Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 24 (3737) НОВИ САД, 16. ЮНИЙ 2017.

ОСНОВНУ ШКОЛУ ЗАКОНЧЕЛА ИЩЕ ЄДНА ҐЕНЕРАЦИЯ

■ ФОДБАЛЕРЕ ЗАКОНЧЕЛИ СЕЗОНУ

У Основних школох у хторих єст оддзелєнє на руским язику осемрочне школованє успишно закончела ище єдна ґенерация. Родичи и приятелє их випровадзели на матурски преслави, дзе найлєпшим и уручени припознаня за посцигнути успихи у школованю. Пред матурантами остава ище положиц Закончуюци испит зоз трох часцох, а вец и упис до штреднїх школох. В. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ МЛАДИ ҐЛОБАЛНИ РУСНАЦИ

КОЦУР

Фото: Вероника Вуячич

ДЮРДЬОВ

РУСКИ КЕРЕСТУР

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї нас тали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бру ґошових у Руским Ке рес туре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ МАҐИЯ „ВЕСЕЛИНКИ”

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ! Фотоґрафия: K006b_0193P

ВИТВОРЕНЕ ДЇЛО, А НЄ ДНЬОВИ ПОЛИТИЧНИ АКТИВИЗЕМ Пише: Юлиян ТАМАШ, академик

Од Святого писма преверене же ше особи и заєднїци олєгчує виражованє анимозитету, зависци чи вимсценя, идентификую и вредную „по дїлох“, а нє по словох, обе- без явней одвичательносци. Иншак би ше нє случовали цункох и послушносци власцом и силнїком; менєй по парадокси яки приходза до вираженя при вибору членох словох, бо „премоцне слово може и забиц“, а найменєй националних совитох и управних одборох. по „активизму“, окреме политичним, без резултату як Же нїч нє видумуєм, анї нє здзерам з пракси, з рижнитирвацого явного общого добра. Вельо глїбши животни ма мимикриями прикривани глїбши животни правди, правди нєшка одруцени и практикую ше, як система здзераюци пасма мертвого язика и оголююци живи идеї, вредносци, политични и аматерски активизем, окреме лєм обрацам увагу на остатнї приклад вибору кандидаполитични, хтори найчастейше тирва по перши идуци тох за членох Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох. Од виберанки, алє и надалєй штернац предложених кандидїла нє критериюм. Професийно витворени людзе цо су витворенши, датох, лєм двоме кандидати Чом? Прето же людзе, та то су нєпопуларнєйши. Чом? Прето же су живи задоволюю критериюм прои Руснаци, похопели же доказ власней яловосци тих хтори о професийней нач талант и витирвала компетенциї одлучую, а тот механїзем оможлївює фесийней компетенциї у подручю култури. Маю дїло як робота, кед до вигодного партийом на власци контролу над Совитами до ступне явне обще добро. статусу мож дойсц и без Остаток аматере и политични образованя и без роботи з видним резултатом, „з политичним активизмом“ и по- активисти, декларовани „вельки Руснаци“ без дїла у тримовку векшини, нє важне кого и якей. На дїлу попу- култури хтори буду одлучовац цо интерес Руснацох и цо за нїх приоритети. Правду о хторей пишем висловел сам лизем, а нє професийна компетенция. То симулация демократиї, бо демократия математично Предсидатељ Националного совиту Руснацох. нє можлїва. По Паповей адюнктивней теореми двоме И цо ше случує? По законїтосцох, хтори сом описал, намудри можу надгласац єдного дурного, алє по попули- йвецей гласи за предсидателя Управного одбору достал зму и двоме дурни можу надгласац єдного мудрого. Пре- чловек за хторого нє знаме анї цо є по образованю, анї то професийна компетенция и закони хтори чуваю опти- хторе и яке дїло за нїм стої. Знаме лєм же є политични акмални вредносни ориєнтациї, єдина здрава основа отри- тивиста и на словох декларовани „тварди Руснак“. Наймуюцого розвою дружтва. Теди нє важне хто на власци. менєй гласи з тайним гласаньом доставам я, снователь наймоцнєйшого русинистичного центру у швеце, цали жиУ Сербиї, та анї при Руснацох нє так. И Национални совит Руснацох и Управни одбор Заводу вот його руководитель, автор пейдзешат кнїжкох, понад за културу войводянских Руснацох у своїм составе ма тисяч филолоґийних и литературних роботох, з подписавељку векшину политичних активистох, або аматерох, а ми и менторством снователь пейцох стреднєевропских нє професийно витворених людзох з дїлом. Оможлївює русинистичних центрох, два раз академик, почесни докто система вибору членох НС. Напроцив, професийно тор медзинародного универзитету, ношитель шейсц медвитворени людзе цо су витворенши, то су нєпопуларнє- зинародних припознаньох и шицких домашнїх наградох и припознаньох за доступне явне дїло од общого добра. йши. Чом? Прето же су живи доказ власней яловосци тих хто- Цо то доказує? Же нас до деґенерациї и пошвидшаней ри о професийней компетенциї одлучую, а тот механї- асимилациї здумано водза нє лєм актуални власци, алє и зем оможлївює партийом на власци контролу над Сови- ми сами, чий вираз Национални совит Руснацох вибрани тами. Нє чудо, кед за першого чловека актуалней власци нє по професийней компетенциї. идол нєписмени Милош Обренович, а нє Тесла и Ан- Цо ше мнє дотика може вибрани Предсидатель Управнодрич. Тесла єден, а електричарох вельо. Так то кед „кул- го одбору заводу буц и предсидатель Сербскей напредтура нє совисц чловечества“, та нач вец дїла и пенєж ней странки, може буц и премиєр Влади Сербиї, кед им трошиц на културу. Важне ше отримац на власци цо ве- сполнює критериюми, алє предсидатељ Управного одбоцей мандати и на тот способ задавиц людзох з дїлом, бо ру Заводу за културу войводянских Руснацох, чий член вони доказ власней ялосвосци, а векшина нє люби ше сом мал добру намиру буц, нїґда нє годзен буц. Прето зочовац зоз глїбшима животнима правдами. А, руку на сом задзековал на членству, окреме подзековни тим пейшерцо, приноши то и за ялових дробни, лєбо и значнєй- цом особом хтори мали довирия до мойого дїла и моєй ши бенефициї, од лєпше плацених функцийох, чи знач- особи. Шицко то робим же бим зачувал здрави розум, ни кредити по безповратни милионски суми рижних достоїнство дїла и морални интеґритет. Най бизме ше нє страцели у стварносци и историї покля нас ту ище вше „державних стимулацийох“. А тераз о тайним и явним гласаню як ткв. демократич- єст гарсточка. ним принципу. Явне гласанє вираз векшей явней обо- Omnia tempus habent! вязки. Теди муши чловек ясно повесц и добри, и подли новиска висловени у тим тексту виключно авторово боки дїла и особи о хторей ше вияшнює. Тайне гласанє и нєСта вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” 2 РУСКЕ СЛОВО

16. ЮНИЙ 2017.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Службене хаснованє руского язика у судских поступкох (2) 6–7. „Виволанє: Войводина” у Зомборе

■ Нашо места 8. Схадзка Скупштини општини Кула 11. Стретнуце Добродзечних огньогасцох Войводини

■ Економия 12–13. Дїловне сотруднїцтво Сербиї и України

■ Култура и просвита 16–17. Мала матура по наших местох 24–25. Фестивал дзецинскей творчосци Руснацох Войводини „Веселинка”

■ Дом и фамелия 19–21. Школски екскурзиї 22. ЖеноблоґИя

■ Мозаїк 26–27. Роботне цело за младеж на Горнїци

■ Людзе, роки, живот 28–29. Наташа Надь Канадянка у Нємецкей

–

Рускиня

■ Духовни живот 30. Паломнїки у Водици

■ Информатор

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Локални фодбалски лиґи 38–39. Ретроспектива сезони ФК „Искра” з Коцура На насловним боку – „Веселинка” у Новим Садзе Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич

СТРАТЕҐИЯ ЗА ДИ-ДЖЕЙОХ А тераз дацо мотивоване з особного искуства. Тоти дзеци цо нє пошли на „Веселинку”, прето же су малки як мойо власне, остали дома. И ми дзешка ту з нїма – з єдну руку у посцелки, другу на ринґли и трецу у ворду. Тото цо у тим рапшаку нєдостава – музика за дзеци на Ютюб каналу котра би релаксовала цалу ситуацию, бо родичи диджеє єдноставно нє сцигую виберац писнї. З оглядом же сербски и так научи з окруженя у котрим жиєме, срчує ше словацки, українски, русийски писнї. Лєм дзепоєдна там по руски. И то нє лєм зоз музику проблем. Упечаток же нє иснує комплексни приступ ґу дзецинскей култури по руски. Нє як ше прави губаби з блата, алє модерни дзецински писньочки за найменших, анимациї, синхронизовани рисовани, бабкарски представи... Нєдавно єден наш колеґа гварел же кед бул мали, та го нє интересовала руска анахрона култура, бо читал стрипи и патрел науково-фантастични филми. Тераз при ґенерациї 21. вику таки приступ каждодньовосц, гоч то вельо раз нє сцеме щиро припознац. Тото ше дотика и сучасней рускей култури. Ми можеме сучасносц одруцац же „то нє нашо руске” (як напр. „Водова фест”), алє вец мушиме буц порихтани же традицийни здобутки дзеци можу нє прилапиц, а млади з часом одруциц. На тему анимираних змистох за дзеци нєдавно зме розплєтли и дебату на Фейсбуку и вишло же идеї – єст, людзох – єст, средства – нє вельо, алє за початок – єст... Хиби орґанизация котра би позберала екипу и тото порушала, а то робота у вецей етапох и на длугши час. Култура за дзеци и младих по руски, прилагодзена розличним смаком и возростом – то тиж питанє за нову „Националну стратеґию Руснацох 2020–2030” и нїяким концом нє треба допущиц же би вимкло. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Марина Джуджар, Сандра Саламун, Александра Лендєр, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

16. ЮНИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СЛУЖБЕНЕ ХАСНОВАНЄ РУСКОГО ЯЗИКА У СУДСКИХ ПОСТУПКОХ (2)

СУЩНЕ ПРАВО, А ЖИЄ ЛЄМ ФОРМАЛНО Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Странки лєбо нєдосц информовани, лєбо нєдосц свидоми яке вельке право маю, лєбо им нєприємно вимагац го, лєбо су нєдосц сиґурни же як добре знаю мацерински язик. Причини ше з часом меняю, алє констатнтне же то уж децениями найменєй хасноване меншинске право

ед пред даскельо роками представителє Националного совиту обиходзели локални подручни канцелариї, дзе анализоване яки на терену єст проблеми у сполньованю правох з обсягу културней автономиї, кед слово о службеним хаснованю язика и писма, лєм у Дюрдьове и у Новим Садзе спозорене же Руснаци скоро анї нє хасную право на мацерински язик пред судом, а у Вербаше же нє могло до стац урядово податки о тей теми. АНЇ РАЗ ПО РУСКИ Судски по ступок по руски у дакедишнїм суду у Жаблю, та и у Новим Садзе, нє применьовани вецей як штири децениї, гвари правнїк зоз Дюрдьова Боґдан Виславски, хтори и член Одбору за службене хаснованє язика и писма Националного совиту Руснацох. - У судстве сом штерацец роки и у тим пе ри од зе по мо їм спо зна ню анї раз нє водзени по ступки на нашим язику. Водзенє по ступку по руски було вимагане у Кули и Зомборе, алє то винїмок бо нашо людзе ридко вимагаю и хасную свойо право. Аж и вец, вимоги углавном нєприлапени, нє преходза нам жалби, анї реакциї Одбору и Националного совиту – толкує Виславски, а з искуства гвари же ше судски толмаче анґажую скоро виключно кед слово о виновних по ступкох процив страних державянох хтори нє бешедую по сербски. Други случай кед слово о особох з инвалидитетом, одно сно очкодованьом слуху, кед ше поволую толмаче язику знакох. Числени и практични препреченя кед слово о (нє)хаснованю того права. - Гоч право за судского толмача иснує, його анґажованє за особу котра розуми сербски язик ше указало як барз нєпрактичне. Судзенє чече спомалшено, цо судиї зна завадзац. Окрем того, у по ступку пред но во сад ским судом, ча -

4 РУСКЕ СЛОВО

сто ше у єдним предмету зявюю и по два- три та и штири национално сци, цо би вимагало анґажованє вецей толмачох, або водзенє по ступкох на вецей язикох, та би по ступок бул компликовани и нєекономични – гвари правнїк Боґдан Виславски. У Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Дюрдьове абсолвентка права Ивана Тиркайла задлужена за службене хаснованє язика и писма, гвари же ше за два роки кельо є на тим задлуженю, нїхто нє интере совал лєбо информовал о тим праву. – Нє верим же ше людзе ганьбя пре свой язик, алє можебуц нє знаю же маю тото право. Ище баржей ми ше видзи же иснує страх було цо поробиц цо одскакує од даякей узвичаєней норми. Мам чувство же ше людзе боя од институцийох – толкує Ивана Тиркайла. И У ЛЄПШИХ ЧАСОХ БУЛО ИСТО Руснаци маю право на службене хаснованє язика и писма и на подручу општини Шид, алє нє хасную го кед слово о по ступкох пред Основним судом у тим сримским ме сце, гварела нам судия Любица Петрич, предсидателька Основного суда у Шидзе. – Кажди судия длужен странки предста виц тото пра во, и при лапиц його опредзелєнє коло язика по ступку. Кед же би странка виражела жаданє хасновац руски язик, ми длужни тото оможлївиц и анґажовац стаємного судского толмача зоз лїстини толмачох. У случаю кед же по ступок вимага швидкосц, вец ше може анґажовац и особа хтора нє службени толмач алє зна язик и писмо странки у по ступку – гвари предсидателька Суду Любица Петрич и додава же то окреме остатнї роки присутне кед слово о по ступкох у хторих участвую миґранти. Окрем ру ско го, стран ки на под ру чу 16. ЮНИЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК шидскей локалней самоуправи маю право хасновац и словацки язик и писмо. Руснаци у шидскей општини анї скорей пред судом нє вимагали хасновац свой язик и писмо, а то нам потвердзує Ана Ко ваче вич, на род зе на Про ко по ва, од 1990. року судия у пензиї дакедишнього Општинского суду у Шидзе. – Була сом як судия одредзена за толмача за руски язик, алє нїхто нє вимагал водзенє по ступка на руским язику. Здогадуєм ше же сом на даскельо заводи як толмач одходзела до суду у Зомборе и Бачкей Тополї алє у Шидзе странки нє вимагали хаснованє мацеринского язика. Теди зо мну як дактилоґрафкиня робела тиж Рускиня Мелания Бибич и знаходзели зме ше коло точней правней терминолоґиї хтору по руски требало написац у пре суди – гвари Ана Ковачевич. У случаю потреби, одредзену помоц коло хаснованя руского язика и писма у право судним по ступку годна дац и Подручна канцелария Националного совиту Руснацох у Шидзе, насампредз коло порушованя по ступку за витворенє того права. – Медзи компетенциями роботи Подручней канцелариї и службене хаснованє руского язика та, кед би ше указала потреба його хаснованя на приклад у судским по ступку, ми би могли иницировац же би ше обезпечело судского толмача за руски язик же би странка могла хасновац свойо законске право. То значи же ми можеме вимагац условия, алє нє маме компетенцию участвовац, одно сно заступац странку у по ступку – потолковала подпред си дате ль ка На ци о нал но го со ви ту Руснацох Наташа Еделински Миколка, хтора и координаторка Подручней канцелариї у Шидзе. И НА НАС ЧАСЦ ВИНИ Окрем же странки нєдосц информовани о праву на службене хаснованє язика и писма, а анї судски орґани нє барз дзечни компликовац себе роботу, судски прекладатель Боґдан Рац хтори ма лиценцу од 2008 року, акцентує ище єдну причину прецо нєбарз хаснуєме тото право. – Думам же занєд збуєме яки наисце ква литет знаня и бешедни уровень маце рин ского язика при наших люд зох, одно сно же, поправдзе, векшина люд зох спе ци фич ну и прецизну терминолоґию яка ше хаснує у судским по ступку лєпше розуми по сербски як по руски – гвари Богдан Рац и надпомина же, окреме кед особа у нє звичайней и нєкаждодньовей ситуациї як цо виход пред суд, дзе 16. ЮНИЙ 2017.

ВЕРБАС Основни суд у Вербаше почитує одреднїци Закону о службеним хаснованю язика и писма хтори одредзела Скупштина општини Вербас, а то же на подручу тей локалней самоуправи, попри сербского, службено може хасновац и руски и мадярски язик и длужни є у подполносци водзиц поступки на тих двох язикох и обезпечовац судских толмачох за службени язики. У допису вербаского суду дзе одвити на нашо питаня о тей теми, стої же за остатнї три роки странки того суду три раз придали вимогу же би бул обезпечени судски толмач за руски язик. У суду тиж гваря же маю достаточно фахового кадру хтори и бешеднїки руского язика. За други язик хтори у службеним хаснованю на териториї општини – мадярски, нє послата анї єдна вимога у периодзе од три роки. Та ки фак ти потверд зую прет ход ни при кла ди же при пад нї ки на ци о нал них мен ши нох нє ха сную пра во хто ре им ґаран това не по за ко ну же би свой язик ха снова ли и у дер жав них ин сти ту ци й ох.

єст и нервози и треми и страху, лєбо кед пред мет по ступ ку озбильни, бої ше ризиковац же дацо нє похо пи, лє бо же його слова нє буду точно интерпретовани. По його словох, мацерински язик заправо круциялни и сущни елемент идентитету и окремно сци єдней националней заєд нї ци, коло нь о го ше будую шиц ки дру ги мен шин ски права як цо култура, образованє и информованє, одно сно цали нєшка важаци концепт кул тур ней авто номиї мен ши нох. Медзитим, виходзи же тото цо найважнєйше, остава занєдзбане.■ (Конєц)

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК У СУБОТИЦИ ОТРИМАНА СХАДЗКА КООРДИНАЦИЇ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

ВИМОГА ЗА СТАТУС ДЕРЖАВНИХ ОРҐАНОХ Перша схадзка Координациї нацио- роби о нас, о националних меншиналних совитох у Сербиї под тера- нох, ми у тим лєм баржей як даяке шнїм предшедованьом Национално- консултативне цело, та бизме сцели го совиту Мадярох, односно його мац директнєйши уплїв. А уж ше попредсидателя мр Єне Гайнала, отри- жнї зоз задату аґенду за Поглавє 23, мана у Суботици, 10. юния. Прису- пожнї ше з приношеньом дзепоєдних ствовали предсидателє, лєбо предста- законох, та совити жадаю директнєйвителє 17 з 21 совиту у Сербиї. ше участвовац у витворйованю АкНа схадзки за подпредсидателя Ко- цийного плану. ординациї вибрани предсидатель НаЯк гварел предсидатель нашого ционалного совиту Румунох Даниел Националного совиту, бешедоване и Петрович, бешедоване о одредзених о тогорочним нєфинансованю нациовименкох Принципох роботи Коорди- налних театрох Румунох, Словацох и нациї, а з дзепоєдниРуснацох з ресорного ма новима членми секретарияту Покрадополнєни и єй фахоїнскей влади, и заклюво роботни цела. Як чене же ше до ришогварел предсидатель ваня того проблему Националного совиуключи и Координату Руснацох Славко ция, же би ше зоз заРац, на схадзки у Суєднїцким наступом ботици поведзене и при покраїнских орґаже меншини жадаю нох нашло одвитуюце баржей участвовац у ришенє за тогорочне приступних прегвари будуце финансованє кох з ЕУ, за цо понационалних театрох требни заєднїцки нанационалних меншиступ совитох, а ґу тонох у Войводини. му, поведзене же бу– Уж пошвидко, дуце место и улога пред рочнима одпонационалних совичивками будзе шлїдуОд 11 . мая на чолє тох ма буц одредзена юца схадзка КоордиКоординациї мр Єне Гайнал з новима законами о нациї, бо тота з часци людских правох и новим Законом о була и протоколарна пре примопринационалних совитох. даванє предшедованя з Координацию – Виражене нєзадовольство з тера- медзи националнима совитами, Машнїм статусом националних совитох дярох и Бошнякох. Мушим з тей наи думаме же би, кед ше их уж вибера годи повесц же видно же Национална нєпоштредних виберанкох, совити ни совит Мадярох наисце барз добре требали буц часц державних орґанох орґанизовани, розполага и з вельким и мац и таки статус. З тим би держав- буджетом и добре же у тих активнони орґани вецей уважовали думаня сцох коло Поглавя 23 и европских иннационалних совитох як цо то тераз, теґрацийох тераз предшедує нациобо нашо думанє можу, а нє муша ви- нална заєднїца хтора ма таки капаципочитовац, та ше то зводзи на спол- тети – гварел Славко Рац. ньованє форми, алє нє и на обовязку Дзень пред схадзку Координациї, – гварел Рац. домашнї за предсидательох, лєбо Кед слово о провадзеню реализациї овласцених представительох нациАкцийного плану за витворйованє оналних совитох меншинох у Серправох националних меншинох у ра- биї орґанизовали упознаванє з орґмикох прегваряцкого Поглавя 23 з ЕУ, анизацию и функционованьом Нана тим ище баржей буду робиц фахо- ционалного совиту Мадярох, зоз во цела Координациї, же би ше, як соживотом гражданох Суботици як гварел Рац, директно и на час дацо вецейнационалним штредком, як и суґеровало и интервеновало. з културним скарбом городу и ту– И ту державни орґани нєобовязни ризмом на Паличу. уважиц думаня совитох бо, гоч ше М. Зазуляк

6 РУСКЕ СЛОВО

СХОД „ВИВОЛАНЄ:

НЄИЗВЕСНА У Зомборе, всоботу 10. юния отримани интелектуални сход „Виволанє: Войводина”

а трох панелох – „Медзи особну шлєбоду и политичну автономию”, „Войводянске питанє” и „Културолоґийне и медийне питанє у Войводини”, учашнїки, насампредз граждански ориєнтовани интелектуалци активни у явним живоце Покраїни и ширше, бешедовали о рижних аспектох попатрунку на Войводину. Сход спред Орґанизацийного одбору отворели Душан Миїч и Латинка Перович, а теми викладаньох одношели ше на културу, людски и меншински права, литературу, привреду и уставне положенє Покраїни. З другима словами, у контексту єй окремносцох, бешедоване о концепту и идеї автономиї Войводини, войводянским идентитету и причинох

ПЕРСПЕКТИВА През дискусию пробоване дац одвит же хто, наисце, попри вислабеней интелектуалней елити, и пораженей политичней администрациї, ма потенциял же би винєсол идею автономней и европскей Войводини, а то млади, популация хтора по дефинициї ґенератор пременкох и викроку напредок. Медзитим, млади ресурс хтори пошвидшано трациме. Як визначене, за 27 роки вецейпартийней системи, Сербиї ше нє удало обдумац функционалну политику за младих, у смислу їх перспективи и будучносци у родней держави. Преценєне же як пошлїдок нєбриґи, емиґровало 600 тисячи, насампредз младих гражданох. У тей маси вше векши процент младих з Войводини хтора постала депопулацийне подруче.

чом тота идея нєуспишна у одношеню на прежити, а на тих просторох и нєшка доминантни национални концепт. 16. ЮНИЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК ВОЙВОДИНА”

БУДУЧНОСЦ ИДЕЇ Як преноши „Автономия”, социолоґ Алексей Кишюгас визначел же войводянски идентитет ма смисла лєм як модерни штреднєевропски, инклузивни и плурални идентитет хтори ше нє оградзує з гранїцами. Лєм як таки може буц алтернатива обновеним локалним и племенским традиционализмом, алє то источашнє значи же є, як анационални и антинационални, политично субверзивни кед ше спатра з аспекта сербского национализму. Историчар Миливой Бешлин гварел же анї на початку 21. вику ище нє маме артикуловани концепт идеї Войводини, а з другого боку, на автономию вше векши прицисок доминантного национализму. Медзитим, Душан Миїч поставел питанє чи наисце єст капацитету витвориц идею автономней Войводини, чи єй прихильнїки у ствари жертва „паланачкого еґоизму” дзе ясне процив чого ше треба бориц, алє нє вше и як, и за цо. Заєднїцка нїтка шицких дискусийох же идентитет Войводини нє нови конструкт, алє тирва през час. Обставини ше меняли, як и держави, алє за формованє идентитету и заєднїцкого културного коду пресудни вецейвиковни заєднїцки живот на истим просторе. У своїм викладаню о поетики простору, академик Юлиян Тамаш акцентовал же войводянски идентитет насампредз културни, а нє державни. Прето нє маю основи обвинь-

ованя за сепаратизем, а заш лєм то главни арґумент централистичих власцох у оспорйованю идеї Войводини. Медзи инструментами єй гартушеня и пременка културней политики, дзе актуална власц фаворизує и финансийно стимулує културу и традициї других завичайох, а минимализує домашню културу – нє лєм меншинску, алє и сербску, цо знєважованє традициї хтору медзи иншима будовали велїканє як Црнянски, Секуличова, Киш и Антич. Окрем спомнутих, на сходу бешедовали и новосадски адвокат Слободан Белянски, професорка уставного права Марияна Пайванчич, новинаре Димитриє Боаров и Мият Лакичевич, филозоф Мирослав Кевежди, политиколоґи Душко Радосавлєвич и Борис Варґа и други.■ 16. ЮНИЙ 2017.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

СЛАНИ БРИҐИ Кед му допито, єден мой приятель на дружтвени мрежи кладзе статус же, ниа, праве є на аеродроме, чека лєт за там и там. Углавним, на даєдну зоз шветових дестинацийох. Потим, засипую го з винчованками, жадаю му щешлїву драгу, коментарую. Можебуц завидза? Понеже роби за шветову компанию и часто путує, нїхто нє обчекує же тото цо написал нє правда. И сам сом даскельо раз нашеднул, покля сом нє дознал за тото його звикнуце кед нє ма мудрейшей роботи. Кед лєпше роздумам, дружтвени мрежи одлична нагода подзелїц деталї зоз свойого живота, та и тоти антедатовани, и тоти цо ше нїґда анї нє случели. Як тоти силни путованя мойого приятеля. Чом тото тераз споминам? Прето бо ше на фейсу уж днями припатрам на слики людзох хтори весели и без бриґох уживаю на плажох и морйох ширцом планети. Исти час, читам коментари хтори ше зводза на гевто же „цо бим дал да сом на вашим месце”. Поправдзе, кед слунко почнє печиц, и мнє у ухох почнє гучац морйо, и скоро же наисце чувствуєм ароматични запахи приморскей веґетациї. Точно як на греческим прибережю, дзе сом роками лєтовал. Источашнє, поняце „лєтованє” ми з рока на рок вше чежше реализовац. Понеже наша жем остатнї роки зазначує одлични резултати кед слово о звекшаню плацох, числа занятих, бруто дружтвеного продукту и других економских параметрох, випатра же сом у тим нєвельким и баксузним кругу людзох хторих тота статистика премахла. Евентуално бим ше зложел з тим цо каждодньово слухаме з верху кед слово о занятосци, односно, же треба робиц вецей. Тераз робим вецей як було кеди у живоце, по два – три роботи одразу. А шицко лєм же бим скерпел од першого по перши. Кед ше повиплаца рахунки, остава ми констатовац же ми за нормални живот хиби ище голєм тельо кельо сом заробел. А нє думам же мой критериюм цо то „нормални живот” високи, аж бим повед же праве наруби. Гоч випатра же того року нє будзе нїч з проєкту „лєтованє”, заш лєм ше наздавам же ше случи даяке финансийне чудо, та ше заш лєм змачкам у сланей води. У медзичаше, добра часц тих з плїтшу кишенку у предсезони уж покончели свойо морйо, и тераз сцерпезлїво чекаю авґуст, же би на вершини сезони поквачели фотки на профили. Тоти цо нє порихтани на таки компромис, тих дньох обшедаю банки же би ше за тоти тидзень – два на морю ище дас на рок – два закопали до кредитох. Сиґурно же єст и тих цо пре лєтованє нє муша йойчац, алє их нє познам вельо. Вельо ми блїзши трапенїки цо пре бронзову фарбу скори и атрактивни фотки порихтани до пол рока гладовац, а од пол рока приповедац як им на морю було супер. И оганяц ище єдну роботу, же би одплацели кредит. Можебуц нам само спреведанє главна характеристика. Нє лєм же других прешвечиме же зме лєпши як цо зме, алє аж и сами вериме же нам лєпше як цо є. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

ОДЛУКИ ЗА ОМОЖЛЇВЙОВАНЄ ИНВЕСТИЦИЙОХ У чаше од трицец днї будзе подписани контракт медзи Општину и текстилну фирму „Фиорано” о купованю жеми, же би ше потим почало и вибудов погону. Друга важна одлука ше одноши на вибудов залївней системи у хотаре Сивцу арабского инвеститора, компаниї „Ал Рафавед”

а дзешатей схадзки Скупштини општини (СО) Кула пияток, 9. юния, зволаней по наглим поступку пре, як поведзене, оможлївйованє дальших крочайох за инвестицийни укладаня у општини, одборнїки без векшей розправи прилапели Одлуку о оцудзеню будовательней жеми з явней власносци Општини Кула, хтору у Индустрийней зони у Кули на лицитованю купело Дружтво за продукцию, услуги и предаванє на велько текстилного материялу и продуктох „Фиорано” зоз Зомбора и ту збудує фабрику. Компания „Фиорано”, як перши векши инвеститор, 2 гектари жеми на Индустрийней зони купела на явним лицитованю за початну цену од дакус вецей як 102 101 еври и була єдина заинтересована. ВИБУДОВ ПОГОНУ И ЗАЛЇВНЕЙ СИСТЕМИ После тей одлуки принєшеней на локалним парламенту, у чаше од трицец днї будзе подписани контракт медзи Општину и „Фиораном” о купованю жеми, же би потим, як наявене, почала и вибудов погону. Попри за „Фиорано”, СО Кула на пиятковей схадзки принєсла ище єдну одлуку вязану за будуци инвестицийни укладаня, односно у напряме вибудови залївней системи у хотаре Сивцу арабского инвеститора, компаниї „Ал Рафавед”. Прилапена одлука о новей мрежи дильовох у сивецким хотаре, так же дзепоєдним престава тота явна намена, а за други будзе утвердзена. Окрем одборнїка Русийскей странки Герцена Радонїча, котри гварел же тота пренамена може буц окончена лєм з комасацию, други зауваги на спомнуту одлуку нє було, а предсидатель СО Кула Велибор Милоїчич потолковал же одлука у складзе зоз законскима предписанями, же нова мрежа була на явним увиду, як и же ше маєтно-правни одношеня медзи власнїками жеми и компанию будзе ришовац познєйше.

ЗА ГАЙЗИБАНСКУ ДРАГУ 6,5 МИЛИОНИ ДИНАРИ Як винєшене на схадзки Скупштини, Општина Кула за отримованє локалней гайзибанскей драги рочно будзе видвойовац коло 6,5 милиони динари, а у тей суми и 2 милиони хтори и дотераз плацела за отримованє преходох прейґ гайзибанских драгох на своєй териториї.

8 РУСКЕ СЛОВО

За польопривреду вязана и Одлука о защити польопривредней жеми, шацох, засадох, дильовох и беґельох од чкодох у кулскей општини, зоз хтору дефиноване и орґанизованє Польочуварскей служби. ПРОЦИВ ЧКОДОХ У ХОТАРЕ Тоту дїялносц Општина звери окончовательови услугох прейґ явней набавки, а финансованє Служби будзе з буджету Општини, на основи Програми защити, ушорйованя и хаснованя польопривредней (державней) жеми. Правилнїк о орґанизованю Польочуварскей служби пририхтує Општинска управа, а з горе спомнуту одлуку предвидзени и пенєжни кари за рижни очкодованя у хотаре. Пре виходзенє мандату дотерашнєй директорки Центру за социялну роботу Општини Кула дипл. правнїци Ґордани Вакула з Кули, на схадзки СО за о. д. директора тей Установи меновани дипл. педаґоґ з Кули Иван Лещешен, а СО принєсла и Ришенє о даваню согласносци же би предсидатель Општини Кула з Акционерским дружтвом за управянє з явну гайзибанску инфраструктуру „Инфраструктура желєзнїцох Сербиї” подписал контракт о финансованю отримованя гайзибанскей драги Зомбор-Вербас, за часц хтора преходзи през кулску општину. Як познате, прешлого року ше функционере локалних самоуправох у Кули, Зомборе и Вербаше зоз „Желєзнїцами Сербиї” догварели же би ше тоту драгу нє загашело, так же буду участвовац у єй отримованю. Оценєте же за шицки три самоуправи то рочно коло 10,5 милиони динари, дзе найвекша часц, скоро по поли, будзе за Город Зомбор и Општину Кула, понеже през Вербас преходзи лєм мала часц тей драги. ■ Михайло Зазуляк 16. ЮНИЙ 2017.

НАШО МЕСТА СХАДЗКА РЕДАКЦИЇ „РУСНАКА“ РУСКЕЙ МАТКИ

ВИДУ ШТИРИ ЧИСЛА И ТРИ ДОДАТКИ Редакцийни одбор глашнїка Рускей матки „Руснак” отримал схадзку на котрей заключене же єст средства и можлївосци же би того року вишли порядни штири числа и три додатки, а перши додаток будзе каталоґ Етно клуба „Одняте од забуца”. У просторийох коцурского Етно клуба „Одняте од забуца“, пияток, 9. юния, Редакцийни одбор глашнїка отримал схадзку на котрей розпатрани актуалносци. Рускa маткa, по конкурсу Министерства култури и информованя Републики Сербиї достала 450 000 динари за друкованє штирох числох глашнїка Рускей матки „Руснак” и двох додаткох. На схадзки було слова о розподзельованю средствох котри достати од Министерства култури, присутни ше догваряли о пририхтованю першого тогорочного числа глашнїка Рускей матки „Руснак”, и розпатрени план и динамика виходзеня штирох числох „Руснака” за 2017. рок.

На концу, присутни на схадзки ше догваряли о темох и текстох котри буду друковани у новим чишлє „Руснака” котри видзе по 27. юний, а предсидатель РМ Дюра Папуґа гварел же би перше тогорочне число могло буц представене на 14. Шветовим конґресу Руснацох котри будзе отримани од 29. юния по 2. юлий у Осєку. З. К.

ЛОВАРСКИ КОТЛЇК

У АКЦИЇ „ЗОЗ ЗАТИЧКУ ПО ОШМИХ”

БАЙКЕРЕ ПОБИДНЇКИ У ВАРЕНЮ ПАПРИҐАШУ

ПОРЯДНИ У ГУМАНОСЦИ

У Коцуре, внєдзелю, 11. юния, у орґанизациї Ловарского дружтва „Сокол” на Пелетовим салашу отримани традицийни „Коцурски ловарски котлїк”, а по оцени жирия найлєпши паприґаш у котлїку уварела екипа байкерох з домашнього Мотоклубу „Пeґасус”. На змаганю участвовали коло 150 особи, подзелєни до 14 екипох з Коцура и околїска. Друженє у вареню паприґашу почало пред поладньом, шицки екипи достали два килограми сарньового меса, килограм швиньского меса и килограм говедзини котре обез-

16. ЮНИЙ 2017.

печело Ловарске дружтво. Красна хвиля, природа и музика цалому друженю и змаганю дали приємну ноту и на концу анї нє було важне хто победзи, алє жири у котрим були штверо кухаре мушели преглашиц найлєпших. Перши були домашнї байкере, друге место освоєла екипа „Тутнєвич транспорт” з Вербасу, треце екипа „Юниоре” з Коцура, а штварте место освоєла екипа „Искри”, тиж з Коцура. Зоз того змаганя и друженя, котре ше закончело пред вечаром, шицки учашнїки пошли сити и задовольни. З. К.

Културно-просвитне дружтво (КПД) „ДОК” и Союз инвалидох роботи зоз Коцура, 6. юния, представнїком акциї „Зоз затичку по ошмих“ придали 19 мехи назберани пластични затичкох. КПД „ДОК” и Союз инвалидох роботи поряднє участвую у акциї „Зоз затичку по ошмих“, та и тераз назберали красне число затички з пластичней амбалажи, котри зберали у просторийох Союзу инвалидох роботи и по обисцох Коцурцох. Найзаслужнєйши за таке вельке количество назбераних затичкох член Союзу инвалидох роботи Дьордє Зорич, котрому нє було чежко затички знїмац и зоз амбалажи котра була одруцена. Пошвидко у Коцуре будзе и окреме представена акция „Зоз затичку по ошмих”, пре подзвигованє свидомосци гражданох о значносци збераня затичкох, и то нє

лєм з фляшох, алє и зоз шицкей другей амбалажи за рижни продукти хтора ма пластичну затичку, меншу, лєбо векшу. КПД „ДОК” и Союз инвалидох роботи поволую Коцурцох же би приношели затички до просторийох Союзу инвалидох роботи (стара млєкарня у центре) и так допринєсли акциї. Затички мож принєсц кажди дзень од 10 до 12 годзин. Дзекуюци збераню затичкох, односно тей гуманитарней акциї, дотераз уж седемнацецеро дзеци достали инвалидни помоцни средства купени з пенєжу од предаваня пластичних затичкох. З. К.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ЗМАГАНЄ У ПОЗНАВАНЮ ТРАНСПОРТНИХ ПРАВИЛОХ У ВЕРБАШЕ

ПОРИХТАНИ БУДУЦИ ШКОЛЯРЕ На городскей площи у Вербаше, 8. юния отримане финалне змаганє у познаваню транспортних правилох у рамикох проєкту „Пажлївко” хтори орґанизовала Полицийна станїца Вербас и Предшколска установа „Бошко Буха”. На змаганю участвовали пейц ґрупи предшколцох зоз оводох зоз Вербасу, хтори на рок почню ходзиц до першей класи, а змаганє представя закончуюцу часц проєкту, бо у цеку рока полицийни службенїки отримую числени роботнї и презентациї у шицких 12 роботних єдинкох Предшколскей установи у општини Вербас. Владо Ґлодьович, началнїк Полицийней станїци Вербас, наглашел же тот проєкт часц стратеґиї дїлованя у локалней заєднїци под назву „Полиция у локалней заєднїци”, хторому циль векша комуникация Полицийней станїци Вербас зоз гражданами тей општини.

– Вербас пред двома роками перши применєл тоту стратеґию, як єдина станїца у Войводини – гварел началнїк Ґлодьович. На закончуюцей презентациї знаня участвовали коло 100 дзеци возросту од пейц по седем роки, хтори ше змагали у штирох дисциплинох: квиз знаня, загадки зоз тему транспорту, складанє и розпознаванє транспортних знакох, а практична часц указана на полиґону. Педаґоґ ПУ „Бошко Буха” Славица Потежица гварела же шицки зоз тей Установи дзечнє участвую у тим проєкту, и дзеци

и педаґоґийни роботнїки. Окрем у Вербаше, финални змаганя отримани и у Коцуре, вєдно зоз дзецми зоз Савиного Села, та и у Змаєве дзе ше вєдно змагали и дзеци зоз Бачкого Доброго Поля и Равного Села, так же зоз тим проєктом облапени шицки дзеци хтори на єшень почню ходзиц до першей класи. А. Л.

СМОТРА ШПИВАНЯ У КУЛИ

ПЕРШИРАЗ НАСТУПЕЛИ И „КАРПАТИ”

У сали Културного центру у Кули, 8. юния отримана Осма смотра хорох и шпивацких ґрупох Союзу инвалидох роботи Войводини на хторей свою часц програми першираз мало вербаске Културно-про свитне дружтво „Карпати”. Мишана шпивацка ґрупа наступела як специялни госци вербаскей Општинскей орґанизациї Союзу инвалидох роботи, а сотруднїцтво настало на основи поволанки Светислава Аларґича, предсидателя орґанизациї и длугорочного члена „Карпатох”. – Я длуго ходзел до Дружтва, познам велїх и мило ми же наступели, а наздавам ше же будземе сотрудзовац и у будучносци – гварел Аларґич. Смотра хорох и шпивацких ґрупох представя порядну проєктну активносц Союзу инвалидох роботи Войводини, а финансує ше зоз Министерства за роботу, обезпечованє роботи, борецки и социялни питаня. Потераз була у Зренянину, а того року принєшена одлука же би смотра нащивела и други городи Войводини, та осма смотра отримана у Кули. Вербащанє ше першираз зявели на тей смотри и виведли найновши композициї з ре-

10 РУСКЕ СЛОВО

пертоару, а по словох секретара Дружтва, Владимира Мученского, зоз наступу ноша барз красни упечатки. – Прияли нас барз сердечно и наявели нас як специялних госцох, цо наступу дало окремну чежину. Бул сом у публики и можем пошведочиц же и патраче и слухаче були одушевени зоз нашим наступом. Потим орґанизоване друженє и полудзенок дзе зме мали нагоду побешедовац о дальшим сотруднїцтве – гварел Мученски. Шпивацка ґрупа наступела зоз инструменталним провадзеньом, зоз мишану ґрупу наступел Данило Чизмар на гушлї и Микола Чизмар Коле, хтори руководитель секциї жридлового шпиваня у КПД „Карпати”. А. Л. 16. ЮНИЙ 2017.

НАШО МЕСТА СТРЕТНУЦЕ ДОБРОДЗЕЧНИХ ОГНЬОГАСЦОХ ВОЙВОДИНИ

ЕДУКАЦИЯ O БЕЗПЕЧНОСЦИ У центре Жаблю, внєдзелю отримане Седме стретнуце добродзечних огньогасцох Войводини, на хторим демонстровани рижни схопносци. Участвовали члени ДОД од основношколского возросту по найстарших з вецейдеценийним искуством, медзи нїма и члени ДОД Дюрдьов. Таки стретнуца огньогасцох Войводини ше орґанизую кажди други рок, а пред тим домашнї були з ДОД Нова Црня. Члени ДОД Дюрдьов указали и як ше гаши запалєни авто. Демонстрованє провадзело вельке число патрачох котри були уключени до даєдних активносцох. – Тото була права нагода же би ше едуковало Дюрдьовчанє на сходзе огньогасцох гражданох и здобуло чувство кельо сидатель ДОД Дюрдьов Ґоран Берич и превентива значна. У Войводини у одКУП ВО Й ВО ДИ НИ член дюрдьовского ДОД Владимир Коношеню на южну часц Сербиї досц вивачевич, хтори од Огньогасного союзу сока свидомосц о огньох, а окреме под Под час Стретнуца отрима- Сербиї достали одликованє „Принц Точасц жатви, кед ше польопривреднїки на схадзка Предсидательства найбаржей информую о превенциї. Огньогасного союзу Войводи- мислав Карадьордєвич трецого ступня” Алє ище вше велї патра на купованє ни и одлучене же би ше 3. сеп- за окремне визначованє и резултати у процивогньового апарата як на дацо цо тембра у рамикох манифеста- роботи, а Ковачевич достал и Памятнїцу ше муши, а нє як на дацо цо може ви- циї „Днї пива” отримало Куп за дзешец роки активносци у ДОД. У програми учасвовали сто двацец ратовац живот и углавним глєдаю най- огньогасцох Войводини. огнь огасци. Орґанизоаторе ше намагали туньши, а нє найквалитетнєйши проЯк гварел официр и предсиже би участвовали шицки ДОД з Войводукт – наглашел Деян Димич, виверш- датель Огньогасного союзу ди ни. Мед зи нїма Ковин, Долово, Шайни директор у фирми „Раша електро- Войводини Драґан Ляїч, то ник” зоз Кралєва, котри спонзоровал ище єден способ же би ше за- каш, Зомбор, Кач, Кисач, вецей ДОД з апарати за гашенє огня на стретнуцу и єднїцки указало же гражданє општини Титель и Темерин, Чуроґ, треба же би були прешвечени Ґосподїнци и Дюрдьов, як и Нови Кнедарунки за учашнїкох. По сле активно сцох, шицким ДОД же огньогасци у хвилькох ра- жевац, котри привезли стари коч и укауручени подзекованя, дипломи и па- тованя людзох и материялних зали як ше дакеди гашело огень. С. С. мятнїци. Медзи наградзенима и пред- доброх фахови и ефикасни.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПАНАХИДА НА ТЕМЕТОВЕ

ЗАЄДНЇЦКА МОЛИТВА ЗА ПОКОЙНИХ На Нєдзелю шицких святих, 11. юния, вирни керестурскей парохиї св. оца Миколая ше зоз заєднїцку молитву прейґ Панахиди здогадли на шицких своїх покойних похованих на теметове. Панахиду служели троме домашнї священїки – парох о. Михайло Малацко и капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, а парох у казанї потолковал значенє того мо-

16. ЮНИЙ 2017.

литвеного чину на тим месце дзе зме наших милих покойних випровадзели до вичносци. – По прикладу Исусового воскресеня, и нашей вири, теметови святи места, бо су места чеканя воскреснуца покойних, прецо ше о нїх и стараме. Ту ше модлїме за наших покойних, бо нам Бог дал можлївосц заступац єдни других. И тото место жалосци у Богови постава место радосци – преход до вичного живота – гварел парох о. Малацко. Отец Малацко з тей нагоди здогаднул и на дакедишнї два теметови у Керестуре – перши коло церкви, а други коло бегелю. Як парох обявел, планує ше положиц памятни криж же би ше на ньго нє забуло, бо тото место святе, гоч є напущене. На Панахиди на теметове було вельо Керестурцох, гоч випатрало же их єст дакус менєй як по други роки, як и тих котри пришли з других местох помодлїц ше за своїх похованих у Керестуре. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ДЇЛОВНЕ СОТРУДНЇЦТВО СЕРБИЇ И УКРАЇНИ

Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

ТАРҐОВИЩЕ ОТВОРЕНЕ ЗА ШИЦКИ НАШО ПРОДУКТИ

Привредна комора Сербиї ше заклада за моцнєнє сотруднїцтва з Україну и заєднїцки укладаня у обласцох продукциї и реализациї нашеньскей роби, интензивних польодїлских културох, вибудови силосох и поживових капацитетох, польомеханїзациї и роби широкого трошеня, будовательних материялох и опреми, овоцових древкох и виновей лози, вибудови драгох и сотруднїцтва у транспорту и транзиту

а отвераню трецого Дїловного форума „Сербия-Україна” на 84. Медзинародним польопривредним сайме у Новим Садзе, подпредсидатель Покраїнскей влади Дьордє Миличевич наглашел же сотруднїцтво тих двох державох ознова рошнє, у чим вельке доприношенє дава и Автономна покраїна Войводина. – Вкупна робна черанка АП Войводини з Україну у 2016. року досцигла коло 64 милиони долари, цо скоро за 14 одсто вецей як рок пред тим. Медзитим, то ище далєко од черанки 2013. року, хтора виношела вецей як 172 милиони долари, односно черанки 2008. року од аж 240 милиони долари – гварел Миличевич. По його словох, добре тото же ше Україна нашла медзи 25 жемами, чийо ше компаниї на Польопривредним сайме представели директно, бо то найкратша драга до потенциялних купцох и будуцих партнерох. ВАЖНИ НЄПОШТРЕДНИ КОНТАКТИ

– Сиґурни сом же нєпоштредни стретнуца привреднїкох зоз розличних державох, як цо тоти, помагаю витвориц цилї. Потенцияли за звекшанє робней черанки єст у продукциї пато сових облогох, фармацеутскей индустриї, древовей индустриї, петрохемийним комплексу и другим.

ОБУКА У СЕЛЕНЧИ Центер за орґанску продукцию „Селенча” од 30. мая по 1. юний бул домашнї фармером з України, хторим фаховци тей орґанизациї преноша знаня и искуства з орґанскей продукциї. Источасно, то идея и о можлївим подобним сотруднїцтве зоз продукователями и фаховцами з наших местох, дзе жию Руснаци. У стретнуцох у Селенчи участвовали и фаховци з України, Словацкей и Польскей.

12 РУСКЕ СЛОВО

Окреме значна обласц за преширенє сотруднїцтва то польопривреда, по хторей Автономна покраїна Войводина позната, и представя аґрарно найрозвитшу часц Сербиї. Покраїнска влада вельо укладала до польопривреди, а так будзе и убудуце. Укладаня у тогорочним буджету найвекши у одношеню на предходни роки – потолковал подпредсидатель Покраїнскей влади Дьордє Миличевич. Роздумуюци о можлївих и присутних проблемох, подпредсидатель Привредней комори Сербиї Миро слав Милетич гварел же то транспорт на релациї Україна – Сербия, царинска процедура и ускладзованє сертификатох. – Саям праве место и час за таки форум и дїловни стретнуца. Медзи иншим, Войводина представя и вельки потенциял у орґанскей продукциї – наглашел предсидатель Привредней комори Сербиї Бошко Вучуревич. Ширше патрено, Комора ше заклада за моцнєнє сотруднїцтва з Україну и заєднїцки укладаня у обласцох нашеньскей роби, интензивних польодїлских културох, вибудови силосох и поживових капацитетох, польомеханїзациї и роби широкого трошеня, будовательних материялох и опреми, овоцових древкох и виновей лози, вибудови драгох и сотруднїцтва у транспорту. ЗАЄДНЇЦКА ЕВРОПСКА ОРИЄНТАЦИЯ После бешеди предсидателя ПК Сербиї Бошка Вучуревича, у своїм привитним слове подпредсидатель При16. ЮНИЙ 2017.

ЕКОНОМИЯ вредней комори України Валерий Кароль констатовал же и Сербия и Україна европски ориєнтовани, и зоз позитивнима резултатами у сотруднїцтве. – Праве таки стретнуца оможлївя же бизме звекшали вкупну тарґовинску черанку. Україна тераз у пошвидшаним проце су приватизациї, цо тиж нагода за злєпшане и звекшане привредне сотруднїцтво Сербиї и України – гварел подпредсидатель Кароль и заключел же би инве стициї могли буц и векши. Початком юния о инве стицийох бешедовал и сербски министер привреди Ґоран Кнежевич, кед виявел же влонї у Сербиї було вецей як 1,9 милиярди евра странски инве стициї. По його словох, держава ище интензивнєйше будзе потримовац инве стициї, зоз политику стимулованя, алє и зоз обезпечованьом сиґурного дїловного амбиєнта. Свой бизнис у Сербиї розвиваю и дзепоєдни шветово бренди як цо „Шуберт”, „Джонсон електрикс”, „Леони”, „Делфи”, „Кромберґ” и велї други. Людзом у каждодньовим живоце, одно сно меншим поднїмательом, важне и тото же малим и штреднїм подприємством у Сербиї, дзекуюци Европскей униї и Влади Сербиї, тераз до ступни вецей як 500 милиони евра вигодних кредитох през фонди ЕУ. ПИЯЦ ЗОЗ 45 МИЛИОНИ ЖИТЕЛЬОХ О держави и привредних потенциялох Сербиї на Форуму присутних поинформовала и Даниєла Чабаркапа, заменїк директора сектора за економски одношеня з иножемством, а Україну подробнєйше презентовал Валерий Кароль. Гварене же тарґовище України отворене за шицки продукти и за робу зоз Сербиї нєт огранїченя лєбо завадзаня у пласману. Робу мож пласовац на тарґовище дзе жию 45,2 милиони жителє, почитуюци основни

ЧЕРАНКА ИСКУСТВОХ ПРЕ ВОЙНУ За дружтвено-економски розвой важне и здравє, цо вец баржей можу вихасновац нашо фаховци у тей обласци и такволаних помагацких фахох. Так на поволанку нєвладовей орґанизациї зоз Днїпропетровска, милионского городу на востоку України, Центер за воєну трауму з Нового Саду прилапел поволанку же би орґанизовал и отримал тродньову едукацию и презентацию своєй роботи. Психолоґове хтори участвовали на едукациї, вєдно 22 особи, пришли зоз шейсцох українских городох: Днїпропетровска, Запорожя, Києва, Харкова, Львова и Житомира. У Дружтве психолоґох Сербиї обнародоване же як резултат заєднїцкей тродньовей роботи, ушлїдзела и нова поволанка же би ше предлужело сотруднїцтво през едукацию українских фаховцох хтори гварели же сцу присц до Нового Саду на дальшу едукацию и одредзену файту фаховей пракси у Центре за воєну трауму.

16. ЮНИЙ 2017.

Фото: В. Вуячич Олександр Александрович, амбасадор України у Сербиї, на Дньох українскей култури у Новим Садзе

предусловия дїлованя: квалитет, цену, квантитет и континуитет випоручованя. По анализи фахових службох Привредней комори Сербиї, заключене же, цо ше дотика спискох польопривредно-поживових продуктох, за хтори треба плациц царину у транзицийним периодзе, нє требало би наступац пребарз ре стриктивно. У тим смислу, ПКС предклада же би ше на ре стриктивни список обовязно положело етил-алкогол. Окрем того, по препорученю нашей Комори, треба розпатриц модалитети огранїченя за млєко у праху, масло, конзумни кромплї, рафиновани цукер и вино. Участвуюци на стретнуцу українских и наших привреднїкох, амбасадор України у Сербиї Олександр Александрович гварел же и попри чежко сцох, тераз заш лєм лєгчейше путовац на релациї Сербия – Україна, а авио вязи Києв – Беоґрад указую и же ше вше ефикаснєйше лєци. О правней потримовки бешедовал Владимир Рибич, представнїк Привредней комори України у Сербиї, Македониї и Чарней Гори. – Даваме потримовку у правней реґулативи и сотруднїцтве вообще. Може нам ше явиц кажда компания, а окреме ма ли и штреднї подприємства, бо вельки углавним и сами найду драгу и промоцию на тарґовищу – обнародовал Владимир Рибич. ■

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЗАБИВАЧКИ У ДЮРДЬОВЕ

ИНШАК ЯК ДАКЕДИ

Гоч забивачки подобно орґанизовани як дакеди, вельо того ше и пременєло, єст их през цали рок, роби ше швидше, фаховше и у меншим дружтве, а продукти вше баржей здабу на индустрийни. Менєй ше трима статку, тиж швинї менєй маснєйши, а цени пременлївши Пишe: Сандра САЛАМУН

еме сла нєшка нє популарни, алє Дюрдьовчань Звонко Мудри свойо стаємно отримує, а научел го од оца ме сара з котрим од ше снац рокох ходзел помагац до валалу. Того року ше наполнєли трицец роки майсторства з ме сом и петнац роки само стойней роботи. Забивачки со стойна часц його живота, а його фамелия, супруга и двойо дзеци, уживаю у ме сних продуктох котри вон справи, углавним з ме са зоз швинї. Окреме кед ше гурку и коло нєй по складани кромплї запече у руским пецу. Забивачки у Дюрдьове и надалєй подобно орґанизовани як дакеди, гоч найчастейше єст менєй людзох цо сцу помогац, и прето можебуц же тераз по обисцох єст менєй членох, нє жию вецей шицки вєдно, алє одвоєно, кажде зоз свою фамилию. Дакеди ше знало же на забивачки будзе друженя, нєве ста варела, мац и баба умивали черева, випражовали шкварки и варели „баренїну”, а хлопи рихтали ме со. Давно ше вельо менєй правело ме сни продукти и одкладало до змарзовача, можебуц и дупло менєй. – Нєшка нєт тельо друженя на забивачкох, алє ше патри же би ше цо скорей закончело. Частейше ше вола майстра за помоц. Дакеди було менєй роботи, а вецей особи робели. Випатра же ше тераз и вельо вецей є, якош так зме ше звикли – гварел майстор Звонко. МЕСТО ПИРИНДЖАРИ – САЛАМА Дараз ше нїч нє руцало, шицко ше вихасновало. Вецей ше правело колбаси, бендова, гурки, крупара и пиринджара, а тераз ше найвецей фаластує ме со до змарзовача, прави ше кулен и колбасу, охабя сланїну и вельо менєй гурки и шунки. Менєй ше хаснує билу печинку и язик, углавним ше руца псом и мачком, а природни черева ище дакус та цалком заменя штучни, бо природни нєт хто умиц и порихтац. Тераз актуалнєйши колбаси и кулени, котри по стали популарни ище пред вецей як дзешец роками, а и домашню саламу ше вше частейше прави на забивачкох. До колбасох ше ище вше кладзе основни присмачки – паприґу, соль, попер и це снок, а до кулена соль и паприґу, а дахто кладзе руму або киму. – Младши дзеци нє интере сує гурка, вони питаю саламу. Нє свидоми су же нєт нїч лєпше як запечена гур-

14 РУСКЕ СЛОВО

СЕЗОНА ТИРВА ЦАЛИ РОК Давно ше месо сушело у комину, на диму з руского пеца. У старих хижох тоти комини були наменєни праве за таке, и були ширши як обични, а месо ше кладло з пойда, дзе могло отвориц комин. Тераз ше прави окремни обєкти, сушарнї за месо котре ше кури з одредзену файту древа, пре фарбу, або запах. У Дюрдьове ище вше швиньске месо зоз швинї напопуларнєйше, алє єст и таких цо дома сами за себе правя колбаси зоз заячого меса и кози. Забивачки єст през цали рок. Влєце ше углавним прави лєм колбаси и фаластує месо котре ше оклада до змарзовача зоз 100-120-киловей швинї. Найвекша сезона од конца новембра до половки фебруара, за цо ше чува векши швинї, углавним 150 до 200 килово, та и векши.

ка у домашнїм череву з кромплями. То окремни смак. Мойо дзеци, супруга и я, окреме вжиме, таке барз любиме єсц, то прави деликатес – наглашел Мудри. Остатнї тренд, котри започати пред коло штири роками, то же ше зоз швиньского ме са зоз додаваньом рижних присмачкох, купчих з меном познатих саламох, до станє исту таку. Присмачки таки моцни же анї нє мож почувствовац яке ме со до нєй положене. Майстор Звонко шведок того тренда, бо з исту присмачку на вецей заводи правел саламу зоз рижного ме са, зоз швинї, кури и пульки, и гвари же ше до става цалком исти смак, бо превладує смак присмачки. Старшим ґенерацийом, з другого боку, уж чежше кармиц статок и живину, звикли же у валалє єст ме сарнї и же себе можу купиц рижни продукти, гоч твердза же то 16. ЮНИЙ 2017.

ЕКОНОМИЯ нїґда нє може буц исте як порихтане месо зоз свою руку и по своїм смаку. ДОБРИ ЗВИКНУЦА ШЕ НЄ МЕНЯ Як дакеди, то так и тераз – у руских обисцох за фриштик вше були капушнїки, гоч уж ридше, за полудзенок паприґаш зоз швижого меса, а за вечеру швижи колбаси, печинка, гурки, або печене месо. – Дакеди нє могло задумац нє охабиц шунку у цалє, а тераз то уж вше ридше. Частейше месо порежу на фалати и суша. Старши тримаю традицию, та часто рихтаю печену, або варену сланїну з цеском и

Звонко Мудри

ПРЕМЕНЛЇВИ ЦЕНИ Коло Велькей ноци кила живей ваги прашецини була аж 350 динари, а за Крачун дупло менєй, коло 160 динари за килу. Вишло же прашецина драгша як баранчецина (коло 300 динари), цо ридко кеди було. Упуцени гваря же у Сербиї нєт досц прашачки и прашата, и прето прашецина нагло подрагшела.

паприґу и охабяю чисту билу сланїну зоз хрибта, ткв. „сапуняру”. – Пиєтрен раса швинї ма вецей меса, а найменєй сланїни, з тим же ландрас и беркшир и далєй найзаступенйши. Видзи ми ше же швинї пред трицец роками були маснєйши, сланїна була грубша и мали менєй меса – гварел Звонко. Вше було и тих цо любя баржей и менєй горке, но и тот тренд ше нє пременєл. Векшина, окреме гевти цо маю мали дзеци, правя менєй горки колбаси и кулени. Як гварел майстор Мудри, од кеди вон почал помагац оцови, та и тераз, Дюрдьовчанє кладу єден одсто паприґи до млєтого меса, углавним 0,7 кед треба же би було горчейше, а 0,3 одсто сладкей, або обратно.■ 16. ЮНИЙ 2017.

ДЮРДЬОВЧАНЄ НА РЕҐИОНАЛНЕЙ КОНФЕРЕНЦИЇ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ ПОЖИВИ И ВИНА

ИНТЕРЕСОВАНЄ ЗА НАШО ОБИЧАЇ

У окремней часци КонфеНа тогорочней Пиятей конференциї продуковате- ренциї представена часц льох поживи и вина „Food свадзебних обичайох при talk 2017”, найвекшей у ре- Руснацох, представели их ґионє, хтора 9. юния отримана у НА МЕДЗИНАРОДНИМ ресторанє „БесФЕСТИВАЛЄ край” у ПетроваФОЛКЛОРУ И МУЗИКИ радину, у окремней програми маДзень пред наступом у Петроваранифестациї учадину, штварток, 8. юния, два фолствовали и члени клорни секциї КУД „Тарас ШевченКул ту р н о - ум е т ко” з Дюрдьова участвовали на Седнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” мим медзинародним фестивалє фолз Дюрдьова, котри клору и музики „Доволованє ровнїпредставели часц ни” на Штранду у Новим Садзе. З провадзеньом Тамбурового оркесвадзебних обичайох Руснацох у стра Дружтва, Младша фолклорна Войводини. ґрупа одтанцовала „Коломийку” и Ко н ф е р е н ц и ю одшпивала шпиванку „Тика-така”, а пошвецену пожи- Пририхтуюца фолклорна ґрупа вивеви и вину отворел дла танєц „Три гвиздочки на нєбе”. подпредсидатель Покраїнскей влади и покраїнски секретар за члени КУД „Тарас Шевченпривреду и туризем Иван ко” котри були адекватно Дьокович. Бешедоване о за- пооблєкани. Од уходу до щити трошительох, тури- сали по место пред публизме, ґастрономиї, здравей ку, свашки Лидия Вереш и поживи и других актуално- Лидия Горняк и дружка Тасцох, а участвовали пред- мара Чордаш шпивал и виставителє министерствох, ривок зоз свадзебней шпиприватних фирмох, винари- ванки, а пред нїма ишли йох, ресторанох, професио- млодята Иґор Раґаї и Кринални кухаре и продукова- стина Горняк. С. С. телє поживи.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА МАЛА

МАТУРА

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

ОШ „ПЕТРО КУЗМЯК”

ЗАКОНЧЕНЄ ОСЕМРОЧНОГО ШКОЛОВАНЯ Маломатуранти ОШ „Братство єдинство” 6. юния преславели свой матурски вечар, а того року Основну школу у Коцуре закончел 51 школяр, 13 у руским оддзелєню. Осем маломатуранти достали Вукову диплому, медзи нїма и тройо школяре з руского оддзелєня – Александра Русковски, Дарко Тамаш и Матия Шанта. Маломатурантох опрез Школи и у центре валала привитали числени Коцурци котри их випровадзели по Пелетову салу, дзе школяре преславели маБоян Нєжич турски вечар вєдно зоз своїма класнима старшинами, учительками и представителями управи ОШ „Братство єдинство”. После преславеного матурского вечара у коцурскей Школи, на схадзки 7. юния, школяр VIII-3 оддзелєня Боян Нєжич преглашени за школяра з найлєпшим успихом у осемрочним школованю, односно за Школяра ґенерациї у коцурскей ОШ „Братство єдинство”. Школяра ґенерациї виберало ше на основи бодох на шицких змаганьох и витворених резултатох на котрих школяре участвовали, а од штверих кандидатох, Боян освоєл найвецей боди, вкупно 44.

ВИПРОВАДЗЕНИ

Соня Балїцки зоз VIII-a оддзелєня преглашена за школярку ґенерациї, а Теодора Новакович найлєпша школярка у VIII-б оддзелєню

Попри тим же мал шицки петици, и добитнїк є Вуковей дипломи, Боян од трецей класи порядни на змаганьох на котрих посциговал успихи з вецей предметох – з математики, физики, биолоґиї, и историї, а з оглядом же го наука найбаржей интересує и дзекуюци добрим резултатом на рижних змаганьох поряднє участвовал на семинарох у Виглєдовацкей станїци „Петница”. З. Колєсар

16 РУСКЕ СЛОВО

сновна и ш т р е д н я школа зоз домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре зоз шветочну програму у Велькей сали Домa култури випровадзела своїх штерацец штирох школярох осмей класи, Соня Балїцки односно, малих матурантох. На програми школяром подзелєни дипломи и припознаня, а потим у школскей єдальнї орґанизовани матурски вечар. Мали матуранти з двох оддзелєньох, з директорку Школи Хелену Пашо Павлович, своїма учительками Блаженку Бодянец и Веруну Медєши, оддзелєнскима старшинами Зденком Шомодїйом и Лидию Пашо, як и другима наставнїками, после заєднїцкого фотоґрафованя у школским дворе у шветочней колони прешли по центру валала, односно на програму у Доме култури. 16. ЮНИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА МАЛА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

МАТУРАНТИ

МАТУРА У ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

У РУСКИМ ОДДЗЕЛЄНЮ СКОРО ТРЕЦИНА ВУКОВЦИ Зоз шветочну програму и вешельом, прешлей стреди, малих матурантох зоз дюрдьовскей Основней школи „Йован Йованович Змай” випровадзел школски колектив, а на програми присуствовали и їх родичи, родзина и товарише. Школу закончели 68 школяре у штирох оддзелєньох, медзи хторима и єдно руске, у хторим було 8 школярох. И тогорочна преслава законченя основношколского образованя почала у школским дворе, дзе маломатуранти дочекани з вельким аплаузом. Шицких присутних привитала директорка Школи Вукица Петрович, котра после красних винчованких школяром и їх родичом, уручела припознаня и дипломи найуспишнєйшим маломатурантом. У ме- Оливера Бакурски но Општини Жабель кнїжки им уручел

Пригодну програму им пририхтали товарише зоз седмей класи ОШ, а директорка Школи им повинчовала законченє основношколского школованя и подзелєла дипоми и припознаня за одлични успих и окремне закладанє з одредзених предметох. Вона им пожадала вельо щесца у дальшим школованю у жаданих школох, а поволала же би ше уписали и до Ґимназиї на руским язику. За школярку ґенерациї преглашена Соня Балїцки з VIII-a оддзелєня, а за найлєпшу школярку у VIII-б оддзелєню вибрана Теодора Новакович. Обидва достали и Вукову диплому, а попри нїх, Вукову диплому достали и Ана Мария Няради, Давор Хома, Ивана Планчак и Желько Сопка. Дипломи за одлични успих достали ище єденацецеро школяре з обидвох оддзелєньох – Тияна Будински, Ана Костелник, Филип Орос, Мартина Рац, Михаела Хома, Анабела Цифрич и Кристина Регак з VIII-a, як и Дарко Маньош, Марина Надь, Сара Планчак и Ґлориян Роман з VIII-б оддзелєня. Програма закончена з „гимну” осмакох „Петнацрочним” (М. Зазуляк/Лю. Загорянски) хтору шпивала цала ґенерация малих матурантох, їх товарише зоз седмей класи, алє и преполна сала з публику, їх родичи, родзина и други Керестурци. Пред малима матурантами остава ище положиц Закончуюци испит зоз трох предметох хтори их чека од 14-16. юний, а потим и упис до штреднїх школох. М. Афич 16. ЮНИЙ 2017.

предсидатель Скупштини општини Радован Чолич. Од єденац маломатурантох, котри достали Вукову диплому, и тройо школярки з руского оддзелєня – Валентина Михняк, Валентина Салаґ и Лидия Чапко. Зоз руского оддзелєня пейц школярки наградзени зоз специялнима дипломами – Валентина Михняк зоз сербского як нємацеринского и руского язика, Валентина Салаґ и Лидия Чапко по диплому зоз сербского як нємацеринского, руского язика и анґлийского, Єлена Горняк зоз руского язика и подобовей култури, а Олеся Хромиш достала специялну диплому зоз сербского як нємацеринского язика. На преслави була и їх учителька Весна Кухар, як и класни старшини Йоланка Данґубич и Татиана Барна. За школярку ґенерациї преглашена Оливера Бакурски, котра попри Вуковей дипломи достала и пейц специялни дипломи, зоз физики, биолоґиї, математики, подобовей култури и физичного воспитаня. Пред маломатурским вечаром, хтори и того року отримани у голу Школи, школяре у школским дворе одтанцовали матурски танєц. Славенє тирвало до пол ноци, а пред тим випальовани огньомет котри тиж орґанизовала Школа. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НАЩИВА ПРЕДСТАВИТЕЛЬОХ ШКОЛИ ЗОЗ ЗЕМПЛИНСКЕЙ ТЕПЛИЦИ

ПРЕДЛУЖИЦ СОТРУДНЇЦТВО Представителє Основней школи зоз Земплинскей Теплици, (дакедишнього Керестура) зоз Словацкей – дзевецеро школяре, тиж тельо наставнїки и директор Павле Роман, од 8. по 11. юний були у нащиви Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, а нащивели и Нови Сад, Фестивал „Веселинку”, як и дзепоєдни туристично интересантни места у Войводини. У керестурскей Школи их штварток вечар дочекали и привитали педаґоґинї Любица Няради и Мария Шанта, секретар Школи Михайло Надь, а спред Националного совиту, як другого домашнього, предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач. Госци були нащивиц Салаш „Катаи” у Малим Идьошу, Замок „Фантаст” у Бечею, и Нови Сад, дзе нащивели вецей знаменїтосци, медзи хторима Петроварадинску твердиню и Музей Войводини. У Новим Садзе у РКЦ провадзели и Дзецински фестивал „Веселинка”, зоз чим були барз задовольни, цо потвердзели и слова директора Павла Романа: – Барз ше нам у вас шицко пачело, и змесценє и єдзенє и друженє, нашо дзеци хтори ишли до нєпознатого уж на Фейсбуку оценєли же им ту одлично. Барз ше нам пачел замок „Фантаст”, а крашнє було и на „Веселинки”; аж нам пришло же и ми могли участвовац кед бизме ше скорей порадзели. Задовольни зме зоз тим сотруднїц-

твом наших школох и наздаваме ше же ше предлужи – виявел за „Руске слово” директор Роман. Школяре зоз Словацкей ше пияток вечар дружели з домашнїма школярами котри у януару були им у нащиви, а пребуванє у Керестуре госци закончели внєдзелю дополадня зоз присуством на Служби Божей у Катедралней церкви, а пред одходом нащивели и Марийово святилїще Водицу. Тота нащива витворена як реципроцитет нащиви керестурских осмакох того року у януару хторе иницировал и софинансовал наш Национални совит. Так и тот приход госцох, попри орґанизацийних роботох и лоґистичней потримовки, Совит им финансовал уходнїци до Музею и Фантасту, два ноцнїки даровала керестурска Школа, а костиранє плацели сами госци. М. Афич

ДЗЕЦИНСКА ПРЕДСТАВА ЗОЗ ШИДУ

ГОСЦОВАНЄ У ДЮРДЬОВЕ У голу дюрдьовскей Основней школи „Йован Йованович Змай”, прешлого тижня, а у рамикох Змайових дзецинских бавискох, после першого виводзеня у Шидзе, дзецинска драмска представа по руски КПД „Дюра Киш” зоз Шиду „Алибаба и 40 збойнїки” виведзена пред дюрдьовскима школярами. Вельо ґлумцох, рижни реквизити и интересантни костими прицагли ува-

18 РУСКЕ СЛОВО

гу патрачох. Уведли их до правей приповедки о розличних збойнїкох и красних принцезох. Представа поробена на текст Тодеа Николетича, режирал ю Цветин Аничич, а ґлумя дванацецеро основношколци зоз Шиду, Беркасова, Бачинцох и Бикичу. Дзецом обезпечени приходи и одход зоз пробох дзекуюци Националному совиту Руснацох котри уступел комби, а робота дзецинскей драмскей

секциї першенствено порушана пре ученє, алє и хаснованє руского язика. – Обачели зме же робота зоз дзецми у Шидзе поглєдує иншаки приступ, бо вони руски язик нє хасную анї на єдним уровню комуникациї, та анї дома. Заключели зме же би було найлєпше же би го хасновали през бависко и розгварку, а представа им таке обезпечує – гварел о. Владимир Еделински Миколка, главни инициятор порушованя пририхтованя тей представи. Госцох у дюрдьовскей ОШ привитала директорка Школи Вукица Петрович, а пред початком представи о єй пририхтованю школяром бешедовала координаторка Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Шидзе и єдна з учашнїцох у рихтаню представи Наташа Еделински Миколка. С. Саламун 16. ЮНИЙ 2017.

ROK XVI ^ISLO 6

наша тема:

ШКОЛЯРСКИ ЕКСКУРЗИЇ

Число ушорела: Славица ФЕЙСА Фотоґрафиї: A. Mиличевич

КОМУ ВЕРИЦ?

лугши час була така пракса у школох Д же накадзи почал нови школски рок, уж ше навелько розпатрало понукнуца

Така пракса вше частейше отвера и велї други питаня, а найчастейше – одвичательносц. Хто одвичательни кед на екскурзийох дацо пойдзе по нєдобрим? А праве таке ше нєдавно случело.

Од теди ше вельо того пременєло. Од кеди ступел на моц Закон о явних набавкох, школи муша запровадзовац тот поступок, а то досц викомпликовало ситуацию и попри намаганьох ресорного министерства же би поступок бул транспарентни. Од теди екскурзиї преполовени.

Концом априла и на початку мая, з двох основнох школох у Новим Садзе дзеци пошли на Дивчибари до школи у природи. Скоро шицки ше похорели, а урядово обявене же их „покошели” два файти вирусох.

аґенцийох за екскурзиї, рекреативни настави, або школи у природи.

Велї школи обкеровали явну набавку, та у поради з учительку родичи пенєж директно уплацую туристичним аґенцийом хтори превжали на себе орґанизацию. 16. ЮНИЙ 2017.

По медийох мож було пречитац рижни написи, дзеци розчаровани, а родичи застарани, бо таки случаї вше частейши. Екскурзийом даваме найвецей простору у нашим Додатку.

РУСКЕ СЛОВО 19

наша тема:

ШКОЛЯРСКИ ЕКСКУРЗИЇ

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ДОБРИ – КЕД ДЗЕЦИ ЗАДОВОЛЬНИ Кед ше дацо нє пременї у способу орґанизованя школярских екскурзийох и вилєтох, годно ше случиц же на нїх нє будзе хто пойсц

статнї даскельо роки школски екскурзиї преполовени. Єдна з найвекших причинох то и Закон о явних набавкох. По Правилнїку о планованю и орґанизованю екскурзийох, хтори ше ускладзує зоз Законом о явних набавкох, пре векшу безпечносц и сиґурносц школярох, туристична аґенция хтора орґанизує екскурзиї, вибера ше по тендеру, но пре компликовану процедуру спомнутих набавкох, школи од екскурзийох „дзвигли руки”. Представителє Министерства просвити виявели же нєобходне же би дзеци одходзели на наставу до природи и на екскурзиї, алє же по закону кажда школа муши запровадзиц поступок явней набавки кед планує путованє школярох. На вецей заводи, вєдно з Ґрупацию туристичних аґенцийох, Здруженя за погосцительство и туризем Привредней комори Сербиї бешедоване на тоту тему. Проблеми ище вше нє ришени. Було слова о тим же ше под час орґанизованя екскурзийох часто нє почитує законску процедуру и же явни набавки у тей обласци нєреґуларни, же ше розлично толкую закони, та з боку аґенцийох предложене же би ше школи у тей обласци виключели з явних набавкох. Предклад нє зажил, а тото потвердзел и директор Основней школи „Петефи Шандор” у Новим Садзе – Золтан Ардєлан. – Ми, як школа, нє можеме ше прилапиц орґанизовац гоч котру екскурзию пре компликовану процедуру предписаньох за явну набавку, а хтора по Закону обовязна. Сущне тото же ми нє можеме напредок знац кельо ше школяре опредзеля за екскурзию, односно, нє можеме знац вредносц тей набавки. Прето нє сцеме за тим стац – гварел директор тей школи. Здруженя за погосцительство и туризем Привредней комори Сербиї констатовали и тото же ше екскурзиї, як єден барз значни конар школского туризма, помали гаша, же у нашей жеми єст вше вецей празни капацитети, та и вельо нєзанятих. Наглашене и тото же ше на школярски туризем як наймасовнєйшу файту туризма муши патриц як на єдну файту розвою привреди од окремного значеня, поготов за розвой руралних штредкох... ОКОЛО, НАОКОЛО

вичательни кед на екскурзийох дацо пойдзе по нєдобрим? А праве таке ше нєдавно случело. СКОРО ШИЦКИ ШЕ ПОХОРЕЛИ Ґрупа новосадских школярох з ОШ „Петефи Шандор” и „Милош Црнянски” 28. априла одпутовали на екскурзию на Дивчибари и мали там буц по 2. май. Туристична аґенция

ДОБРА ВОДА, ЧИ ДОБРИ МАРКЕТИНҐ? На Дивчибарох ше остатнїх рокох вецей раз случовало же нє було води. Року 2012. року, шицки обєкти, окрем Готела „Пепа” мали буц заварти, бо ше озеро Малєн, одкаль ше воду брало за обєкти, висушело (нє було чисцене 30 роки). Теди санитарна инспекция забранєла хасновац воду аж и зоз студньох на цалих Дивчибарох медзи хторима и зоз студнї хтору хаснує Готел „Пепа”, бо вода нє була за хаснованє и за пице. У октобре 2013. року новини „Вечернє новости” писали же на Дивчибарох пренайдзена барз квалитетна жридлова вода хтору би могло такой пиц, а тельо єй єст же би з воду могла подмириц цали край. О два роки познєйше ознова медиї писали о тим же на Дивчибарох у студнї при Готелу „Пепа” пренайдзена вода одличного квалитету, богата з маґнезиюмом, и же такей квалитетней води нїґдзе у Сербиї нєт – твердзели фаховци Рударско-ґеолоґийного факултета з Беоґраду хтори тоту воду и випитовали. Лєм о два мешаци, точнєйше у децембре 2015. року, новини „Блиц” писали же нє було води на Дивчибарох, и же ше дзеци врацели дому скорей як плановане... Тих дньох, лєм мешац после „нєславней” екскурзиї Новосадянох, точнєйше, 4. юния, Webtribune преноши вистку же на Дивчибарох пренайдзене жридло найлїковитшей води хтору Сербия ище нє мала.

„Atic tours” справела аранжман з хотелом „Пепа” у хторим дзеци пребували. Алє, уж другого дня дзеци ше похорели, поврацали, преганяло их, даєдни були у горучки... єдни за другима. Учителька, хтора ше тиж похорела, вєдно з дохторку пробовали дзецом помогнуц. Накадзи дознали же им дзеци хори, велї родичи на своїх автох 1. мая пошли по нїх. Теди ище санитарней инспекциї у Валєве як дознаваме, нїч нє явене, аж по одходу дзецох, од 3. мая инспекция и дохто-

И попри тим, велї школи обкеровали явну набавку, та у поради з аґенцию, и учительками, воспитачками.., родичи пенєж директно уплацую туристичним аґенцийом хтори превжали на себе орґанизацию. З Министерства просвити нє сцигла урядова информация же школярски екскурзиї мож орґанизовац и попри Закона о явних набавкох, односно у складзе з важацим Правилнїком Министерства просвити, но у тим, мож повец „вакуму”, кажде роби по своїм. З єдного боку добре же дзецом оможлївени одход на екскурзиї, алє то вец як и кажди други туристични аранжман за хтори родичи гваря же є анї нє такой-таки тунї. Алє, о тей теми, други раз. Пракса – заобисц явну набавку вше частейше отвера и велї други питаня, а найчастейше – одвичательносц. Хто од-

20 РУСКЕ СЛОВО

ре зоз Заводу за Явне здравє з Валєва позарядово контроловали готел „Пепа”. Препатрене єдзенє, вода, вжати бриси з роботних поверхносцох, препатрени заняти, хижи дзе були дзеци, а вец шицки резултати анализох прешлїдзени аґенциї Atic tours. Резултати указали же шицко у шоре. ЛАБДУ ПРЕРУЦОВАЛИ З ЄДНИХ НА ДРУГИХ Родичи спочатку були знємирени, по ставяли велї питаня, бо окрем двоїх школярох, шиц ких „по ко ше ло”. Родичи думали же слово о трованю з єдзеньом або воду, а дохторка предпо ставяла же то вирус, цо познєйше и потвердзене. Велїм було нєясне и тото чом инспекция нє вишла такой на терен, алє аж о даскельо днї... Даскельо дзеци по приходу були у дохтора и однєсли потребни материял на анализу. З новосадского Институту за Явне здравє Войводини дате сообщенє же приявени 33-ойо дзеци з двох спомнутих школох, алє же число дзецох хтори мали здравствени проблеми вельо векше – 106. Од дохторки Санї Тривич хтора була з дзецми на екскурзиї достати податок же дзепоєдни здравствени почежкосци обачени при дзецох ище у драже. Першого мая було найвецей хорих, а од 13 прикладнїкох, у лабораториї по PCR методи утвердзене присуство Норовируса, а у двох и Норо и Астро. О шицким поинформовани компетентни инспекцийни служби – гвари дохторка и толкує же Норовирус инфекциї можу спричинїц нагли напади чежкого поврацаня и преганячкох, барз є обераци, а найчастейше ше шири прейґ єдзеня або води хтора заґадзена з фекалиями под час пририхтованя, зараза ше шири з блїзким контактом. Даєдним дзецом, хтори ше врацели з Дивчибарох, преганячка и поврацанє ше врацали даскельо раз. Медиї писали о тим случаю, менаджмент готела виявел же то нєосновани обтужби, родичи нагнївани и застарани коментаровали, дохторка обвиньована... З єдним словом – єдни преруцовали лабду на других, а виноватого нє було. ДЗВИГНУТИ ВЕЛЬКИ ПРАХ Учителька АнаМария Миличевич хтора була вєдно з дзецми на екскурзиї гвари же дзеци водзи на вилєти и екскурзиї уж скоро 25 роки и же ше Готелски условия од теди нє пременєли. – Водзим дзеци там дзе сом була, там дзе людзе любезни, пожертвовни и щири, и вше ше праве там врацам. З родичами ше радзим о шицким, а най лєм спомнєм же ше дакеди док сом водзела дзеци нє преверйовало анї автобус пред одходом на драгу, у обєкту нє було аниматорох, анї дохтора (лєм локални). Анї родичи якош теди нє визначовали свойо дзец-

16. ЮНИЙ 2017.

ко понад шицких. Почитованє було з обидвох бокох, та аж и зоз трох. Ми, учительки були у шицких тих „улогох”.Нєшка маме модерни автобуси з климу, ТВ, портирох, обезпеченє, а заш зме нєзадовольни. Ша лєм ше здогаднїце кед вашо дзецко достанє вирус у вашим доме, кого обвинїце? Я верим людзом, и якош верим же кажде свою роботу окончує так як тре-

НЄФОРМАЛНО У Клинїчним центре Нового Саду, у нєформалней розгварки з єдну лїкарку хтора упутена до проблемох на дзепоєдних одпочивалїщох, (нє жадала же бизме єй спомли мено), дознаваме же дзепоєдни обєкти у Сербиї маю проблеми з воду, та аж и дижджовку хасную за помиванє. Нїкого нє мож обвинїц за дацо док ше тото нє докаже, а доказац дацо же то так, а нє иншак, барз чежко, окреме дзе людски интереси ище вше важнєйши од гоч яких Законох.

ба. Верим же кед єст виноватих, вец най зноша пошлїдки. Верим нашим законом, инспектором, вишлїднїком. Верим до людскосци. Наздавам ше же и явно замодля за пребаченє тоти цо бешедовали, преволовали, и нїкого нє почитовали – гварела учителька. Повторим учительково слова же треба буц чловек на першим месце, и вец ше мож о шицким радзиц, и порадзиц, виноватого обвинїц, а пожертвовного наградзиц. Алє, кед тото „людске” виостанє, кед ше за правду нє дзба, а попреплєтаю ше дробни интереси и маркетинжски трики, вец шицко дармо. Чежко гоч цо доказац, гоч ше каждому видзи же му вельо того ясне як дзень. Док ше будзе знац же там дзе дзеци одходза одпочинуц ше и дружиц, буду безпечни, док ше пременя процедури и будзе одвичательних, та и тото док ше на дзецох нє будзе зарабяц, вец и автобуси буду полни. Екскурзиї добри теди кед ше з нїх враца здрави и задовольни дзеци. Нєт причини же бизме ше шицки ми, цале дружтво, за тото нє закладали.■

РУСКЕ СЛОВО 21

наша тема:

ШКОЛЯРСКИ ЕКСКУРЗИЇ

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

20 РУСКЕ СЛОВО

16. ЮНИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

крию” даяку правду. Лєм мушиме отвориц очи. Так и мнє, єдна цалком нєпозната по мену, алє на чудни способ заш лєм позната особа, з хтору сом ше кажде рано вожела у истим автобусу. Вона дроґирана у дружтве проблематичней особи, дилера, плянтаюци ше уходзи до автобуса, вон ю притримує, а шицки ше скланяю на бок и правя ше же их нє видза. Уж о єден час була з брухом, бляда и випита... Вец сом ю длуго нє видзела. По нєшка рано... Анї бим ю нє препознала кед би нє шедла просто мнє. Нашмеяна и нормална. Видно по нєй же ше витаргала зоз тих преклятих пазурох наркоманиї. Було ю барз крашнє видзиц. И вона ше стретла зоз собу.☺ Мой покойни дїдо вше гуторел же кед би було место на хторим кажде може охабиц свойо бриґи и вжац люцки, шицки би ше ютредзень врацели по свойо... Кажде зна як видзе украй зоз своїм крижом. Шицко ми нєшка постало ясне. Тота дзивка од хторей сом странєла, на хтору сом зоз таку одбойносцу патрела у автобусу, научела ме ценїц живот, указала ми же цо значи вибориц ше за самого себе! А и на матурским сом видзела – и мойо школски товарише, найлєпши на швеце, боря ше зоз собу, зоз своїма бриґами, якош ґураю... Ми наисце єдни од других можеме вельо того научиц.■

Фото: Photofunia

УЧИТЕЛЄ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

едиш, придзем з роботи, вистата, нєвиспана, горуцо... Такой сом пошла до заградки пооберац ягоди, бо их слунко спражи. Схилєла сом ше, прегартам по лїсцох, пипам их, обрацам у пальцох... Дакус сом ше и побунєла, бо сом налаґирала нохци исто так на червено за матурске (а заґлавела сом), та ше ми видзело же их єст вецей... Одустала сом. Вошла сом нука, льопла до фотелї и припатрам ше цо ше дома случує – єден длобе до телефона, други у школи, лєм цо нє пришол, мой на роботи... Нє галайк, рапшак гей, алє – цихосц... Випатра же конєчно пришол час кед дзеци дакус одросли, та мам вецей часу за себе... Док дзеци мали, требаш им 24/7, шицко на нїх идзе... Вец, кед дакус подрошню, маш кеди вечар одпатриц даяки филм, лєбо дацо пречитац... Кед ище дакус вирошню, можеш пойсц до пайташки на годзину-два... Потим одкриєш же маш вельо вецей часу як скорей и же ше кеди-теди, у ствари, врациш ґу даєдним старим гобийом, роботом, алє дозретши и мудрейши. А цо єст красше як ше ознова стретнуц зоз собу?☺ Нєдавно сом читала о тим же нєт случайни стретнуца, нєт особи хтори стретаме у живоце, а хтори нам нє „од-

22 РУСКЕ СЛОВО

16. ЮНИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА АНА РИМАР МАЛА КОНЦЕРТ НА ЗМАЙОВИХ БАВИСКОХ

„МОЙ ГЛАС ЛЄМ ЗА ВАС” На ювилейних 60. Змайових дзецинских бавискох у Новим Садзе, всоботу, 10. юния, участвовала и наша вокална солистка Ана Римар зоз Петроварадину. Ана на Малей сцени у Змай Йововей улїци отримала концерт под назву „Мой глас лєм за вас”. Репертоар Римаровей рижнородни, та публика з уживаньом слухала українски, македонски и шветово познати поп-шпиванки на анґлийским язику.

Од септембра 2016. року Ана Римар свой глас усовершує при проф. мр Нади Вукович Дьокич у Школи шпиваня „Ґласови Наде” у Беоґрадзе, дзе є тераз стипендистка. Понеже пред тим Ана була член Шпивацко-едукативного центру „Magic Voice” у Новим Садзе, внєдзелю, 11. юния, наступела як специялни госц у програми зоз хтору ше тот центер представел на Фестивалу танцу и музики „Доволованє ровнїни” на новосадским Штранду. В. В.

ПЕЙДЗЕШАТ ШЕСТИ ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ

„РУЖА” У ДВОХ ДНЬОХ Тогорочни 56. Фестивал рускей култури „Червена ружа” будзе отримани два, а нє три днї як то на перши завод було плановане и яка векшином була пракса, одлучене на заєднїцкей схадзки Орґанизацийного и Програмного одбору Фестивалу, хтора 7. юния отримана у рускокерестурским Доме култури „Червена ружа” того року будзе пияток и соботу - 30. юния и 1. юлия, на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, а до скрацованя дньох Фестивалу пришло насампредз пре менше число учашнїкох у традицийним змаганю младих шпивачох за найкрасши глас и нєдостаток нових композицийох у забавним духу. Так тота манифестация будзе на пияток, 30. юния вечар, у рамикох, односно на початку програми „Одгуки ровнїни”, порадзене на заєднїцкей схадзки Орґанизацийного и Програмного одбору, на хторей утвердзени и скоро шицки точки тогорочних манифестацийох Фестивалу. Як и дотераз, „Ружа” пияток пополадню почнє з отвераньом вистави, того року подобових роботох зоз шветово познатей Ґалериї наївней уметносци з Ковачици. Орґанизованє тей вистави будзе витворене на основи сотруднїцтва войводянских заводох за културу у рамикох проєкту „Карпатски паралели”, а вистава будзе у голу Спортскей гали. На пияток, 30. юния, буду ище два манифестациї - на 17 годзин програма дзецох „Червене пупче”, а на 20,30 годзин наступ руских ансамблох „Одгуки ровнїни”. У першей часци „Одгукох” будзе змаганє младих шпивачох з наших местох за найкрасши дзивоцки и леґиньски глас, а побиднїки буду преглашени на концу тей програми. На „Одгу-

ЦЕНА УХОДНЇЦОХ На схадзки порадзене и о цени уходнїцох, та за шицки пиятково програми (кед ше придзе на „Пупче” и будзе до конца „Одгукох”) уходнїца будзе 200 динари, а лєм за „Одгуки ровнїни” тиж 200 дин., док за соботов „Шветочни концерт” уходнїца будзе 250 динари. 16. ЮНИЙ 2017.

кох” участвую шпивацкотанєчни ґрупи шицких наших КУД-ох хтори пестую тоту творчосц, як и КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох, чийо члени наступя и на „Пупчу”. На соботу, 1. юлия, будзе Шветочни концерт (на 21 годзин), на хторим госц Поддуклянски уметнїцки народни ансамбл (ПУНА) з Прешова, зоз Словацкей, а пред ПУНУ наступя Мишани хор Дому култури Руски Керестур и Катедралней церкви св. о. Миколая з Керестура, Хор „Гармония” з Нового Саду, Виводзацки танєчни ансамбл керестурского Дому култури, як и танєчно-музични ансамбл КУД „Сербия” з Кули. У дворе Школи, у просторе за розвагу под час „Ружи”, дзе буду и шатри, после Шветочного концерту госцох на соботу будзе забавяц познати Тамбурови оркестер „Равница” зоз Суботици, а розвагу з музику Здруженє младих „Пакт Рутенорум” там будзе орґанизовац и на пияток по програми, алє и на нєдзелю. Як провадзаци програми, на соботу буду отримани два збуваня - Керестурски саям у Майсторским доме, хтори вєдно орґанизую Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох и Здруженє женох „Байка”, а у Спортскей гали Медзинародни турнир у одбойки, у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. У орґанизациї Турниру участвує и Месна заєднїца Руски Керестур, а и Саям и Турнир почню на 10 годзин. На заєднїцкей схадзки бешедоване и о орґанизацийнотехнїчних питаньох вязаних за єден таки вельки фестивал хтори, по предрахункох, того року будзе коштац коло милион и пол динари. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

16. ФЕСТИВАЛ ДЗЕЦИНСКЕЙ ТВОРЧОСЦИ РУСНАЦОХ ВОЙВОДИНИ „ВЕСЕЛИНКА” У НОВИМ САДЗЕ

МАҐИЯ БАВИСКА

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ Фото: Вероника Вуячич

Тогорочни Фестивал „Веселинка” отримани под мотом же шицко коло нас маґия, маґия нас окружує, од дзецинских рисункох хтори кажди рок традицийно прикрашую мури у Руским културним центру, та по чаривносц атмосфери и танєчно-музичну програму, бо лєм дзеци през бависко можу так щиро себе задумац, видумац и обдумац шицко цо им хиби у реалносци

Руским културним центре у Новим Садзе всоботу, 10. юния, отримани Ше снасти фе стивал дзецинскей творчо сци Руснацох Войводини „Ве селинка”, на хторим пополадню у дворе и у про сторийох Дружтва, були орґанизовани вецей роботнї, цо уж традиция того Фе стивалу. На Фе стивалє, пред урядову вечаршу програму окреме привитани заменїк предсидателя Нацио-

Мажореткинї зоз Панчева уча нашо дзеци крочаї и рухи з палїчку

24 РУСКЕ СЛОВО

налного совиту Руснацох Йовґен Мудри, предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, як и делеґация го сцох зоз Словацкей. ТРАДИЦИЙНИ РОБОТНЇ У пополадньових годзинох на дворе и у про сторийох РКЦ дзеци участвовали у пейцох роботньох. Подобова роботня уж традицийна на тим Фе стивалє, а водзел ю, як и скорейших рокох, Силве стер Д. Макаї, на хторей ше рисовало свойо мриї и маґию по мурох. Тоту роботню дзеци окреме любя, бо дома нє маю таку шлєбоду рисовац по мурох. Мистер Твистер и того року дзецом правел маґични балони, хтори були и мечи, и шерцочка и ружички и шицко цо дзеци пожадали же би им обдумал и направел з балона. Мадїоничарски трики заинтере сованим указовал Милан Воларе, а як ше рисує прави правучки мурал дзецом указал Станислав Мудрох зоз спреями и мустрами. Вон на муралох рисує загрожени животинї. Дзивчата були зацикавени за мажоретски танци, у хторих требало нє лєм влапиц ритем крочайох, алє знац и окруцац палїчку источасно. Хви ля потри ма ла, гоч Но во са дя нє по цер па ли ца ли дзе нь чи ше диждж ро зплю щи, та ше дзе ци мо гли 16. ЮНИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА бавиц у дворе РКЦ, дзе ше нє лєм рисовало, алє и бегало, оганяло, дружело, маґия була вшадзи доокола... МУЗИЧНО-ТАНЄЧНА ПРОГРАМА Вечар на бини у дворе РКЦ була музично-танєчна програма, на хторей наступели мали аматере з РКЦ и школяре котри у ново садских основних школох уча руски язик, а го сцуюци школяре були з Руского Кере стура, Дюрдьова, Коцура, зоз Танєчней школи „Партизан 2” з Нового Саду, Словацкого културно-уметнїцкого дружтва „Павел Йозеф Шафарик” з Нового Саду, як и мажореткинї зоз Панчева. Програма почала зоз домашнїма, наймладшима танцошами РКЦ з Нового Саду, хтори одтанцовали танєц „Козачок”, а за наступ их пририхтал Владимир Иван Вева, хореоґраф и руководитель Михаїл Римар. Керестурски школяре зоз ОШ и Ґимназиї „Петро Кузмяк” одґлумели два драмски слички – „Лїшка и вовк” и „Ґовля и жаби”. Зоз Коцура того року пришли три танцошки и на руску композицию, хтору шпива їх Коцурска Саня Полдруги Дивлякович, „Ти ме познаш” одтанцова ли ритмичну хореоґрафию. И сушедово зоз СКУД Павел Йозеф Шафарик Танєчни студио „Пар” пришли на Веселинку” тизан 2” зоз Нового Са”

Зоз Руского Керестура пришли мали ґлумци

ду уж стаємни госц на „Веселинки”, та ше з тей нагоди представели зоз двома интересантнима и упечатлївима хореоґрафиями. КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова привед младих шпивачох, хтори одшпивали руски шпиванки зоз провад зеньом Тамбурового дзецинского оркестра, а за наступ их порихтал Михал Лїкар. Словацке културно-уметнїцке дружтво „Павел Йозеф Шафарик” зоз Нового Саду тиж так уж вецейрочни госц на нашим Фестивалу, представел ше зоз интересантним танцом. Мажоретски ансамбл зоз Панчева наступели по першираз ФЕСТИВАЛ МАЛ И на „Веселинки” зоз атрактивним танцом. ГУМАНИТАРНИ ХАРАКТЕР Остатнї и найдлугши блок у програми бул резервовани за новосадских школярох, хтори уча руски язик на основ„Веселинка”, хтору РКЦ орґанизовал з финансийну поношколским уровню и малих аматерох, як и Дзецинского тримовку Министерства култури и информованя Влади хору РКЦ. Вибрани школяре рецитовали, шпивали и танСербиї и Заводу за културу войводянских Руснацох, мала цовали., та так указали же цо през рок научели. А, научеи гуманитарни характер, бо ше зберало добродзечни прили наисце вельо. Так як почала „Веселинка”, так ше и залог за коцурского школяра Желька Шанту, котри муши кончела зоз танцом Фолклорней секциї РКЦ, хтори у одпойсц на операцию очох до Русиї. личним темпу зоз доберанима танцошами одтанцовали „Баришивску полку”, а РКЦ уж давно нє мал телїх танцошох на бини у тим возросту. Було то наисце приємне нєсподзиванє за публику. Того року госци на „Веселинки” у публики були и школяре зоз Словацкей, зоз Земплинскей Теплици, котри були у нащиви нашей Школи у Руским Кере стуре. През прогаму нас водзели два водительки Павлина Шепински и Александра Живкович Бучко, хтори на гумористични способ анимировали як публику, так и дзеци хтори РКЦ уж давно нє мал так вельо дзеци у фолклору наступали.■

16. ЮНИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

МОЗАЇК МЛАДИ РУСНАЦИ ЗОЗ СЕРБИЇ У СЛОВАЦКЕЙ

ВЕЛЬКА РУСКА ФАМЕЛИЯ ПУТУЄ ПО ГОРНЇЦИ ПИШE‫׃‬ Тамара САЛАҐ

После розписаного конкурсу Роботного цела за младеж, за одход до Словацкей, почала сом роздумовац чи ше приявиц и препущиц такей авантури, чи забуц на тоту идею и уцагнуц главу ґу обовязком на факултету

є роздумуюци вельо, вибрала сом першу вариянту, бо, тоти обовязки ме причекаю и познєйше. Приявела сом ше за екскурзию и после даскелїх дньох, достала сом потвердзуюци мейл, у котрим розтолковане же сом єдна од осмерих котри пойду на екскурзию до Словацкей. Щесца нїґда конца. Пришол и тот дзень, куфри позаверани. Товаришка котра тиж ишла на екскурзию, рано 26. мая, на пейц годзин, зоз оцом, зашла по мнє на авту. Потим зме позберали и нашу „мисицу” зоз Дюрдьова, та так почало нашо путованє, алє, за початок, по Руски Керестур. На догварене место зме сцигли кус скорей, та зме чекали других най сцигню... Розуми ше у авту, бо на шейсц годзин рано ище нїч нє роби – даяке место дзе би зме, наприклад, могли попиц кафу, док чекаме екипу. Помали почали сциговац и други, кед зме були шицки „на числу”, важне було висликовац ше ґрупно, а потим зме ше змесцели до комбия и авта и рушели на далєке путованє. Путованє ше на хвильку застановело, бо зме станули у Бачкей Тополї позберац ище єдну нашу авантуристку. Но, такой зме предлужели далєй. Мали зме щесца же на гранїцох нє були гужви, алє зме нє мали щесца же гранїчар нє бул найлєпшей дзеки... Алє, и то прешло, и вишли зме зоз Сербиї. У комбию, дахто спал, дахто приповедал, слухал музику, патрел през облак на красни предїли... и вец би ше у єдней хвильки лєм шицко тото претаргло. Пауза. Порозцаговали зме ноги и хрибет, „поцвенкали” зоз апаратом, поєдли сендвичи и предлужели путованє.

А ПРЕД НОГАМИ СЛОВАЦКА После шейсц, седем годзинох путованя, сцигли зме на перше нашо одредзиско, Кошице. Мали зме дакус часу пообиходзиц тото место. Найвекши упечаток на мнє охабел парк у котрим прекрасна фонтана и вельки дзвони котри „випущовали” познати мелодиї. Коло тей фонтани на лавочки шедзел єден дїдко зоз квецом у рукох, котри вироятно чекал свою бабочку. Нє дочекали зме бабочку, бо зме уж мушели рушиц и предлужиц далєй нашо путованє, же бизме сцигли на фестивал до Свиднїку. Вшелїяк, сцигли зме до Свиднїку и до нашого змесценя котре було єдно вельке „обисце”, зоз вецей хижами. Були зме як права фамелия. Кус зме ше ошвижели, и нє мали зме часу

26 РУСКЕ СЛОВО

анї одпочивац, назад до комбия. Тото место, дзе ше отримовало Русински фестивал, було на пейц минути воженя од нашого змесценя. Вишли зме зоз комбия, и я ше такой оглядам, розпатрам... препознавам тото место. Тоти исти ґарадичи и лавки за публику котри ше пресцераю так високо, на горе, и тоту исту вельку сцену, видзела сом и пред даскельома роками кед сом була ту танцовац зоз КУД-ом „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова. Памятки... Того вечара зме нє видзели вельо зоз репертоару, алє и тото цо зме видзели т. є. чули, а то Мариан Чековски зоз своїм бендом, було нам цалком досц. Прекрасни гласи, прекрасна музика нас наисце порушали и уживали зме з нїма. Медзитим, тото шицко претаргнул диждж. Розбежали ше людзе, та и ми сцекли до нашого „обисца”. Кус зме ше дружели у заєднїцкей дньовей хижи, алє то нє тирвало длуго, бо зме уж були барз вистати и сцели зме ше одпочинуц од длугого путованя. Рано швитло, фриштик на столє. А ми предлужуєме нашу авантуру. Собота випланована так же после фриштику пойдземе до Етно валалу Сканзен, у Свиднїку, а потим до Медзилаборцох. Навечар нас ознова чека фестивал. У авту зме, план дойсц до места Медзилаборци, мнє випатра як права вичносц, горуцо, вистати зме од того силного путованя. Алє, обецую же пойдземе нащивиц музей Ендия Ворхола, та сом прето щешлїва, понеже кед сом була ту пред даскельома роками, музей бул заварти. Кед сом вишла з музею, упечатки ми були красни и перша думка котра ми спадла на розум була: „Ендийова уметносц наисце интересантна и єдинствена”. Пицааа... кратке одпочиванє зоз супер екипу, пицу и словацким, найлєпшим пивом у єдним ресторану, нєдалєко од музея. У ствари, з оглядом же нас було вельо, кухарки нє сциговали направиц каждому вечеру, та дахто вечеру спаковал и єдол у драже, а ми уж „лєцели” назад до Свиднїку, бо гат, дораз почина змаганє за найкрасшу Русинку, односно MISS WORLD.

РУСИНСКИ ФЕСТИВАЛ И МИС ШВЕТА Док шицки нєсцерпезлїво чекаю спектакл на сцени, забавяю нас „Бабово унукове”, хлопска ґрупа зоз Русиї. Прекрашнє шпивали, була сом одушевена з нїма. И ниа, виходза єдна по єдна мисица. Публика одушевена,

16. ЮНИЙ 2017.

Фото: Иван Канюх

кляпка, навия, вшелїяк, зна ше хто бул найгласнєйши. Гоч я нє участвовала у виборе и нє була сом на сцени, алє сом мала трему, як кед бим була. Кед ше уж приблїжовал конєц програми, думам же шицки були вше баржей и баржей возбудзенши. Хто же будзе Мис? Преглашованє почало иии... єдна з наших треца, т. є. друга вицемис, а за найкрасшу Русинку преглашена дзивка зоз Ческей. Но добре, освоєли зме голєм дацо и прето ше барз пишиме зоз нашу Яну, а вшелїяк и з другима котри мали шмелосци приявиц ше на таке змаганє. После преглашеня шлїдзела преслава. У шатрох, котри були поставени нєдалєко од оградзеного простору, дзе ше отримовало Фестивал, дружели зме ше и з другима Руснацами, котри нє зоз Сербиї, єдли зме ланґош, куртош колач и було наисце крашнє. Вшелїяк же було красне чувство кед ши ше чувствовал як дома. Словаци єден добри, дружелюбиви и госцолюбиви народ. Мило ми було же сом мацерински язик могла бешедовац и там, гет од свойого власного дома.

УПЕЧАТКИ ЗОЗ ЕКСКУРЗИЇ Инес Шайтош, Нове Орахово: – Мнє було крашнє на екскурзиї, лєм же могла и кус длужей тирвац. Занавше будзем паметац нови товаришства котри сом упознала. Йован Живкович, Руски Керестур: – На екскурзиї ми ше найбаржей пачело тото же зме обиходзели велї места, як цо Медзилаборци, Прешов, Бардейов. Упознал сом баржей руску културу, алє и културу Словацох, як и историю котра ми була барз интересантна. А вшелїяк же ми ше пачели и мисици. Єлена Кухар, Нови Сад: – Екскурзия ми ше барз пачела. У найкрасшим паметаню ми останє нашо друженє и Русински фестивал котри бул наисце барз крашнє обдумани и орґанизовани. Тат’яна Буила, Коцур: – Барз сом задовольна як прешла екскурзия и вшелїяк же бим любела кед би ше таке дацо повторело. Пачело ми ше як зме представели нашу жем на вибору за Мис, алє ми и други мисици були интересантни. Навияла сом за нашо дзивки, зоз Сербиї, а нарок будземе мац вецей щесца. 16. ЮНИЙ 2017.

После наисце напартей ноци, и краткого сна, предлужели зме далєй обиходзиц Словацку. Внєдзелю зме нащивели Бардейов. То єдно прекрасне и мирне место, котре вредзи пойсц опатриц. Зазначели зме и ту даскельо фотоґрафиї, же бизме их мали за памятку, та назад до Свиднїку. Того вечара на фестивалу грали „Русин Чендеш орхестра”, котри и заварли тогорочни Русински фестивал. После шицкого того, думам же шицки уж були барз вистати и врацели зме ше до нашого велького „обисца”. Як остатню ноц, нормално, мушели зме направиц дацо як одпитуюци вечар. Направели зме заєднїцки караоке парти-журку, цо думам же кажде з нас будзе паметац.

ДРАГА ДО ДОМУ Пришол и тот дзень, пондзелок 29. май, конєц нашей екскурзиї. Ознова ше куфри завера, алє тераз ше врацаме назад дому. На драги до дому, за сам конєц, зашли зме ище и до Прешова. Нащивели зме Крайов музей дзе зме дознали историю Прешова, а и дознали зме дацо вецей о Руснацох у тих крайох. И нормално, як пойсц дому, без голєм єдного маґнету з путованя? Авантура и путованє ше помали змесцую до окремного места у паметаню, а зоз ошмихом ше их будзем вше здогадовац. Врациц ше мушиме, бо нас обовязки чекаю, а окреме тоти на факултету. Зоз полнима шерцами, новима товаришами и дожицами, врацаме ше назад до Сербиї. Дзекуюци орґанизациї Роботного цела за младеж зоз Националного Совиту Руснацох, односно Сашови Сабадошови, Сонї Гудаковей и Иванови Канюхови, барз зме ше крашнє препровадзели на тей екскурзиї, уживали зме и будземе ю наисце завше паметац. Рано кед сом ше зобудзела у своєй хижи, и почала бешедовац з мою фамелию дома на руским язику, теди сом похопела же як то фино кед пойдзеш аж до другей держави и можеш ше гоч ґу кому озвец на своїм мацеринским язику, вони це буду розумиц. Чи то було у предавальнї, чи у ресторану, чи у музею, чи лєм преходнїкови на улїци. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАТАША НА ДЬ – РУСКИНЯ И КАНА ДЯНКА У НЄМЕЦКЕЙ

НА ДЛАНЇ ЄЙ ЦАЛИ ШВЕТ

Пише: Марина ДЖУДЖАР

Наташа Надьова давного 2000. року зоз мацеру дохторку, оцом инжинєром и младшу шестру Марину пошла жиц до Канади. Теди анї нє подумала же єй то можебуц анї нє будзе прави дом, нє у смислу же ше у нїм так нє будзе чувствовац, алє прето жє ю животна драга и авантуристични дух одведу на длугоку драгу по цалим швеце ред тим як пошли до Канади, Надьова фамелия ше цали рок за одход пририхтовала. Надьово теди учели язик, же би ше могли цо лєгчейше знайсц у новим штредку хтори ше указал як цикави и интересантни. – У Канади зме уж мали познатих, пайташки и родзину котрим зме ше радовали. Зоз шестру зме цале лєто одпочивали пред тим як зме почали ходзиц до новей школи. Там школска система орґанизована иншак, вецей уваги пошвецене практичней и самостойней роботи, и там цалком нормалне же дзеци на 14 роки, кед же сцу, можу зарабяц свой пенєж – толкує Наташа. Пре нєпреривне жаданє упознац дацо нове, Наташа под час свойого школованя ходзела до кампох котри им понукала школа – лєтнї, „day” и „over night”. Любов ґу природи Надьову одведла и на Факултет природних наукох, та и нєшка роби у тим фаху. – На факултету сом ше опредзелєла за Co-op програму, т. є. єден семестер студийох, а други рок бул роботни. Нє мала сом анї єден лєтнї одпочивок, так ше ми там барз пачело. Под час студираня сом робела у лабораториї на виглєдованю „Биодиверзитету файтох лїшайох”, а у медзи-

МОЖЕБУЦ ОСТАНЄ У МИНХЕНУ – Дзечнє придзем и до Керестура и Кули, а так исто ше радуєм и одходу до Канади. Приходза и мойо з Канади, видзиме ше през рочни одпочивки. Затераз сом цалком задовольна з Минхеном, но нє можем потвердзиц чи там и останєм. Прешлого року сом ше уписала на постдипломски студиї прейґ Универзитету Квинсланду. Роботу мам стаємну и сиґурну, медзитим, хто зна кадзи ме одведу мойо интересованя – закончує Наташа.

28 РУСКЕ СЛОВО

чаше сом робела и у Фармацеутскей компаниї у Торонту, и Министерству здравя у Отави як виглєдовач. ВОЛОНТЕРСКИ АКЦИЇ З волонтираньом наша собешеднїца виполньовала и тото дакус шлєбодного часу цо єй оставало. То єй отверело нови можлївосци упознац нови предїли и нових людзох. – Нїґда сом нє мала страх од нового, приявйовала сом ше на волонтерски прєкти двох орґанизацийох, „Global Youth Network” и „Habitat for Humanity”. Прейґ першей сом пошла як учашнїк, а пошвидко сом постала и лидер їх акцийох. На волонтерскей акциї, на першим року студийох, звонка Канади сом була у Кениї, потим сом робела на своєй позициї и статусу у рамикох орґанизациї, та сом посцигла вельо висшу позицию. На штвартим року студираня була сом и сама лидер – орґанизатор цалей акциї, та сом водзела ґрупу волонтерох до Камбоджи. Африка специфични континент, з єдного боку єст людзох котри маю барз вельо, а з другого боку тих цо нє маю нїч. Лєтованя у Африки барз популарни, алє за тима ексклузивнима готелами стретаме правдиву биду и глад – приповеда Наташа и толкує як ше робело на едукованю и помоци тамтейшому жительству. – У контакту сом зоз спомнуту орґанизацию и нєшка, и чуєм же ше им у малим населєню дзе зме були – Кампонґ Спо, удало справиц школу и библиотеку за дзеци основного образованя. Велї дзеци нє предлужую школованє, прето же муша робиц же би фамелия могла прежиц – толкує Надьова. Мен ши про єк ти во лон ти ра ня на щ и вй о ва ла и на аме риц ким кон ти нен ту прей орґ а ни за циї „Ha bi tat for Hu ma ni ty”. Була у ґру пи хто ра пу то ва ла до Ню Ор ле ан су по сле ве ль ко го Ура ґ а ну „Ка три на”, 16. ЮНИЙ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ а часто волонтирала у околїску Торонта и Ґвелфа, як и на Флориди. ПУТУЄ ПО ЦАЛИМ ШВЕЦЕ По законченим факултету Универизитету у Ґвелфу, дзе достала назву –Токсиколоґ животного штредку, знала же сце робиц у своїм фаху, алє знала и тото же є авантуристка, и же ю єдно место нє „завяже”. – Ище под час студираня сом дознала за орґанизацию „Teaching English Overseas” котра розширена по цалим швеце, а тиж сом мала и познатих котри путовали и робели прейґ спомнутей орґанизациї и по вецей як дзешец роки. То орґанизация прейґ котрей ше роби у анґлийских школох по швеце. Кед сом мала диплому у рукох, и TESOL сертификат, твардо сом ришела же пойдзем робиц до Азиї. Приявела сом ше до школох у Япону, Китаю и Южней Кореї. Перши одвит бул з Китаю у городзе Вензоу, провинциї Зеянґ. Роботу сом достала на єден рок, и то була права авантура. Людзох було полно кадзи ґод сом ше обрацела, анґлийски сом чула лєм на роботи и у клубу у котрим зме ше зберали, и то якиш „иншаки” анґлийски язик. Теди сом путовала по Азиї кельо ґод ми час допущел, та сом була на Тайланду, у Индиї, Непалу, Синґапуру, Малезиї, Хонґ Конґу, а обишла сом и велї предїли у Китаю. Здогадуєм ше же у Индиї налпи шлєбодно шейтаю по улїчкох, а боме знаю и нападнуц чловека. Док сом пребувала у Азиї, два раз сом була нащивиц фамелию и людзох котрим зме помагали и з котрима зме сотрудзовали под час моєй волонтерскей акциї у Камбоджи. По законченю анґажману у Китаю, Наташа ше врацела на кратши час до Канади на одпочивок, а вец ше приявела на „International Baccalaureate Program”, бо сцела достац диплому професора. На Универзитету у Квинсланду у Бризбейну у Австралиї закончела жадани дополнююци студиї, и достала назву професора. Под час пребуваня у Австралиї, туристично путовала и на Нови Зеланд, а волонтирала на проєктох за очуванє загрожених файтох животиньох. НОВИ ПОЧАТОК У МИНХЕНУ Єдну медзи вецей послатих приявох за роботу, Наташа послала и до Минхену. Поволали ю, а вона гвари же то „нє так далєкого” од Керестура и Кули, та часто ходзи нащи-

16. ЮНИЙ 2017.

виц бабу и дїда. – У Минхену сом стаємно занята у анґлийскей школи, уж скоро штири роки. Випровадзам штварту ґенерацию своїх школярох, школяром од 6 до 12 класи по нємецкей образовней системи викладам науку, од 6 до 9 класи хемию, биолоґию и физику, а у висших класох сом професор биолоґиї и еколоґиї. То тогорочни мой анґажман, алє каждого року ше вше дацо пременї – гвари вона. О городох у котрих жила, гвари, може У Минхену нє мож нє пойсц на приповедац до тижня, ”Октобер фест” та и теди нє буду бе(Наташа у штредку) шеди докончени, алє як гвари, Минхен ше єй пачи и одвитує єй по менталитету и култури жительства. – Околїско дзе бивам здабе на менши варощик, и ма вельо желєнїдла. Блїзко ми и озеро у котрим ше мож купац, а там нєдалєко и лєшик за бежанє або воженє бициґли – приповеда Наташа хтора и тераз туристично путує, бо ришела обисц цалу Европу. – Першого року у Минхену сом ше скоро мешац рихтала за „Октобер фест” купела сом и традицийни народни шмати, а ишли зме вєдно зоз ше стру Марину котра допутовала з Канади. Путовала сом и на Сардинию з товаришами з котрима сом ше сприятелєла, а кед ми ознова пришла ше стра, пошли зме до Ирскей. Путуєм кельо ґод можем, орґанизуєм ше и зоз здруженьом рекреативного бежаня и пендраня по горох. У юлию орґанизовано идземе на Монт Бланк до Французкей, та ше наздавам ше витримам по верх – закончує Наташа з велькима планами и амбициями.■

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПАЛОМНЇКИ О ВОДИЦИ

ПОЛНЕ ШЕРЦО И ДУХОВНИ МИР

З нагоди 200-рочнїци перших указаньох Мацери Божей у Водици, цо зме преславели на Завитни дзень на Русадля, 6. юния, було вельо паломнїкох и вирних з векшини наших парохийох, алє и з других местох войо упечатки гварели дзепоєдни з тих паломнїкох, хтори були аж з Австралиї и Словацкей. Заєднїцке им же дзечнє приходза до Водици, дзе чувствую ласки и мир. Отец Юлиян Рац, парох новосадски: – Мило ми же у Водици бул полни автобус з Нового Саду, а людзе пришли и на приватних превозкох. Заш лєм, найважнєйше тото же зме були духовно отворени и почувствовали зме ласки Мацери Божей. Шветочносц була на уровню 200-рочнїци, а за тот час маме вельо плоди у священїцких и монашеских поволаньох, духовних ошвиженьох и виздравеньох. Старши людзе през традицию маю свидомосц о Водици, алє би требали баржей упутйовац младших же би похопели значносц того места и любов Мацери Божей. Ґабриєла и Йожеф Бала зоз Кули: – Ми римокатолїки и пришли зме зоз Кули. Наш парох внєдзелю оглашел же можеме присц до Водици хто жада. Ми найвецей ходзиме до святилїща у Дорослове, у септембру там Кирбай, алє и до Водици часто приходзиме. Були зме ту уж и з нашима дзецми и барз ше нам ту пачи. И нєшка зме сцели присц указац же зме шицки єдно, а ту окремна Литурґия, вельо людзох, и владикох и паноцох од хторих велїх познаме, та нам и то мило. Бойка Хорбат зоз Сримскей Митровици: – У Водици окреме крашнє и глїбоке дожице. Ми пришли на автобусу и шицки зме презадовольни. Чувствує ше ту цошка цалком инше, а на души ци лєгчейше. Я пришла у мено своєй фамелиї, а влонї сом першираз була и тераз ме барз цагало ознова присц. Катица Микитишин и Штефка Шелемба зоз Вербасу: – Мнє ту барз, барз крашнє, як кед бим пришла до раю, нашла сом мир и олєгчанє, бо сом нєдавно супруга страцела, и я и моя власна шестра Штефка. И споведала сом ше як и вше у Водици. Штефка: – Я паметам кед сом ше

30 РУСКЕ СЛОВО

Фото: В. Вуячич

1963. року одала зоз Ризкаши до Вербасу, як зме зоз швекру до Водици пешо приходзели. Рушели зме на три рано и сцигли зме до 9-10 годзин. То нїґда нє забудзем, та гоч зме пошли до Нємецкей, вше кед потрафиме присц, обовязно придземе и ту до Водици, бо ту наша Мац Мария. Фемка Мудри з Австралиї: – Нєшка, а и пред тим вечар зме були и барз крашнє ту, барз вельо людзох було. Прекрасна преслава и духовне виполнєнє було. У Австралиї жиєме уж 47 роки, а ту и у Водици зме були остатнїраз пред дзевец роками. Ту вше красше и пооправяне, и отримоване. Филип Пронек з Кули: – Мило ми же сом ту на тото вельке швето и вельку рочнїцу. Литурґия була наисце божествена, и вельо вирних єст. Верим же Бог попатри на нашо жертви и подарує здравє, щесце и кажде божеске добро. Мило ми же и з нашей парохиї єст вельо людзох, и приватно пришли и на автобусу. Михал Иванцо зоз Снїни у Словацкей: – Я у Водици уж дас пиятираз и барз нам ту шумнє. Ту и моя дзивка и супруга и єй товаришка. Ту приходзим од 2000. року, „лєм” дас пейц раз до рока, а того сом уж другираз ту. Обовязно приходзим на „Ружову заградку”, а тераз зме були у Бикичу, Новим Садзе, Коцуре, Дюрдьо-

ве и на концу зме пришли до милей Водици. Фемка Рац зоз Руского Керестура: – Була сом и вечар и нєшка, а обично на Завитни дзень идзем до Водици пешо у процесиї и то окремне дожице кед ше вєдно модлїме на тей драги. Мило ми же були и мойо дзеци, а мнє самей нєшка барз виполнєте шерцо. Мария нас ту шицких збера коло себе, стретла сом и велїх познатих... А до Водици барз часто приходзим, бо ту находзим свой мир. Павлина Човс зоз Коцура: – До Водици ходзим голєм раз рочнє, гоч бим любела пойсц и частейше. Тераз було тельо людзох же я нє паметам же их дакеди було вецей, а ходзим роками до Водици. Було окреме святочно. Сцигла сом ше и висповедац, гоч була велька гужва. Вше кед пойдзем до Водици почувствуєм духовни мир и спокой, принєшем дому воду зоз студзеньки, а тераз сом купела металиї и пацерки, а унучатом лакотки. Славка Колєсар зоз Коцура: – Уж 20 роки ходзим до Водици кажди рок. Чувствуєм вельке олєгчанє на души кед ше пойдзем помодлїц до Водици. Дома ше з водицову воду поумивам кед ме дацо болї и можем повесц же ми насправди зменша боль. Першираз сом була на такей преслави на котрей сом видзела 8 владикох и 40 паноцох.■ М. А./З. К./М. Г. К. 16. ЮНИЙ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ СХАДЗКА КАРИТАСУ СЕРБИЇ И БОСНИ И ГЕРЦЕҐОВИНИ

ЄСТ ПОТРЕБА ЗА РЕҐИОНАЛНИМ СОТРУДНЇЦТВОМ

У Лєтнєй владиче скей резиденциї у Шидзе початком юния отримана схадзка представнїкох Каритасу Сербиї и Бо сни и Герцеґовини, а представи телє тей орґанизациї зоз Републики Горват скей, хтори тиж мали участвовац, нє були присутни пре обєк-

УЧАШНЇКИ На сходзе участвовали и фахова сотруднїца у националним Каритасу Сербиї Йована Лончаревич, координатор Каритасу Апостолского еґзархату за грекокатолїкох у Сербиї Елемир Джуджар, координатор за Срим Петар Дуїч, Анита Ґовля у мено новосадского Каритасу, а зоз Босни и Герцеґовини були и Кристина Бичвич и Марина Рашо зоз Сараєва.

СХОД ВОЛОНТЕРОХ У БЕОҐРАДЗЕ

МЛАДИ И СОЦИЯЛНЕ ПОДНЇМАТЕЛЬСТВО

тивни причини. Отвераюци стретнуце, координаторка проєкту „Зменшованє ризикох од елементарних нєпогодох (ДДР)” националного Каритасу Сербиї Єлена Анкич, гварела же таки стретнуца барз значни и потребни. Як на сходзе гварене, єден

з напрямох дїлованя могло би буц формованє мобилних екипох за реаґованє у кризних ситуацийох, а ище у швижим здогадованю майски вилїви 2014. року, хтори вивола ли чежки пошлїдки. Насампредз важни превентивни мири. Планує ше порушованє лєтнього кампу за обуку. Шицко догварене, требало би сублимовац и представиц у тижню Каритасу, чийо отримованє предложене од 9. по 15. октобер. Вл. Дї.

У церкви Вознесения Пречистей Дїви Мариї у Беоґрадзе, ткв. Французкей церкви, всоботу, 10. юния отримане рочне стретнуце волонтерох Каритасу Сербиї, хторому домашнї бул його предсидатель – архиепископ беоґрадски Станислав Хочевар. На Стретнуцу було 200 волонтерох, занятих у Каритасу и його симпатизерох зоз шицких римокатолїцких владичествох у Сербиї, а з нашого Апостолского еґзархату на Стретнуцу присуствовали 70 особи, найвецей з Керестура и Коцура, алє и з Кули и Сримскей Митровици. З волонтерами були и нашо священїки – дотерашнї директор Националного Каритасу о. Владислав Варґа и бачински парох о. Дарко Рац, як и вивершни директор Каритасу Апостолского еґзархату Янко Катона, з видео-презентацию. Свойо успишни активносци презентовали млади волонтере з керестурского и координаторка коцурского Каритасу ш. Михаїла Воротняк. За наш Каритас директор Катона як приоритет наглашел роботу з младима и социялне поднїмательство. М. А.

ПЕРША ПРИЧАСЦ У НОВИМ САДЗЕ

У крашнє порихтаней церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, внєдзелю парох о. Юлиян Рац першираз причащал Андрея Монара, Теодору Рамач, Серґея Дюранїна и Сару Салонтаї. Дзеци порихтала вироучителька Мелания Римар, а парох о. Рац у своєй казанї гварел же ше радуєме же штверо нашо 16. ЮНИЙ 2017.

мали парохиянє достали Исуса, живого, под видами хлєба и вина. – Христос сце буц у наших шерцох и душох, вон люби каждого и то доказал на крижу – гварел о. Юлиян, повинчовал тоту вельку подїю и даровал дзецом пригодни памятки. На концу шицки у церкви шпивали „Многая лїта”. М. Г. К.

Фото: В. Вуячич

РА ДУЄ ШЕ ЦАЛА ЦЕРКВА

РУСКЕ СЛОВО 31

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. юния преселєл ше до вичносци наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР БОДВАНЬСКИ (1929–2017) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. юния наполня ше 40 днї як ме зохабела моя мила мац

ЛЮБА СИВЧ (1934–2017) з Дюрдьова

Памятку на ньго навики буду чувац син Михал, нєвеста Славка и унуки Борис и Андрей Спочивай у мире Божим!

Вично ожалосцени син Микола

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юния 2017. року наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел наш мили син, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния 2017. року наполня ше 4 смутни роки як нас занавше зохабела наша мила

ДЮРА ВИНАЇ (1964–2016) з Руского Керестура

Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. юния наполня ше 40 днї як ше до вичносци преселєла моя мила нина

З любову и почитованьом памятку у своїм шерцу навики будзе чувац мац Веруна Най це ангели чуваю! Спочивай у мире Божим!

ЛЮБА СИВЧ АМАЛИЯ КАНЮХ (1934–2017) (1938–2013) з Дюрдьова з Руского Керестура Памятку на ню чуваю єй най- Памятку на ню будзе чувац Славица Лендєр милши Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юния 2017. року наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел наш мили син, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполня ше два роки як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец

ДЮРА ВИНАЇ (1964–2016) з Руского Керестура Памятку на Вас чуваме у нашим шерцу, души и думкох. Остала велька пражнїна у нашим доме. Вашо мили дзеци: син Деян зоз фамелию, дзивка Марияна зоз фамелию и дзивка Сладяна Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. юния наполнєли ше дзешец роки як нас занавше зохабела наша мила мац и баба, а 20. юния наполня ше двацец два роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ВИТОМИР (1932–1995)

БОДЯНЕЦ

ОЛҐА (1934–2007)

з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на нїх чуваю їх наймилши

32 РУСКЕ СЛОВО

СИМЕОН РАМАЧ (1937–2015) з Дюрдьова Памятку на ньго чуваю супруга Вера и дзеци Лидия и Борис НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юния 2017. року наполнєли ше 15 роки як нє з нами наша мила супруга, мац, швекра, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. юния 2017. року наполнєли ше 11 смутни роки як нас занавше зохабела наша мила

МЕЛАНИЯ НАДЬ народзена Шимко (1935–2006) АНА САБО з Руского Керестура народзена Сабо Памятки на ню чуваю супруг (1947–2002) Янко, син Владислав, нєвеста Памятку на ню чуваю єй наймилши Вирка, та унуки Наташа и Петро Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

16. ЮНИЙ 2017.

ИН МЕМОРИАМ Дня 11. юния занавше нас зохабела наша мила дзивка

ТАНЯ КЕРАВЧИН народзена Тамаш (1969–2017) зоз Деспотова

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Своєй милей шестри

ТАНЇ КЕРАВЧИН (1969–2017)

Вично нам останє єй мила подоба, єй ошмих и доброта у наших шерцох. Вично ожалосцена мац Амала Дзекуєме шицким цо ю пришли випровадзиц на єй остатню драгу. Спочивай у мире Божим!

Од брата Юлияна зоз супругу Хайналку и дзецми Кристину, Катарину и Александром Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ТАНЇ ТАНЇ Од тети Марчи, шовґра Кима, Санї и Влатка зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

Твоя щиросц и веселосц останє нам у вичней памятки. Тета Цеца, Звонко и Борис зоз фамелиями Вична єй памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13 юния 2017. року наполнєл Дня 29. фебруара 2017. року наполше рок як нас занавше зохабела нєли ше пейц роки як вецей нє з нами наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба

Дня 14. юния наполнєли ше шейсц роки як ме зохабел супруг

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

МЕЛАНИЯ ЕДЕЛИНСКИ ВЛАДИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1934–2016) (1933–2012) з Руского Керестура Мили нашо родичи, памятку на вашу любов и доброту чуваю син МИХАЛ СЕҐЕДИ Владимир, дзивка Наталия, унукове Синиша и Саша и унука Таня зоз суп(1933–2011) ругом Владимиром и праунуки Денис и Дарко Ожа ло сце на су пруга и мац Ана Спочивайце у мире Божим!

Дня 11. новембра наполня ше 3 роки як нє з нами наш оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. юния наполнєли ше осем роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЙОВҐЕН ВИНАЇ АМАЛИЯ ВИНАЇ з Руского Керестура (1925–2014) (1928–2009) Препровадзени хвильки зоз Вами на окремни способ збогацовали нашо животи. Тераз остали лєм красни памятки на Вас, хтори чуваю вашо дзивки, Амалка зоз мужом Любом Планчаково, Марча Пристойкова, унуки Марча з мужом Пиштом Франичово, Марча з мужом Славком Папуґово, Владимир зоз супругу Аниту Пристойково, як и праунуки Стево зоз супругу Сашку, Желько, Андрейка, Славко и Владко Спочивайце у мире Божим!

МИХАЙЛО МАЛАЦКО (1938–2009) з Руского Керестура Присловка глаши: „Час шицко лїчи.” Мили особи нє умераю, покля жию тоти цо их чуваю од забуца. З любову и почитованьом памятки у своїх шерцох чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

ЗДОГАДОВАНЄ НА НАШИХ РОДИЧОХ Дня 18. юния наполня ше 8 роки як нє з нами наша мац, баба и прабаба

16. ЮНИЙ 2017.

Дня 6. мая наполнєли ше два роки як ме зохабел син

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ (1960–2015)

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 33

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. юния наполнєли ше шейсц мешаци як ше преселєла до вичносци наша мила

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура/Канади

КСЕНИЯ РАЦ народзена Виславски (1936–2016) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту у своїх шерцох чуваю супруг Яким и Бучково Весна и Славко зоз дзецми Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполнєли ше штири жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ньго чуваю: мац Ирина и брат Мирослав зоз фамелию Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теле фониї „Футоґ-Желєзнїцка УМТС”, у Улїци Желєзнїцка число 5, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 817, К.О. Футоґ, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

34 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполнєли ше 4 смутни роки як вецей нє з нами

Найкрасши памятки на ньго з любову и почитованьом чуваю супруга Весна, синове Мирко и Иґор, та швекра Мелана зоз супругом Якимом Спочивай у мире Божим!

* дзе цо будзе *

КАТЕДРАЛНИ ХОР ЗОЗ КРИЖЕВЦОХ У ЦЕРКВИ У НОВИМ САДЗЕ Дня 23. юния 2017. року у Грекокатолїцкей церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе на 18 годзин будзе шпивац Катедрални хор зоз Крижевцох. Културно-просвитна рада Новосадскей парохиї поволує шицких людзох же бизме у цо векшим чишлє привитали наших госцох.

25233 РУСКИ КЕРЕСТУР, Войводина, Сербия (Тел / fax: +381 (0)25-703-032; 703-357 E-mail: dk.kerestur@gmail.com На основу члена 39. и 43. Статута Дома култури Руски Керестур, Управни одбор Дома култури у Руским Керестуре розписує

ЯВНИ КОНКУРС за вибор и менованє директора Дома култури Руски Керестур Попри общих зоз Законом утвердзених условийох, кандидат муши випольновац и шлїдуюци окремни условия: 1. Же би кандидат мал VI ступень фаховей приготовки и найменєй єден рок роботного искуства на роботох у обласци култури лєбо зродних дїялносцох, лєбо 2. Же би кандидат мал IV ступень фаховей приготовки и найменєй три роки роботного искуства на роботох у обласци култури лєбо зродних дїялносцох; 3. Же би у своєй потерашнєй роботи указал

орґанизаторски схопносци; 4. Активне знанє руского язика; 5. Кандидат за директора длужни предложиц у писаней форми, як состойну часц конкурсней документациї, програм роботи и розвою Установи. Термин за подношенє приявох дзешец днї од дня обявйованя у новинох „Руске слово”. Нєподполни и нєблагочасово прияви нє будзе ше розпатрац. Прияви посилац на адресу: Дом култури (за Конкурс), Русинска 75, 25233 Руски Керестур.

MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ резану ядлїну по спецификациї з превоженьом, кубни метер 190 евра и лати 5х3 длужни метер 0,30 евра. Телефон: 021/6350–088; 060/6350–088 од 7 до 21 годзин.

16. ЮНИЙ 2017.

НОВООТВОРЕНА АДВОКАТСКА КАНЦЕЛАРИЯ АДВОКАТ ЙОАКИМ ГАРДИ МАРШАЛА ТИТА 89, РУСКИ КЕРЕСТУР РОБОТНИ ЧАС: РОБОТНИ ДЗЕНЬ ОД 9-12 И 1720 годзин КОНТАКТ ТЕЛЕФОН: 064/42-765-35 ЕМАИЛ АДРЕСА: joakimhardi@yahoo.com Понука правни услуги꞉ – усни и писани правни совити – составянє тужбох, вимогох, предкладаньох, правних лїкох и представкох – составянє контрактох, тестаментох, леґатох, звонкасудских догваркох, виявох, общих и поєдинєчних актох и других документох – заступанє физичних и правних особох – поштредованє у заключованю правних роботох и мирного ришеня парнїцох – овласцене окончованє роботох у жеми и иножемстве за физични и правни особи.

МАК-ОВО ДВОЧИСЛО И АЛБУМ „ЕРОТИКА РУТЕНИКА” Нєодлуга видзе юнийско-юлийске двочисло МАКу, та МАК тераз будзе мац и штири боки вецей, а на сайту makmagazine.bandcamp.com, односно на сайту www.ruskeslovo.com → МАК → МАК CD, идуцого тижня будзе обявени и музични албум „Еротика Рутеника” „У фокусу” того МАК-у праве албум „Еротика Рутеника”, проєкт Руского културного центру (РКЦ) з Нового Саду, на хторим ше находза дзевец руски народни, бетярски шпиванки, обробени на сучасни способ, хтори були виведзени на прешлорочним вечаре „Дзе(нь) младосц(и)?” у РКЦ. Вон зняти з помоцу Роботного цела за младеж Националного совиту Руснацох, а у сотруднїцтве з МАК-ом. Тиж так, у тей рубрики и тогорочна програма „Дзе(нь) младосц(и)? – Ту є уж 45 роки – МАК!”, а „У фокусу” и МАК-ова длугорочна сотруднїца, авторка рубрики „Так и нїяк иншак” Ана Римар з Петроварадину, хтора у тим чишлє, у своєй рубрики, пише о Оддзелєню за русинистику. Тиж так, „У фокусу” нового МАК-у и наява новей шпиванки кантавтора Михаила Рамача з Дюрдьова „Рушме”, хтора концом юния будзе обявена на МАКовим Ютюб каналу (mak magazine), як и на спомнутим сайту. „МАК-ов колаж” пише о рецитаторови Мирославови Малацкови з Керестура, у „Упечаткох” мож пречитац як прешла екскурзия младих у Словацкей, док у рубрики „Спорт и рекреация” интервю з мау-таи боксером Петером Рацом з Минхену, як и з добитнїком путованя на финалне змаганє Лиґи Европи Александром Чизмаром з Керестура. Понеже и у МАК-у почина лєтнї розпуст, идуце, авґустовско-септемберске двочисло видзе у септемберу. Ма. З. 16. ЮНИЙ 2017.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ НОЦНИ ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛЄ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЕКИПИ МОЖ ПРИЯВИЦ ДО 1. ЮЛИЯ Спортске дружтво „Русин” з Руского Керестура и того року орґанизує традицийни Ноцни турнир у малим фодбалє, а екипи мож приявиц по дзень пред початком Турниру – по 1. юлий (до 21 годзин). Ноцни турнир у малим фодбалє почнє 2. юлия (нєдзеля), а можу ше приявиц сениорски екипи, пионирски (дзеци народзени од 2003. по 2005. рок), екипи младших пионирох (народ зених од 2006. по 2008. рок и младши), як и екипи ветеранох. Котизация за сениорох виноши 10 000 динари за екипу, за младши селекциї 2 000 дин., а за екипи ветеранох 5 000 динари по екипи. Екипи за участвованє на Ноцним турнире мож приявиц кажди дзень после 20 годзин у просторийох СД „Русин” у Старей школи. Награда за перше освоєне место у катеґориї сениорох 50 одсто уплати и 15 000 динари; за друге место 30 одсто уплати и 10 000 дин., а за освоєне треце место 20 одсто уплати и 5 000 динари. У шицких катеґорийох буду додзелєни и окремни награди за найлєпшого бавяча, ґолмана и ґолґетера. М. З. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 65, точка 2, Закона о защити воздуху („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 36/09 и 10/13) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

О явней розправи о Нарису Плана квалитету воздуху у Аґломерациї „Нови Сад” за период 2017–2021. рок Явна розправа о Нарису Плана квалитета воздуха у Аґломерациї „Нови Сад” за период 2017–2021. рок отрима ше у периодзе од 19. юния по 3. юлий 2017. року. Под час тирваня явней розправи, текст Нарису Планау ше може превжац на интернет презентациї Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs, a заинтересовани орґани, орґанизациї и явносц можу поднєсц зауваги и думаня, у писаней форми, на адресу Городскей управи за защиту животного штредку, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, лєбо на е-маил: zivotnasredina@uprava.novisad.rs Явна презентация Нарису Плана отрима ше 3. юлия 2017. року, у Белавей сали Скупштини Городу Нового Саду, Жарка Зренянина 2, на 10 годзин.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ФК „РУСИН” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

НЄИЗВЕСНА СУДЬБА КЛУБА ФК “Русин” закончел сезону на шестим месце Подручней лиґи Зомбор – Бачка Паланка. То иста позиция на таблїчки з хторей и почали тоту полсезону Од кеди оформена Подручна лиґа Зомбор – Бачка Паланка, ФК „Русин” наишол на пременки, то моцнєйша лиґа, алє є праве „по мири” Русина. На змаганьох ше стретаю з екипами котри добре бавя, з клубох котри лєпше финансовани, а финансиї нашого

домашнього клубу стоя под знаком питаня. – Обставини у ФК „Русин” чежки, насампредз пре нєдостаток средствох котри нам того року зменшани, тераз кед нашо трошки ище векши. Конкуровали зме за средства зоз прешло-

Тренер ФК „Русин” Златко Саянкович

КЕРЕСТУРЦИ ВИРНА ПУБЛИКА

МЛАДИ ФОДБАЛЕРЕ НОВА НАДЇЯ Половка фодбалерох релативно млади бавяче, а за собу маю красни успихи. Клуб пре слабу финансийну ситуацию уж давно нє видвоєл средства за дреси або копачки, а нє мож обчековац анї же тоти трошки буду зношиц млади хлапци котри бавя з любови ґу лабди. Як дознаваме од тренера Русиновцох, єдина потримовка му директор клубу Александар Кочиш, медзитим проблеми и цалу ситуацию нє можу ношиц на плєцох лєм их двоме.

рочного самодоприносу, алє достанєме менєй як цо нам потребне. З нїма зме годни подмириц трошки отримованя и орґанизованя змаганьох. Кед же самодопринос нє будзе вигласани за наступни период, ми останєме и без тих средствох, прецо поцерпаме за судьбу Клуба – дознаваме од тренера русинових фодбалерох Златка Саянковича. Бавяче творя тим котри гармонично функционує, гоч су свидоми новонастатей ситуациї. До новей сезони штредком авґуста войду ощербени за двох–трох бавячох котри направя павзу пре приватни обовязки, но ту млад-

На змаганьох у Керестуре вше єст од 150 до 200 патрачох, од наймладших та по найстарших, пензионерох. Зоз трибинох мож чуц гласне кляпканє и скандированє. Без огляду чи процивнїк Русину високо ранґовани, чи остатнї на таблїчки, публика вше ту. На госцованьох єст Русиновей вирней публики, дакеди аж и вецей як домашнєй.

ши фодбалере котри бавя на завидним уровню. Сезону закончели зоз освоєним 41 бодом, на трицец одбавених змаганьох, од котрих 11 побиди, 11 страцени и 8 нєришени резултати. Под час тей полусезони дали 48 ґоли, а прияли 49. М. Дж.

ШК „ОМЛАДИНЄЦ“

ПЕРШЕ ПОРАЖЕНЄ У ОСТАТНЇМ КОЛУ

Шаховски клуб „Омладинєц“ нову сезону Бачкей лиґи, ґрупа Суботица, почал на найлєпши можлїви способ и у перших штирох колох зазначел три побиди и ма єдно нєришене змаганє, односно резултат. Внєдзелю, 11. юния, одбавене остатнє, 5. коло ярнєй часци першенства у котрим Омладинєц у Ко-

36 РУСКЕ СЛОВО

цуре дочекал ШК „Гайдук” зоз Кули и нєсподзивано страцел зоз 4:2. Єдину побиду зазначел Ґоран Попович. Владимир Лазор и Никола Тадич одбавели реми, а Карло Бала, Стеван Перич и Миряна Шолая страцели. И попри пораженя, „Омладинєц” на концу першей часци сезони забе-

ра одличне друге место на таблїчки зоз освоєнима 10 бодами. Першенство у Бачкей лиґи ше предлужує у септембру, а Омладинєц у єшеньскей часци будзе бавиц зоз ШК „Вербас”, ШК „Вулкан протектор” зоз Апатину, ШК „Чаки Йожеф” зоз Старей Моравици и зоз ШК „Червинка”. З. Колєсар 16. ЮНИЙ 2017.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

НАЙЛЄПШИ ПЛАСМАН БАЧКИ ПОТЕРАЗ ФК „Милетич” (Мошорин) – ФК „Бачка 1923” 2:4 У остатнїм, 30. колу ярнєй часци першенства Фодбалскей лиґи Нови Сад ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова победзела 4:2 ФК „Милетич” Мошорин на їх терену. ФК „Бачка 1923” по законченю сезони ма 47 боди и дзелї шесте место з ФК „Татра” з Кисачу

ачка вєшенї, после даскелїх рокох, вошла до висшей лиґи, а и Управа клуба и бавяче задовольни же ше у нєй затримали з добрим пласманом. Тот пласман и найлєпши успих потераз у тим ранґу. Тренер першого тима, Ґоран Андєлкович, задовольни з посцигнутим резултатом. У першим тиму ма двацец активних фодбалерох. У цеку змаганя и у єшеньскей и у ярнєй часци мали периоди кед их було менєй на тренинґох, алє як гвари Андєлкович, за таке муши буц порозуменя, бо им фодбал гоби, а досц их жиє од польопривреди та ше муши робиц док сезона роботох на полю. – Кед би бавяче вецей тренирали вообще би нє було нєреално же бизме були треци або други на таблїчки. Маме добру екипу, два роки ше нє менял состав и тренер, а резултати очиглядни, бо тельо боди у тим ранґу Бачка нїґда нє мала. Екипа компактна и кажде дал доприношенє доброму бависку – гварел тренер першого тима Бачки Ґоран Андєлкович.

ня и тей сезони дал дзевец ґоли. Рекорд з пеналами звалєл Урош Павлов котри за два роки ма сто одсто потрафени виводзеня пеналох, нє премахнул анї єден, а по статистики тренера Андєлковича звалєл аж и його особни рекорд з 1994, 1995 и 1996. року. На початку сезони циль бул же би ше остало у лиґи и же би завжали од дзешатого по пияте место на таблїчки. – Можебуц зме могли достац и вецей боди, алє зме одлучели же би пейц кола за шором бавели младши фодбалере, бо и за нїх искуство барз важне – гваре тренер Андєлкович. После законченя першенства за бавячох шлїдзи мешац заслуженей павзи, а Управа клуба ше будзе зиходзиц и бешедовац о тим цо треба пременїц же би ше злєпшало резултати. ШИЦКИ ЯК ЄДЕН, ЄДЕН ЯК ШИЦКИ

– Посцигли зме єден з лєпших резултатох у историї Клуба. Бавяче задовольни и полни ентузиязму, а на РЕКОРДНА СЕЗОНА лєто после павзи рушаме до нових У тим периодзе звалєни и клубски побидох. Дас пред пейцома колами рекорди, а у континуитету дати 68 зме закончели роботу, обезпечели ґоли. Найлєпши стрилєц у екипи Де- зме себе оставанє у лиґи и теди зме ян Летич, а по статистики Бачки єден шицки були барз задовольни. Любел з найефикаснєйших бавячох, найстар- бим же би екипа остала у истим соши бавяч першого тима, 47–рочни ставу, же би ше у идуцей сезони тиж Ранко Янкович котри присутни на ка- вредно робело и же бизме ознова ждим тренинґу, одбавел шицки змага- обезпечели голєм златни штредок на таблїчки, як и тераз – гварел капитен Небойша Пантич. Озбильнєйши период бавеня бул седем, осем ко ла пред за кон че нь ом пер шен ства. На сам предз у двох або трох колох кед Бачка бавела з екипами ТСК з ТемеЗ лїва на право: капитен Небойша Пантич, рину и Борцом зоз найлєпши стрилєц Деян Летич и заменїк Шайкашу. капитена Урош Павлов 16. ЮНИЙ 2017.

Ґоран Андєлкович, тренер першого тима

– Други екипи нє мали озбильне бависко, окреме нє бавели як екипа зоз Шайкашу, бо єдино вони наисце добре и квалитетно бавя, други були подєднаки ривали. Наша екипа млада, вредна, озбильна и компактна. У екипи найважнєйша тимска робота, а у тей лиґи важне и искуство, бо кед бавя даскельо млади бавяче такой ше почувствує же зме слабши – гварел найлєпши стрилєц екипи Деян Летич. През першенство очиглядне було же у тей лиґи, у тим ранґу змаганя, лєпше судзенє, терени и атмосфера, та ше и навияче баржей интересую и приходза патриц змаганя. – Док дорошню млади фодбалере у нашей екипи, я их волам сухе злато, бо су наисце добри, будземе ше намагац за висши пласман. Нашо фодбалере скоро шицки зоз Дюрдьова, бавяче котри од малючка у тим клубу. По моїм думаню, по питаню спорта и окреме фодбала, Дюрдьов надалєко найздравши штредок, бо будує своїх бавячох, ма свою школу и своїх школярох, а фодбалерох затримує у Клубу. По моїм думаню, найвекши упечаток сезони нашо друженя и успих. Як и тото же зме остали у тей висшей лиґи з бавячами з валалу. Бо, нє лєгко найсц добрих бавячох у валалє дзе єст лєм пейц тисячи жительох – гварел заменїк капитена Урош Павлов.■ Сандра Саламун

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ РЕТРОСПЕКТИВА СЕЗОНИ ФК „ИСКРА”

БРИЛИЯНТНИ УСПИХ КОЦУРЦОХ

Пише: Златко КОЛЄСАР

Упартосц коцурских фодбалерох ше на концу виплацела, понеже ше остатнї два сезони ФК „Искра” намагала войсц до лиґи у котрей єй и место, а то Подручна лиґа. У сезони 2015-2016. барз єй мало хибело же би тот свой циль и виполнєла и гоч Искра и теди була перша у векшей часци першенства, мала „кикс” и нєришени резултат у Савиним Селу процив Будучносци котри вихасновала Бачка зоз Дюрдьова и на концу вона освоєла перше место, а Искра остала друга

осле розчарованя у прешлей сезони зоз Искри пошли даскельо бавяче, тренер Здравко Бабич дал задзекованє, а екипа була составена зоз бавячох з Коцура, котри иншак нє доставали вельо простору за бависко у прешлей сезони. После Бабичового задзекованя приведзени нови тренер – Зоран Ґолубович зоз Вербасу. Руководство, на чолє зоз Виктором Ґрешаком, пред початком новей сезони дало колективне задзекованє, а за нового предсидателя вибрани Радисав Сталевич. УСПИХ ПОСЦИГНУТИ ЗОЗ ШЕРЦОМ Нови предсидатель клубу, Сталевич, коло себе позберал особи до котрих мал довирия и котри искусни длугорочни спортски роботнїки. Початок першенства у новоформованей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей нє бул успишни понеже Искра такой у першим колу страцела у Томиславцох од истоменовей екипи. Од теди, ишло ше поступнє. Перши циль бул стабилизовац екипу, а перши крочай у тим дац задзекованє тренерови Ґолубовичови и врациц Здравка Бабича котри позна наших фодбалерох и принєше стабилносц екипи. Позитивна атмосфера вплївовала

ВИСШИ РАНҐ ЗМАГАНЯ ЗОЗ ТРЕНЕРОМ БАБИЧОМ Остатнїраз Искра до Подручней лиґи вошла у сезони 2006-2007. рок, односно пред точно 10 роками. Шлїдуюцого року, пре реорґанизацию лиґи, випадла и требало 10 роки же би ше врацела там дзе єй и место. Тренер Здравко Бабич єдини коцурски тренер котри уведол Искру до висшого ранґу, понеже потераз то були тренере котри до Искри приведзени з других местох. Тиж так, екипа под його „дириґентску палїцу” у остатнїх двох сезонох дожила лєм єдно пораженє и то у сезони 2015-2016. у Радичевичу кед од Младосци страцела зоз 3:1. На домашнїм терену у остатнїх двох сезонох Здравко Бабич, як тренер Искри, зазначел лєм єден нєришени резултат, праве тот процив Войводини зоз Бачкого Ґрадишта, а окрем того змаганя Искра шицки победзела.

38 РУСКЕ СЛОВО

нє лєм на бавячох, алє и на шицких любительох фодбалу у Коцуре. Искрово бавяче почали победзовац, а бавяче котри у сезони пред тоту були у другим планє, помали указали же бавиц зоз шерцом за свой клуб дакеди значнєйше и од фодбалского мена на паперу, та аж можебуц и висшого квалитету. Побида за побиду и Искра на концу єшеньскей часци першенство закончела на першим месце на таблїчки зоз шейсцома побидама, двома нєришенима змаганями, єдним пораженьом у першим колу и вкупно 20 бодами. Розуми ше же зоз таку ситуацию приходзи и амбиция же би ше тераз конєчно освоєло и тото перше место. Пририхтованя почали озбильно, а на полусезони змоцнєни бул и бавяцки кадер, у найвекшей мири зоз врацаньом Срдяна Юшковича. Правда, екипу пре роботу напущел Мирко Живкович, алє го на найлєпши можлїви способ заменєл млади Предраґ Дрляча. Потим до екипи пришол и Петар Везмар, барз добри фодбалер котри, на жаль, нє сцигол указац шицко цо зна на терену. ВИСОКИ ЦИЛЬ НА ТЕРЕНУ И КОЛО ТЕРЕНА Окрем формованя екипи котра би и конєц сезони дочекала на першим месце, нове руководство на чолє зоз предсидательом Радисавом Сталевичом жадало охабиц и шлїд котри будзе тирвац вельо длужей од самого уходу до Подручней лиґи. Тот шлїд то була робота на проєкту комплетного реновованя Искрового стадиона. Почало ше зоз меншима роботами, як цо то ушорйованє фасади, мурика, дражкох, садзеня квеца, а финалне и тото найвекше було будованє нових трибинох зоз закрицом. Гоч було вельо скептичних, котри були 16. ЮНИЙ 2017.

СПОРТ прешвечени же ше шицко закончи на приповедкох у карчми, тото цо було зарисоване почало ше витворйовац кед баґер ЯКП „Комуналєц” цалком звалєл стари трибини, кед вецей нє могло назадок, було очиглядне же трибини буду направени. До ярнєй часци сезони Искра вошла зоз комплетно нову инфраструктуру. Такой у першим колу ярнєй часци Искра ше вимсцела Томиславцом за єдине пораженє и победзела их зоз 2:1. Зоз кажду нову побиду прицаговали и вше вецей публики на стадион и то нє лєм коцурскей, алє ше случовало же Искра на даєдних змаганьох и у госцох мала вецей своєй публики як домашнї фодбалере.

У СЕЗОНИ ЛЄМ ЄДНО СТРАЦЕНЕ ЗМАГАНЄ Искра у сезони 2016-2017. рок одбавела вкупно 18 змаганя. Зазначела 13 побиди, 4 нєришени змаганя, дожила лєм єдно пораженє и освоєла 43 боди. Ґол розлика тиж найлєпша у лиґи: +54 – Искра дала 70 ґоли, а прияла 16. Найвецей змаганя одбавели Марян Малацко котри одбавел шицки 18 змаганя без вименки (1620 минути), а Дамян Ґубаш одбавел 17 змаганя (1530 минути) Марян Малацко и найлєпши ґолґетер зоз 15 датим ґолами, Дарко Николич дал 14, Дамян Ґубаш 11, Зоран Сердар 10, Тони Иван 6, Дамир Ґубаш 4, Атила Ери 3, Златко Колєсар 2, Неманя Шкорич 2, Душан Ваяґич, Никола Барович и Предраґ Дрляча дали по 1 ґол.

Два змаганя були преламни за Искру, а то госцованє у Савинм Селу, пре прешлорочни „кикс” и коло после того, дерби зоз екипу котра ше указала як после Искри найлєпша у лиґи, а то Войводина зоз Бачкого Ґрадишта. Таку потримовку навиячох, и у Савиним Селу, а окреме у Коцуре процив Войводини, кед трибини були цесни же би прияли шицких котри пришли на змаганє нє паметаю анї найстарши любителє фодбалу у Коцуре. Обидва змаганя закончени зоз резултатом 2:2 и преслава шампионскей титули помали могла почац. Од змаганя зоз Войводину по нєшка ище вше Искра главна тема бешеди у карчмох, у байбернї и вшадзи дзе ше людзе зазберую у Коцуре. Наздавайме ше же так будзе и од єшенї – же ентузиязем и любов ґу фодбалу у екипи Искри нє щезню.■ 16. ЮНИЙ 2017.

РИБАРСКЕ ЗМАГАНЄ НА ДУҐОВ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ФЕЙДИЙОВА И ФЕКЕТЕ НАЙЛЄПШИ

Внєдзелю, 11. юния, Здруженє спортских рибарох „Коляк” з Руского Керестура орґанизовало свойо традицийне змаганє у лапаню риби на дуґов. Змаганє було на беґелю Дунай-Тиса-Дунай, а участвовали 23-ойо змагателє, члени Здруженя з Керестура, Кули, Крушчичу и Лалитю. Исте число змагательох було и прешлого року, медзитим, тераз було менєй сениорох, а вецей кадетох. У катеґориї кадетох змагали ше шесцеро млади рибаре, треце место завжал Алекса Стоянович котри налапал 230 ґрами, друге Никола Максимович з 445 ґ., а перше место освоєла прешлорочна побиднїца Єлена Фейди, з 1 280 ґрамами влапеней риби. – То ми друга освоєна титула, и прешлого року сом победзела. Риби ме научел лапац Златимир Рамач. Любим беґель и воду, а найволїм заруциц циґонь и лапац риби. Вежбам лєм през викенд, бо сом школярка, а през лєтнї одпочивок будзем вецей часу препровадзовац на базену и беґелю з циґоньом – дознаваме од школярки пиятей класи Єлени Фейдийовей. Змагали ше рускокере стурски унуки з Кули и Ла-

литю и кере стурски дзеци котри схопно сци риболову научели од оцох и дїдох. Интере сантне же шиц ки змагателє з катеґориї кадетох мали дацо влапене, док при сениорох були троме котри нє влапели нїч. У катеґориї сениорох було 17 змагательох и треце ме сто завжал Мирон Лазор з 2 080 ґ., друге Златимир Рамач з 2 585 ґ., а перше Мирко Фекете зоз 3 680 ґрамами влапеней риби. Шицки троме длугорочни рибаре, члени Здруженя и змагателє з по даскельо освоєнима титулами. По законченю трогодзинового змаганя за шицких учашнїкох и членох Здруженя у їх лєтнїковцу на базену порихтани полудзенок, дзе побиднїком уручени награди з аплаузами, а шицки кадети до стали и символични дарунки и дипломи. Як наймладши учашнїк, котри ше нє змагал само стойно, алє давал потримовку змагательом и випро вад зел шицки збуваня бул Мартин Пашо, за цо тиж до стал диплому и награду. Красна хвиля оможлївела же би тот дзень бул вихасновани за вилєт и друженє. М. Джуджар

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 24 (3737) НОВИ САД, 16. ЮНИЙ 2017.

ОСНОВНУ ШКОЛУ ЗАКОНЧЕЛА ИЩЕ ЄДНА ҐЕНЕРАЦИЯ

■ ФОДБАЛЕРЕ ЗАКОНЧЕЛИ СЕЗОНУ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ МЛАДИ ҐЛОБАЛНИ РУСНАЦИ

КОЦУР

Фото: Вероника Вуячич

ДЮРДЬОВ

РУСКИ КЕРЕСТУР

■ МАҐИЯ „ВЕСЕЛИНКИ”

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ! Фотоґрафия: K006b_0193P