Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 24 (3789) НОВИ САД, 15. ЮНИЙ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ ОШ ПЕТРО КУЗМЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР ”

ОШ ”БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

МАТУРАНТИ

ОШ ”ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” ДЮРДЬОВ

ШТРЕДНЯ ШКОЛА ПЕТРО КУЗМЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР ”

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: 0690P

РАДОСЦ ВЕСЕЛИНКИ” ”

■

„РУСКЕ СЛОВО” ЖАДАНИ И ЛЮБЕНИ НОВИНИ Пише: Мартица ТАМАШ, директорка НВУ „Руске слово”

Тижньово новини „Руске слово” 15. юния полня 73 роки ви- У 2018. року по контракту о софинансованю, хтори подпиходзеня, а Новинско-видавательна установа „Руске слово” 73 сани зоз Покраїнским секретариятом за културу, явне инроки новинскeй и видавательней дїялносци зоз хтору ше формованє и одношенє з вирскима заєднїцами, за новини сполнює уставне и законски права Руснацох на информованє „Руске слово” опредзелєни 27.576.800, за часопис „Загради видавательство на руским язику у Републики Сербиї. ка” 2.532.000 динари и за часопис МАК по 2.532.000 динаУ шицких тих рокох за обстоянє и розвой и новинох „Руске ри, цо вкупно 32.640.000 динари, на 12 мешачни рати. слово” и Установи були важни, а и тераз су, три ключни фак- Часопис „Шветлосц” и кнїжки на проєктним финансованю, тори: намаганє же би нашо людзе, Руснаци, як читаче були средства у остатнїх двох рокох скромни, а гевто цо чува лиинформовани на своїм мацеринским язику; школовани, фахо- тературу на руским язику и тоти виданя, од сущного значеня во кадри – новинаре и редакторе и значна и континуована фи- за очуванє култури и националного идентитета Руснацох, то нансийна помоц и потримовка держави. аґилносц редакторох и талант и креативносц наших писатеОд 1945. року по нєшкайши дзень вишло 3 789 числа нови- льох. У тим року прейґ конкурсох за „Шветлосц” обезпеченох у хторих пише о Руснацох и за Руснацох. Описани шиц- ни 40 000 динари од Покраїнского секретарияту за културу, ки найважнєйши подїї зоз шицких местох дзе у векшим чи- явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами и 100 шлє жию Руснаци у Сербиї, у Горватскей, у крайох зоз хто- 000 динари од Управи за културу Городу Нового Саду. Тоти рих зме ше ту приселєли, и державох до хторих ше оталь Ру- средства буду достаточни за друкарски трошки за шицки снаци нєшка виселюю. штири числа „Шветлосци”, алє нє и за авторски За 73 роки новини росли и Зоз друкованим тиражом од 2 000 прикладнїки, нє гонорари. розвивали ше, звекшоване рахуюци нащивеносц сайта Установи, и опатранє и число бокох, уведзени перПрейґ конкурсох у тим читанє електронскей верзиї, новини „Руске слово” ше лєм вонкашнї и штреднї року обезпечени средмедзи найчитаншима од новинох на язикох националбоки у фарби, правени спества за друкованє осем ней меншини у Сербиї, бо их чита циялни тематични додатки. кнїжкох. Штири кнїжки, кажди седми/осми Руснак Сновательни права зоз Авзоз вкупно 120 000 динатономней покраїни Войвори, будзе финансовац дини 2004. року пренєшени на Национални совит рускей на- Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одционалней меншини. Провадзаци сучасни тренди, пременєти ношенє з вирскима заєднїцами, три кнїжки зоз 280 000 динаформат зоз Ц3 на А4, уведзене колор виданє на квалитетним ри Управа за културу Городу Нового Саду и єдну кнїжку, паперу. Нєшка „Руске слово” концепцийно и змистово суча- рочни алманах, зоз 180 000 динари Министерство култури и сни дружтвени и фамелийни маґазин, за широке пасмо чита- информованя Републики Сербиї. чох, отримує вязу зоз читачами шицких ґенерацийох, з нама- Роботу сайта НВУ „Руске слово”, хтори у служби промовоганьом у цо векшей мири придобиц младу публику и, як нє- ваня шицких виданьох, финансує Установа, а сервис вистох комерциялни медий, з високим уровньом новинарскей и ре- „Рутенпрес” ма потримовку ЯМУ РТВ Войводини од 360 дакторскей самостойносци. 000 динари у року и снователя НВУ „Руске слово”, НациоОд виходзеня першого числа 1945. року и нєшка, „Руске сло- налного совиту рускей националней меншини, од 100 000 во” нє лєм же информує, едукує и понука розвагу, алє пер- динари у тим року. Зоз „Рутенпресом” и сайтом информациї шенствено афирмує национални интереси нас Руснацох, чу- и творчосц на руским язику доступна читачом у цалим швева и розвива руски язик, национални идентитет и чувство це. припадносци у нашей рускей националней заєднїци, а шицко Буджетни средства творя 80 одсто вкупних приходох Устато зоз цильом злєпшаня положеня нас Руснацох у АП Войво- нови, хтори виноша 39 001 000 динари, а 20 одсто ше зарабя дини и Републики Сербиї. на тарґовищу, з предаваньом новинох, часописох, кнїжкох. Зоз друкованим тиражом од 2 000 прикладнїки, нє рахуюци И Установа „Руске слово” и новини „Руске слово” маю нащивеносц сайта Установи и опатранє и читанє електрон- свою историю опарту на фундаменти култури и националноскей верзиї, новини „Руске слово” медзи найчитаншима од го идентитета Руснацох у Войводини: першу кнїжку уметновинох на язикох националней меншини, бо их чита кажди нїцкей литератури написану на рускей народней бешеди седми/осми Руснак. Идилски венєц „З мойого валала” Гавриїла Костельник обяДзень Установи, дзень и других виданьох „Руского слова”: вени 1904. року, Костельникову Ґраматику бачваньско-рукнїжкох, хтори ше обявює у рамикох Видавательней дїялно- скей бешеди обявену 1923. року, а у информованю „Руски сци (1945), часописох: „Заградка” (1947), „Шветлосц” (1952) новини”, хтори виходза од 1924. року по початок Другей и МАК (1972), дзень и сайта НВУ „Руске слово” з Рутенпре- шветовей войни. сом (2006). Мисия „Руского слова” – очувац и розвиц руски язик, кулИ у претходних деценийох и рокох, а и тераз, Установа ше туру и национални идентитет, присутне у каждим виданю, а намага очувац и розвивац шицки тоти виданя. Медзитим, нє визия – добегнуц цо далєй. Зоз сучаснима медиями и сучамаю шицки виданя исти способ финансованя. Стабилни спо- сним приступом правиц новини, часописи и кнїжки хтори соб финансованя маю новини и часописи за дзеци и младих. кажди Руснак жада и люби мац. ■ 2 РУСКЕ СЛОВО

15. ЮНИЙ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4-5. Сотруднїцтво Руского Керестура и Земплинскей Теплици

■ Нашо места 8. Нове руководство у Општини Кула

■ Духовни живот 12. Перша причасц у Коцуре и Новим Садзе

■ Култура и просвита 14–15. Отримана 17. „Веселинка” у Новим Садзе

■ Дом и фамелия 19–21. Безпечносц обисца док сце на лєтованю

■ Економия 24–25. Пририхтованє за косидбу

■ Дикица 28–29. Як зоз франти випадло наозай

■ Людзе, роки, живот 30-31. Наш госц: Йовґен Чижмар зоз Вербасу

■ Информатор

32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 37. Коцурска „Искра” у баражу за висши ранґ

Насловни бок: На „Веселинки” вше весело Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

РОБОТНИ ОДПОЧИВОК По термометру, лєто уж навелько почало, а по календару маме ище дакус менєй як тидзень по приход найцеплєйшей рочней часци. Школа закончує, рочни одпочивки ше навелько планую, остало „прегирмиц” испитни роки и покончиц косидбу, та годно до хладку. Як цо то уж даскельо роки звичай, и „Руске слово” присподоби свойо змисти лєтушнїм часом. Уж у тим чишлє даваме прелудиюм за лєто – на Економиї” прегляд безпечносних и технїчних ” пририхтованьох за косидбу, а рубрика „Дом и фамелия” дава поради як обезпечиц обисце док сце на лєтованю. Почина спортска подїя лєта – Шветове фодбалске першенство у Русиї, а увод до нєй даваме на бокох спортскей рубрики. Ту и нашо матуранти, чийо дефилеи и випровадзаня якошик перши виснїк лєта. Медзитим, од шлїдуюцого числа и урядово розпочнєме „лєтню шему” у наших и ваших новинох. Понеже зме у „Интермецу” хтори на другим боку новинох през лєто виходзи место „Анатомиї нашоґо часу” потераз уж представяли руски школи и улїци по наших местох, того року на шоре библиотеки дзе мож достац кнїжку по руски. Лєтня рубрика „Хладок и горуци тепши” хтора влонї наишла на красни приєм при читачох и читателькох, и того лєта будзе представяц рецепти наших сотруднїцох, а будзе и дакус гумору за дезерт. З тей нагоди, повторюєм поволанку же бисце вашо рецепти подзелєли з читачами „Руского слова”, а контакти и адреси можеце опатриц на бокох Информатора. През лєто плануєме и частейше обявйовац узвичаєни додатки, а порядни рубрики присподобйовац потребом. Лєто то, попри иншого, сезона фестивалох. Уж такой „Ружа”, вец „Жатва”... ту и „Еґзит”, скоро такой и „Днї керестурскей паприґи”, а шицко то подїї хтори попровадзиме през призму ткв. „лєтнєй шеми”. Менєй актуални подїї и активносци у дружтвеним живоце, цо през лєто нормалне зявенє, нам источашнє знача и вецей часу и простору за редакторски тематични тексти о феноменох и зявеньох хтори заслужую же би ше их глїбше розпатрело и анализовало. Углавним, наздавам ше же шицки вєдно будземе мац красне и интересантне лєто.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

15. ЮНИЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК КЕРЕСТУРЦИ ГОСЦОВАЛИ У ЗЕМПЛИНСКЕЙ ТЕПЛИЦИ

ПРЕШИРИЦ СОТРУДНЇЦТВО И НА ДРУГИ ОБЛАСЦИ Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

Представнїки Совиту Месней заєднїци Руски Керестур, Националного совиту Руснацох, Дому култури Руски Керестур, як и Фодбалского клубу „Русин” од 8. по 10. юний госцовали у Земплинскей Теплици у Словацкей, з нагоди преслави 755-рочнїци того валалу, а на основи спорозуменя о сотруднїцтве медзи Руским Керестуром и Земплинску Теплицу, котре подписане прешлого року под час Фестивалу рускей култури „Червена ружа” ДАКЕДИШНЇ КЕРЕСТУР Землинска Теплица находзи ше у округу Требишов, у Кошицким краю, а ма коло 1 500 жительох. За 755 роки пременєла даскельо назви, а дакеди ше тото место волало и Керестур.

4 РУСКЕ СЛОВО

пред Совиту Месней заєднїци (МЗ) Руски Керестур були його члени Тихомир Фейди и Дюра Планчак, як и Желько Ковач, котри тиж так бул и як предсидатель Вивершного одбору Националного совиту (НС) Руснацох. Внєдзелю, 10. юния, шветочни приєм пририхтала старостка того места Йозефина Угальова, вєдно зоз членами їх совиту. – Бешедовали зме о тим цо було и цо би мало буц, у яким напряме предлужиц дальше сотруднїцтво. З нїма ше сотрудзовало на уровню култури, спорту, образованя и док нє було спорозуменя. По тим спорозуменю єст понуканє же би ше сотрудзовало и у других обласцох. Ми их волали же би пришли, наприклад, на манифестацию Днї керестурскей паприґи, и же би ше и ту направело даяке сотруднїцтво. У култури и спорту ше и далєй предлужи сотрудзовац, алє би ше го могло прешириц и на други обласци, бо єст простор за сотруднїцтво и у других напрямох, можебуц на уровню туризма, привреди... Єст простору за догварку, а можебуц бизме могли писац и да-

яки заєднїцки проєкт – гвари член Совиту МЗ и предсидатель Вивершного одбору НС Руснацох Желько Ковач и визначує же барз важне же би и члени нового зволаня Совиту Месней заєднїци предлужели тото сотруднїцтво зоз дакедишнїм Керестуром, тераз Земплинску Теплицу. – То барз значне за наш валал. Маме подписани ище два таки спорозуменя, зоз Медзилаборцами у Словацкей и зоз Перечином у України, медзитим, нє у даякей су велькей реализациї, односно, нє роби ше на тим. Сотруднїцтво зоз Земплинску Теплицу ше, на щесце, добре розвива. Два роки тирва Жимска школа, дзе школяре осмих класох Основней школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура ходза на даскельо днї праве до того места, дзе маю одредзени активносци. Тиж так, там уж госцовала и Дзецинска ґрупа Драмского студия АРТ, ґлумци Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя”, як и аматере Дома култури Руски Керестур. Тераз першираз були и спортисти. Цо ше дотика тогорочного одходу и пребуваня там, нас, Кере15. ЮНИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

стурцох, то нє коштало нїч. Шицки трошки хтори були, плацели домашнї, а то барз значне шицким – толкує Ковач. БЕЗ ФИНАНСИЙНЕЙ ПОМОЦИ БИ НЄ МОГЛО Вецей як 50 аматере Дома култури Руски Керестур, фодбалере и члени управи Фодбалского клубу „Русин”, як и спомнути представнїки Совиту Месней заєднїци и Националного совиту Руснацох, на тото путованє рушели пияток, 8. юния, а даєдни Керестурци ишли и у власней режиї. Всоботу дополадня нащивели Кошице, а пополадню було отримане ревиялне змаганє медзи ФК „Русин” и ФК „Земплинска Теплица”, у хторим Керестурци победзели домашнїх зоз 7:1. Ґоли за „Русин” дали Денис Гарди, Стефан Кочиш, Деян Надь, Себастиян Няради, Андрей Малацко, Деян Павлович и Матей Саянкович. – Домашнї нє бавели зоз першу екипу, бо нєдзелю мали бавиц бараж за уход до висшей лиґи, та ше чували. Прето нє були комплетни и бавели помишани младеж и ветеранє. За Клуб таки госцованя наисце значни, то даяка файта награди, понеже бавиме без надополнєньох. Нашо фодбалере остатнїраз го сцовали у иножемстве 2015. року у Свиднїку. Мали зме поволанку того року пойсц и до Медзилаборцох, медзитим, мушели зме одбиц пре финансиї, бо бизме там мушели пойсц о своїм трошку, а средства нєт – гвари секретар ФК „Русин” Желько Орос и додава же Клубу наисце барз значело тото же домашнї шицким госцом плацели превоз, змесценє и костиранє, бо кед би нє було так, анї ту би нє мали можлївосци пойсц. Попри фодбалерох, спред ФК „Русин” у Словацкей були и члени його управи – Коста Кузма, Владимир Тиркайла, Славко Ґовля и Денис Югик.

15. ЮНИЙ 2018.

Земплинска Теплица преславу свойого валала означує на кажди пейц роки, а у рамикох програми и благодарна Служба Божа, хтору пошвецую їх валалу и шицким хтори у нїм жию. – Маю грекокатолїцку и римокатолїцку церкву, а тото цо крашнє то же обєдинєли так же рочнїцу раз означую у єдней церкви, а шлїдуюци раз у другей. Того року шветочна Служба Божа була у римокатолїцкей церкви, алє наказовали троме грекокатолїцки паноцове, цо за тоту нагоду тиж так практикую, як и наспак – дознаваме од Желька Ковача. ПУТОВАНЯ БУДУЮ КОЛЕКТИВ Члени Дома култури Руски Кере стур представели ше внєдзелю, 10. юния на културно-уметнїцкей програми, на хторей наступели и домашнї з Културного дому „Тепличан”, як и госцуюци ансамбл „Варґовчан” зоз Словацкей. Солистка Саня Чапко виведла руски шпиванки – „Нє зохабяй ме саму”, „Червени чижмочки”, „Кажде рано” и „Най му слунко швици”. Народни оркестер Дома култури, под руководительством Мирка Преґуна, представел ше з композициями „Венчик виходнярских мелодийох”, „Два русийски циґански мелодиї” и „Манастирска касарня”, а провадзел и Виводзацки фолклорни ансамбл. Вони одтанцовали штири хореоґрафиї, хтори поставел Сашо Палєнкаш, а то „Карички, чапаши и чардаши”, Ей, найкрасши венок кед у нїх барвенок”, „Палєнкови танєц” и „Пришли нам Русадля”. – Домашнї ше добре указали, а и з нашого боку шицко було так як и мало буц. Думам же „Русин” и Дом култури першираз ишли вєдно, а екипа була подобних рокох. Активносци нам нє були у истим чаше, та ми провадзели їх змаганє, а вони наш наступ, и потримовали зме єдни других – гвари руководитель у Доме култури Сашо Палєнкаш и наглашує же таки путованя будую колектив. – Турнеї вше доприношели будованю колектива, а колектив фундамент за озбильнєйши проєкти. То тото прецо таки путованя значни, а з другого боку, интере сантни су, окреме младим, бо на нїх упознаю и других людзох, нациї, култури – додал Палєнкаш.■

СПОРОЗУМЕНЄ ПОДПИСАНЕ ПРЕД РОКОМ Спорозуменє о партнерстве медзи Руским Керестуром и Земплинску Теплицу подписане 1. юлия 2017. року, после дотедишнього доброго сотруднїцтва на вецей польох медзи тима валалами, а подписали го предсидатель Совиту МЗ Руски Керестур Владимир Олеяр и старостка Земплинскей Теплици Йозефина Угальова, у присустве членох Совиту МЗ и делеґациї зоз Земплинскей Теплици. Воно ше одноши на шицки файти и форми сотруднїцтва медзи двома местами, як и на сотруднїцтво у можлївих заєднїцких проєктох од локалного уровню по конкурованє до фондох Европскей униї. Уж теди, старостка Угальова Рускокерестурцох поволала на шветочносц з нагоди 755-рочнїци Земплинскей Теплици.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ЗАМЕНЇК МИНИСТРА ВОНКАШНЇХ ДЇЛОХ УКРАЇНИ У БЕОҐРАДЗЕ

ПОТРИМОВКА РОЗВОЮ РУСКЕЙ И УКРАЇНСКЕЙ ЗАЄДНЇЦИ Пише: Борис ВАРҐА

Представнїк українскей Влади поинформовал присутних о тим же Кабинет министрох України за период од 2018. по 2020. рок видвоєл средства за донациї здруженьом, ансамблом, фестивалом, церковним орґанизацийом, котрим сце помогнуц пре звекшанє обсягу и квалитету їх дїялносци

З представнїком українскей Влади о проблемох при витвореню активносцох

ДОНАЦИЇ ПРЕЙҐ СОЮЗУ Предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Богдан Виславски гвари же єдна часц проєктох за донациї українскей дияспори будзе исц прейґ їх орґанизациї, а о прилїву средствох и способу їх хаснованя буду информовац явносц. Остатня информация же средства прешлїдзени за фестивал ,,Коцурска жатва”, котри од України достал бруто 1 000 долари, як и за софинансованє емисийох на Радио-телевизиї Войводини за змисти виучованя українского язика.

6 РУСКЕ СЛОВО

аменїк министра вонкашнїх дїлох України Василь Боднар 5. и 6. юния пребувал у урядовей нащиви Републики Сербиї. У Министерстве вонкашшнїх дїлох Сербиї пан Боднар ше стретнул з державним секретаром Неманьом Стевановичом, а информативна служба сербскей дипломатиї сообщела же слово о порядних политичних консултацийох медзи двома министерствами, резултат чого подписани План консултацийох за 2018–2019. рок. Под час стретнуца розпатрени активни билатерални питаня и можлївосци за їх унапредзенє, насампредз у обласци економиї. Розпатрени широки круг питаньох и сотруднїцтва у рамикох медизнародних орґанизацийох, форумох и инициятивох, а догварена комуникация у будуцих потримовкох. Сербски бок виражел подзековносц за принципиєлну позицию України по питаню нєприпознаваня єднобочного преглашеня нєзависно сци Ко сова. У сербским Министерстве виражели обчекованє же Україна предлужи потримовац намаганя Сербиї у процивеню намиром Приштини учленїц ше до медзинародних орґанизацийох. СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ РУСКУ И УКРАЇНСКУ ЗАЄДНЇЦУ Нащиву українского високого функционера и стретнуце зоз руску и українску заєднїцу Амбасада України описує як черанку становискох коло културно-уметнїцких проєктох, як и дефинованє главних пита-

ньох розвою заєднїци и перспективох будуцого сотруднїцтва. Як дознаваме од предсидателя Союзу Руснацох Українцох Сербиї Богдана Виславского, котри тиж присуствовал на тим стрет ну цу, 6. юния у Ам ба са ди України у Беоґрадзе, пан Боднар ше стретнул з представителями Руснацох и Укра їн цох. Мед зи при сут ни ма були предсидателє руского и українского националного совиту, Славко Рац и Михал Кржачек, предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї Богдан Виславски, як и предсидателє даскелїх културно-уметнїцких дружтвох и новинаре. Представителє Руснацох и Українцох указали на проблеми котри маю при витворйованю своїх активносцох, як цо то проблеми з просториями дзе робя, финансийни проблеми, як цо то финансованє одходох ансамблох до України и до других державох дзе ше отримую манифестациї українскей/русинскей дияспори. Тиж так винєшени проблеми и коло приєму госцох (ансамблох, ґрупох) з України, статусу школярох з України у керестурскей Ґимназиї, школованя студентох у України, итд. По словох пана Виславского, заменїк министра вонкашнїх дїлох України поинформовал присутних о акциї Кабинету министрох, при чим наглашел же за период од 2018. по 2020. рок видвоєни средства за донациї здруженьом, ансамблом, фестивалом, церковним орґанизацийом котрим Україна сце помогнуц пре звекшанє обсягу и квалитету їх дїялносци (опать антерфиле – Средства за змисти по руски). Пан Бод15. ЮНИЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

нар гварел присутним же пре координацию з дияспору єст потреби у Влади України формовац окремне министерство. СТИПЕНДИЇ ЗА ШКОЛОВАНЄ Заменїк министра вонкашнїх дїлох України ше зишол зоз представителями Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї, дзе було бешедоване о черанки стипендийох медзи Сербию и Україну, як и активизациї сотруднїцтва у науки. Пан Боднар нащивел и Универзитет у Беоґрадзе, дзе ше стретнул зоз студентами котри виучую українски язик и з їх професорку др Людмилу Попович.

СРЕДСТВА ЗА ЗМИСТИ ПО РУСКИ Зоз Союзу Руснацох Українцох Сербиї ище скорей за „Руске слово” було поведзене же за финансованє дияспори, по розписаним проєкту за тот рок, одобрени буджетски средства од українскей Влади. Пенєж наменєни за помоц ансамблом, фестивалом и другим орґанизацийом, як и за поставянє мемориялних таблох, авдио-записох и инше. Союз уж ма подписану догварку за софинансованє сайту у виносу 1 500 долари.

Неманя Стеванович и Василь Боднар

Фейсбук официйни бок Амбасади України у Сербиї преноши слова українского функционера з котрима ше обрацел ґу студентом на Универзитету же „млади ключ за розвой билатералних одношеньох медзи державами, контакт медзи бизнисом и промовованьом имиджу України у швеце”. Тема розгварки заступнїка министра вонкашнїх дїлох зоз студентами-українистами и преподавачами з Филолоґийного факултету тиж були стипендиї за школованє у України, перспектива будуцих роботох за тих цо законча українски язик, алє и упечатки студентох о України и їх успихи у школованю и волонтерскей дїялносци на рижних українских проєктох. Пан Боднар нащивел Скупштину Републики Сербиї, дзе ше стретнул з народну посланїцу Олену Папуґа. Заменїк министра вонкашнїх дїлох України отворел и виставу на тему „Злодїйства комунистичних режимох”, у рамикох котрей була представена постановка „Гладомор 1932–33. року у України”. Виставу орґанизовал Центер за националну политику у просторийох Фонда „Кральовина Сербия” у Беоґрадзе. ■ 15. ЮНИЙ 2018.

STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

ЧАРИВНИ ЮНИЙ Од дзецинства любим юний. Мешац котри вше приноши пременки. Червени смачни черешнї. Конєц школи и лєтнї розпуст. Од початку юния чита ше кельо ище до конца школского року. На годзинох нам було горуцо и допито, прето же нам оцени були позаключовани, а одвитовали гевти котрим оцену требало виправиц. Тот дзень кед ше школа закончела, ципели и длуги панталони одложени до ормана, та зме по вонку бегали у кратких панталонох и на босо у папучох, або и боси. Юний окреме любим пре черешнї, червени, сладки, пукаци. Чи их наобераш сам, чи купиш на пияцу, черешнї вше одлични. И нє оквацкаш з нїма маїцу, як кед єш вишнї. И нє муши ше их анї щикац, гоч знаш же у каждей другей єст хробак. Хто ше будзе бабрац зоз нїма, кед черешнї мож єсц и так, лєм поумивани. Стредком юния починало купанє на городским базену – цали дзень на слунку и у води, або ше картац у хладку. А пред вечаром и вноци пахли лїпи на главней улїци. Прекрасни сладки пах, котри и през сон чувствуєш. Каждого юния так пахнє цала Змай Йовова улїца у Новим Садзе. Каждого юния ше у тей улїци, под тима лїпами отримую Змайово дзецински бависка. Лєм, з рока на рок, якош вше поцихши. И вше баржей у даяким куцику. Же би ше нє завадзало старшим и важним, озда. З другого боку, держава маха зоз статистику же єст вше менєй дзеци. Же их треба народзовац, же жени себични, же препада держава. А у стварним живоце о дзецох ше слабо дзба. И дома и у школи. Препущени су сами себе. Заправо, телефоном и интернету, най их воспитую и любя. Прешлей соботи зме вечар були примушени пойсц до єдного супермаркету, наявели нам ше госци. Понеже нє ходзим часто там и окреме нє вечарами, нє могла сом вериц кельо людзох ту було. Цали фамелиї з малима дзецми. Родичи, ище млади людзе, куповали, а дзеци ше оганяли и бавели на джмурки. Жалосно очиглядне же родичи шпацир по варошу и бавенє з власнима дзецми заменєли зоз шопинґом. Того юния почали блокади драгох пре драге гориво. Людзе ше зорґанизовали прейґ дружтвених мрежох и на пейц пополадню (8. юния) застановели авта на драгох у городох и валалох ширцом Сербиї. На тот способ указали же ше нє складаю зоз тим кельо гориво кошта, точнєйше, кельо им держава бере зоз кишенки за кажду литру. Цо будзе далєй, нїхто нє зна. Чи держава попущи, чи людзе (можебуц) престаню вожиц авта. Тота друга опция ми заш лєм випатра нєможлїва. А нє було би подло. Зобуц ципели, шеднуц на бициґлу, наоберац черешнї. Або пешо присц на роботу, а после ше прешпацирац по центру, дзе и далєй пахню лїпи. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА XVIII СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

МИЛОЇЧИЧ НОВОВИБРАНИ ПРЕДСИДАТЕЛЬ ОПШТИНИ О инициятиви за розришенє предходного предсидателя Општини Перицу Видеканїча, котру послала Аґенция за борбу процив корупциї, розправяне на схадзки СО Кула 30. януара. Теди го посланїки моцно потримали, а вон у своїм обрацаню одборнїком визначел же є пишни на свою дотедишню роботу и на будуци плани. Медзитим, 28. мая, Видеканїч дал задзекованє, а потим 6. юния и предсидатель Скупштини, його заменїца и єдна посланїца

адзекованя нє значели же придзе до пременки власци, функционере остали исти, тераз лєм на другей позициї, алє без Видеканїча. На схадзки Скупштини општини (СО) Кула котра отримана пондзелок, за нового предсидателя Општини Кула вибрани Велибор Милоїчич, дотерашнї предсидатель СО Кула, а источашнє потвердзени даскельо задзекованя функционерох, котри потим вибрани на нови функциї. Дотерашнї предсидатель Општини Кула Перица Видеканїч нє бул присутни на схадзки, як поведзене, задзекованє дал пре особни причини. Понеже задзекованє у писаней форми сцигло 28. мая, у периодзе медзи двома схадзками СО Кула, по закону, о истим нє могло розправяц на Скупштини. ТАТЯНА КВАСНИ ПРЕДСИДАТЕЛЬКА СКУПШТИНИ

Зоз задзекованьом Видеканїча, функциї источашнє по автоматизму престали и його заменїкови Карольови Валкови и членом Општинскей ради. После задзекованя предсидателя Општини, задзекованя дали и предсидатель СО Кула Велибор Милоїчич, його заменїца Татяна Квасни и одборнїца Союзу войводянских Мадярох Ливия Козма. Схадзка почала зоз минуту цихосци з котру ше одало почесц упокоєному посланїкови Херценови Радонїчови – Кекови, одборнїкови Русийскей странки, потим потвердзене преставанє мандатох покойного Радонїча и Ливиї Козма котра задзековала на тоту функцию. Место посланїка Радонїча вибрани Райко Булатович зоз Крущичу, а место Козмовей одборнїцки мандат потвердзени Карольови Валкови. После потвердзеного задзекованя Милоїчича, зоз схадзку предшедовала найстарша одборнїца СО Кула, Мария Шепински зоз Руского Керестура. На предклад векшинскей Сербскей напредней странки, за предсидательку СО Кула вибрана Татяна Квасни зоз Кули, лаборант по фаху. Початок предшедованя Кваснийовей почал зоз єй предкладом же би Милоїчич бул вигласани за нового предсидателя Општини Кула на штиророчни мандат, цо и потвердзене зоз 25 гласами, а потим вигласани предклад владаюцей странки же би длужносц заменїка СО Кула окончовала Зорица Демкович. Посланїки з векшину гласох прилапели и предклад нововибраного предсидателя Општини Милоїчича же би длужносц його заменїка окончовал Кароль Валка,

8 РУСКЕ СЛОВО

котри и по тераз бул на функциї заменїка предсидателя. Милоїчич тиж дал предклад же би у составе нового зволаня Општинскей ради були Оливера Булатович, Зорка Вукович и Блаґоє Миленкович, шицки зоз Червинки, Ливия Козма, Милорад Лазич, Ана Родич и Наташа Станоєвич шицки зоз Кули, Дьордє Перуничич зоз Сивцу и Радован Раячич зоз Липару прилапене з векшину гласох. Як видно, у составе Општинскей ради нєт членох з Керестура . ДОБРЕ СОТРУДНЇЦТВО И РОБОТА Милоїчич у своїм експозеу, медзи иншим, визначел добре сотруднїцтво и роботу потераз, як зоз СО так и зоз Видеканїчом, а наглашел же приоритет будзе обезпечованє нових роботних местох и же ше нє одступи од основних капиталних инфраструктурних проєктох. Спомнул же у плану законченє роботох на спортскей гали у Сивцу, як и же будзе ришени проблем зогриваня рускокерестурскей гали. Наявел розпочинанє роботох на вибудови Спортско-рекреативного центру на Вашарищу у Кули, ребаланс општинскей каси, предлуженє ришованя проблему длуства державних апатикох и отверанє нового обєкту Дому здравя у Кули. Цо ше дотика уж трецей реконструкциї Крамеровей улїци у Кули, у котрей тераз тирваю роботи, модлєл най пребача насампредз тарґовци ґу чиїм локалом очежани приступ, алє и наглашел же и тота реконструкция цалком безплатна, понеже гришки обачени у ґарантним термину. Пре нєможлївосц окончованя двойних функцийох, одборнїцки мандати по автоматизму преставаю Милоїчичови и Валки, о чим Општина длужна виробиц акт, а о посланїкох котри приду на їх места будзе розправяне на идуцей схадзки СО.■ М. Джуджар 15. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ ЗА СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ЗАИНТЕРЕСОВАНИ ШЕ МОЖУ КАНДИДОВАЦ Виберанки за нове зволанє членох Совиту Месней заєднїци Руски Керестур розписани 6. юния, а 8. юлия ше будзе гласац за нових єденац членох Совиту котри ше можу кандидовац по 22. юний. По тераз, перши и єдини кандидатуру поднєсли гражданє зоз лїстини „Прето же любиме Руски Керестур”, на котрей ше находза єденацецеро кандидати – Славко Бучко (поднїматель), Илонка Зарубица (спортски тренер), Тихомир Медич (поднїматель), Златана Надь (специялиста общей медицини), Владо Олеяр (информатичар), Желько Папуґа (польопривреднїк), Михайло Пашо (поднїматель), Марина Преґун (фахови воспитач), Дюра Сабадош (польопривреднїк), Єлена Сивч (професор ґеоґрафиї)

и Михайло Фейди (професор математики у пензиї). Шицки полнолїтни гражданє Руского Керестура з нагоди наиходзацих виберанкох можу превериц чи су уписани до виберацкого списку, або поднєсц вимогу за пременку податкох по 22. юний, од 7 по 15 годзин у будинку Општини Кула, як и електронски на официйним интернет боку Министерства державней управи и ло-

калней самоуправи. Заключно зоз 22. юнийом по 24 годзин, мож поднєсц и кандидатуру за наступни виберанки, а єдно спомедзи условийох за преглашенє кандидата же би назберал 30 оверени подписи жительох Керестура як потримовку. М. Дж.

ЕКО ПРОЄКТ ЗСР „КОЛЯК”

ЗАКОНЧЕНА И ДРУГА ФАЗА РОБОТОХ Здруженє спортских рибарох „Коляк”, всоботу, 9. юния, орґанизовало ище єдну роботну акцию у рамикох Еко проєкту з чиїх средствох розчисцене нєлеґалне шмециско при рускокерестурскому теметову, а плановане и його ожелєньованє з цильом формованя желєного персценя коло валалу. На тот завод, як друга часц проєкту, на уходох до розчисценей часци, дзе роздриляне шмеце, поставена рампа котра прилагодзена за преход на авту, бициґли и пешо, а источашнє преход на трактору лєбо камиону можлїви лєм з одмиканьом. По проєкту обезпечени 455 000 динари, найвекша часц средствох потрошена на анґажованє баґеру за роздрильованє, потим за виробок рампох, а як остатня фаза роботи будзе ожелєньованє тей поверхносци. Материял за виробок рампи купени зоз средствох достатих по проєк15. ЮНИЙ 2018.

ту, а роботу правеня, фарбеня и поставяня добродзечнє окончели оцец и син, Сашо и Боян Виславски. На роботну акцию ше одволало релативно мале число членох и волонтерох, чому була причина подла хвиля и велька буря ноц пред тим котра спричинєла чкоди на закрицох у валалє.

Як дознаваме од предсидателя ЗСР „Коляк” Михайла Паши, садзенє древкох вироятнє почнє такой од идуцого тижня, кед плановане посадзиц 200 младнїки павловниї, котри им обецани на дарунок од коцурского Здруженя младих, а попри тим буду садзени младнїки сибирского бресту, ґестинї и баґрену. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ПРОЄКТИ НА КОТРИ ПОЙДУ ПЕНЄЖИ ЗОЗ „ВЕЖНЇ РАХУНОК И ПОБЕДЗ 2018”

У ВЕРБАШЕ ГРАЖДАНЄ ГЛАСАЛИ ЗА ТРИ ПРЕДКЛАДАНЯ Од 6. юния та по 14. юний, гражданє Вербасу мали нагоду участвовац у анкети и так одлучиц до хторого проєкту буду унапрямени 23 тисячи евра достати у вельким наградним бависку „Вежнї рахунок и победз 2018”. Анкету ше запровадзовало у шицких месних заєднїцох Општини Вербас и у Канцелариї за младих Општини Вербас, каждого роботного дня у периодзе од 7 по 19 годзин. Проєкти за хтори ше гласало то опреманє сензорней хижи за потреби дзецох з инвалидитетом, ушорйованє трибинох и санированє теренох спортских дружтвох „Ясики” и „Виноґради” и ушоренє Центру за физичну културу „Драґо Йовович”. Кед слово о першим проєкту, у Општини Вербас жию 218 особи, дзеци и млади з инвалидитетом. Же би ше зменшало ризик од їх видвойованя з биолоґийних фамелийох, локална самоуправа обезпечела адекватни простор за їх каждодньове пребуванє у хторим маю потримовку специялизованих службох. У орґанизованим околїску, и з надпатрунком, дзеци можу и звонка фамелийох

задоволїц свойо розвойни потреби. Же би ше им обезпечело услугу хтора по тераз нє постояла у Вербаше, обєкт потребне опремиц зоз сензорну хижу, иновативну методу хтора помага порушованє дзецинских схопносцох. Так би дзеци и млади з инвалидитетом звекшали свойо компетенциї и капацитети за самостойни живот. Други проєкт ушорйованє трибинох и санированє теренох спортских теренох „Ясики” и „Виноґради”, на хторих ше окрем порядних рекреативних и спортских активносцох отримую и числени културни манифе стациї, спортски турнири, музични и спортски приредби. Роботи би ше першенствено одношели на асфалтованє дзепоєдних часцох теренох. У Центру за физичну културу постої потреба за замену шедзискох у галох и набавянє карсцельох за лєжанє за базени. Понеже Центер ма и капацитети за змесценє, идея обезпечиц и услуги фриштику, та нєобходно набавиц опрему за кухню, першенствено фрижидери. А. М.

ОД ПОНДЗЕЛКУ МОЖ ГЛАСАЦ ЗА ИНВЕСТИЦИЇ У КУЛИ

ПРОЄКТИ НА ОБЩИ ХАСЕН

Од пондзелку 11. по 18. юний гражданє општини Кула буду мац нагоду гласац за даєден спомедзи трох проєктох котри буду реализовани зоз средствох котри општина достала дзекуюци велькому числу послатих ковертох за наградне бависко „Вежнї рахунок и победз 2018”. У наградним бависку Кула була другопласована општина зоз числом послатих ковертох у катеґориї штреднїх општинох, дзекуюци чому достала 23 000 евра котри би мали буц вихасновани за реализацию проєкту од общого значеня за гражданох, з тим же би проєкт мушел буц ви-

10 РУСКЕ СЛОВО

брани на явним гласаню. Жителє општини Кула можу виберац єден спомедзи проєктох котри предложела општинска управа – купованє апарату за реанимацию у служби наглей помоци, купованє диґиталней опреми за постояци рендґен апарати у Дому здравя лєбо законченє вибудови азилу за псох блукачох. Гласац мож кажди роботни дзень од 7 до 15 годзин у месних канцеларийох у Руским Керестуре, Сивцу, Червинки, Липару, Крущичу и Новей Червинки, як и у Услужним центру општини Кула. М. Дж.

У ВЕРБАШЕ

ОТВОРЕНА СЕЗОНА ЛЄТНИХ БАЗЕНОХ

Лєтнї базени Центру за физичну културу „Драґо Йовович” прешлого пиятку, 8. юния, почали з роботу. Роботни час базенох од 8 по 18 годзин роботнима днями, и од 8 по 19 годзин през викенд. Цени поєдинєчней уходнїци исти як и прешлого року, 150 динари. За пензионерох и войнових инвалидох уходнїца 100 динари, а за дзеци по 7 роки уход безплатни. Пияток, на дзень отвераня, уход бул безплатни за шицких нащивительох. А. М. 15. ЮНИЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

ОСНОВНА ШКОЛА „ЖАРКО ЗРЕНЯНИН” ҐОСПОДЇНЦИ

ПРЕСЛАВЕНИ 50 РОКИ МАЛЕЙ МАТУРИ У Основней школи „Жарко Зренянин” у Ґосподїнцох всоботу, 19. мая, бувши школяре пре славели пейдзешатрочнїцу ма лей матури. Орґанизаторе стретнуца були Влайко Теґелия и Владимир Салонски, а на друженє пришли 25 особи народзени 1960/61. року. Було 40 школярох котри у єдним од дзе лє ню за кон че ли осму класу тей ґенерациї. Того дня стретли ше бувши школяре ґосподїнскей школи котри основну школу закончели и матуровали у школским 1967/68. року. На стретнуцу були и їх дакедишнї класни старшина Лазар Белич и наставнїца велькоруского язика Мария Белич. У школи ше зишли у єдней учальнї дзе пошедали по здогадованю, дзе хто дакеди шедзел, а потим кажде бешедовал о себе, представел ше своїм парняком же би знали цо ше за тоти пейдзешат роки пременєло. У тей ґенерациї було седмеро Руснацох котру руски язик учели при панїматки Ани Горняк Кухар. Були то – Мария Папуґа, Леона Кухар тераз Ґоворчин, Михал Лазор, Владимир Лазор, Стефан Дудаш, Димитриє Лазор и Владимир Салонски. – Руски зме учели єден рок, а потим панїматка пошла на положнїцке. Учела нас у єдней учальнї у основней школи, зєдинєно од першей по осму класу. Було нас сиґурно понад пейдзешат, бо зме у єдней учальнї нє могли шицки пошедац, гварел Владимир Са-

лонски з Ґосподїнцох котри ше дзечнє здогадує дньох препоровадзених у тей школи. Школяре тей школи мали грекокатолїцку виронауку. Поряднє, од першей по осму класу ю учели у парохиялним дворе у хижки дзе жил дзияк. Учели их тедишнї парох о. Юлиян Горняк Кухар. По сле друженя у школи бувши школяре нащивели виставу у про сторийох Ме сней заєднїци Ґосподїнци дзе их спред Подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова” дочекала Любина Пантич. Вона их привитала и бешедовала о Колониї и малюнкох. Того дня, дзекуюци орґанизатором на памятку до стали маґнет з амблемом школи и роком кеди ю закончели. Друженє потим предлужене у ре сторану з музику и вечеру дзе ше дакедишнї школяаре дружели до ранших годзинох. С. Саламун

ПОЧАЛА СЕЗОНА ДОБРОДЗЕЧНЕЙ РОБОТИ

ПЕРШИ ВОЛОНТЕРЕ ПРИШЛИ ДО КОЦУРА Сезона волонтеризма у Коцуре урядово почала 29. мая, кед прейґ Євангелскей церкви до Коцура сцигли перши волонтере зоз городу Зволе у Голандиї. Євангелска церква у Коцуре найактивнєйша кед волонтеризем у питаню и валал наисце по тераз мал вельо хасну од волонтерох котрих Александар Суботин приведол до Коцура. Перши волонтере котри того року пришли зоз Голандиї на тот завод нє робели нїч у валалє, алє час препровадзели на салашу 15. ЮНИЙ 2018.

Євангелскей церви на Косанчичу, котри почали реновирац ище прешлого року, а на тот завод на салашу направели лєтнїковец. Нова ґрупа волонтерох ше очекує 13. юлия, а вони приду тиж зоз Голандиї и у плану же би реновирали просториї Євангелскей церкви у Дюрдьове, дзе буду правиц дзецинске бавилїще и фарбиц ограду и ґоли на стадиону ФК „Бачка”. З.К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПЕРША ПРИЧАСЦ У НОВИМ САДЗЕ

У Новим Садзе, внєдзелю, у Церкви св. апостолох Петра и Павла на Служби Божей, хтору служел парох о. Юлиян Рац, першираз ше причащали дзевецеро дзеци, хторих пририхтала вироучителька Мелания Римар, а то: Кристина Ковач, Надя Горняк, Елена Деметер, Лара Сакач, Мартина Фейди, Андєла Кривокуча, Матей Фейди, Владимир Папуґа и Никола Вукмирович. – Зоз тима дзецми Исус будзе жиц, радовац ше и пребачовац им – гварел о. Рац. – Гоч би мал и цали швет, то нє сполнює потреби чловека, бо ше вон намага ґу животу и вичносци, а то му дава лєм Бог. Дзеци, нє забувайце и убудуце причасц, а родичи треба же би мали свидомосц же Христа треба нєпреривно баржей упознавац. Дзекуєм и вироучительки и винчуєм и родичом же приведли дзеци до Церкви же би прияли Исуса зоз святосцу и побожносцу – наглашел о. Юлиян.

Фото: В. Вуячич

ВЕЛЬКИ ДАР ШИЦКИМ НАМ

По його словох, за духовно-душевне здравє и надїю, важне похопиц же нас Господ Бог вше люби, цо и доказал на хресту. Вон вше и вшадзи присутни, сце ше злучиц з нами и нє зохабя нас до конца швета. Исус у пресвятей евхаристиї дарує самого себе и чловек так може засициц глад за Богом, за полноту живота. Створитель нас и цеши и моцнї на тим жемским путованю на хторим зме дочасно. Як гварел св. Авґустин, нємирне нашо шерцо док ше нє одпочинє у Го споду. Парох на концу подзелєл памятки на тоту вельку подїю, потим одслужени и молебен до шерца Исусового, а у церковней сали було аґапе. М. Г. К.

ПЕРШОПРИЧАШНЇКИ У КОЦУРЕ

ДЗЕШЕЦЕРО ДЗЕЦИ ПРИЯЛИ ИСУСА У коцурскей грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици, внєдзелю, 10. юния парох о. Владислав Рац першираз причащал дзешецеро дзеци на читаней, дзецинскей Служби Божей. Першопричашнїки дзень пред тим ступели до Святей тайни споведзи. Дзеци за тоту подїю пририхтали вироучителька Ксения Бесерминї и шестра Михаїла Воротняк. Внєдзелю парох о. Рац першираз причащал 8 хлапцох и 2 дзивчата, а грекокатолїцка церква

на тот завод була полна зоз парохиянами котри пришли потримац першопричашнїкох и увелїчац тоту красну подїю за дзеци и їх родичох. Першопричашнїки каждого року по приятей першей причасци иду до Водици, та так будзе и того року, 24. юния, кед орґанизовано дзеци пойду до Водици у Руским Керестуре. З. К.

12 РУСКЕ СЛОВО

15. ЮНИЙ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЮВИЛЕЇ ШЕСТРОХ СЛУЖЕБНЇЦОХ

У каплїци Лурдескей Мариї на Капущаним шоре, 9. юния, зоз Архиєрейску Службу Божу означени ювилеї шестрох Служебнїцох – 50 и 60 роки богупошвеценого живота. Два шестри преславели 60 роки – ш. Кекилия Суботнїцки з Кули и ш. Агнета Ребачук з Баня Луки, а 50 роки ш. Емилия Сабадош з Руского Керестура, ш. Ярослава Колбас зоз Заґребу и ш. Клаудия Кощук з Минхену. Початки шестрох Служебнїцох у Руским Керестуре вязани праве за каплїцу Мариї Лурдескей, дзе вони жили, достали першу шмату и давали перши обити, та прето праве там була и Служба Божа. Архиєрейску Службу Божу предводзел преосвящени владика кир Георгий Джуджар, а сослужели шейсцме паноцове: домашнї – парох о. Михайло Малацко, капеланє о. Вла-

Фото: шестри Служебнїци

димир Медєши и о. Михайло Шанта, зоз Кули – парох о. Дамян Кича и капелан о. Платон Салак ЧСВВ и парох шидски о. Михайло Режак. На Служби присуствовали шестри Служебнїци на чолє зоз провинцийну настоялтельку ш. Мартину Кмита и найблїзша родзина ювиланткох.

СВЯТОЧНОСЦ У ЦЕРКВИ СВ. ЙОСАФАТА У КУЛИ

РОЧНЇЦА Ш. КЕКИЛИЇ И ГРАМОТА ДЗИЯКОВИ РАМАЧОВИ

У церкви св. Йосафата у Кули, внєдзелю10. юния, означене швето Пресвятей Евхаристиї зоз Службу Божу на 9 годзин хтору предводзел парох о. Дамян Кича ЧСВВ, а сослужел о. Платон Салак ЧСВВ хтори и наказовал. На концу Богослуженя одшпиване и Многолїтствиє ш. Кекилиї Суботнїцки, хтора у кулским манастире, за 60 роки богупошвеценого живота и 15. ЮНИЙ 2018.

додзелєна грамота папи Франциска дзиякови Якимови Рамачови за длугорочне служенє Церкви. Священїки окреме подзековали и Теодорови Протикиєвичови хтори у церкви без надополнєня окончує малярски роботи. На идуцу нєдзелю першопричашнїки достаню свою Першу причасц. М. С.

Владика Георгий наказовал о улоги шестрох у Церкви и їх харизми – вихованє дзецох и младих, допатранє старих особох и обслугованє Божих храмох. Владика ювилантком уручел грамоти од папи Франциска и повинчовал им ювилеї. М. С.

У БАЧИНЦОХ

НОВЕ ЗАКРИЦЕ НА ЦЕРКВИ

Тих дньох у Бачинцох почали закончуюци роботи пременки закрица на парохийней церкви св. Луки. Прешлого року поробена векша часц роботох, алє нє було досц пенєжи же би ше закончело и апсиду. Того року, по проєкту достати финансийни средства од католїцкей орґанизациї „Церква у помоци”, хтора финансує цали проєкт пременки закрица. На закрице ше кладзе нови дески, латки, паропрепущуюцу фолию и закрива ше зоз пластификованим плехом. Стари, дотирвали плех ше знїма зоз церкви. Роги и греди у добрим стану, та оставаю. Предвидзує ше же роботи буду готови до конца мешаца. На церкву ше кладзе и нови лївки, горизонтални и вертикални. Д. Р.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 17. ФЕСТИВАЛ ДЗЕЦИНСКЕЙ ТВОРЧОСЦИ РУСНАЦОХ ВОЙВОДИНИ „ВЕСЕЛИНКА” У НОВИМ САДЗЕ

ДЗЕЦИНСКА МРИЯ, РАДОСЦ И ДРУЖЕНЄ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

„Веселинка” розвива дзецинску мрию и креацию през рижни роботнї, а ту и рoзположенє и медзисобне друженє. НС Руснацох потримує Фестивал, бо дзеци наша будучносц и то нагода вєдно ше з нїма порадовац – гварел отвераюци Фестивал Микола Шанта, подпредсидатель НСР

Руским културним центру у Новим Садзе всоботу отримани 17. по шоре Фестивал дзецинскей творчосци Руснацох Войводини „Веселинка”. Почал у пополадньових годзинох кед на Фестивал пришли госци зоз Руского Керестура, Коцура и з валалу у Републики Горватскей Миклошевцох. Пополадньова програма уж традицийно обдумана през роботнї, та ше и того року рисовали мурали, потим дзеци могли научиц мечовац ше, алє и танцовац. „Веселинку” того року отворел подпредсидатель НС Руснацох Микола Шанта и визначел же лєм ту, на тим Фестивалу у Новим Садзе, даєдни дзеци можу бешедо-

14 РУСКЕ СЛОВО

вац по руски зоз своїма парняками, та то нагода присц и бешедовац по руски. Тот Фестивал розвива и дзецинску мрию и креацию през рижни роботнї, а ту и розположенє и друженє. НС Руснацох потримує Фестивал, бо дзеци наша будучносц и то нагода вєдно ше з нїма порадовац. ПЕРШИ НАСТУПЕЛИ НАЙМЛАДШИ ДОМАШНЇ Потим ушлїдзела програма на котрей ше представели наймладши домашнї, хтори у Новим Садзе ходза на годзини руского язика зоз Предшколскей установи „Радосне дзецинство” з обєкту „Палчочка”, а за наступ их пририхтала Александра Колбас. У крашнє обдуманей програми у хторей школяре рецитовали, шпивали, ґлумели и танцовали представели ше школяре зоз КУД „Жатва” зоз Коцура, школяре зоз ОШ и Ґимназиї „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, потим „Партизан 2” зоз хореоґрафиями, длугорочни приятель „Веселинки”. Потим наступели новосадски школяре хтори ходза на пестованє руского язика по новосадских школох при наставнїцох Ани Мариї Рац и Олї Яковлєв, а музични точки порихтани у сотруднїцтве зоз Владимиром Сивчом. На самим концу представели ше госцински зоз Миклошевцох зоз хореоґрафиями руских танцох и шпиванку. 15. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

И того року уж традицийно у дворе новосадского РКЦ дзеци рисовали мурали, весели и задовольни, бо таке дацо дома нє шлєбодно. Потим Мистер Твистер правел интересантни фиґури зоз балонох, та и мечи, а школяре ше учели мечовац, єдну стару схопносц хтора походзи зоз давних часох и уж є скоро призабута. А у сали РКЦ ше и танцовало.

КЕРЕСТУРСКА ШКОЛА НА КОНФЕРЕНЦИЇ „НОВИ ТЕХНОЛОҐИЇ У ОБРАЗОВАНЮ” У БЕОҐРАДЗЕ

МОЖ ЗЛУЧИЦ ТАНЄЦ И ПРОГРАМОВАНЄ

ТРАДИЦИЙНИ ПОПОЛАДНЬОВО РОБОТНЇ За пополадньово роботнї ше остарали Андрей Кубичек, прави майстор на балонох, подобови уметнїк и педаґоґ Силвестер Д. Макаї, Боґданка Сопка, як и улїчни уметнїк Станислав Мудрох. Медийно „Веселинку” потримали Радио-телевизия Войводини, Телевизия Канал 9 и НВУ „Руске слово”. През гумористичну програму нас вод зели Александра Живкович Бучко и Павлина Шепински, а

Професорка математики у керестурскей Школи „Петро Кузмяк” мр Наталия Будински зоз своїма школярками всоботу, 9. юния, на Медзинародней конференциї и сайму „Нови технолоґиї у образованю” у Беоґрадзе представела як мож учиц алґоритми и програмованє през танєц ВИСТАВА МАЛЮНКОХ ХАНИ КОЧИШ Пред Фестивалом була отворена вистава малюнкох Хани Кочиш, школярки хтора закончує штварту класу у ОШ „Иван Ґундулич” у Новим Садзе, а на годзини рисованя ходзи уж два роки. Же Хана ма таланту, о тим бешедовал Силвестер Д. Макаї, педаґоґ и подобови уметнїк, хтори виставу отворел и пожадал младей уметнїци най так вредно предлужи, най упише Академию док вирошнє, же би Руснаци мали образованих академских малярох у будучносци.

авторка конферанси з тей нагоди Александра Живкович Бучко. Програму провад зели числени го сци, мед зи котрима бул Йовґен Мудри, заменїк предсидателя НСР, ново садски парох о. Юлиян Рац, одвичательна редакторка „Заградки” Мелания Римар, по ете са Агнета Папгаргаї и други. По сле програми у дворе РКЦ дзеци ше предлужели дружиц и танцовац, а „журка” була ве села. Фе стивал потримали Министерство култури и информованя, Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Город Нови Сад – Городска управа за културу и Национални совит Руснацох.■ Фото: В. Вуячич 15. ЮНИЙ 2018.

Конференция „Нови технолоґиї у образованю”, хтору орґанизовала медзинародна орґанизация „British Council”, отримана 8. и 9. юния, а мр Наталия Будински другого дня викладала на главней бини свою тему о ученю алґоритмох през танєц. Тоту тему, праве през танєц, численим нащивительом демонстровали школярки руского оддзелєня Ґимназиї. – Мали зме чесц участвовац зоз тим прикладом добрей пракси, дзе ше прейґ танцу толкує єден алґоритем и школяре на тот способ уча роздумовац алґоритемски. То тераз наисце популарне, бо програмованє уходзи до шицких сферох живота – потолковала нам професорка Будинскова. Тота тема злучованя танцу и програмованя прицагла увагу велїх нащивительох, як и медийох хтори провадзели тото збуванє. – Нє прицагли бизме таку вельку увагу кед би мойо школярки нє представели як то випатра у пракси. Праве тераз ше роби на тим же би ше и дзивчата цо баржей заинтересовали за програмованє. Патраче були дакус нєсподзивани, бо програмованє и танєц випатраю нєзлучуюцо, алє то праве даяки будуци тренд у образованю, же би ше повязовало креативни активносци и природни науки – гвари тота иновативна професорка. На тей Конференциї було коло 3 500 наставнїкох зоз вецей жемох, а єй циль унапредзенє квалитету образованя у тей часци швета през хаснованє информацийно-комуникацийних технолоґийох. М. З. Г.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОЛ ВИКА ФЕСТИВАЛА ПОЕЗИЇ МЛА ДИХ У ВЕРБАШЕ

ПОЕТСКИ ОЛИМП У РОВНЇНИ Пишу: Ана МАРКОВИЧ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

– Кед 7. мая 1968. року у Вербаше отримана поетска програма „Май ровнїни и младосци”, анї найшмелши визионаре нє могли предвидзиц же тота манифестация з часом прерошнє до найзначнєйшого Фестивала поезиї младих у тедишнєй Югославиї. Аж и з розпадованьом тей красней жеми и наставаньом нових державох Фестивал поезиї младих предлужел жиц – гварел Мирослав Алексич

тей значней рочнїци Фестивала поезиї младих, на хторим участвовали и нашо руски поетове, бешедуєме зоз еминентним сербским поетом Мирославом Алексичом, помоцнїком управителя Библиотеки Матици сербскей у Новим Сад-

Сербиї, алє як Фе стивал з найвекшим углядом медзи младима поетами у реґиону, як ше нєшка лаконски пове за простор културно и язично зродних народох. Дакеди части госц и защитни знак того Фестивала бул и вельки поета Ґустав Крклец,

– Тогорочни квалитет поетскей продукциї бул на найвисшим уровню за остатнї даскельо роки и то, обгрунтуюци одлуку жирия, наглашел предсидатель Перо Зубац. На концу, як красни и охрабруюци упечаток, остава сознанє же у єдним по велїм мизерним чаше у Вербаше и далєй квитнє и рошнє поезия – гварел Мирослав Алексич зе, хтори бул учашнїк и орґанизатор того Фестивала, як и зоз познатим сербским поетом Браниславом Зубовичом, занятим у Народней библиотеки „Данило Киш” у Вербаше, хтори редактор литературней програми и видавательней дїялносци, а уж дзешец роки, точнєйше од 2008. року и секретар є Фестивала поезиї младих. Фестивал поезиї младих предлужел жиц и то нє лєм як манифестация у рамикох

16 РУСКЕ СЛОВО

хтори раз записал стихи хтори преславели Вербас: „Цо то Вербас, Вербас то / Перши Олимп у ровнїни.” ОД ЛЮБЛЯНИ ПО ДЄВДЄЛИЮ – На кон курс то го Фе сти ва ла сци го ва ли пи снї мла дих по е тох од Лю бля ни до Дєвдє лиї, аж по сле при но ше ня од лу кох отве ра ни ши фри и по воло ва ни уча шнї 15. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ки на за кон чу ю ци фе сти вал ски свя точ но сци. И ско ро же нєт знач нє й шо го по е ти зоз про сто ру тей же ми хто ри нє уча ство вал на тим Фе сти ва лу як зма гате ль або госц. Як єден зоз про вад за цих про гра мох була „Три би на кри ти ки”, а по нє шка ше отри ма ла и барз ус пи шна и ва жна подо бо ва ма ни фе ста ция „Па ле та мла дих”, хто ра од кри ва и афирмує мла ди подо бо во умет нї ки зоз тих про сто рох – гва ри Ми ро слав Алексич. – По е зия у нас, ма ла щесце же ма ла Вербас, хтори ше старал о нєй интензивно пол вика, алє и по е зия Вербасу принєсла славу. По ета Дьордьо Сладоє, у франти, раз гварел, же по е зия вербаски бренд. По сле ше указа ло же то праве так. Спомнєм и пребарз познати красни по ет ски епитети хтори Вербас пишно ноши: „Перши Олимп у ровнїни”, „Город на по етовей руки” и „Сиґурна хижа за по етох”. Думам же нє по стої город у Европи, а могол бим ше ставиц же и ширше, хтори ма таки по ет ски назви. А

друга поєдинєчного. До Божих стварох ше нє мишам, алє кед слово о поєдинцох – треба им указац припознанє. Од ґрупи студентох позберанєй коло Литературного клубу и Бария Милошевича, „волшебного” директора Дома култури, прейґ Душка Трифуновича, по дакедишнього секретара, по ету Миро слава Алексича и Дьордя Сладоя. Нормално, список нє конєчни. Фе стивал прежил дзекуюци заслужним поєдинцом и чудом, наисце. А на нас же бизме до чудох верели и поєдинєчно дава ли шицко од себе и предлужели нашлїд зовац традицию – гварел Бранислав Зубович. ЗДОБУТКИ ФЕСТИВАЛА И ЧАСОПИС „ТРАҐ” – Єде н зоз на й знач нє й ших здо бут кох Фе сти ва ла по е зиї мла дих у Вер ба ше, вше лї як и те раз уж угляд ни ча со пис за ли те ра ту ру „Траґ” ко три по ру ша ни 2004. ро ку и видава го На род -

– Праве чудо же гевто, цо засноване на лирики, значи писательовим слове, випадло тирвацше и длуговичнєйше од велїх такволаних важнєйших стварох за дружтво. Алє кед опатриме историю, окреме историю литератури, вец ше и нє треба чудовац. Од „Ґилґамешу”, та по нєшка, литература праве тота, хтора найвецей уплївовала на розвой и уровень дружтвеней свидомосци – гварел Бранислав Зубович як познате, у Сербох ше нїч нє до става случайно, и кед ґу тому додаме же зме шветово шампиони у знїщованю шицкого цо добре – вец Вербас праве чудо, вєдно зоз своїм Фе стива лом по е зиї младих хтори вошол до ше стей децениї. А же би чуда були можлїви, нєобходни два ствари, перша ше дотика боже ского, а

ДЕЦЕНИЯМИ БУДОВАЛИ ФЕСТИВАЛ Добре будзе тоти начални констатациї илустровац зоз менами людзох хтори зоз своїм присуством децениями будовали и славели тот Фестивал. Свойо перши значнєйши крочаї на тей манифестациї мали: Вуїца Решин Туцич, Радомир Мичунович, Радомир Андрич, Драґомир Брайкович, Раша Ливада, Милан Ненадич, Даринка Єврич, Мария Шимокович, Бранко Кукич, Татяна Лукич, Дьордьо Сладоє, Миодраґ Раичевич, Небойша Деветак, Зоран Дєрич, Блаґоє Бакович, Мирослав Алексич, Саша Радойчич, Саша Єленкович, Ґойко Божович, Томислав Домович, Милош Ґалетин... 15. ЮНИЙ 2018.

на би бли о те ка „Да ни ло Киш”. Шиц ки чле ни пер шей ре дак циї то го ча со пи су були у це сней вя зи зоз Фе сти ва лом. Ча со пис ви ход зи шти ри раз до ро ка и до те раз ви шли 54 чи сла. Ма й ске чи сло ка ждо го ро ку обя вює ви бор з пи снь ох фи на ли сти Фе сти ва ла. Бар ва жне же бим на гла шел же на тим Фе сти ва лу уча ство ва ли и промо во ва ли ше мла ди ру ски по е то ве, од ко трих да єд ни и на град зо ва ни. Начи шлїм гевтих без ко трих нє мож за ду мац су ча сну ру ску ли те рату ру: Ири на Гар ди Ко ваче вич, Ми хал Ра мач, Ме ла ния Ри мар, Вла ди мир Ґарян ски, Ми ко ла Шан та, Ната лия Дудаш, Юли ян На дь, Вла ди мир Ня ра ди и дру ги... Ве цей раз до фи на лу пла со ва ли ше Ми ко ла Шан та и Ме ла ния Ри мар, алє на й век ши ус пих у ру скей по е зиї на тим Фе сти ва лу по сци гла Та ма ра Хрин, кед пред шти рома ро ка ми до ста ла пер шу на гра ду. Дзе ку ю ци афирма циї ко тру здо були на тим Фе сти ва лу у Вер ба ше, за мер ко ва ни кнїж ки по е зиї обя ве ли Вла ди мир Ґарян ски, Ми ко ла Шан та и Та ма ра Хрин – ви значел Алексич. ■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ШКОЛЯРЕ ҐЕНЕРАЦИЇ ШКОЛСКОГО 2017/2018. РОКУ ШТРЕДНЯ ШКОЛА И ҐИМНАЗИЯ „ПЕТРО КУЗМЯК”

ОСНОВНА ШКОЛА „ПЕТРО КУЗМЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР

ДОРИС БУЧКО

ЛЕОН ЮРИЧ

На схадзки Наставнїцкей ради за школяра ґенерациї вибрана школярка руского оддзелєня Ґимназиї Дорис Бучко. Пейдзешат двойо матуранти Штреднєй школи „Петро Кузмяк”, 30. мая зоз Школи шветочно випровадзени на свой матурски вечар у Ресторану „Червена ружа”, дзе ше од школи прешпацирали у шветочней колони зоз своїма класнима старшинами и професорами.

Основна школа „Петро Кузмяк” 7. юния шветочно випровадзела 50 своїх малих матурантох и на окремней шветочносци им уручени дипломи. Леон Юрич преглашени за школяра ґенерациї, а Леонтий Сивч за найлєпшого школяра VIII-б оддзелєня. За школяра ґенерациї вибрани Леон Юрич зоз VIII-а хтори попри одличних оценох шоровал и вельочислени награди зоз змаганьох на шицких уровньох и з рижних предметох, од язикох по природни науки. Медзи 25 одличнима школярами шесцеро достали Вуково дипломи. Попри Леона Юрича зоз VIII-а оддзелєня то ище Йована Казак, Давид Надь и Теодора Русковски, а з VIII-б, попри Леонтия Сивча и Михайло Рацпети. Школяре у шветочней колони зоз школи ше прешпацирали през валал до Велькей сали Дома култури, дзе им програму випровадзованя пририхтали їх товарише зоз седмей класи. Директорка Школи Хелена Пашо Павлович им и родичом потим повинчовала законченє осемрочного школованя, пожадала дальши успих и вибрац жадану школу, а поволала уписац ше и до Штреднєй школи, до Ґимназиї на руским и сербским язику, и на напрям туристични технїчар. Директорка и оддзелєнски старшини Каролина Папуґа и Саня Тиркайла им потим уручели дипломи о законченей осмей класи хтору з одличним успихом закончели 25-еро школяре, з барз добрим седмеро и з добрим штверо, а велї школяре достали и дипломи за окремне закладанє з поєдинєчних предметох. Одлични успих посцигли, попри спомнутих вуковцох зоз VIII-а оддзелєня и Ивана Будински, Александар Зорич, Неманя Ковачевич, Александар Микита, Алексей Мудри, Дарко Надь, Никола Накич, Деян Харди, Виктор Хрин, Леонела Цифрич, и Алекса Шайтош. З VIII-б одлични ище и Борис Бодваньски, Иван Рац, Тони Пашо, Павле Венчельовски, Матей Катрина, Валентина Фейди, Катарина Чизмар, Ана Арва, Мартин Ґовля и Андрей Гарди. Програма закончена з „гимну” осмакох „Петнацрочним” (М. Зазуляк-Лю. Загорянски) хтору шпивала цала ґенерация малих матурантох, їх товарише зоз седмей класи, алє и преполна сала з публику, їх родичи, родзина и други Керестурци. После шветочносци школяре зоз своїма наставнїками пошли до школскей єдзальнї, дзе мали матурски вечар. Пред малима матурантами остава ище положиц Закончуюци испит зоз трох предметох хтори их чека од 18. по 20. юний, а потим и упис до штреднїх школох. М. Афич

Штварту класу закончели двацец тройо ґимназиялци з руского и сербского оддзелєня и двацец седмеро з оддзелєня туристични технїчар. Од єденац матурантох у руским оддзелєню Ґимназиї штверо посцигли одлични успих, штверо барз добри, а тройо добри, док у сербским оддзелєню од 14 школярох пецеро одлични, тройо барз добри, пецеро добри и єден школяр нєоценєти. Напрям туристични технїчар од 27 школярох з одличним успихом закончели дзешецеро школяре, седмеро з барз добрим, дзевецеро з добрим и єден школяр нєоценєти. Вкупно, од пейдзешат двоїх матурантох 19 одлични, 14 барз добри, 17 добри и двойо нєоценєти. После покладаня матурских испитох хтори тирваю по 12. юний, матурантом буду шветочно уручени дипломи на окремней шветочносци у Доме култури, 15. юния на 19 годзин. М. Афич

18 РУСКЕ СЛОВО

15. ЮНИЙ 2018.

РОК XVII ЧИСЛО 5 Число ушорела: Славица ФЕЙСА

ихтаце ше на рочни одпочивок и о шицким штудираце окрем о тим же чи вам обисце сиґурне док вас нєт дома. Чули сце же комушик обили квартель, алє сце нє знємирени. Озда дахто увидзи „нєволаного госца” опрез ваших дзверох, будзе му сумнїви, та го одвраци од здуманей намири... Кед себе лєм подумаце кельо раз сце без роздумованя пущели до будинку поштара, того цо розноши рекламни материял, пораячку, когошик цо гварел же вам є сушед... А чи то и наисце були вони? Нє єдини сце, кажде себе дума же ше крадзи случую комушик другому, лєм нє йому. А кед же ше случи тото цо найменєй очекуєце док сце на одпочивку, то нє лєм нєприємне чувство пре однєшени ствари, то вше цага за собу и друге, окреме страцену сиґурносц хтору сце длуго мали. Тоти цо им раз обити квартель, длуго потим жию у якимшик страху пре нєприємносц хтору дожили, и то цалком нормалне. Же бисце з вашого боку зробели шицко цо мож и защицели ваш маєток, драгоцини ствари и мили памятки, алє и же бисце ше цо лєпше одпочинули, вше добре знац цо превжац и як ше охранїц. Прето защити од крадзох и крадошох даваме найвецей простору у нашим Додатку. 15. ЮНИЙ 2018.

Наша тема: БЕЗПЕЧНОСЦ ОБИСЦОХ ДОК ФАМЕЛИЇ НА ОДПОЧИВКОХ

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: БЕЗПЕЧНОСЦ ОБИСЦОХ ДОК ФАМЕЛИЇ НА ОДПОЧИВКОХ

Гваря же крадоше нє планую крадзу, голєм векшина, алє реаґую по гевтей „нагода справела крадоша”, та виходзи же кажда додатна защита обисца, маєтку и шицкого цо дакому важне, ма смисла. Добре мац и аларм, и рефлектор, блиндирани дзвери и доброго пса... А найлєпше кед маце добрих сушедових. Кед ше рихтаце на одпочивок, лєпшого аларму од сушеда нєт Пишу Ана МАРКОВИЧ Славица ФЕЙСА

ожебуц ше дакому видзи же єст вельо вецей крадзи влєце як вжиме, алє з вербаского МУП-у нам гварели же значнєйшей розлики нєт, розлика лєм у тим же украднута роба спод одредзеного цензусу (до 5 000 динари), вец то крадза, а кед ше насилно уходзи до квартелю лєбо индзей и при тим розвалї дзвери, розбиє облак.., теди слово о чежкей крадзи. Правда, у МУП-у пробую пренайсц и „дробних” крадошох, єднак так як и тих цо обвинєни за чежки крадзи и покарац их. Так толкує Началнїк полицийскей станїци у Вербаше, Владо Ґлодьович, и гвари же чежки крадзи ридки, найчастейше ше краднє по ґаражох, маґацинох и помоцних обєктох, то звичайно алат и подобне. Владо Ґлодьович – То крадзи, „ад хок”, кед крадош такой шеднє на бициґлу ище у дворе и пойдзе з ню, або украднє дацо подобне, одходзи на длужей з обисца, треба же би дакому зохабела так же, добре кед фамелия ма на кого зохабиц обисце – контакт телефон. Може ше гоч цо случиц, и дакеди полигвари Ґлодьович и предлужує: ция траци вельо часу же би вообще дошла до того хто на – Нєт лєпшого аларма од першого, бочного сушеда. Вец одпочивку. вам обисце можебуц и найсиґурнєйше, без огляду чи то – Добре кед маце дакого хто би вам з часу на час обишол квартель, або хижа. Сушед вше перши обачи кед ше дацо квартель або хижу, залял квеце, зашвицел, вилуфтирал и случи, и такой будзе реаґовац. Розуми ше, нє треба охабяц повиберал пошту зоз ладички... То окреме важне за квардрагоцини ствари у квартелю, шицко цо вредне а мобилне телї дзе вше лєгко видзиц кед ше пошту нє одноши. Вше би требало склонїц, однєсц до дакого хто вам блїзки, або у треба охабиц упечаток же дахто у обисцу – надпомнул Ґлобанки закупиц сеф. Барз важне знац кус вецей о вредних дьович, гоч ше и ту людзе можу спреведнуц. стварох хтори маце у обисцу (серийске число нпр, та кед дацо нєстанє, вельо лєгчейше го найсц) – гвари вон. И ВОНИ НЄ ОД ВЧЕРА У банкох мож винаймиц сеф и кажде у нїм може зохабиц Даєдни людзе охабяю зашвицене у конку, охабя уключени найвреднєйше. Наприклад, у Райфайзен банки за хаснованє сефу три мешаци (нє мож на менєй), треба заплациц радио, або ЛЕД грушочки намесца так же би ше загашели и зашвицели вше у исти час. Нє1 920 динари з тим же шка на тото крадоше меркую ше дава и 4 000 динари ПАТКАНЬОШЕ МОЖУ БУЦ ҐАРАНЦИЯ єднак так як и на вше спущени депозит хтори банка Крадоше углавним сцекаю кед ше у квартелю або у ролетни. Нє треба у тим превраца о три мешаци. хижи уключи аларм, но велї ше на таку файту защити вершовац, бо то им ясни сиґНаш собешеднїк з верздогадню кед уж позно и кед им крадоше окрадню дом. нал же дома нєт нїкого. Крадобаскей полициї надпоКед ше крадошом у гарешту опитали цо им у пракше нєшка маю барз добре ромина же кед фамелия си „нє пошло по добрим” кед крадли по валалох, векзробену систему як превериц шина гварела же то менчи єст дакого дома. Кажди дзеши пси хтори так брехань забренкаю на ваш интерли же побунєли шицки фон, на ваш фиксни телефон други пси доокола, та им („беле стране”), або помкню акция часто „препадла”. тепищок опрез дзверох и про-

Нє лєм же маю добри нюх, алє так брешу же крадоше дзвигню руки

20 РУСКЕ СЛОВО

вадза чи є врацени чи нє. Наш собешеднїк спомнул же барз ефектни и сензорски шветла, односно рефлектори. Кед ше войдзе до двора, вон ше зашвици, а крадош рефлексно сцека и нє роздумує чи то сензор, чи ше ґазда зобудзел, чи є можебуц повязани з алармом. Кед слово о алармох, у Вербаше єст два фирми хтори их кладу, активни су, людзе их анґажую. Можебуц то кус

15. ЮНИЙ 2018.

драгша вариянта, алє є длугорочна, и вредзи о тим роздумац. Єдино проблем тот же у Сербиї просекова фамелия лєдво нашкрабка и на одпочивок, а дзе ище и на аларми и рефлектори!? – Шицки тоти информациї и совити доступни, треба ше лєм розпитац, а полиция, як гварел, нє може дежурац коло каждей хижи – гварел началнїк и апеловал на гражданох най окреме меркую на тих цо ходза од обисца до обисца и понукаю дробнїци. Окрем того же койцо предаваю, велї добре порозпатраю хто дзе трима драгоцине и запаметаю же хто жиє сам, одкаль винїма пенєж и подобне... – Таки особи типую на старших и спуща им цену за тото цо понукаю, бо им анї нє циль предац робу, алє назберац информациї. Прето би нє требало таки особи пущац до обисца – гварел Ґлодьович и здогаднул же на официйним сайту МУП-а Сербиї мож дознац як осиґурац обисце док фамелия на одпочивку.

Ненад Нешич: На дзвери добре положиц два замчки

На „Ю тюбу” мож найсц туториял на тоту тему и як ше обива дзвери з ключом хтори кодирани. Добре би було кед би домашнї опатрели тоти знїмки, и видзели же крадоше и ту маю ришеня и преверели же чи им треба лєм даскельо минути же би вошли до власного квартелю з люцким ключом. Пракса гутори же найчастейше обити квартелї „типовани”. понеже крадоше од сушедових, познатих, або у кафичу дознаваю же власнїк пошол на одпочивок. Подобне ше случує и кед на Фейсбуку або другей дружтвеней мрежи поставени статус „Одходзиме до Греческей”. Так пред очми на тисячи хасновательох заблїшнє порука: обисце празне! Нє треба забуц и на тих цо страх од крадошох през лєИ О ТИМ БИ РОЗДУМАЦ

Крадоше вше пред лєтом барз розположени розношиц рекламни материял, окреме тот цо го мож заквачиц на клянку каждих уходних дзверох до квартельох. Вец их нє мержи обисц и ютре и поютре исти квартелї и видзиц дзе нїхто нє виходзел и нє уходзел. А кед зме при клянкох...

На Заходзе нє мож задумац же би дахто мал даяки маєток а нє бул осиґурани. Правда, ми нє Заход и понеже нашо кишенки нє таки глїбоки за рижни осиґураня, заш лєм нє згорше роздумац о осиґураню голєм теди кед фамелия на одпочивку. Велї осиґуруюци дружтва тоту можлївосц нє понукаю, док даєдни з драговим осиґураньом и тото даваю задармо. Тоти осиґураня ше одноша на опасносц од насилного уходу до обисца, од огня и вилївох.

КАЖДА КЛЯНКА МА СВОЙОГО МАЙСТРА Нєшка на уходни дзвери нє треба класц по седем замчки, бо шицко ришую добри и квалитетни дзвери хтори ше з ключом замикаю зоз шицких бокох и нє мож их лєгко отвориц, поготов з пайсером. Таки дзвери коштаю од коло 150 евра (найтуньши), та на вецей. – Та, заш лєм, кажда клянка ма свойого „майстра”– гвари новосадски ключар Ненад Нешич и указує хтори клянки и ключи найсиґурнєйши. Кед цилиндер стирчи, крадош го зламе и лєгко войдзе нука. Треба положиц таку клянку хтору нє мож зоз шрафциґером одвонка зняц и дзе цилиндер нє стирчи. Я би на дзвери додал и горнї замчок, бо крадоше нїґда нє обиваю два замчки нараз. За додатну клянку и модернєйши замчок им треба вельо вецей часу. Крадоше нє можу так швидко обиц таки дзвери, и то предносц – гвари Нешич. 15. ЮНИЙ 2018.

то видза як добри заробок. Ище з яри на будинкох полїпаю флаєри з надписом: „Чувам квартелї под час лєтних одпочивкох. Три раз на дзень обиходзим...” Гоч велї подумаю же яке барз превидне, вше єст и тих цо веря „чесним”. Голєм потамаль док ше нє враца з одпочивку. И на концу треба мац на розуме же и крадоше одходза на „одпочивок” и вше треба примерковац чи заварта тераса або облаки кед виходзице з хотелу або апартману. Вредни ствари нє тримайце „на изволте”, а на плажу ношце лєм тото цо вам там потребне. Лєм так будзеце на мире и годни сце ше опущиц и уживац у заслуженим рочним одпочивку. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

famelija@ruskeslovo.com

Наша тема: БЕЗПЕЧНОСЦ ОБИСЦОХ ДОК ФАМЕЛИЇ НА ОДПОЧИВКОХ

Нє лєм же маю добри нюх, алє так брешу же крадоше дзвигню руки

20 РУСКЕ СЛОВО

15. ЮНИЙ 2018.

Ненад Нешич: На дзвери добре положиц два замчки

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

Foto: Stock.io

ВЕЦЕЙ ТАК НЄ БУДЗЕ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

22 РУСКЕ СЛОВО

нями сом ше припатрала на громаду за пейґланє. Цо длужей на ню патрим, а вона вше векша. О, боже, думам себе, чи то фатаморґана, чи ме наисце сто води облєю док ше з ню нє виборим. Ище и тото пекло вонка... Та, ютре... То бул мой одвит. А вше ше исте повторйовало – вечар лєбо рано, пейґлам кому цо треба за тот дзень. Кед уж и мнє самей хибело випейґлани шмати, видзела сом же пришол конєц оддальованю нєминовного. Ище того тижня дзецом будзем рано пейґлац по маїцу, а вец уж будзе и конєц школского рока, та можем – опущеноооооо. Ба, купак. Кед сом ше єдного дня врацела з роботи, а було уж пол седмей, як кед би през мнє прешла струя. Добре, нє струя, алє цеплота хтора вибивала зоз печацей пейґли. Перше сом ше пообрацала коло себе и оддало ми, бо нїхто нє обачел цеплотни габи як ше ширя по цалим обисце. Моя женска глава такой почала здумовац вигварки прецо сом рано пейґлу нє викапчала, а и такой сом здавала и однїмала у глави кельо сом за дзешец годзини „зожарла” киловати. Наисце сом штудирала цо ват, цо киловат, обра-

цала пейґлу чи нє пише кельо троши на годзину. Аж сом пробовала и до єдначини положиц, знаце, гевто нукашнє ше множи з нукашнїм, а вонкашнє з вонкашнїм, и вец ми вишло число за хторе сом нє була сиґурна же то киловати... А вец сом ше здогадла же ми ище Генц, наставнїк физики у Ґимназиї гварел най ше нїґда до струї нє петлям, и дал ми двойку. Но, анї ме вона так нє пекла як тота пат позиция у хторей сом мушела мац совершену одбрану и оправданє, бо ше таке, агейце, мнє нїґда нє случує. Кед сом ше дакус виплюскала з воду – ришенє саме пришло. Енки сом ше преблєкла и „розположена” почала пейґлац. Гей же сом думала же ше зафойтуєм, бо пейґла була така зограта як нїґда потераз. Нє же ми ишло! За три годзини шицко пошло гет. И звалєла бим ше такой до посцелї, да то нє конєц школского рока, и да то нє треба виправяц шицки оцени цомойо хлапци погубели у маю... И направиц часово ленти цо требало поробиц з биолоґиї, и лектири цо требало дочитац, и пополнїц роботни теки цо нє пополєнєли на час. Ґу тому, контролни, писмени, писньочки напамят и.... (престала сом слухац, нє могла сом вецей). Док ми дзеци чишля цо шицко муша, я стоїм як зомби коло тей дески за пейґланє, чувам свою тайну глїбоко у себе и патрим як їх ґамби нєпреривно цошка вигваряю, руки махаю а очи вищиряю. Патрим, патрим, патрим, а вец сом лєм з руку змахла и гварела: Нє мам кеди. Мам пейґлац. И заварла сом дзвери. Мама вецей нє може. Рикла. И – Мама вецей так нє шме. Паметам, док ме звладовал сон, як сом себе, после дудраня пре тварду воду пре хтору шицко мушим пейґлац, моцно обецала же уж од тераз, и дзеци обраца нови папер, а и я. Вше кед им повем же дацо маю докончиц, закукнєм чи мнє шицко попейґлане. И так себе будземе тримац шор. Вони мнє, а я їм. Лєм кед ше дацо нє погуби. Лєбо кед нє забудзем на шицко по септембер, бо лєто баааарз длугоке.■ 15. ЮНИЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ВИПРОВАДЗЕНИ МАЛИ МАТУРАНТИ ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ЄЛЕНА ЧОРДАШ ШКОЛЯРКА ҐЕНЕРАЦИЇ После преславеного матурского вечара, у коцурскей Школи ушлїдзела схадзка на котрей сумировани резултати роботи школярох през осем роки школованя и вибрана Єлена Чордаш за школярку ґенерациї. Стреду, 6. юния, на схадзки у Основней школи „Братство єдинство” вибрани школяр ґенерациї, а то Єлена Чордаш, школярка VIII/1 котра мала найлєпши успих под час осемрочного школованя, а зазначела успихи и на рижних змаганьох, од школских по републични. У ОШ „Братство єдинство” того року єденацецеро школяре достали Вукову диплому, а медзи нїма тройо зоз рускей класи. Критериюм за одредзованє школяра ґенерациї исти як и прешлого року. Єлена Чордаш, окрем того же шицки осем роки була одлична школярка, мала вельо успиху на републичних, медзиокружних и општинских змаганьох зоз руского язика и физики, дзе зазначела други и треци места, а у рецитованю на мадярским язику у пиятей класи освоєла друге место у Бачкей Тополї. За вибор школяра ґенерациї, окрем бодованя успихох котри школяр освоєл на рижних змаганьох, патрело ше и на звонканаставни активносци, участвованє на подобових и литературних конкурсох, як и думанє представительох школярского парламенту и наставнїкох. Маломатуранти ОШ „Братство єдинство” 5. юния преславели свой матурски вечар, а того року основну школу у Коцуре закончел 61 школяр, 17 у руским оддзелєню. Школяре почали опрез школи сциговац коло 18 годзин, вєдно зоз своїма родичами, дзе ше фотоґрафовали за памятку, а потим так крашнє поприбераних маломатурантох опрез Школи и у центре валала випровадзели числени Коцурци по Пелетову салу, дзе школяре преславели маломатурски вечар вєдно зоз своїма класнима старшинами, учительками и представителями ОШ „Братство єдинство”. Маломатурантох чека Закончуюци испит на котрим укажу свойо знанє и виража жаданє же дзе би любели предлужиц свойо школованє. Закончуюци испит будзе тирвац три днї, 18, 19. и 20. юния, кед буду покладац испит зоз мацеринского язика, други дзень зоз математики, а треци комбиновани тест зоз биолоґиї, физики, хемиї, историї и ґеоґрафиї. Концом юния маломатуранти годни оддихнуц кед уж буду поуписовани до жаданих школох и аж теди за нїх почнє прави одпочивок и уживанє у розпусту после законченей основней школи. З. Колєсар 15. ЮНИЙ 2018.

У ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

ЄЛЕНА МУДРИ МЕДЗИ ВУКОВЦАМИ Маломатуранти дюрдьовскей Основней школи „Йован Йованович Змай” пияток вечар, 1.юния зоз шветочну програму и вешельом преславели свой матурски вечар. Школу закончели 73 школяре у штирох оддзелєньох, медзи нїма и єдно руске у котрим було 7 школярох. Преслава почала зоз символичним остатнїм школским бренчком за конєц годзини, док у школским дворе маломатурантох дочекал школски колектив, родичи, родзина и товарише. Присутних привитала директорка ОШ Вукица Петрович, котра вєдно зоз класнима старшинами уручела припознаня и дипломи найуспишнєйшим маломатурантом, а кнїжки им спред Општини Жабель уручела Нерима Шовлянски, членїца Општинскей ради задлужена за културу. У руским оддзелєню основне школованє закончели три дзивки и штирме хлапци – Єлена Мудри, Марина Михальовски, Катарина Бесерминї, Владимир Горняк, Борис Хромиш, Иґор Салак и Иван Кухар. Класни старшина им Мария Самарджич, наставнїца руского язика, а учителька им була Єлена Салаґ, котрим їх школяре того дня подаровали дарунок же би их, як гварели, учителька и класна нє забули. У тей ґенерациї школярох дзевецеро достали Вукову диплому. Зоз першого оддзелєня осмей класи – Татяна Вуйович, Ранко Дуякович, Тедора Комаров, Лука Марич и Радослава Деянович, зоз другого – Вукашин Марич, зоз трецого оддзелєня, котре традицийно у дюрдьовскей Школи руске оддзелєнє – Єлена Мудри, а зоз штвартого оддзелєня – Татяна Бастая и Дария Рамач. Того року нє вибрани школяр ґенерациї, бо ше, як гварела директорка Петрович, анї єден мали матурант нє видвоєл окреме, а з тей нагоди вона за нашо новини гварела же Єлена Мудри школярка котра вше була отворена за сотруднїцтво, участвовала на велїх школских активносцох, а видвоєла ше и у активносцох у котрих було потребне и знанє руского язика, о чим шведоча специялни дипломи котри достала того дня. Пред маломатурским вечаром, котри и того року отримани у голу Школи, матуранти одтанцовали матурски танєц, за цо их пририхтали їх наставнїки. Преслава тирвала до пол ноци, а годзину пред тим, на єденац, Школа за малих матурантох орґанизовала традицийни огньомет. После тей значней подїї малих матурантох о дзешец днї, на пондзелок, 18. юния, потим 19. и 20. юния очекує примаци испит зоз мацеринского язика, математики и комбиновани тест. Най им будзе щешлїво! С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 23

ЕКОНОМИЯ ПРЕПАТРУНОК ПРОЦИВОГНЬОВИХ АПАРАТОХ И МЕХАНЇЗАЦИЇ ЗА ЖАТВУ

ДАҐДЗЕ ШИЦКО ПОКОНЧЕНЕ, А ДАҐДЗЕ БЕЗ ЗАЩИТИ Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Препатрунок у Коцуре

РОЗЛИЧНИ ЦЕНИ И ОРҐАНИЗАЦИЯ Орґанизация и цени препатрункох машинох и апаратох за жатву ше розликую од општини до општини. Наприклад, у канїжскей општини препатрунок комбайна 2 200 динари, а трактора 1 200 динари цо ше плаци такой, на месце препатрунка. Плановане же Комисия за препатрунок польопривредних машинох Општиснкого огньогасного союзу Канїжи запровадзи препатрунок шицких комбайнох и тракторох хтори буду кошиц, превожиц и пресовац сламу. Утвердзени термини по рижних местох, а Комисия нащиви власнїкох хтори оправдано нє можу присц на заказане место.

24 РУСКЕ СЛОВО

репатрунок механїзациї и исправносци процивогньових апаратох за жатву даґдзе уж закончени на задоволююци способ, у Руским Керестуре будзе орґанизовани того викенду, з утвердзованьом розпорядка дежурствох, а машини котри участвую у жатви у Општини Жабель анї того року, як и прешлого, нє препатрени у акциї котру за польопривреднїкох орґанизовала Општина Општински штаб за жатву и защиту урожаю од огня у Жаблю формовани концом мая, а по їх плану предвидзени препатрунок механїзациї котра участвує у жатви, орґанизованє дежурства, контрола и розпатранє, система активованя и явяня же даґдзе гори и инше, а з цильом защити од огня под час жатви.

НЄ МАЮ СРЕДСТВА ЗА ГОРИВО Тиж так, у Ришеню наведзене же задаток Штабу же би координовал роботу огньогасней єдинки зоз Жаблю и добродзечних дружтвох, а таки дружтва єст у Дюрдьове, Ґосподїнцох и Чуроґу. У розгварки зоз Синишом Шавийом, предсидательом Огньогасного союзу Општини Жабель и членом Вивершного одбору Огньогасного союзу Сербиї, дознаваме же векшина огньогасних камионох Добродзечних огньогасних дружтвох у општини

нє реґистровани и без средствох же би насипали гориво за помоц у гашеню огня. Даєдним камионом дзирави цистерни за воду, а даєдним нє роби акумулатор, або пумпа. Тиж так, гварел и же го ище вше нїхто нє обвисцел же є член Штабу, а то дознал у нашей розгварки, гоч Штаб формовани дзешец днї пред розгварку за нашо новини. – До прешлого року Општина нас орґанизовала же бизме препатрели механїзацию котра участвує у жатви. Прешлого року зме самоинициятивно орґанизовали препатрунок, бо нас контактовали польопривреднїки. Теди зме препатрели дзешец машини, а прешлих рокох про секово коло штерацец. Того року нас Општина ознова нє орґанизовала, та механїзация нє препатрена, а анї нас нє обвисцела же чи буду дежурства под час жатви котра уж почала – гварел Ґоран Берич, предсидатель дюрдьовского Доброд зечного огньогасного дружтва.

ПРОБЛЕМ ГОНОРАРОХ ЗА ДЕЖУРСТВА Окрем того, дежурства добродзечних огньогасцох ше виплацую прейґ гонорарох, а тоти гонорари огньогасцом нє виплацени за дежурства у прешлим року. За тот рок су 15. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

випатра цалком виключени зоз програми Општинского штабу за жатву и защиту урожаю од огня, бо их ище вше нїхто нє контактовал о програми и їх обовязкох. Нє обвисцени су, алє ше у Ришеню за снованє Штабу споминаю як учашнїки у програми за превенцию од огню, аж и їх число телефона у огньогасней станїци визначене як єдно од значних, а нїхто им нє гварел же треба же би дахто дежурал и явял ше на тот телефон. До пред двома роками були орґанизовани дежурства огньногасцох од початку по конєц жатви през шицки днї и по 24 годзини. Берич гварел же вони дзечни помогнуц, алє им Општина нє помага, та нє маю средства за гориво за акцию гашеня огня.

БЕЗПЛАТНИ ПРЕПАТРУНОК У КОЦУРЕ Добродзечне огньогасне дружтво Коцур всоботу, 10. юния, у своїх просторийох за польопривреднїкох, уж традицийно, пред наиходзацу жатву жита, орґанизовало препатранє исправносци процивогньових апаратох за комбайни и трактори. По словох командира огньогасней єдинки Коцур Саши Тодича, на акциї препатрени 53 процивогньово апарати, а у предходних дньох члени коцурского ДОД у валалє препатрели исправносц 24 комбайнох, 112 тракторох, 2 роботних машинох и 2 камиони. Налїпки о исправно сци препатрених комбайнох, тракторох и камионох обезпечела Општина Вербас, а у акциї участвовал и Сервис за процивогньову опрему „Мушикич”, котри донировал 53 налїпки. Процивогньово апарати тиж репаровани и порихтани, та парасти порихтани вошли до тогорочней жатви жита. У ВЕРБАШЕ БЕЗПЛАТНО Орґанизовани препатрунок механїзациї за жатву, хтора уж почала, тих дньох окончує ше и у Вербаше. У даєдних валалох у општини, як цо то Змаєво, препатрунки уж и закончени. У тей општини препатрунки роками безплатни, та так будзе и того року, а финансує их Општина Вербас. Компетентна комисия з Добродзечного огньогасного дружтва Вербас тих дньох ходзи по терену, дзе дзелї налїпки и прави записнїки. Як визначел шеф Општинского штабу за жатву Страхиня Миянович, шицко функционує поряднє, а почали и дежурства, а уж були и даскельо интервенциї. 15. ЮНИЙ 2018.

У Дюрдьове их Општина нє орґанизовала

Жатва того року почала скорей як прешлих рокох, та коцурски огньогасци почали и зоз дежурствами пре можлїви огнї под час тей кампанї. Под час жатви по двоме огньогасци дежураю у Огньогасним доме при телефону у двох зменох, а дежурства тирваю од 9 по 15 годзин и од 15 по 21 годзину. Вноци при телефону дежурни домар у Огньогасним доме и на тот способ 24 годзини дахто при телефону за случай опасносци у коцурским хотаре.

У КЕРЕСТУРЕ КОМИСИЯ НА ТЕРЕНУ И ПО ОБИСЦОХ Орґанизовани препатрунок механїзациї за наиходзацу жатву у Руским Керестуре будзе на соботу, 16. юния, и на нєдзелю 17. юния, кед компетентна комисия видзе на терен и будзе исц по обисцох у валалє. На соботу, 16. юния, члени Добродзечного огньогасного дружтва (ДОД) у Руским Керестуре отримаю схадзку на котрей будзе утвердзени розпорядок дежурствох, котри почню з початком жатви жита, а у жатви ярцу виостали пре нєвигодну финансийну ситуацию ДОД. Ценовнїк по котрим ше будзе робиц остал нє пременєни у одношеню на прешли рок, та препатрунок комбайна кошта 1 500 динари, а трактора 500 динари, цо ше окончує на терену. Огньогасни апарати мож принєсц на препатрунок до Огньогасного дому, дзе ше за препатрунок апарата типа С2 наплацує 1 300 динари. Пре зменшаня ризику од огня у жатви, у складзе зоз Законом о защити од огня, Општина Кула принєсла забрану палєня сцернянки у хотаре, а за потупенє тей одлуки предвидзени пенєжни кари. ■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЕКОНОМИЯ ВЕРБАС ЧЕКА УРЯДОВУ ОЦЕНУ ЗА ЕНЕРҐЕТСКУ ЕФИКАСНОСЦ

НАГРАДА ПРИНОШИ ВАЖНУ ПРЕДНОСЦ У Вербаше бул сход проєктного тиму и представительох установох у хторим буду окончовани роботи у рамикох проєкту унапредзеня енерґетскей ефикасносци у штирох школох и штирох оводох у општини Вербас. Проєкт запровадзує Министерство енерґетики и рударства, а финансує Швайцарска медзинародна орґанизация за помоц зоз 1,6 милиони франками. Фахово консултанти анґажовани у першей и трецей компоненти проєкту, Бора Обрадович и Сладяна Євремович, упознали з тей нагоди своїх партнерох зоз цилями хтори потребни витвориц и у тих двох часцох проєкту, же би цалосц була успишно реализована. – Прешли зме Фазу дефинованя проєктних активносцох. Проєкт ше состої з трох компонентох, перша и треца подрозумюю дзвиганє капацитетох, док друга реновованє догвареного числа обєктох – визначел локални координатор на проєкту злєпшованя енерґетского менаджменту Бора Обрадович. – У першей компоненти, фахова медзинародна орґанизация будзе сертификовац городи спрам посцигнуца у обласци енерґетскей ефикасносци и хаснованя обновююцих жридлох, и хвильково зме у системи 1 400 европских городох, а медзи нїма и Вербас.

Сущносц же би ше капацитети дзвигло под час запровадзованя проєкту, а награда приноши предносц на полю енерґетскей ефикасносци. Стриберни уровень награди витворює ше кед город прейдзе 50 одсто потребни поени, а златни кед прейдзе 75 поени, за цо ше достава урядови сертификат – гварел Бора Обрадович и додал же општина Вербас ма добри позициї, потребне ище кус робиц и достац и тот други уровень, односно златну медалю за енерґетску ефикасносц. vrbas.net/А. М.

ЗОЗ ПРОДУКТНЕЙ БЕРЗИ

ЦЕНИ ПАДАЮ УЖ ШТВАРТИ ТИДЗЕНЬ На новосадскей Продуктней берзи предлужени неґативни ценовни тренди хтори провадзени зоз зменшаним обсягом обтока. Зменшане глєданє берзанскей роби главна причина паданя ценох уж штири тижнї за шором. Початком юния на орґанизованим робно-берзанским тарґовищу реґи-

26 РУСКЕ СЛОВО

стровани и перши контракти статкового ярцу нового роду. У одношеню на остатнї тидзень у маю, по количеству обсяг обтока менши за 20,59 одсто, док финансийна вредносц роби у обтоку мешаца за 22,80 одсто. Кукурица предлужела зазначовац неґативни ценовни тренди. Зоз жовтим зарном ше тарґовало у ценовним обсягу од 16,70 до 17,00 динари за килу без ПДВ. Пондерована цена була 16,90 динари (18,59 динари за килу зоз ПДВ), цо паданє цени од 2,31 одсто у одношеню на тидзень пред тим. Понуканє жита початком того мешаца було значно векше

од глєданя. Хлєбне зарно у обтоку було по єдинственей цени од 17,70 динари без ПДВ (19,47 динари зоз ПДВ). Понукнути количе ства зарна од 43,00 динари за килу без ПДВ нє пренашли своїх купцох. То указує же купци порихтани плациц тоту олєярку на ище нїзшим уровню. У спомнутим периодзе на Продуктней берзи реґистровани и перши контракти статкового ярцу рода 2018. року. То були менши количества, по ценох од 15,50 динари до 16,10 динари без ПДВ. Пондерована цена того ярцу була 15,80 динари без ПДВ (17,38 динари за килу зоз ПДВ). Зоз слунечнїкову сачму зоз 33 одсто протеїнох ше тарґовело по єдинственей цени од 22,30 динати за килу без ПДВ (26,76 динари за килу зоз ПДВ), цо ценовне пороснуце за 4,21 одсто у одношеню на тидзень пред тим. П. Б. 15. ЮНИЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

„НИС” ПОЧАЛ ҐЕОФИЗИЧНИ ВИПИТОВАНЯ Пре виглєдованє нафти и ґазу у Сербиї, НИС прешлого мешаца почал ґеофизичне виглєдованє подруча Општини Зренянин, а нєдавно и Општини Жабель Роботи НИС на виглєдованю нафти и ґазу ше окончую у рамикох проєкта сеизмичних випитованьох на виглєдовацким подручу Турия 4, на поверхносци од 720 квадратни километри, котре, окрем општинох Зренянин и Жабель, облапя и подруча ище пейцох општинох – Вербасу, Нового Саду, Бачкого Петровцу, Темерину и Тителю. Пре лєпше информованє гражданох, у месних заєднїцох општинских местох отворени канцелариї у котрих мож достац информациї, повесц суґестиї, зауваги, або приявиц чкоду.

ГЛЄДАНЄ НОВИХ РЕЗЕРВОХ Зоз ЗД сеизмичним виглєдованьом мера ше швидкосц пресцераня сеизмичних габох на основи котрих будзе дефинована позиция потенциялних лєжискох нафти и ґазу, а пре пренаходзенє нових резервох нафти и ґазу. За виглєдованя ше хаснує сучасну wireless (бездротову) технолоґию котра, як твердза у НИС, безпечна за животни штредок и здравє людзох. Опрема под континуовану GPS контролу, так же ю мож лоцировац у каждей хвильки.

У виглєдованю облапени седем општини

Условиє за окончованє тих роботох то писана согласносц власнїка жеми, а активносц ше запровадзує лєм на парцели за котру достата согласносц. У дюрдьовским реону контакт за питаня и информциї то Владета Милоєвич на телефон 064/70-80-057. НИС надополнї евентуалну чкоду кед же настанє у цеку роботох, цо каждодньово преценюю овласцени представителє НИС у присустве представительох месней заєднїци у котрей ше роби. У рамикох того проєкту будзе ше почитовац еколоґийни стандарди и правила безпечносци на роботох, а за тоту роботу, як твердза представителє НИС, маю потребни дошлєбодзеня и согласносц компетентних державних орґанох. Роботу окончує „Нафтаґаз Нафтни сервиси – Сеизмични сервиси” НИС. Проєкт ноши назву „3Д Турия 4”, а за активносци анґажована аґенция „Geo-Oil”. С. С.

У ВЕРБАШЕ

УКЛАДАНЯ ДО СИСТЕМИ ЗА НАВОДНЬОВАНЄ Представителє Европскей банки за обнову и розвой – ЕБРД, Орґанизациї за поживу и польопривреду Зєдинєних нацийох, Министерства польопривреди, Покраїнского секретарияту за польопривреду и водопривредних подприємствох ше зишли початком юния з руководством Општини Вербас и привреднїками з того краю и розпатрали можлївосци укладаня до системи за наводньованє. Нащива Вербасу часц ширшей акциї ЕБРД под час хторей ше представителє тей Банки упознаваю зоз станом на терену, проєктами локалних заєднїцох и привреднїками по питаню обнови и вибудови системи за наводньованє. – Упознали зме госцох зоз польопривредним потенциялом општини Вербас, и окреме апострофовали вязу наших прерабячох и индустриї за польопривреду, алє и квалитет нашей обрабяцей жеми, хтора може принєсц ище векши приход зоз системами за наводньованє – гварел предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац после схадзки. 15. ЮНИЙ 2018.

– Окрем того, надпомли зме и же маме искуства у сотруднїцтве з велькима партнерами з Европскей униї и сиґурне же и у тей роботи можеме буц добри сотруднїки. Радує нас же општина Вербас перша дестинация у хторей у другим кругу нащиви городох були представителє ЕБРД и ФАО УН. Госцох, медзи иншим, интересовало и кельо єст поверхносци тераз под системами за наводньованє, яки резултати польопривредней продукциї на тих и других поверхносцох, як и чи гевти хтори обрабяю жем маю плани же би тоти системи преширели. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 27

РОК XXXVIII ЮНИЙ 2018. число 462

Число ушорел: Михал Симунович

БАЧИ ДЮРА З КЕРЕСТУРА Пише: Юлиян ПАП

СХОПНИ КАНДУР

Були нашо хлапци з валалу гинто у Старим краю, на Горнїци, та принєсли отамаль тоту зґоду. Домашнї им гварели же ше то збуло – ПРАВДА ИСТА! Пришол чловек з роботи дому, а жена му гвари: – Бер того кандура и винєш го з обисца, бо ми уж допил! Чловек вжал кандура и вивезол за валал. Кед ше врацел дому, а кандур шедзи у хижи.

Вжал чловек кандура ознова и вивезол дзешец километри далєко од валала. Врацел ше дому, а кандур заш у хижи. По треци раз вжал чловек кандура, положел го до меха, одвезол гет далєко, за гори, поля и лєси, та го там випущел. О даяки час бренка телефон у його обисцу. – Гало, Ганьо! Кандур дома? – Гей! – гвари жена. – Швидко, дай му слухалку, бо я заблукал! Нє знам кадзи дому!

Владимир ДУДАШ ИВАНОВ

ЗОЗ ФРАНТИ ВИПАДЛО НАОЗАЙ

Илустрация Любомира Сопки зоз 2010. року

Дзень за Марю и Дюру почал як и кажди други. Дюра ше пребудзел коло седем, та такой до купатила а вец до кухнї дзе го чека Маря зоз чарну кафу за розбаторйованє. Маря скорей става, бо муши порихтац фриштик, торбу Дюрови на польо, фляшу з воду и обовязно єдного рогатого єленка” же би Дюра мал лєпшу дзеку робиц” на полю, ринтац, як би Дюра поведол. При кафи вони рано дакус поприповедаю, та вец кажде на свой бок. Дюра на польо, а Маря кончи дома. Дюра люби кед му Маря патри до кафи же цо му того дня стої, яка го судьба чека. Гоч нє барз вери до того, заш лєм го корци же цо му Маря насолї”, а люби ше з ню ” покус и оначиц. Так и того рана, Дюра кед попил кафу, обрацел шолїчку наспак, та з оштрейшим гласом на Марю, нїби нагнївано: – Я тераз идзем на польо, а ти и далєй закукуй до тей шолїчки, ша по цали дзень нїч нє робиш, лєм ше круциш, нєт зоз це нїякого хасну...

28 РУСКЕ СЛОВО

– Значи так, нє наздавала сом ше од це таке. Хто же ци кажди дзень вари, пейґла, пораї, намиря статок и други мали милон роботи по обисцу. Добре ме слухай Дюро: од нєшка обрацам други бок, та увидзиш же хто нїч нє роби – розєдла ше Маря, лупла з дзверми и вифуркла вонка. Дюра занємел, ша таку розєдзену ище ю нє видзел. Похопел же ”барз упирскал ствар”, та же тераз чежко будзе вигладкац. Зоз шали випадло наозбильно. Но, идзе вон тераз на польо, а до вечара ше озда и Маря змири. Кед ше вечар врацел з поля, станул з трактором пред капуру, два раз запискал як звичайно, алє капуру нєт хто отвориц, та мушел сам. Вошол до гумна, а там галайк: швинї квича, гладни су, крава ричи у хлїве, валовки з воду по дворе празни. Шицко гладне и смиядне. – Марйо, Марйооо, нїч ши нє поробела, а могла ши – розєдзени Дюра кричи на цале гарло, алє Марї анї захировац. Нє зна Дюра цо перше, чи напавац смиядни и гладни статок, чи пораїц, або рихтац вечеру. Аж го и пес Жучко секира, ровно ше му мота коло ногох и бреше на ньго як да го анї нє позна. Дюра вец просто до кухнї, а там як да атомска штрелєла: полна судопера зоз нєпомиту судзину, на шпоргету празни гарчки, на столє тиж нєшор, од рана аж и шолїчка од кафи остала и при нєй били папер. Дюра чита цо на нїм написане и шкрабе ше за главу: Попомивай, од” лож судзину, навар вечеру, брудни шмати полож до райбачки райбац, випейґлай, преблєч чисту посцелїну...” Список длугоки, нє видно му конєц. На дну папера ище пише: Обрац шолїчку и закукнї цо ци у нєй стої”. ” Дюра швидко обрацел шолїчку, а там знова цидулка на хторей пише: Нєшка нє маш щесца анї у любови. Рин” тай док нє обрацим и други бок.” 15. ЮНИЙ 2018.

ШИЦКИ ЛЮДЗЕ НА ШВЕЦЕ РУСНАЦИ, ЛЄМ НЄ ЗНАЮ

АНТОНИЙ МЕЛНЇК (Anthony Melchiorri) Шицки людзе на швеце Руснаци, лєм нє знаю. Антоний Мелнїк (Anthony Melchiorri), чловек котри на здрави ноги поставя (Hotel impossible) упрепасцени готели – Руснак. Прето, як прави родолюб, того лєта ше враца до гнїзда своїх предкох и приходзи до Керестура ришиц проблем валалского туризма под час отримованя велького фестивала „Червена ружа”, а тиж так и других фестивалох на котри нє приходзи публика. Насампредз го интересує – чом обисца-готели празни, а мили госци, котри и приду, гладни и смиядни стрежа на драже. Задаток нє мали, алє Антоний зна як треба, а валалски туризем велька надїя малей привреди. Кед будзе исц по своєй шеми, руши од посцельох, як су попосцеляни, пирнаґи викрохмалєни, як випейґлани плахти своєй роботи, наполнєти сламячи зоз нову сламу... Єдино ше нє зна яки тренд зоз блихами у швеце – чи су тренд у валалским туризму, чи же, заш лєм, щица туристох од осипкох. Пред нїм барз вельки бриґи, алє, кед ришел шветово проблеми, риши озда и керестурски. Медзи ин-

шим, кед ше од приклєтних дзверох по гайзли на концу гумна нє сцигнє за штири секунди, може ше страциц лиценца. У швеце ше нє припознава гевта присловка, же нїч нє далєко... лєм кед ше руши на час. Найвекша спокуса за ньго будзе як ришиц госцопримство? Як порихтац Kерестурцох же би ше правели же им мило же пришли госци? Же им нє саную бон за плєскавицу. Кед треба, и бон за сок. Кед пошла крава, най идзе и целє. Спрам потерашнього спо собу роботи, Антоний проблем почнє випитовац даґдзе на терену, поведзме, од оддзерачох уходнїцох. Кед му ододру без рукавицох, то будзе знак же дезинфекцию треба почац од главох, а нє од гайзлох. vinaji.net

З ПОШТАРОВЕЙ ТОРБИ

Илустрация Любомира Сопки зоз 2010. року

НА ДЕРЕШ, КЕД НЄ СЛУХАШ СТАРШИХ

– Я себе нє можем задумац яки то нєшка школяре. На школскей годзини приповедаю, ставаю у штред настави, виходза вонка кеди ґод им на розум спаднє. Єдноставно, нє слухаю учительох. А учителє нє можу ту нїч. Нє шму карац виноватих, а анї покричац, бо Боже, вони маю свойо права, заґарантовани аж з медзинародну конвенцию – поносує ше Петро Янкови. – Ей, як то було кед ми ишли до школи, паметаш Янку, скоро цали школски рок зме пре свою нєсташносц препровадзели у маґарчей лавки – здогадує го Янко. Вец Петро попил ище єден погарик ягодачи и предлужел з бешеду. – Здогадуєш ше як сом ше 15. ЮНИЙ 2018.

стопорчел на годзинох при учительови, бо учитель и учителька ношели млєко од нас. Теди сом думал же мам даяку протекцию. Алє нє було то так. Раз пре мою нєсташносц и нєдоброту учитель ми удзелєл надереш. После длугшого часу, я и оцец ше стретли зоз учительом у валалє. Учитель ше почал оправдовац мойому оцови пре тот мой надереш цо сом од нього достал. „Алє, бачи Миколо, я го мушел так карац пре других же би ше шицки у школи тримали шора”, ґвари му учитель. Мой оцец енки похопел о чим слово, гоч одо мнє нє чул же ше роби о моїх нєсташносцох. „Знаце цо пан учитель, лєм ви йому дайце цо му припада кед вас нє слуха. Утнїце му з тирсовку и два раз надереш, та вон вец придзе ґу розуму. А и я му дам док придземе дому, та увидзи вон кельо тарки за ґрош”, ґвари му мой оцец. Но, так и було, достал я „порцию” и од оца. Теди нє було права дзецка, алє ше мушело слухац и почитовац старших. Шицко тото зме з роками научели и постали прави людзе... Дюра Салонтаї, дакедишнї поштар коцурски

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЙОВҐЕН ЧИЖМАР З ВЕРБАСУ

И ДНЇ У ПЕНЗИЇ МУ ОБДУМАНИ

Пише: Aна МАРКОВИЧ

Пензионер Йовґен Чижмар з Вербасу роботни вик препровадзел у „Виталу”, а през живот мал вецей интересованя. Єдно з нїх и правенє макетох-ладьох, з чим ше почал занїмац ище у младосци. Нєшка ма пецеро унучата, гвари, вони му даваю смисел шицкому

овґен народзени, як перше дзецко у фамелиї Чижмарових, 1950. року. Дзецинство памета як радосне, и барз вязане за церкву, понеже його оцец Микола бул дзияк у старовербаскей парохиї, а и жили нєдалєко од церкви, та му церква и парохия були як други дом. Родичи обрабяли жем, а його оцец штерацец роки робел и як дзияк. Кед би случайно Миколово хлапци – Йовґен, Михал и Микола, нє пошли до церкви – то було вельке. – Паноцец Онуфрий Тимко бул строги и знало ше кед рано утриня, на 6 годзин, ми троме, полапани за руки, понагляли до церкви. Гоч яка хвиля була, та и кед вжиме сцисло, знало ше, од дзецох лєм ми були у церкви – шмишно Йовґенови док бешедує о дзецинству.

Основну школу закончел у Старим Вербаше, а потим Школу школярох у привреди „Дьордє Зличич”, хтора теди тиж була у Старим Вербаше. Бул одлични школяр у основней, алє його найлєпши пайташе, хтори були кус старши, уж ходзели до тей школи на ремесло, та лєгко принєсол одлуку. На „занат”, як би велї гварели и нєшка, уписал ше 1965. року, и то за електромеханїчара. Такой рушел и на праксу, до фабрики „Витал”. – То теди було як тото цо нєшка волаю – дуалне образованє. Ремесло тирвало три школски роки, а ходзели зме єден дзень до школи, а други дзень до фабрики на праксу. И так шицки три роки. Чувам ище тот контракт з олєярню – приповеда наш собешеднїк. Кед дипломовал, остал там и робиц. Прешол по цалей фабрики кед слово о роботи, та там дзе требало, там робел. Трицец три роки робел одвичательну роботу як руководитель. У „Виталу” остал по пензию, до хторей пошол 2010. року. ДО МАКЕТОХ ШЕ „ЗАЛЮБЕЛ” У ВОЙСКУ Кед Йовґен пошол 1969. року до войска (служел у Пули и Троґиру), нє бул на ладї, алє у маґазину за воєну опрему. Там упо-

30 РУСКЕ СЛОВО

15. ЮНИЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

знал єдного чловека з Дубровнику, з хторим ше барз дружел, и хтори го почал учиц правиц ладї з древа. – Кед ме волал перши раз най и я пробуєм, лєм сом ше нашмеял и думал же з того нє будзе нїч. Спочатку сом нє бул заинтересовани, алє кус по кус, та и я почал правиц. Зна ли зме шед зиц до двох, трох годзин после пол ноци и длобац до макетох – гвари Йовґен, и додава же кед чловек сце, шицко научи. А вец ше ґу тей любови часто врацал през живот, теди кед мал часу. Тот гоби го опущовал, та правиц макети предлужел и у пензиї. Нїґда их нє предавал, правел их лєм за свою душу. Понеже першу макету справел у войску, вона ма вецей як 48 роки и за Йовґена ма вельку вредносц. А ладї вельки и полниполнючки з дробнїцами, и як гвари, за кажду з нїх му требало коло три мешаци роботи, док шицко нє було на своїм месце так як треба. БУЛ СПОРТИСТА АЛЄ И ШПИВАНЄ НЄ ЗАНЯГАЛ По войско мал ище єдну занїмацию – бавел фодбал за Вербас, памета же мали квалитетну лиґу, а три роки бавел и у коцурскей Искри. У своїх дозретих рокох, точнєйше од 2007. року, Йовґен почал ходзиц и на хор. Вше любел шпивац, ище од дзецинства, крашнє шпивал и тото любел. Пайташ Янко Сеґеди го нагварял, та Йовґен рушел на хор. Окрем того, у КПД „Карпати”є член и у Жридловей шпивацкей ґрупи, з хтору нєдавно наступал и на Фестивалу у Свиднїку. У шпиваню ше наисце пренашол, та кед ше рихта за наступи, и кед проби з хором и з ґрупу части, зна ше случиц же є скоро кажди вечар у „Карпатох”. Понеже супруга Мария тринац роки тримала предавальню статкарскей поживи, и тот дутян вєдно водзели. Нєшка є у пензиї, днї му богати з активносцами. Спомина же у брата ма свою заграду, та там ма и овоцнїк полни зоз древками шлївкох, грушкох, вишньох и черешньох. Пред тим там тримал и желєняву, та часто на бициґли ходзел робиц шицко цо требало. Шлєбодни час остатнїх рокох наш собешеднїк найчастейше препровадзовал з дзецми, окреме док унучата були мали, та вше кед требало помагал. 15. ЮНИЙ 2018.

А кед є шлєбодни, вец ше зна, або до загради, або опрез телевизиї найдзе вше дацо интересантне. Люби и кед ше зоз свою Марию одпочиваю, кед пойду на морйо до Чарней Гори, дзе вона ма родзину. – Читам и „Руске слово”, окреме наших писательох, або теми з нашей историї, одкаль зме пришли, чом зме пришли, як то було... – приповеда Йовґен. БОГАТИ ЗМЕ, БО ЗМЕ ВЕЛЬКА ФАМЕЛИЯ Оженєл ше 1972. року и зоз супругу Марию маю двойо дзеци, Даниєлу и Иґора. Даниєла ма тройо дзеци, а Иґор двойо, та ше дїдо и баба цеша у пецерих унучатох. Матия, Алекса, Ена, Мартин и Микола маю сами петички и шицки кошаркаше. Скорей зме о Йовґеновому унукови Мартинови писали на вецей заводи понеже як младши бул одлични каратиста, а нєшка шицки пецеро найволя лабду уруцовац до кошара. Микола ноши и прадїдово мено, та Йовґен барз задовольни. Син Иґор з фамелию жиє у истим дворе, та баба и дїдо причуваю дзеци вше кед треба, а з другого боку су нє сами, та добре и єдним и другим. Чижмарово зложни, а Йовґен гвари же його браца и вон вєдно маю 11 унучата, и вше кед даяка пре слава, шицки ше зиду, та до обєктива фотоґрафа лєдво же ше шицки зме сца. – Мнє найвекше богатство нашо дзеци, нашо унучата, и праве то тото за цо сом робел и запинал. Крашнє жиєме, фамелия добра, дзеци нам добре, вишколовали ше... Думам же то значнєйше од даякого велького материялного богатства. Нашо богатство у тим же зме здрави и же нас тельо єст – заключує дїдо Йовґен, задовольни же ма о ким и о чим приповедац гоч докля.■

ОДДАВНА МУ ЛАДЇ НА ТЕМИ Першу макету справел пред пейцома децениями дзекуюци приятельови у войску хтори го и баржей упутел до макетарства. Од теди по нєшка, часто ше врацал ґу тей своєй любови. За єдну ладю му треба коло три мешаци. Макети правел за свою душу, нїґда их нє предавал.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. юния 2018. року занавше нас зохабел наш мили шовґор

ВЛАДИМИР ИВАН (1940–2018) з Вербасу Памятку на ньго и заєднїцки препровадзени час у своїх шерцох буду чувац андя Єлена Кишова зоз дзивками Таню и Лидию и сином Дарком и їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. юния 2018. року занавше нас зохабел наш мили шовґор

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ У своїм 79. року живота 6. юния 2018. року занавше нас зохабел, после чежкей хороти, наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ИВАН (1940–2018) з Вербасу У найкрасших памяткох и зоз вельку жалосцу навики це буду чувац Мижо и Фемка Хлєбашково и їх дзивки Златка, Снежа и Мая зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. юния 2018. року наполня ше три роки як нас зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ИВАН (1940–2018) з Вербасу ЙОВҐЕН КАТРИНА (1921–2015) з Руского Керестура Памятку на його любов и доброту вично буду чувац його дзеци, унуки и праунуки Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. юния наполня ше 12 роки як нас занавше зохабела

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. юния наполнєли ше дзевец роки як нас занавше зохабел и преселєл ше до вичносци наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

Красни памятки на ньго занавше буду чувац супруга Наталия, синове Александар и Никола, нєвести Катарина и Мирослава, унучата Силвия, Анамария, Кристиян, Владимир и Борис и праунук Йован Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния 2018. року наполнєли Дня 10. юния наполня ше 25 роки ше 5 роки як нас нєсподзивано зояк нас нєсподзивано зохабел наш хабел наш мили мили

МЕЛАНИЯ НАДЬ МИХАЙЛО МАЛАЦКО народзена Шимко (1938–2009) (1935–2006) з Руского Керестура з Руского Керестура Супруг Янко, син Владислав зоз Памятку на його доброту и любов супругу Вирку и унуки Наташа и у своїх шерцох навики чуваю його наймилши Петро Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ МИРОН ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура (1938–1993) Памятку на ньго вично буду чувац Памятку на ньго чуваю його найсин Мирослав зоз супругу Терезку, милши, синове Мирко и Иґор, суунуки Мирко, Иґор, Денис и Тони, пруга Весна, брат Мирослав зоз фасупруга Ирина и нєвеста Весна мелию и мац Ирина Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юния наполнєли ше 16 жалосни роки як ше преселєла до вичносци наша мила супруга, мац, баба и прабаба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполнєли ше 5 роки як нас занавше зохабел наш мили жец

АНА САБО народзена Дудаш (1947–2002) з Руского Керестура Красни памятки на єй любов и доброту навше у своїх шерцох буду ношиц єй наймилши Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура

Ожалосцена швекра Мелана зоз супругом Якимом Най це ангели чуваю!

15. ЮНИЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. юния занавше нас зохабел мили супруг

МИХАЛ МОЛНАР (1936–2018) Петроварадин З любову и почитованьом памятку на тебе будзе чувац твоя супруга Леона Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния 2018. року наполня ше пейц жалосни роки як нє з нами наша мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. юния занавше нас зохабел мили оцец, дїдо и прадїдо

МИХАЛ МОЛНАР МИХАЛ МОЛНАР (1936–2018) (1936–2018) Петроварадин Петроварадин Памятку на його любов буду заПамятку на його любов буду занавше чувац син Мирко, нєвеста навше чувац син Славко, нєвеста Бранка, унук Альоша, нєвеста Наска и унуки Аня и Саня Невена и праунука Уна Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

АМАЛИЯ КАНЮХ (1938–2013) з Руского Керестура Памятку на ню чуваю єй наймилши Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта Городска управа за будовательну жем и инве стициї Городу Нового Саду, Стевана Брановачкого число 3, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок „Пошоренє за пречисцованє одрутних водох населєня Ченей” на ката стер ских пар це лох ч. 1922/6, 4151, 4195 и 482 шицки у К. О. Ченей, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей упра ви за за щ и ту жи вот но го штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

15. ЮНИЙ 2018.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. юния занавше нас зохабел мили оцец и дїдо

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Спенс” Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Спенс” у Улїци Сутєска число 2, у Новим Садзе, на катастерских парцелох число 893, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 8. юния 2018. року принєсла ришенє число VI-501-47/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполня три роки як вецей нє з нами наш мили супруг и оцец

СИМЕОН РАМАЧ (1937–2015) Занавше ши у наших думкох и шерцох, дзе це чуваме з любову и почитованьом. Твоя супруга Вера, дзивка Лидия и син Борис

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов продукцийного обєкта-роботнї за продукцию мещкох поверхносци П и часц П+1” Ношитель проєкта „Radbruch” д.о.о., Македонска 30, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов продукцийного обєкта-роботнї за продукцию мещкох поверхносци П и часц П+1” на катастерскей парцели число 10342, К. О. Футоґ, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 7. юния 2018. року принєсла ришенє число VI-501-189/18 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-92324482. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе *

„КУДЛИК ПУДЛИК” НА ПИЯТОК У ДЮРДЬОВЕ На пияток, 15. юния, у просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, на 18 годзин будзе одбавени театрални фалат за дзеци „Кудлик пудлик чека ґазду”. У представи ґлумя члени Дзецинскей театралней секциї КУД „Жатва” зоз Коцура. Драмски фалат написал и режирал Микола Шанта, сценоґрафию направела Єлена Шанта, шептач и музику вибрала Силвия Маґоч. Уход шлєбодни. ***

ПРЕПОДАВАНЄ У НОВИМ САДЗЕ РУСНАЦИ И СТВАРЯНЄ КРАЛЬОВИНИ СГС – ЮГОСЛАВИЇ

На вовторок, 19. юния, 2018. року на 17 годзин, у Културним центру городу Нового Саду, Католїцка порта ч. 5, на II поверху отрима ше преподаванє на тему: „Час препороду: Руснаци и стварянє Кральовини СГС – Югославиї”. Преподаванє отримаю проф. др Янко Рамач, проф. др Яков Кишюгас, академик Юлиян Тамаш, проф. др Дюра Гарди, Дюра Латяк, писатель и публициста, а модератор програми писатель Михал Рамач. Орґанизаторе: Национални совит Руснацох, Роботне цело за науку и Културни центер Нови Сад. ***

У ВЕРБАШЕ ГУМАНИТАРНЕ ЗМАГАНЄ „ПЛЇВАЙ ЗА ЖЕЛЬКА”

Гуманитарна акция „Плївай за Желька” будзе отримана 23. юния у Центру за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше, а котизация будзе виношиц 300 динари по особи. На гуманитарну акцию поволани члени шицких спортских клубох и здруженьох з општини Вербас, як и шицки гражданє хтори зоз плїваньом 50 м у шлєбодним стилу жадаю помогнуц. До збераня средствох уключело ше и Гуманитaрне здруженє „ЕМпата” котре и орґанизатор тей акциї. Людзе котри маю добру дзеку помогнуц, а нє годни того дня присц до Вербасу и уплациц котизацию, свой добродзечни прилог можу уплациц и на динарски жиро рахунок „ЕМпати” у Ерсте банки: 340-11017528-96, лєбо на девизни рахунок тиж у Ерсте банки: 340-10028239-54.

34 РУСКЕ СЛОВО

ЯВНА ПОВОЛАНКА ЗА УМЕТНЇКОХ СУЧАСНЕЙ УМЕТНОСЦИ У рамикох програми заєднїцки мултикултурални проєкт зоз другима Заводами за културу – 10 роки Заводох, Завод за културу войводянских Руснацох обявює явну поволанку за вибор визуелного уметнїка сучасней уметносци хтори будзе представяц руску заєднїцу на заєднїцкей вистави 5 заводох за културу. Поволанка тирва до 20. юния до полноци. З нагоди означованя 10 рокох роботи и иснованя Заводох за културу войводянских Руснацох, Румунох, Словацох, Мадярох и Горватох, а у сотруднїцтве зоз Сучасну ґалерию у Суботици у периодзе од конца септембра по конєц рока отрима ше путуюца заєднїцка мултикултуралнa вистава младих уметнїкох зоз тих заєднїцох. Отверанє вистави будзе отримане у Сучасней ґалериї у Суботици 28. септембра 2018. року, а потим явносци будзе представена и у Зренянину, Сенти и Новим Садзе. Кандидатом будзе оможлївене викладанє роботох на заєднїцкей мултикултуралней вистави уметнїкох зоз рускей, румунскей, словацкей, мадярскей и горватскей заєднїци. Од кандидатох ше очекує же би виполєли шлїдуюци условия: же су полнолїтни державянє Републики Сербиї, односно же маю до 35 роки, же ше вияшнюю як Руснаци и же ше занїмаю зоз визуалну уметносцу. Место пребуваня нє одлучуюце условиє за участвованє у явней поволанки. Потенциялни кандидати треба же би були отворени за сотруднїцтво зоз орґанизаторами и авторку постановки. Уметнїки можу посилац поєдинєчни роботи як и сериї роботох, односно конкретни цалосци свойого опусу. Приява би требала мац шлїдуюцу документацию: 1. Общи податки о уметнїкови (мено, презвиско, адреса, телефон, имейл) 2. Приклади роботох (назва, технїка, кед применлїве димензиї – може лєм у електронскей форми, мож послац и додатни линки на хторих мож препатриц роботи) же би комисия мала увид до ширшей слики їх роботи 3. Кратку уметнїцку биоґрафию 4. Кратке мотивацийне писмо у хторим ше толкую причини интересованя за участвованє у вистави и концепт, опис лєбо уметнїцку вияву вязану за тото цо ше предклада за виставу Явна поволанка отворена од дня обявйованя на интернет боку Заводу за културу войводянских Руснацох www.zavod.rs до 20. юния до 23:59. Шицки прияви ше посила у електронским формату на

адресу zavod.rusini@gmail.com зоз насловом (Subject) Заєднїцка вистава заводох. Прияви хтори сцигню после того термину нє буду розпатрани. Явна поволанка будзе реализована з помоцу членох Комисиї хтору творя директор (лєбо особа хтору вон менує спред Заводу) и двох фаховцох з обласци визуелних уметносцох. Конкурсна комисия у предселективним циклусу по критерийох Конкурсу вибере трох кандидатох хтори войду до другого кругу вибору. У другим кругу кустос Нела Тонкович, директорка Сучасней ґалериї, вибере єдного хтори будзе представяц руску заєднїцу на заєднїцкей мултикултуралней вистави. Завод обвисци автора о його вибору за участвованє на вистави у терминє од 5 дньох од дня приношеня одлуки. Додатни критериї за участвованє на вистави: * уметнїцки дїла муша задоволїц високи уметнїцки стандарди * уметнїцки дїла муша буц ориґинални дїла. Авторе хтори ше приявя на конкурс ґарантую же виробели дїла хтори послали и гевти хтори буду вибрани за виставу и з тим под своїм меном викладаю авторске дїло, односно одвитую за ориґиналносц уметнїцкого дїла од дня придаваня на явну поволанку. Завод за културу ше ошлєбодзує од каждей одвичательносци у случаю евентуалного потупеня авторских правох трецих особох. Резултати явней поволанки буду познати найпознєйше у септембру. Перша вистава будзе отримана у Сучасней ґалериї у Суботици 28. септембра 2018. року, а точни термини тирваня виставох у Зренянину, Сенти и Новим Садзе буду познєйше одредзени. Концепт вистави постави кустос Нела Тонкович, директорка Сучасней ґалериї у Суботици. Нєподполни прияви и гевти хтори нє виполнюю условия Явней поволанки нє уходза до процедури оценьованя и нє буду розпатрани. Єдна зоз основних задачох и цильох Заводу то креировац нагоди за млади особи и актерох у културних и креативних индустрийох, же би стимуловал їх мобилносц, помагал при умрежованю и афирмованю. Тота и подобни програми понукаю праве тото: представянє новей публики, здобуванє и черанку искуствох зоз другима и професийни анґажман и здобуванє референцох. За шицки додатни питаня у вязи зоз явну поволанку писац на имейл: zavod.rusini@gmail.com.

15. ЮНИЙ 2018.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА „БАЧКА”

СЛАБИ РЕЗУЛТАТИ РК „Русин” – РК „Ґрафичар” (Бездан) 26:30

Русин наступел у составе: Планчак, Мудри 2, Тома 2, Боянович 2, Борис Югик 5, Салаґ 5, Микита 1, Гербут 9, Варґа, Ковачевич, Надь. На шицких змаганьох перши полчас одлични Русин” водзи, док у другим Русиновим бавячом нєстава моци и на концу траца змаганє. Скоро на каждим змаганю по бависку вискакує подаєден бавяч, на єдним добре бави Гербут, на другим Мудри, на трецим дахто други, цо барз мало. И попри искусних бавячох хтори бавя вєдно уж даскельо сезони, посцигнути резултати слаби. Правда же у тей ярнєй часци бавели бавяче лєм зоз Керестура, же до екипи уходзели и младши бавяче, завжате 4. место заш лєм реалносц Русинових рукометашох. *** РК „Русин” – РК „Борец” (Бачки Ґрачац) 28:20 (14:10) Русин на тим змаганю наступел у составе: Милинкович, Мудри (5), Тома (4), Боянович (3), Гербут (7), Югик (5), Салак (1), Ґовля (1), Надь (2), Микита и Варґа.

Остатнє змаганє у сезони 2017/2018. у Трецей рукометней лиґи сивер ґрупа Бачка, хторе одбавене прешлей стреди, 6. юния, у Риским Керестуре, Русиновци иншак одбавели. Конєчно зме на тим змаганю видзели одлични рукомет з боку керестурских рукометашох. Прекрасни акциї, одлични охрани ґолмана Милинковича, одлични розбавйованя Мудрия, а ґолґетерску схопносц Гербут указал и на тим змаганю. Млади бавяче хтори уходзели до змаганя одлично ше знашли, а тоти старши им творели нагоди за ґол. Бависко у охрани тиж було одличне. У жажди за цо вецей ґолами часто ше гришело у контрох, алє то анї кус нє уплївує на оцену за бависко – одлично. Я. Виславски

МАЛИ ОГЛАШКИ

021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail:ruske.redakcija@gmail.com 15. ЮНИЙ 2018.

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.

ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ Як и прешлого року, „Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику „Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок, колачи и даяки єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбод зеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и прейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац.

пишце дзуймреу, цих у р т о с , з Ище раи най нам з мгоно пахнє! нам урт приє тепшох ф

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ УКЛА ДАНЯ ДО СПОРТСКЕЙ ИНФРАСТРУКТУРИ У ВЕРБАШЕ

ВИТОР ДО ХРИБТА ВЕКШОМУ РОЗВОЮ

Покраїнски секретар за спорт и младеж Владимир Батез нащивел прешлого тижня Општину Вербас и наявел нови укладаня покраїнских орґанох власци до спортскей и инфраструктури за младих Покраїнского секретара Владимира Батеза дочекали предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац, член Општинскей ради задлужени за спорт Срдян Станич, помоцнїк предсидателя Општини Предраґ Роєвич и координатор за спортски активносци Йован Ковачевич. Госци и домашнї нащивели городски стадион и Центер за физичну културу „Драґо Йовович” и представели дзепоєдни идеї за додатну опрему спортскей инфраструктури у Вербаше. – Зоз задовольством зме дочекали покраїнского секретара за спорт Владимира Батеза и вихасновали нагоду упознац го з даєднима нашима планами, чия би реализация могла допринєсц розвою у обласци спорту. Жадаме обновиц часц инфраструктури, гоч ше константно уклада до спорту з локалного буджету. Тиж так, понеже аж шейсц клуби виборели висши ранґ змаганя, заслужую векшу потримовку, нє лєм Општини Вербас алє и покраїнских и републичних орґанох – визначел Ґлушац и додал же у тей хвильки приоритети санациї часци спортскей инфраструктури и школох, обнова часци Центра за физичну културу и ушоренє городского стадиону.

Батез з тей нагоди визначел же секретарият хтори водзи будзе мац порозуменя за предложени проєкти. – Тема нам була и стратеґия розвою спорту у општини Вербас, алє и запровадзованє младежскей политики. Добра инфраструктура фундамент за занїманє зоз спортом и посцигованє резултатох, алє и условиє же би ше у городзе у будучносци орґанизовало вельки змаганя, цо Вербас у добрей часци виполнює. То вше витор до хрибта за розвой спортского туризма и цалей локалней заєднїци – заключел секретар Батез. А. М.

ШК „ОМЛА ДИНЄЦ” КОЦУР

ДРУГИ НА ТАБЛЇЧКИ Шаховски клуб „Омладинєц” зоз Коцура у рамикох штвартого кола у Войводянскей лиґи ґрупа Бачка у Кули бавел процив домашнєй екипи ШК „Гайдук” и зазначел ище єдну побиду. Резултат бул 4:2 за „Омладинєц”. Гоч по резултату випатра же „Омладинєц” змаганє достал без векших проблемох, резултат лєгко могол буц и нєришени. Карло Бала бул у барз нєвигодней ситуациї, медзитим вон страцену партию обрацел и победзел. Побиди за „Омладинєц” на тим змаганю зазначели Карло Бала, Миряна Шолая и Никола Тадич, реми одбавели Владимир Лазор и Споменко Павичевич, а свойо змаганє страцел Стеван Перич. После штирох колох „Омладинєц” ма шицки побиди, максималне число бодох и перши є на таблїчки. Прешлого викенду, односно 10. юния, одбавене остатнє

36 РУСКЕ СЛОВО

коло у ярнєй часци сезони у шаховскей Войводянскей лиґи-ґрупа Бачка. У Коцуре ше у рамикох того кола стретли два першопласовани екипи на таблїчки, першопласовани коцурски „Омладинєц” и другопласована екипа котра найблїзши кандидат за уход до Другей шаховскей лиґи, а то екипа „Лайош Сеґи” зоз Байши. Госци зоз Байши, котри у своїх шорох маю аж трох ФИДЕ майстрох, оправдали улогу фаворита и победзели зоз 4,5:1,5 и на тот способ превжали лидерску позицию на таблїчки. Побиду на тим змаганю зоз ШК „Омладинєц” зазначел лєм Карло Бала, а Владимир Лазор одбавел нєришено, покля Никола Тадич, Споменко Павичевич, Ґоран Попович и Миряна Шолая страцели свойо змаганя. Резултат могол буц и дакус вигоднєйши за „Омладнєц”, понеже ше през анализу партийох видзело же Миряна Шолая могла вицагнуц голєм реми, алє направела даскельо гришки, а Никола Тадич мал поцаг котри би ришел партию и оможлївел му побиду, медзитим, Тадич тот поцаг превидзел, и нажаль, страцел. Шаховске першенство у Войводянскей лиґи ґрупа Бачка ше предлужує у септембру, а „Омладинєц” такой на початку єшеньскей часци сезони у Вербаше будзе бавиц општински дерби процив истоменей екипи. „Омладинєц” ярню часц сезони закончел на одличним, другим месце зоз 12 бодами. Зазначел штири побиди и єдно пораженє. З.Колєсар 15. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПЕРШЕ ЗМАГАНЄ ИСКРИ У БАРАЖУ ЗА ВИСШИ РАНҐ

ДОМАШНЇ БУЛИ ЛЄПШИ ФК „Червинка” (Червинка) – ФК „Искра” 2:0 (2:0)

Червинка: стадион ФК „Червинка”, патрачох: 500. Судия: Матич (Нови Сад). Ґоли за Червинку: Кишюгас и М. Суботич. ИСКРА: Филеп, Иван, Сталевич (Николич), Юшкович, Дякович, Малацко, Мароєвич, Радулович, Дамян Ґубаш, Сердар и Ваяґич. ЧЕРВИНКА: Дюришич, Кочич (Кончар), Ивич, В. Вуйович, М. Радманович, Драґович, Й. Суботич (З. Вуйович), М. Суботич, Кишюгас (Бошкович), Й. Радманович и Керекеш. Фодбалером Фодбалского клубу „Искра” зоз Коцура нє вельо хибело же би того року зазначели найвекши успих у историї Клуба длугокей вецей як 100 роки, а то пласман до Войводянскей лиґи. Искра на полусезони була перша на таблїчки зоз 5 бодами вецей од другопласованей Байши, а тоту сезону закончела як треца. Слабша форма бавячох у другей часци сезони резултовала же би Искра на концу закончела як трецепласована, та ше за одход до Войводянскей лиґи муши бориц през бараж. Искра ше як трецепласована у Подручней лиґи Суботица у баражу стретла зоз другопласовану екипу зоз Подручней лиґи Зомбор, а то ФК „Червинка” зоз истоменого места, клуб зоз богатшу историю як Искра. Знало ше же будзе чежко и же Червинка фаворит у тим баражу. Медзитим, Искри ишло на руку же ше перше змаганє бавело у Червинки, а реванш у Коцуре понеже у таких змаганьох реванш змаганє вше лєпше бавиц на домашнїм терену. Єден Искров ґол у Червинки би звекшал шанси коцурскей екипи у реваншу гоч би Искра и страцела, алє Искрово бавяче, нажаль, нє дали тот єден ґол. Червинка зоз побиду и двома ґолами розлики, без приятого ґола на домашнїм терену направела вельки крочай ґу зарисованому цилю, а то вшелїяк пласман до Войводянскей лиґи–сивер. Искра барз подло одбавела перши полчас змаганя и то на концу одлучело змаганє. Од самого початку домашнї рушели мотивовано, аґресивно и запровадзели свойо ба-

15. ЮНИЙ 2018.

ОФК „ВЕРБАС” ТИЖ ПОБЕДЗЕЛ НА ДОМАШНЇМ ТЕРЕНУ У другим полуфиналним пару баражу за Войводянску лиґу ше внєдзелю у першим змаганю у Вербаше стретли ОФК „Вербас” и ФК „Будучносц” зоз Младенова, а домашнї ОФК „Вербас” победзел зоз 1:0. Екипа зоз Вербасу ище раз потвердзела же ма барз добру охрану и же заслужено прияли найменєй ґоли у Подручней лиґи Суботица, понеже им тота добра охрана обезпечела предносц у реваншу. Госци зоз Младенова на терену були лєпша екипа котра мала инициятиву, бависко, алє Вербас витримал тоти напади Будучносци и после єдней з боку наруценей лабди бавяч домашнєй охрани Роґанович бул найвисши и з главу дал єдини ґол на змаганю. Реванш змаганя одбавени стреду, по заключеню того числа „Руского слова”

виско. Константни напади у 25. минути резултовали и з водзацим ґолом котри дал Кишюгас. Предраґ Кишюгас зоз домашнєй екипи бул обачлїво розположени за бависко и после його асистенциї капитен Червинки М. Суботич у 32. минути зоз бицом зоз коло 15 метери звекшал резултат на 2:0. У другим полчаше Искра забавела кус лєпше и на даскельо заводи витворела даскельо добри шанси котри остали нєвихасновани. У остатнїх 15 минутох домашнї знова превжали инициятиву, були лєпши, мали даскельо шанси за ґол котри на щесце нє вихасновали. Искри би єден ґол на тим госцованю бул барз значни и звекшал би шанси у реваншу, а праве тот єден ґол Искра прейґ свойого найлєпшого стрилца Зорана Сердара могла дац у остатнєй минути. Сердар ше на коло 5 метери од ґолу нашол сам опрез ґолмана домашнїх, алє бил просто до ньго и ґолман одбранєл ґол и оможлївел своєй екипи вельо мирнєйши реванш змаганє у Коцуре.■ З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ 21. ШВЕТОВЕ ПЕРШЕНСТВО У ФОДБАЛУ

ПОЧАЛО ШВЕТО ФОДБАЛУ

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Двацец перше Шветове першенство у фодбалу почина 14. юния, отримує ше у Русиї, а будзе тирвац по 15. юлий. Так одлучене на схадзки ФИФИ хтора отримана 2. децембра 2010. року. Перше шветове фодбалске першенство отримане у Уруґваю 1930. року, а на тот завод першираз домашнї будзе восточна Европа, односно Русия. На фодбалских теренох у Русиї буду ше змагац трицец два екипи хтори розпоредзени до осем ґрупох

Фото: FIFA ФОРМА НЄМЕЦКЕЙ РЕПРЕЗЕНТАЦИЇ ИЩЕ СЛАБА Актуални шампион швета у фодбалу, репрезентация Нємецкей, нє бавела найлєпше у пририхтуюцей фази за Шветове першенство. После вельо трапези на остатнїм контролним змаганю лєдво победзела екипу Саудийскей Арабиї зоз резултатом 2:1. Но, з оглядом же и на прешлим мундиялу Нємецка лєдво прешла до другей фази змаганьох, а потим освоєла шампионске место, шпиц форму досягню под час актуалних змаганьох у Русиї.

38 РУСКЕ СЛОВО

то би повед же од прешлого першенстав хторе отримане у Бразилу прешло уж штири роки и же на шоре нови планетарни фодбалски змаганя? Медзитим, добре же пауза медзи шветовима першенствами у фодбалу нє тирва длужей, бо би ше хлопска популация, велька векшина, скожлєла. Пририхтованя за тогорочне першенство почали ище 2009. року кед ше виберало домашнього. У першим кругу гласаня було дзевец держави, медзитим у конєчним вибору були штири понукнуца: Русиї, Шпаниї – Портуґалиї, Голандиї – Белґиї и Анґлиї. У першим и у другим кругу финалного гласаня Русия мала найвецей гласи – 9, односно 13, та урядово од децембра 2010. року Русия почала пририхтованя за тогорочне фодбалске швето. Кед слово о навияцкей часци таких фодбалских змаганьох, пририхтованя нє потребни. Место опрез „телевизорнї” вше порихтане, мали проблем лєм з ошвиженьом, хторе важне на час обезпечиц. КВАЛИФИКОВАЛИ ШЕ 32 ЕКИПИ На квалификацийних змаганьох було аж 210 национални фодбалски селекциї: 54 зоз

Европи, 10 зоз Южней Америки, 35 зоз Сиверней, Централней Америки и Карибских островох, 46 зоз Азиї, 54 зоз Африки и 11 зоз Океаниї. Но, на тот завод зоз Африки ше пласовали репрезентациї: Єгипту, Марока, Ниґериї, Сенеґалу и Тунису. Зоз Азиї ше пласовали: Австралия, Иран, Япон, Южна Корея и Саудийска Арабия. Зоз подруча Сиверней и Штреднєй Америки и Океаниї – Костарика, Мексико и Панама, а зоз Южней Америки: Арґентина, Бразил, Колумбия, Перу и Уруґвай. Зоз Европи на русийски стадиони вибегню селекциї: Белґиї, Данскей, Анґлиї, Исланду, Нємецкей, Польскей, Портуґалиї, Русиї, Французкей, Горватскей, Швайцарскей, Шведскей, Шпаниї и Сербиї. У першей фази будзе ше як и вше бавиц по ґрупох – у ґрупи А: Русия, Саудийска Арабия, Єгипет и Уруґвай; у ґрупи Б: Портуґалия, Шпания, Мароко и Иран; у ґрупи Ц: Французка, Австралия, Перу и Данска; у ґрипи Д: Арґентина, Горватска, Исланд и Ниґерия; у ґрупи Е: Бразил, Швайцарска, Костарика и Сербия; у ґрупи Ф: Нємецка, Мексико, Шведска и Южна Корея; у ґрупи Ґ: Белґия, Панама, Тунис и Анґлия, и у ґрупи Х: Польска, Сенеґал, Колумбия и Япон. 15. ЮНИЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

У тей першей фази, ґрупней, змаганя тирваю по 28. юний. Змаганя буду отримани на стадионох у Калинїнґраду, Казаню, Краснодару, Мо скви, Нижнїм Новґороду, Ро стову на Дону, Санкт Петербурґу, Самари, Саранску, Сочию, Волґоґраду, Яро славлю и Єкатеринбурґу. Найвецей публики можу прияц стадиони у Мо скви – стадион Лужнїки – 81 000 и Санкт Петербурґу – Кре стовски арена – 67 000. ПРИРИХТОВАНЯ Наш фодбалска репрезентация першу часц пририхтованьох за мундиял почала концом мая у фодбалским центре у Старей Пазови. Селектор Младен Крстаїч поволал 27 фодбалерох: штирох ґолманох Владимира Стойковича, Предраґа Райковича, Александра Йовановича и Марка Дмитровича. У охрани на лїстини селектора були: Коларов, Рукавина, Родич, Иванович, Спаїч, Велькович, Тошич, Настасич и Миленкович. У штредку и нападу поволани: Матич, Миливоєвич, Ґруїч, Максимович, Тадич, Живкович, Ґачинович, Костич, Радонїч, Милинкович, Ляїч, Митрович, Прийович и Йович. Друга фаза пририхтованьох отримана у Австрийским городзе Ґрацу, дзе наша репрезентация бавела два контролни змаганя процив екипох Чилеу и Боливиї. Перше змаганє, 4. юния, процив Чилеу зме страцели зоз 1:0, а ґол зме достали при самим концу реґуларней часци змаганя – у 88. минути. У другим змаганю, хторе бавене на стадиону Меркур арена у Ґрацу, наша репрезентация победзела селекцию Боливиї зоз резултатом 5:1 (4:0). Тот друге змаганє шицким нам надїя же ше витворя сни шицких нас, та и наших репрезентативцох, же прейду зоз ґрупней фази до другей фази змаганьох. Селектор Крстаїч вибрал же бизме контролни змаганя бевели з тима екипами. Обидва су зоз Южней Америки, а подобнє бавя зоз нашима процивнїками у ґрупи – Бразилом и Костарику. У екипи були: Стойкович, Иванович, Миленкович, Тошич, Коларов, Матич, Милин-

15. ЮНИЙ 2018.

кович, Тадич, Ляїч, Костич и Митрович. У другим полчасу на терен вибегли и Райкович, Рукавина, Миливоєвич, Ґруїч, Радонїч и Прийович. Стрилци були: Митрович у 4, 22. и 68. минути, Ляїч у 19 и Иванович у 42. минути. Кед слово о наши процивнїкох у ґрупи, вельо проблеми ше очекує у змаганю зоз репрезентацию Швайцарскей. „Годзинкаре” у остатнїм контролним змаганю победзели репрезентацию Япону, а пред тим страцели од репрезентациї Белґиї. Важне повесц же Швайцарска у пририхтованьох на 15 змаганьох победзела, 5 бавела нєришено, а страцела лєм єдно од екипи Портуґалиї. ЦО НАС ЧЕКА? Кед слово о вельким фодбалским змаганю як цо то Шветове першенство, шицки вельо очекуєме. Цо до конца будзе, увидзиме. Спрам того цо зме видзели у тих двох змаганьох хтори наша репрезентация одбавела у Ґрацу, чежко нагаднуц. Вшелїяк будзе вельо напартосци. Навияче, цала нация, уж мешацами на „пририхтованьох”, бо фодбал найважнєйша побочна ствар. Кед слово о тим спорту, ище вше зме у колективним сну – посцигнуц успих яки зме мали на першим Шветовим фодбалским першенстве у Уруґваю далєкого 1930. року. Теди зме освоєли треце место по резултату, алє пре ґол розлику були зме штварти. Кед би нам ше повторел тот успих, вецей би нам нїхто нє бул ровни. Од пондзелку наша репрезентация у Русиї, у Калинїнґраду, односно у Светлоґорску, дзе буду бавиц перше змаганє зоз репрезентацию Костарики. Змаганє ше бави 17. юния. Потим 22. юния бавя зоз репрезентацию Швайцарскей, а 27. юния зоз Бразилом. У хвильки кед писани тот текст шицки у себе чуваме оптимизем и позитивну енерґию пред тима змаганями, насампредз прето же зме потераз на таких змаганьох здобули подли искуства и розчарованя. Вериме же ше „колєсо” обрацело и же можеме од наших фодбалерох очековац добри и лєпши резултати.■

ВОВК ЗАБИВКО МАСКОТА На конкурсу за маскоту Шветового фодбалского першенства у Русиї було приявени 50 идейни ришеня. До финалного вибору вошли: тиґриш, мачка и вовк. Алє векшину гласох гражданох Русиї освоєло идейне ришенє вовка. Аж 53 одсто гражданох дало свой глас за вовка, як символу швидкосци и упартосци, а тиж так и як вираз надїї же русийска репрезентация як домашнї першенства, будзе добре бавиц. Вовк достал и мено, а вола ше Забивко. У прекладзе зоз русийского язика то значи ґолґетер.

РУСКЕ СЛОВО 39

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 24 (3789) НОВИ САД, 15. ЮНИЙ 2018.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ ОШ ПЕТРО КУЗМЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР ”

ОШ ”БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

МАТУРАНТИ

ОШ ”ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” ДЮРДЬОВ

ШТРЕДНЯ ШКОЛА ПЕТРО КУЗМЯК” РУСКИ КЕРЕСТУР ”

Фотоґрафия: 0690P

РАДОСЦ ВЕСЕЛИНКИ” ”

■