци у способе финасованя хторе од теди проєктне. Односно, кажди клуб муши писац проєкт за свою дїялносц. У тим смислу, СД „Русин” з Руского Керестура, як асоцияция спортских клубох у Руским Керестуре нє ма нїяки права на буджетни средства. Анї на средства з Месного самодоприносу хтори вецей раз у прешлих рокох вельо помогли спортским клубом у Руским Керестуре. Но, за потїху, важне же добрей дзеки, ентузиязму и любительох спорта, жадних успихох на спортских аренох було и ище вше єст. На концу єшеньскей часци першенства Русин страцел шейсц стретнуца, а лєм на двох славел побиду. Подла статистика и лєм штири боди одредзели остатнє место на таблїчки РК „Русин”. У ярнєй часци першенства успих бул исти як и вєшенї.Русин бул на остатнїм месце на таблїчки (9. место), 3. ЮЛИЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

од 16 стретнуцох кельо бавел у першенстве призначел штири побиди и дванац страцени стретнуца. Рукометаше Русина дали 405 ґоли, а прияли 462, та мали неґативну ґол-розлику од 57 ґоли. Екипа Русина була у составе: Милинкович, Мудри, Папуґа, Югик, Тома, Боянович, Гербут, Орос, Планчак, Салак, Варґа. РОБОТА З МЛАДШИМА Концом новембра 2016. року, РК „Русин” бул домашнї Рукометного турнира кадетох на котрим участвовали РК „Русин”, РК „Растимо” з Нового Саду, РК „Младост ТСК” Темерин, РК „Лавови БП” з Бачкей Паланки, РК „Србобран” и РК „Вербас”. Спомнути турнир нє важни тельо пре посцигнути резултати, алє пре намаганя же би ше у рокох хтори шлїдза знало на кого мож раховац и кого ше уключи до змагательней селекциї рукометашох Русина. Праве прето треба спомнуц мена шицких кадетох РК „Русин” хтори участвовали на тим турниру, а то: Ковачевич, Орос, Микита, Ґовля, Мудри, Планчак, Новта, Хома, Гарди, Зорич, Надь, Стойков, Максимович, Чордаш. З тей нагоди у екипи кадетох Русина найлєпши бул Филип Орос, котри на змаганьох цо бавел Русин дал 17 ґоли и бул ґолґетер турнира. Кадетох Русина водзели Злата Паплацко и Владан Боянович. Истого року у Дироню отримани мини Рукометни турнир на хторим участвовали и наймладши рукометаше и рукометашки з Руского Керестура, вєдно з 10 екипами зоз сушедних местох. Керестурска екипа одбавела штири змаганя, зоз хторих єдно страцела од екипи з Каравукова, нєришено бавела з екипу з Дироню, а у двох змаганьох победзели – екипи з Крущичу и Бачу. Рукометашох з Керестура водзел тренер Славко Надь хтори вецей раз доста-

3. ЮЛИЙ 2020.

вал припознаня за фахову и вредну роботу з младшима катеґориями рукометашох. ПРЕМЕНЄНИ СОСТАВ ЛИҐИ У новей першенственей сезони 2017 – 2018. року, у Трецей рукометней лиґи Бачка було менєй екипи – седем. У лиґи були тоти екипи: Борац, Сивец 69, Зомбор, Гранїчар, Ґрафичар и Кляїчево. Русиново рукометаше нє почали добре лиґашски стретнуца, бо у першим колу страцели од екипи Борца зоз лєм єдним ґолом розлики (27:26). Но, то мож повесц лєм часточнє нєуспих, бо були госци, а можебуц хибело лєм дакус вецей щесца же би до Руского Керестура принєсли голєм єден бод. По конєц єшеньскей часци першенства од седем стретнуцох победзели на трох, а штири страцели. Тоту часц першенства закончели на трецим месце на таблїчки зоз шейсц бодами. У ярнєй часци першенства Русин призначел ище два побиди и три страцени стретнуца. То бул резултат з хторим Русин бул на штвартим месце на таблїчки зоз дзешец бодами. На стретнуцох русиновци дали 307, а прияли 320 ґоли, та витворели неґативну ґол розлику од -13 ґоли. За екипу Русина теди бавели: Мудри, Стойков, Тома, Момич, Боянович, Гербут, Югас, Виславски, Бабич, Салаґ, Надь, Микита, Планчак, Варґа. Тренер екипи бул Боянович. ■ (Предлужи ше)

МИНИ ТУРНИР Добра пракса хтору запровадзели дакедишнї рукометаше Русина, пестованє младших катеґорийох рукометашох, предлужена. На Мини рукометним турниру хтори отримани початком децембра 2017. року у Дироню, змагали ше 15 екипи зоз войводянских местох, а медзи нїма и Рукометна секция Основней школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура хтору водзи тренер и учитель Славко Надь. Екипи ше змагали у трох ґрупох, а керестурска була у ґрупи з екипами з Бачкого Моноштору, Бачкого Брестовцу, Сивцу и домашню екипу з Дироню. Керестурски школяре два змаганя победзели, екипи Сивцу и Моноштору, а страцели од екипох Брестовцу и домашнїх. Кажда екипа як дарунок достала по єдну рукометну лабду, а турнир орґанизовал Женски рукометни клуб „Диронь” з потримовку Рукометних союзох Войводини и Сербиї.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Лїляна Еделински

Кифлочки зоз виршлами

Потребне: ■ кила муки ■ пол литри млєка ■ коцка швижого квасу ■ ложка цукру ■ ложка солї ■ вайцо ■ 3 деци олєю ■ пол кили виршли ■ за посипованє ким и сусам ■ вайцо за премасцованє кифлочкох

Пририхтованє:

Загнєсц цесто и най кишнє єдну годзину. Розогнац, порезац на коцки и кажду коцку розганяц на ценко. Єден конєц позарезовац, положиц виршлу и скруциц (як на слики 3, а мож и на иншаки способ як на слики 4). Складац до тепши на папер за печенє. Од горе

38 РУСКЕ СЛОВО

помасциц зоз витрепаним вайцом, посипац зоз кимом и сусамом и печиц на 200 ступнї док нє почервеня. Смачного!

3. ЮЛИЙ 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Taня Бодянец Колбас

Орео чизкейк коцки

Зограц релну на 180 ступнї. На сподок глїбшей тепши положиц папер за печенє. Пoрихтац мишанїну за брауниз по упутству на пакованю лєбо зоз рецепту у новинох и висипац до тепши. На верх того поскладац 15 цали орео кекси. У окремней судзини вимишац сир и цукер док ше нє зєдинї. До того додац вайца, ванелию и соль, а потим и потрушени орео кекси. Тото шицко преляц по уж пририхтаней мишанїни (брауниз и орео кекси) у тепши. Шицко вєдно печиц дас 35-40 минути. Кед колач упечени, охабиц най ше охладзи. На концу, по верху посипац розпущену чоколаду.

Потребне: ■ 1 пакованє мишанїни за брауниз колач (можеце ю купиц у предавальнї – др Еткер мишанїна) лєбо можеце по тим рецепту з новинох упечиц брауниз колач ■ 15 фалатки орео кекси (цали) ■ 3 пакованя кремового сира (1 пакованє 250 ґрами) ■ 3/4 шольки цукру (1 шолька 250 милилитри) ■ 3 вайца ■ 1 ванелийов цукер ■ 15 орео кекси (потрушени) ■ 1/2 шольки розпущеней чоколади

Таня Салонтаї

БРАУНИЗ КОЛАЧ ■ 1/2 шольки масла ■ 1 шолька цукру ■ 2 вайца ■ 1 ванелийов цукер ■ 1/3 шольки какаoa ■ 1/2 шольки муки ■ дакус солї

■ 1/4 ложички пращку за печенє Розпущиц масло у шерпенки. Зняц з огня и додац цукер, вайца и ванелийов цукер, а потим умишац какао, муку, соль и пращок за печенє.

Пире зоз целеру

Чом пире муши буц вше зоз кромпльох? Кед го мож приготовиц и зоз целеру... Целер очисциц и порезац на дробно, а вец го обариц у сланей води же би омегчал. Целер поджамиц, додац масла, дакус млєка и посолїц по смаку. 3. ЮЛИЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

СПЕЦИЯЛНИ ПОПУСТ „РУСКОГО СЛОВА“ НА КОСТЕЛЬНИКОВО ТВОРИ

РОК LXXVI ЧИСЛО 27 (3896) НОВИ САД, 3. ЮЛИЙ 2020.

ПЕЙЦ ЛУКСУЗНИ КНЇЖКИ ЛЄМ 2 500 ДИНАРИ!

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: ПОЕЗИЯ, ПРОЗА, ПОДОБОВО ПРИЛОГИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ин. д 0 0 А25

ЕТ З Л П М КО И Л А Ц

#останьмеодвичательни

Фото: Оля Русковски

Фотоґрафия: 0605P

Фотоґрафия: 0725P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■КОСИДБА ЯРЦУ