Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

УМЕТНЇК О УМЕТНЇКОВИ

■ КАРПАТСКИ СИМПОЗИЮМ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У НОВИМ САДЗЕ

Фотоґрафия: 0331P

Фотоґрафия: 0380P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

РОК LXXV ЧИСЛО 26 (3843) НОВИ САД, 28. ЮНИЙ 2019.

Фото: Тони Виславски

У Музею городу Нового Саду у Збирки странскей уметносци початком юния отворена вистава „Енди Ворхол”. На вистави, хтора тирвала скоро по конєц мешаца, було виложене вецей як 40 дїла славного принца поп-арту. На два заводи, пияток, 21. юния и пондзелок 24. юния у двох терминох, у улоги кустоса на вистави бул познати визуални уметнїк Урош Дюрич, а у рамикох програмскей платформи „Твердиня мира” хтору потримує городска фондация „Нови Сад 2021 – Европска престолнїца култури”. Фахове водзенє Уроша Дюрича почало зоз менєй познатима фактами зоз живота, филозофиї и роботи зачатнїка поп-арт култури, Ендия Ворголи. Було слова и о тим же бул вирнїк, грекокатолїк, Руснак. Далєй, Дюрич бешедовал о чаше кед Ворголово родичи емиґровали зоз Словацкей до Америки пред Першу шветову войну, о уметнїковим прилагодзованю у Нюйорку у чаше дискриминациї, худобства, та по його одношеня и контакти зоз познатима шветовима менами. Нєстандардна интерпретация Уроша Дюрича була цалком у складзе зоз звичайним, а знова ґениялним способом живота и идеями Ендия Ворголи, хтори познати и по тим же є медзи першима хтори розтаргли гранїци медзи елитистичну и популарну културу, односно високу и народну уметносцу. В. В.

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох, часу, обставинох, обичайох,

облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

■ КОСИДБА ЯРЦУ

ИНТЕРМЕЦО

ДЗЕ ШЕ ПОДЗЕЛИ ВАЛАЛСКИ КАРЧМИ

РУСКИ КЕРЕСТУР (2) Я

НА ВЕЛЬКИМ ШОРЕ НАЙВЕКША ГУЖВА

к ше войдзе до валалу, од Кули, на Вельким шоре, за шором були Джуджарова карчма (будинок ище вше стої), и шлїдуюца Штранґаркова такой на першим углє у валалє. Ту ше найчастейше отримовало питанки, а свадзби звичайно були у Мензи. Иншак, роботни днї то була лєм обична карчма, а там нєшка условна автобусна станїца, хтору людзе, як и улїчку ґу долїни „Цегляри”, по нєй наволали Штранґаркова. Кус далєй ґу центру, на боку до слунка, по конєц осемдзешатих рокох у прешлим вику, робела Надьордьова карчма. На месце нєшкайшого Дома култури, такой на углє, робела Вайсова карчма, а у истим просторе бул и дутян. Остало запаметане же дружтво з єдней нагоди ту пило „за ґунара”. Качмарка нє знала же го сами вони украдли праве зоз єй двора.

Коло Дома култури, бул Палич, а тераз там празни дїловни простор

Дакеди дутян и карчма у Янка Жида, потим Ткачка, Древара и инше, нєшка там тиж предавальня

Стари Палич, потим Инвестбанка, на углє, а далєй на Вельким шоре була Паньска карчма, Младежски...

У центру робела и Паньска карчма, познєйше Младежски дом, а на углє до хладку, бул и Палич котри познєйше преселєни до нового будинку Дома култури дзе робел ище роками. У будинку нєшкайшого Ресторану робел перше Клуб явних и дружтвених роботнїкох валала, потим є познати як Ресторан Комбинату, а остатнї роки ше власнїки, лєбо закупци часто меняю. Ресторан ище вше у истим будинку. На углє за Месну заєднїцу єден час робела Бруґошова карчма. При концу улїци, робели блїзко єдна при другей Мицова и Дюрикова карчма, нєдалєко од Йоковей улїчки. Од новших карчмох, на Вельким шоре була карчма Фемки Капетан (Кашайовей) и Шовшова карчма, вец 313, а єдна карчма була и при Афичовому млїну на концу валала ґу Лалитю. Дакеди Бруґошкова карчма, та Керемпух, Млєкара, Любомир Дудаш предавалня меблю, знова пред реновиранюм за даяку нову намену

2 РУСКЕ СЛОВО

28. ЮНИЙ 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Славица ФЕЙСА, заменїца главного одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 6–7. Други Карпатски симпозиюм на Филозофским факултету у Новим Садзе

■ Нашо места 11. Отримана схадзка Скупштини општини Жабель

■ Економия 13. Сримски вина достали ознаку ґеоґрафского походзеня

■ Култура и просвита 16. Матурантом у керестурскей школи уручени дипломи

■ Литературне слово 19–22. Поезия, рецензия и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Мирко Лазор, наш чловек у Лалитю

■ Духовни живот 28. Школярски дзень у Водици

■ Информатор

30–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 37. Дюрдьовски ФК „Бачка” на концу сезони

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок: Косидба ярцу у керестурским хотаре Автор фотоґрафиї: Тони Виславски

ПРЕД ВИКОМ, А ЗА НАВИКИ У тим чишлє „Руского слова” обявюєме остатнє предлуженє фельтону хтори пошвецени сторочнїци од снованя Руского народного просвитного дружтва (РНПД), у хторим наш визначни публициста и културни дїяч Дюра Латяк пише о Руснацох, преднякох, о їх борби и заслугох за очуванє нашого националного и културного живота. У седемнац предлуженьох Латяк нас враца до прешлосци и з тей часовей дистанци указує на тото цо робели, як роздумовали и як ше орґанизовали нашо людзе, односно наша интелиґенция и предняки у тедишнїм турбулентним периодзе медзи двома шветовима войнами. О даскельо днї, точнєйше 2. юлия, будзе точно сто роки од отриманей Сновательней схадзки РНПД-а, датума хтори би навики паметац, бо од нього настало шицко цо нєшка маме. Настава наш препород на велїх конарох – виходза Руски новини, перша руска кнїжка, Руски календар, Наша заградка, збудовани Руски дом, купена друкарня... И гоч нє вше и шицко ишло так як нашо предняки сцели и задумали, на концу мож заключиц же були як своєродна фамелия хтора рускей явносци, а без материялней награди, з вельку дзеку, роботу и одреканьом, понукли тото цо му теди було найпотребнєйше. Кед тото їх анґажованє мож и даяк иншак наволац, вец то правдива любов ґу свойому, ґу рускому. Тоти цо препущели даєдно предлуженє, або гевти цо би ище раз любели почитац шицко о чим зме писали од марца мешаца та по нєшка, годни то зробиц на нашим сайту, дзе на вовторок, 2. юлия, будзе обявена кнїжочка у ПДФ формату, а у хторей буду облапени шицки предлуженя фельтона, хтори безплатно годно и презняц. То нашо скромне доприношенє, як коруна ґу означованю тей велькей и значней рочнїци. Уж у шлїдуюцим чишлє розпочинаме другу тему, нови фельтон под назву „Привредни и дружтвени живот Руснацох од приселєня та по нєшка”, покойного Мирона Жироша, нашого визначного публицисти за хтори зме хасновали нєобявени материял з його нашлїдства, а дзекуюци любезносци його фамелиї и потримовки Заводу за културу войводянских Руснацох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИВЕРШНИ ОДБОР НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ОДОБРЕНИ ПЕНЄЖ ЗА ФИНАНСОВАНЄ КОНКУРСОХ Одбор за културу и Роботне цело за младих одредзени як приоритетни бо на їх Конкурси сцигли и велї проєкти котри уж реализовани, а ту и тоти котри пред самим отримованьом, цо би було чежко витвориц кед би нє було обезпечене їх финансованє

просторийох Националного совиту Руснацох у Руским Кере стуре штварток, 20. юния отримана штварта порядна схадзка Вивершного одбору Националного совиту Руснацох. На схадзки хтору водзел предсидатель ВО Желько Ковач, принєшена одлука о висини средствох хтори ше у 2019. року розподзелї за проєкти по Конкурсу Одбору за културу и по Конкурсу Роботного цела за младих.

Кузмяк” у Руским Керестуре буду Мария Стребер, Желько Ковач и Наталия Ґовля. Даванє согласносци за трох членох УО Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре, одложене, понеже єден кандидат можебуц у зраженю интересох, та ушлїдзи консултация зоз локалну самоуправу Општини Вербас.

ИСТО ЯК И ВЛОНЇ Понеже Национални совит Руснацох, як и други меншински совити у Сербиї, ище нє достал ришенє о висини средствох з котрим будзе розполагац у буджету за тот рок, а у медзичаше достава мешачни рати на прешлорочним уровню, Вивершни одбор одлучел же за финансованє репрезентативних манифе стацийох, цо компетенция Совиту, будзе видвоєна иста сума пенєжу як и прешлого року. Прето предклад же би ше у рамикох Конкурса Одбору за културу видвоєло милион 250 тисиячи динари, а у рамикох Конкурса Роботного цела за младих 300 000 динари – єдногласно прилапени. Медзитим, понеже буджет Националного совиту Руснацох ище нє познати и нє нагадує ше же кеди то будзе, а исную реални обаваня же годзен буц зменшани у односу на прешли рок, вец догварене же шпорованє будзе запровадзене зоз других средствох, понеже тоти додзелєни суми нє представяю цали буджет спомнутих целох, односно то нє шицок пенєж зоз хторим Одбор за културу, односно Роботне цело за младих розполагали у 2018. року. Прешлого року Одбор за културу розполагал зоз милион 800 тисячи динарами, а Роботне цело за младих зоз 380 000, та остава простору и кед буджет будзе менши. После одлуки зоз схадзки Вивершного одбору, остава на Одбору за културу и Роботним целу за младих же би ше зишли и принєсли одлуки о розподзельованю средствох по Конкурсох котри уж заварти, а за чим ше чекало пре нєпознату финансийну ситуацию. Як окреме потолковане на схадзки, тоти цела одредзени як приоритетни бо на Конкурс Одбору за културу сцигли и велї проєкти котри уж реализовани, а ту и тоти котри пред самим отримованьом, цо би було чежко витвориц кед би нє було обезпечене їх финансованє. КАНДИДАТИ И ДУМАНЯ По шлїдуюцей точки дньового шора єдногласно прилапени предклад же спред локалней самоуправи Кула, односно НС Руснацох, нови члени Школского одбору Основней и штреднєй школи з домом школярох ,,Петро

4 РУСКЕ СЛОВО

На схадзки Вивершного одбору предложени и кандидати спред НС Руснацох за члена Управного и Надпатраюцого одбору Дома култури Руски Керестур. Совит до Управного одбору ДК Руски Керестур предложел Маю Зазуляк Гарди, а до Надпатраюцого одбору предложена Снежана Сабо Йолич. Потим дати позитивни думаня и о других предложених кандидатох за членох УО ДК Руски Керестур. З боку снователя за членох УО предложени Биляна Ковачевич, Сашо Палєнкаш, Янко Варґа и Илона Зарубица, шицки зоз Руского Керестура. Зоз шору занятих у установи за членох УО предложени – Мирон Хрин и Михайло Бодянєц. З боку занятих у Установи за членох Надпатраюцого одбору предложени Владимир Малацко, з боку Локалней самоуправи предложени Александар Тасич. По остатнєй точки дньового шора, дата согласносц на хаснованє службеного авта за одход до України до Поляни на медзинародни фестивал у рамикох преславйованя Дня Руснацох. У складзе зоз одлуку ВО, скромним буджетом НС Руснацох и догварку о шпорованю драгово трошки будзе зношиц орґанизатор з України, яка була пракса и скорей кед ше хасновало авто НС Руснацох. Тоту одлуку прилапели штири члени ВО, док єден член бул процив. На схадзки визначене и вельке намаганє Националного совиту же би шицки административно-финансийни задлуженя одробел совисно и по Закону, за хторе достал похвалу од Канцелариї за людски и меншински права, а потвердзене и добре медзисобне сотруднїцтво.■ Ан. Медєши 28. ЮНИЙ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ЦЕНТЕР ЗА РЕҐИОНАЛИЗЕМ – КОНФЕРЕНЦИЯ О ПОЛОЖЕНЮ НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ

УХОД ДО ЕВРОПСКЕЙ УНИЇ НЄ ҐАРАНТУЄ КВАЛИТЕТ МЕНШИНСКЕЙ ЗАЩИТИ Одвит же яки статус националих меншинох у реґиону пробовало ше найсц на реґионалней Kонференциї под назву „Статус и положенє националних меншинох у державох котри настали зоз розпадованьoм СФРЮ”

онференция отримана прешлого тижня, на нєй участвовали представителє зоз шейсц державох, а орґанизовал ю Центер за реґионализем зоз потримовку Фондациї Ханс Зайдел. Отвераюци Конференцию директор Центра за реґионализем Александар Попов наглашел же ше о теми на котру зволана Конференция у реґиону нє бешедовало скоро двацец роки и то остатня хвилька же би ше вона нашла у фокусу експертох, бо медзиетнїчни тензиї на заходним Балкану ознова рошню. Михаль Нїлаш, подпредсидатель Влади Войводини винєсол демоґрафски податки о жительству покраїни, механїзмох котри охранюю меншински права, як и отворених питаньох котри би у наиходзацим периодзе требало ришовац думаюци на злєпшованє пропорциї занятих у явним секторе и їх учасци у вкупним жительстве Войводини. По словох Марка Пейовича, уводнїчара зоз Чарней Гори и програмского координатора орґанизациї ЦЕДИМ, Чарна Гора вибудовала високи уровень меншинских правох. У Чарней Гори исную шейсц зоз Уставом дефиновани меншини, маю високи уровень меншинских правох, маю свойо Совити за котри ше рочнє видвоює коло 600 000 евра односно 0,15% вкупного державного буджету Чарней Гори. Проф. Зариє Сеизович зоз Сараєва мал зауваги на ришеня котри у обласци меншинскей политики усвоєла Босна и Герцеґовина оценююци их як дискриминаторски у одношеню на гражданох котри ше нє вияшню як припаднїки сербского, бо-

БИЛАТЕРАЛНИ СПОРОЗУМЕНЯ У роботи Конференциї участвовал Владимир Радулович, представнїк Канцелариї за людски и меншински права, котри на тоту тему визначел важносц Билатералих спорозуменьох о защити меншинох котри подписани медзи Сербию и Горватску, Мадярску, Румунию и Сиверну Македонию, як важни механїзем ришованя проблемох у обласци унапредзеня и защити меншинох. Вон гварел же би ше Комисиї тих Билатералних спорозуменьох требали частейше сходзиц, же би требало подписовац нови Спорзуменя там дзе су ище нє подписани. То би допринєсло швидшому ришованю отворених питаньох у меншинскей политики державох котри настали зоз розпадованьом СФРЮ.

шняцкого або горватского народу, алє остали нє вияшнєни. Тей катеґориї гражданох БиГ онєможлївене же би участвовали у явней власци. Аудиториюм у полней сали Ґалериї Матици сербскей „охладзела” оцена проф. Синиши Таталовича зоз Заґребу котри нєдвосмислово виявел же уход до ЕУ абсолутно нє ґарантує високи ступень имплементациї законских ришеньох котри держави принєсли як условиє за членство у тей заєднїци европских жемох. По його думаню обачлїви процивни процеси и же ше стандарди защити меншинох знїжую у процесу їх применьованя у пракси зоз чим ше зложел и проф. Митя Жаґар зоз Любляни. Таталович винєсол даскельо случаї нєсполнованя держави Горватскей кед меншини у питаню, 28. ЮНИЙ 2019.

насампредз у обласци информованя, официйного права на хаснованє язика и писма, як и на роснуце насилствох на етнїчней основи. Проф. Жаґар доложел же система меншинскей защити у Словениї барз специфична, лєм два меншини, мадяр-

ска и италиянска дефинована зоз Уставом, док други припаднїки меншинох свойо права витворюю у досц компликованей системи териториялней, колективней, индивидуалней и културней сфери. Анї ришеня Сиверней Македониї нє даваю, кед нє оптимални, а воно вец голєм коректни очекованя. Критична точка у тей держави, як виявела доценткиня Ясмина Трайкоска то ровноправносц двох язикох у держави: македонского и албанского. To приводзи до того же держава функционує у двох паралелних шветох дзе виостала транспарентосц явней державнй политики. У викладаню проф. Ґорана Башича стала оцена же Сербия ма добри правни рамик котри реґулує статус и положенє припаднїкох меншинских заєднїцох, алє його примена у пракси ма велї нєдостатки. Так Башич оценєл же Национални совити у Сербиї пребарз централизовани и нє можу водзиц рахунка о цалей заєднїци котру представяю, окреме кед вона розшата на цалей териториї Сербиї. Вон тиж обрацел увагу же без огляду же Устав Сербиї ма отворену дефиницию меншинох (нє менує меншински заєднїци, алє є отворени за нови: приклад нових, русийскей и польскей) у крайнєй инстанци компетентне Министерство одредзує хто може достац статус меншинскей заєднїци. На констатацию же Национални совити централизовани реаґовал Миломир Шайтош, член Совиту за медзинационални одношеня Скупштини городу Нови Сад и член НС Руснацох. Вон надпонул же є нє упознати як функционую други Национални совити, алє Совит рускей националней меншини нє централизовани. Вон ма свойо подручни канцелариї у шицких местох дзе припаднїки рускей зєднїци маю свойо зорґанизовани фурми дїлованя. Тоти Канцелариї, место дзе шицки припаднїки рускей заєднїци, як и шицки други гражданє места, можу присц дац свойо зауваги, предкладаня, вимоги Националному совиту. То єдна од важних комуникацийних драгох медзи Националним совитом и припаднїками рускей заєднїици. Сход закончени зоз констатацию и препоруку же диялоґ на таку тему яку мала Конференция у Новим Садзе треба предлужиц, понеже меншински заєднїци и їх статус єден од найважнєйших фактор стабилносци у реґиону.■ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ДРУГИ КАРПАТСКИ СИМПОЗИЮМ – СЕДМА МЕДЗИНАРОДНА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ У НОВИМ САДЗЕ

О ИСТОРИЇ, СУЧАСНОСЦИ, МАТЕРИЯЛНЕЙ И ДУХОВНЕЙ КУЛТУРИ ЛЕМКОХ, БОЙКОХ, ГУЦУЛОХ И РУСИНОХ На Филозофским факултету у Новим Саду, пияток и всоботу, 21. и 22. юния, отримани Други карпатски симпозиюм, а Седма медзинародна конференция „Лемки, Бойки, Гуцули, Русини – история, сучасносц, материялна и духовна култура”. Симпозиюм ше отримує биєнално, а тогорочни у Новим Садзе бул пошвецени двом рочнїцом – 100-рочнїци од снованя Руского народного просвитного дружтва и 65 роки од снованя Филозофского факултета на Универзитету у Новим Садзе

Фото: В. Вуячич

ерши симпозиюм бул отримани у Банскей Бистрици, а з тей нагоди чесц буц домашнї еминентному сходу достал наш Филозофски факултет, Оддзелєнє за русинистику. Учашнїкох на сходу привитали и Катарина Ковачевич спред Секретарияту за високошколске образованє и науковo виглєдованя, як и Дарина Гариб спред амбасади України у Беоґраду. СТОРОЧНЇЦА РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА

Як надпомнул шеф Оддзелєня за русинистику, др Янко Рамач, з нагоди отвераня и привитованя учашнїкох, Симпозиюм и Конференция у знаку означованя нашого велького ювилея – 100 рокох од снованя Руского народного просвитного дружтва хторе поставело моцни фундамент розвою нашей мацеринскей бешеди, литератури, култури, та и общи просперитет. – Пред снованьом РНПД, 1913. року явно винєшена потреба у писаней вимоги владики Нярадия и Дюри Биндаса, а одношела ше на друкованє новинох, алє тота добра идея пре рижни причини, а насмапредз пре початок Першей шветовей войни нє реализована. Но, такой по войни Дюра Биндас посила ище два апели 1918. и 1919. року хтори виражовали моцне жаданє же би ше оформело Руске народне просвитне дружтво хторе би при Руснацох превжало главну улогу у просвищованю, а насампредз улогу препороду. Надпомнєм же шицки народи у околїску свой национални препород, уж так повесц, закончели. Вимоги були удатни, та 2. юлия 1919. року сноване Руске народне просвитне дружтво и нашо жительство пошвидшано розпочало просвищованє, културни и национални препород. У тим процесу вельку улогу мали нашо священїки – гварел др Янко Рамач.

У периодзе медзи двома войнами вельо того посцигнуте, гоч з початку власц нє мала вельо слуху за потреби руского препороду. 1923. Року Гавриїл Костельник написал Ґраматику руского язика, з чим наша мацеринска бешеда кодификована, а рок познєйше почали виходзиц Руски народни новинки. Здобутки РНПД и нєшка очитуєме. 65 РОКИ ФИЛОЗОФСКОГО ФАКУЛТЕТУ Продекан Филозофского факултету Универзитета у Новим Саду, Зоран Паунович, надпомнул же велька чесц буц домашнї такому сходу насампредз же ше отримує у знаку ище єдного ювилея – 65 роки иснованя Филозофского факултета. – Пред 37 роками основана Катедра за русинистику. Мам вельку чесц же у тим року кед славиме вельки ювилей, праве наш Факултет и Сербия домашнї єдному еминентному сходу яки тот. То ище єдно прешвеченє же нашо професоре и фаховци за нєполни штерацец роки здобули вельки угляд у швеце и почитованє своїх колеґох зоз вельких универзитетских центрох – гварел продекан Филозофского факултету УНС, Зоран Паунович. Емеритус Свенка Савич, професорка на новосадским Филозофским факултету, спатрела значну рочнїцу Факултета през податки хтори єй специялносц – родну ровноправносц. З податкох хтори винєсла очиглядна вше векша присутносц женох у науковей структури, як и управяцкей структури факултета. Як надпомла з початку, кед сновани факултет (1954. року) нє бул таки тренд. РЕФЕРАТИ През два днї на Конференциї були презентовани вецей як трицец реферати учашнїкох хтори пришли до Нового Саду. По податкох хтори винєшени, на конференциї були

6 РУСКЕ СЛОВО

28. ЮНИЙ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

приявени 40 реферати насампредз з европских универзитетох. Но, нє пришли шицки авторе, алє шицки роботи, реферати, буду обявени у Зборнїку хтори будзе видруковани. Реферати наших науковцох ше одноша на означованє ювилея 100 рокох од снованя Руского народного просвитного дружтва, як и на други теми, хтори вшелїяк маю дотики зоз тему тогорочней науковей конференциї.Професор Фдилозофского факултету новосадского Универзитета, др Дюра Гарди мал реферат на тему: Сновательне собранє Руского народного просвитного дружтва 2. юлия 1919. року – социо-историйне значенє подїї. – У моїм реферату спатрене снованє РНПД през значну подїю хтора ше пред тим случела хтора ма вельке значенє за Руснацох. То Велька народна скупштина на хторей Войводина просоєдинєна Сербиї. Прешлого року означени ювилей тей значней подїї. Потим ушлїдзело снованє РНПД и то два значни подїї за Руснацох. Насампредз, же ше теди профиловали як єдинствена национална заєднїца и колектив. То бул перши руски сход на тих просторох – гварел др Дюра Гарди. Мср Саша Сабадош, докторанд УНС на Филозофским факултету мал реферат: Читальня новосадских Русинох (1931–1944).

ПРОМОЦИЯ БИБЛИЇ НА РУСКИМ ЯЗИКУ Першого дня Науковей конференциї у Новим Саду отримана промоция Святого писма на руским язику. О кнїжки бешедовали прекладателє др Янко Рамач и професор историї, новинар и публициста Михал Рамач. Модератор промоциї бул др Дюра Гарди. – На швеце, потераз, „кнїжка над кнїжками” преложена на 600 язики, а наш преклад шейсто перши. Прекладанє тирвало од 2006. по 2018. рок, тринац роки. То цивилизацийне дїло и тераз и Руснаци учишлєни до „Библийского народу”. Руски преклад Библиї останє як здобуток и кед нас вецей як народу нє будзе – гварел др Дюра Гарди.

– Робота хтору сом представел на науковей конференциї представя податки о иснованю єдней зоз найменєй познатих културно-просвитних орґанизацийох бачванско-сримских Руснацох, Читальнї новосадских Русинох, основаней 1931. року. Хаснуюци ше з архивним материялом, тота робота презентує одношеня Читальнї з власцами Кральовини Югославиї и мадярскима окупацийнима власцами – гварел мср Саша Сабадош. Еминентни сход у Новим Садзе бул у знаку двох ювилейох значних за нашу зеєднїцу. Вшелїяк, число учашнїкох и рефератох ище єдно потвердзенє же сход бул удатни и успишни. А. Паланчанин 28. ЮНИЙ 2019.

STANOVISKA Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

ПАТКАНЇ У априлским чишлє Националней ґеоґрафиї статя о феномену патканьох вивод зи у антрфилеу єдначину; кельо ми (люд зе) правиме шмеца – тельо ше пропорцийно патканї у швеце коца/множа. Читам, та думам, як би поведли – же кельо тот факт применлїви як метафора на нєматериялни феномени доокола нас. Односно, тераз кед тото цо дакеди, у держави у котрей ше векшина нас, сениорох понародзовала, плацело порцию на ШУНД, тераз ше тото исте, лєм ище турбо наглашенше, найлеґитимнєйше форсира зоз найвисших медийних и политичних инстанцох. Най поєдноставим; феномен „треш геройства” приклад освидоменей младежи у наших штредкох дзе ше волонтерски удатно ришує проблем заґадзеня животного штредку, односно шмеца у своїм буквалним значеню. У пренєшеним, то би могла буц акция тиж так младей челєдзи цо сом ю замерковал кедиш на штред Княз Михаловей, кед зберали од преходнїкох подписи процив реалити програмох. Крашнє, за приклад, та гоч су лєм можебуц капка у морю. Старши ше напевно здогадую филма „Будзенє патканьох” горватского синеасту Крсту Папича, хтори свойофайтова алеґория на наставанє фашизма „во время оно”. Роздумуєм же кельо сучасни млади цо провадза концерти з нагоди Дня побиди над фашизмом на площох наших варошох капираю основну идею котру сама манифестация ноши. Верим же векша часц ма основне знанє з историї о 9-им маю 1945-ого. Медзитим, препознац суптилни перфидни механїзм естаблишмента знали потераз запровадзиц у якимтаким смислу лєм панкере з острова, як реакция на политику Марґарет Тачер. У нас (пиятооктоберски) „дзеци револуциї” давно жедла иста, як зли Кронос свойо дзеци. Дацо сом (уж) писал о масовней психози през дияґностификовани Стокголмски синдром. Покля ше нє трафи кореньове, системске ришенє (за яке боїм ше, нєт моци знука, а дзеки звонка) – „шмеце” з котрим ше навелько засипує гражданство, предлужи множиц „патканьох” и дриляц дружтво до вше векшей нєбезпеки. Спомнути младежски акциї з початку текста сом навед як приклад цо звичайни смертельнїк може поробиц у такей єдней кафкиянско/орвеловскей ситуациї; робиц по власней совисци, по принципу „твойо го.но – твоя одвичательносц!” Од того ше почина.

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СОВИТОХ МЕСНИХ ЗАЄДНЇЦОХ ОПШТИНИ КУЛА

На схадзки Совитох месних заєднїцох, хтора отримана 19. юния у Кули, наявена друга фаза проєкту „Реформа порциї на маєток”. У тим проєкту гражданє годни участвовац у приношеню одлуки на цо ше потроши пенєж достати од порциї на маєток. На схадзки бул присутни и предсидатель Совиту месней заєднїци Владимир Олеяр, хтори за „Руске слово” потолковал на яки способ мож участвовац у тим гласаню. – Гражданє Керестура хтори участвую у плаценю порциї годни зоз гласаньом вибрац проєкти хтори ше будзе робиц у општини Кула. За початок, гражданє треба же би ше приявели на урядовей интернет презентациї општини Кула www.kula.rs, односно на линку http://kula.rs/reformaporeza-na-imovinu-anketa/ , а потим на истих сайтох, або на мейл адреси anketa@kula.rs годни послац свойо предкладаня. Проєкти можу облапиц инфраструктурни укладаня, капитални инвестициї, як и други проєкти хтори значни за розвой нашого штредку. Познєйше, у септембру, у Месней заєднїци будзе поставена шкатула, дзе тиж годно гласац за предложени проєкти же би були реализовани. О шицким гражданє буду благочасово поинформовани прейґ медийох и дружтвених мрежох – виявел предсидатель Совиту месней заєднїци Владимир Олеяр. Началнїк Општинскей управи Владимир Павков, здогаднул гражданох же општина Кула 2018. року уж мала таку подобну акцию под назву „Вежнї рахунок и победз” кед гражданє виберали на яки способ ше потроши 23 тисячи евра, тиж достати зоз порциї на маєток. Теди, найвецей гласи достал проєкт за набавку апарата за реанимацию – дефибрилатора за потреби Служби швидкей медицинскей помоци. Проєкт „Реформа порциї на маєток” то швайцарски проєкт хтори запровадзує Министерство за державну управу и локалну самоуправу, Министерство финансийох и Влада Швайцарскей.

Фото: Kula.rs

ЯК ПОТРОШИЦ СРЕДСТВА ЗОЗ ПОРЦИЇ НА МАЄТОК

На схадзки було слово и о двох безплатних услугох за жительох општини Кула – школа за родичох хтора наменєна ваготним женом, младим паром и шицким хтори уж постали родичи, а роздумую о преширйованю фамелиї, як и услуга патронажней шестри за народзене дзецко. На обуки хтора будзе тирвац седем днї, заинтересовани достаню информациї о темох здравя под час ваготносци, допатраня народзеного дзецка, пририхтованє за породзенє, пилатес за ваготни жени, розвой дзецка од народзеня по треци рок, воспитаню дзецка и улога оца у виховйованю дзецка. Обука ше отрима у Кули у Ленїновей 17 од 24. по 30. юний, а водза ю патронажни шестри, ґинеколоґ и фаховци за розвой дзецка. Прияви на телефон 064/64-85-382 обовязни пре формованє ґрупох. Потим, услуга патронажней шестри за народзене дзецко, хтора доступна шицким родичом за пейц до седем безплатни нащиви патронажней шестри пре обуку коло дойченя, допатраня пупка, обуку коло купаня и шицких других потребох родичох кед беба сцигнє до фамелиї. Нащива патронажней шестри ше заказує на телефон 064/64-85-382. Тота услуга безплатна и доступна у шицких местох општини Кула. Ан. М.

З ПОКРАЇНСКОГО СЕКРЕТАРИЯТУ ЗА СОЦИЯЛНУ ПОЛИТИКУ, ДЕМОҐРАФИЮ И РОДНУ РОВНОПРАВНОСЦ

ПОМОЦ ҐЕРОНТОЛОҐИЙНОМУ ЦЕНТРУ ВЕРБАС

Покраїнски секретар за социялну политику, демоґрафию и родну ровноправносц Предраґ Вулетич уручел контракти о додзельованю средствох за реализованє програми и проєкту з цильом унапредзованя социялней защити на териториї АП Войводини. Контракти одобрени на явним конкурсу за финансованє, односно софинансованє мирох, активносцох и програмох у обласци социялней защити за 2019. рок. Циль конкурсу то розвиванє нових и унапредзованє квалитета постояцих услугох социялней защити, котри

8 РУСКЕ СЛОВО

реализую установи социялней защити, лєбо здруженя гражданох. Два контракти ше одношели на општину Вербас. Ґеронтолоґийному центру Вербас додзелєне 1,5 милиони динари за проєкт замени котлох за зогриванє у обєкту у Коцуре, а Здруженю женох „Сава” зоз Савиного Села додзелєне 150 тисячи динари за програму „Ґеронтоґаздинї и ґеронтодопатрачки на териториї Савиного Села – помоц у обисцу и ґеронтодопатранє”. – Буджет пред трома роками бул нєоправдано нєдостаточни, а то у найвекшей мири почувствовали праве хаснователє услугох социялней защити – гварел секретар Вулетич и визначел же Покраїнски секретарият за социялну политику, демоґрафию и родну ровноправносц ше нєпреривно закладал же би ше услуги подзвигло на висши уровень. Зоз подписанима контрактами обезпечени средства за 113 проєкти на териториї АП Войводини. О. Р. 28. ЮНИЙ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА 10. РЕҐАТА „ВОДИ ВОЙВОДИНИ”

ЗА ДЗЕШЕЦ ДНЇ ПРЕЙДУ 250 КИЛОМЕТРИ Реґата „Води Войводини” пияток, 21. юния, рушела з Нового Саду през бачки беґелї ґу Бачкому Петровцу, а всоботу, 22. юния, нащивела Руски Керестур. Коло 70 менши ладї и коло 200 людзох до Керестура сцигли после 13 годзин, купали ше у керестурским базену и одпочивали ше у природи. – Уж дзешец роки ЯВП „Води Войводини” орґанизує тоту манифестацию хтора своєродна промоция туризма на води, еколоґиї, наутичного туризма, рекреативней вплївби. Наутичаре углавним обрацени ґу Дунаю, Тиси и Сави и ридко кеди маю нагоду плївац по тих теренох понеже их слабо познаю, та прето нашо подприємство орґанизує реґату по беґельох же би ше людзе упознали зоз преходами и вообще зоз природу, же би познєйше сами плївали – виявела орґанизаторка реґати Миряна Живкович. Месни заєднїци, општини и велї туристични здруженя соорґанизаторе тей Манифестациї, понеже у каждим месце орґанизую обиходзенє места у хторим реґатовци препровадза дзень, та так у пополадньових годзинох, члени реґати нащивели Замок у Керестуре. У мено Туристичного здруженя „Руски Керестур” привитала их предсидателька Любица Няради, а у мено Месней заєднїци предсидатель Михайло Сабадош госцом представел Керестур. Як за „Руске слово” виявела єдна зоз нащивительох, Сузана Танаскович, тота нащива Керестура єй барз интересантна, понеже є з Беоґраду и нїґда нє мала нагоду

видзиц место дзе жию Руснаци. Як гварела, и попри тим же валал мали, людзе ше стараю о тим цо маю и то крашнє видзиц. За Керестур нащивителє гварели же є барз ушорени, чисти, же трава опрез векшини обисцох покошена, та видно же ту жию културни жителє. Найвекше число учашнїкох у тей манифестациї було зоз Нового Саду и Беоґраду, а тиж и зоз Сенти, Нового Бечею, Зомбору, Шабцу, як и зоз Горватскей, Мадярскей, Словениї и Австриї. Плїванє през бачки беґелї тирва по 30. юний, а после Керестура плїванє ше предлужело ґу Сербскому Милетичу, Зомбора, Приґревици, Каравукова и Дорослова, та през Бачки Петровец назад до Нового Саду. Ан. М./Ол. Ж.

МИНИСТЕРСТВО НУКАШНЇХ ДЇЛОХ ПУ ЖАБЕЛЬ

ОПШТИНА ПОДАРОВАЛА ДВА АВТА Як у векшини општинох у нашей держави, так и у Општини Жабель отримана святочносц з нагоди означованя Дня министерства нукашнїх дїлох и Дня полициї. З тей нагоди прешлого тижня у Жаблю на полиґону орґанизоване святочне уручованє дарункох чолнїком Полицийней управи Жабель. Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель, Радославови Бркичови, заменїкови командира Полицийней управи Жабель уручел Подзекованє за визначну професийносц и шмелосц у висо-

28. ЮНИЙ 2019.

коризичних ситуацийох и дал му ключи од двох автох шкода „Рапид” на хаснованє ПУ Жабель. – Тот дарунок нам барз значни, у технїчним смислу и за роботи и обавязки – гварел Бркич. Општина Жабель и у прешлим року з нагоди того дня ПУ Жабель уручела єден авто шкода „Рапид”, алє то нє було перше дарованє превозкох за тоту явну установу. На святочно сци гварене и же штирме чолнїки ПУ Жабель концом того рока, на преслави Дня општини буду наградзени з „Митровима” наградами за окремне закладанє у своєй роботи. По законченю урядовей часци святочно сци дзеци зоз Предшколскей установи „Дзецинство” зоз Жаблю мали нагоду поопатрац авта, пискац на сирену, уключиц ротацию и шеднуц до превоз кох ПУ Жа бе ль на полиґону. С. С.

ОБНОВЕНИ ДРАГИ У КОЦУРЕ

АСФАЛТ ЗАГРОЖОВАЛ ТРАНСПОРТ У Коцуре прешлих дньох ЯКП „Комуналєц” зоз Вербасу обновело драги. Як зме дознали од одвичательних зоз Ме сней заєднїци Коцур, то у компетенциї того подприємства з Вербасу. Зоз МЗ по слали обвисценє на хторих драгох потребне дацо поробиц. Найочкодованши драги у Коцуре були у улїчки Ошлєбодзеня од центра валала ґу улїци Иси Секицкого, алє и драга у улїци Иси Секицкого котра водзи коло стадиону ФК „Искра”. Асфалт на тих драгох бул барз очкодовани, и мал полно дзири, та загрожовал транспорт. Як гваря вожаче котри преходза по тих драгох, тераз кед дзири поплатани, транспорт олєгчани. Зоз МЗ Коцур информую же обнова очкодованих драгох планована и надалєй, а тих дньох треба же би почали роботи на драги Коцур – Вербас. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ФОНДАЦИЯ „АНА И ВЛА ДЕ ДИВАЦ” У БЕРКАСОВЕ ОЗНАЧЕЛА МЕДЗИНАРОДНИ ДЗЕНЬ ВИБЕЖЕНЦОХ И МИҐРАНТОХ

НАЙ РОЗЛИЧНОСЦИ ПОВЯЗУЮ З нагоди 20 юния, Медзинародного дня вибеженцох и миґрантох, Фондация „Ана и Владе Дивац” у ресторану „Далас” у Беркасове прешлого штвартку з пригодним стретнуцом означела тот дзень и початок активносцох з меном „Славме розличносци”, а под покровительством Европскей униї. У мено Фондациї, присутних привитал Мирослав Лубурич, хтори насампредз представел активносци хтори, окрем у Шидзе, запровадзени и у Обреновцу, Суботици, Нишу и Беоґрадзе. Кед слово активносцох у шидскей општини, Лубурич визначел акцию ушореня такволаного мобилияра у парку „Желєни пас” у Шидзе, як и участвованє миґрантох на роботнї ученя весланя (управяня з чамцами) у Каяк клубу „Филип Вишнїч” у Вишнїчеве. Єдна з активносоцох, тиж з обласци спорта, будзе и тренинґ зоз фодбалерами „Радничкого” у Шидзе, а потим ше комбиновани, помишани екипи буду змагац. – З тей нагоди представиме нашу активносц „Живи кнїжки”, хтора задумана так же би ше лєпше упознали домашнї жителє и миґранти. Домашнї жителє, як у даякей библиотеки, пополнюю карточку и вец шедаю за стол дзе миґранти и з помоцу прекладателя дознаваю вецей о живоце миґрантох, одкадз пришли, як ше чувствую у прилапююцим центре, кадзи жадаю пойсц и тоти їх одвити як даяка жива кнїжка. Тиж, през лєто плануєме отримац ище єдну програму „Живих кнїжкох”, лєм же би вец улоги були заменєти, та ше миґранти опитаю домашнїм цо их интересує – гварел Мирослав Лубурич. У мено конзорциюма гуманитарних орґанизацийох „OXFAM”, „CARE” и „CARITAS”, бешедовал Марко Са-

вио, хтори наглашел же тот конзорциюм ше стара о костираню миґрантох у 13 прилапююцих центрох у Сербиї. – Миґрациї историйни подїї и вше их було през историю, а ми ту же би их людзе лєпше розумели и прилапели. Окрем костираня, значни и други активносци хтори оможлївя лєпше пребуванє миґрантох у Сербиї. Тиж значне розуменє и толеранция локалного жительства ґу миґрантом – гварел Савио. На стретнуцу були три фамелиї з дзецми зоз Ирану, хтори змесцени у Прилапююцим центре у Шидзе и домашнї жителє мали нагоду побешедовац и упознац их. Масуд Махдипор, 37-рочни инженєр машинства зоз Ирану, гварел нам же є у Сербиї уж рок вєдно зоз супругу и двома синами. – Задовольни зме зоз змесценьом и вообще, як ше одноша ґу нам. Сербия красна жем. Людзе любезни и сцу помогнуц, аж думам же гоч зме розлични, маме подобни темперамент – гварел Масуд. Вл. Дї.

УШОРЙОВАНЄ ЯВНИХ ПОВЕРХНОСЦОХ У ДЮРДЬОВЕ

НОВИ ДРАЖКИ И ПАРКИНҐ МЕСТА И у тим року, вяри започате ушорйованє Дюрдьова и явних поверхносцох котри окончела Месна заєднїца Дюрдьов, а финасовала Општина Жабель. Влонї почало преширйованє драги у центре Дюрдьова, та ушорело и часц „дзивих” паркиралїщох. Тота акция предлужена и у тим року. Драга преширена и насипана кеньова фракция од пошти по пешацки преход опрез будинку Месней заєднїци, як и опрез еко-студнї при пияцу. Паркиралїще длужини за коло дзешец авта и широки коло два метери. У валалє на трох местох вибетоновани драж-

10 РУСКЕ СЛОВО

ки. Єдна на углє Святосавскей улїци и Улїци Лази Костича, потим на углє Карадьордьовей и Йована Йовановича Змая, як и два дражки на углє Рускей и Улїци Йована Йовановича Змая. Пред тим, на тих местох виняти каменя з котрих була справена дражка, та су вихасновани за правенє жардинєрох у центре валала. Велька жардинєра тераз при дзецинским бавилїщу на месце дзе пред тим звалєни штири монтажни будки, понеже им вицекол термин за хаснованє. Менша жардинєра опрез пияцу, обок при главней драги. До обидвох положена жем и посадзене квеце. Зоз валалского бавилїща єдна часц дзецинских справох за бавенє пренєшена и поставена у дворе предшколскей установи. Нєдавно поплатана и часц повали над бину у Задружним доме. – У Дюрдьове поряднє провадзиме ситуацию кед падаю моцнєйши дижджи, та кед потребне правиме дренажу як цо зме и при будки на валаским пияцу – гварела Душанка Джамбас, предсидателька Месней заєднїци Дюрдьов. Роботи ушорйованя валалу з векшей часци закончени, а Месна заєднїца ше помали пририхтує за свою Подобову колонию котра ма буц концом юлия, або початком авґуста. С. С. 28. ЮНИЙ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ЗОЗ СХАДЗКИ СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ШИЦКИ ДЗЕЦИ БУДУ ПРИЯТИ ДО ПУ „ДЗЕЦИНСТВО”

Одборнїки Скупштини општини Жабель на остатнєй схадзки котра отримана штредком юния, гласали о вецей значних точкох дньового шора, а медзи нїма прилапйованє Одлуки о закончуюцим рахунку за 2018. рок и Одлуки о ребалансу буджета општини за чечуци рок

а сходзе СО Жабель прилапени, преПРЕШИРЙОВАНЄ менка дїловнїка Скупштини општиЯШЕ ЛЬКОХ У ЖАБЛЮ ни, друга по шоре пременка Кадовского плану зо тот рок, як и согласносц на СтаОпштини Жабель з Покраїни одотут шицких штирох Месних заєднїцох у брени средства за вибудов обєкта за општини. Прилапени вецей предкладаня, яшелька, односно за адаптацию чавигласани пременки и вименки, а за дисци обєкта у рамикох ОШ у Жаблю. ректора ЯКП „Води општини Жабель” виУ Дюрдьове єст достаточне число гласани потерашнї о. д. директора Радоместох у ПУ, алє нєт яшелька. ван Плачкич, котри на тей функциї од 3. – Кельо нам дзеци приявени, тельо зме прияли и затераз нє маме децембра 2018. року. потреби прешириц капацитети – Одборнїки прилапели Одлуку о спосогварела Даница Андрич, главна бе, критериюмох и мерадлох за вибор воспитачка у ПУ у Дюрдьове. проєктох у култури котри ше финаснує, або софинансує зоз буджета Општини. и за злєпшанє условийох роботи у Дополнєта Одлука о социялней защити, шицких штирох основних школох у зоз єдним членом, у котрей наглашени општини, як и за розвой спорта и кулплани мобилного тима за превенцию и ратури – гварел предсидатель Божич. тованє процив насилства и интервенциї Чедомир Божич Така одлука принєшена, понеже лєм поступаня у случайох кед загрожена безпечносц, здравє и еґзистенция хаснователя. Мобилни у тих двох местох єст менєй места за дзеци як цо потребтим наступа теди кед потребне такой интервеновац не, а слово о вкупно седемдзешат дзецох, векшина у Жазвонка роботного часу Центра за Социялну роботу, цо блю. Предсидатель Божич гварел же ше прешири капацитети и додатно анґажує особи тельо кельо будзе поше занятим рахує и виплацує як прейґчасова робота. требне же би у шлїдуюцим школским року, першого ЗВЕКШАНЯ НА ПОРЦИЇ НА МАЄТОК И ЗАРОБОК септембра у Општини Жабель були прияти шицки дзеци до своїх ПУ. Закончуюци рахунок зоз 2018. року указує суфицит 33 И НАДАЛЄЙ ШЕ БУДЗЕ УКЛАДАЦ ДО ОШ милиони динари, а вкупни средства суфицита 70 милиони динари. Таку ситуацию Чедомир Божич, предсидатеДо першого септембра би требали буц ушорени проль општини Жабель, оценює як доказ одвичательней и транспарентней роботи локалней самоуправи за котру стор ПУ у Ґосподїнцох, котри ше находзи у часци будинку МЗ Ґосподїнци и часц будинка ОШ у Жаблю за хасноше и надалєй будзе закладац. – У структурих прилївох до буджета општини маме ванє ПУ. – На тот способ у шлїдуюцим школским року нє будзе значни звекшаня, видвоєл бим два ставки, а то порция на маєток и на заробок. Суфицит зоз прешлого року у дзеци котри останю спод лїстини – гварел Лазар Чонтим року будзе унапрямени за Предшколску установу кич, член општинскей ради задлужени за образованє. „Дзецинство” у Жаблю и єй оддзелєнє у Ґосподїнцох, як Вон гварел и же у жабельскей ОШ оправене и реконструоване закрице, заменєни циви и громобрани, у цалосци реконструована купола на будинДВА ЗНАЧНИ ИНФРАСТРУКТУРНИ ПРОЄКТИ ку, а тераз ше санирує и оправя санитарни ґузли Поровнуюци спомнути два порциї у 2017. и 2018. року, на за- у школским будинку. У ОШ у Дюрдьове оправена котларнїца и сиробок є у прешлим року векша за дзевец одсто, док є на маєток за исти рок векша за седем одсто. На конференциї за новина- стема за зогриванє, заменєна векшина дзверох, рох, по схадзки СО, предсидатель Божич бешедовал и о инфра- офарбени мури у учальньох. У ОШ у Чуроґу структурних проєктох котри реализовани, алє и од двох котри цалком реновирана стара часц обєкта, купена буду пошвидко готови. опрема и мебель. Бешедоване о законченю реконструкциї Улїци Святого Сави У ОШ у Ґосподїнцох старе ошвиценє заменєу Чуроґу, цо у компетенциї ЯКП „Драги Сербиї”, вредносци не з лед ошвиценьом, заменєна котларнїца, а коло 45 милиони динари. Тиж, штредком юлия будзе законче- школа першираз достала мултифункционалну на реконструкция Улїци Святого Николи у Жаблю. Средства спортски салу, а у дворе атлетски и спортски подостати од Управи за капитални укладаня – 52 милиони дина- лиґон.■ ри, а општина Жабель з буджета видвої 10 милиони динари. С. Саламун 28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ЖАТВА ЯРЦУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРИ КОНЦУ

ЧУРИ ТАК ЯК ШЕ И ОБЧЕКОВАЛО

Урожай тогорочного ярцу коло 2 200 по 2 500 кили по гольту, а одкупна цена тераз 16 динари

керестурским хотаре перши одкоси ярцу спадли такой после швета Русадля, коло 12. юния. И попри вельких майских дижджох, як и хвильових пременкох тей яри од суши по вельку влагу, квалитет зарна ярцу нє таки подли. Урожай ше руша од коло 2 200 по 2 500 кили по гольту. Одкупна цена тераз 16 динари, а вона нє завиши анї од одкупйовачох, анї од Влади Сербиї, алє ше формує после преценьованя урожаю ярцу у реґиону, а то у тим случаю тарґовища Румуниї, Болгарскей, як и других сушедних жемох. По словох аґронома Славка Малацки, части дижджи хтори падали концом прешлого тижня кус загамовали кошенє ярцу, та ше чекало цеплєйшу и сухшу хвилю, алє квалитет зарна цалком добри. – Остали ище менши поверхносци ярцу у нашим хотаре, хтори будзе требац покошиц у тим тижню, та чекаме же би ше хвиля стабилизовала. Можем повесц же процент влаги нє таки подли. Потераз зме скошели ярец хтори мал од 10 по 15 проценти влаги, покошене вецей як половка и вецей як 50 одсто приятого зарна ма влагу меншу од 12 проценти. Цена тераз 16 динари, 16,20 зоз ПДВ-ом, а мойо думанє же ше звекша на даяки 16,5 динари – потолковал аґроном Малацко спред одкупного центру ,,Аґрохомаˮ у Руским Керестуре. На Керестурским хотаре ярцу нєт вельо, а дотераз ше одкупйовало статкови, понеже за пивски ярец нєт заинтересованих продуковательох пре риґорозни процент протеинох.

ПРЕД КОСИДБУ У КОЦУРЕ У коцурским хотаре концом тижня, накадзи ше злєпша хвиля, почнє косидба ярцу. Як гвари Юлин Фейса, зоз Землєдїлскей задруґи „Либела продукт”, у задруґи отворени одкуп, алє ярец ище нє брали. – Одкуп отворени, з тим же условиє за тото же би влага була до 14–15 одсто. Аконтна цена тераз 16 динари за килограм, лєм най влага будзе як треба – визначел Фейса. Як гвари, нє маю анї законтрачене вельо ярцу, лєм 20–30 гольти, а у хотаре єст коло 50 гольти под ярцом. – Перши одкоси ярцу котри нам кооперанти приношели указали же урожай коло 3 тони. Тераз лєм най будзе добра хвиля и увидзиме резултати уж шлїдуюцого тижня – гвари Фейса. По його словох, косидба жита почнє о дзешец днї. О. Р.

12 РУСКЕ СЛОВО

Єден од продуковательох статкового ярцу и Михайло Фа з Керестура, хтори гвари же ше пре дижджи косидба дакус одцагла, та причека же би ярец цалком дозрел. З оглядом на цену хтора коло 16 динари, Михайло гвари же ше анї цена, анї урожай, нє вельо розликую од цени з прешлого року. У одкупним центру „Юарбисˮ тиж беру ярец до 15 одсто влаги, а кед ма вецей од того, ярец ше одвожи на сушенє. Урожай бул коло 30 метери по гольту, у зависносци од сорти, алє за тот рок и за таки условия, парасти релативно задовольни. – Дотераз нам хвиля одвитовала, ярец бул дозрети и мал стандардни квалитет. Цена тераз 16 динари зоз ПДВом за кооперантох и одредзує ше ю на дньовим уровню, меня ше як и цена других културох. Цо ше хвилї и дижджох дотика, затераз шицко прешло добре, ме-дзитим, кажди диждж, од початку того тижня, та на далєй може лєм начкодзиц зарну, окреме у косидби жита, бо як цо знаме, гектолитерска маса ше зоз каждим дижджом ,,вимиєˮ и вец чежина зарна менша, та зоз тим и квалитет жита горши – гварела економискта Мария Майхер. После ярцу, за хтори твердза же є подзековна култура понеже сцигує перши на наплацованє, ушлїдзи кошенє жита. По словох фаховцох, количество дижджу хторе потераз нападало, да добри ефекти лєм би було барз добре кед би на тим остало, понеже косидбу ярцу треба приводзиц ґу концу, а почац зоз кошеньом жита. У валалє попри горе спомнутих, єсти ище два одкупни места ярцу –„НС аґро-инґ” як и „Жито бачка”, хтора одкупює ярец по цени од 16 до 20 динари и то „тел˗келˮ. Ярцу того року зашате на коло 100 000 гектарох, од того скоро половка на подручу Войводини, кус вецей од 42 000 гектари.■ Ан. Медєши 28. ЮНИЙ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПОТРИМОВКА ПОКРАЇНСКОГО СЕКРЕТАРИЯТУ ЗА ПРИВРЕДУ И ТУРИЗЕМ ЗА СРИМСКИ ВИНА

ДОСТАЛИ ОЗНАКУ ҐЕОҐРАФСКОГО ПОХОДЗЕНЯ

Вина зоз Сриму од наиходзацей оберачки буду мац ознаку ґеоґрафского походзеня за Сримски винїцарски реґион „Сримски район”/„Срим”

друженє продуковательох грозна и вина зоз ознаку ґеоґрафского походзеня „Срим – Фрушка гора” зоз Ришеньом Министерства польопривреди, лєсарства и водопривреди, концом мая, достало право же би после наиходзацей оберачки грозна, на їх нових винох, стала ознака ґеоґрафского походзеня за Сримски винїцарски реґион ,,Сримски район”/,,Срим”. Елаборат о продукциї вина зоз ґеоґрафским походзеньом Здруженє „Срим – Фрушка гора” пририхтоваДюрдїца Йоїч Новакович, Ґордан Башич, Иван Дьокович ло три роки. На конференциї за новии Слободан Спасовски нарох у Прес сали готела „Путнїк” у Новим Садзе, штредком юния, предквалитетом винох заслужую же би их деражава потрисидатель того Здруженя, Ґордан Башич, гварел же тот мала и помогла им же би були препознатлїви у винским документ прешол вецеймешачни анализи и контроли и швеце и на тарґовищу винох – гварел подпредсидатель же з його обявйованьом, конєчно, сримски район достал Дьокович. припознанє хторе му припада. Вон потолковал же Покраїнски секретарият за привре– То вельки успих же зме достали право на свойо вина ду и туризем уж два роки помага продуковательом вина класц ознаку ґеоґрафского походзеня, од хторого хасну з Войводини же би направели и унапредзели капацитети буду мац шицки винаре, трошителє и держава. Так ше за продукциї, деґустацию и змесценє вина. промовує Срим як туристичну дестинацию, стимулує продукцию грозна, а трошительом ше дава сиґурносц БУДЗЕ ШЕ ПРОДУКОВАЦ ПЕНЯЦЕ ВИНО же пию вина хтори контроловани и квалитетни – гварел Башич. – Дзекуюци ентузиязму и потримовки войводянских винарох, за кратки час нам ше удало унапредзиц капациЗАЩИТА СРИМСКИХ ВИНЇЦОХ тети винскей привреди. Постали зме препознатлїви вински реґион, зоз медзинародним авторитетом, цо Зоз Елаборатом защицене ґеоґрафске походзенє 147 доказую златни и стриберни декантери (погари реномоетикетох вина зоз 34 винарийох, чийо власнїки члени ваних продуковательох, хтори вигодни за брендиранє), а Здруженя, хтори тераз маю 1 800 гектари под винїцами хтори сримски вина освоєли на змаганьох у Австриї, у Сриме. То 17 файти билих, сухих и полусухих винох, Анґлиї и Болгарскей. Єст амбициї же би рушело з класєдна файта полусухого сладкого вина, єдна файта било- терску продукцию вина, а з тим у вязи члени Здруженя го квалитетного пеняцого вина и єдна файта целового продуковательох грозна и вина зоз ознаку ґеоґрафского пеняцого вина. походзеня „Срим – Фрушка гора” наявели продукцию Башич гварел же наиходзаци крочай будзе защицованє кластерского пеняцого вина, по традицийних методох, ґеоґрафского походзеня сримских винїцох же би доста- так як то робя у Тоскани и Бордоу. Покраїнски секретало ознаку „Фрушкогорски бреги под рият за польопривреду им поможе же би обезпечели винїцами”/„Фрушка гора”. заєднїцку опрему за пакованє того нового вершинского Покраїнски секретарият за привреду и туризем потри- продукту – гварел Дькович. мує роботу Здруженя продуковательох грозна и вина зоз Вон визначел же держава у велькей мири помага винаознаку ґеоґрафского походзеня „Срим – Фрушка гора”, ром и винїцаром. То указує и факт же Покраїна донирагварел новинаром подпредсидатель Покраїнскей влади и ла 16 милиони динари за наймодернєйшу електронску покраїнски секретар за привреду и туризем Иван лабораторию за анализу винa FOSS Wine Scan S02, хтора Дьокович. доступна шицким продуковательом вина у Сербиї, а – Доставанє ознаки ґеоґрафского походзеня админис- находзи ше на Оглядним добру за винїцарство у тративне потвердзенє квалитета и сримске вино заслу- Сримских Карловцох, хтори у составе жує же би мало мено поднєбя хторому припада. Польопривредного факултета у Новим Садзе. ■ Сримски винариї зоз своїма капацитетами, сортами и М. Тамаш 28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЙОВАН ЖИВКОВИЧ ЗОЗ ШИДУ ПРОДУКОВАТЕЛЬ КУРОХ И ПРЕПИЛКОХ

ПРЕПИЛКОВО ВАЙЦА ПОПУЛАРНИ

ед пред даскельома роками у Илинцох, у оца Йована Живковича зоз Шиду, квока пред жиму вилягла курчата, а вон их принєсол до свойого дому, одховац, Теди анї нє думал же будзе ховац кури, бо за таке дацо у нєвельким дворе у Омладинскей улїци на „Востоку” у Шидзе анї нє мал условия. Йованова супруга Мара гвари же теди квоку и курчата положели дочасово до хижки за пса, хтора була празна. И на щесце, курчата ше одховали, а Йованови и його супруги було жаль врациц их до Илинцох, насампредз и прето же пред тим хорт, або друга животиня,

ДРОБНИ ПИСАНКИ Препилково вайца можу послужиц и як прикраска. Пред Вельку ноцу Ириней Папуґа однєсол вайца з препилкох до КПД „Дюра Киш” на роботню фарбеня писанкох. Тоти вайца природно маю шпляхи по себе, а кед их жени офарбели на червено, барз крашнє випатрали.

знїщела надосц живини у дворе Йованового оца. – Ми вец одлучели справиц нєвельки курнїк и волиєру, (клїтка з дроту) и потим зме окрем домашнєй живини набавели и италиянски ярабасти кури, а и черали зме живину з другима. Вец зме дошли и до препилкох хтори муша буц окреме, у одвитуюцих клїткох, и то ше указало як барз добри поцаг – приповедаю Живковичово. Набавели и инкубатор за лягнуце курчатох и препилкох, а до векшей, красней волиєри положели фазани, голуби лепезани и такволани гадвабни кури. Препилково вайца ше барз глєда пре їх лїковитосц, мож их попиц швижи, хто сце може вайцо витрепац, а мож их єсц и варени и пражени, як вайца зоз курох. Йован гвари же юшка з препилки барз смачна, прави є деликатес. Тераз у клїтки ма коло 30 препилки, а з предаваньом вайцох закриє трошки покарми за живину.

Йован заняти у Подприємству за преробок и предаванє жита и муки „Млїнтест”, дзе роби и його колеґа Ириней Папуґа, хтори тиж хаснує препилково вайца. Гвари нам же єден час препилково вайца хасновала и його дзивка, а вон их уж длуго поряднє хаснує, бо су лїковити. Попри продукциї живини, Йован Живкович ма и пластенїк у хторим, за свою фамелию, успишно продукує парадичи, паприґу и огурки.■ Вл. Дїтко

14 РУСКЕ СЛОВО

28. ЮНИЙ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ДЮРДЬОВ – ПРОДУКЦИЯ ЧЕРИ ПАРАДИЧОХ

ЧАРНА НАЙСМАЧНЄЙША Млади продукователь з Дюрдьова, Василиє Кочиш, пред шейсцома роками почал продуковац чери парадичи, а од того року продукує и чарну чери парадичу, котра по його думаню найсмачнєйша

ст младих людзох котри, кед су нє заняти, найчастейше вибераю нє робиц нїч, док наш собешеднїк Василиє Кочиш иншаки. Свидоми є же ма шлєбодного часу, алє и сцелосци учиц нове, та з бачиком, мацеровим братом, почал пестовац дзешец сорти чери (дробней) парадичи, чийо нашенє увезли зоз Италиї. – Дробни, чери парадичи ше найвецей хаснує за декорацию шалатох. З початку зме их садзели експериментално и видзели же су подзековни за отримованє, нє глєдаю вельке допатранє. Мали зме червени, жовти и чарни чери парадичи котри маю розлични фурми. Интересантно випатрали, од длуговастих по гевти котри випатраю як грушки, алє су менши. Рошнє на коло два центиметри, а нацинє векше як два метери. Медзи нїма чарна наймачнєйша, прето сом ю предлужел пестовац, пестуєм сорту Cherry Nero. Парадичанка з нєй нєвироятно смачна – гварел Василиє котри свойо парадичи пестує у загради и, як гвари, є их як вишнї з древа. Наш собешеднїк гвари же парадичанка з обичней парадичи, до котрей ше доложи чарну чери парадичу, смачнєйша, сладша и ма интензивнєши смак парадичи од класичней червеней парадичи. Док є нєдозрета ма желєну фарбу, а як дозрева, так чарнєє. З нука є чарно-желєней фарби истого випатрунку як класична парадича. – То нє ҐМО рошлїна, анї нє гибрид, алє сорта чийо нашенє мож похасновац за нову сезону и длуго обнавяц. Людзом нєузвичаєне куповац таки продукт, алє ми нє одуставаме. Понукали зме и предавали нашо чарни парадичи рестораним и чардом. Вони куповали од нас, медзитим им таки парадичи потребни през цали рок, а

НА ПРЕДАЙ ПРЕСАДА, А БУДЗЕ И ПАРАДИЧИ Ище вше Василиє Кочиш ма на предай пресаду чарней чери парадичи. Майски дижджи єй нє завадзали и нє було нїяки почежкосци анї додатно ю допатрац. Видзи ше му же дава вецей плоди як класична червена парадича, стално дава нови плоди и так по мрази до новембра. Нашенє посадзел у фебруару, а у юлию би требала почац оберачка. Залїва ю зоз систему капка по капку. Розсаду предава по штерацец динари, а гвари же за штирочлену фамелию досц два до три саднїци. И у тей сезони му фокус будзе предаванє на векше, алє планує предавац и з дому. 28. ЮНИЙ 2019.

ми нє можеме парадичи продуковац и вжиме и вчас на яр, бо за таку продукцию потребни окремни условия и вельке укладанє, окреме вжиме кед би требало зогривац у пластенїку – гварел продукователь Василиє.■ С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОДЗЕЛЄНИ ДИПЛОМИ МАТУРАНТОМ ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ШКОЛЯРКА ҐЕНЕРАЦИЇ ДАЯНА НЕДИЧ Школяром штвартих класох Ґимназиї и туристичного напряму Школи ,,Петро Кузмякˮ 19. юния, шветочно дод зелєни дипломи о законченим штредньошколским образованю. У голу керестурскей Школи, школяре трецих класох Ґимназиї пририхтали шветочну програму на хторей читали свою поезию, литературни состави матурантох на тему розходу, шпивали и грали на ґитари и гушлї. Зоз пригоднима словами, од матурантох ше одпитали и їх оддзелєнски старшинове – Наталия Будински, Александар Алексич и Бояна Милянич вєдно зоз директорку Школи, Хелену Пашо Павлович, хтори матурантом на концу програми уручели Вуково дипломи и дипломи за закончену штредню школу, а тиж и преглашели школярку ґенерациї Даяну Недич, хтора закончела напрям туристичного технїчара. Штредньошколску наставу у 2018/2019. року, закончели вкупно 36-еро матуранти Ґимназиї, од чого 17-ецеро у руским и 19-ецеро у сербским оддзелєню, як и 21 ма-

ЗАМЕРКОВАНИ РЕЗУЛТАТИ Даяна Недич през школованє указала визначни успих и посцигла замеркуюци резултати на змаганьох꞉ 3. место на Републичним змаганю зоз Аґенцийного и готелиєрного дїлованя у Бору; 1. место на змаганю Универзитетох Синґидунум на факултету за туризем; 1. место на Медзинародних дньох школярского поднїмательства у Сокобанї. турант Туристичного оддзелєня, и шицки школяре положели матурски испит. У руским оддзелєню з одличним успихом закончели 10-еро школяре, барз добрих було пецеро, єден добри и єден задоволююци успих. Ґимназию на сербским наставним язику з одличним успихом закончели 11-ецеро школяре, штверо були барз добри, два задоволююци успихи и два неґативни. На напряме Туристичного технїчара одлични успихи мали 11-ецеро школяре, осмеро барз добри и двойо добри успих. Ан. М.

ЙОВҐЕН СОПКА ЗОЗ ЗАД У НАЩИВИ КЕРЕСТУРСКЕЙ ШКОЛИ

СТИПЕНДИЇ БУДУЦИМ СТРЕДНЬОШКОЛЦОМ

СОТРУДНЇЦСТВО ШКОЛИ У КЕРЕСТУРЕ И КЛИВЛЕНДУ

ОБЕЗПЕЧЕНЕ И РОБОТНЕ МЕСТО

Йовґен Сопка, родом зоз Руского Керестура, нащивел Школу „Петро Кузмякˮ у Руским Керестуре. Сопка уж трицец роки жиє у Кливленду, у Зєдинєних Америцких Державох, а прейґ дружтвених мрежох попровадзел иновативну роботу у керестурскей Школи, та пришол на идею же би ше керестурска Школа повязала зоз школу у Кливленду, дзе иншак пан Сопка роби як наставнїк. Наставнїки зоз школи у Кливленду ше мали нагоду прейґ Скайпу упознац зоз професорку математики Наталию Будински, та ше од тей єшенї планую заєднїцки годзини и сотруднїцтво на двох континентох. Тоту идею и активносци Школи потримала и директорка Хелена Пашо Павлович. Ан. М.

16 РУСКЕ СЛОВО

Як сообщене 22. юния, фирма „Инобачка” ДОО Нови Сад, погон Савине Село, будуцим стредньошколцом зоз Савиного Села, Коцура и Деспотова додзелює стипендиї од 8 тисячи динари мешачно, под час цалого школованя. Професийни профили котри буду стипендовани то - швайзовач, водоинсталатер, керамичар, маляр и други будовательни профили. Попри стипендиї, после законченого школованя, „Инобачка” обезпечує и роботне место. Школа у котрей ше упише глєдани профил, може буц у гоч хторим городу у Републики Сербиї. Одвичатеьни зоз „Инобачки” модля шицких заинтересованих школярох и їх родичох же би ше особнє явели до погону у Савиним Селу, лєбо директорови ОШ „Бранко Радичевич” Савине Село Рахманови Тиґаньови. Тоту програму потримали општина Вербас, МЗ Савине Село, як и власнїк фирми „Инобачка” ДОО Нови Сад Жарко Бабич. О. Р. 28. ЮНИЙ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

МЕДЗИНАРОДНЕ ЗМАГАНЄ ЗОЗ СТРАНИХ ЯЗИКОХ „WILLKOMMEN 2019.”

ЗНАЧНИ УСПИХ КЕРЕСТУРСКИХ ШКОЛЯРОХ На седмим Медзинародним змаганю зоз страних язикох „Willkommen 2019.” котре по други раз отримане у Основней школи „Петро Кузмякˮ 18. мая, нашо школяре зазначели замерковани успих зоз анґлийского и нємецкого язика, а резултати обявени тих дньох. На змаганю зоз анґлийского язика школяре штвартей класи основней школи Лана Штранґар и Даниел Надь були наисце успишни: Лана завжала осме, а Даниел трицец дзевяте место, у конкуренциї 357 школярох штвартих класох. Керестурских школярох швартей класи пририхтовала їх професорка зоз анґлийского язика Андреа Бучко, котра виявела же ше пририхтовали зоз вельким ентузиязмом, вельку дзеку и мотивацию, а резултати очиглядни. Школяре Ґимназиї тиж зазначели красни успих на тим змаганю. З английского язика: Оґнєн Дудаш, школяр III класи Ґимназиї завжал 10. место, Ивана Ґлиґорич, школярка III класи Ґимназиї завжала 20. место, Николина Кондич, школярка II класи Ґимназиї завжала 36. место. З нємeцкого язика ше змагали шлїдуюци школяре: школяр VI класи Основней школи Ґлориян Штранґар завжал 3. место, а школярка III класи Ґимназиї Катарина Малич тиж завжала 3. место. Змаганє у нашей школи орґанизовали професорки анґлийского язика Андреа Бучко и Лїляна Фина, як и професорка нємецкого язика Сашка Спасич, а исти професоре и пририхтовали школярох за змаганє.

Змаганє „Зоз знаньом през Европуˮ („Znanjem kroz Evropu“) отримане у орґанизациї Нємецко-австийского културного центра зоз Кралєва. Уж други рок наша ше школа придружує ґу тому проєкту. Циль того змаганя преширйованє и унапредзованє страних язикох, а у тим медзинародним проєкту участвовали седем держави – Чарна Гора, Македония, Горватска, Босна и Герцеґовина, Румуния, Мадярска, а медзи нїма и Сербия. О. Ж.

ЧЛЕНИ ЕКОЛОҐИЙНЕЙ СЕКЦИЇ НА НАГРАДНИМ ВИЛЄТУ

НАЩИВЕЛИ СРИМСКИ КАРЛОВЦИ И ФРУШКУ ГОРУ

Початком того мешаца, на закончуюцей шветочносци проєкту „За чистейши и желєнши школи у Войводини” у Сримских Карловцох, Основна школа „Братство єдинство” зоз Коцура була єдна од 60 наградзених воспитнообразовних установох. Як награду, 20-еро найактивнєйших члени еколоґийней секциї и тройо наставнїки котри водза тоту секцию до-

28. ЮНИЙ 2019.

стали як награду вилєт на Фрушку гору, на котрим були прешлого тижня. Зоз школярами ишли наставнїци Ґабриела Ковач, Николета Хорняк-Папуґа и Мелания Мали, и як гваря, и вони и дзеци ше барз крашнє препровадзели. – Вилєт нам почал у Сримских Карловцох, дзе нас водич дакус упознал зоз варошом, а потим зме нащивели Еколоґойни центер „Радуловачки”. Шлїдзел одход на Дунай, вожели зме ше на ладьочки, а потим зме участвовали на едукативней роботнї о тим кельо познаме тоту рику – гварела наставнїца Малийова. По закончених роботньох шицки вєдно пошли на Стражилово на Фрушку гору, прешейтали ше по памятнїк Бранку Радичевичу, а на концу участвовали на роботнї о тим яки файти рошлїнох обачели, док ше шейтали по Фрушкей гори. Як гваря з еколоґийней секциї, по законченим вилєту черали упечатки и бешедовали о тим цо нове научели. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

РЕПОРТАЖА

КАНТРИ ФЕСТИВАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

РУСКА, СЕРБСКА И АМЕРИЦКА КУЛТУРА НА ЄДНИМ МЕСЦЕ

ейцдньови „Кантри фе стивалˮ на котрим нащивителє могли упознац руску, сербску и америцку културу и традицийну кухню, зоз концертом ґоспел ґрупи „Гепи дейˮ зоз Валєва, закончел ше внєдзелю, 23. юния. Фе стивал одпочал стреду, 19. юния, и каждого дня на Тарґовецким центре на пияцу, у орґанизациї пого сцителного обєкту „Винтидж гилˮ власнїка Йовици Ґецана було презентованє рижних кухньох и єдлох – сербскей, рускей и америцкей, медзи котрима учасц вжало и Здруженє женох „Байкаˮ з Руского Кере стура и поднїмателє з Тарґовецкого центру. Го сци зоз Оклахоми, точнєйше зоз ме стох Мискоґи и Фот Ґибсон, члени Баптистичней церкви зоз тих ме стох, як виявел Йовица Ґецан, обезпечели средства за финансованє тей свойофайтовей мисиї и пришли нащивиц Сербию. Попри „Кантри фе -

18 РУСКЕ СЛОВО

стивалуˮ го сци з Америки нащивели Дом за дзеци и младеж без родительского допатраня и стараня у Зомборе, котрому подаровали вельки базен, и обєкти „Белавей птициˮ зоз Кули, пофарбели древени слупи на Тарґовецким центру и вичисцели циви за одвод дижджу, а попораєли и ище дскельо нєвельки обєкти у валалє. Од го сцох зоз Америки, дзеци котри приходзели на Тарґовацки центер до стали слухалки и ЦД ґоспел музики. Пребуванє го сцох ше закончели зоз кон цертом Ґоспел ґрупи „Гепи дейˮ зоз Валєва, котри тиж отримани на Тарґовецким центру и оможлївело Кере стурцом же би, гоч на кратко, пременєли каждодньову рутину. О. Живкович

28. ЮНИЙ 2019.

ЮНИЙ

2019. рок ЧИСЛО 6

Жарко ОСТОЇЧ

ДРУГОРЯДНА ПОДОБА Вельким чувством мале хованє А за тима чувствами огромне смуткованє. Врани понад нашо глави прелєтовали Аж и чарни слизи вранох на нас падали. Окрем тебе и мнє И чарних вранох на нєбе Зявели ше ище два, три особи Хтори у нашей драми були лєм другорядни подоби. Вельо того умарло того дня. Загашела ше жирячка найкрасшого ми сна. Борел сом ше док ши остатнїраз на мнє нє попатрела Алє огромна слиза з ока ше пущела, накадзи ши ми хрибет обрацела. Од теди ми днї шиви прето же чарнїна кус виблядла Питам ше цо би було кед би ши ше того дня на мнє оглядла и поволала ме. Єдзенє би тераз мало даяки смак. Алє и ти знала же за нас лєпше так. Знам же сом нє бул ту длуго. Нє забувай ме. Здогаднї ше же кельо це мойо шерцо сце. Сцело. Кед ме забудзеш, значи же сом ци нїґда нє бул важна особа. У потенциялней комедиї твойого живота лєм другорядна подоба.

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Марина ХОМА

Милош ҐАЛЕТИН Милош Ґалетин народзени з єшенї 1976. року у Банату, а жиє и роби у Новим Бечею. Дипломовал на Катедри за Сербски язик и литературу на Филозофским факултету у Новим Садзе и виклада сербски язик. Написал шейсц поетски збирки: Моряк (Слово, 2000), Делфин, горски стихи и лирика (Слово, 2005), Яблуко гори (Тиски квет, 2014), Тебе (Городска библиотека у Новим Садзе, Тиски квет, 2014) Корабель у здогадованю (Народна библиотека Нови Бечей, Тиски квет, 2016) и найновшу збирку поезиї Једро за шкољку (Плахта за коритко) у виданю Дома култури општини Нови Бечей у 2018. року. Милош 1999. року преглашени за найлєпшого поету на Фестивалу югославянскей поезиї младих у Вербаше. Писнї му обявйовани у антолоґийох, а на його стихи компоновани и зняти три албуми.

МЕДИТЕРАН Далєко... Далєко... Од тебе хтошка Одходзи твой... Далєко... Далєко... Зоз благим Маестралом, Делфинох швици ше Рой... Далєко... Слиза каменей студнї Под циньом смокви, Котра лєм цо зреє... Од солї и писнї... Поцилунок єй... Як нїґда дотераз... Як нїґда дотераз... Далєко... Далєко... Од тебе хтошка Одходзи твой... Далєко... Далєко... Зоз провадзеньом слунка, Чайкох стриберних Шпив... Далєко... Далєко... Як давни сон... Далєко... Далєко... У тебе: Остава Медитеран... Медитеран.

20 РУСКЕ СЛОВО

ПОЦИЛУНОК СОЛЇ

ЗАРЕНКО СЛУНКА А Дакеди у думкох придзе – боса... Сукня – ружи... Розпущени власи... Морє у оку: Нєшнїти сон... Веселосц птици... Веселосц птици Цо зарно слунка Спущи На Длань...

Кед осаменосц було морє; Ядлїни були хижи... Ми двойо у слунку швитаня... Посцель–коритка...Сухи игелки... Пруце... Понад чайки стриберней Кридло... И твоя рука На шиї... Поцилунок солї... Дзень...

ВЛАСНИ ДУХ Шветло. Цмота. Слика. Трепеценє. Як кед шнїєш луцидни сон и припатраш ше на ньго. На себе у нїм. Палє и вона. Попатрела на свойо гарсци и крочела до сна. И так є уж там. Шедзи у авту звалєна, глава єй виши. Очи склєняни, таки превидни же ше аж нєбо опатра у нїх. Шедла ґу себе, пробуюци ше пребудзиц, медзитим, нє поспишело ше єй. Пробовала з натре саньом, плясканьом, надзераньом, алє нїч нє вредзело. По шиї ше єй злїва крев, пошвидко ше стиднє. Глава єй розбита и хто зна цо ище. Кед ше прешвечела же є мертва и же ю нїч нє може пребудзиц, вишла зоз авта. Годзинами лєжала на гауби роздумуюци же чом праве вона, як то же є вонка зоз свойого цела и цо то тото цо ма робиц. Лєжала зоз роширенима руками и ногами, нєрухома як умарта. Як тота нука. Ужерала ше до нєба нєверяци. Муши исновац даяки виход, роздумовала, алє го нє було. Могла ше рушац лєм по гущави у хторей ше находзел на поли стрепани авто, а полиция го о пар годзини и так однєше и розчисци место нєщесца, як кед би ше анї нїч нє случело. А вона останє цалком сама и нїґдзе нє може пойсц. Преклято є вязана за тото место. „Духом, хтори ше заквача за людзох, вироятно лєгчейше, голєм су стално у дружтве”, гварела наглас, пробуюци найсц скрити гумор у тей ситуациї. Кого, забога най преганя на тим пустим месце, кед ю анї полицає, анї швидка помоц, анї шведкове нєщесца нє видза, а єй цело одноша. Нєєє! Цалком є сама. „Чи то єдна з тих ситуацийох кед треба прекрижиц ноги, спаднуц до медитативного трансу и кед ше з нього зобудзим шицко ше враци до нормали. Нє?” „Нє, нє, нє!” Одгукує цихосц, а гробна жима ше єй уцагує до косцох. И далєй ю чувствує, гоч и през цела. Як да є ту уж днями. Упарто пробує висц зоз того места, алє ю якаш нєвидлїва сила спера же би то зробела. Константно поставя исти питаня, а место цихо. Вше швидко гонєла авто, окей, розумела. Погришела, злєцела з драги, алє лєм пробовала чувствовац же є жива, нє роздумуюци же так умре. Нє грих ше чувствовац жива, нє? Цихосц знова исте одвитує.

Роками є уж ту. Так длуго же аж забула прецо и цо ше ту случело. Сама є, як и по тераз и нє пременєла випатрунок. Трава росла и сушела ше безчислено раз. Слунко виходзело и заходзело, инсекти зуєли, квеце квитло, шицко ше пошвидшало, спомалшело и повторело, а вец цалком престало. Лєгла до трави и одлучела ю почувствовац з цалим своїм єством. Кажду травку хтора єй джобе скору док ю звладує з чежину свойого етеричного цела. Пожадала чуц звуки того места, вєдно з цихосцу нєпостояцих гласох и цверчаньом цверчкох у ноци, шущаньом и писню нєпознатих файтох птицох и тото шицко нараз. Жадала ше стопиц з местом нєрухома у бруду свойого законченого живота, алє у нєдотхнутосци природи хтора ю окружовала. Конєчно, после длугого часу, могла почувствовац витор на твари и була порихтана врациц попатрунок нєбу, похопююци себе як часточку универзалного. Почувствовала цеплоту яку длуго нє чувствовала. И любов. Ґу дню и ноци и каждому наиходзацому дню и ноци. Радовала ше Слунку и Гвиздом и людзом хтори з часу на час приходзели, а нє могли ю видзиц. Єй нє требало же би ю видзели, вона була ту и през того. Трава росла и сушела ше безчислено раз. Слунко виходзело и заходзело, инсекти зуєли, квеце квитло, шицко ше пошвидшало, спомалшело и повторело и пошвидшало, пошвидшало, пошвидшало... А вец ше пребудзел. Лєжал у посцелї з склєнянима очми, такима превиднима же ше аж нєбо опатрало у нїх.

Друге анї нє важне Було; Друге анї нє важне Було... Ми двойо у слунковим швитаню... Кед осаменосц було морє... Кед осаменосц було морє... Острово – поцилунок солї... И сон... 28. ЮНИЙ 2019.

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Марина ХОМА

20 РУСКЕ СЛОВО

ПОЦИЛУНОК СОЛЇ

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА

ХРОНЇКА ПОЧАТКУ КОНЦА* ПОРТРЕТ УМЕТНЇКА У МЛАДОСЦИ, А ПРЕД ВОЙНУ**

(Славко Роман Рондо, Одняти од псох”, писнї, Руске слово”, Нови Сад, 2019) ” ”

ед би ше даяким случайом Рондови удало пристановиц напр. у Нємецкей на початку воєних зраженьох у тедишнєй нам, оцовщини Югославиї, питанє чи би нам тот материял – цо го автор прейґ НВУ „Руске слово” тераз обявює, як свойофайтова хронїка з перспективи младого Керестурца, на початку спомалшеного, алє нєзатримовного препаданя його валала – бул (голєм у такей фурми яку ма) пред нами. Понеже, одходзаци з валалу скоро два децениї познєйше (и на вельо дальшу драгу), уж як менєй-вецей формовани чловек (и автор), витворело ше єдно шведоченє котре ми дзешка здабе на неґатив Костельникового Идилского венца, фундаменту нашей литератури и писменосци. Нє менєй важне же тота и така фурма, як доходзела по свою литературну обяву, була якиш модел на котри ше каламела творчосц наиходзацих ґенерацийох, такв. гумнашох; Славко Винаї Винко, Мирко Горняк Коле, Олеґ Колбас Колби, Синиша Сопка, дзе по єдне женске мено тиж. Препознатлїви Романов твор, чи печац, ше єднак прецагує и през музику, а тиж и театер, дзе ше автор теди креативно опробовал. У автобиоґрафийней призначки С. Р. Рондо наводзи же му шицке образованє (од оводи по висши уровнї) ше одбуло у Керестуре. На тот способ було кеди назазберовац животного искуственого материялу, як и надбудовац характеристични стил, а през призму родного места. Цо досц важни контекст (но, нє и правило) за пробованє (дзешка цо на иншаки способ, алє у подобним манире у пракси за провадзели напр. Папгаргаї, Надь) викроку з традициї и єй надбудови. Кед уж о тим слово, Роман ше полуиронизовано одноши ґу

традициї (церква, социялни явни и менєй явни порядок...), алє, гварим, лєм до поли дас. Аркадийски амбиєнт дзецинства, младосци ше збива з наиходзацим грожацим порядком, котри ми здабе на гевтот концепт Ероса-Танатоса, як го преформуловал проф. Стеван Константинович: „Там дзе за чловека почина война, там за жену настава бордел”. Но, Роман ма и други способи на котри ше младежски обраховює з атавизмами, прешлосцу, традицию – за цо поробиме дакус подробнєйшу анализу, з другей нагоди. З часово-просторней дистанци, чому може буц праве найвецей шведочи словнїчок-толковнїк на концу збирки – додаток новшого датума, видзи ше ми – обачує ше и блага носталґия за стварами котри навики однєсла прешлосц. То бул час „Лєм даскелїх рокох за нас”, тих цо зме ступали до живота з безпечного гнїзда, ґета – зони комфору би ше то нєшка можебуц окресцело. Живот вократци твинпиксовски” збриднул, маґнетно прица гуюци велїх зоз стада праве до тей (лєбо вам блїзши „саутпарковски” епитет, исти пшамац) анґло америцкей дияспори воланей Сиверни Батлфорд. „Одняти од псох”, у своїм баржей мурчацим, як брешуцим манире, свидоцтво котре, ширше спатрано, на шлїду младежского бунту з конца 60-тих, односно, ча су нашого приходу на тот швет. Праве з тих ґенерацийох, гоч ту нє треба пребарз поцаговац паралели у виключно литературним, а баржей феноменолоґийним смислу – єден Роберт Цимерман, познатши як Боб Дилан, достанє потвердзенє за свою творчосц, обашка од популарносци, даяки пол вика познєйше од самого Нобелового комитету. Нїч чудне за 122 дакого хто замерковал даскельо роки напр. ище пред тим, у авзлоґу городскей библиотеки, пано з велїканами писаного слова, попри Киша, Црнянского, и Балаше вича, Младеновича, Штулича... Ствар даякого компромису? Можебуц. Но, заключуєм же ше Рондова творчосц, ниа, леґитимно, учитує до рускей литератури, як докладаюци артефакт премосцованя прирви медзи традицию и сучасн(єйш)има виразами – з вецей нагодох за мерковане и споминане. У тим я особнє видзим єй найкомплекснєйше значенє у спатраню творчосци котра наиходзела як „баранчатка уцихли”.■ Мирон Джуня

* Mарко Mаркович (толкуюци ми на ФБ же дзе Костельников гроб); нє чежко найсц – нєдалєко од уходу... (кратка пауза); як страшно звучи – конєц блїзко при початку – агей! ** Нєт за чловека горше искуство як врациц ше з войни. М. Црнянски

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Коля Обровски

22 РУСКЕ СЛОВО

28. ЮНИЙ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ТОГО ВИКЕНДУ 58. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖАˮ

ПРОГРАМСКИ ЗМИСТИ ЗА КАЖДОГО

На схадзки Програмного одбору 58. Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, отриманей 6. юния, утвердзени предложени програмски змисти и початок отримованя фестивалских манифестацийох розпоредзени до двох фе стивалских дньох, 28. и 29. юния. Першого дня Фестивала на 17 годзин почнє 51. „Червене пупчеˮ на лєтнєй бини у дворе Школи „Петро Кузмяк”, а на 21,30 Вечар младих „Червена ружаˮ у Велькей сали Дома култури на хторим буду виведзени 9 нумери од чого 5 нови. Пол годзини пред тим на 21,00 у голу Дома култури буд зе отворена и Вистава фотоґрафийох Маї Орихан, а од 22 год-

зин, предвидзена музика за розвагу, тиж у голу Дома култури, у дакедишнїм Клубу 10. Другого дня Фестивала од 10 годзин будзе Керестурски саям у Доме ремеселнїкох, як и Турнир у одбойки у Спорскей гали, а на 20 годзин „Одгуки з ровнїни” – ревиялни наступи руских ансамблох. Того року наступи и госцуюци Ансамбл танцу „Галичанки” зоз Львова з України, а на концу тиж предвидзена музика за розвагу за хтору, з тей нагоди, будзе задлужени тамбурови оркестер Люби Скубана зоз Вербасу. Музейна збирка у школи Замок будзе отворена за нащивительох на пияток и на соботу од 14 по 20 годзини. М. А.

ОСНОВНА ШКОЛА „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” ДЮРДЬОВ

НАЙЛЄПШИ УСПИХ МА РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ У Основна школа „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, вовторок, 25. юния, обявени конєчни резултати Закончуюцого испиту. И того року дюрдьовски маломатуранти котри покладали закончуюци испит нє мали пригварки на прелиминарни резултати на тести. По конєчних резултатох на тесту з руского язика просеково посцигнути 11,17 боди, зоз сербского 10,50, математики 8,04, а зоз комбинованого 7,70 боди. Поєдинєчно, од 20 максималних, найвецей посцигнути боди зоз сербского язика 20, з математики

28. ЮНИЙ 2019.

17,50, а з комбинованого 15,00 боди як и зоз руского язика. Анї єден школяр з анї єдного теста нє мал 0 боди. Найменєй, 1 бод достати на тестох зоз мацеринского язика, 2 зоз математики и 3 зоз комбинованого тесту. – Нєзадовольна сом зоз закладаньом школярох же би цо лєпше поробели закончуюци испит. Нє сцели ходзиц на пририхтуюци годзини котри зме им орґанизовали. Єдноставно мож обачиц же нє сцели учиц – гварела Вукица Петрович, директорка дюрдьовскей ОШ. Зоз трох закончуюцих испитох могло достац максимално 60 боди, а найвецей, 53 боди достал Душан Чеґар з ОШ у Дюрдьове, после нього 49,50 боди достал Душан Джамбас. По класох найлєпши просек бодох ма VIII 3 класа односно руске оддзелєлнє – 9,60 боди, потим VIII 1 класа 9,12 боди, VIII 2 класа 8,33 боди и VIII 4 класа 8, 30 боди. Резултати у ОШ у Дюрдьове мож опатриц на вонкашнїм облаку од зборнїци. На пияток, 28. юния, школяре буду виполньовац Лїстину жаданьох за упис до штреднєй школи котри маю дац свойому класному старшинови у ОШ. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ МИРКОМ ЛАЗОРОМ, КЕРЕСТУРЦОМ ЗОЗ ЛАЛИТЮ

РУСНАК З ВЕЛЬКИМ „Р”

Пише: Мария АФИЧ

Замерковали зме го на тогорочней шветочносци Дня Руснацох у Руским Керестуре, радосного, поцешеного праве пре тот дзень, як ше сердечнє стрета и поздравя зоз шицкима. Вон Мирко Лазор Ґвожджаков, Керестурец, алє уж вельо вецей по рокох живота Лалитян дзе жиє зоз свою фамелию

ирково парняци, та и младши ґенерациї го познаю як окреме активного омладинца, а поготов як одличного Русинового фодбалера, капитена, познєйше и бавяча за лалицку Панонию, за Оджак, вец и квалитетного фодбалского судию. До свойого валалу дзечнє заходзи, бо чувствує почитованє, и черпа сили у националней матки, бо так доживює Руски Керестур. Миркова животна драга започала у Червинки дзе теди його родичи жили, а до Керестура же врацели кед вон бул шеста класа. Ту докончел основну школу, у Вербаше штредню за маляра и такой у Кули достал и роботу. Мирко мал и штири шестри, вчас остали без оца, та як приповеда, сама мац их нє могла високо школовац. Но, вон ше нашол у дружтвеним активизме и у спорту, дзе бул вредни омладинєц у валалскей младежскей орґанизациї. Бул у предсидательстве и подпредсидатель, а у тим чаше забавни живот младих седемдзешатих рокох бул наисце богати, поготов през лєто. – У Младежским доме зме мали велї активносци, бо ше там отримовали насампредз танци, приводзели зме тедишнї найпознатши ґрупи, та до Керестура млади приходзели и з околних местох, паметаме нам и бали под марадиками. Горе були просториї нашим музичаром за вежбанє, а у велькей сали ше през тидзень отримовало и годзини физкултури, и тренирало атлетику, теди кед директор Школи бул наш припознати педаґоґ и спортски и дружтвени роботнїк Владимир Малацко Учо. Паметам же нам у Младежскей орґанизациї шицки були на помоци, кед требало обилїц младежски дом, здушнє ше заложел и Учо и Мирко Малацко, директор Комбинату, та так помогла и општина же би шицко було як треба. Я вше думал же

24 РУСКЕ СЛОВО

треба ту вельо укладац же би ше младих тримало коло Младежского дому, а нє у карчмох – памета Мирко красни часи своїх младих рокох. Понеже барз любел и фодбал, дознаваме же є и єден з орґанизаторох Ноцного турнира у малим фодбалу хтори по нєшка остал култна лєтна подїя у Керестуре. То анї нє чудне, бо фодбал у живоце нашого собешеднїка забера специялне место. Як приповеда, мал „чежки” ноги за, наприклад, танцованє у фолклору, цо утвердзел тедишнї хореоґраф Ґача, та Мирко на пробох бул порядни кед ше отримовали у Младежским доме, алє лєм як припатрач. НОГИ МАЛ СТВОРЕНИ ЗА ФОДБАЛ Но, зато його ноги були окреме схопни у найпопуларнєйшим спорту на швеце. Почал тренирац у ФК „Русин” у пионирох, вец у подростку одкаль як наймладши у своєй ґенерациї вошол до першого тиму, та дошол по самого капитена. Бавел на штредку терена, бул тот цо найвецей пририхтує акциї за даванє ґолох, а специялносц му були добри шлєбодни бица. Зоз того периоду ма окреме мили памятки. – Бавел сом зоз одличнима бавячами и старшима и парняками, од Владу Югика, Фекетового, Томових братох, Саянковича, та ветеринара Хоми, по Михала Ороса и 28. ЮНИЙ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

других, знам же сом дакого нєнароком вихабел – гвари Мирко хтори теди вод зел фодбалски клуб и бул наисце спо собни за тото, бул почитовани фаховец и авторитет, добри педаґоґ, а фодбал з нас формовал люд зох, а Русин бул у найвисшим ранґу. Теди вельо було наших Кере стурцох цо були добри фодбалере, алє их животна драга однєсла на други боки – шпирта Лазор по найкрасших памяткох. А вец, уж кед бул у найлєпших рокох, запатрел ше до єдней красней Лалитянки, побрали ше, та Мирко прешол бавиц до „Панониї”. – Там у Лалитю сом предлужел бавиц фодбал, вец сом ше єден час врацел ознова до Русина, а нєодлуга сом прешол до ОФК „Оджак”. Кед сом пре стал активно бавиц бул сом предсидатель ФК „Панония” и теди зме мали найвецей пенєжи, шицко од опреми, но, теди були таки часи – здогадує ше наш собешеднїк, хтори ше опробовал и як спортски судия. Дознаваме же бул медзи найлєпшима у Бачкей зони, нє бал ше судзиц числени змаганя за перши ме ста и дербиї, бо попри шмело сци мал и авторитет. Ту би сиґурно напредовал и велї робели на тим же би дошол до найвисшого ранґу цо ше нє зисцело прето же позно, аж на 33 роки почал судзиц, та закон нє бул на його боку. – Дакус ми нєправо же сом ту нє вихасновал свой потенциял хтори сом мал и за тоту роботу. Зоз Суботици ме барз форсирали, алє нє могло пре роки. Бул сом и контролор за суд зенє, предсидатель комисиї за покладанє, алє роки прешли и тераз сом шицко напущел и прави сом пензионер и у спорту. Поготов сом нє любел же ше политика вше баржей почала мишац до спорту. А думам же спорт треба зохабиц спортистом, гоч сом и сам

Лазорова фамелия

28. ЮНИЙ 2019.

политично активни и нєшка – роздумує Мирко. Кед слово о його профе сиї, як маляр у Кули у „Тону” робел єденац роки, а отамаль прешол до Оджаку, до Технїчней школи як майстор на отримованю, а познєйше бул домар и о 28 роки отамаль пошол до пензиї. Роками бул активни як предсидатель синдикату, кед ше борело за права роботнїкох, а поготов му мило же ше виборели за ювилейни награди. Бул активни и у дружтвеним живоце у Лалитю як предсидатель Совиту Ме сней заєднїци, и памета же нє раз черали искуства з кере стурским колеґом Михайлом Варґом.

У фодбалу охабел шлїди

У ФАМЕЛИЇ ЯЗИЧНЕ БОГАТСТВО Мирко вше бул горди на тото же є Руснак и крашнє жиє у мишаним малженстве, та у тим язичним и обичайним богатстве зоз супругу Милинку виховали двойо дзеци, сина Драшка и дзивку Даниєлу. Мирко нїґда нє забувал же є Руснак, тримал свойо и свой язик, гвари же и дома вше бешедовали кажде по своїм. Драшко так зна и по руски, док Даниєла менєй, алє шицко розуми. Вони двойо нєшка уж свойо людзе, Драшко з трецого року права прешол до полицийней школи, бул медзи найлєпшима школярами у першей ґенерациї погранїчней полициї, та и нєшка роби на гранїци, тераз у Боґоєве. Там го прияли и як Руснака, бо ше вияшнює по оцови, док Даниєла Словачка по мацери, барз активна у верху и у политичним и националним живоце, а як правнїца тераз роби у Оджаку як про свитни инспектор. Мирко окреме провадзи цо ше случує у нашей заєднїци, найвецей ше инфомує з ТВ програми. – Цали живот сом ше цешел з тим же сом Руснак и як такого ме почитовали вшадзи. Поготов кед чули же ми найобразованши, гоч зме малочислени. Сцел бим тераз поздравиц шицких Руснацох, гоч дзе жию таки розошати по швеце, най ше нє ганьбя за свой народ, бо ше нєт за цо ганьбиц. Думам же и ми як заєднїца ту у Сербиї, хтора нас тиж почитує, мушиме буц єдинствени и вєдно робиц, та гоч зме и политично иншак опредзелєни, бо ше лєм так зачуваме цо длужей мож – поручел на концу наш собешеднїк.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ СТОРОЧНЇЦИ ОД СНОВАНЯ РНПД –

ДРУГА ШВЕТОВА ВОЙНА И КОНЄЦ ПРОСВИТИ” ” Початки националного будзеня при Руснацох на териториї дакедишнєй Пише: Дюра ЛАТЯК

Угорскей, особлїво на подручу нєшкайшей Восточней Словацкей и Закарпатскей обласци України, ґу котрим етнїчно припадаю и бачванско-сримски Руснаци, вязани за мено священїка Александра Духновича (1803–1865). Реализовало их у нас Руске народне просвитне дружтво, основане 2. юлия 1919. року у Новим Садзе

к познате, мадярски окупацийни власци нє дошлєбодзели дїялносц Руского народного просвитного дружтва. Священїкови Дюрови Биндасови, котри 1936. року, после шмерци о. Михайла Мудрого, приял на себе функцию предсидателя, припадла и нєподзековна длужносц розришиц дальшу судьбу Руского народного просвитного дружтва и проблем културно-просвитного розвою Руснацох у окупированей Бачкей под час Другей шветовей войни. О тим вон сам найлєпше шведочи у своїм обрацаню ґу бачванско-сримским Русином1: СЛОВО Предсидатель РНПД-а бачваньскосримским русином „Мили браца! Певни сом, же нам шицким барз добре познате основанє нашого милого Руского Народного Просвитного Дружтва (1919. р.), котре ше народзело по кирвавей шветовей войни. Шицки ми знаме и чувствуєме цо нам воно було, на кельо нас шицких културно и просвитно подзвигло. Там, у нашим Просвитним Доме ми ше схадзали двацецдва роки зоз шицких наших странох, з єдней и другей страни Дуная. Одтамаль ми черпали нашо просвитни напрями за културни живот нашого народу, розшатого медзи цудзима нациями у новим вику по шветовей войни. Цо нам дало нашо РНПД-о у тих часох, кед ше кажди нє лєм вельки, алє и найменьши народ розвивал у своєй власней просвити, у своїх власних народних обичайох – то найбаржей знаме и чувствуєме ми сами, кед од тей єдиней нашей просвитней орґанизациї, од нашого малого РНПД-а,

26 РУСКЕ СЛОВО

триштварцини рока анї гласа нє чуєме... Шицки ми ше радо здогадуєме на нашо мили схадзки, на нашо Руски Календари, Руски Новини, на нашо руски кнїжочки: школски за дзеци, красну Нашу Заградку, Граматику нашей родзеней бешеди, Єфтайову Дзивку, Народни писнї, Пупче, Наша прадїдовска вира, Наша Кухарка, Молитвенїк и вельо инше, меньши-векши виданя, котри и тераз украшую стол нашого просвищеного Русина у наших крайох. Нагло зме просвитно напредовали, та нє знам дзе би зме ше застановели, да ше у швеце нє стали таки пременки, котри потресли з цалим шветом. Настала нова, алє уж наисце шветова война, у котрей шицки нациї цалого швета участвую чи пасивно (таких барз мало) чи активно. А яки вигляди за конєц тей страшней войни – то нїхто напредок нє може предрекнуц. У тим мотовидлу цалого швета, дзе вельки держави знїщени – и з нами ше стала велька животна пременка: нашо матки-валали врацели ше мадярскей держави, у котрей жили нашо прадїдове вецей як тисяч роки, – а нашо сримски браца подпадли под братску Нєовисну Державу Горватску. И так зме – южни Русини – знова роздзелєни з Дунайом. Питам ше: хто би нє припознал чешкосци водительства РНПД-а у тих обставинох?! А я виявлюєм, же тото водительство у тих судьбоносних часох нє спало, алє ше и далєй старало, як могло у таких часох, за просвиту нашого народу. Ми добре знаме, же зме барз мало мали наших школованих людзох. А и цо зме мали, голєм половка од тих нє послухали глас своєй совисци, же би за свой народ у просвитней роботи участвовала... Лєм єдна 28. ЮНИЙ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА (XVII) гарсточка наших школованих людзох притулєла ше ґу нашей просв. централи а тей гарсточки людзох длужен наш руски народ, з єдней и другей страни Дуная, подац и у будучносци за їх пожертвовану роботу и змаганє вельке припознанє, просв. централи, бо вони нє лєм створели, алє и отримали – розвивали наш културно-национални живот. Алє пришли знаменити пременки у животу каждого народа, та и у нас. Предсидатель ше старал и совитовал часто зоз шицкима предняками нашого народу у тих крайох, з котрима лєм могол. Пробовал и шицки способи при нових власцох на яки способ би ше наша просвитна робота цо скорей обновиц могла. На концу пошол и на тижньово путованє на нашу Горнїцу – Подкарпатя, дзе нашо браца Русини у векшим числу жию – же бим препатрел-преучел тамошнї обставини просвитни. Там сом ше прешвечел о добрим народно-руским руху, у котрим вони шлєбодно робя и свой народ – наших братох Русинох на Горнїци просвищую у народним и вирским духу. Маю прекрасни институциї, з котрима ше наскоро подзвигню, бо вецей маю школованих людзох, а и сама держава им на помоц идзе. Препатрел сом там шицко, и прешвечел сом ше, же вони на добрей драги и маю одлични и богати просвитни институциї, а главне Подкарпатске Общество Наук (исте як нашо РНПД-о), котре ше о шицкей просвити наших братох Русинох на Подкарпатю стара и вельо роби. Най будзе затераз досц, кед спомнєм лєм їх „Недїлю”, котра нам уж позната и нас випомага... Нєшка цали швет вельо церпи од страданьох уж наисце шветовей войни. Нєшка уж певно, як слунко на нєбе, же шицкому злу виновате лєм то, же людзе и цали народи одпадли од Бога, та ше лєм медзи собу мержа и вимсцую, а кед би то и далєй лєм так було – то би була препасц каждей держави и нациї. Прето ше кажда християнска держава враца ґу Богови и Його законом. То нам доказує и днєшня война з большевицку Русию, дзе церкви були лєм магазини и театри, а народу заказано явно визнавац Бога и Йому ше кланяц. Пришли би погански часи и на терашню Европу... Мадярска держава нє лєм християнска, алє и католїцка держава. Прето ше змага да своїм народом пода справедлївосц и християнску просвиту. Так и нашо браца Русини на нашей Горнїци, одкаль нашо прадїдове походза, положели себе темелї просвитного змаганя: християнске воспитанє, т. є. воспитовац свойо дзеци у духу християнским, як то робя нєшка вшадзи по швеце просвищени народи, – врацаю шє ґу Бого1 Великий сельско-господарский календарь Подкарпатского общества наукъ на рокъ 1942. зложивъ Др. Иванъ Гарайда – СЕЛСКО-ҐАЗДОВСКИ КАЛЕНДАР на рок 1942. – Книгопечатня Подпкарпатского Общества Наукъ, Унгваръ. 2 „Katolikus agrárifjusági legényi országos testülette“ (Католїцке аґрарномладежске хлапцовске держсвне дружтво).

28. ЮНИЙ 2019.

ви, бо у тим єдине спасенє и напредованє шицких людзох и народох. Ето, мили браца мойо, ту сом вам розповед на кратко цо сом чул и видзел у швеце глєдаюци лєпшу будучносц за нашо напредованє на полю просвити. Як сом уж спомнул, о тим шицким сом ше вше радзел з нашима народнима предняками и з других валалох, як лєм мож було и дошли зме до тей думки: 1. Да зачуваме наш руски капитал РНПДа, котри зме з телїм пожертвованьом нашого народу шицки наскладали и утемелєли, и 2. Понеже нашо РНПД-о основане од християнских руских даровательох и як дотераз так и одтераз ма лєм нашому народови служиц у його просвищованю – на догварки о тим у Керестуре дня 20. октобра 1941. р., дзе зме були собрани з каждого руского валалу у Бачкей, – согласно шицки собрани, спорозумели зме ше у тим: же ше приключиме з нашим Руским Народним Просвитним Дружтвом ґу братом нашим Русином на Подкарпатю и то як члени християнскей орґанизациї ОГМ – Орґанизациї Грекокатолицкей Молодежи. У тим нам бачванским Русином, на шлєбоди и власносци останє капитал нашого РНПД-а и наша шлєбодна робота у християнским напряму, та зме операюци ше на наших братох Русинох на Подкарпатю и далєй годни просвитно розвивац ше и робиц, як и до тераз. Прето вас, браца мойо, поволуєм и модлїм да и далєй зоз исту любовю помагаце свойо просвитне дружтво, котре гоч инше мено будзе мац, алє воно исте и вашо – ваших дзецох будзе, бо на нїх будзе и наша будучносц. Кед ми Господь подал дожиц и препровадзиц щешлїво першу часц нашого народного просвитного живота, – благац Го будзем, да ше и тота друга часц (период) ище щешлївше започнє и длуго коньчи на славу Божу и хасен, та красшу будучносц мойого руского народу. Най нам Бог у тим змаганю шицким поможе! 10. ХІ 1941. о. Дюра Биндас с. р. ” Як мож заключиц тот того „Слова”, найважнєйши циль Биндасови бул зачувац маєток Руского народного просвитного дружтва и його Просвитни дом, и по цену пременки його мена! То анї нє чудо кед ше зна же кельо вон особнє труду уложел же би ше тот маєток змогло и хасновало го за дальши розвой економского и културно-просвитного живота Руснацох у Бачкей, Сриме и Славониї. Зоз тим „Словом”, як мож предпоставиц, престало исновац Руске народне просвитне дружтво, а з тим и дальша активносц його дотедишнього предсидателя о. Дюри Биндаса. Воєни обставини неґативно вплївовали на дальшу културно-просвитну дїялносц бачванских Русинох котру водзели други, младши, предняци, под меном „Орґанизация грекокатолицкей молодежи” (ОГМ) (у тедишнїм чаше у нас познатша под мадярску скрацену назву „KАLOT” 2). Окрем у Керестуре, индзей нє замеркована єй значнєйша активносц. ■ (Конєц)

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ У ШИДЗЕ

ОТРИМАНИ ДУХОВНИ ВЕЖБИ

Осми по шоре Духовни вежби за священїкох зоз Епархиї святого Оца Миколая закончени прешлого тижня у присустве преосвященого владики кир Георгия Джуджара и 16 паноцох зоз наших парохийох, у церкви Преображеня Господнього и будинку Лєтнєй владическей резиденциї у Шидзе. През духовну науку и теми предводзел их як казательнїк Андрий Зелинский, монах єзуит зоз Києва зоз України, а викладаня були збогацени зоз презентациями на видео биме. Док тирвали духовни вежби, по словох домашнього пароха о. Михайла Режака, служело ше и ранши Служби Божо и вечурнї на хторих присуствовали и вирни, а служени и панахиди за упокоєних владикох и священїкох. Вл. Дї.

ШКОЛЯРСКИ ДЗЕНЬ У ВОДИЦИ

У СЛУЖБИ БОЖЕЙ И ПРЕЗ БАВИСКО Зоз благодарну Службу Божу школяре зоз Керестура, Коцура и Кули означели конєц школского року у Марийовим Святилїщу у Водици, на швето Пресвятей Евхаристиї, 23. юния. Службу служели о. Владо Мудри зоз Саскатону, з Канади, о. Владислав Рац, парох коцурски и о. Владимир Медєши, капелан керестурски. Присутних споведал парох керестурски о. Михайло Малацко, котри и наказовал. У своєй казанї о. Малацко визначел же зме у своєй души векши кед знаме подзековац. Дзеци през школски рок маю велї обовязки, алє, гоч красни и хасновити, вони нє даваю живот вични. Исус гвари же хто будзе єсц и пиц Його цело и крев, будзе мац живот вични. После Служби Божей була орґанизована закуска и друженє дзецох котру орґанизовали волонтере Каритасу, а у тей часци ґу присутним ше придружели и дзеци зоз Кули, котри праве теди прияли першу Святу Причасц. Хвиля дополадня була подла и дзеци було менєй як цо ше обчековало, алє, заш лєм, присутни на Школярским дню зоз радосцу, у Служби и през бависко, означели закончени тогорочни школски рок. О. Ж.

У КУЛИ

ПЕРША ПРИЧАСЦ ДЗЕШЕЦ ШКОЛЯРОМ У Кули, дзешецеро першопричашнїки, пейц дзивчата и пейцме хлапци, першираз прияли пресвяту Евхаристию у Служби Божей на 9 годзин, внєдзелю, 23. юния. Службу служели о. Дамян Кича, ЧСВВ и о. Платон Салаґ, ЧСВВ, а за тоту святочну нагоду дзеци и їх родичи ше дзень пред тим, всоботу, пририхтали зоз святу споведзу. Под час школского року, каждей соботи, за тоту вельку подїю у їх живоце их пририхтала ш. Михаїла Воротняк.

Поле Служби Божей першопричашнїки отримали кратку програму. Першошричашнїци Ирина Хеґедиш и Уна Рипчин написали, а шицки дзеци вєдно одшпивали шпиванку „Евхаристия”. Домашнї парох о. Дамян Кича на концу першопричашнїком подровал икону, котра шицким останє як красне здогадованє на тоту подїю. После святочносци, шицки дзеци пришли до Руского Керстура до Водици, же би и вєдно зоз другима школярами преславели Школярски дзень и то за нїх було окремне дожице. О. Ж.

28 РУСКЕ СЛОВО

28. ЮНИЙ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

МОНАХИНЯ ЛУИЗА ЗОЗ БРАЗИЛУ НАЩИВЕЛА КОЦУР

ТВОРЧА ИСТОРИЯ ЗА МЛА ДИ ПОКОЛЄНЯ

Тих дньох у коцурским манастире госц була чесна шестра Луиза Циупак зоз Бразилу. На поволанку шестри Михаїли Воротняк, ш. Луиза, котра робела у України и Риме, пришла нащивиц тоти простори и пробовац пренайсц у наших библиотекох молитвенїки котри єй потребни за виглєдованє. – Людзе котри творя културу, историю, то людзе зоз вельку початну букву Л. У часох кед розширена телефонска, компютерска интелиґенция, нєшка кед шицко таке модерне, нам ше случує же забудземе яки нашо предки були креативни. З того цо мали и цо могли, нашо предки створели прекрасни ствари. Були практични, алє дзбали и о естетики, краси. Зохабели вельке богатство свойому народу, а барз значне твориц историю и чувац ю за младим поколєньом – гварела ш. Луиза. Вона дознала же шестра Михаїла ма праве богатство у кнїжкох, вельку духовну библиотеку, и як гвари, указала ше єй красна нагода нащивиц шестру и тоти краї и поглєдац стари молитвенїки яки вона виглєдує. – Мойо интересованє почина од першого молитвенїка написаного 1891. року у України, у хторим були писани науки за дзивчата и за хлапцох. Преучуєм историю наших шестрох, а перша ш. Йосафата була член Братства св. Онуфрия при церкви св. Онуфрия, ту читала тоти кнїжки и молитвенїки и то була основа и початок такого єй живота. Кед сцеме бешедовац о образованю, релиґиї, култури такей особи, барз важне знац цо ю формовало, цо на ню вплївовало. Як визначела шестра Луиза, у Коцуре є першираз и барз красни упечатки на ню охабело богатство яке валал ма у музею и єй душа полна кед людзе за своїх предкох и здогадованє на нїх робя таке вельке. Бешедовала и о

музею у Бразилу котри єдна шестра зорґанизовала и у котрим представени 100 роки иснованя монахиньох на тамтейших просторох. – Музей у рамикох манастира подзелєни на вецей тематски обласци, дзе у єдней представена школа и як монахинї робели у школи, у другей робота шестрох котри робели у шпитальох, як и робота першей такей шестри котра була зубарка. Представена и кухня, судзини яки були дакеди, вишиваня... Кажди предмет описани на трох язикох – портуґалским, українским и анґлийским. Нашим предком нє було лєгко, алє нашо млади муша видзиц як вони жили и робели, и од мало чого – вельо створели – наглашела ш. Луиза. Як нам на концу гварела шестра Луиза, барз єй мило же мала нагоду нащивиц тот валал, манастир и Етно клуб „Одняте од забуца”. О. Р.

РОБОТА ЦЕРКОВНОГО ОДБОРУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОПРАВЯНЄ ХИЖИ НА ТЕМЕТОВЕ Члени Церковного одбору у Руским Керестуре гваря же на теметове вше єст дацо робиц и оправяц. То потвередзел и тутор теметова Михайло Рац, котри, вєдно зоз одборцами обачел потребу ушориц, попораїц хижу у котрей на теметове бива помоцнїк гробара. Одкеди помоцнїк гробара жиє у тей хижи, а то дакус вецей як два роки, обачело ше же єст менєй крадзи и крадошох на теметове.

28. ЮНИЙ 2019.

– Як и шицки стари хижи, и тота ше розходзи на месце дзе бул хлїв, та ше го розобрало, як и шопу котра була у предлуженю. Фундамент хижи бул направени зоз цеглох и видно же ше оддзелєло 10-15 центи, цо нєбезпечне, бо може спаднуц на дакого. Затераз задок на хижи ришени и од задку будзе плехова кибла – пояшнєл тутор. На хижи ше робело штири днї, гоч з початку одборци думали же ше лєм поплата цо потребне. Но, указало ше же роботи єст вецей. Одбор ше влапел до роботи кельо ґод може, свойо робели и майстрове, а вец ше увидзи як ше шицко вифинансує. Планує ше другу киблу, поробиц цали предок и добре го звязац, же би ше вецей нє оддзельовало. Вредносц роботох ше будзе знац док ше закончи тото цо плановане. До жими у плану шицко закончиц, обилїц, увесц воду до обисца, же би чловек могол жиц як спада. Тиж будзе потребне обезпечиц и мебель, бо затераз ма лєм єдну посцель. О. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. юния занавше нас зохабела наша швекра, баба и прабаба

ЕУФЕМИЯ СИВЧ (1928–2019) з Руского Керестура

ЕУФЕМИЯ СИВЧ (1928–2019) з Руского Керестура Памятку на Вас буду чувац Сивчово

Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. юния 2019. року занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

ЕУФЕМИЯ СИВЧ (1928–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на Вас навики буду чувац дзивка Ксения зоз супругом Янком Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. юния 2019. року занавше нас зохабела наша мила баба и прабаба

ЕУФЕМИЯ СИВЧ (1928–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на Вас навики буду чувац унука Весна зоз супругом Дюром и дзецми Сашку и Тамару зоз супругом Робертом и дзецми Софию, Стефани и Филипом Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юния 2019. року наполнєли ше седем роки як нас охабел наш швекор, дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. юния 2019. року занавше нас зохабела наша мила мац

Дня 22. юния наполнєли ше дзевец роки як вецей нє з нами супруг, оцец и дїдо

З любову и почитованьом красни памятки на Вас навики буду чувац унук Желько зоз супругу Санелу и дзецми Кристияном и Вaлентину Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. юния 2019. року наполнєли ше штири роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015) з Руского Керестура

ЯНКО СИВЧ ЛЮБОМИР СИВЧ (1925–2012) з Руского Керестура (1949–2010) Памятку на Вас буду чувац Сивчово

Спочивайце у мире Божим!

Найкрасши памятки на твою любов и доброту у своїх шерцох будземе чувац. Твойо наймилши: супруга Фемка, дзивки Сандра и Терезка, жецове Сашо и Мирко и унукове: Лука, Марио, Тони и Тадей Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния 2019. року наполнєли ше дзешец роки як нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба, а 6. юлия 2019. року наполня ше двацец пейц роки як ше упокоєл-умар наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ИРИНА ТАМАШ народзена Ґубаш (1923–2009)

ЯНКО ТАМАШ столар (1915–1994) з Коцура

Памятку на нїх у своїх шерцох вично чуваю: дзивка Леона и унука Татяна зоз свою фамелию Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. юния наполня ше пейц роки як нє з нами наш мили супруг и оцец

БОҐДАН ТОДИЧ (1954–2014) з Коцура Хибиш нам барз! Найкрасши памятки на ньго з любову чуваю супруга Павка и синове Драґан и Саша Спочивай у мире Божим!

28. ЮНИЙ 2019.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ У смутку и болю занавше ме зохабела моя мила и добра мама

ИРЕНА МИКЛОШ (1943–2019) з Нового Саду

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ У смутку и болю занавше ме зохабела моя мила и добра шестра хтора ме цешела и радзела у моїх чежких часох

ИРЕНА МИКЛОШ (1943–2019) з Нового Саду

Занавше ожалосцени син Срдян, нєвеста Соня и єй любена унука Теодора, єй Лане. Судьба так сцела же бизме ше роздвоєли, гоч зме ше барз любели Най спочива у мире Божим!

Занавше ожалосцени єй шестра Сенка – Селе зоз єй дзивку Ясну, Драґану и єй фамелию. То була їх любена тетка Иринка Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. юния 2019. року наполнюю ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния 2019. року наполнєли ше три смутни роки як пошол на вични одпочивок наш мили брат

ЮЛИЯН РАМАЧ – Чамо (1963–2016) з Руского Керестура

МИРОН БАРАН (1945–2018) з Руского Керестура Час швидко преходзи, боль вше векша и зоз словами нє мож виповесц як нам хибиш. Памятку на твою любов и доброту вично будзе чувац супруга Анка, дзивка Ана зоз супругом Борисом, син Янко зоз супругу Саню, унука Тамара зоз супругом Мирославом, Александра, Жоржина и Филип, як и праунуки Миа и Ена Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. юния наполня ше шейсц мешаци як нє з нами наша мила мац, баба, прабаба, швекра

А истого дня наполня ше и тринац роки як нє знами наш мили оцец, дїдо, прадїдо, швекор

ЯКИМ ХОМА ЛЕОНА ХОМА (1927–2006) (1926–2018 ) з Руского Керестура Вше вас будземе ношиц у своїх шерцох. Дзивка Блаженка, жец Мико, нєвеста Анка, унуки Дарко, Тина, Моника зоз Славком, Марина зоз Сашом и праунукове, Антоний, Тадей и Давид З Божим миром, спочивайце! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юния 2019. року наполнєли ше 11 роки як нас зохабел наш супруг, оцец и дїдо

ЯКОВ ГАРДИ ВОЙВОДОВ (1930–2008) з Дюрдьова З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Юста, синове Яким и Владимир зоз супругу Наташу и дзецми Оливером и Катарину Най спочива у мире Божим!

28. ЮНИЙ 2019.

У думкох и молитвох кажди дзень ши з нами. Благаю нас найкрасши памятки на твою нєсебичну любов, витирвалосц и сцелосц давац себе у каждей хвильки и у каждей рускей шпиванки. З почитованьом и любову вично це буду паметац твойо браца и шестри з фамелиями. Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Себия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС –Войводянска” – НСУ256/НСЛ256, у улїци Войводянска число 1, на катастерскей парцели число 1237, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari.

Ce novn<k va `i od 1. мая 2015. roku Ogla {ki mo` po slac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na te le fon 021/ 6613697.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Футожска драга (АЛБА) – НСУ174/НСЛ174/НСО174” Ношитель проєкта „Телеком Себия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Футожска драга (АЛБА) – НСУ174/НСЛ174/НСО174” у улїци Футожска драга число 93 ц, на катастерскей парцели число 1771/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 24. юния 2019. року принєсла ришенє число VI501-23/19 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Република Сербия МИНИСТЕРСТВО ЗАЩИТИ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ На основи члена 28. у вязи зоз чл. 29. пасус 1. и 3. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” 135/04, 36/09) дава шлї-

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „MARURI” доо, улїца Чирпанова 1, Нови Сад, по овласценю ношителя проєкта „BLOK ENERGY” доо Булевар Зорана Дїндїча 81/11, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за давянє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта-станїци за обезпечованє зоз горивом”, угел Темеринскей улїци и драга Шайкашского одряду, у Новим Садзе, на катастерских парцелох чс. 2727/3 часц, 2739-часц, 2737-часц, 2736-часц, 2734/2-часц, 2732/1, 2733/2 и 2728/1 од хторих ше формує єдна будовательна парцела КО Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 21. юлий 2019. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 22. юлия 2019. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

дуюце

ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ

МАЛИ ОГЛАШКИ

Як и прешлого року, „Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику „Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше увариц полудзенок, упечиц колачи и справиц даяки интересантни єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац.

Предава ше хижа у Руским Керестуре на адреси Маршала Тита 30. Контакт телефон 064/427–65–35.

пишце дзуймреу, цих у р т о с , з Ище раи най нам з мгоно пахнє! нам урт приє тепшох ф

32 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

Обвисцує ше явносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же ношитель проєкта, подприємство „GASTRANS” д. о.о. Нови Сад, зоз Нового Саду, Народного фронта 12, поднєсол Министерству защити животного штредку Вимогу за одредзованє обсягу и змисту за ажурованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта маґистралного ґазовода – интерконектора, гранїца Болгарскей – гранїца Мадярскей, на териториї Републики Сербиї, за Парцелу 4, Ґосподїнци – гранїца Мадярскей (Горґош), длужини 92 км, дня 20.06.2019, хтори заведзени под число 353-021300/2019-03. Заинтересована явносц може окончиц увид до змисту вимоги кажди роботни дзень од 11-14 годзин у просторийох Министерства защити животного штредку у Беоґрадзе, Младежских бриґадох 1, хижа 428, як и на службовим сайту Министерства,http://www.ekologija.gov.rs/ obavestenje/procena-uticaja-nazivotnusredinu/ и да свойо думанє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433 28. ЮНИЙ 2019.

ИНФОРМАТОР

021/6613-697, 021/6624-/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com informator@ruskeslovo.com

OGLA[OVANW * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

КНЇЖКА „ГЛАСИ И ЧАСИ – 70 РОКИ РУСКЕЙ РЕДАКЦИЇ РНС” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ У ОШ и Ґимназиї „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, на соботу 29. юния отрима ше промоцию кнїжки „Гласи и часи – 70 роки Рускей редакциї Радио Нового Саду”. Промоция заказана на 19 годзин. Кед будзе подла хвиля промоция будзе у голу Дома култури у Руским Керестуре. О кнїжки буду бешедовац Мария Тот и Дюра Латяк, редакторка виданя Ирина Гарди Ковачевич и сотруднїца на проєкту Єлена Перкович. Нащивительом з тей нагоди будзе подаравани по єден прикладнїк кнїжки „Гласи и часи – 70 роки Рускей редакциї Радио Нового Саду”. Видаватель кнїжки Новинарска асоцияция Руснацох НАР, а друкованє кнїжки оможлївели Завод за културу войводянских Руснацох, ЯМУ РТ Войводина и Национални совит рускей националней меншини. 28. ЮНИЙ 2019.

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за будовательну жем и инвестициї Улїца Стевана Брановачкоґ ч. 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4889-158

ОБВИСЦЕНЄ о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за будовательну жем и инвестициї Городу Нового Саду Роботне место: окончователь за роботи доставанє дошлєбодзеня за будованє, хторе розподзелєне до роботного места совитнїк, 1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзенoго роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за привреду Городу Нового Саду

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ БАРАЖ ЗА ВОЙВОДЯНСКУ ЛИҐУ

СОН И ДАЛЄЙ ТИРВА ФК „Герцеґовац” – ФК „Искра” 0:1 (0:0)

Ґайдобра: патрачох коло 1 000. Ґол побиди за Искру дал Марян Малацко. ИСКРА: Калинич, Пєшивац, Дурутович, Юрчук, Дякович, Родич, Сталевич, Малацко, Ґаґович, Ґубаш и Иван. До бависка вошли: Ваяґич и Сердар. Фодбалере Искри успишно прескочели перше препреченє у витворйованю тогорочного цилю, а то пласман до Войводянскей лиґи сивер. Искра до реванш стретнуца у рамикох баражу за пополньованє Войводянскей лиґи вошла зоз предносцу од 2:1 зоз першого змаганя котре одбавене у Коцуре, та ше очековало чежке змаганє зоз моцним прициском як на судийох так и на госцинских бавячох Искри. Цо ше очековало то ше и витворело, понеже домашня публика и фодбалере домашнєй екипи од першей минути прицискали судию же би судзел так як им одвитує, а мож повесц же судийове и подпадли под тот прицисок. Искра пре одлуки судийох на даскельо заводи очкодована, окреме кед у питаню додзельованє жовтих, та и червених картонох домашнїм бавячом. Цо ше дотика самого бависка, воно за око нє було таке красне, було вельо оштри старти, претаргнуца и лєм подаєдна шанса за ґол. У першим полчаше обидва екипи мали свойо шанси котри остали нє вихасновани. Дакус вецей акциї числена публика могла видзиц у другим полчаше, понеже ше домашнї дакус вецей отворели и рушели на шицко, або нїч. И у тей часци змаганя судия на даскельо заводи могол подзелїц домашнїм бавячом даскельо жовти и червени картони. Герцеґовац у финишу змаганя бул лєпши и вше ше вецей бавело пред Искровим ґолом, чийо фодбалере ше ориєнтовали углавним на охрану свойого ґола, бо им одвитовал и нєришени резултат.

Хвилька котра преламала тото змаганє случела ше 15 минути пред концом кед єден бавяч охрани Герцеґовца после числених оштрих стартох на Искрових бавячох достал други жовти, та вец и червени картон. Герцеґовац предлужел нападац и зоз бавячом менєй и пред концом мали два стопроцентни шанси за ґол, котри на Искрово щесце нє вихасновали. Таке бависко домашнєй екипи отверало фодбалером Искри вецей простору за процив напади, котри тиж були опасни. Точка на тото змаганє случела ше у 92. минути кед праве после єдного процивнападу Искри Марян Малацко дал ґол, и ришел питанє побиднїка и финалисти баражу. Коцурска Искра у финалу баражу за пополньованє Войводянскей лиґи сивер будзе бавиц процив екипи Кридла Країни зоз Бачкей Паланки, котри у другим полуфиналним змаганю на домашнїм терену победзели Пролетер зоз Равного Села зоз резултатом 2:1. Перше змаганє медзи ФК „Искру” и ФК „Кридла Країни” одбавене стреду у Коцуре, по заключеню того числа „Руского слова”, а реванш змаганє на програми на нєдзелю у Бачкей Паланки. З. К.

ПОЧАЛ НОЦНИ ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛУ

ДВА ТИЖНЇ ЛЄТНЕЙ РОЗВАГИ Пондзелок 24. юния, у Руским Керестуре на терену у Старей школи почал Ноцни турнир у малим фодбалу, хтори орґанизує Спортске дружтво „Русин”. Змаганя ше бавя по двокружней системи, кажде зоз каждим у своєй ґрупи. Кажди вечар ше бави по єдно змаганє пионирох, ветеранох и по два змаганя сениорох.

34 РУСКЕ СЛОВО

У катеґориї пионирох приявени 6 екипи – зоз Керестура, Крущичу, Ґрачцу и з Вербасу. У катеґориї ветеранох ше змагаю 5 екипи – попри екипи з Керестура, ту и екипи зоз Коцура, Кули, Крущичу и Змаєва. Найвецей, дзевец екипи, приявени у ґрупи сениорох, дзе ше у першей ґрупи буду змагац три екипи зоз Керестура, а по єдна зоз Кули и Вербасу. У другей ґрупи сениорох, попри екипи зоз Керестура, змагац ше буду и екипи зоз Кули, Крущичу и Дироню. Уходнїца за одроснутих нащивительох кошта 50 динари, а за дзеци 30. Кажда уходнїца участвує и у вицагованю за томболу хтору обезпечую велї спонзоре. Ноцни турнир будзе тирвац 15 роботни днї, з тим же ше соботами турнир нє отримує, а тиж нє будзе отримани анї на пияток, 28. Юния, пре музичну манифестацию „Червена ружа.”Ан. М. 28. ЮНИЙ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ЗАКОНЧЕНИ ЗМАГАНЯ У МЕДЗИОПШТИНСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ СРИМ

БИКИЧАНЄ СЕДМИ

Зоз стретнуцами 30. останього кола, закончени змаганя у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим. Шампион lиґи ФК „Донї Срeм 2015” зоз Печинцох. Одлични пласман у лиґи призначели три екипи зоз подруча шидскей општини. Гайдук з Вишнїчева завжал одличне треце место, ФК „Обилич 1993” зоз Куковцох пияте, а ОФК „Бикич” седме место. У останїм, колє, нажаль, Бикичанє ше одпитали од сезони з пораженьом на госцованю у Бешенову дзе страцели од ФК „БСК” зоз 3:1. Гайдук у Будяновцох страцел од Младосци зоз 2:1, а Обилич 1993 победзел кед бул госц у Воґню ФК „Слоґа” зоз 1:0. На таблїчки ФК „Донї Срем 2015” перши зоз 72 бодами, Митрос зоз Сримскей Митровици други зоз 61 бодом и тоти два екипи ше пласовали до Сримскей лиґи.

Гайдук треци и ма 57, Крушедол штварти зоз 55 бодами. Обилич 1993 пияти зоз 53, БСК шести зоз 50, а ОФК „Бикич” седми зоз 47 бодами. Напредак осми ма 46, ФК „Фрушка Гора” дзевята зоз 45 бодами. Шумар дзешати ма 44, Ґраничар єденасти зоз 41 бодом. Слоґа з Воґню дванаста зоз 32, а ФК „Зека Булюбаша” тринасти зоз 39 бодами. На сподку таблїчки ФК „Фрушкоґорац” зоз 21 бодом на штернастим месце, Младосц петнаста зоз 15 бодами и остатня шеснаста Слоґа зоз Чалми зоз 10 бодами, хтора и випадла зоз того змаганя. Од єшенї, як затераз лєм нависцене, тота лиґа будзе реорґанизована. Нєурядово ше спомина же ше стретнуца буду бавиц у двох ґрупох од 14 екипох, алє остава видзиц чи до конца так и будзе. Вл. Дї.

ПОЧАЛ РОБИЦ ВЕРБАСКИ БАЗЕН

ТРЕЦИ ЮНИОРСКИ КУП НАЦИЙОХ У БОКСУ

ОШВИЖЕНЄ ЗОЗ НЄСПОДЗИВАНЬОМ

ОЧЕКУЄ ШЕ ВЕЛЬКЕ ЧИСЛО УЧАШНЇКОХ

Лєтни базен Центра за физичну културу „Драґо Йовович” почал робиц прешлого пиятку. Як и потераз першого дня уход на базен бул задармо. Но, як надпомнуте цени уходнїцох исти як и прешлого року – 150 динари за одроснутих, алє зоз валиднимa леґитимациями и карточкaми, студенти, пензионере, воєни инвалиди уходнїцу буду плациц 130 динари. Комплет, 15 уходнїци мож тиж купиц по вигоднєйшей цени од 1 800 динари. Дзеци до седем рокох нє плаца уход, а од тей сезони, праве дзецом порихтане нєсподзиванє – од того року буду мац нагоду уживац и на тобоґану цо поставени коло базену, а хтори наменєни їх возросту. Базен роби кажди дзень од 8 до 18 годзин, а през викенд од 8 до 19 годзин. А. П.

28. ЮНИЙ 2019.

Треци юниорски куп нацийох у боксу будзе отримани од 14. по 18. авґуст у Вербаше, сообщели орґанизаторе традицийней спортскей манифестациї – Боксерски союз Войводини, Бокс клуб „Чарнок” зоз Вербасу и локална самоуправа. Почитуюци шицки пропозициї и квалитет, турнир ранґовани до високей А катеґориї у календаре европских и шветових змаганьох боксерох. Орґанизацийни одбор Юниорского купу нацийох очекує же на турниру буду участвовац 25 боксерски репрезентациї зоз штирох континентох. По словох Срдяна Станича, члена Општинскей ради котра задлужена за спорт, и Предраґа Роєвича, совитнїка предсидателя Општини, пороби ше шицко же би ше и з тей нагоди допринєсло афирмациї спорту, а тиж так и же би ше Вербас промововало як идеални штредок за орґанизованє рижних спортских манифестацийох найвисшого уровня. Окрем општини Вербас, Бокс клубу „Чарнок” и Боксерского союзу Войводини, до Орґанизацийного одбору уключени и числени други привредни и спортски субєкти. А.П.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ АТЛЕТИЧАРЕ „РУСИНА” НА ПЕРШЕНСТВЕ ВОЙВОДИНИ ЗА МЛАДШИХ ПИОНИРОХ

ЗЛЄПШАЛИ ОСОБНИ РЕКОРДИ На Першенстве Войводини за младших пионирох хторе ше отримало всоботу, 22. юния у Новим Садзе, змагали ше дзеци Атлетского клуба „Русин” хторих водзели їх тренере Саня Тиркайла и Деян Будински. Як визначую, на тим першенстве дзеци наступели у вецейбою, односно, бежали 60 м, скакали до далєка и руцали лабдочку або вортекс. На змаганю участвовали꞉ Теодора Фа (бежанє на 60 м – 10.32 c, скаканє до далєка – 3.46 м), Анита Чизмар (скаканє до далєка – 2.92 м, руцанє кулї од 2 кг – 6.63 м) Мая Сивч (скаканє до далєка – 3.05 м), Стефан Шарич (руцанє кулї – 7.56 м, вортекс – 31.13 м), Ивона Рац (бежанє на 60 м – 10.43 с, скаканє до далєка – 3.48 м), Аня Ґовля (скаканє до далєка – 2.97 м), Филип Ноґо (бежанє на 60 м – 9.93 с, скаканє до далєка – 3.42 м), Емина Няради (скаканє до далєка – 3.20 м, вортекс – 19.82 м)

На Першенстве ше окреме визначел Стефан Шарич, хтори ше найвецей приблїжел ґу бронзовей медалї, док други учашнїки витворели даскелї нови особни рекорди. Ан. М.

У ОПШТИНИ ВЕРБАС

СТИПЕНДИЇ НАЙЛЄПШИМ СПОРТИСТОМ Предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, вєдно зоз своїма сотруднїками, приял найлєпших спортистох у тей општини, клуби и поєдинцох хтори у сезони котра ше закончує зазначели найлєпши резултати, освоєли числени титули и медалї и виборели ше же би у шлїдуюцей сезони участвовали на висшим уровню змаганьох. Приєм бул орґанизовани за членох и руководительство РК и ЖРК „Вербас”, ФК „Обилич” зоз Змаєва, Бокс клуб „Чарнок” и Штреляцки клуб „Вербас”. – Уж з першим попатрунком на резултати можеме заключиц же за собу маме одличну сезону у котрей клуби и поєдинци посцигли одлични резултати. Маме

Фото: vrbas.net

36 РУСКЕ СЛОВО

тимских и поєдинєчних шампионох, даєдни клуби прешли на висши уровень змаганя и так ище раз потвердзели же на найлєпши способ представяю Вербас на турнирох и змаганьох у жеми и иножемстве – визначел предсидатель општини. Спортистох и їх тренерох привитали и Срдян Станич и Предраґ Роєвич, члени Општинскей ради задлужени за спорт и совитнїк предсидателя општини и визначели же спортисти найлєпши промотере и амбасадоре Вербасу у жеми и иножемстве, як и же зоз свою роботу и посцигнутима резултатами потвердзую епитет по хторим Вербас познати як город спорту. З тей нагоди зоз буджету општини Вербас видвоєни средства за стипендиї єданацецерим найлєпшим спортистом. Як потримовку за напредованє у спорту мешачно буду доставац скоро 10 тисячи динари. О. Р. 28. ЮНИЙ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ФК „БАЧКА 1923” НА КОНЦУ ПЕРШЕНСТВЕНЕЙ СЕЗОНИ

НЄОБХОДНА РЕОРҐАНИЗАЦИЯ За Фодбалски клуб „Бачка 1923” зоз Дюрдьова и його перши тим пред двома тижнями, всоботу, 8. юния, закончена ярня часц першенства у Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад. На Таблїчки закончели як дзевятопласовани зоз трицец штирома бодами. То хвилька кед ше подцагує смужку и прави нови плани

Управного одбору Клуба, же бизме тей часци першенства Бачка одбавианализовали ситуацию дзе зме, цо вела 27 змаганя, а мала – 7 побизме, и обовязно на хторих бавячох моди, 10 нєришени и 10 страцени змагажеме раховац у шлїдуюцей сезони. ня, одно сно 34 дати, а 45 прияти ґоли. Реорґанизация и змоцньованє тима у У єшеньскей часци лиґи назберали нашим случаю барз потребна. Насамдвацец три боди, док у ярнєй часци вепредз думам на спо соб бавеня и орґацей як дупло менєй, лєм єденац боди. низацию у Клубу. Єст на чим робиц. У – У другей часци першенства зме опциї и нови бавяче, алє муши ше так, мали ослабену екипу, медзи штерецец понеже тото з чим тераз розполагаме, и шейдзешат одсто у одношеню на зоз власним моцами и бавячами зоз єшеньску часц першенства дзекуюци подмладку, нє порихтани зме адекваткотрей зме ше и надалєй добре котино реаґовац и лєпше бавиц – гварел ровали. Ґенерално чежко повесц чи тренер Раденко Шарович. тота найновша по ставка першого тиВжиме, пред початком сезони и под му ма потенциялу, понеже у екипи час пририхтованьох створела ше безмлади леґинє котри ище вше нє знаю потребно подла клима. Теди почали чи вообще буду бавиц фодбал. У тим Раденко Шарович тренирац трицец фодбалере, тренер со ставе чежко ше годни вибориц за лєпшу позицию – гварел Раденко Шарович, тренер Шарович бул свидоми же то було вельо бавячох, алє таке вельке осипованє нє обчековал. першого тима ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова. – Бавяче на котрих сом раховал, якош вимкли, нє одТренер Шарович, очиглядно, свидоми же фодбал у тей лиґи волонтерски и аматерски, а же бавяче студи- волали ше, мали покалїченя, даєдни з нїх и по мешац, раю, або робя и же им то дакеди приоритет у одноше- або два мали пошлїдки, та ше на концу анї нє варцели ню на фодбал. Медзитим, и далєй дума же ше муши до бависка и змаганя. Пре таке нам потребни нови мири – гварел тренер Шарович. окончиц даяки пременки и реорґанизация у тиму. Гоч першенство закончене, часу за одпочивок єст маПОСЛЕ ФИНАЛА КУПА ПОЧАЛО СЛАБШЕ ло и будзе ше мушиц швидко реаґовац, бо першенство почина штредком авґуста, та за одпочивок нє будзе веУ тей полусе зони ФК „Бачка 1923” 17. априла бавельо вецей як двацец пейц днї. Ґу тому, лєто час кед ше одходзи на одпочивки, а пре таки обставини у тим пе- ла Фина ле купа процив ФК „Кабел” з Нового Саду. риодзе вше иснує проблем малого числа присутних на Од самого початку була очиглядна саботажа, насампредз же ше шейсц мешаци нє зна ло дзе ше буд зе батренинґох. виц, анї хто буд зе суд зиц. Шицки союзи одбавели фина ле, а дюрдьовска Бачка бавела остатня у ВойводиВЕЛЇ ПРЕСТАЛИ ТРЕНИРАЦ ни. Алє нє ма ла нїяку шансу побед зиц. – Обвисцел нас Союз же буд земе го сцовац, же буд – У наиходзацим периодзе, кед же останєм тренер, важне же би сом щиро побешедовал зоз членами земе бавиц на домашнїм терену процивнїцкей екипи, нам то нє завад за ло, алє фаворизованє нє було потребне. Така ситуация вплївова ла на наших младих бавячох котри дожили бавяцке и емотивне пораженє по сле котрого ше чежко окрипиц. У тим период зе у першенстве рушела подла серия бавеня. Процив того нє мож. Важне же зме добре закончели се зону, думам же останєме у лиґи, гоч ше ище нє зна хто випаднє, а хто остава. Ид земе да лєй – гварел на концу тренер Шарович.■ С. Саламун

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 37

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

Аня Гудак

ИНТЕРМЕЦО

(од Михайла Катони)

Рискаша зоз желєняву и куреним месом/рибу

Перше увариц рискашу, алє меркуйце же би ше нє розварела. Желєняву порезац на мали фалатки, нє вельо векши од зарнох рискаши. У палачинкарнї лєбо воку”, кус ” на маслиновим олєю швидко подинстац желєняву, досц лєм даскельо минути же би омегчала. Хто жада може додац и дакус лєну пре векшу нутритивну вредносц. Додац присмачки, соль, попер лєбо сушени горки папрички/чили. Кед желєнява уж скоро уварена, змишайце уварену рискашу и зєдиньце шицки состойки. Сушене и курене месо порезане на ценки фалатки додац кед ше палачинкарня/вок знєє зоз ринґли, помишац и можеце уживац у єдзеню. Од желєняви ту вихасновани броколи, червена паприґа, желєни бундавки, целер и празилук. На фотоґрафиї од меса похасновани курени и сушени лосос. Хто нє люби рибу, шлєбодно може вихасновац на ценко порезане сушене швиньске месо.

(од Михайла Катони)

Макарони зоз желєняву и сушеним месом Варияция предходного єдзеня дзе место ризкаши похасновани макарони и желєнява порезана на дакус векши фалатки. Зоз месом ту додати и кожи сир як и мала швижа шалата за прилог.

38 РУСКЕ СЛОВО

28 ЮНИЙ 2019.

ИНТЕРМЕЦО ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

преверени

(од Танї Салонтаї)

Мафини зоз шпинатом

Поради обисцу

Кед же сце потрошели купчу хемию за облаки, можеце до тей истей пластики зоз пирскачом, усипац до поли води и пол есенцу. Облаки и скла ше буду блїщац, окреме кед их ище на концу очухаце и зоз новину.

Потребне: ■ 7 вайца ■ 200 ґрами шпинату ■ 100 ґрами траписту, лєбо фета сира ■ 150 ґрами салами, печеници” ” ■ Чери парадичи ■ Ложичку солї Вайца витрепац и вец додавац шпинат (хтори сце уварели и пошекали), трапист (натарти), лєбо фета сир, салами, солї, ”печеници”. Зоз вареху винїмац мишанїну и класц до фурмочкох за мафини. На концу додац чери парадичи. Печиц на 180 ступнї дас 20 минути.

*** Кед же у обисцу маце мали дзеци, вец сиґурно маце и леґо коцки, дробни фиґурки, лабдочки зоз хторима ше дзеци нєпреривно бавя и вше су полни зоз прахом, та кед бизме их поєдинєчно умивали требало би нам цали дзень. Но, и за тото єст ришенє. Положце шицки дробни бависка до платнового мещка, лєбо до пластичного меха од кромпльох а вец до райбачки и на високей температури их вирайбце. *** Ошлєбодзе ше од шерсци зоз домашнїх любимцох з ґумовима рукавицами. Нацагнїце рукавици и з руками прейдзце по меблю там дзе ше ваш любимец найволї вилєговац. Шерсц ше залїпи за рукавици, а ви познєйше лєм умийце рукавици у жимней води. *** Кед сцеце же би вам кажди чоп (славина) за воду у купальнї бул блїщаци, то можеце випробовац зоз есенцом. Намачайце стари ренди до есенцу и закруцце их коло каждого чопу, а можеце на ньго здзац и мещок. Цо длужей тримаце то лєпше, охабце през ноц. После того вам нє будзе требац нїяке вельке чуханє, буду як нови. *** Кед же сцеце ошвижиц стари ормани, окреме тоти хтори даґдзе ошкрабани нє мушице ормани такой шмирґлац и лаґовац, бо єст и єдноставнєйше ришенє. Помишайце єдну штварцину шольки есенцу зоз трома штварцинами шольки маслинового олєю, вежце мегчейшу ренду, мачайце до тей мишанїни и премасцуйце место попри месту по древених поверхносцох. Нє будзеце себе вериц же як ормани препатра.

28. ЮНИЙ 2019.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

УМЕТНЇК О УМЕТНЇКОВИ

■ КАРПАТСКИ СИМПОЗИЮМ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У НОВИМ САДЗЕ

Фотоґрафия: 0331P

Фотоґрафия: 0380P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

РОК LXXV ЧИСЛО 26 (3843) НОВИ САД, 28. ЮНИЙ 2019.

Фото: Тони Виславски

■ КОСИДБА ЯРЦУ