Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

60 РОКИ ОД ШКОЛСКИХ ЛАВКОХ

РОК LXXIV ЧИСЛО 26 (3791) НОВИ САД, 29. ЮНИЙ 2018.

■ КОСИДБАː ДИЖДЖИ КЕД ИМ НЄ ЧАС ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Руским Керестуре, всоботу, 23. юния аж седем ґенерациї означели рочнїци од законченя образованя у тим нашим валалє. Даєдни пред пейцома, або 10 роками закончели Ґимназию Петро Кузмяк”, други заш ” славели розлични рочнїци од законченя керестурскей Основней школи. Найвекшу увагу прицагли найстарши, тоти цо малу матуру закончели пред 60 роками, давного 1958. року. На соботови сход пришли 33-йо. Зишли ше у найновшим будинку Школи „Петро Кузмяк” дзе их дочекала директорка Хелена Пашо Павлович, а з нїма була и їх оддзелєнски старшина наставнїца Мария Чакан. У мено шицких, єден з орґанизаторох, Яким Папуґа, класней и директорки подаровал квеце, на часи школованя ше здогаднул Яким Канюх, а шицки вєдно з минуту цихосци здогадли ше на своїх покойних товаришох. ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ Велї з нїх розошати по швеце, оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац та на друженє нє могли присц, особи на старих фотоґрафийох. но тоти цо пришли дружели ше Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну на полудзенку у керестурским музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским ресторану. Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед М. А.

же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фото: С. Фейса

■ ХЛАДОК

И ГОРУЦИ ТЕПШИ

ИНТЕРМЕЦО

РУСКА КНЇЖКА У БИБЛИОТЕКИ

РУСКИ КЕРЕСТУР (2)

У просторийох Каритасу єст менша библиотека, хтора ма вецей як 200 наслови, а доступни су шицким

Фото: М. Афич и М. Джуджар

Церковна библиотека на парохиї у Руским Керестуре чува найстарши податки о образованю Руснацох на тим просторе. Єст богословски кнїжки зоз конца шеснастого вику на латинским и нємецким язику, а на старославянским зоз 1612. року. Фундус церковней библиотеки чишлї вецей тисячи кнїжки, шицки зме-

2 РУСКЕ СЛОВО

сцени у просторийох парохийного будинку. Ту и леґат владики Гавриїла Букатки, у хторим найвецей теолоґийно-филозофски наслови, а єст надосц и енциклопедиї. Кнїжки адекватно змесцени, алє у плану зробиц проєкт за їх защиту, цо значи обезпечиц одвитуюци ормани у хторих би ище длуго остали зачувани. Библиотека на рускокерестурскей парохиї чува тутейше културне и духовне богатсво Руснацох, и нє предвидзене видаванє кнїжкох. Прето ту скромнєйша библиотека змесцена у просторийох Каритасу. Там мож пренайсц вецей як 200 наслови духовного характеру, за шицки возрости, а кнїжки достати на дарунок. У медзичаше, збирка дополнєта зоз рускима кнїжками, и доступни су шицким жительом у валалє. М. Джуджар 29. ЮНИЙ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Мария АФИЧ, дописователька „Руского слова” з Руского Керестура

■ Тижньовнїк 4–5. Наш Завод потримани на покраїнским конкурсу

■ Нашо места 7. У Шидзе и Жаблю означени Дзень добродзечних давательох креви

■ Економия 12–13. Косидба у Керестуре и Дюрдьове

■ Духовни живот 14. Школярски дзень у Водици

■ Култура и просвита 16. Општина Кула наградзела найлєпших школярох

■Литературне слово 19–22. Нашо поетове на вербаским Фестивалу поезиї младих

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Геленка Джуньова з Керестура

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36. Сход и змаганє горякох у Шидзе

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок: На квасу зоз маком Авторка фотоґрафиї: Славица Фейса

ПОЧИНА „РУЖА” У Доме култури у Руским Керестуре тих дньох докончовали ше остатнї пририхтованя, понеже на пияток, 29. юния, почина наш найстарши фестивал – 57. Фестивал рускей култури „Червена ружа”. Того року Фестивал крочел до новей концепциї зоз хтору ше жада вецей простору дац творчосци младих. Бо як познате, „Ружу” и започали орґанизовац праве млади як свой вечар дзе ше опробовали у музичней творчосци у забавним духу. З часом „Ружа” розквитла до правого Фестивалу по хторим Руснаци и Руски Керестур постали познати у цалей дакедишнєй держави и ширше. После скоро шейсц деценийох тирваня, чувствує ше потреба удихнуц „Ружи” нову швижосц а то ше пробує од того року, кед ше млади ознова буду змагац у забавним духу, алє и зоз ориґиналну творчосцу. Як орґанизаторе на вецей заводи визначовали, нє мож обчековац же шицки нови идеї одразу и зажию, або ше укаже же их мож ище лєпше обдумац и унапредзиц. „Червене пупче” того року пре слави свой 50. род зени дзень, та програма буд зе мац и за славенє елементи. Найзначнєйше же нє замера и ориґинална творчосц нових дзецинских шпиванкох, понеже буду вивед зени 10 нови композициї. На „Ружи” будзе и ревиялни вечар „Одгуки ровнїни” на хторей ше годни представиц нашо Културно-уметнїцки дружтва цо за нїх вше була велька награда и припознанє за цалорочну роботу. Концепцийна пременка же до „Одгукох” змесцени и наступ госцуюцого ансамблу, цо оправдане и пре финансийни причини. И того року нащивительох обчекує и интересантни и, наздавайме ше, уж традицийни Керестурски саям у Майсторским доме хтори орґанизую Здруженє ремеселнїкох и Здруженє женох „Байка”. Орґанизаторе обчекую же Керестурци у вельким чишлє приду на свой Фестивал, же приду и велї госци, и наздаваю ше же подла хвиля нє погуби програми на бини у школским дворе.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ПОКРАЇНСКИ КОНКУРС „ПУБЛИКА У ФОКУСУ”

ПОТРИМАНИ И ПРОЄКТ НАШОГО ЗАВОДУ ЗА КУЛТУРУ Медзи 21 институцию култури з подруча Городу Нового Саду и ґравитираюцих општинох чийо проєкти достали поримовку на покраїнским конкурсу „Публика у Фокусу” и наш Завод за културу войводянских Руснацох

окраїнски секретар за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами Драґана Милошевич уручела прешлого тижня контракти представнїком 21 институциї и установом култури з Нового Саду, Ириґу и Беочину, чийо програми потримани на конкурсу „Публика у Фокусу”. Медзи тима институциями и Завод за културу войводянских Руснацох. Слово о конкурсу хтори розписала Фондация „Нови Сад – Европска престолнїца култури – 2021”, а зоз буджетом хтори виноши 20 милиони динари, затераз потримани 32 програми. Средства за проєкти обезпечел Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами. З тей нагоди, Покраїнски секретар Драґана Милошевич потолковала же ше з тим конкурсом витворює примарни циль каждей културней дїялносци, а то же би културни змисти були доступни публики. – Ґу тому, на тот способ розвива ше и културна продукция установох култури и їх инфраструктура, оможлївює ше комуникация и умрежованє институцийох култури, як и културна черанка и мобилносц дїялнїкох у култури – гварела Драґана Милошевич. Фонд обезпечени за конкурс „Публика у Фокусу” то часц од вкупно 87 милиони динарох, кельо у прешлорочним покраїнским буджету плановане за потримовку проєкту „Нови Сад – Европска престолнїца култури – 2021”. Директор Фондациї „Нови Сад – Европска престолнїца култури – 2021” Неманя Миленкович визначел же критериюм по хторим вибрани проєкти то їх будуци уплїв на мобилизованє и едукованє публики, и значенє за розвой капацитетох институцийох и установох хтори їх ношителє.

4 РУСКЕ СЛОВО

На тот способ, у репрезентативним дружтве дзе медзи иншима и Ґалерия Матици сербскей, Спомин-збирка Павла Белянского, СНП, Городска библиотека Нового Саду, Войводянски симфонийни оркестер, Музей Войводини, Стерийово позорє и други углядни установи, находзи ше и Завод за културу войводянских Руснацох, попри словацкого Заводу єдина меншинска институция чий проєкт достал потримовку на общим конкурсу. Проєкт под назву „Културне нашлїдство през мой обєктив” Заводу за културу войводянских Руснацох потримани зоз 550 тисячи динарами и ма за циль обєдинїц младих припаднїкох рускей, влашскей, бунєвацкей, ческей, ромскей и сербскей заєднїци на иновативним приступу очуваня власней етнїчней традициї. Контракт у мено Заводу за културу войводянских Руснацох, як ношителя того проєкту, подписала директорка Анамария Ранкович. – У пририхтованю того проєкту, мали зме два водзаци идеї. Як перше, вибрац медий и приступ у упознаваню и очуваню културного скарбу и традициї хтори би могол буц интересантни младим, дзе зме ше опредзелєли за фотоґрафию, од роботньох як направиц добри знїмок, по сензибилованє цо вибрац пред обєктив. Як друге, окрем младих з нашей заєднїци, сцели зме уключиц и учашнїкох з ткв. „малих” заєднїцох, тих чийо капацитети нє достаточни за самостойни наступ на подобних конкурсох, як и младих з векшинскей заєднїци – гварела директорка Заводу Анамария Ранкович, и потолковала же тот проєкт, котри визначує руску заєднїцу як отворену за интеркулурални диялоґ, будзе тирвац од септембра 2018. по юлий 2019. року.■ Є. П / И. С. 29. ЮНИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НАРОДНА СКУПШТИНА

ПРИЛАПЕНИ ПАКЕТ „МЕНШИНСКИХ” ЗАКОНОХ У Народней скупштини Републики Сербиї штредком прешлого тижня вигласани закони о пременкох и дополнєньох дзевец законских актох, од хторих ше векшина з часци лєбо директно одноши на права и положенє меншинских националних заєднїцох хтори жию на териториї Републики Сербиї. Медзи нїма и вименки и дополнєня Закона о националних совитох националних меншинох, хтори, як обгрунтоване, яснєйше дефиную їх овласценя, оможлївя зменшанє прейґмирней политизациї и транспарентнєйшу роботу националних совитох. Директорка канцелариї Влади Сербиї за людски и меншински права Сузана Паунович потолковала же пременки функционую на трох уровньох, од компетенцийох и статусу Совитох, прейґ реґулованя положеня їх вибраних функционерох, по векши надпатрунок трошеня пенєжу през програмски буджети. По тим, Национални совит одредзени як орґанизация хторей зоз законом зверени явни овласценя участвовац у одлучованю лєбо самостойно одлучовац о одредзених питаньох з обласци култури, образованя, службеного хаснованя язика и писма и информованя, у цилю витворйованя колективних правох националней меншини на самоуправу у тих обласцох. Чолни особи Совиту – предсидатель и члени Вивершного одбору, нє можу буц у руководзацих орґанох политичних партийох, анї вибрани лєбо меновани на функциї у державних орґанох – републичних, покраїнских лєбо локалних, чийо компетенциї ше дотикаю роботи националних совитох. У Скупштини прилапени и вименки и дополнєня Закона о защити правох и шлєбодох националних меншинох. З вименками Закона о урядовим хаснованю язикох и писмох, предвидзене же би ше у местох и городох у котрих национална меншина досцигує 15 одсто вкупного жительства назви улїцох, площох, населєних местох и други топоними виписовали на язику тей меншини. Тиж так, як зме уж писали, народним по сланїком, припаднїком националних меншинох оможлївене же би виступали ґу Скупштини Сербиї на своїм язику, без огляду на заступеносц меншинскей заєднїци у общей популациї. Скупштина Сербиї прилапела и вименки и дополнєня Закона о локалней самоуправи и Закона о державней управи, як и Дополнєня о матичних кнїжкох, и вименки и дополнєня Закона о явних аґенцийох. И. С. 29. ЮНИЙ 2018.

STANOVISKA Пише: Мария ПЕРКОВИЧ, гражданска активистка

БУДЗЕНЄ И АНЕСТЕТИКИ Подїї з початку и штредку юния мож описац з обраценим першим виреченьом Толстойового романа „Анa Каренїна” хторе у тей интерпретациї глаши – шицки дружтва нєщешлїви на исти способ. Рост цени горива спричинєл бунт у Сербиї и реґиону; самоорґанизоване гражданство блокировало улїци и крижни драги по городох, власц обвинєла опозицию пре тоту дестабилизацию, а (оправадани) бунт бул краткого вику. Ту ше дзешка случел и штрайк занятих у Електродистрибуциї Беоґраду, и петиция за утаргованє збойнїцкей институциї приватних вивершительох у Краґуєвцу. Вец почало Шветове фодбалске першенство... Причини за протести, петициї и штрайки, на тей нашей точки планети исто як и на каждей другей, єст безчислено вельо. Єст и рижни форми одупераня – локални, реґионални и ґлобални... и, углавним, без резултату. Прави успих пануюцого политичного буржоазного дружтва праве у деполитизованю того дружтва. Европа, колїска спомнутей буржоазиї и єй спроцивеней роботнїцкей класи успишно у деценийох после Другей шветовей войни амортизовала роботнїцку моц а з препасцу Восточного блока розбила и базу за єй орґанизованє – продукцию и погони преселєла на континенти з ище туньшу роботну моцу. Деиндустриялизована Европа, як и деиндустриялизована бувша СФРЮ, вецей нє ма индустрийного роботнїка хтори основни субстрат за борбу процив осилєней пануюцей касти. Так константно вислабйована и на концу пременєна класна слика Старого континенту постала плодне тло за деполизизацию дружтва и системи хтора par excellence политична. Прето граждански бунти и протести нє маю ефект. Без озбильного политичного орґанизованя, вони оставаю лєм спонтани вилїви нєзадовольства, дочасово вентили за нагромадзену фрустрацию без далєкосяжних и систематичних резултатох Бо, цена бензину, лєбо малинох, лєбо цена наднїци, школарини або партиципациї у здравстве, змисти на ТВ, насилство над женми, медзи парняками лєбо над животинями, рост числа хорих од канцеру лєбо цукру, ґлобалне заґадзенє и зогриванє планети... шицко то лєм шрубики у застрашуюцей, алє совершено орґанизованей системи хтору спонтани поєдинєчни бунт процив того лєбо гевтого, нє може начац. Система за кажди поєдинєчни и спонтани протест, швидко найдзе лїк, точнєйше поведзено анестетик. Медиї одлични способ анестезиї, а Шветове фодбалске першенство ту приходзи „як туз на дзешатку” же би ше забуло почим гориво. Место того, еґзистенциялне питанє тераз же одкаль коренї швайцарских репрезентативцох, а з другого боку, нагле завичайне будзенє дзепоєдних спомнутих. Кус будзеня, кус анестезиї. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА У КОЦУРЕ

МАЛИНИ ЗРЕЮ, АЛЄ ШЕ СЛАБО ОБЕРА Як и прешлого року, и того року у Коцуре проблеми з малинами. Пре наявйовану нїзку цену велї малинаре нє укладали вельо анї до прикарми, анї до зашити, цо вшелїяк вплївовало и на квалитет малини. Очековала ше цену приблїжно як и прешлого року кед була коло 110–120 динари за килоґрам, медзитим, на початку сезони обераня у Войводини цена малинох на одкупних местох 80 динари, та обераю лєм тоти котри маю мали поверхносци котри можу сами пооберац. Малинаре на югу Сербиї на початку сезони, котра там почина кус скорей як у Войводини, отримали протест и мали схадзку зоз чолнима людзми у Министерстве польопривреди. Обецане же цена малинох будзе коло 135 динари за килограм, алє тота цена, випатра, будзе лєм за малинарох зоз Южней Сербиї, а понеже малинарство у Войводини млади польопривредни конар, вельке питанє кельо ше, и чи ше малинаре зоз Войводини годни вибориц за исти условия. После подлого прешлого року велї преорали свойо малини, алє и попри тим очекує ше вельо векши принос як прешлого року, понеже векшина нових малинякох того року у полним роду. Медзитим, за цену 80 динари нєт рахунку анї оберац зоз комбайном дзе ше услугу плаци коло 50 дин/кґ, а кед ше зна же оберачом треба дац 170 динари на годзину, чежко же мож буц и на позитивней нули. Малинаром остава наздавац ше же ше цена стабилизує, и же по „шпиц” оберанє, а то будзе коло 10. юлия, же и цена будзе голєм коло 120 дин/кґ. Предсидатель коцурских малинарох Виктор Ґрешак, предсидатель кулского здруженя малинарох Стефан Бахт-

няк и Миодраґ Йовович, котри предсидатель здруженя малинарох зоз Оджаку прешлого тижня були на схадзки зоз покраїнским секретаром за польопривреду Вуком Радоєвичом котри им наглашел ше найвекши проблем же малинаре нє власнїки своєй роби и же власнїки хладзальньох знаю же ше малину муши такой предац, та хасную ситуацию. – Найвецей ше бешедовало на котри способ малинаре можу постац власнїки своєй роби, односно совитовал нам же на котри способ мож дойсц до средствох за будованє малих хладзальньох. Кед ше нє риши проблем хладзальнї у каждим валалє дзе єст здруженє малинарох, там препаднє и малинарство – визначел предсидатель коцурского здруженя малинарох Виктор Ґрешак. У Коцуре єст єдно одкупне место, у предсидателя Здруженя малинарох „Бачки малинаре” Виктора Ґрешака. З. К.

ПОРУШАНИ РЕҐИОНАЛНИ ЕКОЛОҐИЙНИ ПРОЄКТ

ПЕРСПЕКТИВА ЦИРКУЛАРНЕЙ ЕКОНОМИЇ Город Нови Сад и општини Южнобачкого реґиону – Бачка Паланка, Бачки Петровец, Беочин, Србобран, Темерин, Вербас и Жабель, подписали Спорозуменє о технїчним сотруднїцтве на реализациї проєкту „Управянє з опдадом у контексту климатичних пременкох”. Проєкт запровадзує Нємецке розвойне сотруднїцтво ҐИЗ, а його циль зменшованє климатичних пременкох през применьованє циркуларней економиї у управяню з одпадом у вибраних реґионох у Сербиї. Период реализациї проєкта по конєц 2020. року, а як визначели орґанизаторе роботнї, перша дводньова роботня

6 РУСКЕ СЛОВО

планираня активносцох отримана на Андревлю. Циль бул упознаванє општинских проєктних тимох з планованима активносцами и пририхтованє акцийних планох за наступни период. – Под час роботи хтора орґанизована у роботних ґрупох, дискутовало ше о шлїдуюцих темох хтори буду закрити з Проєктом: институционални розвой системи управяня з твардим одпадом, применьованє принципох циркуларней економиї на локалним уровню зоз запровадзованьом системи примарней сепарациї и зменшанє биодеґрадибилного одпаду, уключованє нєформалних зазберовачох секундарних сировинох до системи управяня з одпадом и участвованє гражданох у релевантних процесох. Плановани резултати проєкта медзи иншим облапяю: ревизию/виробок локалних и реґионалного плану управяня з одпадом, потримовку запровадзованю примарней сепарациї одпаду, розвой и промоция реґионалних ланцох вредносци у сектору одпаду (тарґовище рециклажи), пренаходзенє можлївосци за обезпечованє роботи окреме медзи загроженима ґрупами (як цо то нєформални збераче), потримовка роботи медзиопштинскей роботней ґрупи, запровадзованє кампанї за подзвигованє свидомосци явносци – стої у сообщеню орґанизаторох роботнї. А. М. 29. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ И У ЖАБЛЮ ОЗНАЧЕНИ МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ ДОБРОДЗЕЧНИХ ДАВАТЕЛЬОХ КРЕВИ

НАЙГУМАНШИМ УРУЧЕНИ ПРИПОЗНАНЯ У Червеним крижу у Шидзе з пригодну шветочносцу означени Медзинародни дзень добродзечних давательох креви. Тота шветочносц була нагода же би давателє креви, хтори часто викасали рукави пре другого, достали припозная. Припознаня им уручел Ромко Папуґа, начальнїк Општинскей управи хтори и сам добродзечни даватель и крев дал вецейк як сто раз. Тогорочни слоґан швета бул – „Будзце ту за других. Дайце крев. Даруйце живот.” По словох Душици Полетан, секретарки Червеного крижа, припознаня достали давателє хтори крев дали од пейц по 75 раз, а придати 30 припознаня. Веселин Вучкович зоз Шиду достал припознанє за 75 раз дату крев, а Душан Бешевич зоз Моровичу и Никола Войводич зоз Шиду достали припознанє, бо 50 раз дали крев. Медзи наградзенима була и Полетанова хтора крев дала 20 раз. На шветочносци були и представнїки Заводу за трансфузию креви зоз Сримскей Митровици. Дополадя отримана городска акция даваня креви на хтору ше одволали 70 давателє. Крев дали 62 особи од хторих єден першираз. Шидска општина позната по гуманосци и добродзечних давательох креви. Каждого року ше означує и национални дзень давательох креви, а и наймладши зоз школох ше уключую до акциї през литературни и подобово роботи. Др Слободан Лалич потераз крев дал 118 раз, Слободан Бучко – 75 раз, Миряна Бучко, медицинска шестра у пензиї з Ердевику крев дала 80 раз, роботнїк Борислав

Станкович 42, а школярка Єлена Шушкич пейц раз. Список давательох наисце длугоки. Окрем уж спомнутого Папуґи, крев даваю и Зоран Семенович, актуални заменїк предсидателя општини, Ивица Йович, помоцнїк предсидателя општини хтори пред тим бул секретар Червеного крижу, алє и велї други. Предсидатель Скупштини Општини Жабель Радован Чолич и член ради за социялну и здравствену защиту Ивица Саламун, вєдно з представителями Червеного крижа уручели припознаня тим цо були найгуманши. У шветочней сали Скупштини предсидатель Чолич Радован привитал присутних, наглашуюци важносц каждей акциї Червеного крижа, а окреме кед слово о шветовим дню. – Наша обовязка же бизме потримали здравих, младих людзох, як и тих цо тераз даваю крев же би ше у цо векшим чишлє уключели до тей акциї и на тот способ були дружтвено одвичательни – наглашел Чолич. Похвалєни и наградзени донаторе хтори потераз 50 раз, 75 раз и 100 раз участвовали у гуманитарних акцийох даваня креви. Вл. Дї/Сайт Општини Жабель

У ВЕРБАШЕ

ОБЩИ ШПИТАЛЬ ДОСТАЛ ПЕНЄЖ ПО КОНКУРСУ На основи Явного конкурса за финансованє, одно сно софинансованє набавки медицинскей и нємедицин-

29. ЮНИЙ 2018.

скей опреми, здравственим установом у 2018. року Покраїнски секретарият за здравство Общому шпиталю у Вербаше дал 51,5 милиони динари за набавку новей опреми. По одлуки, Общи шпиталь Вербас до стал средства за купованє системи за компютеризовану томоґрафию (ЦТ) з додатну опрему, у суми од 33 милиони динари, лапарапскопского слупу хтори коштал 13,8 милиони динари, и стола за операциї з предлуженями за уролоґию у суми од 4,6 милиони динари. Шицко вєдно – 51,5 милиони динари. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА УШОРЕНЄ КЕРЕСТУРСКОГО БАЗЕНУ

РУСКИ КЕРЕСТУР

НОВИ СТОЛИ И ЛАВКИ

ВАЛАЛ ИНТЕРЕСАНТНИ ТУРИСТОМ

На базену у Руским Керестуре ЯКП „Руском” поставело три нови столи и по два лавки ґу каждому столу, ґу уж постояцим двом комплетом котри пооправяни на роботней акциї прешлого тижня, а котри уж даскельо раз губели и ламали вандалє. Столи и лавки зоз древа поставени на базену, блїзко при лєтнїковцу ЗСР „Коляк”, а коло уж постояцих столох и лавкох. И столи и лавки нє лєм же закопани, алє су и заляти зоз бетоном, же би були тирвацши. Остатнї случай вандализма на базену зазначени тих дньох, кед роботнїки „Рускому” нашли поламани латки на лавочкох, а исти лавочки оправяни и меняни латки на роботней акциї 15. юния. Керестурски базен ґу лєту вше нащивенши, єст купачох, алє и тих котри праве ту препровадзую свой шлєбодни час. – Пред тижньом зме оправяли лавочки, а нєшка уж видзиме же єст нови поламани латки на нїх. Teраз нашо роботнїки поставяю тоти три нови комплети котри буду на хасен шицким гражданом валалу. З тей нагоди, модлїме шицких же би мерковали и чували тото цо маме, и же би после хаснованя и пребуваня на базену за собу позберали шмеце – толкує директор „Рускому” Иґор Фейди. М. Дж.

Пондзелок, 25. юния, Руски Керестур нащивели 48-еро туристи зоз Словениї, котри прейґ аґенциї зоз Краню путовали по Войводини. У опису туристичного аранжману им, мед зи иншим, була нащива Кере стура, руского валалу дзе ше продукує паприґу. Словенци полудньовали у ресторану „Червена ружа”, дзе свойо понуканє продуктох представело Туристичне здруженє, Здруженє паприґарох „Капсикум анум” и Здруженє женох „Байка”.Привитала их предсидателька туристичного здруженя Любица Няради, котра медзи иншим представела валал и жительох. – Значне же туристи пришли до валалу, а нам у цилю же бизме запровадзели сотруднїцтво зоз туристичнима аґенциями, котри би Руски Керестур положели до понуканя своїх путованьох. Дали зме им два понукнуца, у котрих стої нащива церкви и Замку зоз етно столом. Же валал интересантни туристом потвердзує и факт же зме на своїх штандох попредали надосц продукти и сувенири – толкує Нярадийова. М. Дж.

У ВЕРБАСКИМ КОМУНАЛНИМ ПОДПРИЄМСТВЕ

РОБОТИ У ПОЛНИМ РОЗМАХУ У юнию вербаске Явне комуналне подприємство „Комуналєц” окончовало велї роботи, а медзи першима роботнїки платали дзири на драгох и означовали горизонталну сиґнализацию. З тим и отворена сезона фарбеня горизонталней сиґнализациї, а тота робота будзе закончена на початку юлия. – Єдна екипа драгарох фарбела уж вибляднути и попретарговани линиї, пешацки преходи, а друга екипа машински кошела коло транспортних знакох и желєни поверхносци коло банкинох. То роботи за хтори зме подписали роботи з локалну самоуправу – визначел Милован Кривокапич з Дїловней єдинки „Чистота” и додава же после тих роботох початком юлия у планє заменїц вертикалну сиґнализацию, а вше актуални и други, менши роботи, хтори ше буду мушиц поробиц през лєто. Окрем того, у найвекшим вербаским парку, у улїци Лази Ко стича, екипи подприємства „Желєнїдло” закончели кошенє трави, а тоти роботи окончели на основи контракту

8 РУСКЕ СЛОВО

з Оддзелєньом за инспекцийни роботи општинскей управи Вербас. – То було друге тогорочне кошенє, од вкупно штирох, на хтори нас обовязує контракт з локалну самоуправу – визначела мастер инженєр гортикултури Милица Стевич и додала же „Комуналцу” нє зверене одношенє шмеца з „Лазового парку”. Тот парк постал символ Вербасу, настал пред даскельома децениями на инициятиву жительох з околїска хтори ше о нїм стараю. На скоро пейц гектарох його поверхносци єст коло 1 500 розлични древа, та и ридких файтох. „Лазов парк” облюбене место велїх Вербащаньох, та з тей нагоди ЯКП „Комуналєц” апелує на согражданох же би чували найвекшу желєну оазу того городу. Штредком мешаца оштригана и желєна ограда на „Виноґрадским ґузлу”, понеже завадзала учашнїком у транспорту. Тамарикс, у народзе познати як желєна ограда, на спомнутим простору мал функцию означиц крижну драгу и зменшац галайк, а ма и украсну намену. Медзитим, кед барз вирошнє, почина завадзац вожачом хтори од нєй нє барз видза, и пре векшу безпечносц роботнїки „Комуналца” мушели висц на терен. Пред отримованьом Филмского фестивалу у Равним Селу, роботнїки „Чистоти” ушорели простор, односно вишли зоз свою механїзацию и помогли же би ше простор опрез Дома култури за спомнуту манифестацию попораєло. А. М. 29. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОЗНАЧЕНИ СЕДЕМ МАТУРСКИ РОЧНЇЦИ

ПОСХОДЗЕЛИ ШЕ ОДВШАДЗИ У Руским Керестуре всоботу, 23. юния матурски рочнїци означели аж седем розлични ґенерациї, медзи нїма два ґенерациї – 5 и 10 роки од законченя Ґимназиї „Петро Кузмяк”, а гевти други по 10, 15, 25, 35, та аж по 60 роки од законченя керестурскей Основней школи. Свойо сходи дзепоєдни з нїх започали у самей школи, а гевти други ше зоз своїма наставнїками и учителями дружели у керестурским ресторану „Червена ружа”. Наинтересантнєйши були найстарши, школяре хтори зоз свою класну наставнїцу, преславели 60-рочнїцу своєй малей матури и хтори ше до школского будинку зишли на 11 годзин. Народзени су у трох рокох 1942, 43 и 44. року Сход после 35 рокох и, як то у тедишнїм повойновим чаше було, ходНа тей почесней годзини присутних школярох привизели до єдней класи розлични дзеци, велї и повторйовата ла и класна Чаканова подзековна же може окончиц тали класи, велї и нє позакончовали школу. Но, од 96 уписаних до першей класи през осем роки их єден час було ку милу длужносц и знова ше стретнуц зоз своїма дакедишнїма школярами. Потим их преволала, а вони ше аж 114 алє осму класу закончели лєм 52-йо школяре. представели цо посцигли у живоце, та дзепоєдни позакончовали и високи школи, хлапци векша часц робели як индустрийни роботнїки або польопривреднїки, як и дзивчата хтори ше теди млади одавали, нєшка маю уж и унуки и праунуки. Но, як им одвитовала їх наставнїца – найвекше посцигнуце у живоце нє занїманє, алє постац добри чловек. Найстарши матуранти зоз хторих дзепоєдни пришли з Нового Саду, Червинки, а велї нєшка жию и у иножемстве та анї нє могли присц, потим ше ище до пополадньових годзинох дружели на полудзенку у кере стурским ре сторану, та им по сле шицкого, як гварели полне шерцо. М. Афич Пред 10 роками закончели Ґимназию

КУЛЯНЦИ И ВЕРБАЩАНЄ ОДЛУЧЕЛИ:

ЦО З ПЕНЄЖОМ ОД НАГРАДНОГО БАВИСКА? Гражданє хтори участвовали у анкети дзе унапрямиц 23 тисячи еври, хтори општина Вербас и Кула достали у наградним бависку „Вежнї рахунок и победз 2018”, одлучели цо буду з достатим пенєжом. У Вербаше пенєж пойдзе за проєкт „Опрема сензорней хижи за потреби дзецох з инвалидитетом” хтори достал 1 129 гласи. Други два проєкти мали вельо менєй гласи, а то „Ушоренє трибинох и санированє теренох Ясики и Винїци” хтори мал 112 гласи и проєкт „Ушоренє Центру за физичну културу Драґо Йовович” – 67 гласи. Гражданє општини Кула тиж гласали за єден спомедзи трох понукнутих проєктох. Могло гласац у Кули у Услужним центру и у каждим населєним месце општини, так 29. ЮНИЙ 2018.

же вкупно було 667 гласи, а лєм коло 40 гласи з Керестура. Найвецей, аж 513 гласи достал проєкт набавки апарату за реанимацию-дефибрилатора за потреби Служби швидкей медицинскей помоци, 138 гласи були за диґитализацию рендґен апарату у Доме здравя, а лєм 15-еро гласали за законченє вибудови азилу за напущени пси. Дефибрилатор будзе софинансовани зоз 23 000 еврами з наградного бависка и зоз 360 000 динарами котри ше видвої зоз буджету локалней самоуправи. Директор кулского Дома здравя Жарко Шевин з тей нагоди подзековал шицким цо препознали тот проєкт як приоритетни, а медзи иншим визначел же дзекуюци тому, општина Кула будзе мац наймодернєйшу Службу швидкей медицинскей помоци у околїску. А. М./М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 9

ЕКОНОМИЯ ЖАТВА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДИЖДЖИ У ПОГРИШНИМ ЧАШЕ

Жатва 2018. почала вчас, перши одкоси ярцу спадли ище 2. юния, цо и закончене за даскельо днї у єдним тижню. Нєодлуга ше почало тлачиц и жито, медзитим, пре интензитет и швидкосц з котру тлачидба чече, мож заключиц же жатва будзе тирвац сиґурно по 1. юлий, а шицко пре нєстабилну хвилю, з частима захладзенями и дижджом

огорочна цена жита ше нє розликує од прешлорочней, цо вшелїяк нєзадоволююце, алє як фаховци гваря, роби ше же би ше звекшало и квалитет урожаю, з чим би парастови остал векши заробок. Вкупна поверхносц котра зашата зоз житом у Сербиї коло 675 000 гектари, а обчековани урожай коло 3,3 милиони тони. – Тогорочни квалитет жита менши як прешлей жатви, медзитим количество надополнює тоту розлику, та можем повесц же килажа иста. Волумен зарна маме, алє нє и квалитет, гектолитерска вредносц медзи 71 и 79, цо значи же є скромна у одношеню на юс од 76. Ґенерални проблем тей сезони бул же ше пред Звонко Рац и Владимир Бодянец концом веґетациї зявела ардза на житу, та було дискутабилне кельо то рентабилне пирскац и чи треба пир- гвари же є задовольни, бо просекови урожай коло 48 до скац, кед уж було у фази дозреваня. По шицким цо видзиме 49, а обчекує же будзе и 50, но шицко ше укаже на концу тераз, випатра же требало опирскац, тото зявенє ардзи вплї- жатви. Заробок вше боляца точка каждого параста, о конєчней вовало на охоренє заставкового лїсца котре ношитель урожаю – толкує дипломовани инжинєр польопривреди Иґор цени ше ище вше нє зна, а затераз на штирох одкупних Варґа, и додава же терашнї просекови урожай у валалє мед- местох у валалє понукнута аконтна цена 15,5 и 16 динари, зависно од одкупйовача. Алє, мож нагаднуц же по тим зи 45 и 47 метери по гольту. шицким, цена нє будзе векша як прешлорочна. НАЙСИҐУРНЄЙШЕ ДЕКЛАРОВАНЕ НАШЕНЄ ВЕКШИ УРОЖАЙ ЗА ВЕКШИ ПРИХОД Ґенерални проблем пестованя жита у наших крайох же ше барз мало хаснує деклароване нашенє. По дзепоєдних – Цо ше дотика цени продукциї и трошкох з котрима ше думаньох вецей як половку пошате праве нашенє з дома- параст стрета, вони вшелїяк з рока на рок вше векши, и шнєй прешлорочней продукциї, та аж и з вецейрочней, цена тлаченя остала як и була, алє звекшани шицки други мож повесц фамелийней и вецейдеценийней. трошки, починаюци од нафти, нашеня, штучних гнойох, Михайло Новта того року, та и роками пред тим шеє лєм хемийних средствох и других животних трошкох. Того ропреверене деклароване нашенє, котре ше указало же до- ку жита сом пирскал два раз од хороти, а по шицким, вибре подноши нови хороти, а так резултує и зоз урожайом. патра же требало и треци раз. На парастови остава же би – Найлєпше ше указали стари файти, таки як цо то РВА робел на цо векшим урожаю, бо цена иста – дознаваме од софра, но мам и єдну КВС файту, алє видзи ше ми же ше Новту. софра найлєпше указала. Нє практикуєм шац нашенє Медзи успишнима парастами, затераз ше видвоюю тоти „зметане зоз пойда”, а и у валалє ше велька часц нашеня котри натлачели и 50 метери по гольту, но як дознаваме, шеє зоз власней продукциї. Купене нашенє ше вшелїяк же по конєц жатви остало ище роботи, та мож обчековац и виплаци, вецей родзи, одпорнєйше є на хороти и нє секи- векши урожаї. рам ше пре квалитет котри достанєм – толкує Новта, и Зоз квалитетом и квантитетом задовольни и нашо собешеднїки, комбайнер и параст Звонко Рац и параст Владимир Бодянец. – Обчекуєме же жатва будзе закончена за одприлки два днї, медзитим на шицко вплївує и хвиля. Кед би була красна хвиля, реално у валалє мож закончиц жатву за пейц днї, а то шицко пре модернизовану механїзацию. З моїм комбайом витлачим коло 35 гольти на дзень кед идзем з парцели на парцелу менших поверхносцох, а кед бим мал нагоду кошиц у табли, то би сиґурно було и 60 гольти дньово – толкує Рац. – На потераз витлачених парцелох у просеку сом мал 50 метери по гольту, правда ту гектолитерска вредносц котра того року на гранїци юсу и влага у вредносци 14, алє вшелїяк же сом задовольни – гвари Бодянец.■ Михайло Новта М. Джуджар

10 РУСКЕ СЛОВО

29. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

О СИТУАЦИЇ У ХЛАДЗАЛЬНЇ „АБЦ ФУД” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ТИЖНЇ БЕЗ СТРУЇ, МЕШАЦИ БЕЗ ПЛАЦОХ

Керестурскей Хладзальнї „АБЦ фуд”, штварток, 14. юния, виключена струя пре нєвиплацене длуство. Чечуца робота и преробок у погону дочасово застановени, а лєм заняти на отримованю системи поряднє робя

ре нєурядово нєпреверени информациї, хтори кружа по валалє, та обаванє од акциденту медзи гражданами Руского Кере стура, же на яки спо соб ше чува амонияк котри служи за функ ци о но ва нє розхладней системи волали зме до Хладзальнї „АБЦ фуд”, дзе дознаваме же опасно сци за валал и околїско нєт. – Приповедка же „амонияк чури до воздуху” видумана, амонияк нє може чуриц, понеже то заварта система. Найвекша опасносц то розпущованє роби котра зме сцена у хладзальнї. У розхладних коморох ше нам удало отримац темпертуру Приповедка же „амонияк чури до воздуху” у Керестуре видумана на минус дзешец ступнї, алє вшелїк же найвекша чкода котра могла настац то чкода кед би ше нашо продукти розпущели – прето же предшедуюца судийка Биляна Перич розказала терашньому предликвидацийному управительови толкує нам директор хладзальнї Любомир Надь. Вон надпомина, як реаґованє на нєточни приповедки Милошови Шешевичови же би превжал потребни мио количе ству амонияку, же у системи Хладзальнї єст 5 ри за анґажованє фахового ревизора за виробок нового тони, а нє 12, як цо ше ширело у нєпревереней „валал- Позарядового финансийного звиту „АБЦ фуд”. То прето же прешли вицекол, одно сно прешло дзескей” приповедки. вец мешаци од його виробку, та як таки тиж будзе вплївовац на пременки у предложеним новим планє, а УКЛЮЧЕНЄ ПО ВИМИРЕНЮ ДЛУСТВА за виробок истого потребни и значни средства и длугПо вимиреню длуства, обчекує ше уключенє струї, а ши час. У случаю же би Хладзальня банкротовала, поверитез тим же почнє и преробок у погону. Медзитим, то рилє би нє мали нагоду намириц свойо поглєдованя, алє шенє з котрим ше предлужує лєм робота погону, алє нє мо же буц би фабрика мала свою другу нагоду за новои аґония з котру ше константно стретаю заняти. Як дого вла снїка котри би ґаздовал рационалнєйше. знаваме од занятих, виплацанє їх заробкох барз нєпоДлу ства ґу поверительом уж на єден завод зменшарядне, у чиїм континуитету єст запожнєнє коло 18 мени, а змен шанє истих ше вимага ище раз зоз новим шаци, а медзи котрима єст векше число и тих котри од НППР, за ко три вшелїяк же уж обезпечена векшина марца того року подавали одкази. гла сох. – У марцу сом бул медзи осем майстрами на отримованю котри зме дали одкази у Хладзальнї. На одходзе зме до стали єдну розлику минималней плаци ище за децембер 2016. року, цо нє вплївовало на нашу одлуку за напущованє фирми. Остали нам нєвиплацени заробки за период 2017. и 2018. рок покля зме робели – толкує нам собешеднїк котри жадал остац анонимни. БЕЗ РОЗПРАВИ О НППР „АБЦ ФУД” Ситуация конєчного ришеня по питаню нового Напредок пририхтаного плану о реорґанизациї (НППР), котри при Привредному суду у Зомборе поднєсла управа Хладзальнї, стаґнира. Розправа о новим Планє одложена уж штири раз, остатнїраз 16. януара того року. На остатнєй розправи о новим НППР нє утвердзени анї приблїжни датум отримованя идуцей розправи, 29. ЮНИЙ 2018.

БРИҐИ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ У КЛАСИ „Д” Цо ше дотика поверительох, роботнїкох и польопривредних продуковательох котри ше находза у класи „Д”, цалком вироятне же їх глас нє будзе вредзиц, прето же вредносц їх поглєдованьох процентуално мала у одно су на других з истей класи. Медзитим, у єденей спомедзи коло трицец зувагох котри придала адвокатка др Мария Йоксович, котра заступнїк векшином Кере стурцох, паприґарох и роботнїкох, вимага ше їх видзельованє до окремней класи, дзе би тоти гласи були ровноправни и нїяк нє надгласани з боку вельо векших. О истих заувагох, як и о новим НППР ище вше ше нє розправяло пред Привредним судом у Зомборе.■ М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ШТАБ ЗА ЖАТВУ И ЗАЩИТУ СЦЕРНЯНКОВИХ ЖИТАРКОХ ОД ОГНЯ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ПРОГРАМА НЄ ЗАПРОВАДЗЕНА, А УЖ ШЕ НАВЕЛЬКО КОШИ Пише: Сандра САЛАМУН

Скупштина општини Жабель по Закону длужна запровадзиц план на основи котрого ше снує Штаб за жатву и защиту сцернянкових житаркох од огня у 2018. року. Штаб формовани концом мая и од теди требало почац запровадзованє плана и програми котра вигласана

СТАРА МЕХАНЇЗАЦИЯ По словох Ґорана Берича, предсидателя Добродзечного огньогасного дружтва у Дюрдьове, механїзация котра у Дюрдьове участвує у жатви, углавним старша. У рокох кед є препатрана найвекши гришки були подла инсталация, масни мотор и ридко на котрим комбаю бул застановйовач искрох на ауспуху. Прешлого року на инициятиву гражданох препатрена механїзация тим цо були заинтерсовани, алє то була лєм штварцина од того кельо ше порядно препатрало. Берич потвердзел и же Општини на вецей заводи предочовал проблеми з котрима ше стретаю, алє помоци нєт, а дньовнїци од прешлого року им ище вше нє виплацени.

12 РУСКЕ СЛОВО

општини Жабель благочасно нє запровадзени препатрунок механїзациї, гоч жатва почала, а анї огньогасци нє орґанизовани дежурац под час жатви. Од 2012. року Општина Жабель почала запровадзовац план и програми котру пририхтал Синиша Шавия, предсидатель Огньогасного союзу Општини Жабель и член Вивершного одбору Огньогасного союзу Сербиї. Од теди до прешлого року, медзи иншим, порядно препатрана механїзация котра участвує у жатви и орґанзовани дежурства и едукация польопривреднїкох. – До першого юния муши буц формовани Штаб котри муши вигласац програму и план роботи. Механїзацию ше углавним препатра по 10. юний, а познєйше мож препатриц гевту котра нє участвовала у жатви ярцу. Пред шейсцома роками зме були у верху у Войводини по числу огньох под час жатви и тлачидби, а дзекуюци едукациї зведли зме на минимум – гварел Синиша Шавия. Теди, 2012. року у жатви и ламачки було коло 187 огнї, а 2015. року лєм єгень огнь у жатви и три у ламачки. Найвецей огнї було пре палєнє остаткох после тлачидби, цо по закону забранєне. Було и гашеня запалєних тракторох и прикочох зоз сламу углавним, бо нє положени „искроловец”.

– Прето зме ше фокусовали на едукацию учашнїкох у жатви, окреме комбайнерох, бо вони у своїх розгваркох медзисобно дзеля искуства и совити. По сле пейцох рокох порядного препатраня, прешлого и того року нє маме дежуранє огньогасцох под час жатви, а нє препатрена анї механїзация котра участвує у жатви – потолковал Синиша Шавия. БЕЗ ЗАКОНСКЕЙ ЗАЩИТИ Член Штаб за жатву и защиту сцернянкових житаркох од огня у 2018. року и наш собешеднїк, тоту информацию до стал у нашей розгварки. – Нє знал сом же є формовани, а анї же я його член. Нєподзековни стан, бо би кажде зоз Штабу требал мац обавязки по плану и програми, а я о тим вообще нє обвисцени – гварел Синиша Шавия. У Штабу єст осем членох, медзи нїма представителє Огньогасного союзу Општини Жабель, Полицийней станїци Жабель и Општинскей ради задлужени за польопривреду. Медзи нїма член и огньогасни командир Миро слав Шовш зоз Дюрдьова, котри хори и нєрухоми вецей як єден рок. 29. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com стану добродзечни огньогаВон тиж так нє обвисцесни дружтва. Шавия гвари ни же є член Штабу у коже кед ДОД нє потребни, трим, як и други члени ма най ше их загаши. буц активни док ше роботи у тлачидби и жатви нє заНЄ ДОСТАВАЮ НЇЯКЕ кончи. НАДОПОЛНЄНЄ – Важне же би учашнїки мали сервисовани апарат за , гашенє огня, як и ашов, лоЧлени ДОД нє доставю нїяке пату и метлу, же би поряднє надопольнєнє за гашенє огньох пораєли комбайни. Старши у цеку рока, окрем дньовнїцох комбайни муша мац ланц же под час дежурствох у жатви, алє би ше нє стваряло електрии теди вони тоти дньовнїци чаСиниша Шавия цитет метал на метал, бо сто зохабя у їх Дружтве, же би бруд позберал масне и може було средства за ґориво. вибухнуц огень. Роками зме – У 2016. року огньогасци пона препатрункох едуковали польопривред- рядно дежурали, алє дньовнїци нє виплацени, нїкох, а тераз су препущени себе. Насам- прето прешлого року нє було дежурства. Твердзепредз, нє маю законску защиту котру Оп- ли нам же виплацене, алє лєгко доказац же нїяки штина длужна запоровадзиц – гварел Сини- средства на рахунок огньогасцох од Општини нє ша Шавия. лєгли– гварел Синиша. Прето им донаторе барз важни, бо виходзи же ше лєм на нїх можу опрец. ПОДЛИ СТАН ОГНЬОГАСНИХ Професийна огньогасна бриґада и шицки три ДРУЖТВОХ ДОД у општини маю добре сотруднїцтво. У општини єст 37 оперативних и активних огньогаНа урядовим сайту Општини Жабель обя- сцох и 4 камиони зоз цистерну за гашенє огня. У вена информация о плану и програми Шта- Дюрдьове 2 камиони, обидва добри, алє нє реґибу, як и найважнєйши числа телефонох мед- стровани. У Ґосподїнцох єден, алє цистерна дзизи котрима и огньогасни станїци добродзеч- рава. И у Чуроґу єден камион нє у функциї, пре них огньогасних дружтвох у општини, алє погубену пумпу. вони нє оспо собени гашиц огень. Заєднїцки проблем то празни резервоари, алє и У општини их єст три – у Дюрдьове, нєдостаток опреми, подли стан просторийох и Ґосподїнцох и Чуроґу, алє нє дежураю, та друге. Добре тото же подмладку єст у красним чише гра жда нє зоз ца лей оп шти ни можу шлє, котри порихопрец лєм на профе сийних огньогасцох у тани волонтерски Жаблю котри маю три камиони и седем за- помагац гражданятих. У єдней змени робя двоме огньога- ном у нєщесцу. сци на, як написане на урядовим сайту ОпУ рокох за нами штини Жабель, териториї од 6 200 гектари польопривреднки житаркох и 720 гектари ярцу. у Дюрдьове углавНа сайту визначене и же ше препо ставя ним мали нєсерже у жатви буду участвовац 650 польопри- висовани апарати вредни машини (комбайни, трактори и пре - за гашенє огня, та си) и то у Жаблю 200, Чуроґу 150, Дюрдьо- предочене же муве 200 и Ґосподїнцох 100. ша буц сервисова– Барз подли стан у општинских добред- ни на кажди пол зечних огньогасних дружтвох. Вони анї нє рока. можу самоинициятивно волонтирац под час – Анї того року жатви, бо им механїзация у барз подлим нас нє контаковастану. Камиони углавним нє реґистровани, ли з Општини же а резервари празни, бо нєт средства. Барз бизме препатрели потребну опрему и механїзанєприємно кед вас гражданє волаю же тре- цию у жатви. Препатрали их електичар, огньогаба дацо гашиц, а нєт горива у камиону. У шец и польопривредни механїчар. Вельки проДюрдьове пред даскельома тижнями горела блем же гражаднє обчекую же бизме им помогли шопа, а гориво усипане дзекуюци донаторо- у нєщесцу, и ми то жадаме, алє нє маме як. Камиви. Кед ше огень загашело, камион станул он нам нє реґистровани, а нє маме анї средства нана пол драги, бо нє було вецей ґорива – гва- сипац ґорива. Таки проблеми маме уж длужей, рел Синиша Шавия. окрем того анї того року нас општина нє поволаОд початку рока ше нє помагало огньога- ла же би зме дежурали док тирва жатва – гварел сцом, гоч вони на вецей заводи Општини Ґоран Берич, предсидатель Добродзечного огньообрацали увагу же им потребна помоц же гасного дружтва у Дюрдьове. би могли помагац гражданом у нєще сцу. Коло шицких тих проблемох, члени добродзечПре таки стан плановали одогнац камио- них огньогасних дружтвох з општини жадаю ни опрез будинку Општини же би и до оп- помогнуц, алє им потребна финансийна поштинскей явносц дошли информациї у яким моц од Општини.■ 29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ У ШИДЗЕ

ДУХОВНИ ВЕЖБИ ЗА СВЯЩЕНЇКОХ Духовни вежби за священїкох з Апостолского еґзархату за грекокатолїкох у Сербиї, седми по шоре, хтори тирвали од пондзелку, закончени штварток. Участвовали 15 нашо священїки на чолє з апостолским еґзархом преосвященим владиком кир Георгийом Джуджаром. Казательнїк на вежбох бул о. Матей Марцин зоз Михайловцох зоз Кошицкей епархиї зоз Словацкей Републики. Тиж служени и богослуженя зоз молитвами и панахидами за упокоєних владикох и священїкох, на хторих присуствовали и вирни. Вл. Дї.

У ВОДИЦИ

ПАЛОМНЇЦТВО ПОДЗЕКОВАНЯ НА ШКОЛЯРСКИ ДЗЕНЬ У Марийовим святилїщу Водици, на швето Рождества Йоана Хрестителя по григориянским календаре, отримане паломнїцтво подзекованя – Школярски дзень. Службу Божу на 11.30 годзин служели штирме священїки, о. Владимир Мудри з Канади, парох коцурски о. Владислав Рац, парох беркасовски о. Владимир Еделински Миколка и капелан кулски о. Платон Салак ЧСВВ. Двоме домашнї капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта споведали, а парох о. Михайло Малацко наказовал.

14 РУСКЕ СЛОВО

У казанї о. Малацко потолковал швето хторе ше того дня означело и особу пророка претечи Йоана Хрестителя хтори ясно розгранїчовал добре од зла. На тото поволани и шицки християнє, а добре то и буц подзековни за прияти дари як цо то и успишно закончени школски рок. На школярским паломнїцтве того року було барз вельо дзеци, їх родичи и фамелиї, а попри домашнїх з парохом и вироучительками орґанизовано и уж традицийно пришли коцурски школяре, а було поєдинєчно и паломнїкох з Кули, Нового Саду, Вербасу, Беоґраду, Бачинцох, та и зоз Канади. По Служби домашнї волонтере Каритасу за шицких паломнїкох пририхтали закуску и дружтвени и спортски бависка, так як цо вше було на тим паломнїцтве зоз длугу традицию. М. А. 29. ЮНИЙ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ОДГУКИ ҐЕНЕРАЛНЕЙ СКУПШТИНИ КОНФЕРЕНЦИЇ ЕВРОПСКИХ ЦЕРКВОХ У НОВИМ САДЗЕ

ОКРЕМ ЗАКОНА, ЗА МЕНШИНИ ТРЕБА ДОБРА ДЗЕКА – И попри добрей законскей реґулативи, без добрей волї нє мож посцигнуц квалитетну примену правох вирских меншинох – наглашел митрополит заґребацко-люблянски Порфириє бешедуюци на Ґенералней скупштини Конференциї европских Церквох у Новим Садзе початком юния, и тота його виява повторйована у медийох

о словох митрополита заґребацко-люблянского Порфирия, шведкове зме же, процивно розвитей законскей реґулативи, и у найрозвитших державох зоз глїбоко укоренєтима демократскима традициями, проблеми вязани за инклузию вирских меншинох нє лєм же актуални, алє дакеди доставаю и траґични розмири. – Потребна добра воля. Аж и кед маме и применюєме европски закони хтори реґулую права меншинох и даю потенциял же би заєднїца була уважена и прилапена, без добрей волї з обидвох бокох, то нє будзе запровадзене до конца и на найподполнєйши способ – гварел митрополит Порфириє. Вон поручел же зме потребни єдни другим же бизме були християнє и прави людзе. Мушиме буц окреме сензитивни и доброжичлїви ґу меншином вшадзи у шве- Реформатскей Церкви у Алзасу и Лорени и подпредсидатель Униї протестантских Церквох у Алзасу и Лорени, це, нє лєм на тих просторох, и указац добру волю. Митрополит присутним у Конґресней сали Мастер як и Протестантскей федерациї Французкей. центра указал и филм о вирских меншинох, хтори зняти ПОШТРЕДУЮ И ЗАСТУПАЮ 2017. року у Бриселу. ИНТЕРЕСИ ЦЕРКВОХ При концу зашеданя Ґенералней скупштини, госци и учашнїки дебатовали о християнским присустве и швеКонференция европских Церквох представя медзинадоченю у европскей будучносци. родну орґанизацию хтора поштредує у медзирелиґийКед таки теми у питаню, представнїки Католїцкей ним диялоґу и заступа интереси Церквох пред медзинаЦеркви, як и православних и дзепоєдних протестантроднима институцияских Церквох, вше визначую нєми як цо Европска козадовольство же ше у актуалней КЛАНЯНЄ БОГУ ЗЛАТА мисия и Европски орґанизациї Европскей униї запарламент. У одношеню на вредносци у Европи, православни нєдзбує християнски коренї Найвисше управне и дзепоєдни протестантски Церкви потримую вимоЕвропи. Папа Франциско часто гу Святого пристолу же би Европа мала християнцело КЕС то Скупспозорює на деструктивносц про- ску културну матрицу, здогадуюци же християнство штина и отримує ше фита як главного критерия у жи- було морална моц хтора помали трансформовала на кажди пейц роки. воце. европске дружтво. Визначує ше же з економским напредованьом Того року домашнї Европа свойо релиґийни коренї кладла до другого Ґенералней скупштиПЕРШИРАЗ НА БАЛКАНУ плану. Ище Махатма Ґанди (1869–1948) видзел же ни Церкви хтори чле„Европа лєм по мену християнска, а у ствари ше ни КЕЦ у Сербиї То першираз же Конференция кланя мамонови” (богу злата). уключуюци Сербску европских Церквох була на православну Церкву и Балкану кед слово о отримоваЦеркви у Войводини, ню Ґенералней скупштини, а вєдно розпатрена биРеформатску християнску Церкву у Сербиї и Чарней Гоблийна тема „Будзеце ми шведкове”. ри, Словацку евангелску Церкву а. в. у Сербиї и ЕвангеБуло вецей як 500 учашнїкох – представнїки праволицку методистичну Церкву у Сербиї. славних, протестантских, анґликанских и старокатолїцОтримованє таких сходох уж ма традицию, та так ких Церквох зоз Сербиї и шицких жемох Европи. Предпредходни скупштини Конференциї европских Церквох ставнїки Апостолского еґзархату за грекокатолїкох у були у Будапешту (2013), Лиону (2009), Трондхейму Сербиї нє були медзи нїма. (2003), Ґрацу (1997), Праги (1992), Стирлинґу (1986), За нового предсидателя Конференциї европских ЦерЧаниї (1979) и других городох Европи.■ квох вибрани священїк Кристиян Криґер, предсидатель М. Горняк Кухар 29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ШКОЛЯРЕ ҐЕНЕРАЦИЇ ШКОЛСКОГО 2017/2018. РОКУ ҐИМНАЗИЯ „ЖАРКО ЗРЕНЯНИН” ВЕРБАС

НАТАША КАШАЇ Наташа Кашаї з Вербасу, школярка штвартей класи вербаскей Ґимназиї „Жарко Зренянин”, того року вибрана за Школярку ґенерациї у тей школи. Шицки штири роки у Ґимназиї мала успих 5,00, а попри резултатох хтори витворйовала у порядней настави, визначела ше и у звонканаставних активносцох.

Як член линґвистичней секциї каждого року участвовала на шицких уровньох змаганьох, од општинского по републичне, з обласци: сербски язик и язикова култура. Найлєпши резултат витворела у трецей класи, кед у Тршичу освоєла треце место на Републичним змаганю зоз сербского язика и язичней култури. Того року участвовала и на Републичним змаганю зоз русийского язика. Под час школованя у Ґимназиї участвовала и на школских програмох и литературних конкурсох, дзе тиж доставала награди. Активна є и у спорту, роками тренирала джудо и посциговала одлични резултати. Любов ґу язиком водзи ю на студиї русийского язика. Наташа планує предлужиц школованє на Филозофским факултету у Новим Садзе, дзе на основи резултатох хтори витворела кед завжала треце место на Републичним змаганю, будзе ошлєбодзена покладаня примацого испиту зоз сербского язика. Наташа през школованє вше була мотивована за ученє, свидома значносци литератури и язика, а през школованє витворела и одличну комуникацию зоз парняками, професорами и одроснутим. Шицки обовязки окончовала поряднє, систематично, и самостойно, як у школи, так и дома. А. Маркович

16 РУСКЕ СЛОВО

ОПШТИНА КУЛА

ЛАПТОПИ НАЙЛЄПШИМ Предсидатель општини Кула Велибор Милоїчич, 25. юния 12 школяром ґенерациї з осем основних (медзи нїма и Школа за основне музичне образованє) и штирох штреднїх школох тей општини уручел уж традицийни награди кулскей локалней самоуправи – лаптопи. Медзи наградзенима и школяре ґенерациї кере стурскей Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” Леон Юрич и Дорис Бучко.

На окремней шветочносци у голу Скупшштини Општини предсидатель Милоїчич зоз сотруднїками повинчовал присутним найлєпшим школяром на їх вельким труду, роботи и посцигнутих резултатох, як и їх родичом, оддзелєнским старшином и директором на потримовки и добрим унапрямованю. После уручених наградох Милоїчич им пожадал подобни успихи и у дальшим школованю у жаданих школох и на факултетох, а кед го законча же би ше врацели до свойого штедку, же би зоз своїм знаньом допринєсли розвою своєй општини. За кулски медиї предсидатель Општини виявел же тота уж вецей як дзешецрочна традиция наградзованя найлєпших школярох им наисце найкрасша обовязка. – Ми як локална самоуправа и надалєй будземе робиц на злєпшованю условийох у наших школох, цо предусловиє за добри резултати. Як потримовку фамелийом будземе патриц финансовац и одход школярох на шицки змаганя, а тиж и найсц нови способи як стимуловац найлєпших школярох – гварел предсидатель Општини. На шветочносци зоз школярами, та и з керестурскима, були и їх родичи и директорка Школи „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович. М. Афич 29. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ПОСЛЕ ПРИЯВЙОВАНЯ ЗА УПИС ДО КЕРЕСТУРСКОГО ОДДЗЕЛЄНЯ ПУ „БАМБИ”

БУДЗЕ ЛЇСТИНА ЧЕКАНЯ На конкурс за приявйованє дзецох до оддзелєня „Цицибан” у Руским Керестуре хторе у составе ПУ „Бамби” з Кули, а у цалей Установи тирвал од 7. по 20. май приявели ше вельо вецей дзеци як цо капацитет оддзелєня. Будзе формована лїстина чеканя, а того року предвидзене же ше утаргнє пополадньове обданїщове оддзелєнє. Як дознаваме од главней виховательки у керестурскей дзецинскей заградки Оленки Русковски, и у наступним школским року буду прияти коло 140-еро дзеци як було и влонї, а од того коло 36-еро до предшколского возросту. Вони буду подзелєни до двох ґрупох, буду тиж и два яшельково и два обданїщово ґрупи, а пополадньова, як наявене з управи Установи, будзе утаргнута. – Утаргованє тей ґрупи нам наявене прето же ше до тей ґрупи нє приявело достаточне число дзецох. У тей ґрупи зме вше мали и таких цо ходзели по зменох, алє их по нормативох нє мож положиц на список за тоту ґрупу – потолковала Русковского. Як нєформално мож чуц, родичи сцу интервеновац у Управи по тим питаню, та кед би тота ґрупа заш лєм остала, бо за ню єст потреби, була би менша и лїстина чеканя. Най здогаднєме, лїстина чеканя у керестурских яшелькох була уж и прешлого року, а поготов у других векших местох кулскей општини, та прето того року нє бул лєм автоматски упис до оводи як дакеди, алє лєм приявйованє.

Нове того року у „Бамбию” же нє будзе анї авґустовского уписного термину як було скорей, а то пре спомнути причини, односно векше число заинтересованих дзецох як цо капацитети тей предшколскей установи. Як дознаваме, конкурсна комисия тих дньох ма обявиц лїстину приятих дзецох и тих цо буду чекац свойо место у „Бамбию”, а шицко по законских нормативох. То значи же першенство буду мац дзеци обидвоїх занятих родичох, дзеци єдного родителя, з фамелийох цо примаю социялну помоц, дзеци з окремнима потребами итд. М. Афич

ЕТНО КЛУБ „ОДНЯТЕ ОД ЗАБУЦА” У КОЦУРЕ

РОЧНИ КОНЦЕРТ „МУЗИЧНОГО КУЦИКА” Музичне здруженє „Музични куцик” зоз Нового Саду вовторок, 26. юния у Етно клубе „Одняте од забуца” отримало Рочни концерт на котрим школяре котри ходза на годзини музичней култури публики указали тото цо през рок научели.

29. ЮНИЙ 2018.

Здруженє „Музични куцик” иснує уж три роки и на музичней секциї зазберує дзеци зоз Коцура, Дюрдьова, Нового Саду, Темерину, Жаблю, Кисачу и Сириґу, та ше Рочни концерт каждого року отримує у єдним зоз тих местох. Того року Концерт отримани у Коцуре, а участвовали двацецеро школяре котри на клавиру, гушлї и гармоники грали вецей класични композициї познатих композиторох, як цо то Бетовен, Хайдн и Моцарт. Богати концерт мал 24 точки, а числена коцурска публика кажду точку наградзела зоз моцним аплаузом. На концерту участвовали пецеро школяре зоз Коцура, а то Сара Горняк, Наташа Тамаш, Лена Шкрбич и Калина и Алекса Ґрандич, Школярох за Рочни концерт пририхтали наставнїки музичней култури Каталина Зубич, Дьордє Недельков и Наталия Ґоловчук Марушич. Концерт бул барз добре нащивени, а школяре на концу достали подзекованя за успишни наступи. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У СВИДНЇКУ У СЛОВАЦКЕЙ РЕПУБЛИКИ

ПЛАКЕТА ПОДЗЕКОВНОСЦИ ЙОАКИМОВИ ГРУБЕНЬОВИ медзи хторима и Свиднїк и ВерPod чas фестивалу „Швето култури бас. Думам же то барз значне бо Русинох-Українцох Словацкей Репузме исти корень и исти род. Барз блики” хтори од 15. по 17. юний отрими мило же з тоту Плакету премани у Свиднїку 64. раз, городоначалпознате и мойо доприношенє – нїк Свиднїку Ян Голодняк уручел потолковал Йоаким Грубеня Йоакимови Грубеньови з Нового Саду Фестивал „Швето култури РуПлакету подзековносци за його активне синох-Українцох Словацкей Реучаствованє у витворйованю сотруднїцпублики” орґанизує Союз Руситва медзи Свиднїком и Општину Вернох-Українцох Словацкей Репубас хторе тирва уж 10 роки. Грубеня, блики. На нїм ше представя трахтори член Одбору за службене хаснодицийна и сучасна култура Руванє язика и писма Националного совисинох и Українцох зоз Словацту Руснацох и його представитель у кокей, алє и других державох дзе мисиї Координациї националних совижию тоти заєднїци. тох за тоту обласц, а тиж и член ВиЙоаким Грубеня и Ян Голодняк Нєшка Швето култури Русивершного одбору Союзу Руснацох нох-Українцох Словацкей найУкраїнцох Сербиї, уж вецей роки активни учашнїк и промотер запровадзованя сотруднїцтва наших орґ- старши фолклорни фестивал у Словацкей, а того року було анизацийох з рускима и українскима орґанизациями и здру- його 64. виданє. Орґанизаторе ше уж пририхтую за ювилейженями у державох Горнїци, насампредз у Словацкей и По- ни, 65. фестивал хтори будзе нарок. На Фестивалу присуствовали и делеґациї Обєднаня Лемкох льскей. Як гвари, тота Плакета за ньго велька особна сатисзоз Польскей и Союзу Руснацох Українцох Сербиї. На Фестифакция: – Паметам кед ше ище концом 60-их рокох прешлого вику валу бул и член Националного совиту рускей националней оталь почало ходзиц на Горнїцу, знам же уж теди було идеї меншини и предсидатель його Роботного цела за младеж Саблїзше сотрудзовац, бо нашим людзом и теди було ясне же ша Сабадош. Тиж так, под час Фестивалу, орґанизаторе и представителє нам там народне жридло, алє дружтвено-политични обставини нє були добри. Потим ше у нас случели дзеведзешати. Аж городу Свиднїку предводзени з городоначалнїком Яном Гоїх штредком зявели ше нови можлївосци, и теди зме ше з со- лодняком вєдно з иножемнима госцами положели венци на труднїками зоз Союзу баржей почали анґажовац у тим напря- памятнїки погинутим борцом у битки на Дуклї у Другей швеме. През роки будовани контакти и отримовани приятельства, товей войни, ґенералови Лудвикови Свободови и погинутим С. С. / И. С. а нєшка маме и вецей институционализовани сотруднїцтва, припаднїком Червеней армиї.

ЮВИЛЕЙНИ 60. РЕПУБЛИЧНИ ФЕСТИВАЛ АМАТЕРСКИХ ТЕАТРОХ У КУЛИ

КУЛЯНЦИ ДРУГИ, А ТРЕЦИ ВЕРБАЩАНЄ Ювилейно, по 60. раз отримани Републични фестивал аматерских театрох у Кули, цо и наисце значне збуванє у општини. На Фестивалу могло одпатриц дзевец представи, а сала була полна на каждей. Фестивал почал 15, а тирвал по 23. юний, а театрална шветочносц була провадзена зоз концертом и виставу сликох у Подобовей ґалериї, з палєньом фестивалского огня и дзвиганьом фестивалскей застави, после чого шлїдзело и шветочне отверанє у сали Културного центру Кула. На репертоару було дзевец представи, з котрих ше змагали осем, а єдна була госц остатнього дня Фестивалу. Побиднїцка представа зоз Смедеревскей Паланки

18 РУСКЕ СЛОВО

За найлєпшу представу жири преглашел представу „Кура” Николая Коляду котру виведол Городски театер зоз Смедеревскей Паланки у режиї Павла Йозича. Другопласована представа була домашня представа Културного центру Кула „Родолюбци” Йована Стериї Поповича у режиї Драґана Остоїча, а трецепласована представа „Жени” котру бавели ґлумци Аматерского театру „Владимир Попович” Културного центру Вербас, цо заєднїцки авторски проєкт ансамблу и режисера Фуада Табучича. Трочлени жири Фестивалу бул у составе – предсидатель жирия др Зоран Дєрич, театролоґ и управнїк Сербского народного театру з Нового Саду, Бранислава Стефанович, режисерка и професорка на Факултету драмских уметносцох у Беоґрадзе и Ґоран Цветкович, режисер и театрални критичар з Беоґраду. Орґанизаторе и домашнї Фестивалу були Союз аматерох Сербиї, Културно-просвитна заєднїца општини Кула и Културни центер Кула, а покровителє Општина Кула и Министерство култури и информованя. М. Дж. 29. ЮНИЙ 2018.

ЮНИЙ

2018. рок ЧИСЛО 5

ТЕМА: „ПОЛ ВИКА ФЕСТИВАЛА ПОЕЗИЇ МЛАДИХ”

ербас того тижня преславйовал пол вика Фестивалу поезиї младих, литературней манифе стациї хтора була перши крочай до швета поезиї за вецей як пейц тисячи младих поетох. Манифестация потераз афирмовала велїх, нєшка визначних писательох, а на нїх свойо перши явни леґитимациї мали и нєшка познати писателє зоз рускей заєднїци. Фестивал на початку, док ище було держави, мал префикс югославянски, и природно, як моцнєла держава, так моцнєл и фестивал. Руснаци ше на фестивалу змагали од самого початку, як зоз поезию по руски, так и по сербски, а праве на тим боку можеце пречитац писню по руски нашей визначней писательки хтора участвовала на другим фестивалу. Концом седемдзешатих и початком осемдзешатих рокох на Фестивалу поезиї младих участвовало вельке число писательох хтори творели и конкуровали зоз поезию по руски. Микола Шанта 1982. року осво-

єл друге место зоз поезию по руски, а того року зоз поезию по сербски побед зел Зоран Дєрич, нєшка управнїк Сербского народного театру и визначни писатель, о чим вецей можеце читац у стредку ЛС. Писнї по руски наших авторох хтори теди участвовали преношиме так як су друковани у фестивалских билтенох. Познєйше Руснацох було вше менєй на Фестивалу, а окреме зоз поезию по руски. Медзитим, положенє и спатранє писательох хтори свою индивидуалносц препознаваню як руски у контексту сербских писательох було досц значне и охрабруюце, окреме кед у питаню Тамара Хрин, хтора и єдина побиднїца Фестивала, а хтора твори по руски. Ище дакус поезиї и идентитету єдного Руснака, Мирослава Ковача, хтори бул секретар и главни орґанизатор фестивала, та и о идентитету самого Фе стивала пречитайце на остатнїм боку. Редакция ЛС

Ирина ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ (Нови Сад)

ПРЕД БУРЮ Нїґда одгаднуц нє можем, прецо ме чарни, лєтни хмари за каменцом, понад валали, знємирюю... Теди, пред вечаром, тащки спод стрехох у букетох чвиринкаю, гуски за дочек дижджа за радосцу ґаґаю, а жаби у хору желєним запор лєтни витаю. Я теди вше обчекуєм же по дижджу, лєгчейше плюцом моїм будзе диханє, а хвиля така смутна, наганя на спанє. Можебуц то, 29. ЮНИЙ 2018.

парасткей креви у мнє на виковни страхи пред сили природней руйнованє предкох моїх у мнє лєм здогадованє. А чуднє: я од чарней хмари нїґда нє сцекам, и вше знова жадам и чекам – одлєцим горе дзе дуга нєстанєм у густей хмари – шветло блїскавки и гласи громох до себе, жадней, упиєм, и як капка, як блїскавка блїщаца у цмоти вселени у безконєчносци простора и тирваня ше зос сладосцу нєставаня розбиєм. (Фестивал поезиї младих 1969. рок)

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: „ПОЛ ВИКА ФЕСТИВАЛА ПОЕЗИЇ МЛАДИХ” Звонимир КОЛЄСАР (Руски Керестур)

ДЗЕ ШИ? У карчмох дзе панує лєм алкогол; у задимених просторийох за сход младих, дзе музика нарабя зоз красу младосци; у празней чекальнї на гайзибанскей станїци и у велїх других чекальньох; у церкви, кину и на велїх других сходох; на корзу у рики подобох цо преходза; на велькошорским мосцe и коло нього – по беґелю; на пияцу дзе ше баби стари пре цени спричкаю, и велї, велї валалски души огваряю. На цалей поверхоносци цивилизованого швета – нєт це А я це глєдам и питам ше: Дзе ши? Нє знам. Можебуц ше криєш у пламеню наркоманох; можебуц у домох за широти або у гарешту нєполнолїтних. Нє знам. Там моя нога ище нє крочела. Чи ши можебуц нє у раю за котри ше нє зна, або ши уж давно пошла до историї чловечества. Або... Хто зна дзе ши?! Лєм, я це глєдам и питам ше: Дзе ши, дзе ши любови моя? Дзе ши, кед це нїґдзе нєт? А лєм ти нє найдзена, безимена, а можебуц и нєпостояна: Цале пространство шерца свойого лєм за тебе чувам. Лєм за тебе. За красу твою – цело – и любов цо греє. Нє да ми мир мира, та це ище вше глєдам зоз питаньом: Дзе ши, красавицо сна мойого? Дзе ши?!

(Фестивал поезиї младих 1973. рок)

20 РУСКЕ СЛОВО

Славко БУДИНСКИ (Петровци)

Наталия ДУДАШ (Нови Сад)

УКАЖ ШИЦКИМ ЖЕ МОЖЕШ

МОЦ II кед слунко було у жимским зениту розпущел ше остатнї брудни шнїг по худобних кровох людзе ше рихтали ґю полудзенку

Заобидз слики початку штредок чежши од краю роздраже дзешка нам грожи знай же го велї чекаю.

хтори як

Нє трац надїю и виру кед же ци наисце стало шицки би сцели цо вецей на концу каждому мало.

теди сом го видзела першираз чловека и остатнїраз голуба доцаг ше з вигладнєтима очми и руцел отрушини чупор накармених голубох злєцело йому ґу ногом

Я по тей драги уж прешол на тим ше огню опекол верел сом другим, нє себе на концу, лєдво сом сцекол. Укаж шицким же можеш буц вецей од самого себе живот краши на жеми яґ даґдзе на седмим нєбе.

я ше почала тресц лєм ше зогнул вибрал найкрасшого и завязал до брудного меха того дня добре єдол

Мелания РИМАР (Руски Керестур)

того дня на танєру мал сервираного голубаи мой преплашени ошмих

БУЦ ПОЕТА

од теди днї починали знємирено глєдали бизме ше длуго випробовац свою моц

нєвимерана професия под гарфу за висини добре плацени над ню по вертикали шор крочайох думкох чека розпорядок медзи швитаньом и змерком на пол крочая опрез сна зна стануц на язик нєпланована идея розположена за ноц з поезию и нїч нє меня ствар и шицко остава при своїх сантиметрох (окрем спаня) драбинки би ми силни драбинки поскладац по длужини чежини паметаня прешедзени ноци добре (под) плацени з инспирацию писня оправда пред вистатосцу планом сном (Фестивал поезиї младих 1981. рок) 29. ЮНИЙ 2018.

(Фестивал поезиї младих 1985. рок)

Звонимир НЯРАДИ (Руски Керестур)

ДОБУДОВЙОВАНЄ ЦИНЬОХ Мой сон нє абстракция. У точки дзе нєможлїве нє дихац квитнє. Конари свойо жвератка. Жилави. Пахнє на димензиї чия крев нєбесно швижа. Рука (розум) твори лєм цинї драгох чий прецек вичесуєме зоз коляйох єства. Оциски. Форми роси. Далєй идземе з меном мриї котра шлїжи з баґренових корунох городох. Благословени птици котри задовольни зоз собу. Чийо кридла тканї шнїтих висотох. Трепеца док видумую свойого драгиж Свойо дзеци. Богох. Демонох. Хороти. З меса вапна желєза чи платини. Мой сон нє абстракция. Чувствуєм. Прелїваюци безконєчносц котра ше преображує до брамушки до хробачка. Слово. Писня. Рика цо ше утвердзує як согвиздя думки: Острова ше преблєкаю до нїткох (арматурох) нєрозлучлївих. Мено тайни.

(Фестивал поезиї младих 1987. рок)

29. ЮНИЙ 2018.

Микола ШАНТА (Коцур)

РОЗПАСМОВАНЄ СКОРИ У путуюцим театру одкривам свой талант за розпасмованє скори. Облєкам цемну и тварду скору спортисти, я спортист. Облєкам лєбо ми облєкаю скору вонкаполитичней ситуациї и ситуациї у жеми, я политичар. Нацаєм белаву скору и шапку з натписом фирми, я роботнїк. И вецей скори нараз можем ношиц. (ствар способносци) Руца ме, лєбо ше сам руцим до улїцового халайку, без скори, без идентитету. Блукам. Нє виставам дзекуюци лєгким патиком поезиї. На цемним авзлогу видзим подобу цо ше зогина и сциска ґузел хтори анї шмерц нє розвяже. (Друге место на Фестивалу поезиї младих 1982. року)

РУСКЕ СЛОВО 21

ТЕМА: „ПОЛ ВИКА ФЕСТИВАЛА ПОЕЗИЇ МЛАДИХ” Звонимир КОЛЄСАР (Руски Керестур)

(Фестивал поезиї младих 1973. рок)

20 РУСКЕ СЛОВО

Славко БУДИНСКИ (Петровци)

Наталия ДУДАШ (Нови Сад)

УКАЖ ШИЦКИМ ЖЕ МОЖЕШ

Заобидз слики початку штредок чежши од краю роздраже дзешка нам грожи знай же го велї чекаю.

хтори як

Нє трац надїю и виру кед же ци наисце стало шицки би сцели цо вецей на концу каждому мало.

я ше почала тресц лєм ше зогнул вибрал найкрасшого и завязал до брудного меха того дня добре єдол

Мелания РИМАР (Руски Керестур)

того дня на танєру мал сервираного голубаи мой преплашени ошмих

БУЦ ПОЕТА

од теди днї починали знємирено глєдали бизме ше длуго випробовац свою моц

(Фестивал поезиї младих 1985. рок)

Звонимир НЯРАДИ (Руски Керестур)

(Фестивал поезиї младих 1987. рок)

29. ЮНИЙ 2018.

Микола ШАНТА (Коцур)

РУСКЕ СЛОВО 21

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ, ДРАМА, ПРОЗА… ИНТЕРВЮ ЗОЗ МИРОСЛАВОМ КОВАЧОМ ЗОЗ ВЕРБАСУ

ПОЕТА ШМЕЛЕЙ ДУМКИ И БОГАТОГО СТИХА

Rозгварку водзелаː Александра Лендєр

ирослав Ковач, млади поета зоз Вербасу чия поезия, насампредз, щира, шмела, нєдвосмислена... Лексично є барз богата, його думки маю моцни порученя, а тематски є актуална, сучасна. У Вербаше є познати нє лєм як поета, алє го велї познаю и як борца за граждански права, инициятора велїх протестох и петицийох за лєпши живот у општини Вербас. Часто медзи його словами на дружтвених мрежох мож найсц и коментари о рускей заєднїци дзе свой руски идентитет вше гордо визначовал, гоч одроснул у нєруским стредку и у мишаним малженстве. Мирослав Ковач 2010. року бул уметнїцки директор Фестивалу поезиї младих и теди ше намагал унєсц пременки до орґанизациї и структури манифестациї. Цо жадал пременїц и прецо тоти идеї занягал, як ше чувствовал кед участвовал и яке його думанє о Фестивалу, тема того интервюа. ваш найвекши успих на Фестивалу поезиї млаЛС Хтори дих як автора и яки вас памятки вяжу за тот период? – Я ше до финала Фестивала пласовал як освойовач наґради Станко Симичевич” хтору ше теди додзельовало най” лєпшому младому поетови зоз вербаскей териториї. То за мнє була велька награда и вельке потвердзенє, праве прето же сом вибрани у своєй заєднїци. То утвердзело мой поетски вираз и мотивовало ме же бим и далєй писал. Нєшка ше тоту награду додзелює наймладшому поетови у финалу Фестивала ґенерално, алє думам же концепт скорей бул лєпши. Зоз тим же додзельовали награду Вербащаньом ше баржей пестовало творчосц младих у нашей општини, та ше так и будовало фестивалску публику, поетску сцену у Вербаше, та и будуцих учашнїкох и якаш здраву конкуренцию. сце задзековали на функцию уметнїцкого ЛС Прецо директора Фестивала поезиї младих? – Моя мисия того, 2010. року була, же би тим финалистом у нашим городзе було приємно, а же би Вербащанє були горди на тот Фестивал. Жадал сом врациц стари угляд Фестивалу. Пред войну, дзеведзешатих, Фестивал мал литературни роботнї, окреме у стреднїх школох и тирвал нє лєм тидзень, кельо и сама програма, алє нєформално починал вельо скорей. Тото ми ше удало врациц, на одредзени способ, учашнїки Фестивала ишли по школох, рецитовали поезию, бешедовало ше о Фестивалу дакус вецей... Медзитим, и за тото нє було досц заинтересованих. Тиж, тото цо ме окреме болї, то одлука о утаргованю мена югославян” ски”. Вона ище нїґдзе урядово нє принєшена, мено хторе и дакеди и нєшка барз значело и по чим Вербас препознаваю, єдноставно висцеране зоз плакатох и наградох. Тедишнє руководство нє похопело же тота назва – то бренд! Того року нам ше поспишело врациц мена, алє сцел же бизме фестивал брендовали, направели зоз нього професийну институцию. Мушим повесц же Бранислав Зубович тераз роби одличну роботу у рамикох своїх можлївосцох, алє тот

фестивал коча и даєдни институцийни проблеми. Вон припада и библиотеки Данило Киш и Културному центру и за шицко ше питаю два надпатраюци одбори, два управни одбори, а орґанизую го лєм двойо, тройо людзе. Я то шицко сцел пременїц, алє то озда було пребарз радикалне и нє було за шицко порозуменя, та сом ше зоз того виключел. Фестивал основани зоз моцнима порученями заєдЛС нїцтва, без огляду на родну, або националну припадносц и як борби за прави вредносци, културни и интелектуални. Чи так наисце и було през тоти 50 роки и цо нєшка остало од тих идейох? – Дакеди, седемдзешатих и осемдзешатих рокох, посилало ше твори на язикох шицких державох бувшей Югославиї. Були ту и Словенци и Македонци, алє и Руснаци, Мадяре посилали твори на мацеринским язику... Фестивал обезпечовал прекладателя за тоти твори и наисце ше мерковало на тото. Тераз нєт вецей язики звонка тей ґрупи хтора ше медзи собу розуми и сам сом ше зоз тим проблемом стретнул кед нам на конкурс пришли вельо твори зоз Словениї, єдноставно нє було опредзелєни средства за преклад и тото ме барз болєло. Тераз єст финалистох зоз реґиону, прешлого року победзел леґинь зоз Заґребу, того року трецу награду достал финалиста зоз Подґорици, наймладши бул зоз Сараєва, алє и далєй други язики нє чуц. явно визначуєце свойо руске походзенє, а одЛС Часто росли сце, жиєце и робице у стредку у хторим нє маце вельо контакти зоз Руснацами. Чи чежко отримац идентитет од уплїву стредку, мултинационалней фамелиї и тренду хтори рошнє, а чи ше лєгчейше лєм препущиц? – Мнє стредок нє проблем, намагам ше читац по руски, литературу и периодику, кельо знам и можем, трудзим ше бешедовац. Свойому синови Кристиянови толкуєм хто зме и цо зме... Проблем тот же наша заєднїца мала и ище нєщешлїво подзелєна и думам же за тот проблем одвичательни Национални совит. Вон ма ресурси, одлуки держави хтори му дошлєбодзую же би тоти питаня хтори значни за нашу културу и идентитет ришовал. Вон, нажаль, политично подзелєни и нє роби вельо на тих питаньох. Поведзме, Национални совит Мадярох родичом хтори сцу же би им дзецко ходзело по предшколскей ґрупи по мадярски, або же би приходзели на годзини язика, плаци вожача хтори дзеци вожи там и назад. Иншак ше шицки активносци дзецох знука заєднїци зводза на анґажман родичох и їх час. Думам же и ”Карпати” треба баржей потримац, же би лєгчейше орґанизовали роботу и прицагли дзеци и родичох. Тиж ше ми видзи же ше шицко фокусира на Стари Вербас, а сам бивам у Новим Вербаше и знам же ту єст досц Руснацох, а дакус зме оддалєни. Нас, хтори зме на окраїску, и прето же зме у типично руским штредку, а и прето же зме зоз мишаних малженствох, треба баржей уключиц до заєднїци, а то може лєм Национални совит. О даскельо мешаци буду виберанки, та ше наздавам же дахто видзе зоз конкретнима идеями у тим напряме.■

Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Илустрациї Петро Медєши

22 РУСКЕ СЛОВО

29. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

КОНЦЕРТ З НАГОДИ МЕДЗИНАРОДНОГО ДНЯ МУЗИКИ У ШИДЗЕ

ПРЕДСТАВЕНЕ БОГАТСТВО РОЗЛИKОХ

З нагоди 21. юния, Медзинародного дня музики, у Шидзе отримани концерт под назву „Музика мойого краю“ на хторим наступели културно-уметнїцки дружтва зоз Шиду и Бикичу. Концерт започал зоз державну гимну „Боже правде“ хтору вєдно одшпивали шицки учашнїки концерта, а отримани є на лєтнєй бини коло Културно-образовного центру. Чесц отвориц концерт мали найстарши, члени хорох Здруженя пензионерох „Єшень живота“ и Здруженя инвалидох роботи „Златни глас“ хтори одшпивали шиванку „Диван є кичени Срем“. Окрем тей шпиванки вони ше предствели и зоз венчиком ище даскельо шпиванкох зоз Сриму. Рижнородносц шиванки и музики потим предлужели члени КПД „Иван Котляревски“ зоз Бикичу, женска жридлова шпивацка ґрупа хтора ше представела зоз венчиком руских шпиванкох. Горватох представял оркестер ГКУД „Шид“ хтори одграл даскельо шпиванки зоз свойого репертоара. Зоз руску шпиванку ше ознова предлужело у интерпретациї Мишаней старшей жридловей шпивацкей ґрупи КПД „Дюра Киш“ хтора одшпивала венчик руских шпиванкох. Здруженє женох „Шидянке“ ше представело зоз русийскима шпиванками, а потим Ґоран Думитрович интерпретовал даскельо шпиванки на ромским язику. Удатни вечар прикрашело на концу сербске КУД „Святи Сава“ з танца-

ми зоз южней Сербиї. Пре обєктивни причини на концерту нє наступело словацке КУД „Єднота“. През конферансу о богастве розличносцох хтора нас шицких повязує, публики гуторели водителє Нада Хромиш Аничич и Зденко Лазор. Орґанизаторе концерта були Уния женох Сербскей напредней странки, Совит за медзинационални одношеня, як и Совит за културу СНС. Як наглашела Александра Жиґич, предсидателька Униї женох СНС, шидска општина позната як мултинационална и мултикултурална и праве таки концерт злучел рижни шпиванки, язики, музику и танєц цо, як визначела, вельке богаство. Вл. Дї.

ОТРИМАНИ ДРУГИ ФИЛМ ФЕСТИВАЛ У РАВНИМ СЕЛУ

ЛЮДЗЕ ВШАДЗИ ЖАДНИ КУЛТУРИ, ЧИ ТО ВАЛАЛ, ЧИ TO ПАРИЗ У Равним Селу од 23. по 25. юний отримани други по шоре Филм фестивал, под руководством ґлумца и режисера Лазара Ристовского, хтори по походзеню з того валалу. Попри Ристовского, на Фестивалу були значни актере домашнєй кинематоґрафиї, як и представнїки филмскей индустриї з иножемства. Святочне отверанє Фестивалу було всоботу, 23. юния, и то з проєкцию филма „Ляд” и шпивацкима наступами Лазара Ристовского, Радоша Баїча, Лїляни Щепанович и Снежани Савич. Вецей як два тисячи нащивительох з овациями привитали домашнї филмски гвизди, як и русийского режисера, дебитанта Олеґа Трофиму, чий филм „Ляд”. Окрем того, специялни госц бул млади познати ґлумец Милош Бикович, хтори и отворел Фестивал. – Мило ми же други рок по шоре Фестивал отримуєме на месце дзе дакеди бул Дом култури, и без огляду же сом од жительох места чул же сом го ище нє вибудовал, обеФото: vrbas.net

29. ЮНИЙ 2018.

цуєм же то будзе пошвидко. Обезпечели зме пенєж за проєкт, а у наступним периодзе будземе конкуровац на конкурсу Покраїнскей влади. Будзе ту нови Дом култури – гварел Ристовски, понеже и повод за отримованє того Фестивалу обнова Дома култури у Равним Селу. – Кан бул валал праве як и Равне Село, алє постал центер филмскей индустриї, понеже ше там Фестивал отримує уж децениями. Вшадзи людзе жадни култури, чи то у Равним Селу, а чи у Паризу. Векшина автентичних авторох походзи з малих местох як цо и Равне Село, и цалком обчековане же праве у таких местох промовую културу – визначел з тей нагоди Милош Бикович. Други циль манифестациї то промоция младих авторох, та додзелєни награди „Златна чутка” за найлєпши филм по виборе публики, за найлєпшого режисера дебитанта, як и плакета „Златна чутка” за младого автора. Попри проєкцийох филмох, як цо то чарногорски филм „Искра”, домашнї „Ederlezi rising”, русийски „Понад гранїцох реалносци”, македонски „Златна петорка”, були и проєкциї кратких документарних филмох, кратких бавених филмох, филмски роботнї, преподаваня, концерт филмскей музики, вистава малюнкох... Главни програми отримани на терену за Домом култури, а други у Основней школи, Месней заєднїци и на маєтку Дорф, и шицки були за нащивительох безплатни. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З АНУ ПЕЇЧИЧ ШЕПИНСКИ ЗОЗ ЦИРИХУ

ЖИЄ СВОЙ СОН Ана Пеїчич, народзена Шепински, зоз Дюрдьова, одмалючка сцела путовац по швеце и свой дом видзела у иножемстве. Жаданє ше єй витворело, и уж трицец єден рок жиє свой сон з дзецинства у котрим нєпреривно ужива. Путовац и нащивйовац розлични держави и городи нїґда нє престала, и ище вше нє пожадала преселїц ше зоз Цириху у Швайцаркей дзе, як гвари, позна кажди куцик

Пише: Сандра САЛАМУН

КВАРTЕЛЇ И ХИЖИ МАЮ ЛЄМ БОГАТШИ Ана дакеди остава длужей на роботи же би вецей заробела, медзи иншим и прето же и там живот постал драгши, окреме єдзенє, и квартелїна. Там узвичаєне буц подквартельош, гоч то досц драге, а купиц квартель або хижу можу углавним лєм богатши. – У Швайцарскей єст обласци городох, та и окремни валали дзе жию лєм богати, там порция менша и за штерацец по пейдзешат одсто. Так углавним прето же вони покуповали драги квартелї и хижи, та держава уж на нїх мала профит. У менєй богатших крайох рочна порция на плацу медзи сто и сто осмедзешат одсто.

24 РУСКЕ СЛОВО

оз Дюрдьова, та и других наших местох на вецей заводи було же людзе одходзели до иножемства. Причина тому була потреба за лєпшим животом и пре лєгчейше доходзенє до роботи. Ана нє ма таку приповедку, вона жадала путовац, упознац ше з розличнима людзми, културу, виру и способом живота. Таке ше єй витворело код ю пайташка поволала же би чувала дзецко нєдалєко од Цириху у Швайцарскей. Гоч у тей хвильки робела при Пули на горватским приморю, нє обавала ше пробовац дацо нове. Єй путешествиє почало 26. юлия 1987. року. – Одпутовала сом теди кед ше у нас крашнє жило, и кед кажде могол найсц роботу, алє сом жадала видзиц швета. То ме вше цикавело, та и тераз. Материялне ме нїґда нє прицаговало. Нїкого сом нє познала у держави до хторей сом ше упутела, алє сом ше нє бала, гоч сом теди мала лєм двацец три роки – гварела Ана. Вона пошла чувац дзецко котре теди ходзело до оводи, а о рок похопела же жада остац у тей держави, та ше уписала на курс язика. Понеже дзецко виросло и почало ходзиц до школи, Ана почала помагац ґаздинї у їх ординациї за физикалну

терапию. Була задовольна же ма роботу и же нє шедзи дома. З нїма часто путовала на рочни одпочивки по Швайцарскей и иножемстве, на вецей заводи була у їх обисцу у Шпаниї, а єдного року и у Арабиї, у Абу Дабию... НАГОДА ХТОРУ ШЕ НЄ ПРЕПУЩУЄ О штири роки, 1991. року, до Швайцарскей нє могло уходзиц и виходзиц як пред тим, окрем того, була потребна виза и дошлєбодзенє за роботу. Мушела найсц нову роботу. Пошвидко ю нашла у Цириху у готелу „Ренесанс”, хтори у швеце познати по ланцу готелох „Мериот”. Робела у мини ресторану, а нову роботу нє глєдала же би ше дакус и одпочинула. – Там и теди, и тераз, на одредзених роботних местох мож робиц и без фаховей приготовки. У ресторанох часто кухаре напредую з места на место и на концу поставаю директоре. У роботи важна злагода и же би ше єдно другому помагало, а нє воздзвиговало самого себе. Шицки звикнути робиц. У тим готелу сом робела док го нє заварли, полни двацец два роки – 29. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

гварела Ана. После паузи, роботу ознова нашла у припознатим готелу дзе роби як гостеса, реґиструє госцох пред уходом до ресторану и провадзи их по стол дзе буду єсц. – Робота и чежка и лєгка, алє темпо швидки и напарти. Пачи ше ми же сом под час роботи у тих двох готелох стретала людзох зоз цалей жемовей кулї, окрем Ескимох... У Швайцарскей добре прилапени народи котри там робя. У нїх ше ище вше хова надосц статку, нєт занятих на чарно и шицки поряднє виплацую свойо обовязки. Хто сце робиц, може крашнє жиц. Шицко крашнє ушорене, од державней системи, по улїци у местох. Барз сом полюбела тот город, и нє любела бим го напущиц – гварела Ана. ПУТОВАЦ БУДЗЕ ПОКЛЯ ГОДНА Ана гвари же Швайцарска то жем у корей нїґда нє допито. През тидзнь жителє робя, а за викенд даґдзе одходза. Ана зоз своїм супругом Драґаном дакеди часто путовала по Швайцарскей, а остатнї роки одходза до иножемства. – През викенд анї нє варим, углавним єме у ресторану. Вше даґдзе препровадзуєме єден або обидва днї. Дакеди зме у природи у городу, дакеди пойдземе на даєдну гору або до Нємецкей, бо нам є блїзко. Швайцарци барз почитую „бранчи”. Бранч – злучене з двох анґлийских словох, breakfast (фриштик) и lanch (полудзенок). Отримує ше медзи фриштиком и полудзенком углавним у ресторану, коло пол дванастей. Рочни одпочивки зоз супругом Драґаном препровадзую у иножемстве и у Войводини, вше ше радза дзе одпутую, бо обидвойо любя подобне. Путовали на велї места,

до Французкей на їх познате Азурне побрежє, Кан и други, потим до Єгипту, Сиверней Африки, на южну часц Тайланда, обишли и Доминиканску Републику, Индию, Канарски острова и други дестинациї. – Нє трима нас место, часто путуєме, а вше индзей. Любиме цеплу воду и фину хвилю, а наважнєйше нам видзиц як ше дзе жиє и нє лєм тото цо ше приказує и рекламує, алє звичайно зайдземе до местох дзе єст вельо вецей автетичного. Аж вец мож поровнац як там жию, а як ми жиєме, а думам же на Балкану добре – гварела Ана котра уж єден час жада пойсц и до Мексику. Зоз шицких путованьох збера памятки, супруг найволї купиц даяки напой, фляшу, а Ана постала колекционарка пирньовкох интересантних формох и фарбох. Родни Дюрдьов и мацер Ирину нащивює вецей раз до рока, а обовязно у януару на Крачун. – У мацери вше оквицим ядловец, справим пакецики за шпивачох и порихтам шицки єдла и лакотки як цо ше дакеди рихтало за тот дзень. Праве так як паметам же було у дзецинстве.■

НЄ ТАК ШЕ ПРИБЕРАЮ Вельку розлику медзи способом живота у Швайцарскей и Сербиї Ана обачела и у ушорйованю обисцох и прибераню женох. – Жени у Сербиї меркую яки виду до дутяну, док у Швацаркей важне же би шмата була пристойна, нє прибераю ше анї кед одходза на свадзбу. При младших важне же би шмата була модерна. У Сербиї єст вельо красши обисца як у Швайцарскей, бо ше там нє уклада до випатрунку. Векшина нє кладзе фиронґи на облаки и прикраски – гварела Ана. Гоч длужей жиє у Швайцарскей як цо жила у Дюрдьове, Ана нє одустала од того же жена треба же би була поприберана. Прето пред даскельома роками закончела козметични курс за надбудов и прикрашованє нохцох. – У Швайцарскей кажде хто сце може найсц роботу за додатни заробок – прешвечена наша собешеднїца.

У Дюрдьове Ана зоз пайташками на праткох, а вше є ту и кед рочнїца означованя од малей матури

29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СРЕТНУЦЕ ЗОЗ ГЕЛЕНКУ ДЖУНЬОВУ

ДО ШВЕТА, ЗОЗ ШВЕТА, А ВЕЦ ДЗЕЦИ...

Пише: Любомир ДУДАШ

Дзивка Лора зоз фамелию жиє у Канади

Геленку Андичову, Джуньову, хто як волї, а потим Пащанову, у Руским Керестуре познаю шицки, а вец и гевти зоз кулскей општини, Нового Саду, алє и Нємецкей, Австралиї... Познаю ю як вредну, нашмеяну и вше добрей дзеки за приповедку – Оцец Єфрем Андичов бул наймладши од пейцох братох. Перши од нїх умар, а коло мацери остали шестра Меланка (Павловичова) и я – гвари Геча, так ю волаю и блїзши и менєй блїзки. – Шицки Андичово були муляре, та и мой оцец. Мац ше старала о обисцу и нас шестрох. Давно нєт анї оца, анї мацери, а зохабела нас и моя шестра. Зоз мужом Кольом заєднїца кратко тирвала, а и нєт вельо красного за паметанє зоз заєднїцкого живота – гвари вона. Но, кед же єст красного, а вше єст, то же народзени два злати дзивочки, Тамара перша, а вец Лора. И як то уж живот зна ушориц, кед Геча почала жиц пензионерски живот у валалє, дзеци одлєтли. Пирхли як птици, звиц гнїздо под другим нєбом, на другим краю жемовей кулї. Тамара зоз мужом Владом Паланчайовим тераз жиє и роби у Австралиї, Лора зоз супругом Дзвоном у Канади. – Жаль ми лєм, сциха приповеда врацаюци ше до дзецинства, же мац нє сцела анї чуц же бим пошла до даякей уметнїцкей школи, а знала сом мальовац и рисовац аж на то – добре памета, та и тото же ю Петро

Ризнич учел мальованю, а и сам припознавал же Геленка ма окремни талант за уметносц. После законченей основней и штреднєй економскей школи пришли часи кед потреби були вше векши, а можлївосци вше менши. Теди зоз Кольом надумали пойсц до Нємецкей, седемдзешатого року, кед шицким требало добрих роботнїкох, а миґрациї, дочасово, алє насампредз шицкого економски, були каждодньова ствар. – Зоз Нємецкей одходзиме до Австралиї, до Мелбурну. Тамара мала два и пол, а и Лора була у драже. Паметам путованє, пребарз длуге, пречежке. Мелбурн, центер за миґрантох, ученє язика и глєданє роботи... На шицко щесце нє тирвало длуго, супруг достал роботу у державней друкарнї, а Геча першу роботу достала у фабрики еластичних тканьох. Робело ше, добре зарабяло, алє прах зоз предзи, яку ше хасновало почал чкодзиц, а барз, гвари Геча. ЛЮЦКЕ НЄБО НЄ ЄДНАК ПРИТУЛЮЄ – Теди у Австралиї було наисце вельо Руснацох и зоз Дюрдьова, и зоз Коцура, та и з Керестура. Шицки нас прияли як своїх и дзечнє помогли хто як могол и знал. Меланка Будинского зоз Дюрдьова єй понукла робиц у шпиталю, дабоме приватним,

26 РУСКЕ СЛОВО

29. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

котри тримали чесни шестри. Геча пристала и то олєгчало живот, кельо лєм могло. Люцке нєбо нє шицких люби исто, дакому є наисце як мац, алє дакому анї мачоха нє може буц горша. Так, та. А носталґия прераста до болю, боль рошнє и прициска, постава вше векши... А дзивчата рошню, им муши буц... – О проблемох зоз мужом анї нє жадам бешедовац, враца Геленка паметаня котри, просто, нє сцели буц красни. А жажда за домом и Керестуром росла як коровче. Швидше. Дохторка єдна и тамтейша товаришка, а Русиянка по кореньох, єдного дня ми лєм гварела: „Тебе Геленко, ту анї лїка, анї живота нєт. Єдине цо пре себе и дзеци можеш зробиц, врациц ше дому”. – Нє чежко було робиц у шпиталю, язик сом звладала и вецей як ми требало, алє вше ми на живци ишли барз богати и розмазани пациєнти. Лєбо им сок бул нє досц жимни, лєбо бул барз жимни, алє нїґда як треба. Заш лєм, знаходзели ше и ми, дакеди и исте назад достали, а други раз було добре. Боль за домом лєм роснул як и два мали дзивчата, а на мужа ше нє могло анї опрец, анї совитовац, анї потримовку даяку достац. Вон бул свой швет. ПРИХОД ҐУ СВОЇМ – Потирвала Австралия коло три и пол рока. Вецей нє було анї дзеки, анї моци. Дому! Дзивчата спаковала и до валалу. Озда сом уж у авиону почала иншак дихац, лєгчейше – щира Геча. Врацела ше до валалу, до свойого, робела ту и там и на даскельо мешаци и длужей и менєй, а вец достала роботу у Кули, у тедишнїм Комбинату, познєйше АИК „Штредня Бачка”. Робела шицко, основне було кнїжководительство, рахунки, вирмани, фактури, а провадзела штири основни єдинки. Робела и напредовала, водзела и Синдикат тедишнього подприємства, велького и за нєшкайши поняца. – Нє раз, нє два раз сом и до тижня роботу ношела дому, та до позних годзинох, алє поробела сом шицко. На першим месце були дзивчата, им требало порихтац цо треба за нєшка, за ютре, а вец ше лапац до роботи. Озда ю живот по теди научел но борбеносц та, як гвари и сама, анї цихо нє знала буц. Знали то ценїц и други, було и похвали, и награди. – Паметаш, гвари, же дакеди писмо два тижнї лєм до Америки путовало, до Австралиї и два раз тельо. Комуникация нїяка, алє ишло як ишло. Щесце же тото пре29. ЮНИЙ 2018.

менєте – з ошмихом приповеда Геленка, и додава. – Нєшка шеднєш кеди сцеш за компютер, лєм прерахуєш годзини зоз Австралию лєбо Канаду и набешедуєш ше, сита, и зоз дзецми и зоз унучатми. А, слава Богу, ма их и за радосц и за потїху, од дзивки Тамари и єй Владу перши Мирко, други Дарко и треци Давид. Перши двоме уж хлопини. Наймладши, Давид, и танцош и балетан, цеши ше баба Геча. Помали будую свойо власни сни. Наймладша унучка, єдина дзивочка од унукох, Елеонора, Нора, Лорова и Дзвонова. Ошмих на твари широки як нєбо. – Опатри лєм винчовану котру ми Нора послала за Нови рок. А винчованка би була мила и тому котрому є нє послата, щира, дзецинска, преполна любови, а вироятно и жажди за стретнуцом зоз бабу Гечу. Нє исте то бабу на Скайпу видзиц и тримац ю за руку. О дзивкох, власних, дакеди Пащанових тераз Паланчойовей и Маґочовей, котри уж и сами давно у швеце, баба менєй приповеда. На остатку, нацо приповедац о задовольству кед є и саме по себе красне. – Тамара роби у аґенциї за нєрухомосци, идзе єй добре и задовольна є, та мушим и я буц. Лора, Лорин Пащан Маґоч, тиж и тераз цала у науки як кед ище док була мала годзинами приповедала зоз квецом. Насправди. Доктор є микробиолоґиї, робела у Австралиї на шветово познатим Гарварду у Америки, а тераз у Киченеру при Торонту у Канади. И їх фамелия зробела тельо кельо сцела и жадала, подцагує баба, алє уча ше и далєй, з дня на дзень шицки. – То двацец перши вик и нє мож стац у месту, напредок ше муши исц, а зоз и швидким, и з длугоким крочайом – гвари на концу наша собешеднїца.■

Дзивка Тамара з мужом и синами жиє и роби у Австралиї

БАБОВА ПОТЇХА – Нєшка шеднєш кеди сцеш за компютер, лєм прерахуєш годзини зоз Австралию лєбо Канаду и набешедуєш ше, сита, и зоз дзецми и зоз унучатми, гвари Геча. А, слава Богу, ма их и за радосц и за потїху, од дзивки Тамари и єй Владу перши Мирко, други Дарко и треци Давид. Од дзивки Лори, Елеонору-Нору. Та заш лєм, нє исте то бабу на скайпу видзиц и тримац ю за руку ...

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: ЕМЕЙДИЙОВА ФАМЕЛИЯ ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

РОБЯ НЄ ЛЄМ ЗА СЕБЕ

Пише: Мария АФИЧ

У Руским Керестуре остатнї роки порушани даскельо нови манифестациї хтори промовую валал, продукцию паприґи, женски ручни роботи, туристични потенцияли того места. Єдни з тих хтори за тото заслужни то и супружнїки Наталия и Владимир Емейдийово. Натка як єдна зоз снователькох Здруженя женох „Байка”, а Владимир уж вецей роки як предсидатель Здруженя ремеселнїкох и приватних поднїмательох. Тих дньох Емейдийово преславели и 30 роки красного супружеского живота

ж вецей як 15 роки су приватнїки, Владимир ма свою фирму за тарґовину и роби як програмер, а Наталия роби кнїжководительство. – Инженєр сом електротехнїки, а почал сом робиц як програмер теди кед ище нє було тельо компютери. У школи сом преподавал информатику, а вец сом 10 роки у Комбинату правел програми за їх потреби, дакус и у Кооперативи. Кед сом купел свой рахункар, з Бобаном и Павом зме дас 10 роки були у „МИХ”-у и там зме робели шицко. Алє я вше и отримовал програми, насампредз пре Наталию, бо вона почала роботу з кнїжководительством. Од 2006. року сам робим и мам и тераз ище даяких своїх клиєнтох гоч ше тераз уж досц того пременєло, приходза млади, алє ище вше програмуєм и провадзим пременки – приповеда Владимир.

28 РУСКЕ СЛОВО

О своєй роботи Наталия гвари: – Закончела сом штредню ґимназию природно-математични напрям у Вербаше, и почала студирац математику на ПМФ-у. Нє закончела сом, бо сом почала робиц у Комбинату дас рок, вец ше народзел Златко, та сом зохабела роботу. Теди у валалє було вше вецей приватнїкох, а на потримовку колеґи Дюри Колєсара и Владимира, почали зме робиц кнїжководительство. Дюра ми зоз знаньом помагал, унапрямовал ме, учела сом през роботу, а робели зме перше прейґ „МИХ”-у, и за нїх, а од 2007. сом самостойно отворела Аґенцию. Тераз попри мнє, штверо заняти. Єст потреби, анї нє старчиме, та добре же єст и конкуренциї, бо кажде у свїм фаху обслугує кого треба. Тераз нам вельо помага и наш Иван цо нам вельо значи, бо ми уж вистали, а то барз одвичательна ро 29. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

бота. Увид зиме чи ту и останє, у нас є уж скоро рок як дипломовал на Економским факултету у Суботици – гвари Наталия. ПОРУШАЛИ И ЦАЛУ ЗАЄДНЇЦУ Попри своєй приватней роботи, Емейдийово ше анґажовали и ширше у заєднїци. Кед ше Наталия почала сретац з рижнима конкурсами, подумала себе же як то други можу обезпечовац пенєж, а наша заєднїца нє. Нагода ше указала кед Аґенция за розвой у Майсторским доме орґанизовала єдну едукацию, и теди шицко почало. Основане Здруженє женох „Байка”, 2010. року перше як секция Ремеселнїкох, а вец як самостойне здруженє, бо як гвари Наталия, так ше могло прейсц на конкурсох. Вона водзела административни роботи и провадзела конкурси. Предложела Здруженю паприґарох же єст конкурс за манифестациї и так настали „Днї паприґи”. – Кед зме почали зоз „Байку”, шицко зме робели волонтерски. Но, пришли часи же могло вихасновац пенєж за рижни проєкти и манифестациї. „Днї паприґи” зме за два тижнї порихтали, алє було барз добре. Мали зме потримовку з валалу – гвари Наталия. Под час „Червеней ружи” Керестурски саям поднїмательства, старих ремеслох и ручних роботох, ремеселнїки орґанизую вєдно зоз „Байку”. Уключени и Конїцки обегованя и шицко тото потвердзує спомнуте опредзелєнє – же вєдно мож вецей зробиц. – Потримали зме формованє и Туристичного здруженя валала, а обчекуєме же почнє функционовац ЛАҐ, дзе обєдинєни шицки места з општини, т. є. годно лєгчейше конкуровац за озбильни европски проєкти – заключує Владимир. ОБИДВОМЕ БУЛИ АКТИВНИ У КУЛТУРИ По прикладу своїх родичох и синове Златко и Иван од школярских дньох були активни, алє у обласцох култури, чи як танцоше, рецитаторе, ґлумци, музичаре. Златко ше у спомнутим менєй затримал, гоч обидвоме як школяре мали свой бенд. Закончел и Факултет технїчних наукох, на29. ЮНИЙ 2018.

Синове ище як школяре мали свой бенд

прям Ґрафичне инженєрство и дизайн. У Новим Садзе остал робиц. Заняти у друкарнї найвецей роби на друкованю маїцох. Праве у своїм фаху зохабел свойо шлїди на велїх наших манифе стацийох. – През дизайн сом почал сотрудзовац зоз рижнима людзми и институциями. Робел сом рекламни материяли за Пакт Рутенорум, т. є. за Водову фест, Волонтерски камп и Дньовку. Тиж так промо материяли сом робел за Здруженє паприґарох, Здруженє женох „Байка”, Здруженє реме селнїкох, Туристичне здруженє, МК „Fire Eyes” и рижних других приватних поднїмательох. Шицки тоти анґажованя ме приведли до „Руского слова” дзе уж 5 роки ушорюєм МАК маґазин. Ушорйовац МАК за мнє нє исте як гоч хтори други анґажман. Робота у МАК-у ноши вельку одвичательносц, пре ґенерациї хтори тот маґазин по ставели ту дзе є нєшка, алє тиж так дава и вельку шлєбоду каждому виражиц ше. Младши син Иван бул успишни ґлумец, водитель на „Пупчу” и друге, а од спомнутого нєшка ище вше є активни як танцош у виводзацким ансамблу Дома култури, у танцу є 18 роки. Опробовал ше и як текстописатель забавней композициї, нєшка ше учи и грац на ґитари, усовершує язики... Родичи за ньго гваря же од нїх нашлїдзел и орґанизаторски схопно сци, бо одмалючка бул валушни часом обдумац журку на драже, або зоз спомнутим бендом дзе шпивал, а Златко грал на буґнох. Роками на драже родичом правели „Барищански” бали... Як гвари, любел би и надалєй буц активни у тей часци, бо му тото по сле роботи приємни одпочивок.■

ОДДИХУЮ ШЕ НА ПУТОВАНЬОХ Питаме ше Емейдийовим чи маю часу и за даяки гобиї, а Наталия гвари же єй то квеце, заграда, алє и робота у „Байки” дзе ше научела и ткац, и робиц други ручни роботи котри ю опущую. Владимир люби пойсц на йоґу, кеди-нєкеди лапа риби, а обидвойо ше голєм прешпацираю, вше даґдзе пойду бо барз любя природу, гваря, цо и лоґичне, бо су салашарски дзеци. Видзели же у околїску єст цо видзиц, та обишли места коло Дунаю, Тиси, нащивели числени манифестациї по Войводини, та и отамаль черпали идеї за дацо подобне и у своїм штредку.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юлия наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. юния наполнєли ше смутни 40 днї як вецей нє з нами наш мили

ЕМИЛ СОПКА (1938–2018) з Руского Керестура

ИРИНА ХРОМИШ (1927–2017) з Коцура Красни памятки на єй любов и доброту буду чувац дзивка Єлена и син Владимир зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

Красни памятки у своїх шерцох буду чувац супруга Ана и син Саша Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. юния 2018. року наполнєли ше два роки як нас занавше зохабела наша нїґда нєпрежалєна супруга и мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юния наполнєл ше рок як ше до вичносци преселєл мой супруг

МАРИЯ ПЛАНЧАК народзена Чапко (1943–2016) з Руского Керестура Днї преходза, а пражнїна за тобу вше векша. Здогадованє на тебе, твою любов, доброту и сцерпезлївосц навики будземе паметац. Супруг Янко и дзивка Весна Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юлия 2018. року наполня ше пейц смутни роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

Дня 7. юния 2018. року наполнєли ше 40 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. юния наполня ше штири роки як нє з нами наш мили супруг и оцец

ЙОВҐЕН РЕГАК (1933–2017) БОҐДАН ТОДИЧ з Руского Керестура (1954–2014) Красни памятки буду жиц у моїм боз Коцура ляцим шерцу. Найкрасши памятки на ньго з Супруга Мелана зоз сином Юлином любову чуваю супруга Павка и и унуками Дарком и Бояном зоз су- синове Драґан и Саша пругу Ану и дзивочку Сонїку Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юния 2018. року наполнєли ше дзешец роки як нас занавше зохабел наш мили

ЯКОВ ГАРДИ – ВОЙВОДОВ (1930–2008) з Дюрдьова З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю його наймилши

МАРИЯ НЯРАДИ (1943–2013)

ВЛАДИМИР НЯРАДИ (1941–1978)

з Руского Керестура Їх мили подоби и доброта навики останю у наших шерцох. З почитованьом и подзекованьом за шицки красни хвильки котри сце нам дали. Памятку на вас чуваю дзивка Натка зоз супругом Велимиром Хомово, дзивка Славка зоз супругом Янком Маричово, унука Санела зоз супругом Жельком и праунуки Кристиян и Валентина Планчаково Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

29. ЮНИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Народного фронта” у улїци Народного фронта 23 д, на катастерскей парцели число 3928/43, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04)

OГЛАШУЄ

Явни увид студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ҐЕБИ д.о.о. зоз Чантавиру, улїца Маршала Тита чс. 46., поднєсол вимогу за даванє согласносци на студию о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Вибудов силоса за житарки Q=8x8000m3 зоз провадзацима обєктами на на к.п. чс. 6146/8 КО Бачка Тополя-варош. Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 25.04. 2018. року, принєсло ришенє о приступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ношителя проєкта Зоз истим ришеньом одлучене и о обсягу и змисту предметней студиї. Податки и документация зоз вимоги можу ше достац на увид роботнима днями од 10г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39) и у просторийох Општинскей управи Бачка Тополя, улїца Маршала Тита чс. 38, по 27. 07. 2018. року. Под час тирваня явного увида заинтересована явносц можу у писменей форми поднєсц зауваги и думаня на виложену студию о преценьованю вплїву на адресу Секретарияту. Явна розправа и презентация отрима ше 30.07. 2018. року у будинку Влади АП Войводини (прижемє , канцелария чс. 39) на 12 г.

29. ЮНИЙ 2018.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., Оддїл БеоґрадНови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Бистрица 4” у улїци Булевар Йована Дучича 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7770/31, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o поднєшеним вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯП Сербияґаз зоз Нового Саду, улїца Народного фронта чс. 12, поднєсол вимогу за оценьованє потреби за ажурированє студиї о преценьованє вплїву на животни штредок

проєкта Вибудов нових терасох иснуюцих ґазоводох у зони автодрага Е-75 од км 108+000 до км 118+200 у новим енерґетским коридору у ширшим реону Нового Саду. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дня од дня обявйованя того обвисценя, мож доставиц свойо думанє у писанєй форми на адресу Секретарияту.

РУСКЕ СЛОВО 31

ВИШОЛ НОВИ МАК

ИНФОРМАТОР На основи члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини („Службени новини АПВ”, число 4/17) и члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури предшколских установох на териториї АП Войводини („Службени новини АПВ”, число 14/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок („Службени новини АПВ”, число 57/2017, 17/2018 и 29/2018), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини ‒ национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує

КОНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ РЕКОНСТРУКЦИЇ, АДАПТАЦИЇ, САНАЦИЇ И ИНВЕСТИЦИЙНЕ ОТРИМОВАНЄ ОБЄКТОХ УСТАНОВОХ ОСНОВНОГО, ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ, ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ И ПРЕДШКОЛСКИХ УСТАНОВОХ НА ТЕРИТОРИЇ AВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК Критериюми розподзельованя средКонкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску ствох по Правилнїку o додзельованю скупштинску одлуку о буджету Авто- буджетних средствох за финансованє и софинансованє модернизациї инфраномней Покраїни Войводини за 2018. структури установох основного и рок („Службени новини АПВ”, число штреднього образованя и воспитаня и 57/2017, 17/2018 и 29/2018) и то: за сошколярского стандарду на териториї финансованє реконструкциї, адаптаАП Войводини, як и по Правилнїку o циї, санациї и инвестицийне отримовадодзельованю буджетних средствох за нє обєктох установох основного, финансованє и софинансованє модерштреднього образованя и воспитаня, школярского стандардуи предшкол- низациї инфраструктури предшколских установох на териториї АП Войских установох на териториї Автономводини тоти: ней Покраїни Войводини у вкупней су1. значносц реализациї проєкта кед ми 100.000.000,00 динари (на уровню слово о безпечносци школярох, наставосновного образованя и воспитаня нїкох, односно дзецох, воспитачох и за70.000.000,00 динари, на уровню нятих хтори хасную обєкти, штреднього образованя и воспитаня 2. значносц реализациї проєкта за 17.000.000,00динари, за установи шкообезпеченє квалитетних условийох за лярского стандарду 5.000.000,00 динари и за предшколски установи пребуванє и отримованє воспитнообразовней роботи, 8.000.000,00динари). 3. финансийна оправданосц проєкта, Средства наменєни за виводзенє ро4. отримуюцосц проєкта, ботох реконструкциї, адаптациї, сана5. локална, односно реґионална циї и за инвестицийне отримованє значносц проєкта, обєктох установох основного, штред6. активносци хтори подняти з цильнього образованя и воспитаня, школярского стандардуи предшколских уста- ом реализациї проєкта, 7. обезпечени жридла средствох за новох на териториї Автономней Покрареализацию проєкта (над предписану їни Войводини, а за хтори ришенє o обовязну учасцу 30%). одоброваню виводзеня роботох видава Прияви ше подноши на єдинственим орґан цо компетентни за видаванє буконкурсним формуларе Секретарияту. довательней дозволи по члену 145. паКомплетну конкурсну документацию сус 1. Закона о планованю и вибудови („Службени глашнїк РС“, число мож превжац од 27.6.2018. року на веб72/2009, 81/2009 – випр., 64/2010 – од- адреси Секретарияту лука УС, 24/2011, 121/2012, 42/2013 – www.puma.vojvodina.gov.rs. Термин за подношенє приявох на одлука УС, 50/2013 – одлука УС, 98/2013 – одлука УС, 132/2014 и Конкурс то 18.7.2018. року. Прияви ше доручує по пошти на 145/2014). Секретарият додзелює средства за адресу: Покраїнски секретарият за софинансованє, з тим же учасц устаобразованє, предписаня, управу и нови у софинансованю роботох обонационални меншини – национални вазна зоз минимално 30% вредносци заєднїци, з назначеньом: „За конкурс – роботох. за софинансованє реконструкциї, адапСредства ше нє додзелюєза софи- тациї, санациї и инвестицийне отримонансованє виводзеня роботох вибудованє обєктох установох основного, ви, добудови и чечуцого отримованя штреднього образованя и воспитаня, обєктох. школярского стандарду и предшколских Подношителє прияви то: установох на териториї Автономней школи за основне образованє и восПокраїни Войводини за 2018. рок”, питанє, школи за штреднє образованє и Булевар Михайла Пупина 16, 21000 воспитанє и установи школярского Нови Сад, або ше их подноши особнє, з стандарду на териториї Автономней придаваньом на писарнїци покраїнских Покраїни Войводини чий снователь Реорґанох управи у Новим Садзе (прижепублика Сербия, АП Войводина и мє будинку Покраїнскей влади). єдинка локалней самоуправи, Резултати Конкурса буду обявени на єдинки локалней самоуправи (лєм за интернет-презентациї Секретарияту. потреби предшколских установох) на Покраїнски секретар, териториї АП Войводини. Михаль Нїлаш

32 РУСКЕ СЛОВО

У новим, юнийско-юлийским двочишлє младжского часопису МАК, „У фокусу” перши рецитатор Сербиї Мирослав Малацко з Руского Керестура, Штварта наукова конференция за студентох, младих науковцох и фаховцох, як и розгварка зоз инжинєром технолоґиї Андреу Рац з Керестура о фаховей пракси у Белґиї „МАК-ов колаж” упознава читачох зоз Марком Буилом з Коцура, школяром руского оддзелєня керестурскей Ґимназиї, як и зоз студентку китайского язика Маю Бодваи з Керестура. У „Швету науки и технолоґиї” мож ше здогаднуц, лєбо дознац цо то танґрам, и пробовац го направиц, у рубрики „Спорт и рекреация пречитац о Спортским дружтве „Русин”, хтори того року полнї 95 роки, а у рубрики „Упознай себе” превериц историйне знанє. Понеже МАК идзе на лєтнї розпуст, та шлїдуюцираз видзе у септембру, тиж так як двочисло, зоз штирома боками вецей, нови МАК обвисцуєи хтори то младежски збуваня буду отримани през лєто. М. З. Г.

ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ Як и прешлого року, „Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику „Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок, колачи и даяки єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац.

це йме, пиихш у з д у р т о ц у ,с Ище раиз най нам з мгонро пахнє! нам фурт приє тепшох

29. ЮНИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com

* дзе цо будзе *

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ НА СОБОТУ ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ „ЗАКАРПАТСКА УКРАЇНА” На соботу 30. юния на 18 годзин у Руским Керестуре у школи „Петро Кузмяк” будзе орґанизована промоция кнїжки „Закарпатска Україна” на сербско-горватским язику проф. Євґена Пащенка хтори роби як професор українского язика и литератури на Универзитету у Заґребе у Републики Горватскей. На промоциї будзе присутни автор, а о кнїжки буду бешедовац Микола Шанта, Боґдан Виславски, Микола М. Цап, амбасадор України у Сербиї його екселенция Олександер Александрович. Кнїжку видал Союз Руснацох Українцох у Сербиї.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . . . . . . . . . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР –РИКА КНЯЗА . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Мушинка: ОД УСНЕЙ ПО ПИСАНУ ЛИТЕРАТУРУ . . . . . . . . . . . . . . . 400 дин. Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ^ELYDZ DRINKOVA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. 29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ 21. ШВЕТОВЕ ФОДБАЛСКЕ ПЕРШЕНСТВО

НЄСПОДЗИВАНЯ И ВЕЛЬКЕ РОЗЧАРОВАНЄ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Закончене и друге коло першей, ґрупней, фази змаганя. Полне добри стретнуцох, ґолох, приємних нєсподзиваньох, алє и нєприємних. Хто зна по хтори раз зме после стретнуца наших предствительох на шветовей фодбалскей арени остали розчаровани. На першим месце пре страцене стретнуце, а потим и пре числени судийски нєправди

єсцерпезлїво чекане стретнуце нашей репрезентациї зоз фодбалску екипу Швайцарскей нє закончене як зме очековали. Окреме кед у 5. минути Митрович дал перши ґол. После того яґод кед би шицко рушело наспак, гоч то бул резултат з хторим ше пошло на одпочивок. МАТЕМАТИЧАРЕ Як ше ука зує на потерашнїх стретнуцох, математични формули „кед би – вец би” нє бавя вельо. Фодбал ше на таких змаганьох бави од першого по остатнє писканє судиї. Єдина добитна калкулация на таким змаганю дац шицко од себе на терену.

34 РУСКЕ СЛОВО

ЩЕСЦЕ КРAТКО ТИРВАЛО Стретнуце бавене у Калинїнґраду на стадиону „Балтик арена”. По статистичних податкох на стадиону було 35 000 патрачох од хторих велька векшина навияла за Сербию. Наша екипа добре почала. На самим початку Митрович (у 5. минути) дал водзаци ґол. Верим же векшина любительох фодбалу, так повесц, вошла до екрану и з одушевийом кричала „ґооооол”. Но, як змаганє предлужене велї подумали же тот перши ґол нашо фодбалере вчас дали. Нажаль, нєспреведли ше, бо по конєц остало витримац 85 минути бависка хторе мало нєвироятни темпо яки диктовали процивнїки. Поцагли зме ше и препущели инициятиву твардим „годзинкаром”. Була то права война, а вельо бриґи мала наша екипа витримац шицки напади на наш ґол. Перши полчас якошик зме закончели з предносцу ґола.

У предлуженю, так повесц, на самим початку другого полчасу, у 53. минути, репрезентативец Джака вировнал резултат. Було то моцне бице зоз 20 метерох, хторе Стийкович нє могол одбранїц. Потим нашо рушели дакус офанзивнєйше бавиц, алє нє нашли прави „рецепт” як звладац моцну одбрану Швайцарскей. Велї подумали же би нам и нєришени резултат бул добри за преход до другей фази змаганя, алє... Процивнїк тиж мал вецей нагоди, насампредз Шачири хтори єдну з таких вихасновал. Було то на самим концу стретнуца у 90. минути – 2:1 за Швайцарску. По конєц нам ше нє удало вировнац резултат. СУДИЙСКА ПОМОЦ И КАРА Свидоми зме же одлука судийох на фодбалских стретнуцох нєприко сновена. Як судзи – навияче, а и фодбалере часто нєзадовольни. Кед слово о стретнуцу Сербиї и Швайцарскей главни судия Феликс Брих зоз Нємецкей нашу екипу вецей раз очкодовал зоз своїм (нє)писканьом. Прето Фодбалски союз Сербиї уложел жалбу. Причина тей жалби факт же судия тото змаганє судзел тенденциозно и провокативно. 29. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

Перше, нє судзел очиглядни пенал над Митровичом хторого у каребним просторе Швайцарскей екипи фаулирали двоме бавяче охрани. Митрович подобнє бул фаулирани и на стретнуцу зоз Костарику, кед исто нє пискани пенал. Подобна ситуация призначена и у стретнуцу репрезентацийох Горватскей и Ниґериї кед судия пискал пенал за Горватску. Розумлїве же би стретнуце мало иншаки конєц да судия бул праведнєйши и обєктивнєйши. Наша екипа на тим змаганю достала три жовти картони, а судия Брих их дзелєл нашим бавячом од самого початку, на кажди старт наших бавячох. Жалба ше одноши и на двох репрезентативцох Швайцарскей – Шачирия и Джаку, хтори щешлїви же дали ґоли свойо одушевиє указовали так же з руками правели символ зоз застави „Велькей Албаниї”. ФИФА утвердзела же то було нєспортске справованє, Шачирия и Джака, а покарани су лєм пенєжно. Гоч то бул нєспортски ґест хтори заслужує озбильнєйшу кару – же би нє бавели голєм єдно стретнуце. Медзитим, як одвит на тоту жалбу, ФИФА порушала дисциплински поступок процив наших навиячох пре нємири и визначованє политичних и увредзуюцих порученьох. Тиж так порушани и поступок процив нашого селектора Младена Крстаїча пре вияви хтори дал после того стретнуца. НЄОБЧЕКОВАНИ ЗАОБРАТИ У другим кругу змаганя на Шветовим фодбалским першенстве було вельо добри стретнуца. Вельо нєсподзиваня и заобрати на теренох, так повесц, у остатнїх минутох. Єдно з перших вельких нєсподзиваньох було на стретнуцу репрезентацийох Арґентини и Горватскей. Стретнуце бавене на стадиону у Нїжним Новґороду пред 45 000 патрачами. Горвати вибрали праву тактику и цалком надбавели процивну екипу Арґентини. Важне надпомнуц же репрезентация Арґентини по тото стретнуце була фаворит першенства, хтора на змаганє пришла з найлєпшу и найдрагшу екипу на швеце. Стретнуце було од самого початку оштре зоз швидким ритмом. Горвати вибрали офанзивну тактику зоз моцним „пресинґом”, а „ґаучоси” були дакус осторожнєйши. Перши полчас закончени без ґолох, а у другим слика на терену була иста. Арґентина мала теренску предносц, алє после гришки ґолмана Горвати дали перши ґол, хтори очиглядно бул депримуюци за „ґаучосох”. Правда, почали вецей нападац и лєпше бавиц. Медзитим, дзешец минути пред концом реґуларней часци стретнуца, Горвати зоз фантастичним бицом Модрича дали и други ґол. У судийским надополнєню часу Горвати дали и треци ґол. Велька фодбалска гвизда Лео Меси ше анї нє видзел на терену як подло бавел. 29. ЮНИЙ 2018.

Кед слово о нашей ґрупи, екипа Ко старики у стретнуцу зоз Бразилом добре бавела и бранєла свой ґол цали 90 минути. По хто зна хтори раз „караоки” указали же су на тим шветовим змаганю фаворити. Ґоли дали у судийским надополєню часу – Кутиньо у 91. и Неимар 97. минути. На стадиону „Фишт” у Сочию одбавене тиж добре стретнуце репре зентацийох Шведскей и Нємецкей. „Панцере” були на прагу елеминованя зоз першенства по перши полчас хтори закончени з ґолом предно сци за репрезентацию Шведскей. У тей часци стретнуца нємецки фодбалере нє могли найсц подлу точку и ришенє твардей одбрани Шведскей. Медзитим, у другим полчасу на терену була иншака слика. У 48. минути Нємецка вировнала резултат, а и по сле того ґолу Нємецка мала вецей добри нагоди за ґол. Прицисок Нємецкей на ґол Шведскей нє попущовал по сам конєц змаганя, а ґол за побиду и надїю же шампионє останю шампионє дал Крос у 95. минути. Випатра же ше приповедка зоз прешлого першенства хторе отримане у Бразилу повтори. Теди, як и тераз, Нємецка лєдво прешла першу ґрупну фазу, а по конєц освоєла першенство. БЕЗ ПРАВОГО ФАВОРИТА З оглядом на тото же почали стретнуца у трецим, остатнїм кругу ґрупней фази у дзепоєдних ґрупох уж мож одредзиц хтра екипа прешла до другей фази. У ґрупи „А” то Уруґвай и Русия; у ґрипи „Б” то Портуґалия и Шпания, гоч Иран и Мароко у остатнїм стретнуцу добре бавели процив Портуґалиї и Шапаниї и по сцигли нєришени резултат – 1:1 одно сно 2:2. И у ґрупи „Ц” очиглядне же до другей фази иду екипи Французкей и Данскей. Медзитим, шанси ма Австралия кед добре одбави добре стретнуце зоз Перуом. У ґрупи „Д” екипа Арґентини, кед ше похаснує математика, можебуц же би могла прейсц. Завиши як одбави стретнуце зоз Ниґерию. Горватска прешла до другого кругу змаганя. У нашей ґрупи „Е”, мала надїя по стої и за нашу репрезентацию кед победзи репрезентацию Бразила. До того чежко вериц, алє можеме ше наздавац чуду. У ґрупи „Ф” дзе бави Нємецка, екипа Мексика уж обезпечела уход од другого кругу, а як рушело „панцером”, очекує ше їх побиду у стретнуцу зоз екипу Южней Кореї. У ґрупи „Ґ” далєй иду екипи Белґиї и Анґлиї, а у ґрупи „Х” дзе бавя Сенеґал хтори на першим ме сце зоз 4 бодами, на другим ме сце Япон зоз исто тельо бодами, Колумбия зоз трома бодами на трецим ме сце, а Польска остатня без бодох. У остатнїм стретнуцу вони буду бавиц зоз екипу Япону, а Сенеґал бави зоз Колумбию.■

СИМВОЛИ НА КОПАЧКОХ Фодбалски союз Сербиї пред початком змаганя у Русиї загрожели ФИФИ (Шветовей фодбалскей федерациї) же нє виду на терен бавиц стретнуце зоз Швайцарску кед репрезентативец Швайцарскей, Шачири, нє пременї копачки. Джердан Шачири, по походзеню зоз Косова, на єдней копачки мал символ держави за хтору бави, а на другей нєпостояцей держави Косово. Чи пременєл копачки, чи нє, нє було видно на екранох. Факт же на стретнуцу на иншаки способ виказал свойо политични опредзелєня, цо иритирало наших бавячох и штаб екипи.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ СХОД И ЗМАГАНЯ ГОРЯКОХ

БАВИСКА И ДРУЖЕНЄ У КРАСНИМ АМБИЄНТУ Прешлого викенду Одряд вивидзовачох „Лазар Бибич“ зоз Шиду бул домашнї сходу горякох под назву „Бибичово днї“. Слово о седмим сходзе потераз, а першираз под назву „Бибичово днї“

статнї шейсц роки сходи ше отримовало под назву „Олимпияда у старих забутих дзецинских бавискох”, а од того року концепт сходу пременєни. До Шиду поприходзели вивидзоваче зоз Беоґраду, Перлеза, Платичева, Кикинди, Маюра и Шабцу – вєдно коло 100. Змесцени були у порти и самим будинку нашей Лєтнєй владическей резиденциї дзе покладли шатри. Сход урядово почал всоботу рано зоз постройованьом екипох и придаваньом рапорту хтори приял Зденко Лазор як начальнїк у Одряду вивидзовачох „Лазар Бибич“, а вон потим придал рапорт Миодраґови Малушичови, старшини спомнутого одряду хтори привитал шицких учашнїкох, пожадал им добри резултати на змаганю и же би ше добре чувствовали у Шидзе. После привитних словох шлїдзело подзвигованє державней застави на слуп (ярбол) и интонованє державней гимни „Боже правде“. Потим Велимир Ранисавлєвич, предсидатель Скупштини општини Шид, урядово отворел сход и почали змаганя. У наймладшим возросту такволани „полетарци” (од першей по штварту класу) було 11 екипи з хторих єдна миґрантох зоз Прилапююцого центру „Принциповец“. У катеґориї старших змагательох (од пиятей по осму класу) було три екипи и вони ше змагали под назву „Пренайдз илеґалца“. Три екипи штредньошколцох ше змагали у „Вивидзовацким вишебою“. ЗАБУТИ ДЗЕЦИНСКИ БАВИСКА

У забутих дзецинских бавискох перше место освоєл Одряд вивидзовачох (ОВ) „Чича Янко“ зоз Перлезу, други були „Неуништиви” зоз Суботици, екипа „Тиґрови”,

36 РУСКЕ СЛОВО

а треце место завжали тиж ОВ „Чича Янко” з Перлезу, алє и екипа „Пирати“. Цо ше дотика возросту oд пиятей по сому класу, перши бул ОВ „Цер” зоз Маюра при Шабцу, екипа „Индиянци”, други ОВ „Вера Блаґоєвич” зоз Шабцу, екипа „Ґоблини”, а треце место завжали ОВ „Чича Янко” з Перлезу, екипа „Перлешка тройка“. При штредньошколцох перше место освоєл ОВ „Вождовац“ з Беоґраду, екипа „Лавови“, друге ОВ „Прока С. Плави“ зоз Кикинди екипа „Фамилия“ и треце место ОВ „Вера Блаґоєвич“ зоз Шабцу, екипа „Мунє“. Звонка конкуренциї ше змагала екипа ОШ „Бранко Радичевич“ зоз Шиду, екипа „Мунє“ и вони достали похвали як найзамеркованша екипа. Шицки учашнїки достали подзекованя, а найлєпши и погари и медалї. ПОТРИМОВКА НАШЕЙ ПАРОХИЇ Доприношенє сходу дала парохия Преображеня Господнього хтора уступела на хаснованє будинок Лєтнєй владическей резиденциї и порту на хаснованє (дзе полетарци и отримали змаганя), а старши и штредньошколци ше змагали у городзе. Сход потримал и Червени криж у Шидзе хтори отримал едукативни роботнї на тему превенциї тарґовини з людзми, а при Доме здравя бул пункт дзе ше указовало першу помоц. Червени криж помагал зоз своїма волонтерами и у костираню учашнїкох (народна кухня варела пасулю). Тому сходу и змаганю вельо помогли и спонзоре. Горяки мали и шлєбодни хвильки и нагоду упознац Шид, його ґалериї и други значни места городу. Всоботу вечар були хвильки за друженє. Внєдзелю дополадня шицки вєдно орґанизовано прешли през централни улїци городу по будинок Култрунообразовного центру дзе на лєтнєй бини преглашени найлєпши екипи хтори достали припознаня.■ Вл. Дїтко 29. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ОСОБИ ХТОРИ ШЕ СТАРАЮ О ЗДРАВЮ КЕРЕСТУРСКИХ СПОРТИСТОХ

ЕКИПА ХТОРУ НА ТЕРЕНУ ЛЄПШЕ НЄ ВИДЗИЦ рихтани препатриц шицких бавячох СОСТАВ: др Ярослав Колбас, др пред початком першенства, а аж кед Борис Варґа, др Славко Будински, мебуло шицко у шоре, подписовал їх дицински технїчаре Ивана Шомодї, спортски кнїжочки. Михайло Чизмар, Терезка Планчак, Треба повесц же шицки вони маю и Єлена Джуня, а за ветеранох бул заспортски ґени – оцец др Колбаса бул длужени Звонимир Катона. ватерполиста, длугорочни член упраО тим составе ше барз мало пише, ви фодбалского клубу, а тиж и сам и а и лєпше же нєт вельо интервенциї. дохтор. Дохтор Будински дакедишнї Вони под час першенства керестурфодбалер Русина, оцец Єлени Джуня, ских фодбалерох, рукометашох и рубул одлични рукометаш Русина, Какометашкох углавним шедза на латона длугорочни фодбалер Русина. вочкох меркуюци и у каждей хвильки Чизмаров оцец длугорочни член Копорихтани су помогнуц спортистом нїцкого клубу „Русин”, Планчаковей спортских клубох Русина. Анї єдно дзивка бави рукомет. Медзи нїма назмаганє нє шме почац кед же дахто з йинтере сантнєйша Ивана Шомодї нїх нє присутни, односно нє шедзи на Ивана Шомодї хтора ше одала за дакедишнього русилавочки. Вони шицки заняти: дахто у кулскей Швидкей помоци, дахто у шпиталю у Вербаше, нового фодбалера Зденка Шомодїя. Зденков оцец Янко алє вше були порихтани свой шлєбодни час препровад- Шомодї ше тиж велї роки старал о здравю русинових зиц на змаганьох, углавним у Керестуре, а кед Фодбал- фодбалерох, а часто зоз своїм варбурґом бул дзечни и ски клуб „Русин” участвовал на турнирох у Медзила- превесц бавячох. Шицки вони були порихтани у каждей хвильки помогборцох (Словацка), дохтор Колбас виберал рочни одпоЯ. Виславски чивок же би бул зоз екипу. Дохтор Будински вше бул по- нуц спортистом Русина.

ОТРИМАНИ ДЗЕШАТИ МАРАТОН У КУЛИ

ОБЕГОВАНЄ ПРИЯТЕЛЬОХ Всоботу, 16. юния, отримане ювилейне 10. „Беганє приятельства” у Кули, под покровительством општини Кула, а у орґанизациї Атлетского клубу „Хайдук маратон тим”. На самим початку, змагательох привитал предсидатель општини Кула Велибор Милоїчич, а обегованє официйно отворел директор Атлетского союзу Сербиї Слободан Бранкович. Старт тирвал вецей як 2 минути, участвовали вецей як тисяч змагателє, а главни обегованя на 5 и 10 километри того року ше бодовали и за Першенство Сербиї. Побиднїк бул мадярски ателтичар Ласло Ґреґор зоз Бекешчаби, хтори дражку од 10 километри прешол за 31 минуту и 9 секунди. Друге место освоєл Стренли Кипруто зоз Кениї, а треце Неманя Церович зоз Шабцу. У женскей конкуренциї найлєпша була Теодора Симович з Нового Пазару, за 35 минути и 53 секунди, друга Луциа Кимани зоз Приєдору, а треца Коила Пап зоз Бекешчаби. 29. ЮНИЙ 2018.

У обегованю на 5 километри перше место завжал Милош Драґович зоз Подґорици, а у женскей конкуренциї Вида Медич зоз Панониї. Окрем того, пред главнима обегованями, истого дня отримани и дзецински обегованя у хторих участвовали школяре основней школи у катеґорийох од першей по штварту, и од пиятей по осму класу. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО Аня Гудак

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Блажени Хома Цветкович)

Месово лабдочки у копровей мачанки

Потребне: Потребне за месово лабдочки: ■ 400 гр. млєтого 400 гр. млєтого мемеса са, 1 вайцо, 2-3 стру■ 1вайцо ча цеску, дакус хлє■ 2-3 струча цеску ба або отрушини, ■ дакус хлєба або кус мелкей паприґи, отрушини а попру, солї и веґе■ мелкей паприґи ти по смаку. Шицко ■ попру, солї и веґети змишац, шулькац у рукох округли лаб■ копер дочки и пушац их до ■ 7-8 кромплї горуцей води най ше уваря. У другей шерпенки увариц копрову мачанку. Дакус попражиц муку на масци и руциц чомовчок нашеканого копру най ше и вон дакус попражи. Заляц з млєком, посолїц, кус повариц док ше нє добиє густейшу мачанку. Як прилог мож порезац дас 7-8 кромплї на коцки и увариц их у сланей води. Кед ше кромплї уваря посипац их зоз швижим копром, або петрушковим лїсцом и кус повеґетовац. До танєра положиц месово лабдочки, кромплї, а вец шицко преляц зоз копрову мачанку. Смачного!

(од Люпки Цвеїч)

Мини пици

Так треба приготовиц: До лїтного млєка положиц квас, кед же сцеце достац векше количество мож кус додац и лїтней води, положиц 2 жовчки, єден марґарин або тельо масци, кус солї и цукру, и кус-покус додавац муки, док цесто нє постанє гладке, а же би ше нє лїпкало за руки. Цесто подзелїц на 3 часци и охабиц най кишнє дас 10-15 минути. Перше цесто розогнац на цо векши круг и премасциц з масцу, лєбо з марґарином. На ньго накласц на коцочки порезану саламу, трапист сир, печарки и посипац зоз ориґаном. Вец тото цесто закруцац як єдну вельку палачинку и зоз ножом резац так на грубо як на два пальци и складац на тепшу. Так розогнац и други два цеста и повториц поступок. Зоз того количества виду два полни тепши мини пицох. Вше охабиц най дакус подкишню и печиц на 200 ступнї док ше нє упечу. Сервирац на танєр и кажде най себе сам кладзе кечап.

38 РУСКЕ СЛОВО

Потребне:

■ 800 ґр муки ■ єден швижи квас ■ 4 – 5 дц млєка ■ 2 жовчки ■ 1 марґарин або масц ■ кус солї и цукру ■ салами ■ печарки ■ трапист сир ■ ориґано

29. ЮНИЙ 2018.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

(од Танї Салонтаї)

Тарт зоз бундавками За тот тарт ВАЖНЕ же бисце ше притримовали количества состойкох хтори ту наведзени. Месо и желєняву хаснуєце по вашим виборе. Можлївосци єст тисяч! Так треба приготовиц: Сланїну упражиц без додаваня масци. До єдней миски положиц цибулю, цеснок, бундавки (єдну часц бундавкох мож заменїц зоз мархву) и попражену сланїну. Додац муку помишану зоз пращком за печенє, вайца, сир, олєй, соль и попер. Шицко добре помишац зоз ложку. Висипац мишанїну до тепши (пред тим положиц папер за печенє) и з ложку ю вировнац. Печиц у зогратей рерни на 180 ступнї 3035 минути.

Потребне ■ 150 ґр цибулї (очисцена чежина) на дробно пошекану ■ 2 струча цеску (на дробно пошекани) ■ 50 ґрами сланїни порезани на дробни коцочки ■ 250 ґр бундавки (натарти) ■ 50 ґр сира (cheddar лєбо gouda) ■ 60 ґр муки ■ пол ложички пращку за печенє ■ 2 дцл олєю ■ 3 вайца ■ соль ■ попер

* Совит: Предносц того тарту у тим же мож комбиновац рижну желєняву и месо. Сланїну, наприклад, мож заменїц зоз даяку шунку, млєтим месом – курчецину, пульчецину (треба го пред тим подинстац). Цибулю мож заменїц зоз празилуком, бундавки зоз мархву, карфиолом. Мож додац чили, лєбо обичну париґу. Додац присмачки – петрушково лїсце, вашилєц… То лєм мали совити же би трат бул по вашим смаку.

Пише: Емилия ЧИЗМАР

РОЗДУМОВАНЄ НАГЛАС – У ХЛА ДКУ и ноц ел. й е ц к ель прелє мойо! В д ш о 9. о Час ини як єто 201 ик ,л по б . Значи ОЙО! М ва ку Зно зел д н ом по аюч #од н з ки тень с у #тл Пришло вам дакеди да 10 минути пред тим як придзе дружтво хторе сце поволали замкнєце дзвери, погашице шветла и кулираце телефон? Анї мнє, геге #нєдомазме #около

ка ар в , г !” и НИ ЛЕН к в рих: А я Т Б Е та иї, ЕР Т ҐО Т об нє с г ДО Ц ТО ви ра М Но кули И ЧИ РЧ КОН за А Т А Є СИМ З Н „ Ш МУ Остатнї час же би зажила припейд придана: якошик ми машина за помиванє судзини потребнєйша як муж. #чежкотолєгкожиц

29. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

60 РОКИ ОД ШКОЛСКИХ ЛАВКОХ

РОК LXXIV ЧИСЛО 26 (3791) НОВИ САД, 29. ЮНИЙ 2018.

■ КОСИДБАː ДИЖДЖИ КЕД ИМ НЄ ЧАС ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: С. Фейса

■ ХЛАДОК

И ГОРУЦИ ТЕПШИ