ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXVI ЧИСЛО 26 (3895) НОВИ САД, 26. ЮНИЙ 2020.
ИҐОР ОРСАҐ, АВТОР ЛОҐА „75 РОКИ РУСКОГО СЛОВА”
Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ
Фотоґрафия: 0728P
Фотоґрафия: 0714P
Фотоґрафия: 0734P
оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки П фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
Фото: Мария Афич
Дизайнер Иґор Орсаґ автор лоґа ювилея 75-рочнїци Новинско-видавательней установи „Руске слово”, котри направени у визуалним духу нашей Установи. Орсаґ од 2018. року автор визуалного идентитета дзе по єд них ви да нь ох НВУ „Ру ске сло во”, як цо Часопис за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц” и кнїж кох ре дак циї Ви да ва тель ней дїялносци. Тиж так, Иґор Орсаґ креировал нови лоґо новопорушаней прешлого року едициї сликовнїцох за наймладших „Заградка”, а тиж так редизайновал врацени лоґо-и старих едицийох, як едициї „Дуга”, „Верхи” и „Хма ри”, котри об но ве ни у си сте ми ви да ватель ней дїялносци кнїжкох. Иґор Орсаґ заняти на позициї арт директора у аґенциї за маркетинґ и визуални комуникациї „Headmade” з Нового Саду. Пред тим Орсаґ скоро децению робел за познату новосадску дизайнерску фирму „Kitchen&goodwolf”. У рускоязичних медийох Иґор Орсаґ познати по випатрунку виданьох мултимедиялного часописа МАК од 2005. по 2013. рок. Б. В.
■ ВИБЕРАНКИ 2020: ПРЕЛИМИНАРНИ РЕЗУЛТАТИ
ИНТЕРМЕЦО ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСТВО У ВОЙВОДИНИ
АК ТИВ НИ И ВЕ ЦЕЙ ЯК 150 РО КИ У року кед пре епидемию хороти Ковид-19 претаргнути шицки активносци хтори подрозумюю векши сходи, Добродзечни огньогасни дружтва у Руским Керестуре и у Коцуре означую 90-рочнїцу од снованя. Тиж и Огньогасни союз Сербиї, алє и Огньогасни союз Войводини у тим року означую 70-рочнїцу од кеди су основани
О
гньогасни союз Сербиї (ОСС) основани 10. септембра 1950. року. Нєшка у його составе шицки городски и општински огньогасни союзи з подруча Републики Сербиї, док Огньогасни союз Войводини (ОСВ) основани 23. априла 1950. року у Новим Садзе, а основали го срезки и городски огньогасни союзи з подруча АП Войводини. У составе ОСС єст 375 ДоброДраґан Чапин дзечни огньогасни дружтва (ДОД) у Републики Сербиї и предсидатель ОСС блїзко 60 општински и городски союзи. ОСВ у составе ма 33 городски и општински огньогасни союзи хтори маю 216 ДОД на териториї Войводини. Добродзечне огньогаство зоз новим Законом о добродзечним огньогастве достало правну реґулативу
ДЗЕНЬ ОГНЬОГАСЦОХ Вивершни одбор Огньогасного союзу Сербиї, 31. марца 1953. року, принєсол одлуку же би ше як здогадованє на членох огньогасного оркестра зоз Кралєва, 27. септембер означовало як Дзень огньогасцох.
дзечни огньогасци можу мац статус припаднїкох цивилней защити. – Донєдавна кажде ДОД робело иншак, та и Союзи робели иншак, прето сцеме подмладзиц членох, набавя ше огньогасну опрему, и обучуєме членство. Маме потримовку Сектора за позарядово ситуациї Министерства нукашнїх дїлох и дас остатнї штири роки вони укладаю до новей опреми професийних єдинкох, а ми доставаме їх опрему. Тото цо дотераз обновйоване найчастейше було зоз донацийох и тота опрема рижнородна. Тераз маме нагоду униформовац ше. Покраїнска влада нам обезпечела лєгки защитни роботни униформи, а ище набавиме и униформи за чежки интервенциї. Алє треба ришиц и правни ствари Синиша Шавия предсидатель ОСВ кед слово о оперативи, тиж треба дацо поробиц и на административней едукациї у Дружтвох, бо вше вецей будземе мац рижни конкурси дзе дружтва буду мушиц апликовац на проєкти – потолковал предсидатель ОСВ Синиша Шавия. Шавия додал же у ДОД єст вельо членох хтори старши як 65 роки, а мало єст младих. За старших як 65 роки планує ше оформиц актив ветеранох, хтори би мал функцию контролного орґану роботи ДОД. Добродзечни огньогасни дружтва у Войводини функционую и длужей як 150 роки, а просеково маю од 70-150 роки. Централну преславу 70-рочнїцох Огньогасни союз Сербиї и Огньогасни союз Войводини планую означиц на державним огньогасним змаганю од 11. по 13. септембер у Зренянину. В. Вуячич
за оперативну роботу, за роботу з младима и за роботу орґанох у добродзечним огньогастве. Локална самоуправа обовязана же би дала повласценя оперативним добродзечним огньогасцом, тото даґдзе уж и зажило, алє ище то у фази пририхтованя. По Закону o зменшаню ризика од катастрофох и управяню зоз позарядовима ситуациями и Огньогасни союз Сербиї означени як субєкт од окремней Совити за защиту од огня: значносци, цо значи же у акцийох – Преверце чи видно хижне число зоз улїци защити и ратованю и добро- – Драги за евакуацию муша буц вше преходни
2 РУСКЕ СЛОВО
26. ЮНИЙ 2020.
ЗМИСТ
УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор
■ Тижньовнїк 4–5. Прелиминарни виберанкох
резултати
■ Нашо места 8–9. Гласанє на локалним уровню
■ Економия 12. Зберанє шлїмакох коло Шиду – нагода за додатни заробок
■ Култура и просвита 16–17. Мали матуранти и закончуюци испити
■ Дом и фамелия 19–21. Перспективи и понукнуца домашнього туризма
■ Людзе, роки, живот 24-25. Наша госцинска꞉ Мария Сопка зоз Руского Керестура
■ Духовни живот 29. Институцийна нашим парохийом
потримовка
■ Информатор 30–34. Мали оглашки и In memoriam
■ Спорт 35. АК „Русин”꞉ Наявена лєтня школа атлетики
■ Интермецо 38–39. Горуци тепши
Насловни бок꞉ Виберанки 2020 Авторка фотоґрафиї꞉ Мария Афич
МУДРОСЦ ПОСЛЕ ВАШАРУ Лїстина Сербскей напредней странки и єй лидера, предсидателя Републики Александра Вучича обчековано и нєдвосмислово победзела скоро вшадзи на нєдзельових общих виберанкох. У лєм даскельо винїмкових локалних самоуправох векшину углавном достали дотерашнї лоялни политични партнере СНС – социялисти и СВМ. Два милиони гласи и скоро двотрецинска векшина кельо по доступних проєкцийох достал СНС политични, а вироятно и физични и демоґрафски максимум хтори мож витвориц у дружтве, хторе ше голєм формално представя як вецейпартийне, демократске и шлєбодне. З другого боку, анї зауваги пред и у цеку виберанкох, як цо абсолутна доминация у медийним и явним просторе и интензивна аґитпроп кампаня, нє можу оспориц Вучичови и його странки прешвечлїву виберанкову побиду, на хторей на концу, такой винчовали и велї з медзинародней заєднїци. Значи, СНС обчековано победзел на виберанкох на хторих нє мал анї виглядного политичного опонента, анї озбильну алтернативу. Медзитим, єст коло напреднякох ище даскельо „малих” побиднїкох. Социялисти, зоз самим фактом же зачували свойо лагодни 10 одсто, указали же отримую и обновюю свою базу. Синекури хтори СПС трима у явним секторе сиґурно им нє одмогли у тей мисиї. Победзели и „меншини”. СВМ, зоз одличним резултатом на шицких трох уровньох, указал же є „циха вода” сербскей политичней сцени. Бизовни, кооперативни и лоялни партнер векшини, а зоз ясну и константну власну аґенду од хторей нє одступа. И ґу тому, мост ґу Европи. Зєдинєни локални албански партиї после длуго часу и без медзисобних тензийох на виберанки вишли вєдно, и то дало резултат. У бошняцкей заєднїци тензиї нє хибело, алє заш лєм, обидва релевантни политични опциї вошли до Парламенту. Кед ше зна же у Санджаку/Рашкей обласци политика „вецей од живота” и водзи ше емоцийно, драматично и часто бурхлїво, то нє мали успих. Кед би ше могло виокремиц найвекшого „малого” и вшелїяк моралного побиднїка виберанкох, вец то Александар Шапич и його СПАС. Знєважовани и з позициї и з опозициї, славни спортиста и тераз уж искусни политичар (хтори „прежил” розход з ДС, и витримал у локалу на НБҐ у чисто напредняцким окруженю), Шапич водзел афирмативну, циху и нєконфликтну кампаню, нє лапал ше на провокациї и понукнул гласачом модернєйшу, швижшу, урбаншу вариянту начално националней, а насампредз, патриотичней идеолоґиї хтора, очиглядно, привитана у популусу. Як ше знайдзе „на велькей сцени”, то уж друге питанє... У своєй катеґориї, на виберанкох победзели и – тоти цо на нїх нє участвовали. Странки зоз Союзу за Сербию и гражданского бойкотского блоку нє буду парламентарни, алє затримаю политични кредибилитет и сладке право здзивац на нос колеґом з опозициї хтори и попри трох процентох виберанкового цензусу останю звонкапарламетарни – Гварели зме? Но, о тих других, вецей у колумни Мирослава Задрепка...
* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-92324482 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *
Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ
26. ЮНИЙ 2020.
РУСКЕ СЛОВО 3
ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ 2020 ПРЕЛИМИНАРНИ РЕЗУЛТАТИ ГЛАСАНЯ ЗА РЕПУБЛИЧНИ ПАРЛАМЕНТ
ПОБИДНЇК ОБЧЕКОВАНИ, НЄСПОДЗИВАНЄ ХТО ОСТАЛ СПОД ЦЕНЗУСУ По прелиминарних резултатох, од 21 виберанковей лїстини, лєм кажда треца досягла цензус лєбо природни праг и будзе мац мандати у Народней скупштини. Лїстина СНС „Александар Вучич – За нашо дзеци” абсолутни побиднїк на виберанкох, найвецей страцели лїстини хтори одустали од бойкоту
Н
Фото: М. Афич
а общих парламентарних виберанкох отриманих у Републики Сербиї внєдзелю, 21. юния, абсолутну побиду витворела лїстина Сербскей напредней странки „Александар Вучич – За нашо дзеци”. На виберанкох за републичну Скупштину право гласац мали 6 милиони 584 тисячи 376 гражданє Републики Сербиї на 8 253 виберацких ме стох, а вихасновало го коло 50,3 одсто гласачох. На основи нєконєчних, прелиминарних резултатох хтори сообщела Републична виберанкова комисия, понеже обробела 70,6 одсто виберанкового материялу, СНС у новим зволаню Народней скупштини Републики Сербиї будзе мац аж 191 по сланїка од 250 скупштинских мандатох. Лїстина СНС до стала 61, 6 одсто, цо, як сообщене з тей странки, два милиони гласи. Попри напреднякох, по сланїкох у републичним Парламенту буду мац ище шейсц виберанково лїстини, од хторих аж штири меншински, хторим нє потребни виберанкови цензус од 3 одсто гласи, алє мандати здобуваю по основи „приридного прагу”. Лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС) – Драґан Маркович Палма” найвироятнєйше будзе мац 32 мандати на основи 10,4 одсто гласох, а лїстина Сербского патриотского союзу (СПАС) „Александар Шапич – Побида за Сербию” 11 по сланїкох, понеже до стал коло 3, 65 одсто гласи. По прелиминарних виберанкових резултатох, лєм монархистична лїстина „За Кральовину Сербию” (ПОКС) блїзко при цензусу, на коло 2,7 одсто гласи, и може ше наздавац евентуалному уходу до Народней скупштини, алє вироятносц мала.
4 РУСКЕ СЛОВО
Од меншинских лїстинох, до Парламенту уходза Союз войводянских Мадярох хтори з найлєпшим републичним резултатом за остатнї вецей як 25 роки – 2,45 одсто, до стал 10 мандати, а по двох по сланїкох буду мац албанска коалиция „Зєдинєна долїна” и бошняцки лїстини „Лєм про сто” Муамера Зукорлича, и лїстина СДА Санджаку.
ПОСТВИБЕРАНКОВИ КАЛЕНДАР Утвердзованє конєчних резултатох гласаня у Републичней виберанковей комисиї муши буц закончене найпознєйше по 25. юний, кед резултати буду обявени у „Службеним глашнїку”. Найдалєй 30 днї од обявйованя конєчних резултатох муша буц верификовани мандати вибраних народних посланїкох за конституованє нового зволаня Народней скупштини. З конституованьом Парламента почина чечиц период од 90 днї, у хторим муши буц формована нова Влада Републики Сербиї.
Попри спомнутого ПОКС, Суверенисти Саши Радуловича до стали 2,2 одсто, Метла 2020 2,16 проценти, а СРС дакус менєй як 2,1 одсто. Шицки други лїстини остали попод два проценти. Док ше обявя конєчни резултати, интере сантне будзе видзиц чи ше шицким учашнїком виберанкох удало до стац гласи кельо було нєобходне подписи за придаванє лїстини. З виходно сцу коло 50 одсто, то коло 0,3 проценти. Надпатрацки мисиї (Црта, ЦеСИД) хтори провадзели виберанки спозорели на вецей случаї потупеня виберанкового проце су, алє сообщене же на нєдзельових виберанкох „сполнєни елементарни по стулати парламентаризму” и нє мож оспориц їх общи резултат и леґитимитет. Мисия ОЕБС нє вияшнєла ше з оцену виберанкох, алє замерковала же гласаче мали нєдо статочни вибор, понеже у предвиберанковим периодзе хибело медийного плурализма и политичного диялоґа у дружтве. Странки зоз опозицийного Союзу за Сербию поручели же нєдзельово виберанки анї їх резултати нє маю леґитимносц, и поволали на цо скорейше розписованє нових, шлєбодних виберанкох.■ Пририхтал И. С. 26. ЮНИЙ 2020.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
ВИБЕРАНКИ 2020 СКУПШТИНА ВОЙВОДИНИ
ОПШТИНА КУЛА
СЕДЕМ ЛЇСТИНИ ДОСТАВАЮ МАНДАТИ
ЛЄМ ДВА ГЛАСАЦКИ ЛЇСТКИ
Фото: О. Русковски
По прелиминарних резултатох виберанкох за посланїкох у Скупштини АП Войводини хтори сообщела Покраїнска виберанкова комисия после обробених 92 одсто виберанкових местох, од 1 781 кельо були отворени за гласачох, на гласанє вишли кус менєй як 51,1 одсто од милион 696 тисячи 447 уписаних гражданох. Побиднїк покраїнских виберанкох исти як и на републичних, алє други резултати нє цалком пресликовани зоз державного уровню. Отже, од дзевец покраїнских виберанкових лстинох, аж седем буду мац посланїкох у Скупштини Войводини, цо значи же лєм два нє прешли цензус. Покраїнска лїстина СНС „Александар Вучич – За нашо дзеци” достала 58,36 одсто, лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС) – Драґан Маркович Палма” 10,4 проценти, а Союз войводянских Мадярох 9,18 одсто, Войводянски фронт коло Лиґи социялдемократох Войводини, хтори на покраїнских виберанкох участвовал сам за розлику од републичних дзе наступал як часц Зєдинєней демократскей Сербиї и достал
єден одсто, на домашнїм терену достал 4,85 одсто гласи. У Скупштини Войводини парламентарни буду и ПОКС, чия лоґистична база тиж на териториї Покраїни, зоз 3,98 одсто, Метла 2020 з 4,09 процентом, и СРС хтори достал 3,09 одсто. ПВК затераз нє сообщела конкретне число, лєм ткв. статистични мандати дистрибуовани по основи достатих гласох. По тим, СНС ма 63,33 одсто статистични мандати у Покраїни, СПС 10,83, а СВМ 9,17. Войводянски фронт ма ровно 5 одсто статистични мандати, а ПОКС и Метла 2020 по 4,17 одсто. СРС ма 3,33 одсто так прераховани мандати. Гоч на покраїнским уровню мала статус меншинскей лїстини, спод цензусу остала Коалиция за мир Чедомира Йовановича хтора достала 0,54 одсто гласи. За розлику од републичного Парламенту, до Скупштини Войводини нє вошла меншинска лїстина „Лєм просто” Муамера Зукорлича хтора на покраїнским уровню достала 0,35 одсто. З другого боку, лїстина Александра Шапича хтора на републичних виберанкох витворела замерковани резултат и постала парламентарна, на покраїнских виберанкох нє участвовала. Пририхтал И. С. 26. ЮНИЙ 2020.
У Општини Кула внєдзелю 21. юния, нє отримани локални виберанки, понеже єй Скупштина општини и други органи локалней самоуправи ище у полним мандату после позарядових виберанкох у децембру 2018. року. Коло 35,2 тисячи гражданох уписаних до виберацкого списку у тей општини мали лєм два гласацки лїстки – републични и покраїнски. По нєурядових резултатох, внєдзелю виходносц була приблїжно 55 одсто, од вкупно 35 205 гласачох за Републични парламент, односно 35 263 виберачох за Покраїнску скупштину. На уровню општини найвецей гласи, 63,49 одсто, достала лїстина Сербскей напредней странки „Александар Вучич – За нашо дзеци”. Лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС) – Драґан Маркович Палма” достала 7,43 проценти, а Союз войодянских Мадярох 4,56 одсто гласи. У Руским Керестуре право гласац на републичних виберанкох мали 3 874 гласаче, гласали 53,38 одсто, а нєважаци лїстки було 86. Найвецей достала лїстина СНС – 1 228 гласи, односно 62 одсто. Друга по числу гласох у Керестуре була лїстина Зєдинєней демократскей Сербиї хтора достала 261 глас, цо 13,17 одсто, а треца лїстина СПС хторей довириє дали 143 особи, односно 7,21 одсто виберачох. На штвартим месце лїстина Суверенисти зоз 72 гласами або 3,63 одсто, пията лїстина Метла 2020 хтора достала 48 гласи цо 2,42 одсто. Шлїдзи лїстина Александра Шапича зоз 47 гласами або 2,37 одсто, а лїстини Ґрупа гражданох – 1 од 5 милионох припадло 40 гласи цо 2 одсто. СВМ у Керестуре достал 29 гласи, ПОКС 25, лїстина Серґея Трифуновича 21, а по 18 гласи достали Завитнїки и Левиятан. СРС достал 14 гласи, а Русийска странка 5 гласи. Албанска коалиция у Керестуре достала 4 гласи, лїстина Муамера Зукорлича 3, а по 2 гласи достали Народни блок и лїстина Чедомира Йовановича. Єден глас достала СДА Санджаку, а без гласох у Керестуре остали лїстини Милана Стаматовича и Най маски спадню. У Руским Керестуре и на виберанкох за нови состав Скупштини Войводини найвецей гласи достала лїстина СНС – 1 218 гласи, цо 62 одсто. Друга по числу гласох лїстина Войводянски фронт – 401 цо 20,42 одсто, а треца лїстина СПС хторей довириє указали 146 гласаче, цо 7,43 одсто. На штвартим месце по числу гласох у Керестуре лїстина Метла 2020 зоз 69 гласами або 3,51 одсто, док СВМ зоз 52 гласами або 2,64 одсто на пиятим месце. Лїстина ПОКС достала 42 гласи, а СРС 18 гласи. По 8 гласи припадло лїстином Муамера Зукорлича и Чедомира Йовановича. У Керестуре право гласац на покраїнских виберанкох мали 3 862 особи, а вихасновали го 2 053, односно 53,1 одсто. Нєважаци були 90 лїстки. М. Афич/М. Зазуляк Гарди
РУСКЕ СЛОВО 5
ТИЖНЬОВНЇК 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА”
НАГРАДА „ГАВРИЇЛ КОСТЕЛЬНИК”
на предкладанє одвичательного редактора Видавательней дїялносци
ИРИНА ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ
оглядом же награда „Гавриїл Костельник” хтору НВУ З „Руске слово” додзелює за найлєпшу кнїжку обявену у пейцох рокох давно нє додзельована, вибор лауреата нам
олєгчани. У тим периодзе, Ирина Гарди Ковачевич обявела даскельо кнїжки хтори би могли конкуровац за тоту найвисшу литературну награду при Руснацох. Спомнєм лєм два: „Нєбо над Керестуром” сказково приповедки и леґенди, хтора обявена 2012. року и кнїжка „Галов”, критики, огляди, есеї, обявену 2015. року. Понеже по Правилнїку награда облапя период од пейцох рокох, наградзуєме Ирину Гарди Ковачевич за кнїжку „Галов”. Гарди-Ковачевичова єдна з ридких особох хтора и нєшка валушна написац пригодни текст о дїлу и творох даєдного нашого интелектуалца, писателя, маляра, новинара. Нє гуторим же то нє може поробиц и дахто други. Ту єст лєм два мали проблеми. Особа хтора ше прилапи тей роботи треба же би познала комплетне дїло автора о хторим ше пише. Тот критериюм такой зужує круг компетентних. Други критериюм, а можебуц и найважнєйши, то свидомосц же то потребне написац, же то важне за живот єдней култури и на концу приходзиме и до гевтей чисти людскей димензиї – треба, окрем себе, почитовац и любиц и других актерох нашей култури. Слово о чисто алтруистичней димензиї хтору векшина културних дїячох нє ма. Гарди-Ковачевичова з кнїжку „Галов”, зазначела и овиковичела Митинґ поезиї зоз хторого виросли велї нашо писателє. Писала о дзецинских кнїжкох о хторих мало хто писал, найчастейше нїхто. Писала з нагоди рочнїцох и ювилейох уметнїкох и авторох, з рецензию, приказом лєбо оглядуцом вопровадзела велї релевантни кнїжки нашей литератури. Як вимивач злата у рики живота, вона у „Галове” вимива наноси нашей литератури и култури сцерпено глєдаюци гевту грудку злата руского язика хтора заблїшнє у 21. вику. Здогаднїме ше з тей нагоди и кнїжки сказкових приповедкох и леґендох „Нєбо над Керестуром”. То приповедки з давен-давна, хтори ше преноша з колєна на колєно, то мож повесц – керестурски леґенди ожити з писателькову творчу имаґинацию... То приповедки прейґ хторих слухаче, односно читаче, доживюю мистику глїбини власних кореньох. Їх читанє приноши автентичне искуство хторе нам одкадзишик познате, хторе нас здогадує на нас самих, на наших предкох, хторе нам суґерує же и ми и наш живот лєм каричка у ланцу преходносци. А за нами остава лєм гевто цо заслужує жиц тот живот, а то людски чесноти, хтори наш народ од вше наглашовал. ЛАУРЕАТИ „КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ НАГРАДИ” БИОҐРАФИЯ Ирина Гарди Ковачевич, нови- 1980–1985. Юлиян Тамаш, Над хтори дума нарка, писателька, литературна (додзелєна першираз) критичарка и прекладателька, 1985–1990. Юлиян Тамаш, Окупани у вичносци народзена 17. септембра 1944. року 1990–1995. Мария Яким, Над розпяцом нагнута у Руским Керестуре. Дипломовала 2000–2005. Владимир Кочиш, Марунка Югославянску литературу на 2005–2015. награда нє додзельована Филозофским факултету у Новим 2015–2020. Ирина Гарди Ковачевич, Галов Садзе. Була новинар Руского слова, главни и одвичательни редактор часописа МАК и новинох Руске слово, редакторка култури и шлєбодни репортер дньових новинох Дневник, по одход до пензиї. Библиоґрафия: На дланї заренко, 1969; Тисяч радосци, 1976; Безмена ява, 1980; Бависка, 1984; Куцик мудросци, 1987; Єднозложносц, 2004; Дванац сказки, 2007; Сказки, 2009, (по сербски); Нєбо над Керестуром, 2012; Галов, 2015; Котульки и ґомбульки, 2016; За главки у лавки, 2019. Заступена є у вецей антолоґийох поезиї, а твори єй прекладани на седем язики. Авторка є и вецей драмских текстох. Найвекши припознаня цо прияла то Искра култури и Медзинародна награда за литературу Александер Духнович. Микола Шанта
6 РУСКЕ СЛОВО
Велї меншински заєднїци углавном концентровани у периферних погранїчних општинох хтори нєдостаточно розвити. Нови роботни места можу спомалшиц висельованє
Ц
ентер за реґионализем 19. юния зоз потримовку Фондациї за отворене дружтво отримал у Новим Садзе конференцию на котрей презентовани резултати єднорочного виглєдованя чий циль анализа ефектох укладаня окремих розвойних средствох Републики Сербиї у периодзе 2016–2018 рок до нєрозвитих мултиетнїчних општинох, и положенє меншинских националних заєднїцох у тих општинох. На конференциї були и представителє Националного совиту Руснацох. Зоз виглєдованьом проєкта „Економска потримовка нєрозвитим општином и положенє националних меншинох” облапени дзешец општини: Алибунар, Буяновац, Власотинце, Димитровґрад, Жаґубица, Неґотин, Нова Варош, Тутин и Прокуплє. У нїх жиє коло 240.000 жительох од чого коло 63.000 припаднїки националних заєднїцох цо 6% вкупней меншинскей популациї у Сербиї. Спрам податких официєлних державних сайтох, у виглєдованих трох рокох держава Сербия до тих општинох уложела у катеґориї потримуюцих розвойних средствох вкупно прейґ 5 милиярди и 922 милиони динари. Медзитим, индикатори котри провадзел виглєдовацки тим нє указую значнєйши ефекти того укладаня, окреме нє у статистики котра провадзена: учасц тих општинох у БДП Сербиї. Виглєдованє указало же ше по їх учасци у БДП Сербиї, нїч нє пременєло и тот индикатор указує же тота учасц у роспону од 50-80% у просеку Сербиї та потребне обдумац додатни мири у потримовки за швидши економски розвой нєрозвитих општинох. Тиж так просеково особни доходки у анализованих општинох заоставаю за просеком Сербиї од 20 % по 30%. Проценти роста занятосци мали, а индикатор ризику од худобства тиж од 20% по 100% векши од просека у Републики Сербиї. 26. ЮНИЙ 2020.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
ЦЕНТЕР ЗА РЕҐИОНАЛИЗЕМ
ИНФРАСТРУКТУРА ЗЛЄПШАНА, ЕФЕКТИ МАЛИ Учашнїки Конференциї єдинствено оценєли же таки виглєдованя барз важни за припаднїкох националних меншинох, без огляду же податки державних орґанох углавним етнїчно нєсензибиловани. З оглядом же вони явни и на сайтох су державних орґанох и целох, доступни шицким, добра су основа за арґументовани диялоґ предтавнїкох меншинских заєднїцох и держави або з державу матичного народа. Же представительох националних заєднїцох заинтерсовали виглєдовацки резултати указало и їх интерсованє як дойсц до нїх и як дойсц до институционалней потримовки кед у питаню економски статус меншинских заєднїцох. Такой понукнута помоц Фонда „Европски послови” зоз Нового Саду, чийо представителє участвовали на Конференциї. Хасновитосц того Фонда потврдзел и предсидатель руского Националного совиту, Борислав Сакач котри позитивно оценєл помоц и квалитет едукациї котри тот Фонд понука шицким заинтересованим.
Розвойни укладаня Сербиї до нєрозвитих подручох з найвекшей часци були у обласци комуналней инфраструктури, алє то ище вше нє принєсло нови роботни места и вкупне злєпшованє живота жительства, та и меншинского. То єдна з основних причинох чежкому економскому стану, та и висельованя.
УЧАШНЇКИ На Конференциї участвовали державни секретар у Министерстве за управу и локалну самоуправу Иван Бошняк, помоцнїца покраїнского секретара за образованє, управу, предписаня и национални меншини Милинка Хртян, кординаторка за национални меншини у Фондациї за отворене дружтво Александра Шанєвич, директор Института за дружтвени науки Ґоран Башич и виглєдоваче на проєкту Ґордана Лазаревич, Єлена Перкович и Милан Вранькович.
Виглєдовацки тим дал и препоруки, насампредз державним орґаном и медзинародним орґанизацийом же би ше понукли нови способи потримвки нєрозвитим подручом, окреме гевти мири котри приноша нови роботни места. Детальни резултати виглєдованя и препоруки мож найсц у публикациї под назву „Економски подстицај неразвијеним општинама и положај националних мањина”. Найсц на сайту www.centarzaregionalizam.org.rs.■ М. А. 26. ЮНИЙ 2020.
STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар
САТЕЛИТИ Тот текст писани док ище нє обявени конєчни резултати републичних парламентарних виберанкох так же можлїви одступаня кед слово о точних числох, алє кед рахуєме же гласало коло 3,3 милиони людзох, то значи же, по прелиминарних резултатох, седем лїстини, трецина од вкупно кандидованих, достали менєй як 33 000 гласи. Вєдно. У ґрупи хтора нє вошла до Народней скупштини, як ствари стоя, и „леґенди” домашнього парламентаризма и политичней сцени – Шешельова СРС, Чанков ЛСВ, чий Войводянски фронт на републични виберанки вишол як часц коалициї ЗДС, и Чедов ЛДП. Тоти три партиї рокааааами активни у политичним живоце Сербиї, а дзепоєдни, боме, ище и у Югославиї, алє им ше тераз нє удало же би ше долапели цензуса. Добре, ЛДП ше на даскельо заводи уж лєдво прецагнул, алє тераз наисце киксли. За нїх можебуц и нє таке чудне, алє ЛСВ и, поготов, СРС потераз нє мали таки проблеми, а цензус скорей бул висши як того року. Дало би ше анализовац прецо им ше случело цо ше случело, алє верим же би заключенє за тоти партиї було исте – їх гласаче розчаровани. Гласали, и гласали, и гласали, и нє доставали тото цо обчековали и цо им обецане. А слово о партийох зоз барз ясно профилованима политиками и вирну гласацку базу. На єден способ, и радикалом и лиґашом сцигло тото цо и ДС-у пред даскельома виберанковима циклусами роками пред тим. Медзитим, гоч прешли як прешли, нє застарани сом пребарз за їх политичну будучносц – маю инфраструктуру, пред нїма штири роки роздумац, престроїц ше, збиц шори и гайд ознова. Вельо ми интере сантнєйши дзепоєдни лїстини хтори, по прелиминарних резултатох, нє змогли назберац анї тельо гласи кельо подписи придали же би вообще могли участвовац на виберанкох. Чиста лоґика гутори же то значи лєм єдну од двох можлїво сцох. Єдно – же ше їх „симпатизере” предумали и гласали за дакого другого, або нє гласали вообще. Друге, же дзепоєдни „потримоваче” свой подпис дали по дачиєй, гайд поведзме, суґе стиї. Перша опция нє така страшна, пременя людзе думанє, розвиваю ше, нє? Наисце, за тих хтори рано веря до єдних идеалох, а вечар до других ми нє бриґа. Баржей ме секира опция Два – же дзепоєдним лїстином дахто помогнул же би назберали подписи за кандидатуру и статирали у улоги учашнїка виберанкох. Кед же ше таке дацо наисце случело, вец маме озбильни проблем, прето же дахто манипулує и зоз нами, и зоз сущно сцу демократиї. Єдно ставно, зоз векшим числом лїстинох до ставаме илузию политичного плурализма, нїби, маме вецей опциї за хтори можеме гласац, алє у сущно сци, шицко то менєй-вецей исте и ґу истому водзи. Статисти хтори ту же би направели гужву и молгу и помогли „вельким” странком же би їх резултати до стали леґитимитет. А то нє политични плурализем, алє замасцованє очох. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”
РУСКЕ СЛОВО 7
НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2020 ГЛАСАЛО ШЕ И ЗА ЛОКАЛНИ СКУПШТИНИ
ЛЄГЧЕЙШЕ ПО ОПШТИНСКИ ЦЕНЗУС Одволанє гласачох на локални виберанки було подєднаке як и на републични, алє на гласацких лїсткох нє було тельо вельо лїстини. Углавним лєм по штири-пейц, лєм даґдзе вецей як дзешец Пририхтали: Редакция и мрежа дописовательох
Ж
ителє векшини општинох и городох на подручу АП Войводини внєдзелю окрем на републичних и покраїнских, гласали и на локалних виберанкох. Виберали нови зволаня городских и општинских скупштинох, хтори у наступним штиророчним периоду буду креировац и водзиц локалну политику. НОВИ САД Спрам утвердзених резултатох Городска виберанкова комисия прилапела Записнїк о роботи Комисиї на утвердзованю резултатох виберанкох за одборнїкох Скупштини Города Нови Сад, хтори отримани прешлей нєдзелї, 21. юния. На виберанки за одборнїкох Скупштини Города Нови Сад гласали 142 620 гражданє, односно 42,86 одсто од вкупного числа гражданох з правом гласа. Важацих гласацких лїсткох було 135 680, односно 95,13 одсто и 6 796 нєважаци, односно 4,76 одсто. Спрам поєдинєчних гласох резултати були таки: 1. Виберанкова лїстина „Александар Вучич – за нашо дзеци” – 82 591 глас, односно 57,91 одсто. 2. Виберанкова лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС) – Єдинствена Сербия Драґан Маркович Палма (ЄС) – 16 499 гласи, односно 11,57 одсто. 3. Виберанкова лїстина „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” – 5 309 гласи, односно 3,72 одсто. 4. Виберанкова лїстина „Цалком друга приповедка – Новосадянє” – 3 323 гласи, односно 2,33 одсто. 5. Виберанкова лїстина „Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Нови Сад (Лиґа социялдемократох, Войводянска партия, Вєдно за Войводину) – 6 311 гласи, односно 4,43 одсто 6. Виберанкова лїстина „Союз войводянских Мадярох – Иштван Пастор” – 2 805 гласи, односно 1,97 одсто. 7. Виберанкова лїстина „Правда – АДАВИЕРА – Ивана Вуясин” – 1 496 гласи, односно 1,05 одсто 8. Виберанкова лїстина „Най маски спадню – Желєна странка – Нова странка” – 1 959 гласи, односно 1,37 одсто. 9. Виберанкова лїстина „Метла 2020” – 5 728 гласи, односно 4,02 одсто. 10. Виберанкова лїстина „Русийска странка” – 1 381 гласи, односно 0,97 одсто. 11. Виберанкова лїстина „Воєни ветеранє за Сербию” 1 773 гласи, односно 1,24 одсто. 12. Виберанкова лїстина „Александар Шапич – Побида за Нови Сад” – 5 431 глас, односно 3,81 одсто. 13. Виберанкова лїстина „Здрави бок Города” – 1 074 гласи, односно 0,75 одсто. Спрам резултатох виберанкох, найвецей одборнїцки мандати достала виберанкова лїстина „Александар Вучич – за нашо дзеци” – 52. Потим шлїдза: виберанкова лїстина
8 РУСКЕ СЛОВО
Коцур „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї – Єдинствена Сербия – Драґан Маркович Палма” 10, виберанкова лїстина „Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Нови Сад (Лиґа социялдемократох Войводини, Войводянска партия, Вєдно за Войводину) 3 мандати, виберанкова лїстина „Метла 2020” 3 мандати, виберанкова лїстина „Александар Шапич – побида за Нови Сад” 3 мандати, виберанкова лїстина „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” 3 мандати, виберанкова лїстина „Союз войводянских Мадярох – Иштван Пастор” 2 мандати, виберанкова лїстина „Правда – АДАВИЕРА – Ивана Вуясин” 1 мандат и виберанкова лїстина „Русийска странка” 1 мандат. ВЕРБАС И на териториї вербаскей општини 21. юния були отримани локални виберанки за одборнїкох Скупштини општини Вербас. Як обявела Општинска виберанкова комисия, а преноши сайт општини Вербас, до виберацкого списку у вербаскей општини уписани 34 941 гласаче, а право гласац вихасновали 20 605, односно 58,97 одсто гражданох. Важаци лїстки було 19 694, а нєважаци 902. На йве цей гла си на уровню општини до ста ла лї стина „Александар Ву чич – За на шо дзе ци”, вкуп но 11 748, лєбо 59,65 од сто. На дру гим ме сце лї стина ,,Ивица Дачич – Со циялистич на партия Сер биї (СПС), Єдинствена Сер бия (ЄС) – Дра ґ ан Мар ко вич Пал ма” зоз 3 596 гла са ми, од но сно 18,26 од сто. Тре ца, лї стина Ґрупа гражда нох „Ошлєбод зме Вер бас” котра осво єла 2 119 гласи, лєбо 10,76 од сто. Шлїдзи лїстина „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” зоз 1 023 гласами, односно 5,19 одсто, и лїстина „Рух обнови Кральовини Сербиї – Ана Стокуча” котра достала 734 гласи, лєбо 3,73 одсто. Цензус нє прешла лєм лїстина „Войново ветеранє за Сербию – Vojnovi veterani pre Srbsko” котра достала 474 гласи, односно 2,41 одсто. По освоєних гласох, СНС у Скупштини општини Вербас будзе мац 22 мандати, СПС – ЄС 7 мандати, ҐГ „Ошлєбод26. ЮНИЙ 2020.
mesta@ruskeslovo.com
ВИБЕРАНКИ 2020 зме Вербас” 4 мандати, СРС 2 мандати, а „Рух обнови Кральовини Сербиї – Ана Стокуча” 1 мандат. По податкох ОВК, на локалних виберанкох у Коцуре гласали 2 103 гражданє, односно 60,15 одсто од 3 496 уписаних до виберацкого списку. Важаци лїстки було 2 006, а нєважаци 97. Найвецей гласи достала лїстина „Александар Вучич – За нашо дзеци”, 1 437, лєбо 71,64 одсто. На другим месце лїстина ,,Ивица Дачич – СПС, ЄС” котра достала 216 гласи, односно 10,77 одсто, а на трецим Ґрупа гражданох „Ошлєбодзме Вербас” зоз 185 гласами, односно 9,22 одсто. Лїстина „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” достала 62 гласи, лєбо 3,09 одсто. Лїстина „Рух обнови Кра ль о ви ни Сер биї – Ана Сто ку ча” до ста ла 54 гла си, од но сно 2,69 од сто, а „Войно во ве те ранє за Сербию – Voj no vi ve te ra ni pre Srb sko” 52 гла си, лєбо 2,59 одсто. ЖАБЕЛЬ У општини Жабель 21. юния отримани републични, покраїнски и локални виберанки. Гласало ше за нове зволанє Народней скупштини Републики Сербиї, за посланїкох до Скупштини Автономней Покраїни Войводини и за одборнїкох Скупштини општини Жабель. У тей општини було отворене 31 виберанково место, од котрих 4 у Дюрдьове у ОШ „Йован Йованович Змай”, пейц у Ґосподїнцох у ОШ „Жарко Зренянин”, а 11 виберанково места було у Жаблю и Чуроґу. Право гласац мали вецей як 21 тисяча гражданох, а тото право вихасновали 11 838 гражданє, односно 54,87 одсто. У тей општини, на локалних виберанкох, по нєурядових резултатох найвецей ше гласало за першу лїстину „Александер Вучич – за нашо дзеци”. Тота лїстина на републичним уровню мала 8 307 гласи, цо 68,82 одсто, на покраїнским уровню 8 158 гласи, цо 68,93 одсто, а на локалним 7 905 гласи, цо 65,64 одсто. На другим месце находзи ше лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС)”, котра достала 1 060 гласи, а на трецим месце по числу гласох то лїстина „За Kральовину Сербию – За кральовску општину Жабель”, котра достала 670 гласи. Цо ше дотика других лїстинох – „Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Нови Сад”, достала 612 гласи, за „Єдинствена Сербия – Драґан Маркович Палма” гласалi 584 гласачe, а „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” на уровню општини Жабель достала 489 гласи. У Скупштини општини Жабель ше виберало 21 одборнїка, а мандати розпоредзени на шлїдуюци способ: Сербска
Дюрдьов 26. ЮНИЙ 2020.
напредна странка будзе мац 15 одборнїкох, Социялистична партия Сербиї (СПС) будзе мац двох одборнїкох, а „За Кральовину Сербию”, „Войводянски фронт”, „Єдинствена Сербия” и Сербска радикална странка буду мац по єдного одборнїка. По вияви Виберанковей комисиї, виберанкови дзень у општини Жабель прешол у найлєпшим шоре и нє зазначени векши нєправилносци. Як и у других општинох, так и у општини Жабель, можлївосц мали гласац и особи котри хори, котри нє могли присц на виберанкове место, так же ше приходзело там дзе пребуваю и ту окончене гласанє. На каждим виберанковим месце ше почитовало мири защити од хороти Ковид-19. Ношело ше маски, а каждому гласачови на уходзе на виберанково место, на дланї напирскане дезинфекцийне средство. ШИД На виберанкох на подручу општини Шид право гласац мало 29 836 гласаче, а на нєдзельових виберанкох гласали 17 141 односно 57,45 одсто. Гласало ше на 39 виберанкових местох и то 14 у Шидзе и 25 у валалох шидскей општини. Пондзелок рано прелиминарни резултати за локални виберанки сообщел Милан Филипович, предсидатель Општинскей виберанковей комисиї. Вон кратко гварел же лїстина Сербскей напредней странки (СНС) и Партиї зєдинєних пензионерох Сербиї „Александар Вучич – За нашо дзеци” достала 28 мандати и двотрецинску векшину, бо у СО Шид єст 39 одборнїцки места. Социялистична партия Сербиї – Ивица Дачич достала пейц мандати, „Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Шид” (ЛСВ, Вєдно за Войводину и Войводянска партия) достал три мандати, кельо и лїстина Сербскей радикалней странки – др Воїслав Шешель. Филипович гварел же виберанки були реґуларни. Пондзелок на поладнє прес конференцию у шедзиску ОО СНС отримал Зоран Семенович, перши чловек општинских напреднякох и вон повторел число достатих мандатох у општинским парламенту. Винєсол и податки же лїстина „За нашо дзеци” достала 11 640 гласи (67,91 одсто), лїстина СПС 2 059 (12,01 одсто), „Войводянски фронт” 1 283 (7,48), а СРС 1 242 гласи (7,25 одсто). Вон подзековал гражданом на достатим довирию. Тиж сообщел же за републични виберанки СНС достала 11 886 гласи, або 69,25 одсто. СПС достала 1 522 гласи, або 8,87 одсто, а СРС 502 гласи, або 2,92 одсто. Александар Шапич достал 451 глас (2,63 одсто), а „Суверенисти” 391 глас (2,28 одсто). Кед слово о покраїнских виберанкох, лїстина „За нашо дзеци” достала 11 814 гласи (68,95 одсто), СПС 1 789 (10,44 одсто), СРС 640 (3,74 одсто), „Войводянски фронт” 774 (4,52), „За Кральовину Сербию” 576 (3,36), „Метла 2020” 476 гласи (2,78), СВМ 61 глас (0,36 одсто), Чедомир Йованович 90 гласи (0,53) и академик Муамер Зукорлич 68 гласи (0,4 одсто). Кед же мандати кандидатох зоз лїстинох СНС буду верификовани по рядошлїду, у Народней Скупштини Републики Сербиї у наступних штирох рокох зоз Шиду будзе посланїца Миленка Субич (СНС), а у Скупштини АП Войводини Деяна Крсманович (СНС), хтора була посланїца и у предходним мандату и Предраґ Вукович (СНС), хтори бул предсидатель општини Шид.■
РУСКЕ СЛОВО 9
НАШО МЕСТА ЗДРУЖЕНЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
ВЕЛЇ АКТИВНОСЦИ ПРЕМЕСЦЕНИ ДО ДРУГЕЙ ЧАСЦИ РОКА
андемия вирусу корона велїм погубела плани, та и П здруженьом у Руским Керестуре хтори реализованє тих планох поцагую за даєден други датум, а нє виклю-
чени анї финансийни почежкосци. О планох, проєктох и реорґанизациї активносцох бешедовали зме з даскелїма членами валалских здруженьох. Туристичне здруженє Руски Керестур планує отримац два вельки проєкти „Ноц музейохˮ и „Медзинародни волонтерски кампˮ, и попри тим же обласц туризма од марца була цалком застановена. ПОТРИМОВКА ВОЛОНТЕРСКОМУ КАМПУ – Єден спомедзи векших проєктох Туристичного здруженя то вшелїяк „Ноц музейохˮ, хтори, по даяких нєурядових информацийох найвироятнєйше будзе отримани у септембру, як и „Волонтерски кампˮ, хтори би того року бул 14. по шоре, а заплановани є за остатнї тидзень у юлию. Догварка така же орґанизаторе „Волонтерского кампу” Министерство младежи и спорта прейґ нєвладовей орґанизациї „Млади виглєдоваче Сербиї” планую потримац волонтерски кампи хтори заплановани у другей часци рока, з тим же кед ше яви достаточне число младих з иножемства, Камп будзе медзинародного характеру, а кед нє буду заинтересовани пре страх од вирусу Ковид-19, вец Камп будзе на уровню нашей заєднїци. У планє нам написац проєкт по хторим бизме направели виставу фотоґрафийох Петра Дешича, хтори сликовал Руски дзивки у народним облєчиве, а тиж и сотрудНОВИ НАДПИС У ЦЕНТРУ ВАЛАЛА
нїцтва зоз другима валалскима здруженями – гварела предсидателька того Здруженя Любица Няради. У ПЛАНЄ ДОКОНЧИЦ ЛЄТНЇКОВЕЦ НА БАЗЕНУ Здруженє спортских рибарох (ЗСР) ,,Колякˮ од активносцох за тот рок планує орґанизовац „Малу школу рибарстваˮ хтора будзе у юнию, як и змаганя „Лапанє на дуґов” и традицийну „Чукияда” у октобру з нагоди Дня ошлєбодзеня Керестура од фашизму. – Нам ше пре пандемию вируса нє пременєло нїч, бо зме у тим периодзе нє мали заказани нїяки змаганя, путованя, або сходи. Тото цо нам перше у планє, то орґанизованє „Малей школи рибарстваˮ, лєм нам треба найсц дакого хто би дзецом бешедовал о файтох риби у наших водох, а дакус и о очуваню животного штредку. Будзе отримане и змаганє „Лапанє на дуґов” и традиция „Чукияди”, а плануєме докончиц и вибудов тоалету на нашим лєтнїковцу на базену – гварел член Управного одбору Здруженя Владимир Дудаш. ПРОЄКТ „ПАКЕТ СУВЕНИРОХ”
Явне комуналне подприємство „Руском” концом прешлого тижня у Руским Керестуре поставело нови надпис „Руски Керестур” до центру валалу. Надпис хтори поставени опрез фонтани белавей фарби, длугоки 12 метери, а велькосц словох 80 центи зоз лед 3Д ошвиценьом су. Надпис поставени на инициятиву директора подприємства „Руском” Иґора Фейдия, хтори з тей нагоди гварел же у догварки з предсидательом општини Кула обезпечени средства за набавку словох, а инсистовал и на тим же би поставени надпис бул по руски. Конструкцию за надпис, як и инсталованє струї поробели роботнїки „Руском”-у.
10 РУСКЕ СЛОВО
Здруженє женох „Байкаˮ тераз роби на реализованю проєкту „Пакет сувенирохˮ хтори требал буц закончени по конєц априла, алє пре зявенє вируса, тот проєкт предлужени и достал нови датум, та ше його реализованє обчекує по конєц юния. – У каталоґу буду продукти Здруженя, алє и рижни други продукти керестурских продуковательох хтори нє члени Здруженя. Кажда жена треба же би вибрала по пейц продукти, та од тих пейц кажда вибере даскельо найрепрезентативнєйши хтори войду до того каталоґу, а на концу будзе отримана и явна презентация и промоция спомнутого проєкту – гварела предсидателька Здруженя Славица Катона. Здруженє женох „Байкаˮ планує участвовац и на „Керестурским саймеˮ хтори ше отримує у рамикох фестивалу „Червена ружаˮ, як и на „Дньох керестурскей паприґиˮ, алє вельо того завиши и од средствох з хторима Здруженє будзе розполагац – додала членїца Здруженя Наталия Емейди. Свою активносц обновело и Здруженє гражданох Руска матка зоз схадзку Управного одбору на хторим було слова о поднєшених проєктох на конкурсох Покраїнского секретарияту, як и о конкурсу Шветовей ради РРЛ, а слова було и о наступних активносцох Здруженя.■ Ан. Медєши 26. ЮНИЙ 2020.
mesta@ruskeslovo.com
ТУРИСТИЧНА ОРҐАНИЗАЦИЯ
ДОМ ЗДРАВЯ И ОБЩИ ШПИТАЛЬ ВЕРБАС
СУВЕНИРИ И ИНФОРМАЦИЇ НА ЄДНИМ МЕСЦЕ
„КОМУНАЛЦОВО” ДОНАЦИЇ ИМ ОЛЄГЧАЮ РОБОТУ
Туристична орґанизация општини Вербас отворела першу предавальню сувенирох и инфо центер. У будинку Општинскей управи, на Площи Николи Пашича, змесцени просториї инфо центра дзе шицки нащивителє годни достац шицки файти туристичних информацийох, як и купиц рижни сувенири котри их буду здогадовац на нащиву Вербасу, Войводини и Сербиї. Як визначела директорка Туристичней орґанизациї ОВ Мария Златович Аресениєвич, таки инфо центер на обачлївей локациї бул потребни Вербасу. – Шицки госци котри нащивя наш варош годни присц ту и достац информациї цо ше случує у Вербаше, котри манифестациї можу ту провадзиц, дзе можу найсц змесценє, єдзенє, кому ше явиц кед их интересує лов, лєбо риболов, як и велї други информациї. Потераз таки информациї туристи могли достац у наших канцеларийох, алє тота локация вельо лєпша и то мушиме вихасновац. Видвоєла бим илустровану мапу Вербасу на котрей зме робели 2 мешаци. На тей туристичней мапи зме ше намагали обєдинїц шицко тото цо потребне видзиц у Вербаше у кратшим часовим периодзе. Цо ше дотика сувенирох, помогли нам здруженя женох зоз цалей териториї нашей општини, як и даєдни уметнїки и креативци – гварела директорка Туристичней орґанизациї општини Вербас. О. Р.
Штредком тижня у юнию Явне комуналне п од п р и є м с т в о „Комуналєц” донирало Оддзелєню педиятриї Дома здравя „Велько Влахович” у Вербаше нови медицински апарат. Оддзелєнє педиятриї на розполаганю будзе мац пулсни оксиметер, апарат котри ше хаснує за нєинванзивне одредзованє засиценосци гемоґлобину з оксиґеном и меранє пулсу. Другу донацию вербаского Явного комуналного подприємства достал Общи шпиталь Вербас. Оддзелєнє ґинеколоґиї и акушерства достало клима апарат, котри ше пошвидко почнє хасновац у операцийней сали у Породзилїщу. У мено ОШВ на донациї подзековал помоцнїк директора за правни роботи Миодраґ Шошкич и др Милица Вушурович, котра визначела же тота донация олєгча роботу здравственим роботнїком, як и пребуванє положнїцох и бебох у шпиталю. Началнїци Оддзелєня педиятриї др Юлиї Чурович Шкорич, як и представнїком ОШВ, донацию уручели чолни людзе ЯКП „Комуналєц”, директор подприємства Синиша Адамович и Иґор Шкундрич. О. Р.
IN MEMORIAM
ЙОАКИМ ГОЛИК
(10. октобер 1942 – 20. юний 2020) Всоботу, 20. юния у своїм доме у Темерину нєсподзивано умар економиста Йоаким Голик, длугорочни предсидатель и член Надпатраюцого одбору НВУ „Руске слово”. Йоаким Голик народзени 1942. року у Беркасове, од родичох Еми и Янка. Основну школу закончел у Беркасове и Шидзе, Штредню економску школу у Вуковаре 1962, а Економски факултет, индустрийни напрям, у Беоґрадзе 1970. року. Робиц почал уж од 1964. року у сримских подприємствох Индустрия меса „Срем” Шид и ПИК Шид, дзе напредовал по функцию директора финансийного сектору. Преходзи до Нового Саду, дзе препровадзел роботни вик и вибудовал успишну дїловну кариєру у своїм фаху. Од 1977. по 1987. бул директор финансийного сектору углядного подприємства ЗОИЛ „Войводина”, а по 1990. рок директор ЗОИЛ Банки. Од 1990. по 1992. рок бул директор Дирекциї за финансиї ДДОР „Нови Сад” и источашнє помоцнїк ґенералного директора ДДОР за финансиї. Потим, по 1997. рок бул директор Главней филияли „Центер-екст” ДДОР у Новим Садзе. Од 1997. року по 2005. бул директор ДДОР Банки. 26. ЮНИЙ 2020.
Року 2007. одходзи до пензиї, алє є и далєй активни, як звикол буц у цалим роботним вику. Йоаким Голик жил у Темерину, 51 рок прежил у малженстве зоз супругу Злату народзену Гербут, з хтору мал дзивку Геленку и сина Бориса. Шлєбодни час препровадзовал зоз фамелию, насампредз зоз свою першу унуку Ивану, а познєйше и зоз унуку Инес. Попри мацеринского руского, бешедовал нємецки язик. У периодзе кед Йоаким Голик окончовал високи руководзаци функциї у ДДОР, тото подприємство було вельки спонзор и покровитель руских културних манифестацийох як цо „Червена ружа”. Йоаким Голик у трох мандатох, од 2009. року по конєц живота, бул предсидатель Надпатраюцого одбору НВУ „Руске слово”. Колектив Установи будзе го паметац як доброго, компетентного и одвичательного сотруднїка хтори вше бул порихтани посовитовац и применїц свойо богате професийне искуство у интересу Хижи и рускей заєднїци. Йоаким Голик поховани пондзелок, 22. юния у Новим Садзе. Вичная му памят! И. С.
РУСКЕ СЛОВО 11
ЕКОНОМИЯ ШИД – ЯК ЗАРОБИЦ ИЩЕ ДАЯКИ ДИНАР ВЕЦЕЙ
ШЛЇМАКИ ПРИНОША ЗАРОБОК Покля польопривредни продукователє маю бриґи пре части дижджи и вельку влагу у польох, винїцох и овоцнїкох и стараю ше яки буду урожаї, єст и таких хторим праве тота хвиля одвитує. Слово о особох хтори збераю шлїмаки и вец их предаваю и на таки способ приноша ище даяки динар вецей до обисца
У
улїци Сави Шумановича шлїмаки продукує пензионер Милан Влаисавлєвич за єдну фирму зоз Руми. Гвари же тото роби уж штири роки. Сезона одкупу почина звичайно од початку юния и трива по септембер. А, кельо ше шлїмаки одкупи, завиши праве од хвилї. Кед єст досц дижджу, вец єст и шлїмаки. – Звичайно ше шлїмаки збера вчас рано, накадзи почнє швитац, на пейц годзин. Єст их там дзе єст трави и желєнїдла у заградох, лєсох, та и дворох. Треба мац високи чижми пре влагу, зогонуц ше и зберац шлїмаки и класц их до одредзеней судзини, або меха. Хто вредни може добре заробиц – гвари Милан Влаисавлєвич. На перши попатрунок робота нє випатра чежка и нє тирва цали дзень, алє є анї нє лєгка, бо треба крачац по трави помали и осторожно, нєпреривно ше зогинац и зазберовац шлїмаки. Алє тоту роботу можу робиц и дзеци, млади и пензионере. Шицки хтори сцу заробиц даяки динар. А тераз одкупна цена 55 динари за килограм шлїмакох. Шлїмаки ше приноши на одкупне место, такой их мераю и достава ше пенєж. Наш собешеднїк гвари же нєт правила кед слово о одкупу, бо дахто принєше лєм даскельо килограми хтори назбера можебуц кед ше шейта по улїци або парку, а дахто принєше и даскельо дзешатки килограми. Же то правда и сами зме ше прешвечели кед зме нащивели одкупне место и кед єден пензионер принєсол 38 килограми. Хто вредни и упарти, вельо и назбера и може шорово заробиц. У зависносци од назбераного вкупного количества представнїки подприємства з Руми приходза до Шиду превжац назберани шлїмаки. Дзецом зберанє ви-
ЗДРАВА ПОЖИВА Шлїмаки хтори мож хасновац за поживу мож найсц у лєсох, мочарох, на влажних пажицох и подобних местох дзе єст швижого желєнїдла и трави и досц влаги. О тим же кеди их людзе почали хасновац як поживау, нєт точни податки. Познате же шлїмаки пестовали и хасновали у поживи стари Греки и Римлянє, а нєшка у їх месу найвецей уживаю Французи, Италиянє, Нємци и народи зоз востоку и Африки. Сайти хтори шицким заинтересованим приблїжую тоту тематику даваю хасновити информациї хтори би могли буц як мотивация за озбильну продукцию. Єст вельо причини прецо би ше могло опредзелїц за продукцию шлїмакох за особну поживу, лєбо за пестованє на „мало лєбо вельо” за предай. Шлїмаки здрава пожива. За розлику од других файтох меса (швиньске, целяче,...) їх месо пахнє приємно. Кед слово о особним хаснованю, мож их пестовац и у дворе у обисцу. З другима словами, цена пестованя нїзка, так повесц нїяка у одношеню на други файти и конари у польопривреди. Окреме значне же месо зоз шлїмака одличне жридло хасновитих нутрицийних елементох – протеинох, калциюму, желєза, а ма барз нїзки процент чкодлївих елементох – голестеролу и масци. Сто ґрами меса зоз шлїмака ма лєм 70 килокалориї, а то гутори же шлїмаки здрава пожива.
патра як даяке бависко, а пензионере хтори маю шлєбодного часу раз два назбераю даскельо килограми, та и вецей кед су вреднєйши. Нєт правила же хто на таки способ зарабя динар вецей, бо окрем дзецох, пензионерох и ґаздиньох єст и интелектуалцох. А кед дижджи нє падаю и приду горучави вец анї шлїмаки нє будзе тельо як тераз та шицки цо зацикавени хасную праве тоту дижджовну хвилю же би цо вецей заробели.■ Вл. Дїтко
12 РУСКЕ СЛОВО
26. ЮНИЙ 2020.
ekonomija@ruskeslovo.com
ОВОЦНЇК И ЖЕЛЄНЯВА ЮГАСОВЕЙ ФАМЕЛИЇ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА
ДУНЦИ И СОК ЯК ДОДАТНИ ПРИХОД Таня Югасова зоз Руского Керестура, вєдно зоз своїма дзивками Марину и Сладяну, уж штири роки продукує соки, маджуни, палєнку, веґету и рижни други продукти зоз желєняви, а шицко у своїм обисцу
М
аю засадзено коло 100 древка на Новим населєню дзе и жию, а у франти гваря же древко засадза дзе ґод найду шлєбодни простор. На пияцох окрем продуктох з овоци и желєняви предаваю и мак, орехи, лїсковци и мандулї, шицко робя сами, а продукцию планую прешириц, понеже купци глєдаю таку робу. ОРИҐИНАЛНИ ПРОДУКТИ – Вжиме, пред коло штирома роками зме першираз пришли на идею направиц домашню веґету, и то була и якашик файта нашого експерименту. Медзитим, требало часу обдумац рецепт, точно одредзиц кельо хторей желєняви идзе, бо гоч ше дакеди поинформуєм зоз интернету, шицки рецепти за жимнїцу и соки хтори правим здумуєм сама – започина приповедку Таня Югасова. Таня наглашує же меркую на овоц зоз хторей правя соки, и патра же би була цо менєй пирскана, прето хасную свою, цукру кладу лєм тельо кельо нєобходне, соки без конзервансох, веґета без чкодлївих адитивох, а планую ґу своїм продуктом додац и фруктозу место цукру и яблуков есенц место алкоголного. – Нашо главни продукти то овоцово маджуни и соки, зоз яблукох, ягодох, вишньох, кайсох, предаваме и квашени огурки, айвар, парадичанку, а найвецей ше глєда мишани соки зоз цвикли, мархви и лимуну, хтори правиме и зоз, и без цукру, а хтори углавним купую старши людзе. Вше вецей єст людзох хтори водза рахунку о тим цо єдза, та и ми патриме же бизме нашо продукти присподобели ґу купцом – приповеда Таня. ЦЕНИ ВИГОДНИ
Цена литри чистого овоцового соку 160 динари, литра парадичанки 150 динари, а кажде хто враци склєняну
26. ЮНИЙ 2020.
Вредна Югасова фамелия
фляшку, достанє 20 динари туньше. Мали дунчик маджуну кошта 120 динари, айвар 250 динари, а окрем предаваня готових продуктох, Югасово робя и услужно. – Ми и услужно цадзиме овоц, та кед дахто нє ма часу, ми лєм прецадзиме сок, нє мушиме го анї пастеризовац. А варела сом услужно и маджуни. Єшень нам резервована за паприґу, бо ю треба упечиц, очисциц, а вец направиц з нєй айвар. Маме и комору у хторей вше 7 до 10 ступнї, та у нєй тримаме продукти, бо су без конзервансу – толкує Югасова. Дзивчата Марина и Сладяна уж помали пребераю роботу од своїх родичох и роздумую як прешириц продукцию и дойсц до купцох, же би заробок з предаваня постал їх главне жридло приходу. Марина и попри тим же є занята, каждей соботи продукти предава на керестурским пияцу, а свойо продукти оглашовали и прейґ Фейсбуку. – З початку нам на пияцох добре преходзела роба, медзитим, одкеди ше случело шицко тото з корону, мож обачиц же и пияци менши, та ше и менєй роби преда. Док тирвала забрана рушаня, кед пияци були позаверани, робели зме и випоручованє продуктох на хижну адресу. Нашо продукти поручовали и прейґ Фейсбуку, аж и з югу Сербиї, сцели же бизме им послали продукти прейґ пошти, медзитим, чежко ґарантовац же ше през драгу дацо нє розбиє – приповеда Марина и додава же окрем на пияцу зоз продуктами поряднє участвую и на манифестациї „Днї керестурскей паприґиˮ як и на „Домашнїм шпайзуˮ. Попри того, Югасово маю и даскельо кошнїци, алє меду затераз маю лєм за себе, а зоз спаднутей овоци печу и палєнку, та у франти гваря же ше у їх обисцу нїч нє одруца. ■ Ан. Медєши
РУСКЕ СЛОВО 13
ЕКОНОМИЯ ПРОДУКОВАНЄ АРОНИЇ И ЯГОДИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
И ДОБРИ КВАЛИТЕТ ЧЕЖКО ПРЕДАЦ
Пише: Андреа МЕДЄШИ
Уж седем роки Нада и Стеван Шикорово зоз Руского Керестура, вєдно зоз своїма дзецми, сином Мирославом и дзивку Марию, продукую аронию, ягоди и малини зоз хторих потим правя квалитетни соки и маджуни без штучних аромох и конзервансох. За свойо автентични и ориґинални продукти достали титулу „Бренд Бачкей”, алє за цо лєпшу позицию на тарґовищу, як гваря, ище ше треба вибориц
С
теван Шикора приповеда же за пестованє арониї опредзелєли ше теди кед пре здравствени причини даскельо мешаци прелєжал у посцелї, та гоч пробовал велї лїки, аж и з иножемства, нїч му нє помагало. Його дзивка Мария, дипломовани инжинєр технолоґиї, а хтора жиє и роби у Новим Садзе, теди предложела же би пробовал цо вецей конзумовац аронию хтора го познєйше и вилїчела, та як знак подзековносци Шикорово ше озбилньєйше пошвецели пестованю тим лїковитим цмобелавим бобком. ЛЇКОВИТА РОШЛЇНА – Пред седем роками, пре здравствени проблеми, аронию сом єдол у вельких количествох. Куповал сом ю у предавальньох здравей поживи и конзумовал ю сирову. Кед ми арония подзвигла имуни систем и ришела здравствени проблеми, одлучели зме же будземе пестовац тоту овоц, як подзековносц же ме вилїчела – започина приповедку Стеван о своїм першим контакту зоз аронию.
14 РУСКЕ СЛОВО
Нада и Стеван Шикорово
26. ЮНИЙ 2020.
ekonomija@ruskeslovo.com
Теди Шикорово посадзели 860 саднїци до загради у Руским Керестуре дзе и жию, а приоритет им бул здраве, орґанске продукованє. – Орґанске продукованє вимага досц роботи и часу, понеже шицко робиме ручно, без пестицидох, без хемиї. Аронию пирскам зоз младу покриву, зоз ґавезом або зоз пелином процив ушох, а шицко робим сам. Арония нє вимага вельо роботи на бреговитих теренох, алє у наших предїлох гей, понеже ше у нас вода затримує длужей, части випарйованя и єст векши условия за рижни хороти, а вируси найвекши проблем – толкує Стеван. „МАРИН ШПАЙЗ” И попри тим же коло орґанского продукованя єст надосц роботи, Шикорово нєодлуга направели и власни продукти: сок зоз арониї и маджуни зоз аронию и малину, ягоду, вишню або грушку. Продукти под назву „Марин шпайзˮ правя на традицийни способ, без адитивох, конзервансох и штучних фарбох. За свой квалитет потвердзеня доставаю и з боку купцох и рижни сертификати, алє проблем найсц место на тарґовищу. – Процес вареня маджунох досц длуги, коло 5, 6 годзини на благей температури з частим мишаньом. Нє кладземе желатин, а правиме их так же комбинуєме аронию зоз вишню, малину, ягоду, або грушку вилямовку. Аронию обераме, умиєме, и таку чисту ю одкладаме до складзища, бо маме и хладзальню, або идзе директно до преробку за сок и маджуни. Трудзиме ше же би нам продукти були квалитетни зоз здравей, нєпирсканей овоци, медзитим проблем же квалитет у нас чежко наплациц. Людзе пре слабу куповну моц купую продукти по вигодней цени, та гоч су и слабшого квалитету – прешвечени наш собешеднїк. Робу предаваю дома, на пияцох, на рижних манифестацийох, саймох, а дзивка Мария хтора занята як консултант и сотруднїк у контролованю квалитету у Новим Садзе, отримує и сайт „Марин шпајзˮ и дружтвени мрежи прейґ хторих тиж предава продукти. – Пробовали зме предац робу прейґ даєдних меґамаркетох, алє проблем у тим же вони робу нє виплацую и маю вельки вимоги. То значи же лєм за тото же би предавали нашо продукти, вельки меґамаркети за кажди артикал сцу же бизме им плацели 100 евра. Значи, же би вони положели нашо, поведзме, дзешец дунчики на предай, ми би им мушели плациц 1 000 евра. Тиж, гоч стої же рок за виплацованє два мешаци, я дала нашо продукти до двох вельких маркетох и ище ме потераз нє виплацели, а од теди сиґурно прешло коло шейсц мешаци. Так же од тей идеї зме одустали – толкує Мария Дюрич и додава же предаванє прейґ интернету ма свойо предносци, бо ше лєгко находзи вельке число людзох, алє и нєдостатки, бо роба послата прейґ дзепоєдних курирских компанийох часто сцигнє очкодована, односно у їх случаю, розбита. – Предаванє прейґ интернету ма єден нєдостаток, голєм у нашим случаю, же ми робиме зоз продуктами хтори ше лєгко можу розбиц. Понеже у питаню склєняни фляшки и дунци, случовало ше же ше дацо розбиє, та вец муштерийом ознова мушиме посилац пакет и то нам 26. ЮНИЙ 2020.
очежує роботу. Но, ми ше заш лєм унапрямиме на предаванє прейґ интернету, понеже плануєме и прешириц палету продуктох, а у розгварки з менаджером Здруженя ЛАҐ „Шерцо Бачкейˮ зоз Кули Бояном Ковачом, постої идея же би тото Здруженє отворело предавальню дзе шицки мали продукователє годни предавац свойо продукти, та бизме на нашим заєднїцким комбию превожели и робу. – приповеда Мария, и додава же мали идею и вивожиц свойо продукти до иножемства, медзитим шветова пандемия як и другим, так и им, погубела плани. ЯГОДИ ДОБРА ИНВЕСТИЦИЯ За шицки свойо продукти Шикорово овоц продукую сами. Так окрем арониї пестую и малини, а ягоди им того року окреме добре преходзели. – Ягоди и малини на двох гектарох ма мой син, алє му помагаме и ми. Перши млади саднїци зме купели пред штирома роками, хтори зме познєйше сами розмножовали. На гектару ягодох маме коло 15 – 20 000 саднїци, маме и подзвигнути „банки”, бо ягоди кед подзвигнутши, менєй их лапаю хороти. Кладземе и сламу з бокох же би нє зарастало, а садзиме их на фолию, на отвореним, нє у пластенїкох. Саднїци би требало куповац нови кажди три роки, ткв. „безвирусниˮ, а препоручую и жем же би ше пременєло пре рижни хороти и чкодлївцох, гоч то углавним робя векши продукователє прето же треба досц укладац – толкує Стеван. Тот рок бул, по словох нашого собешеднїка, досц дижджовни, и вец ягоди знаю гнїц, мед зитим, Шикоровим ше шицко цо випродуковали того року удало попредац. – Цена ягодох того року почала од 300 динари за килу, а потим були по 200 динари, и шицко зме попредали. Ягоди того року мали фини и пах и смак, и добре преходзели, медзитим, проблем були дижджи. Ми хасновали орґанске средство хторе ше хаснує процив гнїца и воно нє ма каренцу, односно, овоц ше за кратки час по пирсканю може єсц. Нажаль, єст вельо нєодвичательних людзох хтори овоц опирскаю з рижнима отровами и вец их предаваю на пияцу, и то вец дачийо дзеци єдза. Ми наисце вше водзиме рахунку о тим, понеже и ми маме и дзеци и унуки, и барз меркуєме же бизме цошка цо ми нє поєме, нє предавали анї другим – визначує Стеван и заключує ше того року, ягоди ше указали як добра инвестиция.■
РУСКЕ СЛОВО 15
КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОСНОВНА ШКОЛА „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ
ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТИ И МАТУРСКИ ВЕЧАР
ЗОЗ ОШ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
МАЛИ МАТУРАНТИ ПРИ КОНЦУ ШКОЛОВАНЯ
Школяре осмей класи ОШ „Петро Кузмякˮ з Руского Керестура, вєдно зоз шицкима малима матурантами у Сербиї од 17. по 19. юний мали закончуюци испит, хтори бул отримани у Школи. Испит у керестурскей Школи покладали 28 школяре зоз двох оддзелєньох, и перши дзень ришовали тести з мацеринского, руского язика, 18. юния зоз математики, а 19. юния комбиновани тест зоз пейцох предметох – историї, ґеоґрафиї, хемиї, биолоґиї и физики. По предписаньох з Министерства просвити, а пре безпечносну здравствену ситуацию школи испит орґанизовали у вецей учальнох зависно од числа школярох, а у керестурскей школи то було у штирох. Виполнєти тести ше одношело до одредзеней школи у Зомборе, штредзиска заходнобачкого округу, там були скенирани, а препатрани су першираз електронски. За керестурску Школу то було у ОШ „Иса Баїчˮ у Кули. Одвити на тестох школяре могли видзиц 21. юния на сайту Министерства, потим по 23. мали право жалби, а конєчни резултати маю буц обявени 28. юния. Такой ютредзень, 29. и 30. юния на шоре и упис школярох до штреднїх школох. Пондзелок, 21. юния, Школа за своїх матурантох пририхтала и шветочне випровадзанє, хторе правда, того року було у скромнєйше, а отримало ше у школским голу. У мено Школи директорка Хелена Пашо Павлович одпитала ше од 28 осмакох з двох оддзелєньох, и пожадала им дальши успихи у школованю, а попри школярох присутни були и їх учителє, наставнїки и родичи. Оддзелєнски старшини, Кристина Сабадош и Єлена Шомодї, найуспишнєйшим школяром уручели 13 дипломи за одлични успих, од котрих 2 Вуково, як и дипломи за окремни закладаня и успихи. На концу уручене припознанє Школяр ґенерациї хторе достала Милица Малинович, школярка VIII б оддзелєня, а за найлєпшого школяра у VIII а оддзелєню вибрана Уна Планчак. Школяре и їх наставнїки потим у шветочним шпалиру и зоз бренканьом школского бренчка символично випровадзени зоз свойого осемрочного школованя, прешпацирали ше по центер валала и назад до школи дзе потим мали матурски вечар. М. А.
16 РУСКЕ СЛОВО
У коцурскей Основней школи „Братство єдинство”, як и у других школох, од 17. по 19. юний отримане покладанє закончуюцих испитох за школярох осмих класох. З тим школяре закончели свойо основношколске образованє, а то тиж значи и условиє за упис до стреднїх школох. Шицки активносци, як заняти так и школяре, окончовали почитуюци предписани мири защити од вирусу корона. Закончуюци испити того року були отримани на иншаки способ, понеже школяре нє ришовали тести у физкултурней сали як потераз, алє були розпоредзени
ДЕФИЛЕ И ПРЕСЛАВА Вовторок, 23. юния, коцурски мали матуранти преславели свой матурски вечар и зоз тим положели коруну на свойо осемрочне школованє. Зишли ше опрез школи, и гоч их провадзела нєвигодна хвиля, хмари ше розишли и дошлєбодзели им же би шветочно предефиловали по „Пелетову салу”, провадзени зоз численима Коцурцами, родичами, родзину и товаришами. Госци школяром на матурским вечаре були їх учительки и наставнїки, а тот вечар зоз вечеру и друженьом орґанизовали родичи.
по учальньох, дзе шицки защитни мири запровадзени, як и почитованє оддалєносци. Перши испит хтори школяре покладали бул зоз сербского/мацеринского язика, потим тест з математики, а остатнього дня покладали комбиновани тест з биолоґиї, хемиї, физики, историї и ґеоґрафиї. У коцурскей Школи закончуюци испит покладали вкупно 49-еро школяре, од котрих 8-еро зоз руского оддзелєня. Того року було вименки у препатраню тестох, та так тести з математики були скенирани и препатрани на автоматизовани способ, покля тести з мацеринского/сербского препатрани на стандардни способ. Тести зоз коцурскей Школи препатрани у Стреднєй школи „Светозар Милетич” у Новим Садзе, а у препатраню участвовали два наставнїци з Коцура. По обявйованю конєчних резултатох 28. юния, школяре буду придавац лїстину жаданьох 29. и 30. юния. Официйна лїстина жаданьох будзе обявена 5. юлия. Розпорядок упису школярох до школох будзе обявени 7. юлия, а 8. и 9. юлия будзе упис до стреднїх школох. О. Р. 26. ЮНИЙ 2020.
kultura@ruskeslovo.com
ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ
ПОКРАЇНСКИ КОНКУРС У КУЛТУРИ И ВИДАВАТЕЛЬСТВЕ
ШИЦКО ПРЕШЛО ЯК ТРЕБА
СКРОМНИ СРЕДСТВА НАШЕЙ ЗАЄДНЇЦИ
Матуранти ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, у тижню за нами, поробели закончуюци испит за котри ше длуго пририхтовали. Тести ше покладало три днї. Перши дзень школяре покладали тести зоз мацеринского язика, другого дня ришовали математични задатки, а треци дзень комбиновани тести. На закончуюци испит у Дюрдьове вишли шицки 63 школяре осмих класох, од хторих двойо школяре покладали ИОП тести, тести чийо задатки були окреме прилагодзени тим школяром. У каждей учальнї було по дзевецерих школярох, и по двойо дежурни наставнїки. Школяре мали два годзини за виробок задаткох. Упечатки школярох зоз испиту позитивни, задовольни су як поробели тести. Гваря же ше вельо и длуго пририхтовали за испит, же ше шицко робело
кох то же попри супервизора котри бул задлужени за контролу тестох, були присутни ище два особи котри тиж так водзели рахунку о процедури пополньованя документох на котрих ше нє шмела случиц гришка. Того року ше тести скенирало и посилало до Школскей управи и компютерски ше их препатрало. Кажди школяр мал свойо идентификацийне число и код зоз котрим ше годзен приявиц на сайт и так превериц свойо резултати – гварела директорка школи Любица Клепич. У тогорочних ноЗАБАВА У ШКОЛСКИМ ГОЛУ вих правилох покладаня испиту були и Закончуюци испит готови, а тераз ше школяре подвоме контролоре комали и на мире можу пририхтовац за матурски вечар котри пред нїма. Матура у Дюрдьове була отримана три пояшнєли яки їх 24. юния, а почнє на 19 годзин у школи. Школяре бу- задаток бул на самим ду мац кратки дефиле по парку опрез школи, потим испиту. – Приходзиме зоз найуспишнєйшим школяром буду додзелєни припознаня и дипломи, а вец будзе забава у школским голу. Школскей управи зоз Нового Саду, а наш задаток под час тирпрейґ ґуґл учальнї до котрей настав- ваня закончуюцого испиту бул обинїки поставяли шицок материял ко- ходзиц кажду учальню у котрей шкотри им помогнул при ученю, алє над- ляре ришовали тести и провадзиц сапомли же им барз хибела настава у му процедуру покладаня тестох. школи и шицко друге цо ше у школи Тиж зме мушели приявиц и даєдну случує, як напр. друженє. Резултати гришку у роботи, або даяку ситуатестох буду обявени на сайту Мини- цию котра нє у складзе зоз законом, стерства просвити, а кажди школяр алє на щесце, таки ситуациї у дюрдьзоз своїм особним кодом може вид- овскей школи нє було. Шицко презиц свойо посцигнути резултати, а шло так як треба – гварела Снежана конєчне число бодох будзе визначене Мадич. Док ше покладало испити почитои на будинку школи. – Тогорочне покладанє закончую- вало ше шицки мири защити. На кацого испиту прешло у найлєпшим ждим столє були положени маски, шоре. Шицки були одвичательни, и рукавици и дезинфекцийни средства, кажде свою часц роботи так и окон- котри шицки присутни мушели хаЛ. К. чел. Гевто цо иншаке як прешлих ро- сновац. 26. ЮНИЙ 2020.
Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами на основи розписаного конкурсу за финансованє и софинансованє проєктох од значеня за културу и уметносц националних меншинох у АПВ за 2020. рок потримал даскельо руски фестивали у орґанизациї наших дружтвох и видавательну дїялносц на руским язику. Од 292 вимогох котри сцигли и хтори були валидни и розпатрани, за проєкти у култури опредзелєни 6 500 000,00, а средства достали 113 дружтва, або орґанизациї. За видавательство на меншинских язикох опредзелєни 2 000 000, а средства достали 29 видавателє. Потримовку културней дїялносци националних меншинох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци националних меншинох/националних заєднїцох софинансовани шлїдуюци проєкти: Дом култури за 59. Фестивал рускей култури „Червена ружа” достал 50 000 РНТ „Петро Ризнич Дядя” достал 50 000 за госцованє до Словацкей Републики, КПД „Карпати” достали 55 000 за Хорски фестивал, КУД „Тарас Шевченко” 55 000 за Фестивал „Най ше нє забудзе”, КУД „Жатва” 55 000 за Фестивал „Коцурска жатва” и КПД „Дюра Киш” 60 000 за манифестацию „Мелодиї Руского двору”. Цо ше дотика финансованя видавательства на руским язику средства достали НВУ „Руске слово” 50 000 за часопис „Шветлосц” и 100 000 за Трилоґию. Дружтво за руски язик, литературу и културу достало 50 000 за часопис „Studia Ruthenica” и Завичайни клуб општини Шид достал 50 000 за проєкт Руски фамелиї у валалох општини Шид. Р. С.
РУСКЕ СЛОВО 17
КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР
БУДЗЕ ЧАСУ ПОРИХТАЦ ШЕ ЗА НАСТУПИ Одкеди нагаднути датуми пририхтованя за найстарши руски фестивали „Червену ружуˮ и Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї почали и пририхтованя коло їх реализациї
П
озарядови стан шицких културних дїячох претаргнул у процесу твореня, алє по 25. септембер, за кеди перше наявени Драмски мемориял, а такой шлїдуюцого викенду и „Ружаˮ, фахово руководителє Дома култури у Руским Керестуре ше нє обавaю же нє буду порихтани кед виду на сцену, вєдно зоз численима членами своїх музичних, фолклрних, або драмских секцийох. – И попри тим же було порадзене же би ше од 15. юния почало з пробами, на уровню цалей општини Кула апеловане же би проби могол почац лєм виводзацки ансамбл. Значи, дзецинска фолклорна секция ище кус будзе мушиц почекац, и попри тим же ше велї родичи з хторима сом бешедовал зложели же би дзеци почали ходзиц на проби фолклору – гвари руководитель фолклорней секциї Сашо Палєнкаш Сашо Палєнкаш. Виводзацки фолклорни ансамбл, як гварел Сашо, за дзепоєдни манифестациї уж бул порихтани, старши, виводзени хореоґрафиї буду кус ошвижени, та вельо часу за пририхтованє виходу на бину нє будзе потребне. – За дзепоєдни манифестациї зме уж були порихтани, та тераз лєм треба же бизме кус врацели кондицию и же бизме ошвижели даяки хореоґрафиї, понеже ше нам и членство кус поменяло. Велї члени тераз маю обовязки коло закончованя школи, факултету, велї маю и роботи през лєто, но, без огляду на шицко, будземе ше намагац отримац єден континуитет у роботи, отримовац проби поряднє, понеже зме уж почали будовац одредзени репертоар. Палєнкаш того року на Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї участвує и зоз двома представами – зоз представу за старших „Рутенкалипсаˮ хтору режира
18 РУСКЕ СЛОВО
праве вон, а у хторей буду бавиц уж познати нашо ґлумци Адрияна Надь и Андрей Орос, як и зоз представу за дзеци „Мая и Бобоˮ хтору, на Сашову идею и инициятиву, режира Адрияна Надь, а у хторей бавя Мая Надь и Андрей Орос. Премиєрни виводзеня представох за одроснутих „Случай нєвиней ґдовициˮ и „Винаˮ у режиї Владимира Надя уж отримани, та ґлумци спомнутих представох без сумнї уж навелько порихтани. По словох музичного руководителя оркестра Дома култури, Мирка Преґуна, и попри тим же оркестер нє ма вельке число своїх членох, кед будзе потреби, проби ше будзе тримац у двох ґрупох. Заплановани су за лєто, а у планє и пририхтованє нового материялу. – Кед почал позарядови стан, ми уж були у процесу пририхтованя и вежбаня за наиходзаци фе стивали. Так же ми уж даяки початки маме, Миркo Преґун лєм нам остало усовершиц тото цо зме уж робели, та за тоти даскельо мешаци по „Ружуˮ посцигнєме пририхтац шицко цо зме заплановали. Остало нам прейсц єдну нову хореоґрафию зоз виводзацку ґрупу, будзе и нового материялу, алє то нє дацо цо зме нє годни пририхтац по конєц септембра – гварел Преґун, хтори окрем пририхтованя оркестра, ма вельку учасц и як селектор и консултант младих шпивачох на сцени. Руководителька мишаного хору Дома култури Лидия Пашо, тиж потвердзела же и попри тим же позарядови стан претаргнул їх активносци, остало цалком досц часу же би ше пририхтали за наиходзаци манифестациї. ■ Ан. Медєши
26. ЮНИЙ 2020.
РОК XIX ЧИСЛО 6
ЛЄТОВАНЄ У ЧАШЕ ПАНДЕМИЇ Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ
ДАХТО ОСТАНЄ ДОМА, ДАХТО ШЕ ОДШМЕЛЇ НА СТРАНСКЕ МОРЙО
Фото В.Вуячич
Векшина гражданох Сербиї, хтори того року планую пойсц на рочни одпочивок, найвироятнєйше же ше буду одпочивац на даєдней дестинациї у нашей жеми, а причина здравствена безпечносц, страх, як и реална опасносц од доставаня хороти у другей жеми
П
андемия вируса корона помервела туристични рахунки и тим цо любя путовац, и тим цо на путованьох зарабяю. Попри авио-индустриї, у цалим швеце туризем зазначує найвекши утрати. Шветова туристична орґанизация Зєдинєних нацийох оценює же пре вирус у тим року обсяг медзинародного туризма спаднє и до 80 одсто у одношеню на прешли рок и же без роботи останю на стотки милиони людзе хтори робя у тей обласци. Туристични аґенциї хтори орґанизую путованя у иножемстве и жеми нє робели од 15. марца по початок юния, були заварти и гранїци и лєтовалїща. Од початку юния векшина жемох хтори ше занїмаю зоз туризмом ублажела мири котри уведзени пре вирус корона, од 15. юния отворени и даєдни гранїци жемох Европскей униї за туристох зоз нашей жеми, алє ше треба добре роз-
Весна Симин
НЄРЕАЛИЗОВАНИ АРАНЖМАНИ Национална асоцияция туристичних аґенцийох Сербиї ЮТА трима ше Уредби о понукнуцу заменских путованьох Влади Републики Сербиї (http://www.pravno-informacioni-sistem.rs/SlGlasnikPortal/eli/rep/sgrs/vlada/uredba/2020/63/4/reg) по хторей путнїком за уплацени, а нєреализовани аранжмани, буду понукнути ваучери, хтори можу вихасновац найпознєйше по 31.12.2021. рок. Кед то нє реализую, од 1. януара 2022. року можу вимагац врацанє пенєжу од орґанизатора туристичного путованя, хтори ма обовязку же би вимогу путнїка сполнєл у термину од 14 днї. Тот поступок одноши ше на туристични путованя виплацени заключно зоз 15. марцом 2020. року. 26. ЮНИЙ 2020.
питац коло детальох, бо кажда з державох ма свойо правила. Весна Симин зоз Туристичней аґенциї „Филип Травел”, шеф Дїловней єдинки у Новим Садзе гвари꞉ – Почали зме робиц 1. юния, бо аж тераз почало отверанє жемох за туристох. У тей сезони у нашей аґенциї будзе шицко исц нормално, окрем даєдних жемох зоз хторима вообще нє будземе робиц. Од Шпаниї орґанизуєме лєтованє лєм на Майорки, а нє орґанизуєме на Коста Брави и Коста Доради, бо ту авион лєци на Барселону и то вируцуєме за тот рок. Од Италиї маме дестинациї лєм Сицилию и Калабрию, нїч друге. За Греческу дестинациї иду порядно, окрем острова Самос, прето же там єст барз вельо вибеженцох, там центри за змесценє вибеженцох, а перши чартер авион лєци 1. юлия. Орґанизуєме и нащиви континенталней Греческей хтори починаю од юлия, бо теди починаю робиц и апартмани, готели.
РУСКЕ СЛОВО 19
ДОМ И ФАМЕЛИЯ
ПОЛИСА НЄ ЗАКРИВА ЛЇЧЕНЄ ОД КОВИДУ -19 Полиса здравственого осиґураня закрива трошки шпитальского и звонка шпитальского лїченя у суми до 30 000 еври. Шицки хтори того лєта планую одпочивок препровадзиц у иножемстве треба же би знали же тото осиґуранє нє закрива лїченє од Ковида-19.
ру и Копаонику, алє то нашим клиєнтом барз драге, так же ми то анї нє робиме. Єст и можлївосц же би пенєжи достали назад и то 2022. року по 15. януар. Ми поцагуєме пенєжи од партнерох, готелох з хторима сотрудзуєме. Людзе дали пенєж углавним за 40 одсто цени аранжмана, и ми им практично, врациме їх пенєж. То їх пенєжи, з хторима бул резервовани готел, алє таких єст барз мало. Робиме анкети и людзе ше углавним одлучую за заменски ваучер за идуци рок, а тоти цо иду у юлию и авґусту скоро же нєт же одказали одход – гутори Весна Симин. За тераз нєт вельо заинтересованих за одпочивок у иножемстве. – Углавним Греческа ше випатра як найбезпечнєйша, бо є найблїжей при дому, алє нєт вельке интересованє. Анкетуєме людзох хтори требали исц а нє пошли, чи пойду даґдзе и дзе. Нашо туристи до Турскей иду 23. юния, алє даєдни готели у Турскей нє порихтани прияц госцох, и нє буду робиц. Пораї ше их, дезинфикує, даєдни робя, а даєдни нє и то од случая по случай. Нїхто нє могол задумац же ше таке дацо случи и щесце же держава направела Уредбу о понукнуцу заменских путованьох хтора вишла у Службених новинох, зоз хтору реґуловала тоту ситуацию, бо би нас людзе розтаргли. Гуторя: „Нє врацаце нам пенєжи, ми нє пошли на морйо!”. Нїхто нє похопює як то функционує и же шицко резервоване. Даєдни поцагую Закон о потупйованю правох трошительох, грожа нам зоз судом... Рахуєм же шицко придзе на свойо место и же прелужиме живот там дзе зме станули – гутори Весна Симин.■
20 РУСКЕ СЛОВО
РОЧНИ ОДПОЧИВОК МОЖ ПРЕПРОВАДЗИЦ И У СЕРБИЇ
Баня Юнакович, як нашо морйо
Фото: www.vojvodina.travel
Тунис и Єгипет иду порядно, до Турскей ше руша 23. юния порядно, и до Анталийскей и Еґейскей реґиї, Бодруму и Мармарису, лєца два розлични авиони – гутори Весна Симин. Турска и за тоту сезону мала барз добри понукнуца за фамелиї. – Ми у фебруару предавали барз вигодни аранжмани и були вельки гужви. Людзе були барз заинтересовани и уплацовали 40 одсто, а нє цалу суму лєтованя. Тоти людзе хтори тераз препущели свойо лєтованє можу достац ваучер у вредносци того аранжмана хтори препущели, алє кед ше одлуча за даяки термин под час сезони, буду мушиц доплациц, або им тот исти термин остава за идуци рок. Кед дахто уплацел 50 000 динари, йому тот пенєж стої, алє кед уплацел лєтованє за конєц мая або початок юния, нє може у юлию пойсц за тот пенєж. Шицки готели вимагаю же би остали порядни цени хтори зме достали за полну сезону. Аж и тоти хтори сцели пойсц початком юния, буду мушиц доплациц за конєц юния, гоч и малу суму, алє буду мушиц доплациц, бо у сезони други цени. Кед нє сцу, ми им пенєж преруцуєме за идуци рок и тот пенєж стої на їх контракту, годни го вихасновац за исте таке путованє идуцого року, або заменїц за даяку другу державу, алє лєм там дзе ми понукаме. Було барз вельо питаня, приходза людзе и питаю ше чи себе можу вибрац одпочивок у Сербиї. Ми нє маме таки понукнуца. Маме контракти зоз готелами на Златибо-
famelija@ruskeslovo.com
ВОЙВОДИНА МА СВОЙО КРАСОТИ Интересованє наших гражданох за лєтованє у Сербиї векше як предходних рокох. Прешлого року у нашей жеми витворени 10 милиони ноцованя, а аж 6 милиони витворели домашнї туристи уристична орґанизация Сербиї (ТОС) поволує гражданох Сербиї же би тото лєто препровадзели у своєй жеми, хтора богата з природнима красотами и културно-историйнима знаменїтосцами, а маме и таки локалитети и памятнїки хтори ше находза на лїстини УНЕСКО-а. У своєй лєтней промотивней кампа-нї ТОС поручує, ”Вибер свою авантуру!#опатрисербию”, а циль же би ше гражданом Сербиї указало же кажди крочай, дражка, улїчка або замахнуц з веслом по води у нашей жеми можу буц авантура. У ТОС очекую же тот рок будзе рекордни за Врнячку Баню, Златибор, Копаоник, Тару и Дивчибари – у нїх резервоване найвекше число змесценьох и за нїх од початку рока подзелєне найвекше число ваучерох. За Войводину мож повесц же є нє лєм житнїца Сербиї, Наташа Павлович алє и же є по краси природи, з ровнїну и Фрушку гору, полями и лєсами, Дунайом, Саву, Тису и каналску мрежу, слунком и хладком, салашами и з богату кухню, праве место за одпочивок и уживанє. О туристичних понуканьох у Войводини за нашо новини гутори Наташа Павлович, директорка Туристичней орґанизациї Войводини꞉
Т
Винария Звонко Боґдан
Хтори туристични дестинациї и места за одпочивок и уЗА ВАУЧЕРИ ШЕ МОЖ ПРИЯВИЦ НА ПОШТИ живанє у природи и здравим животним штредку туристом зоз жеми и иножемства понука Войводина? Гражданє ше можу приявиц за хаснованє ваучерох за – Войводина як туристична дестинация насправди понука рочни одпочивок у Сербиї на шалтерох ЯП Пошта Сербиї широки спектер можлївосцох за квалитетне препровадзовау цалей жеми. На розполаганю 400 000 нови ваучери, хтонє одпочивку. На простору Войводини заступени рижни ри мож вихасновац по 20. новембер того року. Єден ваучер файти туризма. За гевтих хтори преферую активни одпочи- вредзи 5 000 динари и мож го хасновац виключно за змевок ту Фрушка гора и Вершецки бреги, зоз своїм живопи- сценє у Сербиї, у тирваню од найменєй пейц ноцованя. сним пейзажом, бициґлистичнима и пешацкима дражками, У системи ваучерох єст 1 771 власнїки погосцительних як и можлївосцами активного участвованя у адреналинских обєктох и тота лїстина ажурує ше раз у тижню, а граждаспортох. Любителє нєдотхнутей природи можу нащивиц нє найзаинтересованши за змесценє у Пролом банї, на даєден зоз вельочислених специялних резерватох природи Златибору, у Банї Вруйци и Сокобанї, гуторя у Министерхтори ше находза на просторе Войводини, як цо Дели- ству тарґовини и туризма. блатска писковина, Слане Копово, Засавица, Обедска бара, Ковильско-петроварадински рит, Горнє Подунавє, Царска квалитет зоз найпознатших европских саймох вина. Пред бара итд, дзе можу уживац у красох защицених природних нами тераз лєтни мешаци и интересантни можу буц и краридкосцох, з провадзеньом фахового туристичного водзача. шнє ушорени купалїща на рикох, як и Аквапарк у Бачким Петровцу, новоотворени Фрушки терми у Врднику, хтори РУРАЛНА КРАСОТА источашнє и єдини терми у Сербиї. Цале туристичне понукнуце Войводини представене на Войводина позната по руралним туризме и салашох хто- сайту Туристичней орґанизациї Войводини ри постали свойофайтови бренд тей часци Сербиї. Салаши www.vojvodina.travel. На тим сайту вашо читаче можу преєст ширцом Войводини, а найвецей коло Нового Саду, Су- найсц виданя Туристичней орґанизациї Войводини, як и ботици, Зомбора. Нащива салашом єдинствене дожице, бо шицки други информациї вязани за туризем у Войводини, тоти чуваре традициї Панонскей ровнїни, окрем автенти- хтори им поможу же би на єдноствани и швидки способ вичней ґастрономиї, понукаю нащивительом и рижнородни плановали одпочивок у Войводини. змисти як цо едукативни роботнї, школи шедланя коньох, Якє понуканє у Войводини кед у питаню баньски туризем? вилєти до природи, упознаванє зоз старима ремеслами, – Кед слово о баньским туризме найнащивенша баня уключованє до польопривредних роботох на салашу. По „Термал” у Врднику. Кед ше нащиви баню мож уживац у Войводини єст вельо винариї, чийо вина ноша медалї за природних красотох Фрушкей гори, або нащивиц даєден з числених манастирох хтори ше находза на тей гори. Ту и баня „Юнакович” у општини Апатин, дзе нащивительом на розполаганю дражки за ходзенє пешо, спортски терени, тениски терени, отворени и заварти базен, сауни, а мож и виєднац (закупиц) бициґли. Вше баржей постава популарна и баня „Пачир” у општини Бачка Тополя, єдинствена по сланей червеней води, хтора богата з минералами и за лїченє є велїх хоротох. Популарни и баня Русанда у Меленцох специфична по лїковитим блату и баня Канїжа зоз своїма лїковитима водами. Хтори фестивали можу нащивиц туристи? – Войводина позната як дестинация з вельким числом манифестацийох и фестивалох. На уровню цалого рока у Войводини ше отрима вецей як 1 200 манифестациї, скоро кажде место у Войводини ма свою манифестацию. То музични фестивали, вински и ґастро манифестациї, културни, Наш Салаш
26. ЮНИЙ 2020.
26. ЮНИЙ 2020.
РУСКЕ СЛОВО 21
ДОМ И ФАМЕЛИЯ
ПОЛИСА НЄ ЗАКРИВА ЛЇЧЕНЄ ОД КОВИДУ -19 Полиса здравственого осиґураня закрива трошки шпитальского и звонка шпитальского лїченя у суми до 30 000 еври. Шицки хтори того лєта планую одпочивок препровадзиц у иножемстве треба же би знали же тото осиґуранє нє закрива лїченє од Ковида-19.
ру и Копаонику, алє то нашим клиєнтом барз драге, так же ми то анї нє робиме. Єст и можлївосц же би пенєжи достали назад и то 2022. року по 15. януар. Ми поцагуєме пенєжи од партнерох, готелох з хторима сотрудзуєме. Людзе дали пенєж углавним за 40 одсто цени аранжмана, и ми им практично, врациме їх пенєж. То їх пенєжи, з хторима бул резервовани готел, алє таких єст барз мало. Робиме анкети и людзе ше углавним одлучую за заменски ваучер за идуци рок, а тоти цо иду у юлию и авґусту скоро же нєт же одказали одход – гутори Весна Симин. За тераз нєт вельо заинтересованих за одпочивок у иножемстве. – Углавним Греческа ше випатра як найбезпечнєйша, бо є найблїжей при дому, алє нєт вельке интересованє. Анкетуєме людзох хтори требали исц а нє пошли, чи пойду даґдзе и дзе. Нашо туристи до Турскей иду 23. юния, алє даєдни готели у Турскей нє порихтани прияц госцох, и нє буду робиц. Пораї ше их, дезинфикує, даєдни робя, а даєдни нє и то од случая по случай. Нїхто нє могол задумац же ше таке дацо случи и щесце же держава направела Уредбу о понукнуцу заменских путованьох хтора вишла у Службених новинох, зоз хтору реґуловала тоту ситуацию, бо би нас людзе розтаргли. Гуторя: „Нє врацаце нам пенєжи, ми нє пошли на морйо!”. Нїхто нє похопює як то функционує и же шицко резервоване. Даєдни поцагую Закон о потупйованю правох трошительох, грожа нам зоз судом... Рахуєм же шицко придзе на свойо место и же прелужиме живот там дзе зме станули – гутори Весна Симин.■
20 РУСКЕ СЛОВО
РОЧНИ ОДПОЧИВОК МОЖ ПРЕПРОВАДЗИЦ И У СЕРБИЇ
Баня Юнакович, як нашо морйо
Фото: www.vojvodina.travel
Тунис и Єгипет иду порядно, до Турскей ше руша 23. юния порядно, и до Анталийскей и Еґейскей реґиї, Бодруму и Мармарису, лєца два розлични авиони – гутори Весна Симин. Турска и за тоту сезону мала барз добри понукнуца за фамелиї. – Ми у фебруару предавали барз вигодни аранжмани и були вельки гужви. Людзе були барз заинтересовани и уплацовали 40 одсто, а нє цалу суму лєтованя. Тоти людзе хтори тераз препущели свойо лєтованє можу достац ваучер у вредносци того аранжмана хтори препущели, алє кед ше одлуча за даяки термин под час сезони, буду мушиц доплациц, або им тот исти термин остава за идуци рок. Кед дахто уплацел 50 000 динари, йому тот пенєж стої, алє кед уплацел лєтованє за конєц мая або початок юния, нє може у юлию пойсц за тот пенєж. Шицки готели вимагаю же би остали порядни цени хтори зме достали за полну сезону. Аж и тоти хтори сцели пойсц початком юния, буду мушиц доплациц за конєц юния, гоч и малу суму, алє буду мушиц доплациц, бо у сезони други цени. Кед нє сцу, ми им пенєж преруцуєме за идуци рок и тот пенєж стої на їх контракту, годни го вихасновац за исте таке путованє идуцого року, або заменїц за даяку другу державу, алє лєм там дзе ми понукаме. Було барз вельо питаня, приходза людзе и питаю ше чи себе можу вибрац одпочивок у Сербиї. Ми нє маме таки понукнуца. Маме контракти зоз готелами на Златибо-
famelija@ruskeslovo.com
ВОЙВОДИНА МА СВОЙО КРАСОТИ Интересованє наших гражданох за лєтованє у Сербиї векше як предходних рокох. Прешлого року у нашей жеми витворени 10 милиони ноцованя, а аж 6 милиони витворели домашнї туристи уристична орґанизация Сербиї (ТОС) поволує гражданох Сербиї же би тото лєто препровадзели у своєй жеми, хтора богата з природнима красотами и културно-историйнима знаменїтосцами, а маме и таки локалитети и памятнїки хтори ше находза на лїстини УНЕСКО-а. У своєй лєтней промотивней кампа-нї ТОС поручує, ”Вибер свою авантуру!#опатрисербию”, а циль же би ше гражданом Сербиї указало же кажди крочай, дражка, улїчка або замахнуц з веслом по води у нашей жеми можу буц авантура. У ТОС очекую же тот рок будзе рекордни за Врнячку Баню, Златибор, Копаоник, Тару и Дивчибари – у нїх резервоване найвекше число змесценьох и за нїх од початку рока подзелєне найвекше число ваучерох. За Войводину мож повесц же є нє лєм житнїца Сербиї, Наташа Павлович алє и же є по краси природи, з ровнїну и Фрушку гору, полями и лєсами, Дунайом, Саву, Тису и каналску мрежу, слунком и хладком, салашами и з богату кухню, праве место за одпочивок и уживанє. О туристичних понуканьох у Войводини за нашо новини гутори Наташа Павлович, директорка Туристичней орґанизациї Войводини꞉
Т
Винария Звонко Боґдан
Хтори туристични дестинациї и места за одпочивок и уЗА ВАУЧЕРИ ШЕ МОЖ ПРИЯВИЦ НА ПОШТИ живанє у природи и здравим животним штредку туристом зоз жеми и иножемства понука Войводина? Гражданє ше можу приявиц за хаснованє ваучерох за – Войводина як туристична дестинация насправди понука рочни одпочивок у Сербиї на шалтерох ЯП Пошта Сербиї широки спектер можлївосцох за квалитетне препровадзовау цалей жеми. На розполаганю 400 000 нови ваучери, хтонє одпочивку. На простору Войводини заступени рижни ри мож вихасновац по 20. новембер того року. Єден ваучер файти туризма. За гевтих хтори преферую активни одпочи- вредзи 5 000 динари и мож го хасновац виключно за змевок ту Фрушка гора и Вершецки бреги, зоз своїм живопи- сценє у Сербиї, у тирваню од найменєй пейц ноцованя. сним пейзажом, бициґлистичнима и пешацкима дражками, У системи ваучерох єст 1 771 власнїки погосцительних як и можлївосцами активного участвованя у адреналинских обєктох и тота лїстина ажурує ше раз у тижню, а граждаспортох. Любителє нєдотхнутей природи можу нащивиц нє найзаинтересованши за змесценє у Пролом банї, на даєден зоз вельочислених специялних резерватох природи Златибору, у Банї Вруйци и Сокобанї, гуторя у Министерхтори ше находза на просторе Войводини, як цо Дели- ству тарґовини и туризма. блатска писковина, Слане Копово, Засавица, Обедска бара, Ковильско-петроварадински рит, Горнє Подунавє, Царска квалитет зоз найпознатших европских саймох вина. Пред бара итд, дзе можу уживац у красох защицених природних нами тераз лєтни мешаци и интересантни можу буц и краридкосцох, з провадзеньом фахового туристичного водзача. шнє ушорени купалїща на рикох, як и Аквапарк у Бачким Петровцу, новоотворени Фрушки терми у Врднику, хтори РУРАЛНА КРАСОТА источашнє и єдини терми у Сербиї. Цале туристичне понукнуце Войводини представене на Войводина позната по руралним туризме и салашох хто- сайту Туристичней орґанизациї Войводини ри постали свойофайтови бренд тей часци Сербиї. Салаши www.vojvodina.travel. На тим сайту вашо читаче можу преєст ширцом Войводини, а найвецей коло Нового Саду, Су- найсц виданя Туристичней орґанизациї Войводини, як и ботици, Зомбора. Нащива салашом єдинствене дожице, бо шицки други информациї вязани за туризем у Войводини, тоти чуваре традициї Панонскей ровнїни, окрем автенти- хтори им поможу же би на єдноствани и швидки способ вичней ґастрономиї, понукаю нащивительом и рижнородни плановали одпочивок у Войводини. змисти як цо едукативни роботнї, школи шедланя коньох, Якє понуканє у Войводини кед у питаню баньски туризем? вилєти до природи, упознаванє зоз старима ремеслами, – Кед слово о баньским туризме найнащивенша баня уключованє до польопривредних роботох на салашу. По „Термал” у Врднику. Кед ше нащиви баню мож уживац у Войводини єст вельо винариї, чийо вина ноша медалї за природних красотох Фрушкей гори, або нащивиц даєден з числених манастирох хтори ше находза на тей гори. Ту и баня „Юнакович” у општини Апатин, дзе нащивительом на розполаганю дражки за ходзенє пешо, спортски терени, тениски терени, отворени и заварти базен, сауни, а мож и виєднац (закупиц) бициґли. Вше баржей постава популарна и баня „Пачир” у општини Бачка Тополя, єдинствена по сланей червеней води, хтора богата з минералами и за лїченє є велїх хоротох. Популарни и баня Русанда у Меленцох специфична по лїковитим блату и баня Канїжа зоз своїма лїковитима водами. Хтори фестивали можу нащивиц туристи? – Войводина позната як дестинация з вельким числом манифестацийох и фестивалох. На уровню цалого рока у Войводини ше отрима вецей як 1 200 манифестациї, скоро кажде место у Войводини ма свою манифестацию. То музични фестивали, вински и ґастро манифестациї, културни, Наш Салаш
26. ЮНИЙ 2020.
26. ЮНИЙ 2020.
РУСКЕ СЛОВО 21
ДОМ И ФАМЕЛИЯ спортски, науково-фахово, етноґрафски, забавни итд. За кажду часц рока вяже ше даєдна з манифестацийох. Нє жадам видвойовац анї єдну манифестацию прето же нє жадам зменшовац значносц других, а и прето же ище вше нєизвесне отримованє даєдних манифестацийох у наиходзацим периодзе, пре ситуацию з корона вирусом и здравствено-безпечносни мири хтори ше муши применьовац. Чи интересантни етно и ґастро туризем? – Праве тоти два файти туризма найзначнєйши файти туризма у Войводини. Знаме же Войводина мултикултурни штредок и дава идеални условия за розвой етно и ґастро туризма, та етно туризем доприноши очуваню нашлїдствох, обичайох, традициї числених етнїчних заєд-
ГОТЕЛИЄРЕ ЗАСТАРАНИ Дїловне здруженє Готелиєрско-погосцительней привреди Сербиї (ГОРЕС) сообщело же пополнєтосц готелох у Сербиї барз мала и же за период юний-септембер резервовани лєм 8 одсто капацитети за змесценє, а можлїве же буду и одказани. Готелиєре барз застарани пре терашнє дїлованє и рахую же нє можу предлужиц роботу з таку нїзку пополнєтосцу капацитетох. Прето ГОРЕС поволує шицких гражданох Сербиї же би свойо рочни одпочивки препровадзели у Сербиї, як и же би вихасновали ваучери хтори оможлївела Влада Републики Сербиї.
нїцох, хтори жию на тих просторох, а ґастро туризем на тим просторе настал як мишанїна розличних кухньох народох хтори жию у Войводини. Праве тот микс кухньох направел же би войводянска ґастрономия була єдинствена и автентична. РОВНЇНА ИДЕАЛНА ЗА ЦИКЛОТУРИЗЕМ У хторих општинох у Войводини ше розвива бициґлистични туризем? – През Войводину преход за три медзинародни бициґлистични рути Еуровело 6, 11 и 13. Праве пре тоту причину тота часц Сербиї ма вельке значенє кед слово о циґлотуризме. Розвой циґлотуризма вязани праве за општини през хтори преходза спомнути бициґлистични рути. Циґлотуризем найрозвитши у општини Зомбор, бо през населєня тей општини преходза бициґлистични дражки бициґлистичней рути Еуровело 6 и у Зомборе ше находзи бициґлистични камп „Longtour”. Циклотуризем ше розвива и у Суботици и околних населєньох през хтори преходзи бициґлистична дражка Еуровело 11, шлїдзи Сербска Црня, дзе у рамикох проєкта прейґгранїчного сотруднїцтва зоз Румунию „Tour de Banat” отворени реґионални центер за розвой циґлотуризма, перши тей файти у нашей жеми. Циґлотуризем ше розвива и у општини Била Церква, през хтору идзе Еуровело 13 и дзе ше находзи бициґлистични камп, вец у општинох Вершец, Апатин, Бачка Паланка и других, бо войводянска ровнїна вигодна за розвой тей файти туризма. Цо указує статистика, кельо туристох прешлого року нащивело Войводину, кельо домашнїх, а кельо странских и чи ше того року очекує приход туристох з иножемства? – По урядових податкох Републичного заводу за статистику АП Войводину у 2019. року нащивели 561 657 туристи, цо за 4,3 одсто вецей у одношеню на прешли
22 РУСКЕ СЛОВО
Пиньвица за вино
2018. рок. Число нащиви домашнїх туристох звекшане за 3,2 одсто (287 419 приходи), а число странских туристох звекшане за 5,5 одсто (274 238 приходи). Вкупне число ноцованьох за 2019. рок виноши 1 384 344, цо за 5,3 одсто вецей як у предходним року, а число ноцованьох иножемних туристох звекшане за 9,3 одсто (610 201 ноцованя). Найвекшу нащивеносц зазначую городи Нови Сад (звекшанє нащивох 3,5 одсто) и Суботица (звекшанє нащивох 5,2 одсто). Кед слово о числу ноцованьох найвекши рост ноцованьох ма Зомбор од аж 16,7 одсто, потим Суботица од 7,7 одсто. Найнащивенши були банї Юнакович, Врдник и Канїжа. Яка будзе нащива туристох з иножемства до конца 2020. року то чежко предвидзиц, з оглядом на терашню ситуацию з корона вирусом у цалим швеце, як и превентивни здравствени мири хтори пребераю у шицких державох и апели компетентних же би ше путованя зведло на минимум. Цо найатрактивнєйше за домашнїх, а цо за странских туристох, або цо того року адут войводянского туризма?
ЛЄТНЇ МАНИФЕСТАЦИЇ Манифестацийни туризем – фестивали предходних рокох нащивйовали числени туристи. Як сообщене, „Еґзит” того року будзе отримани од 13. по 16. авґуст, а у стандардних терминох буду „Нишвил” у Нишу – од 13. по 15. авґуст и „Лавфест” у Врнячкей банї од 6. по 8. авґуст. „Ґуча” будзе од 6. по 9. авґуст, беоґрадски „Бир фест” од 20. по 23. авґуст, „Мюзик вик” на Ущу од 28. по 30. авґуст, оґрадски фестивал бависка” почнє 11. септембра.
– На основи потерашнїх искуствох и виглєдованьох за нащивительох Войводини ше як главни мотиви путованя наводза рекреация, културно-историйни памятнїки, ґастрономия и манифестациї. Найвецей нащивйовани салаши, Фрушка гора и Суботица. Понеже того року будземе унапрямени на домашнїх нащивительох, значносц найвецей достанє рурални туризем зоз своїма валалскима обисцами и салашами. Тиж и бициґлизем того року може постац ключни туристични продукт, бо Войводина ма шицки преддиспозициї за розвой тей файти туризма. Ма добре означени дражки, ровни терен и прикрашени з єдинственима природнима красами, з културно-историйнима змистами и госцопримством домашнїх – гутори Наташа Павлович. Кед слово о жеми походзеня иножемних туристох, Войводину у 2019. року найвецей нащивйовали туристи з Горватскей, БиГ, Мадярскей, Словениї, Нємецкей и Китаю.■ 26. ЮНИЙ 2020.
kultura@ruskeslovo.com
„ЮНИЙСКИ ФЕСТИВАЛ” У ВЕРБАШЕ
НАСТУПЕЛИ И КОЦУРСКИ МЛА ДИ Прешлого тижня у Вербаше закончена манифестация котру орґанизовала Туристична орґанизация општини Вербас, у сотруднїцтве зоз Канцеларию за младих и локалну самоуправу. Манифестация под назву ,,Юнийски фестивал” почала 10. и тирвала по 19. юний. През дзешец днї манифестациї, гоч хвиля кус вплївовала на плановану програму и даєдни днї диждж розплашел числених нащивительох, мож повесц же манифеставия була порихтана и представена рижнородна богата програма за шицки возрости. Попри виставох и представох, отримани и културно-уметнїцки наступи, роботнї, концерти, як и Квитна площа дзе викладателє представели свойо найкрасши квица, а тиж и Сладки днї, кед нащивителє могли уживац у рижних цифрованих лакоткох. Остатнього дня фе стивалу отримани Дзень традициї, як и вашар єдзеня. Попри числених Културно-уметнїцких дружтвох з околних ме стох, у програми участвовали и Дружтва з Коцура – ,,Жатва” и ,,Завичайно врело”. Актив женох КУД ,,Жатва” представел богатство руских єдлох на своїм етно столє, дзе ше попри рижних поґачикох и кифлочкох, нашли и капушнїки, бобальки и рейтеши. Гужва коло виложених сланих и сладких лакоткох и празни танєри потвердзели же ше нє забува стародавни руски смачни єдла котри рихтали и нашо прабаби.
У културно-уметнїцкей програми, дзе ше преплєтали танци, писнї и обичаї рижних ансамблох, як и рижнофарбове народне облєчиво числених учашнїкох, уживала числена публика. Наступела и Младежска мишана шпивацка ґрупа зоз КУД „Жатва” зоз Коцура, а з тей нагоди одшпивали даскельо народни шпиванки. Як гварели млади, барз красне чувство врациц ше на бину, а за наиходзаци манифестациї и стретнуца рихтаю нови репертоар, вибераю нови писнї и з нєсцерпеньом чекаю нове стретнуце зоз публику. О. Р.
КПД „КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ
КНЇЖКА О РОБОТИ ДРУЖТВА З нагоди означованя 30-рочнїци од снованя Културнопросвитного дружтва „Карпати” зоз Вербасу, хтора планована буц у октобру того року, будзе порихтана кнїжка о роботи вербаского Дружтва у трицецрочним периодзе. На инициятиву руководзацих у „Карпатох” формована редакция, на чиїм чолє, як редактор виданя професор и
26. ЮНИЙ 2020.
дипл. инжинєр Ярослав Комбиль, член Дружтва од снованя и у єдним мандату предсидатель „Карпатох”. Потераз редакцийни колеґиюм кнїжки отримал два схадзки, на котрих одлучене же би ше кнїжку почало рихтац и попри тим же затераз нє изве сне чи будзе пенєжи за єй друкованє. Тиж, утвердзена и концепция кнїжки и подзелєни задатки, хто цо будзе писац, редаґовац, лекторовац. У со ставе редакцийного колеґиюму кнїжки, попри Яро слава Комбиля, и Славко Сабо, Мартица Тамаш, Василь Децешен и Деян Загорянски, котри тиж у єдним мандату бул предсидатель Дружтва. Уж єст два кнїжки о роботи того вербаского Дружтва, и то з нагоди 10-рочнїци и 20-рочнїци, а о його активносцох пише и у кнїжки хтору з нагоди означованя Дня Руснацох у Вербаше обявел Завод за културу войводянских Руснацох. У кнїжки представени Руснаци у Вербаше, їх живот, анґажованє и успихи у рижних обласцох, та и у култури през КПД „Карпати”. О. Р.
РУСКЕ СЛОВО 23
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАША ГОСЦИНСКА: МАРИЯ СОПКА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА
ШТЕРНАЦ РАЗ ПРЕЛЄЦЕЛА ОКЕАН
Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ
ПАМЯТКИ НА ДОМ КУЛТУРИ Мария була роками активна и у Доме култури, у хору и жридловей ґрупи. – Як ґдовица, сама сом нє могла нїґдзе до дружтва дзе пари, бо сом була раз на свадзби и шицки коло мнє поставали танцовац, а я остала сама шедзиц. Теди сом гварела же саму жену нє треба нїґдзе, а у Доме култури нєт того чи маш пару, чи нє, шицки єднаки, и млади и старши. Путовали зме по наших местох и до Словацкей. Юлиян Рамач Чамо нас позберал и до Жридловей ґрупи и ми, пайташки, ше ище вше зиходзиме. Тот период ми остал у наисце красним паметаню – гвари Сопкова.
24 РУСКЕ СЛОВО
До пензиї пошла як шеф у тарґовини, дзе орґанизовала роботу, а таки єй бул и живот – орґанизовани и ушорени. И тераз є таки. Гоч є у осмей децениї живота, и дакус кобури зоз здравйом, Мария Сопка з Руского Керестура ище вше сама отримує свойо обисце у улїци хтору дакеди волали „мале Дединє”. Окрем того же би таки як єй двор и заградку пожадала кажда жена, Мария ше може похвалїц и зоз тим же аж штернац раз лєцела над океаном, а ище вельо того о нєй вредзи спомнуц
Р
осла на салашу за беґельом, вєдно зоз младшима шестрами Фемку и Ганчу, а кед ше народзел и младши брат Мижо, старши шестри ше барз цешели. Гоч тераз їх дзеци и унучата розошати по цалим швеце, вони штверо остали у Керестуре и помагаю єдно другому хто як може. – Бивали зме далєко, а по центер требало прейсц вецей як два километри. Здогадуєм ше же кед пришла жима, оцец нам одруцовал дражку од нашей хижи по велькошорски мост же бизме могли пойсц до школи. После штреднєй тарґовецкей школи сцела сом ше уписац и на факултет, на астрономию, лєбо медицину, алє сом нє могла, бо после мнє ище тройо дзеци було у обисцу. Упознала сом супруга Любомира кед сом мала 16 роки, а побрали зме ше кед сом ище нє мала 18 – враца Мария памятки на красни часи. ПЕСТОВАНЄ КВЕЦА ЯК МЕДИТАЦИЯ Марийов син Любомир зоз фамелию жиє у Кули, а дзивка Терезия у Канади.
Понеже их уж седем раз була нащивиц, наша собешенїца гвари же кед зрахує шицко вєдно, виходзи же аж штири роки препровадзела у Канади. – Першираз сом була 2006. року, рок потим як ше одселєли, бо унучата мали розпуст и нє шмели сами остац дома, та сом их була чувац. Теди сом остала и на жимским розпусту. Пред двома роками сом була аж цали рок. Кед сом першираз путовала була сом барз щешлїва, бо ми було барз чежко же пошли, алє ми нє було лєгко знайсц ше на аеродрому. Мала сом тельо написане на цидулки же нє бешедуєм по анґлийски и на хторих язикох ше знам згвариц, а думала сом себе же кед пакети сцигню там дзе треба, озда лєм и я сцигнєм. Ище ше случело и тото же авион пожнєл, та шлїдуюци лєцел аж рано и мушела сом преспац на аеродрому – приповеда Сопкова свойо перше искуство лєценя до далєкей Канади. – Яке шерцо подзелєне. Кед идзем там, та ше радуєм же идзем ґу нїм, а кед ше врацам, вец ше радуєм же идзем дому и ґу своїм хтори ту. Теди сом и радосна и жало26. ЮНИЙ 2020.
ljudze@ruskeslovo.com
сна, бо бим буц и з єднима и з другима. Алє живот таки, нє може буц шицко як ми сцеме. Тераз, остатнїраз кед сом була за океаном, остала сом три мешаци, а врацела сом ше концом фебруара. Сцигла сом як гваря „пейц до дванац”, бо уж почала корона, алє теди бул лєм початок – додава вона и визначує же єй нє було барз чежко пре тото же у позарядовей ситуациї мушела буц дома, бо помоц мала, а по дворе и так найволї робиц. – Гваря же хто коло квеца так ужива же то єдна файта медитациї и наисце же то так, бо ме то барз виполнює и опущує. Любим тото же сом у обисцу, видзем до двора, до загради, коло квеца... Вецей як 20 роки сом ґдовица, та сом и хлоп и жена у обисцу. И древка опирскам, траву покошим, заграду и заградку покопем, а и нука обисце мушим отримовац, бо сцем да будзе шор – док ище можем. Нїґда сом нє любела роботи на шедзаци. У тарґовини сом робела 35 роки, у Керестуре и у Кули, а до пензиї сом пошла як шеф. По природи сом така же знам орґанизовац роботу – гвари Мария, хтора вше пречита кельо єй кичкириджи розквитли, та начитала и два тисячи квитки. ИСКУСНА РИБАРКА
сом нє була у страху, алє сом кажди раз уживала – припознава наша собешеднїца, хтора и у Канади ходзела лапац риби. – Там ше лапа пеструшки, а найвецей сом 13 лапела. Приходзели ше ми аж и питац же як я то лапам же тельо налапам – виприповедала нам и свойо рибарске искуство, алє и тото же написала штири монодрами. – Першу сом написала ’60-их рокох, „Примакрена”, а потим и „Сили и конї”, „Тварде слово” и „Жвератко”. Шицко сом з
Понеже єй супруг барз уживал лапац риби, Мария часто ходзела зоз нїм на беґель, та так и єй то постал гоби, а нє раз вжала зоз собу пошиц цо требало, лєбо дацо друге поробиц. – Наисце барз любим беґель, озда то ище од дзецинства. Любим и плївац, слунковац ше, слухац каранїнї и куковки. Кед сом ше слунковала, вше сом ше припатрала на тоти авиони и думала сом себе же як бим любела буц там, видзиц шицко долу и анї сом нє подумала же на 63 роки наисце будзем лєциц и то прейґ океану, хтори сом тераз уж штернац раз прелєцела, а нїґда
Брат Михал, син, унука и нєвеста Сопково
26. ЮНИЙ 2020.
З дзивку и унучатми Папуґовима у Канади
клайбасом писала, по три раз сом их преписовала. Достала сом и награди на фестивалу монодрамох, а шицки штири сом ґлумела и у Канади за дочекованє нових рокох, кед ше там Руснаци сходза. Тераз нє пишем, бо шицка робота уж помалши идзе и нє мож по старчиц кельо бим сцела – закончує Сопкова приповедку о своїм интере сантним живоце.■
РУСКЕ СЛОВО 25
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА” 1945–2020 (I)
ПОЧАТКИ ИНФОРМОВАНЯ НА ЯЗИКУ БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ
Пише: Дюра ЛАТЯК
Седемдзешат пейц роки „Руского слова” и информованя наших людзох на їх мацеринским язику, то нє и початок їх информованя. Тогорочни ювилей добра нагода же би ше и нєшкайши ґенерациї упознали зоз першима инициятивами и початками видаваня новинох по руски
П
„НЕДIЛЮ” У БАЧКЕЙ БАРЗ ЧИТАЛИ Нашо людзе за свой литературни язик тримали гевтот на котрим була друкована будапештанска „Недѣля”. Нажаль, гоч го нашо людзе добре розумели, писац на тим язику им було барз чежко, аж и дзепоєдним интелектуалцом. Видно то зоз рубрики „Редакцийна пошта, дзе редактор опомина дописовательох зоз Керестура и Коцура же най „пишу по руски”, а нє на „мишанїни церковнославянского и восточнословацкого язика”.
26 РУСКЕ СЛОВО
решло уж вецей як 95 роки од давного 4. децембра 1924. року кед до руских обисцох розпослате перше число тижньових новинох под назву (а як би и мож було иншак?!) – „Руски новини”. Пририхтованя за тоту историйну подїю тирвали вецей як 10 роки. Почали дзешка у половки 1913. року, алє их прервала Перша шветова война, та су предлужени аж по єй законченю. Алє, и на тот завод пририхтованя потирвали полни 6 роки! Реализацию на себе превжало новоосноване Руске народне просвитне дружтво (РНПД). Нєшка, после 9 деценийох иснованя (гоч и зоз штирирочну прерву 1941–1944), можеме шлєбодно повесц же наша национална заєднїца уж од початку свойого културного препороду була свидома же вон нє го- дзен буц витворени без друкованого слова, а окреме без медийного орґана котри би бул орґанска вяза медзи єй розошатима припаднїками так повесц – по цалим цивилизованим швеце. Алє, рушме од початку. з приселєньом до южних крайох тедишнєй Угорскей нашо предки ше нашли у новим културним окруженю. Попри Мадярох и Сербох, котри ту уж од скорей жили, у тих крайох Руснаци ше нашли у блїзким сушедстве и зоз новоприселєнима Нємцами и Словаками. Прето українски етноґраф Володимир Гнатюк, после науковей експедициї до наших крайох 1897. року, у своїх етноґрафичних записох з правом констатує: „Така мишанїна народносцох мушела охабиц уплїв на Русинох. И наисце же го кажди препозна на
перши попатрунок. При обрабяню жеми кажди препозна нємецки уплїв, у ношнї, особлїво дзивкох и женох, мадярски уплїв, у танцох и шпиванкох мадярски и сербски. Тоти уплїви з боку поцисли при Русинох велї старши навикнуца, обичаї итд., алє дїйствовали на нїх у културним поглядзе. Хто нєшка войдзе до рускей хижи, побешедує з домашнїма и вец поцагнє паралелу медзи нїма и їх земплинскима братами, та и нашима Галичанами з велїх валалох, увидзи же Бачванє у одношеню на других Русинох – Европянє у полним значеню того слова...”1 У своїх записох Гнатюк зазначел же под час його експедициї у Бачкей 1897. року, до Руского Керестура и Коцура приходза новини и рижни кнїжки нє лєм на карпаторуским, алє и на мадярским, нємецким и сербским язику. Зоз познєйших жридлох видно же ше концом 19. и на початку 20. вику найвецей куповало и читало будапештански новини „Недѣля” („Неділя”), окреме од часу кед их почал ушорйовац пивцо-учитель (дзиякоучитель) Михайло Врабель, после того як по даскельо роки учительовал у Руским Керестуре, Вербаше и Новим Садзе. Кед маме на розуме духовну културу наших предкох, можеме констатовац же вона у новим окруженю була подложнєйша вплїву сербскей духовней култури у поровнаню зоз шицкима другима. Насампредз прето же ту 26. ЮНИЙ 2020.
ljudze@ruskeslovo.com
слово о двох славянских народох, блїзких по язику и звичайох, по прадавним славянским духовним нашлїдстве, а тиж так и по социялним статусу у тедишнєй Австро-Угорскей монархиї. Серби уж теди були найчисленши славянски народ у Бачкей и уж мали добре витворени економски условия за свой културно-национални и вирски живот, а ґу тому були и добронамирни спрам Русинох, та вец цалком лоґичне же мали и найвекши вплїв и на културни препород малочислених Руснацох, населєних у Бачкей. Вони Руснацом служели як приклад у пестованю власного националного идентитета. Тото цо ше одбувало у културним живоце Сербох у Войводини у тедишнїм чаше, зоз меншим або векшим запожнєньом ушлїдзовало и у културним живоце бачванскосримских Руснацох, нєридко и зоз значну помоцу Сербох, особлїво после Першей шветовей войни. ПЕРШИ ИНИЦИЯТИВИ О ВИДАВАНЮ НОВИНОХ У БАЧКЕЙ Перши инициятиви о видаваню новинох на руским язику за Русинох у Бачкей, Сриме и Славониї зявели ше на початку другей децениї 20. вику, после того як Володимир Гнатюк видал свойо етноґрафски записи з Бачкей у штирох томох Етноґрафичного зборнїка Наукового дружтва „Шевченко” у Львове (1900-1911) и як видрукована наша перша кнїжка уметнїцкей литератури (Г. Костельник: „З мойого валала; Идилски венєц”, Жовква,1904). До того нас прешвечує єдно циркуларне писмо з подписами о. Дюри Биндаса и др Михала Гайнала, розпослате у октобру 1913. року, зоз котрого видно вельку одлучносц же би ше почало видавац новини по руски. Тото писмо найдзене 24 роки познєйше у дюрдьовскей парохиялней архиви и обявене у Руских новинох ч. 2/666 од 1937. року. У нїм ше, медзи иншим, наводзи: „...Нєпобитна є и то правда, же наш народ жада и люби новинку и кнїжку, у каждим валалє рад би мац читальню, алє яки хасен з того: оснуєме читальнї а нє маме им цо дац до рук читац, па нє чудо, же ше од читальньох карчмово клуби направя, а резултат цалей трудби конєчно є тот, же ше народ у тих клубох обраца проциво своєй интелиґенциї. Горке искуство уж нє єдного о тим ошвечело. Же би тот нєдостаток, хибу просвити голєм кельо-тельо надомесциц и потрацени наш народ ґу здравей просвити водзиц, – надумали зме уж од нового року 1914. єдну малу новинку на руским бачваньским язику, видавац. Най ше то нїкому нє видзи нєвозможне. Кед би ше 300 пренумерантох нашло, теди би ше новинка уж видавац могла. А чи би нє була ганьба, да тельо по наших валалох нє назбераме?...”2 Иницияторе ше, вироятно уж под час перших особних контактох зоз потенциялнима 26. ЮНИЙ 2020.
сотруднїками стретли зоз обаванями же як на тоту инициятиву будзе патриц державна власц. Прето вони уж у предлуженю циркуларного писма напоминаю: „Най ше нїхто нє бої, же би нашу роботу державна власц боком патрела. У тей новинки политика би нє мала места. Єй проґрам би бул тот: Дружтвено, забавно, вирски и економски воспитовац народ; история нашого населєня, валалох и парохийох; церковни и народни обичаї, одлучованє народу од злих обичайох; найновши успихи науки у економиї, физики и т. д.; народни присловки (пословици) и писнї, поучни новосци зос швета и друге, – були би за длуго довольни материял новинки. Редактором новинки бул би Др. Михал Гайнал, адвокатски кандидат у Кули, як нєовисни свитски чиновнїк. Понеже початок каждей роботи чежки и лєм соєдинєни сили дацо хасновитого за обще добро народа зробиц можу, – береме себе шлєбоду и Вашо паньство до нашого дружтва як протектора и роботнїка поволац...” При концу писма ше глєда одвити на 5 питаня, спомедзи котрих ше 4 одноша на думанє анкетованого о инициятиви за видаванє новинох, а – у случаю його неґативного думаня – пияте питанє глєда одвит на понукнуте пробованє видаваня „голєм Календара на рок 1915”.
Володимир Гнатюк
ВЕЛЇ ОТВОРЕНИ ПИТАНЯ Инициятиву з одушевийом прилапела тедишня малочислена руска интелиґенция. Задумка була же би новини почали виходзиц од початку 1914. року. Алє, видавац новини по руски у тедишнїм чаше нє була проста ствар. Було потребне розришиц велї отворени питаня скорей як цо ше почнє з видаваньом. Насампредз було потребне утвердзиц число потенциялних предплатнїкох, пренайсц дополнююци стаємни жридла финансованя, оформиц мрежу дописовательох, пренайсц одвитуюцу друкарню и пририхтац одвитуюци документи за реґистрованє новинох при тедишнїх власцох. Попри тим, нє було анї усоглашене становиско же на яким би ше руским язику мало писац до новинох. Нажаль, указало ше же термин по початок 1914. року бул прекратки же би ше шицко тото и витворело. Дилема коло язика ше одцагла аж по початок Першей шветовей войни 1914. року и так реализация инициятиви за видаванє новинох по руски онєможлївена. Бачванско-сримским Руснацом и надалєй остало читац новини лєм по мадярски, по сербски, або по нємецки, а подаєдним и по словацки.■ (Предлужи ше)
РУСКЕ СЛОВО 27
ДУХОВНИ ЖИВОТ У ШИДЗЕ
ОТРИМАНИ ДУХОВНИ ВЕЖБИ Од пондзелку по штварток прешлого тижня у Лєтнєй владическей резиденциї и Церкви Преображеня Господнього у Шидзе, отримани дзевяти духовни вежби за священїкох з нашей Епархиї св. Миколая. Були 16 паноцове з наших парохийох на чолє з преосвященим владиком кир Георгийом Джуджаром. Того року духовни теми викладал францискан Иван Шарчевич, професор на Теолоґийним факултету у Сараєве. Як и звичайно у церкви служени ранши Богослуженя, тиж и вечарши, а служена и панахида за упокоєних владикох и священїкох. На Богослуженьох було и менше число домашнїх вирних Вл. Дї.
У НОВИМ ВЕРБАШЕ
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
ПРАВЕНЄ ПАРКИНҐУ ОПРЕЗ ПАРОХИЇ
ДРУЖЕНЄ ВИРНИХ „ПОЗИТИВНА МИНУТАˮ
У Грекокатолїцкей парохиї Святого Владимира у Новим Вербаше, у другей половки юния була роботна акция, и як гварел парох нововербаски о. Иґор Вовк, вибудов паркинґ опрез церкви. – Општина Вербас финансує роботи коло правеня паркинґу опрез нашей церкви. З тим ше барз помогнє парохияном, котри пред тим вше мали проблем, понеже нє мали дзе паркирац свою превозку кед приходзели до церкви. Робота добре идзе, а за шицко коло вибудови задлуженe ЯКП „Стандард” Вербас – гварел о. Вовк.
Як визначел парох на концу, до роботи ше уключели и парохиянє нововербаскей парохиї, як и людзе добрей дзеки котри пришли помогнуц, та тот час препровадзени у злоги и добрим розположеню О. Р.
28 РУСКЕ СЛОВО
Духовне друженє за старших зоз шестру служебнїцу Михаїлу, под меном „Позитивна минута” першираз отриманe пияток, 19. юния, вечар на 20 годзин у просторийох парохийного Каритасу. Идея настала спонтано, а друженє обдумане як духовна потримовка вирних у тих нєлєгких часох нєизвесносци и страху и пре пандемию Ковиду 19, та потребне духовно ше потримовац и преглїбйовац же би ше похопело и превозишло таку ситуацию. Толкуюци потребу дознац дацо вецей и о своєй вири и о духовним живоце ш. Михаїла поровнала зоз слику чайки хтора ше у лєту дзвига понад висоти до хторих звичайно лєци. На першим стретнуцу тема була значенє Церкви як заєднїци, а нє як
будинку хтори место за молитву, и о месту поєдинца у нєй, a спатраюци ше на живот перших християнох, о тим яки би требало буц одношеня у тей заєднїци и подобне, о чим записане у Дїлох апостолских. Шестра присутних так понукла же би о тим пречитали у Св. писме, же би ше так учели цо частейше го читац, поготов же го уж маме и на руским язику. Друга темах була икона и єй значенє у нашим обрядзе, и огляднуце на найстаршу икону Водицовей Мариї. Стретнуце закончене у интерактивней розгварки, питаньох и одвитох, а задовольне красне число присутних рижних ґенерацийох ше догварели, же би ше таки стренуца отримовало кажди два тижнї, та шлїдуюце на шоре 3. юлия. М. А. 26. ЮНИЙ 2020.
duhovni@ruskeslovo.com
ЗОЗ ПОКРАЇНСКОГО СЕКРЕТАРИЯТУ ЗА КУЛТУРУ, ЯВНЕ ИНФОРМОВАНЄ И ОДНОШЕНЯ З ВИРСКИМА ЗАЄДНЇЦАМИ
ОДОБРЕНИ 32 ПРОЄКТИ Покраїнски секретар за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами Драґана Милошевич, 18. юния у Покраїнскей влади уручела контракти додзелєни на явним конкурсу за Церкви и вирски заєднїци, вкупно у вредносци 9 943 000 динари. Як сообщене зоз Покраїнского секретарияту, вона наглашела же того року на явним конкурсу за Церкви и вирски заєднїци на териториї АП Войводини одобрени 32 проєкти. – Континуована потримовка Покраїнскей влади, то потвердзенє, доказ, алє и наша обовязка же чуваме власни национални, конфесийни, културни и кажди други идентитет – гварела Милошевичова и додала же вирска култура хтору ше виками чува и преноши на наших просторох, то наймоцнєйша капча хтора у Войводини повязує припаднїкох розличних нацийох и здогадує на медзисобне уважованє, толеранцию и складни заєднїцки живот. Прето барз важне, як наглашела, предлужиц и у наступних рокох континуовану потримовку и остац партнере у очуваню щицких наших церквох и храмох, хтори треба же би стваряли лєпшу будучносц поколєньом. Средства за софинансованє, адаптованя и реконструованя церковних обєктох на конкурсу додзелєни традицийним Церквом и вирским заєднїцом, як и орґанизаций-
Фото www.vojvodina.gov.rs
ом и установом чийо вони снователє, а находза ше на териториї АП Войводини. На потримовки подзековали представнїки СПЦ, а средства достали и римокатолїцки парохиї у рамикох Суботицкого, Зренянинского и Сримского владичества, потим Румунска православна Церква у Вершцу, як и Грекокатолїцка Церква у Коцуре и Єврейска општина у Зренянину. Потримани и проєкт Исламскей заєднїци Меджлис у Бачкей. Словацкей євангелистичней Церкви у Сербиї додзелєни средства за санацию будинку Епископата, а Рефоматскей християнскей Церкви у Вербаше и Євангелистичней християнскей Церкви у Суботици за будовательни роботи. М. Г. К.
ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ
СРЕДСТВА ЗА ЦЕРКВУ И КУЛТУРУ Локална самоуправа општини Жабель потримує роботу дружтвох котри ше закладаю за културу и єй розвой и потримує церковни заєднїци єй општини, цо потвердзене ище раз. Предсидатель Општини Жабель Чедомор Божич, 16. юния у будинку локалней самоуправи у Жаблю, уручел контракти о финансованю и сoфинансованю дружтвом котри ше закладаю за културу. Локална самоуправа видвоєла два милиони динари за розвой културних дружтвох у 2020. року. Средства достали и Културно-уметнїцке дружтво „Тарас Шевченко” и Хор „Розанов” зоз Дюрдьова. Oпштини Жабель окремну потримовку дала младим, їх образованю и обецала же то будзе робиц и надалєй. – З оглядом на конкурс котри локална сомуправа розписала за додзельованє средствох здруженьом гражданох чия основна дїялносц култура, на схадзки зме додзе26. ЮНИЙ 2020.
лєли контракти предстванїком културних дружтвох. Два милиони динари зме опредзелєли за културу, а у наиходзацим периодзе плануєме видвоїц ище вецей средства за тоту обласц и за функционованє дружтвох – гварел предсидатель општини Жабель Чедомир Божич. У тижню за нами предсидатель општини додзелєл ище єден контракт и то Грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове у вредносци 500 000 динари, о. Михаилови Холошняйови. Церква конкуровала за средства котри буду унапрямени за финансованє столкох и ушорйованє єй нукашньосци. Предсидатель наглашел же локална самоуправа општини Жабель потераз потримовала роботу рускей заєднїци, як роботу Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко”, так и роботу Хора „Розанов” и же ше буду и надалєй намагац потримовац их. Л. Кх.
РУСКЕ СЛОВО 29
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. юния нєсподзивано нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнєли ше 6 мешаци як ши пошол на далєку драгу з хторей нєт врацаня
ЙОАКИМ ГОЛИК (1942–2020) зоз Темерину У красних памяткох вично го буду чувац його наймилши: супруга Злата, дзивка Геленка и син Борис зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнєли ше 6 мешаци як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, син, брат и кум
ЗЛАТКО РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура Занавше це будземе чувац у своїх шерцох – супруга Сенка, дзивка Кристина, родичи Ганча и Дюра, шестра Весна з фамелию и кумово Рацпетийово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнєли ше 6 мешаци як ме зохабел мили жец
ЗЛАТКО РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура
ЗЛАТКО РЕГАК (1965–2019) з Руского Керестура Тату, нїґда нє забудзем дзень кед ше занавше загашела шветлосц у твоїх очох и кед престало дуркац твойо шерцо, алє ти занавше будзеш у моїм шерцу. Нїґда це нє забудзе твоя дзивочка Кристина Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юния наполнєл ше жалосни рок, а 8. юния 8 роки як нє з нами нашо мили мац и оцец, баба и дїдо, прабаба и прадїдо и чукунбаба и чукундїдо
ЕУФЕМИЯ СИВЧ ЛЮБОМИР СИВЧ народзена Няради (1925‒2012) (1928‒2019) з Руского Керестура
Красни памятки на це навики будзе чувац твоя швекра Мелана Спочивай у мире Божим!
З любову и почитованьом у красних памяткох и молитвох навики их чуваю дзивка Ксения, жец Янко, унуки Весна и Желько зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. юния наполнєли ше 20 роки як нє з нами наш супруг, оцец и дїдо
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юния наполнєл ше жалос- Дня 8. юния наполнєли ше 8 ни рок як нє з нами наша мила роки як нє з нами наш мили
ВЛАДИМИР МАКАЇ (1941–2000) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на ньго чуваю супруга Мария, дзивка Марча и унуки Дане и Єлена Спочивайце у мире Божим!
30 РУСКЕ СЛОВО
ЛЮБОМИР СИВЧ ЕУФЕМИЯ СИВЧ (1925‒2012) народзена Няради (1928‒2019) з Руского Керестура Красни памятки на нїх чуваю Сивчово
Спочивайце у мире Божим!
26. ЮНИЙ 2020.
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. юния занавше нас зохабела наша мила мац и баба
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. юния наполнї ше рок як нє з нами наша мила мац и баба
ЛЕОНА ЧАКАН (1931‒2020) з Руского Керестура Ваша мила подоба, доброта и любов останє вично у наших думкох. У своїх шерцох памятку на Вас буду чувац дзивка Нада, жец Михал и унуки Боян и Марияна Спочивай у мире Божим!
ЕУФЕМИЯ САБО народзена Сопка (1934–2019) з Руского Керестура З любову и и почитованьом памятки на ню у своїх шерцох чуваю наймилши – син Злато з фамелию Спочивайце у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. юния наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили син и брат
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. юния наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили брат, шовґор и бачи
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. юния наполнї ше смутни рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо
ЯКИМ ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура
ЯКИМ ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац оцец Юлин и брат Юлин Варґово Спочивай у мире Божим!
ЯКИМ ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац шестра Фемка Канюхова зоз супругом и дзецми Сашом и Весну Иличову з фамелию Най спочива у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юния наполнєл ше смут- Дня 17. юния наполнєли ше 39 ни рок як нас занавше зохабела жалосни роки як нас занавше зоханаша мила мац, баба и прабаба бел наш мили оцец, дїдо и прадїдо
ДЮРА ПАПУҐА АМАЛА ПАПУҐА (1933–1981) народзена Еделински (1932–2019) з Руского Керестура
Мили наш супругу, тату и дїду, у раю твоя душа терaз спочива. Полнї ше перши рок як ши нє з нами, алє ми це нїґда нє забудземе и навики це будземе ношиц у наших шерцох и думкох. Хибиш нам барз. Памятку на це навики чуваю твойо наймилши – супруга Анка и дзеци Мика, Нуно, Дадо и Мая з фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юния наполнєли ше 10 жалосни роки як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо
ЯНКО СИВЧ (1949‒2010) з Руского Керестура
Мили нашо родичи, ваш ошмих, любов, потримовку и вельку пожертвованосц навики будземе ношиц и чувац у своїх шерцох и думкох. Вашо дзивчата – Ната, Гена и Веселка з фамелиями Спочивайце у мире Божим!
Красни памятки на ньго навики чуваю Сивчово Спочивайце у мире Божим!
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юния наполнєли ше 12 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня, 22. юния наполнєли ше 10 жалосни роки як нє з нами наш мили брат и бачи
ЯКОВ ГАРДИ ВОЙВОДОВ (1930–2008) з Дюрдьова Красни памятки на ньго чуваю його наймилши
26. ЮНИЙ 2020.
ЯНКО СИВЧ (1949‒2010) з Руского Керестура Роки преходза, а ти и далєй жиєй у наших шерцох, думкох и молитвох. Шестра Ксения зоз супругом Янком, Весна Оросова зоз супругом Дюром и дзецми и Желько Планчак зоз супругу Санелу и дзецми Спочивай у мире Божим!
РУСКЕ СЛОВО 31
informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния наполнєли ше штири жалосни роки як од нас нєсподзивано пошол до вичного спокою наш любени супруг, тато, швекор и дїдо
ЮЛИЯН РАМАЧ – Чамо (1963–2016) з Руского Керестура Нашо шерца боляци, алє ше благаме зоз твою нєсебичну любову, доброту и потримовку. Жиєш з нами у найкрасших памяткох. Нїґда це нє забуду твойо наймилши: супруга Тат,яна, дзивка Оксана зоз супругом Мирославом, дзивка Олеся зоз супругом Драґаном, и унучки Юлияна, София и Стефана Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. юния наполнєли ше штири роки як пошол до вичносци наш мили брат
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта ЯКП „Городске желєнїдло” Нови Сад, Темеринска драга бб поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов компостилїща у рамикох розсаднїка ЯКП „Городске желєнїдло”, улїци Темеринска драга бб, на катастерских парцелох чс.1423/3, 1424/3 и 1422/10, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. юния 2020. року принєсла ришенє число VI-501-136/20 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
ЮЛИЯН РАМАЧ – Чамо (1963-2016) з Руского Керестура Твой одход барз болї, алє нас цеша памятки на твою сцелосц, витирвалосц, доброту и на музику хтора жиє з нами. У думкох и молитвох вше це споминаю твойо шестри и браца з фамелиями Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. юния наполнєли ше 5 роки як ше преселєл до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо
МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015) з Руского Керестура Красни памятки на ньго вично буду чувац супруга Фемка, дзивка Александра зоз супругом Сашом, дзивка Терезка зоз супругом Марком, як и унукове Лука, Марио, Тони и Тадей Спочивай у мире Божим!
МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433
32 РУСКЕ СЛОВО
о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованя вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта RWA СЕРБИЯ ДОО Беоґрад, Нови Беоґрад, Булевар Др Зорана Дїндїча 67, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Перша фаза вибудови, реконструкциї и добудов роботного комплекса за маґазинованє житаркох„ на катастерских парцелох число 44/4, 45/9, 45/10, 47/4 и 48/3 К.О. Руменка, Город Нови Сад. Зоз проєктом је предвидзена реконструкция, пременка намени и добудов (надмурованє) управного будинку до поверхносци: прижемє и поверх (П+1), машинскей хижи зоз елеваторским слупом поверхносци сутерен, прижемє и поверх (Су+П+1) командней хижи поверхносци прижемє (П), улїваюци кошар и закрица поверхносци: сутерен и прижемє (Су+П) и штири силоси, вибудов хижи за меранє поверхносци прижемє (П), мажа за кочи, портирници, машинскей хижи поверхносци пиньвица 1, пиньвица 2, прижемє и два поверхи зоз аспирацию и пречисцованьом (5 уровнї платформи), сушарнї, тампон келия, силос за одрутки, силос, улїваюци кошар и закрица зоз силосом за швидке полнєнє, споднього маґазину поверхносци прижемє (П), трансформаторскей станїци поверхносци прижемє (П), ґазне меранє реґулацийней станїци и резервоара и пумпней станїци поверхносци пиньвица (По). После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. юния 2020. року принєсла ришенє число VI-501192/20 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за образованє Улїца Жарка Зренянина 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/4882-968
ОБВИСЦЕНЄ
о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за образованє Городу Нового Саду Роботне место: просвитни инспектор, у Ґрупи за просвитну инспекцию – 1 окончователь. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за образованє Городу Нового Саду
МАЛИ ОГЛАШКИ ПРЕДАВАМ шилєжици а маю 8 мешаци, уматичени зоз педиґреами, файти виртемберґ. Телефон: 063/502-445 Ченей. ПРЕДАВАМ хлопски дуничи маю 14-15 мешаци, вицагнута крев на медий висту и q groznicu (кю жиму) файти виртемберґ, тел: 063/502-445 Ченей. ГЛЄДАМ югаса, може и малженска пара. И квартель и єдзенє обезпечене. Плаца по догварки. Карменє и чуванє овцох. Тел: 063/502-445 Ченей. 26. ЮНИЙ 2020.
informator@ruskeslovo.com
26. ЮНИЙ 2020.
РУСКЕ СЛОВО 33
informator@ruskeslovo.com
34 РУСКЕ СЛОВО
26. ЮНИЙ 2020.
sport@ruskeslovo.com
АТЛЕТСКИ КЛУБ „РУСИН”
ПОЧАЛИ ЗМАГАНЯ, А БУДЗЕ И ЛЄТНА ШКОЛА АТЛЕТИКИ Кед ше после 15. мая оможлївело предлужиц тренинґи професийним и другим спортистом у системи спорту Републики Сербиї, на териториї општини Кула зоз тренинґами почал и Атлетски клуб „Русин” з Руского Керестура. Наздавайме ше же так и останє, бо атлетичаре зоз Руского Керестура планую отримац лєтну школу атлетики
П
ерше змаганє, Першенство Войводини за младших пионирох, було отримане уж початком юния у Новим Садзе на Стадиону Войводини, на хторим участвовали и штверо дзеци з Руского Керестура: Филип Ноґо, Аня Ґоваля, Емина Няради и Ивона Рац. ПЕРШЕНСТВО ВОЙВОДИНИ
На Першенстве Керестурци участвовали у дисциплинох꞉ скаканю до висока або до далєка и у бежаню 60 метери. Так 60 метери Филип Ноґо пребгнул за 9,71 секунду, Емина Няради за 10,03 сек, Ивона Рац 10,22 сек, Аня Ґовля 11,44 секунди. У дисциплини, скаканю до далєка, Емина Няради зазначела резултат од 3,41 метер, Аня Ґовля 3,17 м, а Филип Ноґо 3,00 метери, док у дисциплини скаканя до висока Ивона Рац прескочела 1,05 метер. – Зоз тренинґами зме почали концом мая, кед ше здобули условия же би ше предлужело тренирац. Ище вше меркуєме же бизме тренинґи отримовали на отвореним просторе, кед єст за тото условия. Окрем того правиме вецей ґрупи, а сами тренинґи направени же бизме нє були вельо у контакту. На змаганю хторе отримане у Новим Садзе була наисце велька конкуренция, на каждей дисциплини було од 20 по 30 учашнїкох, так же можем повесц же зме з резултатами задовольни – гвари тренер атлетики Деян Будински и додава же после попущованя мирох забрани, дзецом обачлїво хибела физична активносц, та тераз вельо дзеци ходза на атлетику. КАМП И ШКОЛА У АК „Русинˮ потераз каждого року правели павзу зоз тренинґами през лєтни розпуст, медзитим, того року
26. ЮНИЙ 2020.
пре настату ситуацию з вирусом корона, будзе перше лєто хторе дзеци годни препровадзиц активно. – У юлию ище будземе мац порядни тренинґи и змаганя, а концом юлия плануєме пойсц на Тару до кампу. Камп орґанизуєме за школярох од 1. по 8. класу основней школи, будзе тирвац седем днї, а кошта 200 евра. Затераз маме приявени коло 20 дзеци, а места ище єст и мож ше приявиц. Думам же тераз пре ситуацию хтору виволал вирус корона, кед велїм одказани лєтованя, Камп добра нагода же би дзеци заш лєм одпутовали през лєто до природи, и шлєбодни час квалитетно препровдзели. Камп понука наисце богати змист, од борительних схопносцох, воженя картинґу, спущованє на сайли односно „zip-line”– у рекреациї, у природи и велї други интересантни змисти, та думам же през тоти роботнї дзеци буду мац добру нагоду дружиц ше и уживац у природи – толкує Будински. У Руским Керестуре, Лєтна школа атлетики будзе отримана и того року, з тим же будзе кратше тирвац, алє з вельо интензивнєйшима змистами. – Лєтна школа атлетики прешлого року тирвала два мешаци, та зме заключели же то дзецом дакус длуго. Того року ю тиж будземе орґанизовац, будзе за школярох од 1. по 8. класу основней школи, безплатна є, алє почнє 10. авґуста и будзе тирвац по 29. авґуст. Будзе кратше тирвац, алє будзе вельо интензивнєйша. Плануєме пейц тренинґи тижньово, а собота будзе резервована за даяки дополнююци активносци. Обчекуєме же ше приявя вельке число дзецох, голєм таке як и прешлого року, алє о подробнєйших информацийох, явносц ище будзе обвисцена – наявел на концу тренер Будински. ■ А. Медєши
РУСКЕ СЛОВО 35
СПОРТ ЮВИЛЕЙ: 60 РОКИ РУКОМЕТНОГО КЛУБА „РУСИН” (VIII)
ПОТВЕРДЗЕНЄ ВЕЛЬКЕЙ УПАРТОСЦИ И ЛЮБОВИ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН
Терен у Старей школи ище вше бул место дзе ше славело успихи, або бановало за нєуспихами Русинових рукометашох. Концом 2014. року спортска гала у Руским Керестуре ище вше нє була придата на хаснованє спортистом, алє уж ше нагадовало же ше пошвидко и то случи. Од першого стретнуца рукометашох Русина на терену у Старей школи прешло вецей як пейдзешат роки, точнєйше 54. Занєдзбуюци резултати на стретнуцох, рукомет у Руским Керестуре остал шампион – обстал як спорт, дзекуюци велькому ентузиязму и любови
П
очаток першенственей сезони 2014/15. року нє бул успишни за екипу Русина. У перших пейцох колох нє освоєли анї єден бод, шицки стретнуца страцел, гоч бул достойни процивнїк. Зоз екипами приблїжного квалитета перши полчас бависко було ровноправне, бавело ше „ґол-за-ґол”, алє у другим полчасу рушело наспак, та трацел зоз малу розлику у ґолох и на своїм терену. Русин страцел од екипох: Войводинапут 2, Ґрафичар, Далматинац, Гранїчар, Борац, Зомбор. Остатнє страцене стретнуце було процив екипи зоз Приґревица на хторим розлика у ґолох була прешвечлїва – аж 15 ґоли. ПОДЛА ЄШЕНЬСКА ЧАСЦ Статистика була така: од 9 стретнуцох на концу єшеньскей часци першенства Русин победзел на двох стретнуцох, а страцел седем. Анї на єдним стретнуцу нє було нєришени резултат. Зоз таким резултатом освоєли 4 боди и бул на осмим месце на таблїчки. Од дзешец екипох Русин на таблїчки завжал осме место зоз 4 бодами и седем пораженями. Дал 238 ґоли, приял 280 и ма неґативну ґол розлику од 42 ґолох. На лїстини
36 РУСКЕ СЛОВО
ґолґетерох у лиґи друге ме сто завжал Семан зоз 53 ґолами, а пияте Гербут зоз 45 ґолами. СПОРТСКО–ШКОЛСКА ГАЛА ЗА ЛЄПШИ УСПИХ Спортисти зоз Руского Кере стура були добри учашнїки на спортских теренох, а и орґанизаторе змаганьох и стрет нуцох. Управни одбор СД „Русин” поряднє отримовал схадзки на хторих члени дали шицки моци бранїц интере си спорту и спортистох СД „Русин”. Нажаль, компетенциї Д ружтва мали, алє Одбор и Дружтво и надалєй ше намагаю витвориц фундаментални цилї. У тим периодзе, 2015. року, єден з найважнєйших задаткох бул порадзиц ше о хаснованьох спортскей гали у Руским Кере стуре. Кед слово о рукометашох очековало ше лєпши резултати. Насампредз прето же од того року стретнуца почали бавиц у лєпших условийох, у новей спортскей гали. У предлуженю першенства, у ярнєй часци Русин бавел на своїм терену зоз екипу РК „Войводина-пут 2”. 26. ЮНИЙ 2020.
sport@ruskeslovo.com
Тото перше стретнуце у ярнєй часци першенства страцели зоз малу розлику – лєм три ґоли. Резултат бул 21:24 за госцох зоз Суботици. Потим шлїдзели стретнуца зоз екипами Ґрафичара, Далматинца хтори Русин страцел, алє потим шлїдзели побиди. На концу першенства Русин од 18 стретнуцох на осем победзел, а дзешец страцел. Кельо ґоли дали, тельо и прияли – 505:505, а то бул резултат з хторим були на шестим месце на таблїчки. Длуго очековану спортску галу од єшенї 2015. року почали хасновац спортисти, члени клубох хтори у фамелиї Спортского дружтва „Русин”, як и велї Керестурци хторим хибела спортска рекреация. Перше стретнуце одбавели рукометаше Русина. З тей нагоди на трибинох у гали було вецей як 300 патрачох, а таке число патрачох на рукометних стретнуцох ше нє памета. Здобува ше упечаток же ше шицки коцочки зложели. Добрих спортистох и клубу маме, а помали ше и условия за спорт и трениранє злєпшую. Резултати на спортских теренох хтори посцигли нашо спортисти у прешлих рокох нагадовали ище лєпши. РУКОМЕТНИ ДЗЕНЬ У СПОРТСКЕЙ ГАЛИ На концу єшеньскей часци сезони 2015–2016. року, любителє рукомету у Руским Керстуре, мали нагоду уживац у цалодньовим змаганю. Пригодни турнир хтори з тей нагоди орґанизовани отримани у спортскей гали. Стретнуца ше бавели од рана до вечара, а почали у лиґи младших катеґорийох. Були ту екипи: РК „Приґревица”, РК „Зомборелектро”, РК „Червинка”, РК „Ґрафичар” (Бездан) и РК „Русин”. Турнири на хторих участвовали спомнути екипи уж отримани у Зомборе и Червинки, а после турнира у
26. ЮНИЙ 2020.
Руским Керестуре, остало ище одбавиц турнир у Приґревици. Млади русиновци страцели од РК „ПИК Приґревица”, а тиж так и друге змаганє процив екипи РК „Зомборелектро”. Потим ше бавело стретнуца у конкуренциї женох. Дзивчата Русина з тей нагоди победзели екипу екипи ЖРК „Милетич” зоз резултатом 23:21 (12:12) У другим змаганю вечара Русин ознова победзел, алє тераз то була хлапцовска екипа. Було то стретнуце зоз екипу РК „Борац” зоз Бачкого Ґрачцу, а тиж так то було остатнє стретнуце у єшеньскей часци першенства – резултат бул 29:22 за русиновцох. Побида и Русина и цалодньова програма у гали, була своєродни рукометни спектакл хтори нащивели вецей як 200 патраче. За екипу Русина бавели: Милинкович, Мудри, Андрей Надь, Папуґа, Филип Тома, Самарджич, Боянович, Гербут, Планчак, Бучко, Салаґ, Хома, Пирожек, Алексей Надь. Рукометаше Русина хтори бавели побиднїцки серию стретнуцох, лєгко звладали нєзґодну екипу зоз Бачкого Ґрачцу. Русин на даскельо заводи мал и дванац ґоли розлики, алє госци на концу зменшали на седем. Прешвечлїве бависко Русина госци чежко поднєсли, а окреме пораженє, та було и комични ситуациї на терену з тей нагоди – писало у новинох „Руске слово”. Очиглядне було же функционованє гали дало очековани резултати. Могло видзиц добри стретнуца през цали дзень на радосц численей и задовольней публики. Єшеньску часц першенства сезони 2015–2016 Русин закончел на шестим месце на таблїчки. Од осем стретнуцох три победзели, два бавели нєришено и три страцели, дали 263, а прияли 243 ґоли, та були у позитивней ґол розлики аж двацец ґоли.■ (Предлужи ше)
СЛАВКО НАДЬ ДУЦО – НАГРАДА ЗА ШКОЛУ РУКОМЕТА Медзи найуспишнєйшима спортистами и спортскима роботнїками општини Оджак, як найуспишнєйша спортска манифестация вибрани „Рукометни камп – школа Оджак 2014” чий инициятор и орґанизатор рукометни тренер РК „Диронь” Славко Надь з Руского Керестура. Припознанє Рукометному кампу-школи уручене после його пейцрочней роботи з рукометашками зоз општинох Оджак и Кула, а з финансийну потримовку обидвох локалних самоупpавох. У дзешецдньовей школи кажди рок участвовали вецей як сто рукометашки, а даскельо роки и рукометашe основношколского возросту. У Школи кажди рок участвовали и даскельо бавячки з Руского Керестура.
РУСКЕ СЛОВО 37
ИНТЕРМЕЦО
ГОРУЦИ ТЕПШИ Павлина Сабадош
Юшка зоз бундави и помаранчеца (butternut squash)
То интересантна и ошвижуюца юшка, а количество состойкох мож меняц, т. є. класц по смаку.
Потребне: 2 ложки маслинового олєю 2 цибулї на дробно пошекани 2 струча цеску пошекани 900 ґрами бундави (butternut squash), очисцени и порезани на коцочки ■ 1,5 литри юшки зоз коцки (лєбо курчецова юшка або зоз желєняви) ■ 250 милилитри соку зоз помаранчатох и натарта скорка зоз єдного помаранчеца ■ 3 ложки швижей (або сухей) мацеровей душички (тимиян) ■ солї по смаку ■ млєко, або Табаско за сервиранє ■ ■ ■ ■
Поступок правеня: Попражиц цибульку на олєю 3-4 минути, додац бундаву и цеснок и пражиц ище 2 минути. Усипац юшку (курчецову, або зоз желєняви, лєбо уварену коцку юшку у литри и пол води), додац сок и скорку зоз помарачатох и 2 ложки мацеровей душички. Вариц на цихим огню 20-30 минути, бо треба же би ше бундава уварела. Зоз блендером виблендовац юшку и посолїц ю по смаку. Пред послуженьом посипац зоз остатком швижей мацеровей душички. Служиц зоз млєком, або зоз Табаском. Смачного!
38 РУСКЕ СЛОВО
26. ЮНИЙ 2020.
rusmak.ruske@gmail.com
ГОРУЦИ ТЕПШИ
Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї
Славица Катона
Интеґрални кекси
Перше до тепши положце папер за печенє. Тиж так порихтайце ище єден папер истей велькосци и положце го на бок най причека, бо вам будзе требац познєйше. Тераз помишайце шицок спомнути материял и добре премишайце, найлєпше то поробиц зоз руками. Цесто досц лїпкаце, алє таке и треба
Потребне: ■ 200 ґрами овсово пахульки ■ 2 ложки муки за колачи ■ 2 ложки меду ■ 2-3 ложки цукру ■ 100 ґрами марґарину ■ 1 цале вайцо ■ 1 мешчок ванелиї ■ пол ложички цимету ■ 50 ґрами сухей брусници (пошеканей на дробно) ■ 50 ґрами сухого грозна (пошекац тиж) ■ 2-3 ложки води, алє лєм кед потребне
же би було, и висипце го на порихтани папер у тепши. Перше дакус зоз мокрима руками пороздрилюйце цесто по тепши, а вецка положце по верху цеста гевтот други порихтани папер. Зоз сухима руками прейґ паперу вигладкайце поверхносц же би була цо ровнєйша, а груба коло пол центиметра. Ту мож похасновац и фляшу место розвалки. Дакус шмишна робота, алє нє вимага даяку прецизносц и окремну схопносц. Кед цесто „розогнате” знєйце папер и порежце на коцки велькосци уж яки сцеце и положце до зогратей рерни на 200 ступнї. Треба же би дакус почервенєли од горе. Упечене треба охабиц у тепши же би ше охладзело и затвардло.
Таня Салонтаї
Пица ролат
Кед сцеце нашвидко порихтац вечеру, а нє маце часу замишиц цесто, вец купце у предавальньох пакованє змарзнутого цеста. Перше го положце же би ше одмарзло (алє нє цалком), лєбо кед маце микрогабову релну вец го можеце и у нєй кус одмарзнуц. Розженьце цесто, положце кечап, саламу, натрице сира (можеце положиц и шампиньони) и закруцце цесто як ролат. Порежце го на фалатки и положце их на папер за печенє. Печиц на 220 ступнї док нє почервенї. 26. ЮНИЙ 2020.
РУСКЕ СЛОВО
39
ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXVI ЧИСЛО 26 (3895) НОВИ САД, 26. ЮНИЙ 2020.
ИҐОР ОРСАҐ, АВТОР ЛОҐА „75 РОКИ РУСКОГО СЛОВА”
Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ
Фотоґрафия: 0728P
Фотоґрафия: 0714P
Фотоґрафия: 0734P
оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки П фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
Фото: Мария Афич
Дизайнер Иґор Орсаґ автор лоґа ювилея 75-рочнїци Новинско-видавательней установи „Руске слово”, котри направени у визуалним духу нашей Установи. Орсаґ од 2018. року автор визуалного идентитета дзе по єд них ви да нь ох НВУ „Ру ске сло во”, як цо Часопис за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц” и кнїж кох ре дак циї Ви да ва тель ней дїялносци. Тиж так, Иґор Орсаґ креировал нови лоґо новопорушаней прешлого року едициї сликовнїцох за наймладших „Заградка”, а тиж так редизайновал врацени лоґо-и старих едицийох, як едициї „Дуга”, „Верхи” и „Хма ри”, котри об но ве ни у си сте ми ви да ватель ней дїялносци кнїжкох. Иґор Орсаґ заняти на позициї арт директора у аґенциї за маркетинґ и визуални комуникациї „Headmade” з Нового Саду. Пред тим Орсаґ скоро децению робел за познату новосадску дизайнерску фирму „Kitchen&goodwolf”. У рускоязичних медийох Иґор Орсаґ познати по випатрунку виданьох мултимедиялного часописа МАК од 2005. по 2013. рок. Б. В.
■ ВИБЕРАНКИ 2020: ПРЕЛИМИНАРНИ РЕЗУЛТАТИ