Ruske slovo 24

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

■ ИНТЕРВЮ: ПОДОБОВИ УМЕТНЇК ВЛАДО НЯРАДИ

Вельке число учашнїкох и одлична атмосфера означели тогорочне осме ”Обегованє приятельства” у Кули. У обегованю на 10 км у хлопскей конкуренциї перши на сцигол тогорочни побиднїк беоґрадского маратона Абел Кибет Роп зоз Кениї. У женскей конкуренциї найшвидша була олимпийна репрезентативка и наша найлєпша атлетичарка на длуги дражки Оливера Єфтич. У обегованю на 5 км у хлопскей конкуренциї триюмфовал репрезентативец Марко Милованович, а у женскей перша сцигла Ивана Петрович. У рамикох манифестациї обеговали ше и дзеци. Циль манифестациї – промоция активного способу живота и подзвигованє свидомосци при младих о значносци спортского живота и бежаня, а Технїчни орґанизатор и домашнї на обегованьох бул Атлетски клуб „Гайдук Маратон”. Манифестация отримана под покровительством општини Кула и ресорного секретарияту АП Войводини.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

РОК LXXII ЧИСЛО 24 (3685) НОВИ САД, 17. ЮНИЙ 2016.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Фото: Владимир Станкович

У КУЛИ ОТРИМАНЕ ”ОБЕГОВАНЄ ПРИЯТЕЛЬСТВА”

■ ДЇЛОВНА ЕТИКА Фотоґрафия: K006a_0153P

У МАЛЕЙ ПРИВРЕДИ

ИНТЕРМЕЦО БУДИНКИ РУСКИХ ШКОЛОХ ПРЕЗ ИСТОРИЮ

К О Ц У Р У

Коцуре влонї означени 250 роки образованя по руски. За тельо роки велї ґенерациї дзецох одслухали и перши, и остатнї школски дзвончок. Вельо того ше и пременєло як настава, система образованя, так и учителє, наставнїки... А и обєкти у хторих ше дакеди тримало наставу, нєшка иншак випатраю. Даєдни будинки ище вше пишно стоя, реновирани су, пооправяни, обилєни, алє по конкох вецей нє чуц галайк и дубонь школярох после законченей годзини. Коцурци на месце першого школского будинку, ище 1861. року збудовали нови, хтори и нєшка на истим месце. У тим будинку, а познєйше и у других будинкох бул и квартель за учителя, та по його презвиску людзе волали и школу. Нєшка там, такволани, Дом за старих. Пре звекшаносц числа школярох, 1886. року, збудовани и други школски будинок, тиж на Вельким шоре. После Другей шветовей войни прилагодзени є за годзини физичного воспитаня, док нє збудована велька сала у составе нєшкайшей школи. И у тим будинку бул квартель за учителя, двор и конк зоз хторого ше уходзело до учальньох. Нєшка, тот будинок преправени, реновирани и у нїм просториї Месней заєднїци. О вибудови тих будинкох остарал ше руски Церковно-школски одбор у Коцуре. В. В.

Фото: Танита Ходак

Цецилия Планкош, нєшка найстарша коцурска учителька, зоз класу у Планкошовей школи

Дакедишня физкултурна сала нєшка будинок Месней заєднїци

2 РУСКЕ СЛОВО

17. ЮНИЙ 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН, редактор спортскей рубрики

ПОЧАЛО СПОРТСКЕ ЛЄТО ■ Тижньовнїк 4 – 5. Национални совит и змесценє руских институцийох 6 – 7. Медиї и далєй у фокусу

■ Нашо места 8. Сотруднїцтво Дюрдьова з Великим Березним у України 10. Вичисцени керестурски базен

■ Економия 12 – 13. Дїловна етика у малей привреди

■ Култура и просвита 14 – 15. „Веселинка” у Новим Садзе 16 – 17. Интервю: Владо Няради

■ Мозаїк 20 – 21. Дзивоцки вечари, дакеди и нєшка

■ Людзе, роки, живот 22 – 23. Рацово з Керестура, медзи Баденом и Бачку

■ Духовни живот 26. Коцурски першопричашнїки

■ Информатор 28 – 32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34: Зоз 9. „Рутенияди” у Горватскей 35. СБ „Яша Баков” – турнир за рибарох

Насловни бок: Отримана „Веселинка” у новосадским РКЦ Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

У Французкей почало петнасте Европске першенство у фодбалу. Будзе тирвац по 10. юлий, кед будзе одбавене остатнє, финалне стретнуце. У квлификацийох участвовали аж 53 екипи, а на финалним, закончуюцим турниру бавя найлєпши 24 екипи зоз Европи – „Евро 2016” наймасовнєйши потераз. Нажаль, фодбалска репрезентация Сербиї нє прешла у квалификацийних змаганьох. Єдини представитель Сербиї на фодбалским першенстве Старого континента судия Милорад Мажич, интернационалєц зоз Вербасу. Вон єден з седемнац судийох хтори будзе дзелїц правду на терену, цо нас може поцешиц, же заш лєм маме “заступнїка” на тей углядней спортскей манифестациї. Кед о навиячох слово, од самого початку на свой способ почали виказовац прихильносц своїм националним селекцийом, алє и нєнависц ґу ривалом хтора превозиходзи рамики спорта. Служби безпечносци у Французкей кажди дзень маю роботи зоз гулиґанами, а УЕФА ма бриґи застановиц каждодньови вилїви фодбалского насилства. Кед нє инше, голєм прето добре же зме нє там. Медзитим, кед ше Европске першенство у Французкей спатри зоз другого, „нашого” угла, виходзи же Руснаци маю вецей резервни опциї, односно селекциї за хтори можу навияц, понеже цала Горнїца тих дньох бави фодбал. У ґрупи “Б” бави Словацка, а хто волї, ту и Русия; у ґрупи “Ц” Україна и Польска; у ґрупи “Д” бави Ческа, вєдно з сушедну Горватску, а у ґрупи “Ф” Мадярска. Премиєрне стретнуце у групи „А” з домашнїма одбавели Румунє. По тим цо потераз указали, скоро же кажда зоз спомнутих репрезентацийох прикрити фаворит хтори може загрожиц селекциї „петички” хтори звичайно позбераю титули. Значи, кажде може вибрац „своїх” и уживац у фодбалу, бо вибор того року наисце широки. На щесце, о мешац после Европского першенства у фодбалу, почина друга велька спортска манифестация – Олимпияда у Рию. Е, на нєй нє будзе дилеми, бо у Олимпийним тиму Сербиї маме нашого Михаила Дудаша. Вец наисце почнє спортске лєто.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЗВЕКШАНИ МАЄТОК НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

УКЛАДА ШЕ, ЖЕ БИ ШЕ ШПОРОВАЛО

Пишу: Иван САБА ДОШ Михайло ЗАЗУЛЯК

Нови Сад

Практично шицки одлуки з домену маєтно-просторних питаньох хтори Национални совит Руснацох принєсол на остатнєй схадзки штредком мая, тераз уж реализовани – у Новим Садзе предати квартель на Детелинари, а купени други у Улїци Матици сербскей, пошвидко почнє оправянє будинку за Руски дом у Коцуре, а купена и найстарша хижа у Керестуре, так же тот памятнїк на нашо приселєнє тераз власносц цалей заєднїци

П

о одлукох зоз остатнєй схадзки, Национални совит предал квартель у Новим Садзе, у улїци Миленка Ґрчича 9 на Детелинари а за достати пенєж купени квартель поверхносци 75 квадрати у хижи у улїци Матици сербскей, хторому припада и пиньвица, и подкровє. У истим будинку єст и други квартель од коло 50 квадрати хтори ма истого власнїка, алє є тераз завжати по основи здобутого, практично доживотного бивательного права. Идея же би ше єдного дня и його одкупело, так же би цали будинок на тей адреси була власносц Националного совиту. Отже, по нєурядових спознаньох єст елементи же би ше спомнуте бивательне право оспорело, за цо институция як Совит ма и вецей часу и векши ресурси як приватни власнїк – поєдинєц. Медзитим, затераз сиґурне лєм тото цо уж сиґурне, же у тераз одкупеним квартелю будзе нове шедзиско Заводу за културу войводянских Руснацох. З другого боку, до просторийох дзе нєшка Завод за културу прейдзе редакция НВУ „Руске слово”, хтора иншак и власнїк того квартеля у Футожскей улїци. – Нам уж одскорей за 10 одсто зменшана покраїнска дотация, цо коло три милиони динари рочнє менєй, а ґу тому, од влонї у будинку „Дневнику” плациме квартелїну хтора виноши коло милион динари до рока цо нам цалком нови трошок. То вельки прицисок на буджет „Руского слова”, окреме же зме ище пред тим розпочали розвивац нашу основну дїялносц, у квалитету и квантитету виданьох. Новини „Руске слово” виходза у новим формату, а най здогаднєм же младежски часопис „МАК” од того року виходзи два раз частейше. Шицко то вимага укладаня, так кед ше преселїме до свойого простору, пенєж хтори зашоруєме на квартелїни годно вихасновац за стабилизованє порядного функционованя Установи хторе тераз очежане – потолковала директорка НВУ „Руске слово” Мартица Тамаш.

4 РУСКЕ СЛОВО

Надпомнїме же у рамикох тей „рокади”, будзе требац ришиц и деталї на основи контракту Заводу и НВУ „Руске слово” о закупе и укладаню до адаптованя простору у Футожскей улїци. Контракт подписани на 13 роки, а по шицким, Завод у тим просторе нє будзе так длуго. Медзитим, на розуме треба мац ище єден значни деталь, а то реноме и угляд хтори Завод за културу войводянских Руснацох будує од снованя, нє лєм у рамикох нашей заєднїци, алє и у ширшим окруженю. Зоз статусом муша исц и одвитуюци стандарди, цо у конкретним случаю значи же ше селїц мож лєм до лєпшого. ВИХАСНОВАНА НАГОДА Гоч будинок хтори ше находзи на атрактивней адре си у Матици сербскей у старим штредзиску Нового Саду будовани квалитетно и у солидним є стану, нєобходне го адаптовац. Плановане же би ше финансийну потримовку за то пита ло од Покраїни хтора и со сонователь Заводу,

Коцур 17. ЮНИЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК алє перше треба причекац конституованє институцийох хтори за тоту обласц компетентни. О алтернативних ришеньох, хтори ше углавним базую на укладанє власного „руского” пенєжу, лєбо аж и сотруднїцтво з иножемством по основи медзиреґионалних спорозуменьох, будзе ше роздумовац аж кед ше нє уда достац потримовку од держави. – Уж длугши час шведочиме трендом же ше финансийна потримовка хтору держава обезпечує за функционованє меншинскей културней автономиї зужує на наменски, програмни активносци. Аж и кед ше уда дацо зашпоровац, тот пенєж нє мож хасновац за инше, окрем за цо є наменєни, так же кед же сцеме же бизме и у будучносци мали дзе витворйовац рижни проєкти и змисти, сами уж тераз мушиме обезпечиц простор. Прето барз добре же зме вихасновали тоту нагоду и конєчно уписали и звекшали „руски ґрунт” у Новим Садзе – толкує предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, и окреме визначує даскельо факти – же значносц того питаня за будуци ґенерациї препознал цали Совит, же уложени власни, реални пенєж и же пре тото значне укладанє нє будзе ощербена анї єдна друга активносц за хтору компетентни ношитель рускей културней автономиї. Описана трансакция у Новим Садзе оможлївена з предаваньом нєрухомосци, алє єй часц и пренаменєна дотация од Апостолского еґзархату за грекокатолїкох од 30 тисячи еври, чий примарни циль одкуп приватного квартелю коло простору новосадского Руского културного центру. Пре ище вше нєрозришени маєтно-правни одношеня коло того квартелю, чий ше судски епилоґ розцагує понад розумну миру, одлучене же би ше спомнуту дотацию хасновало за инше по час док ше нє витворя условия за проєкт Дому школярох и ришованє простору РКЦ у Улїци Йована Суботича. Предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац ознова визначел же ше од того проєкту нє одустава. – Шицки маєтни поглєдованя хтори Совит ма пред судом, а ище их єст, як и приходи по тей основи, буду унапрямени же би ше надополнєло донацию, за хтору у поради з донатором одлучене же би ше тот пенєж функционалнєйше хасновало, док нє достанєме чисту ситуацию у Йована Суботича – потолковал предсидатель Совиту. Углавним, сущносц „новосадскей операциї” же би шицки руски институциї були змесцени у своїм, односно голєм руским просторе, же би ше пенєж цо менєй трошело звонка заєднїци.

СУБОТИЦА Понеже стари просториї у реституциї врацени приватному власнїкови, Дружтво Руснацох у Суботици у маю од Городу Суботица достало нови просториї на хаснованє, у улїци Милоша Обилича. Просториї на добрей локациї и маю потенциял же би були добре вихасновани, алє су нєшка барз девастовани, практично лєм голи мури. Прето потребне значне адаптованє простору: – Тераз зазберуєме предрахунки, з майстрами обиходзиме локал и радзиме ше же кельо то годно коштац. Понеже Город за таки потреби нє дава пенєж, а моментално нєт анї конкурси дзе бизме могли апликовац, рахуєме лєм на донаторох, бо Дружтво Руснацох у Суботици тераз нє ма средства же би саме плацело адаптованє – гварел нам предсидатель дружтва Иван Гарди. Повторел апел поєдинцом добрей дзеки, установом и институцийом, же би финансийно помогли. Средства мож уплациц на рахунох Дружтва – 160-18977-84, Банка Интеза, з наглашеньом – помоц за адаптованє просторийох.

Руски Керестур

вот случовал „на своїм”, односно у закупеней Колєсаровей хижи у Коцуре, обок при Доме култури. Хижа вжата под квартелїну за шедзиско коцурскей Подручней канцелариї НС, односно Руски дом у тим месце. Од формованя коцурскей Подручней канцелариї НС Руснацох у нєшкайшим зволаню и формату, то була єдна з двох найзначнєйших инициятивох кед слово о Руснацох у тим валалє. Як и кед слово о мотивованю родичох же би уписовали дзеци до рускей школи, и тота идзе по добрей драги. Як мож чуц од членох канцелариї у Коцуре, тераз ше зазберує и пририхтує документацию, же би ше могло почац адаптацию, за цо Совит на основи предрахунку фаховцох опредзелєл суму у проциввредносци шейсц тисячи евра. За початок, през лєто ма буц одклонєна влага, а потим ше далєй будзе оправяц будинок. Окрем спомнутих проєктох хтори значни пре терашньосц и будучносц, конєчно реализована и вецейдеценийна задумка хтора ше одноши на нашу прешлосц. Национални совит Руснацох за коло 109 тисячи динари зоз наменских средствох купел найстаршу руску хижу у Руским Керестуре на Вельким шоре. То историйни памятнїк значни за Руснацох, хтори од давна под защиту держави. Тераз ше чека розписованє конкурсох на уровню Покраїни и Републики, же би ше хижу адаптовало и приведло до намени, а у сотруднїцтве зоз Заводом за защиту памятнїкох Войводини. Як плановане, после того би ше хижу дало на отримованє и хаснованє керестурскому Здруженю женох „Байка”, а будзе и єдно з историйних туристичних понукнуцох Керестура и Руснацох. ■

17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 5

РУСКИ ДОМ У КОЦУРЕ Нє менєй значна и инициятива у Коцуре, же би ше тамтейши руски национални, културни и вообще дружтвени жи-

ТИЖНЬОВНЇК ДОДЗЕЛЄНА НОВИНАРСКА НАГРА ДА „СТАША МАРИНКОВИЧ”

ТОГОРОЧНИ ЛАУРЕАТ АЛЕКСЕЙ КИШЮГАС Колумниста дньових новинох „Данас” Алексей Кишюгас з Нового Саду добитнїк тогорочней новинарскей награди „Сташа Маринкович”, хтору традицийно додзелюю дньово новини „Данас”.

„Алексей Кишюгас антифашиста, професор, социолоґ, новинар котри нам зоз совершеним академским, а источашнє прилапююцим способом, виношаци при тим свойо становиско и опредзелєнє, нєдвосмислово кажди викенд ознова толкує швет и нас самих” – потолковал „Данас” одлуку жирия, у хторим найзаступенши представителє фаху – колеґове новинаре и редакторе, як и скорейши лауреати. Як далєй визначує „Данас”, Алексей Кишюгас єден з облюбених колумнистох тих новинох, праве тот пре котрого ше, медзи иншим, „Данас” чита и купує, хтори „нєнадрилююцо, алє прецизно, дошлїдно, тирвацо и нїяк пристрасно з тижня на тидзень пише тексти на актуални теми” – заключує „Данас”. Награда „Сташа Маринкович” установена 1993. року, а додзельовали ю дньово новини „Борба”, потим „Наша Борба”, а од 2000. року ю додзелюю дньово новини „Данас”. За тот час, награда „Сташа Маринкович” постала єдна од найугляднєйших и найбаржей почитованих припознаньох у граждански опредзелєней явносци, а медзи лауретами ма водзацих представительох рижних медийних жанрох з жеми и реґиона. У конкуреницї за тогорочну новинарску награду були коло 20 кандидати, а попри Кишюгаса, у узшим виборе були и редактор КРИК-у Стеван Дойчинович, та редакторка емисиї „Радар” на РТВ Войводини Марина Фратуцан. М. З.

6 РУСКЕ СЛОВО

ОКРУГЛИ СТОЛ

ПРОБЛЕМИ ПОЗНАТИ, У просторийох Нєзависного дружтва новинарох Войводини, вовторок 14. юния, отримани Округли стол на тему медийних шлєбодох, софинансованю медийох и улоги и нєзависносци явних сервисох у реґионє

А

кцент дискусиї положени на примену актуално го сету нових медийних законох, а найвецей бе шедо ване о улоги и уровню нєзависно сци явних сервисох, про блемох коло медийох националних меншинох и спо ку сох з хторима ше стретаю новинаре у реґионє. Гоч уж од скорей на шицких уровньох власци – републич ним, по кра їн ским и ло кал ним, була пракса фи нан со ва ня меди й них зми стох през кон кур си и про єкти и од лу ки фа хо вих коми си й ох, во на як обо вяз ка и пра ви ло, запро вад зе на є аж у но вим се ту за ко нох хто ри ре ґ улую меди й ну сфе ру. Зоз пред пи са ня ми пред вид зе не же би ше медиї, од но сно меди й ни зми сти фи нан со ва ли ви ключ но лєм през явни конкурси. – Ца ли сет законских предписаньох у медий ох хто ри принєшени у авґусту 2014. року, до стал позитивни оцени и на ширшим про сторе. Мед зитим, нєодлуга потим, дожили зме прави фияско. По моїм думаню, проблем у тим же власц нє похопює медиї як „штварти слуп” демо кратиї. Нє похопює их як корективни елемент власци. Од дванац дньових новинкох, нєшка лєм єдни маю нєзави сну ушорйовацку политику. Подобне и при телеви зи й ох на националней фреквенциї – лєм єдна явни сер вис дер жави, на другей ше приказує „риялити” програму, а два у власно сци єдней особи, хтора блїзка зоз власцу. Во й водянски явни сервис бул приклад обєктивного информо ваня – гварел предсидатель Нєзависного здруженя но ви нарох Сербиї Вукашин Обрадович. У твореню, вигласованю, аз потим и применьо ваню медийних законох активно участвова ли числени експерти у тей обласци, фахово комисиї, як и здруженя но ви нарох. – Мой упечаток кед слово о законских предпи саньох и медийней ре форми, же зме сцели осторожно за лї пиц ро збити погар, цо нам ше и уда ло. Алє, ознова го ро зби ли на ище дробнєйши фа латки. Два елементи у зако нох маю пре судну значносц. То приватизация и конкурсне фи нан сованє, и ясне нам було же кед єден з тих двох елемен тох нє буд зе запровад зени як ше спада, ца ла при по ведка спад нє до води. Оби два еле мен ти нє ви почи то ва ни. Особнє вид зим два проблеми. На першим ме сце, обачлї ве же ше держава ище вше ре ално нє поцагла зоз власнїц тва над медиями, а други то же принципи проєкт но го фи нансованя злохасновани – гварел предсидате ль НДНВ Недим Сейдинович. Кед слово о меншинских медийох, по словох предсидателя НДНВ, їх судь ба ре зул тат „до гвар ки о ко е ґ зи стен циї” 17. ЮНИЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК

О МЕДИЙНЕЙ РЕФОРМИ

РЕЗУЛТАТИ ЧЕКАМЕ меншинских и векшинскей политичней елити, одно сно преплєтаня партийох и националних совитох хтори кажде у своїм домену, водза главне слово. Шеф Одсеку за медийни студиї проф. Дубравка Валич Неде ль ко вич пред ста ве ла ре зул тати про єкту „Медийна обсерватория” хтори анализовал обставини у медийох дзешец державох Заходного Балкану, а куриозитет же подобни проблеми єст у цалим реґионє. На конференциї дефиновани проблеми, як и конкретни поцаги хтори би могло ришиц. Профе сорка Валич Неделькович суґеровала же обсяжни и релевантни податки хтори у виглєдованьох позберали НДНВ, Ново садаска новинарска школа и велї други фахово орґанизациї, нєобходне хасновац у по ступку унапредзеня стратеґийних документох у обласци медийох. Медзитим, проблем же тоти податки интере сантни виключно у фаховей явно сци, алє их нєдо статочно уважую други актере явного живота.■ А. Паланчанин

STANOVISKA

Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

МАТУРА ЗА РОДИЧОХ Тих дньох, останї дзень школи у ново садских штредньошколских установох углавним вшадзи випатрал исто – найлєпши пайташки плакали же ше розиходза, дарло ше кнїжки и теки и розруцовало папери. Зоз школских дворох углавним трещал турбо фолк, а кус ше и попило. Потим ше уж бувши школяре розбегали по предавальньох з родичами покупиц шмати, сукнї и ципели за преславу матури. Кажди рок иста приповедка – родичи ше скаржа же за тот єден вечар муша дац цалу плацу на ґардеробу и преславу, алє ше заш лєм нє санує на омладинцох котри ше на матури сцу представиц у окремним „виданю”. То „велька” матура, а вельо з того уж мож повесц и кед слово о „малей”. Пред двома роками мали зме малого матуранта, точнєйше малу матурантку, а дилеми були наисце вельки – чи тот єден вечар останє „своя“, така яка є, та на преславу пойдзе у патикох, чи ше прида вплїву пайташкох котри ше за закончуюци вечар основней школи рихтали як на свадзбу. Понеже у тих рокох наисце страшне розликовац ше од других, мушела буц купена сукня, направена фризура, а место патикох купени ципели. Нє сцела сом єй указац яка сом була горда кед место огромних штиклох з платформу, яки ношели векшина дзивчатох з єй школи, вибрала мали били балетанки. У целовей сукенки и билих ципелкох випатрала праве так як швечи – як 15 - рочне дзивче, котре закончело основну школу. Вельку векшину дзивкох и їх стайлинґ за тот вечар нє будзем коментаровац, бо було барз очиглядне же их пооблєкали мацери котри патра Ґранд параду и пре чийо „амбициї“ дзивчата нє здабали на дзивчата. Преслава малей матури отримана у школи. Така була одлука родичох и дзецох, матуранти себе сами навиберали музику за танєц, заплацели зме вечеру и соки, а наставнїки були з нїма и мерковали на нїх. Чуєм же родичи тераз нє сцу же би їх дзеци мали преславу матури у школи, алє инсистую на ресторанох и карчмох, живей музики и койчим. За тих цо су полнолїтни ище и мож похопиц, алє за тих цо маю по 15 роки – нє потребне. Одроснути су прето же закончели основну школу, та ше муша поопивац? Нєт преслави без турбо фолку и танцованя на столє? Ви нє славели малу матуру, та муша дзеци место вас то поробиц? Випатра же тота матура вельо важнєйша родичом, котри так указую кельо маю пенєжи, яки им смак за моду и музику. Дзеци, дзечнє або нє, на концу прилапя жаданя своїх родичох и буду ше справовац так як ше од нїх вимага. Да ше им питали, матура би ше вироятно преславела у патикох и фармеркох.

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ДЮРДЬОВ БУДЗЕ СОТРУДЗОВАЦ З ВЕЛИКИМ БЕРЕЗНИМ З УКРАЇНИ

ЛЄПШЕ МАЦ СТО ПРИЯТЕЛЬОХ, ЯК СТО ДИНАРИ Сотруднїцтво Дюрдьова и Великого Березного з України би ше требало одвивац нє лєм у култури и спорту, алє и у других обласцох важних за розвой тих местох Лєпше мац сто приятельох, У просторийох дюряк сто динари, гварел у уводдьовскей Месней заєднїним слове Боґдан Кирлик, алє ци всоботу, 11. юния, поди же тота медзинародна дописана догварка о сотрудгварка нє останє лєм подпис нїцтве Дюрдьова и места на паперу, алє будзе запровадВеликий Березний з Укразена и у пракси. У першим їни, у документу визначешоре у култури и спорту же не же тоти два места буду би дзеци з обидвох местох сотрудзовац у вецей значвидзели як ше жиє у нас, алє них обласцох за розвой и у нїх. На сходзе були приобивох местох, а окреме у сутни и Михаило Киндрат, култури и спорту. посланїк у Закарпатскей обПодписали го предсидаласци, Боґдан Виславски зоз телька Совиту МЗ ДюрПодписованє догварки у просторийох дюрдьовскей Союзу Руснацох Українцох дьов Леона Виславски и Месней заєднїци Републики Сербиї, члени опстароста Великий Березного у Закарпатскей обласци у України Боґдан Кирлик. Со- штинскей ради Општини Жабель, совиту Месней заєднїци труднїцтво будзе унапрямене на черанє искуствийох медзи Дюрдьов и валалских здруженьох. З делеґацию представительох українского валалу пришли двома местами у роботи месних орґанох власци, защита животного штредку, защита културного скарбу, потим култури, и хлапци висших класох основней школи, котри исти дзень спорту и туризма у котрих ше, як гварела Леона Виславски, участвовали на турнире у фодбалу на дюрдьовским стадиобудзе найвецей сотрудзовац, а з часом и у других обласцох, нє ФК „Бачка”. Госци у Дюрдьове нащивели Моников саинтересантних нє лєм за Дюрдьов, алє Руснацох вообще. лаш, Єґричку и ґолф терен у Жаблю, Петроварадинску тверЖе тото сотруднїцтво може буц на хасен цалей нашей заєд- диню и мали орґанизоване ище єдно спортске змаганє у нїци потвердзел и предсидатель Вивершного одбору Наци- фодбалу, алє тераз з членами КУД „Тарас Шевченко”. Внєдонаного совиту Руснацох Желько Ковач, насампредз у обра- зелю нащивели и Фестивал українскей националней мензованю, пре приход дзецох з України до нашей Ґимназиї у шини у Сербиї „Калина”, хтори отримани у Индїї. С. Саламун Руским Керестуре.

МЕДЗИНАРОДНИ ТУРНИР У ФОДБАЛУ ЗА МЛАДШИ КАТЕҐОРИЇ

ДЮРДЬОВЧАНЄ НАЙЛЄПШИ И НА ТЕРЕНУ, И КОЛО НЬОГО Општина Жабель, єй Спортски союз и домашнї дюрдьовски Фодбалски клуб „Бачка” всоботу, 11. юния, у Дюрдьове орґанизовали турнир у

8

РУСКЕ СЛОВО

фодбалу. То бул турнир за младши катеґориї – юниорох и старших пионирох та ше нє бавело на поверхносци цалого терену, алє на половки велького терену. Участвовали шейсц фодбалски екипи. Перше и друге место завжали екипи домашнього ФК „Бачка”, треце ФК „ЖСК” Жабель, штварте ФК „Гайдук” з Чуроґу, пияте ФК „Єдинство” з Ґосподїнци, а шесте ме сто фодбалска

екипа з України з Великей Березни. Госци зоз України приведли наймладшу екипу, та домашнї фодбалере свой погар подаровали младим Українцом. Як гварел Витомир Лисица, бувши член општинскей ради задлужени за спорт, котрому тот турнир бул остатня активносц у рамикох проєкта – Спорт за шицких, Спортского союзу општини, сотруднїцтво и вецейрочне медзисобне нащивйованє спортистох на числених пригодних манифе стацийох валалох у Словацкей и України витворене дзекуюци сотруднїцтву Општини Жабель зоз Союзом Руснацох Українцох Републики Сербиї. С. Саламун 17. ЮНИЙ 2016.

НАШО МЕСТА ЧЕРВЕНИ КРИЖ У ШИДЗЕ

НЄОДЛУГА НОВА НАРОДНА КУХНЯ За адаптованє простору и набавку новей кухнї значни средства опредзелєли локална самоуправа и иножемни донаторе, а нова кухня будзе мац и окремну комору за чуванє поживи яки вимагаю стандарди у тей обласци одлуга буд зе зробена такволана ревизия хасновательох цо би мало значиц же можебуц дахто з потерашнїх хасновательох страци тото право, а дахто нови хтори, у потреби, тото право до станє. Секретарка Полетан тиж наглашує же Червени криж и далєй водзи старосц о миґрантох хторих єст од 20 по 30 у прилапним центре у да кеди шнєй ста рей кла ль нї у Шид зе. Вол нте ре Червеного крижу им одноша сухи єдла, я тиж им ше пририхтує юшки и чай. Слово о ми ґ ран тох хто ри нє под нє сли ви мо ги за до ста ва нє ази лу, а свойо положенє дочасово реґулова ли так же лєм виражели жаданє же можебуц буду питац азил. Од актив но сцох хтори шлїдза, Полетанова визначує отримо ва нє Скуп шти ни Душица Полетан, секретарка Червеного крижа у Шидзе Червеного крижу потим означованє Шве– Под час селєня кухнї хасновате- тового дня добродзечних давательом нє даваме варени єдла, алє су- льох креви, а у цеку юлия и авґухи и хлєб. То ше одноши як на ха- ста буду отримани и акциї за досновательох хтори особнє приходза бродзечних давательох креви. – Тиж отримуєме и роботнї за по єдло, так и на гевтих хторим ми дому ношиме єдло. За адаптованє превенцию тарґовини з людзми, а простору новей кухнї, значни сред- маме и роботнї психо-социялней ства опредзелєла локална самоу- потримовки. Тоти роботнї отриправа, а тиж и иножемни донаторе муєме вовторками през подобово помогли за набавку опреми. У но- роботнї, гвари Душица Полетан, вей кухнї будземе мац и окремну хтора занята у Червеним крижу 18 комору за чуванє поживи як то ви- роки, а на ме сто секретарки примагаю стандарди у тей обласци – шла з позициї фаховей сотруднїци прето же потерашнї секретар Ивигвари Душица Полетан. Вона додава же у тей хвильки ца Йович, меновани за помоцнїка єст коло 350 хасновательох у На- предсидателя општини Шид. Вл. Дї. родней кухнї, алє нависцує же нє-

После адаптованя простору у будинку Червеного крижа у Шидзе, у цеку монтированє опреми за потреби Народней кухнї хтора тераз будзе у новим просторе. Як нам гварела Душица Полетан, нововибрана секретарка Червеного крижа, тераз ше монтира опрема хтора пренєшена зоз старого будинку, а тих дньох ма присц и сучасна опрема хтора ше намонтира.

17. ЮНИЙ 2016.

ВИВЕРШНА РАДА ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

НОВИ ЗАДЛУЖЕНЯ И ОБОВЯЗКИ У новим зволаню Вивершна рада Скупштини општини Жабель будзе мац єденац членох, дзевецеро зоз Сербскей напредней странки и по єден член з Руху социялистох и зоз Єдинственей Сербиї. Пецеро зоз Жаблю, штверо зоз Чуроґу, двойо зоз Дюрдьова и єден зоз Ґосподїнцох. Єден зоз двох Дюрдьовчаньох Душко Михелц, член СНС, народзени

1963. року по образованю дипломовани ветеринар, заняти у Ветеринарскей станїци Печинци, амбуланта у Дюрдьове. У општинскей ради є задлужени за комунални дїялносци, отримованє улїцох и драгох, отримованє чистоти на явней поверхносци и желєнїдла, услуги коминяра, дїялносци ЗОО гиґиєни, мири защити польопривредней жеми, знїщованє амброзиї и провадзенє роботи явних подприємствох. Друга, Нерима Шовлянски, членїца СНС, народзена 1987. року, по образованю дипломовани инжинєр польопривреди, нєзанята. У општинскей ради є задлужена за културу и сотруднїцтво зоз нєвладовима орґанизациями. Функциї членох општинскей ради у новим зволаню вименєни, зєдинєни, або вецей нє исную. У прешлим зволаню з Дюрдьова нє бул нїхто член Општинскей ради. С. С.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ОРҐАНИЗАЦИЙНИ ОДБОР ПИЯТЕЙ МАНИФЕСТАЦИЇ

ДНЇ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПАПРИҐИ 13. И 14. АВҐУСТА Днї керестурскей паприґи буду 13. и 14. авґуста. Перши дзень будзе презентация роговей паприґи, дефиле парадних кочох, шветочне отверанє манифестациї, културно-уметнїцка програма, маскенбал дзецох, штанди з ручнима виробками, желєняву.... а други дзень на Гиподроме „Леї” конїцки обегованя Тогорочни, пияти Днї керестурскей паприґи, буду 13. и 14. авґуста, заключене на преширеней схадзки Орґанизацийного одбору, хтора внєдзелю, 12. юния отримана у керестурскей Месней заєднїци, а буду отримани на трох локацийох – на полю под паприґу, у центре Керестура и на Гиподреоме „Леї”. На схадзки порадзене же на соботу, 13. авґуста (од 11 до 14 г.) насампредз за паприґарох будзе презентация роговей паприґи файти „каптур” на єдним оглядним полю у керестурским хотаре, а пополадню за одкупйовачох паприґи и других госцох будзе орґанизована нащива польом под паприґу. Дефиле парадних кочох у центре валалу почнє на пейц годзин пополадню, после чого будзе и шветочне отверанє манифестциї, културно-уметнїцка програма, маскенбал дзецох и розвага за нащивительох. У центре буду и рижни штанди з ручнима виробками, желєняву, штанди осиґуруюцих и хемийских хижох з хторима паприґаре сотрудзую, як и варенє єдлох у вецей котлох. И того року буду додзелєни награди дзецом за найлєпши маски, паприґаром за найвекшу паприґу, а викладачом за найкрасши штанд.

Зоз схадзки Орґанизацийного одбору манифестациї

Як то уж узвичаєне, манифестация други дзень (на нєдзелю, 14. авґуста) будзе на Гиподроме „Леї”, дзе конїцки обегованя почню на 14 годзин. И там предвидзени штанди з рижнима продуктами, варенє єдлох у котлох, а того року буду орґанизовани и дзепоєдни змагательни бависка за дзеци. Главни орґанизаторе Дньох керестурскей паприґи Здруженє паприґарох, у блїзким сотруднїцтве зоз Здруженьом женох „Байка”, Здруженьом ремеселнїкох и приватних поднїмательох, Конїцким клубом „Русин”, Месну заєднїцу, ЯКП „Руском”, Домом култури, та здруженями рибарох и ловарох. За орґанизованє манифестациї конкуроване до Покраїнского секретарияту за польопривреду, потримаю ю и велї спонзоре, а орґанизатором наявене же того року главни покровитель Дньох керестурскей паприґи будзе Општина Кула. М. Зазуляк

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БАЗЕН ПРИРИХТАНИ ЗА СЕЗОНУ КУПАНЯ И того року з добродзечну роботну акцию вичисцени базен у Руским Керестуре, так же є пририхтани за лєтню сезону купаня. Акция отримана вовторок, 14. юния, гоч ше лєм дзень пред тим нагадовало же можебуц будзе и одказана пре диждж, алє хвиля ишла на руку акцияшом. На роботней акциї участвовали векшином школяре висших класох ОШ „Петро Кузмяк”, котрим то бул и остатнї наставни дзень и препровадзели го наисце роботно, а перши раз у тей ро-

10

РУСКЕ СЛОВО

боти участвовали и дзивчата. Зоз Школи були коло 50 школяре, алє и дзепоєдни штредньошколци, млади и старши поєдинци. Роботу орґанизовали Явне комуналне подприєм-

ство „Руском” и Месна заєднїца, участвовали и дзепоєдни члени ДОД, Керестурец Михал Надь, Месар за тоту нагоду дал моторчки и трактор, огньогасци черева за вимиванє базену, „Руском” гориво, як и хлор за дезинфикованє. Месна заєднїца за акцияшох пополадню пририхтала полудзенок и ошвиженє. После вичисцованя базену, „Руском” там предлужи кошиц траву, буду покладзени и слункобрани, так же у нагадованих горучавох керестурски базен будзе добре место за ошвиженє. М. З. 17. ЮНИЙ 2016.

НАШО МЕСТА МАЛА МАТУРА У ДЮРДЬОВЕ

У ҐЕНЕРАЦИЇ СЕДЕМ ВУКОВЦИ Зоз шветочну програму, а потим и вешельом прешлей стреди колектив Основней школи „Йован Йованович Змай” випровадзел своїх малих матурантох. На шветочносци у дворе Школи, пред вельким числом родичох, товаришох и родзини, директорка Школи Мария Тртич уручела припознаня и дипломи найуспишнєйшим малим матурантом зоз присуством класних старешинох и учителями. У тей ґенерациї було 66 школярох осмих класох у штирох оддзелєньох, медзи нїма и єдно руске, у хторим були пецеро школяре а медзи нїма и матуранткиня Мария Барна, ношитель Вуковей дипломи. Од седем Вуковцох котри зазначели найлєпши успих у ґенерациї, за школяра ґенерациї преглашена Николина Михальовски. После шветочносц поприберани школяре вєдно одтанцовали матурски танєц, а потим у колони вошли до голу Школи дзе отримани матурски вечар. У ушореним голу малу матуру ше преславює осми рок, а у орґанизациї помагаю и мацери матурантох, та и им директорка Школи на шветочносци уручела подзекованя. Свой вечар осмаки преславели вєдно зоз своїма учителями и класнима старшинами, медзи котрима були и учителька Мелания Сала-

Руске оддзелєнє з класну Соню Шанта и учительку Меланию Саламун

мун котра учела школярох руского оддзелєня и їх класна, школски психолоґ Соня Шанта. Пред концом преслави Малей матури, пол годзини пред пол ноцу за малих матурантох орґанизовани и огньомет. С. С.

У КОЦУРЕ

ЛЄГЧЕЙШЕ ДО ПЕНЗИОНЕРСКОГО У нових просторийох Месней орґанизациї инвалидних и других пензионерох у Коцуре орґанизована добродзечна роботна акция ушорйованя на котрей члени того пензионерского здруженя на мольбу омалтеровали вонкашнї мури своїх просторийох. Як визначела предсидателька здруженя Андя Хромиш, барз важне же у тей акциї вибудована и рампа за слабо рухомих людзох и особи у кочику, як и

17. ЮНИЙ 2016.

нови ґардичи, зоз чим уход до пензионерского дому членом будзе олєгчани. Акция отримана вовторок, 14. юния. Материял за тоту роботну акцию финансовани з буджету Месней заєднїци Коцур, а за познєйше заплановане и обилїц фасаду, цо будзе финансоване зоз донацийох валалчанох и других людзох добрей дзеки. Як потолковала Хромишова, одкеди здруженє хаснує нови просториї звекшало ше и число членох, а звекшали ше и можлївосци здруженя як и змисти хтори воно може членом понукнуц. Исти просториї хаснує и Коцурске здруженє младих за свойо секциї, змисти и роботу, чийо члени тиж помагаю у зазберованю пенєжох за ушорйованє просторийох. Т. Х.

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОМОЦ ВЛАСНЇКОВИ ЗГОРЕНЕЙ ХИЖИ Вивершни одбор (ВО) Совиту Ме сней заєднїци (МЗ) Руски Кере стур пондзелок, 13. юния, бешедовал о спо собе помоци власнїкови згореней хижи у Фрушкогорскей улїци ч. 100 у Руским Кере стуре, хтора згорела у барз вельким огню вноци 26. мая. По сле того нєще сца хижу ше валя, понеже ю нє мож оспо собиц за дальше биванє. Так, шицки котри жадаю помогнуц, свой добродзечни прилог можу уплациц на наменски рахунок власнїка хижи Янка Пастернака: 200-64285343-72 у Поштанскей шпоровнї (Poшtanska шtedionica a.d. Beoґrad). Вивершни одбор Месней заєднїци поволує Керестурцох и шицких других людзох добрей дзеки, без огляду на место биваня, же би участвовали у тей гуманитарней акциї. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ДЇЛОВНА ЕТИКА И ИСКУСТВА НАШИХ ПРИВРЕДНЇКОХ

ХТО ТРИМА СЛОВО, ЗАТРИМА И ПАРТНЕРОХ Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

Подприємства хтори робя леґално маю предносц же можу явно наступац, цо добре вихасновали вербаски „Бест&ко” и жабельски „ВОС системи”. Привреднїки гваря же добре же єст реґистер проблематичних руководительох и фирмох, алє шицки компетентни институциї треба же би робели свою роботу же би нє було злохаснованя

О

и судство и други представнїки компед початка юния на сайту Аґенциї за тентних институцийох муша поробиц привредни реґистри доступна елексвою роботу же би нє було злохаснотронска база з менами руководительох и ваня – спозорел Полдруги. власнїкох фирмох и членох надпатраюцих одборох процив хторих вирекнути САЯМСКИ КОНТРАКТИ санкциї пре подле дїлованє. Им буду преЗА ЦАЛИ РОК дочени дочасни мири забрани дїлованя, розполаганя зоз пенєжом и снованя нових Тарґовецке подприємство фирмох. „Бест&ко” зоз Вербасу основанє ище – Електронска база з менами проблема1985. року, а од 1986. року є на Польотичних фирмох и руководительох нам попривредним сайме у Новим Садзе, и мага, бо велї привреднїки сцу спреведац – так кажди рок. гвари Силвестер Полдруги, директор таСилвестер гвари же добре прешли рґовецкого подприємства „Бест&ко” зоз на тогорочней манифестациї, барз веВербасу. – Познати ми случаї же дахто зальо предали продукти, як ридко потегаши свойо манипулативне подприємраз, було и вельке интересованє, а ище ство, а потим отвера нове и так загрожує Силвестер Полдруги, директор „Бест&ко” вше и тераз випоручую робу од майнормалне дїлованє. ских дїловних контактох на Сайме. Провадзели ми у нашей фирми и по тераз, кельо и як то могло, же хтори подприємства и руко- Предаваю машини по цалей Сербиї, у Войводини дакус водителє ризични, алє тераз на сайту Аґенциї за при- векши, бо ту векши и польопривредни парцели, а южнєвредни реґистри єст лєпши и прецизнєйши информациї. йше у Сербиї баржей преходза менши машини, бо там Медзитим, нє знам чи то будзе мац ефекти до конца, бо менши и парцели.

12 РУСКЕ СЛОВО

17. ЮНИЙ 2016.

ЕКОНОМИЯ – Саям драги за викладача, алє ми нє робиме на чарно, ВШЕ ДАХТО НАШЕДНЄ каждого року зме позитвни и можеме присц на тоту вельку манифестацию, хтора ма добру традицию ище од – Єст случай же єдна малженска пара отверала гевтей велькей Югославиї, держави СФРЮ. и заверала дзешец фирми, и то так же правела Зоз бувших републикох СФРЮ, тераз державох, шицлєм менши пременки у назви подприємства хтоки приходза на Польопривредни саям у Новим Садзе, а ре було реґистроване раз на мужово мено, раз на попри тим и представнїки зоз Румуниї, Болгарскей и женово мено, па на синово мено, док сом нє обаМадярскей, зоз хторима контактуєме – толкує Полдруги. чела же то исти люд зе. Вше дахто на тото нашедФирма „Бест&ко” ше занїма зоз штирома катеґориями нє. Тужела сом их, алє свойо поглєдованя дакеди дїялно сци: польодїлством, заградкарством, статкармож наплациц, а дакеди нє мож. Од даєдних и ством и общу дїялносцу за польопривреду (наприклад держава дзвига руки, а дакеди держава поможе у обезпечованє специялних тракторох). Зоз тим ше подмизапровад зова ню правди – гва ре ла вла снї ца рює широки потреби, та вец єст и вецей роботи. „ВОС системи” Люпка Тиркайла. Того року мали вельки штанд, на 900 квадратних метерох, на хторим були виложени 105 машини, репрезенти одредзених опрему за швинярство, одноґрупох. Сцело ше презентовац и сно швинярски фарми, а тота нову механїзацию, же би людзе велька реґионална манифеставидзели цо ше случує у швеце, а ция нам место стретаня зоз дїСаям то права нагода. ловнима партнерами. Ту нас Од 18 занятих у тим вербаским людзе видза и то добре, бо подприємстве, 14 були на тей масцеме же би привреднїки знанифестациї, цо шведочи о озбильли цо робиме. Менши потенносци анґажованосци у промовоциялни купци и клиєнти веваню своєй дїялносци. Нащива на жню проспекти и чую цо их их штанду була барз велька, алє интересує, а з векшима зме нєдиректор Полдруги гварел же би преривно у контакту. волєл кед би було гоч и менєй наНа питанє цо би поведла о щиви, алє же би то були наисце занеґативносцох и тим цо позиинтересовани. тивно уплївує на бизнис „ВОС Люпка Тиркайла, власнїца „ВОС системи” – Нам важна и политика субвенсистеми”, Тиркайлова гвари цийох, односно помоц дружтва же же нє одвитуюца цена швиньби людзе могли купиц машини. Держава направела кон- ского меса, а позитивне тото же вельки системи зоз хтотракт зоз банками, по хторим камата на средства три од- рима сотрудзую укладаю до роботи, веря же будзе лєпсто фиксно, на три роки, з тим же єден рок ґрейс пери- ше, та вец и тота жабельска фирма може предавац свойо од, а одплацує ше на шейсц мешаци. То оможлївює ку- продукти. пованє механїзациї, и то одвитує нашому подприємству – У ситуациї яка у нашим дружтве, можем повесц же – гвари Силвестер. добре дїлуєме и же зме задовольни, як нашо коло 40 заМедзитим, по його словох, людзе нє досц информова- няти, так и нашо комитенти. Нєпреривно зме анґажовани же єст вигодни субвенциї, хтори доставаю коло 90 од- ни. У перспективи єст и нови роботи – у етапох зоз весто заинтересованих. Ту треба повесц и же ше треба по- лькима системами, а и менши продукователє купую од трудзиц позберац и обезпечиц потребну документацию нас, понеже ше помали преширюю, спрам своїх можлїи же би кандидат за субвенцию мал потвердзенє же пла- восцох. цел порцию держави. Цо ше дотика новей електронскей бази з менами рукоМеханїзация хтору маю нашо польопривреднїки под- водительох и власнїкох фирмох процив хторих вирекнула, велї робя зоз старима машинами, так повесц олд та- ти санкциї пре подле и проблематичне дїлованє, Люпка ймерами хтори треба заменїц. А у роботи, муши буц ви- Тиркайла гвари же то добра инициятива, понеже и сама почитовани ланєц продукциї, дзе нє шму буц слаби ка- ма подли искуства. рики, бо вец цали ланєц нє функционални. – Можем повесц же зме мали утрати пре людзох хтори Як заключел Полдруги, треба мерковац же би ше пре- свидомо уведли фирми до блокади пре хто зна хтори жило у тих нєподзекованих условийох привредзованя, а причини. Познати ми случай уходзеня до проблематичисточасно буц и оптимиста. них политичних кредитох прецо на концу загашене подприємство. НЄПРЕРИВНО ШЕ Маме и искуство зоз купцом хтори нам одредзени час ИНФОРМОВАЦ О ПАРТНЕРОХ плацел порядно за превжату робу, а вец ше случело же вжал вецей роби и после трицец дньох ше нє зявел. Люпка Тиркайла власнїца подприємства „ВОС систеЯк и други привреднїки, и я думам же судство и шицми”, хторе уж дзешец роки на Польопривредним сайме ки компетентни институциї у ланцу запровадзованя у Новим Садзе. правней держави треба же би були ефикасни, бо иншак – Видзи ше ми же то бул найуспишнєйши Саям, най- нє будзе хасну од лїстинох и спозореньох о манипулацилєпше орґанизовани и найнащивенши. Маме комплетну йох – виприповедала Тиркайлова. ■ 17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ФЕСТИВАЛ ДЗЕЦИНСКЕЙ ТВОРЧОСЦИ РУСНАЦОХ ВОЙВОДИНИ „ВЕСЕЛИНКА” У НОВИМ САДЗЕ

ПРЕЗ БАВЕНЄ И УЧЕНЄ СХОПНОСЦОХ

Того року Фестивал „Веселинка” отримани у рамикох медзинародного означованя 400-рочнїци од шмерци анґлийского и шветового писателя и драматурґа Вилєма Шекспира, як и 70-рочнїци од снованя новосадского Дружтва, котре тераз ноши назву Руски културни центер

У

Руским културним центре у Новим Садзе, всоботу, 11. юния, отримани 15. Фестивал дзецинскей творчосци Руснацох Войводини „Веселинка”. Гоч хвиля грожела, бо було похмарене, диждж заш лєм нє спаднул. Фестивал почал уж пополадню зоз креативнима роботнями, а вечар була святочна часц „Веселинки” зоз школярску програму на бини. КРЕАТИВНИ РОБОТНЇ У пополадньових годзинох до двора РКЦ У Новим Садзе приходзели дзеци хтори участвовали у креативних роботньох. Подобова роботня уж традицийно на „Веселинки”, на хторей дзеци рисовали мурали зоз кре-

ГОСЦИ НА „ВЕСЕЛИНКИ” Того року на „Веселинки” привитани у мено Националного совиту Руснацох, заменїк предсидателя НСР Йовґен Мудри и подпредсидатель НСР Микола Шанта, одвичательна редакторка Рубрики на руским язику Радио Телевизиї Войводини Златица Няради и о. Юлиян Рац, новосадски парох.

14 РУСКЕ СЛОВО

йдами, а водзел ю наш познати подобови уметнїк Силвестер Д. Макаї. Вєдно з членми ансамбла „Креативни погон” з Нового Саду присутни уживали у їх спектакуларних роботньох и представох, а були виводзени и циркузки схопносци. Зоз Станиславом и Даниєлом Мудрох, гевти кус старши, були на ґрафит-арт роботнї, а того року була орґанизована и едукативна роботня о охрани од вилївох и елементарних нєпогодох, хтору водзела Анита Ґовля, а дружиц ше могло и зоз Херманом. 17. ЮНИЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА И того року дзеци барз чекали „Мистера Твистера”, длугорочного приятеля Фестивала, Ненада Дюкича. З вельку радосцу по дворе ношели балони хтори були направени у рижних фурмох квета, шерца... Даєден и пукнул кед ше нєдостаточно примерковало. „Веселинка” того року тиж мала и гуманитарни бок, понеже ше зберало пластични затички у рамикох велькей акциї за помоц дзецом з инвалидитетом. Зберало ше и добродзечни прилоги за помоц старим и нємоцним особом и тоти гуманитарни акциї нє першираз на „Веселинки”, бо их було и прешлих рокох. ВЕЧАР ШЕ ШПИВАЛО, ТАНЦОВАЛО И РЕЦИТОВАЛО Вечарша часц програми почала з наступом наймладших зоз „Палчочки” Предшколскей установи „Радо сне дзецинство” з Нового Саду, под руководством Александри Колбас. Наймладши ше представели зоз двома шпиванками, а потим и зоз стищками о ластовки, пчолки, злей ба би, тулїпану и о тим як дзеци рошню. Потим наступели школяре зоз Сримскей Митровици, зоз Дружтва „Русини”, розшпивана екипа, хтори за наступ при-

ТОГОРОЧНИ ДОБИТНЇЦИ ПРИПОЗНАНЯ „СЛАВКА САБАДОШ” На „Веселинки” пречитани и мена школяркох з новосадских основних школох котри того року достали Припознанє „Славка Сабадош”, хторе каждого року додзелює Дружтво за руски язик, литературу и културу найвреднєйшим и найуспишнєйшим школяром. Припознанє достали школярки осмих класох Яна Бодвански зоз ОШ „Бранко Радичевич”, Ана Петкович зоз ОШ „Перша войводянска бриґада” и Лара Петкович зоз ОШ „Васа Стаїч”.

17. ЮНИЙ 2016.

рихтали Даниєла Горняк и Моника Абодї Митрович. Зоз Сриму до Нового Саду пришли и школяре з Бикичу, зоз КПД „Иван Котляревски”, чий руководитель Борислав Барна, а за наступ их пририхтовала и наставнїца руского язика Златка Сивч Здравич. Вони за наступ порихтали шпиванки, рецитациї и чобански танци. Танєчнїци з ново садского Танєчного студия „Партизан 2” ше и того року представели на „Ве селинки” и то зоз двома ґрупами – младша ґрупа „Шерцочка” и старша „Лабдочки”. На „Веселинки” участвовали и млади члени зоз КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова зоз дзецинским оркестром хторих за наступ пририхтали Михал Лїкар и Ана Радишич. Госци були и дзеци зоз Словацкого културного центру „Павел Йозеф Шафарик” з Нового Саду и одтанцовали хореоґрафию „Гуски нашо придзце дому” руководительки Ани Филко, а домашнїх Новосадянох представяла Дзецинска фолклорна ґрупа РКЦ з двома танцами „Облїванє” и „Гуцулка”, хтори за наступ пририхтал Владимир Иван Вева. Дзецински хор РКЦ наступел з вецей шпиванками и вецей солистами, хторих пририхтали Мирослав Пап, вєдно з професорками хтори у новосадских школох викладаю руски язик – Олю Яковлєв и Ана Марию Рац. И того року дзеци цо участвовали у програмох Фестивала достали и дарунки. Програму водзели Александра Живкович и Любка Фечо. Орґанизатор Фестивалу бул РКЦ, сценарий и режию „Веселинки” подписує Звонимир Павлович, а отримана є з финансийну потримовку Министерства култури Републики Сербиї, Покраїнского секретарияту за образованє, културу и права националних меншинох, Националного совиту Руснацох, а найвецей дзекуюци Городу Нови Сад, Управи за културу, як и вецей спонзорох.■ Олена Планчак-Сакач Фото: Вероника Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ИНТЕРВЮ ЗОЗ ПОДОБОВИМ УМЕТНЇКОМ

ИНТЕРВЮ

З ВИЗУАЛНИМ ПОСТУПКОМ Розгварку водзела: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Т

ого року Владо Няради преславює свой животни ювилей, пейдзешат роки живота и 35 роки подобовей творчосци. Закончел школу за дизайн, ґрафични напрям у Новим Садзе, а у своєй уметнїцкей роботи вон ше интересує за рисунок, за малярство, фотоґрафию, видео и подобову критику. Снователь є Медзинародней уметнїцкей колониї „Няради”, а по нєшка достал велї припознаня и награди. Дзе черпаце енерґию за свою творчосц, цо

РС Вас инспирує же бисце ше нє повторйовали и

же бисце вше були автентични? – Инспирация за мойо подобово роботи иснує вшадзи коло нас. Я ше вше трудзим же би у моїх уметнїцких роботох була и часц руского идентитету. Шицко цо вязане за Руснацох жадал сом пречерпац и преточиц до своєй творчосци. Чи ше роби о рисункох, малюнкох, ґрафикох, скулптурох, лєбо подобово роботи у комбинованей технїки.. . То пришло само по себе, бо я нє робим, нє творим по домашнїм задатку, як дзеци у школи, алє як инспирация придзе, як ше чувствуєм и вец ше шицко преплєце у подобовей роботи, то нараз виплїва з моєй нукашньосци на поверхносц и вец експериментуєм, робим и кед почувствуєм же то узрело, свойо роботи укажем явносци, перше на колективних виставох, а познєйше и на самостойних. Ослухуєм и публику, и подобову критику, и вец дознавам чи моя творчосц ма позитивни одгук, чи нє. Як ше то уметнїкови удава, хтора то творча РС спокуса зоз мотиву дацо преточиц до символу? То часте зявенє у вашей творчосци. – Циклус Етно колажи, циклус з нагоди 250-рокох од приселєня Руснацох, а ту и циклус Мапа ґрафикох „Карпатски мит”, малюнки, колажи, скулптури... – на даяки способ виглєдуєм мотиви у самих материялох и у мотивох хтори релиґийни, хтори на даяки способ вязани за Руснацох. Хаснуєм часци мотивох хтори вязани за нашо руски вишивки, бо мнє шицко тото блїзке цо ше у нашим обисцу находзело тото цо вишивала, або ткала моя мац, баба и прабаба. Предмети хтори ма кажде обисце, а припадаю применєней уметносци, часци шматох и облєчива, лєбо ентериєра, або тото цо спада до обрядней уметносци вязани за вельки християнски швета Крачун и Вельку ноц. Тоту интересантну орнаментику я преточовал до своєй творчосци... Або часци кудзельох, кроснох... У циклусох „Хаос” або „Од стварносци по сон” сом тиж так з часу на час уруцовал тоту руску орнаментику... Уметнїцке дїло заш лєм муши задоволїц одредзени естетски критериюми и у материялу, и у приступу, и у колориту, потим дожице, акцент на дацо, и мойо власне дожице твореня. Док творим жадам же би була позитивна енерґия присутна, же би после тото зарйовало зоз

16 РУСКЕ СЛОВО

Владо Няради познати руски подобови творитель нє лєм у нашей рускей заєднїци, алє и вельо ширше. Нярадия як подобового уметнїка познаю од Суботици по Ниш, як и у иножемстве, а вон по нєшка викладал на вецей як 600 колективних виставох и вецей як 50 самостойних моєй уметнїцкей роботи. Кед мойо роботи прилапя любителє тей уметносци и подобова критика, кед ше найду у поставкох ґалерийох, музейох и у власносци колекционерох, теди то чувствуєм як успих. – Чи мож повесц же у своєй творчосци окреРС ме обрацаце увагу на деталь, бо паметам и циклус зоз киблами, дзе хижи нє нарисовани у цалосци, алє вицагнути интересантни и декоративни деталь войводянских хижох, хтори помали капу и нєставаю з нашей стварносци. У вашей творчосци останю запаметани... – Правда, инспировало ме тото цо вязане за войводянски штредок, тота архитектура, або структура настала у Австро-Угорскей, так повесц, у штреднєй Европи, а провадзиц мож як талантовани майстрове за собу охабяли нє лєм власни шаблон, алє и свой рукопис, або стил, а моя инспирация була нє лєм кибли хижох, алє и други архитектонски мотиви, наприклад и часци старих будинкох... Мнє ту инспировала горня часц будинку хтора ше рушала ґу нєбу, як символ глави у фамелиї. Опрез хижи лєбо будинку ше чувствуєм же сом барз мали, и тоти роботи вязани зоз одредзену перспективу. Були ми ва17. ЮНИЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ВЛА ДОМ НЯРА ДИЙОМ З ВЕРБАСУ

МЕНЯ ФОРМАЛНИ СИМВОЛ льо стотки роботи настали у тим маниру, аж и у циклусу етно колажи сом часто хасновал часци друкованих елементох хтори вязани за нас Руснацох, тото цо сом находзел у тканих и вишиваних наших ручних роботох, цо нашо предки дакеди мали и зачували. Хасновал сом и єден портрет, то портрет мойо дїда Петра, хтори сом кладол до рижних ситуацийох на мойо подобово роботи. Енди Ворхол ше нашол у правим чаше на правим месце и свою нагоду знал вихасновац. Можем повесц же сом таки директни угляди на мою подобову творчосц нє мал, цо ше дотика рукопису. Кеди була тота преломна хвилька кед сце РС одлучели же уметносц будзе ваш вибор, ваша спокуса, вашо животне поволанє? Кед сом бул цалком мали хлапец, мал сом амбициї буц архитекта, же бим хижу направел як погар округлу. Сцел сом буц и археолог, бо вони викопую цошка цо нє познате тото цо стотками и тисячами роки було нє доступне и з їх роботу виплївало на поверхносц. Як мали хлапец сом ше бавел и правел идейни ришеня штафети младосци, зоз глїни и цегелкох сом правел даяки предмети, зберал сом каменя на гайзибанскей драги и вец сом их фарбел и то зоз чарним тушом хтори мал мой старши брат цо ходзел до школи. Кед пришол циркуз до Вербасу, вец сом правел реклами зоз фломастерами хтори швица, вицагуюци даяки коруни, даяку орнаментику, вец сом ше єден час занїмал зоз скицами базенох, кед ше у Вербаше будовало базен. Потим сом дизайновал бициґлу зоз шветлами, проща як би могли випатрац, правел сом защитни знак за вивидзачох, и так сом зрозумел же подобова уметносц тото цо ше мнє пачи, цо ме прицагує, цо ми дава ширину и можлївосц креативно ше виполнїц, перше себе, а вец и тих котрим ше моя творчосц пачи, котрих моя творчосц дотхнє. И думам же сом нє погришел у виборе. Тото цо сом сцел, я у тим успишни, удало ше ми достац и роботу у тей обласци. Едукация школярох и старших тиж так РС ваш длугорочни анґажман. Яке вашо искуство на тим подручу? – Я провадзим цо ше случує у тей обласци, своСИСТЕМАТИЧНИ УМЕТНЇК ОШТРЕЙ ВИЗИЇ йо знанє преношим и на моїх школярох, хторих Пренайсц у себе порушуюцу енерґию – вше бул императив ка- мам од дзецка, та по позни роки... розличних инждому уметнїкови, без огляду на час и обставини хтори го ви- тересованьох, чи то рихтанє за уметнїцку школу за творюю у намаганю цо лєпше виражиц свойо рефлексиї и ста- примаци испит, чи ше занїмаю зоз гобия, чи сцу новиска у одношеню на дружтво. Владо Няради представя гев- дацо вецей научиц о уметносци, чи сцу додатно ту файту уметнїка хтори ше нє мири зоз єдностраним, часто пов- заробиц зоз подобову уметносцу. За тоти 15 роки, торйованим поступком у творчосци, хтори ше репризує безко- кельо робим на едукациї своїх школярох, през нєчно под фирму же на таки способ провадзи свой автентични мою школу прешло вецей як 100 школярох нє лєм подобови рукопис. Няради творитель и креатор нємирних намаганьох, прихильни виглєдованю, при котрому слика, фотоґра- зоз Вербасу, алє и зоз околїска. А, єст и таких хтофия, редимейд, диґитална слика, обєкт и вельо того ище, подєд- ри вецей як 10 роки ходза до мнє учиц и уж су нак важни кед будує свойо визуални цалосци. Циклуси у тих ца- припознати як уметнїки и достали уж и награди за лосцох афирмовали го як систематичного и пошвеценого умет- свою творчосц и мнє мило кед мойо школяре маю нїка оштрей визиї – гварел о творчосци Нярадия мр Данило виставу, або кед достаню награду и направя даяки Вуксанович, подобови творитель и критичар. успих у подобовей обласци.■

жни деталї як поведзме шерца, голубки, слунечнїки, герби Руснацох, дацо цо киблу од кибли розликовало, а роботи робени у пластичней релєфней форми же бим дочаровал тродимензийни простор. Як ше Вам удало брендовац нашого меРС дведза, наш карпатски символ? Одкаль сцигла идея? – У циклусу подобових роботох Мапи ґрафикох „Карпатски мит” медведз символ плодносци, успиху, будучносци, моци, Медведз часц нашого герба и ми ше з нїм идентификуєме, вон остава исти, стилизовани. З тим мотивом ше будзем ище занїмац през рисунки, ґрафики, малюнки, обєкти, скулптури, витражи и мозаїки, бо материялу мам, мам и идеї.... Кеди то тота хвилька кед повеце же тераз зоз РС тим мотивом досц и пойдзеце на цалком дацо инше, нове, нєвидзене... – Часто робим паралелно вецей циклуси. То ше случує саме од себе, кед придзе до презасиценя з истим мотивом, а дакеди ше и ознова врацим на исти мотив, после одредзеного часу. Цо думаце о поп-арту и Едийови Ворхолови? РС Чи вон уплївовал на даяки способ на вашу творчосц, поведзме прейґ своїх принтох? Робел сом и ґрафики у технїки сериґрафиї, як и Енди Ворхол, алє мнє нє була инспирация портрети, алє сом ишол на абстрактни мотиви експериментовал сом и у тей обласци. То нє вошло до даякого циклусу, алє даске-

17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ФАХОВИ СХОД О СТАНДАРДОХ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯК НЄМАЦЕРИНСКОГО ЯЗИКА

ЦО ШКОЛЯРЕ И НАСТАВНЇКИ БУДУ МУШИЦ ЗНАЦ Завод за вреднованє квалитету образованя и воспитаня и Мисия ОЕБС-а у Сербиї, а у сотруднїцтве з Националним совитом Руснацох, 8. юния, у просторийох Дома култури у Руским Керестуре орґанизовала фахови сход на тему „Предлог стандардох досцигнуцох за сербски як нємацерински язик и осиґуранє квалитету образованя националних меншинох у Републики Сербиї”

Н

а фаховим сходзе присуствовали наставнїки сербского язика з наших школох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, наставнїки руского язика у тих школох, члени Одбору за образованє НС Руснацох, на чолє з його предсидательку Меланию Римар, як и директорки школох – Хелена Пашо Павлович керестурскей, Славица Байор коцурскей и Мария Тртич дюрдьовскей. Преподаванє слухала и наставнїца сербского язика у Лалитю.

оцену. За школяра – стандард индикатор же би знал роздзелїц значне од нєзначного и вицагнуц сущносц, та же би указал свойо знанє на хторим є уровню, и наставнїкови же би го могол оценїц, а и себе кельо вон може ище од себе дац же би прешол на шлїдуюци уровень и на найвисши. Прето же маме початни, штреднї и напредни, ту сам школяр може себе провадзиц же на хторим є уровню – наглашує Пашо Павловичова. По єй толкованю, стандарди значни и прето же указую и на квалитет роботи школи, наставнїка, на квалитет и квантитет здобутого знаня при школярови, а насампредз, на функционалне знанє. НА ШТРЕДНЇМ УРОВНЮ ЗНАНЄ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯЗИКА

О вецей темох вязаних за назву сходу, присутним бешедовали Весна Катрал, Єлена Неделькович и Ката Симич Мишич зоз Заводу за вреднованє квалитету образованя и воспитаня, др Весна Країшник з беоґрадского Филолоґийного факултету, як членїца Роботней ґрупи за виробок спомнутих стандардох, та представителька Мисиї ОЕБС-а у Сербиї Милица Родич. Розправа и предкладаня наставнїкох сербского язика и у школох з руским наставним язиком буду похасновани за виробок стандардох за тот предмет, а пре унапредзенє образованя школярох котри ше школую на своїм мацеринским язику. ЦО ТО ОБРАЗОВНИ СТАНДАРДИ Образовни стандарди, насампредз, представяю знаня, схопносци и способносци хтори школяр треба же би здобул през рок, лєбо на концу одредзеного циклуса, першого – од 1–4 класу, другого од 5–8 и трецого у штреднєй школи – пояшнєла директорка Школи „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович. Стандарди обдумани же би ше школярох могло лєгчейше оценьовац. Стандарди точно одредзую цо школяре за яку оцену муша знац, та и же би школяре у каждей школи доставали єднаке знанє и по истим наставним плану и програми, а за одредзене знанє доставали и исту

18 РУСКЕ СЛОВО

На фаховим сходзе винєшени резултати виглєдованьох хтори компетентни зоз Заводу за вреднованє квалитету образованя окончовали при шицких националних заєднїцох, на основи хторих направени три уровнї. По резултатох, руски школяре зоз сербского як нємацеринского язика, на штреднїм уровню, у ґрупи зоз дзецми словацкей националносци. На початним уровню ше находза национални заєднїци цо жию у гомоґених штредкох дзе су сами и дзе нє можу тельо учиц од других, а то Албанци и Мадяре. На напредним уровню Горвати и Бошняци. Шицки тоти активно сци директорка кере стурскей Школи Пашо Павловичова, котра и членїца Националного совиту, видзи як барз хасновити. – Барз добе же ше патри на тото же би знанє було функционалне, т. є. же би школяре научене знали применїц. Ту нашо школяре були дакус слабши. Добре же єст хтошка хто провадзи же би ше витворело квалитет у образованю националних меншинох и же ше тельо уклада и провадзи як ми звладуєме язик хтори нам нє мацерински. Таке провадзенє и сотруднїцтво зоз Школами и НС можебуц було потребне и скорей. Подобно дума и наставнїца сербского язика у тей Школи Мария Балїнт, хтора зоз школярами уж роками посцигує барз добри резултати и на змаганьох: – Барз добре же ше конєчно вироби стандарди и за наш предмет, як и за шицки други, и же и ми могли повесц свойо видзеня и думаня – гварела Балїнтова. Добре и важне же сотрудзую Министерство просвити, и ОЕБС, и Заводи за вреднованє, и Завод за унапредзенє образованя и вєдно провадза и уровень, а и условия образованя на язикох националних заєднїцох и же сотрудзую и з Националнима совитами, и уж зме ше вецей раз до того прешвечели.■ М. Афич 17. ЮНИЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА О ТИДЗЕНЬ 55. ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ

ОДГУКИ ШЕ ВРАЦАЮ НА „РУЖУ” На пияток, 24. юния, у Руским Керестуре почнє найвекши и найстарши фестивал Руснацох на тих просторох, а будзе закончени на нєдзелю, 26. юния. Попри стаємних, тогорочни Фестивал преширени зоз свою дакедишню манифестацию „Одгуки з ровнїни”, а под час „Ружи” предвидзена и богата провадзаца програма. На пияток и соботу програми на отвореней сцени, а на нєдзелю у сали

Ф

естивал рускей култури „Червена ружа” почнє на пияток, 24. юния на 17 годзин з отвераньом вистави подобових роботох Андєлки (Балащак) Античевич з Беркасова, а вистава будзе виложена у голу Дома култури. Виставу годно нащивиц шицки три днї на Фестивалє – гварене прешлого тижня, 9. юния, на заєднїцкей схадзки Орґанизацийного и Програмного одбору „Ружи”, на хторей потвердзени програми тогорочней „Ружи”. Два днї – пияток и всоботу – манифестациї Фестивалу буду на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк”, а внєдзелю у Велькей сали Дома култури. ОЗНОВА И НАСТУПИ АНСАМБЛОХ З НАШИХ МЕСТОХ Манифе стация дзецох „Червене пупче” на пияток, 24. юния будзе на 18 г., а попри 11 танєчних точкох дзецинских ансамблох з наших ме стох, на „Пупчу” буду виведзени и 10 нови шпиванки за дзеци. Предвидзене же под час програми з дзецми у публики буду робиц волонтере-аниматоре, а по програми, за учашнїкох и других, буду креативни роботнї и диско у физкултурней сали Школи (под час манифе стациї „Одгуки з ровнїни”). Од того року на „Ружу” ше знова враца єй дакедишня програма „Одгуки з ровнїни”, хтора будзе после „Червеного пупча”, на 21 годзин. Наступя шпивацки и музични ґрупи зоз скоро шицких наших местох, та так 16 точки виведу нашо аматере зоз Суботици, Нового Орахова, Шиду, Кули, Нового Саду, Бикичу, Вербасу, Коцура, Сримскей Митровици, Миклошевцох и Петровцох з Горватскей, як и домашнї. Всоботу, 25. юния, на „Червеней ружи” през дзень буду и вецей провадзаци програми, а на вечар, на 20 г. на отвореней сцени у Школи будзе Шветочни концерт „На штред широкей ровнїни”. На нїм нашо музично-танєчни ансам-

З МАЛИМА ДЗЕЦМИ ЗАДАРМО Родичи котри з дзецми предшколского возросту приду на соботову програму „Червеней ружи” -– уход буду мац задармо -– одлучене на схадзки Орґанизацийного и Програмного одбору Фестивалу. Така одлука принєшена пре спознанє и упознаванє дзецох з руску културу одмалючка, а на схадзки одлучене и о цени уходнїцох за шицки манифестациї. Як и скорейши роки, дзеци на свою манифестацию „Червене пупче” уход маю безплатно, а за старших уходнїца будзе 150 динари, кельо и за пияткову манифестацию „Одгуки з ровнїни”, после „Пупча”. На соботу, за Шветочни концерт уходнїца 200 динари, а на нєдзелю, за шпивацку манифестацию „Червена ружа” 100 динари. 17. ЮНИЙ 2016.

бли наступя з квалитативно вибранима нумерами, так же у „Руским блоку” участвую Хор, шпивацки ґрупи и танєчнїки Дома култури Руски Керестур, танєчнїки з КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова и Хлопска шпивацка ґрупа Руского културного центру з Нового Саду. Госц Шветочного концерту будзе КУД „Сербия” з Кули, за хторе на схадзки гварене же будзе приємне нєсподзиванє за публику. После Шветочного концерту будзе и Естрадни, на хторим наступи тамбурови оркестер „Равница” зоз Суботици, у просторе предвидзеним за розвагу. И тогорочни Фестивал будзе закончени зоз свою найстаршу манифестацию „Червена ружа”, на хторей ше на нєдзелю, 26. юния, у Велькей сали Дома култури буду змагац штернац млади шпиваче-аматере. За кошарку червених ружох ше змагаю 11 дзивки (з Керестура, Дюрдьова, Коцура, Нового Саду и Сримскей Митровици), а за чобольов троме леґинє (з Коцура, Керестура и Суботици). У ревиялней часци нєдзельовей програми буду представени забавни композициї з албуму „Лєм єден погляд” автора Златка Русковския з Керестура, а буду их шпивац Анамария Колошняї, Танита Ходак и Саня (Полдруги) Дивлякович. БОГАТА ПРОВАДЗАЦА ПРОГРАМА „Ружу” провадза и други манифестациї, окреме на соботу, 25. юния, кед опрез Майсторского дому на 10 годзин будзе отворени цалодньови Керестурски саям. Попри штандох з рижнима продуктами поднїмательох и здруженьох, того року и практично буду представени стари ремесла – колєсарске, ковальске, штранґарске... Як и скорейши роки, и тераз главни орґанизаторе Керестурского сайму здруженя ремеселнїкох и приватних поднїмательох и женох „Байка”. Под час „Ружи”, на соботу, 25. юния, у Спортскей гали буду и два спортски змаганя – на 10 г. почнє Медзинародни турнир у одбойки у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”, на хторим попри наших, предвидзене и участвованє екипох з України, з Перечину, як и з руских местох у Горватскей. Першираз на „Ружи”, и вообще у Руским Керестуре, у Спортскей гали буду спортски змаганя дзецох и особох з окремнима потребами – зоз Керестура, Кули и Коцура, а почню после турниру у одбойки. Пияток и всоботу у дворе Школи „Петро Кузмяк” на спортских теренох буду два шатри и окремни погосцительни простор за розвагу после програмох, дзе будзе грац „жива музика”. За тоту часц Фестивалу задлужена Младежска орґанизация „Пакт Рутенорум”, а на соботу у тим просторе за учашнїкох и публику у штирох котлох будзе ше вариц паприґаш и пасулю.■ М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК „ДЗИВОЦКИ ВЕЧАР”

ОРИҐИНАЛНОСЦ ГЛАВНИ Пишe: Цецилия НАДЬ

З

а добре орґанизовани „остатнї” дзивоцки вечар, задлужени товаришки, а найбаржей кума будуцей млоди. Млода о тим вечаре нє ма нїяки информациї и може лєм нагадовац чи єй найблїзши орґанизую друженє. Дзивоцки вечар подрозумює друженє лєм самих дзивчатох, без хлопского швета. Же би дзивоцки вечар нє прешол як и кажди други вечар у виходу, потребне го по дачим визначиц. То подрозумює одредзени идеї вязани за облєканє, бавенє рижних бавискох, як и дзелєнє дарункох и рихтаня нєсподзиваньох. Андреа Орос зоз Руского Керестура нашла ше у обидвох улогох. Вона орґанизовала дзивоцки вечар своєй куми, а тиж и єй бул направени таки вечар. – Кед сом орґанизовала дзивоцки вечар моєй куми, циль бул же би цала идея була нєсподзиванє за млоду. Сцела сом же би ше вона чувствала як кралїца, принцеза и так ми пришла идея направиц ленти, а нормално, лента нє идзе без коруни. Тидзень пред свадзбу сом орґанизовала дзивоцки вечар, и лєм єй найблїзши були упуцени до планох, та нам помогли коло реализациї – гвари Андреа. Кума скорей нє мала таку вельку улогу. Єй задаток бул ношиц два вельки торти и вельки придани/дарунки. Нєшка то иншак, кума найлєпша млодова товаришка, а медзи иншим, єй улога же би була весела и направела добре розположенє. Наташа Медєши зоз товаришками тиж орґанизовала дзивоцки вечар своєй куми, викенд пред свадзбу препровадзели вєдно и зазначели тот вечар зоз скромнима дарунками и веселим розположеньом. – Понеже ше нєшкайше дружтво трапи зоз нєдостатком пенєжу, свадзби худобнєйши и на нїх ше вола углавним найблїзших. Думам же добре орґанизовац таки вечари,

20 РУСКЕ СЛОВО

Вельо уваги ше дава вешелю, чи у питаню орґанизованє родзеного дня, преславйованє дипломованя, або означованє зарукох, та аж и самей свадзби. Однєдавна, млади почали славиц „остатнї” дзивоцки вечар. Тот тренд з початку нам бул познати зоз америцких филмох, а тераз ше з нїм вше частейше стретаме и слухаме и у нас. Виглєдали зме як точно випатраю таки вечари и по чим су иншаки як дараз

направели зме иншаки обичай, и вешелїме ше и пред свадзбу – гвари Наташа.

TAK БУЛО ДАКЕДИ Скорей ше тримало други обичаї, млодей ше пред свадзбу нє правело даяки окремни дзень. Од воспитачки у пензиї, Наталиї Колесар зоз Руского Керестура, дознали зме же ше остатнєй нєдзелї пред одаванку, будуца млода поприберала, и зоз „верну” и другима товаришками шейтала ше по варошу и дзелєла бомбони и на таки способ почасцела шицких на хторих наишла.

– Два днї пред свадзбу вожело ше ладу, и то през дзень. Леґинє ю на парадних коньох вожели, а лада була порихтана у млодей на дворе и на нєй шедзели дружки, млади людзе и єдна млада, моцнєйша жена поприберана як баба зоз вареху, хтора и „предавала” ладу. Кед ше ладу „предало”, леґинє ю положели на коч и вожели ше по цалим валалє, теди ше обовязно звисковало, шпивало нашо народни руски писнї, а часто було чуц и гармонику – толкує Колесарова. Потим ше дома у млодия розберало ладу и кладло ше ю до ормана, а швекра шицким сушедовим и родзином указовала цо їх млода достала. У дзивки дома после розвоженя лади починала розберанка и звичайно ше рихтало даяку вечеру. – На розберанки ше нє розберало нїч, алє ше правело округли венок зоз барвенку за млоду, хтори представял 17. ЮНИЙ 2016.

МОЗАЇК ЄДЕН НОВИ ТРЕНД

КРИТЕРИЮМ

Познєйше ше дружиц приходзели и хлапци, танцовали вєдно зоз дзивками и вешелєли ше. Часто ше старши виступели и охабели простор лєм младежи.

СУЧАСНОСЦ НОШИ НОВИ ИДЕЇ

знак нєвиносци, а тиж ше правело и покрейтку за млодия. То шицки дружки правя, а направя их громаду и вец найкрасшу ше виберало – приповеда воспитачка Колесарова и додава же попри того, на розберанки ше рихтало и розмариї. А розмариї на свадзби ше кладло лєм тим особом, хтори ношели ручнїки. Точно ше знало же хтори то одредзени особи маю ношиц ручнїки зоз розмарию.

Млода давала ручнїк лєм свашком, видавачови и дружбом, гевти други були предвидзени за млодийових и його род – шестра, кума, баба, дїдо, староста. На розберанки, дзивки були углавним сами, шпивали и правели тоти предмети хтори на свадзби ношели молодята, а хтори означовали нєвиносц и чистоту. Венок и покрейтку дошлєбодзене ношиц лєм на свадзби и вецей нїґда.

На дзивоцким вечаре будуца млода ше муши по дачим розликовац од своїх товаришкох. Таки вечари вельо раз преткани зоз одредзену тему и у складзе зоз ню шицки ше так справую. У правеню дзивоцкого вечара, ориґиналносц главни критериюм. Кума орґанизатор, алє вше ма помоц и од товаришкох. Андреа Орос на своїм дзивоцким вечаре мала тему „Султанова палата”, односно индийски вечар. – Дзивоцки вечар орґанизовала ми кума, помагала єй и моя шестра, а „вечар” бул мешац пред свадзбу и кед го направели барз сом ше нєсподзивала и нє обчековала сом то. Нє знам з якима словами тото чувство описац. Шицко було добре орґанизоване и виплановане до дробнїцох – здогадує ше Андреа. ■

НАШО МАСТЕРАНТИ Мено и презвиско: Сенка Иван Датум народзеня и место одрастаня: 3. VI 1989. Коцур Здобути ступень, напрям, обласц: мастер професорка руского язика Тема мастер роботи и датум мастерованя: „Деминутиви и ауґментативи у руским язику”, мастеровала 30. X 2015. року Основни и мастер студиї (факултет, универзитет): Филозофски факултет, Универзитет у Новим Садзе Штредня школа: Штредня фахова школа „4. юлий”, Вербас Роботне место: помоцнїца главней редакторки часопису МАК Язики: руски, сербски, анґлийски, основне знанє словацкого, українского и польского Интересованя и гобиї: шлєбодни час хаснує за читанє кнїжкох розличних жанрох Контакт: senkaivan@gmail.com Плани за будучносц: предлужиц едукованє у истей, лєбо зродней обласци, знанє анґлийского язика привесц на висши уровень и почац учиц даєден нови странски язик

17. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З КЕРЕСТУРЦАМИ СЕНКУ И ЯНКОМ РАЦОВИМА ЗОЗ НЄМЕЦКЕЙ

„ВИКОВАЛИ” СВОЙО ЩЕСЦЕ

Пише: Мария АФИЧ

Як цо од вше було, Кирбай у Руским Керестуре нагода же би ше на ньго посходзели його „дзеци” цо ше порозсельовали до других крайох. И нєшка подобнє, велї у тим периодзе приду нащивиц родичох и родзину, найчастейше з Нємецкей, а однєдавна аж и з далєкей Канади

Т

ого року за Кирбай до Керестура пришли и Ксения и Янко Рацово хтори уж вецей як 40 роки жию у Нємецкей. Там створели и свою фамелию, но, як гваря, дому их вше цага, поготов кед приду вельки швета, та так и з тей нагоди, побули ту вецей як мешац. Маю у Керестуре и свою хижу, а Янко уж пензионер, та маю и вецей часу. А на хижи нєкаждодньово подробносци, рижни желєзни фиґури на фасади, бетоново або желєзни ґовлї... То старшим Ке ре стур цом анї нє таке НА БИЦИҐЛИ ПРЕШОЛ чудне, бо 81 000 КИЛОМЕТРИ знаю же Янко Єден з Янкових гобийох то и бициґлизем. Вирахо- коваль, а ревал же од 1. мая 1977. року по нєшка прешол 81 000 месло виучел свойого километри. Точну евиденцию ма прето же пре у здравствени причини тоту активносц мушел мерац . оца, тиж Ян– Похорел сом ше на похребцину ище 1976. року и ка. Та заш дохтор ми препоручел плївац и гонїц бициґлу. Дньо- лєм, 1970. рово сом прешол од 20 по 40 км, а найвецей 190 кило- ку одважел метри – гвари Янко. ше пойсц до

22 РУСКЕ СЛОВО

швета, до Нємецкей, як и велї други з валалу. – Мал сом пайташа Елемира Колошняя з хторим зме нараз пошли, а „поцагнул” и нас и велїх з околїска, Петер Даутерман з Червинки, Нємeц. Робели зме як шлосере у фабрики бетону, вельо того цо було потребне на Олимпияду у Минхену хтора була 1972. року. Но, мнє цагало робиц як швайзер, та ше ми то уж о рок и удало. Закончел сом обуку у сотруднїцтве з Роботнїцким универзитетом у Новим Садзе. У априлу 1988. року сом отворел и свою приватну фирму як швайзер вєдно зоз супругу Сенку котра водзела администрацию – здогадує ше Янко на свойо роботни початки у цудзини. Сенка и Янко у Нємецкей преширели фамелию, там ше народзели Олеся и Роберт, а нєшка маю и тройо унуки од сина. – А кед зме пошли, теди у Нємєцкей вишол закон по хторим сом 10 роки нє мала право робиц. Но, то було и добре, бо сом ше могла пошвециц дзецом котри росли, 17. ЮНИЙ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ и починали ходзиц до школи. Познєйше сом покус робела, єден час и у нашей фирми, а тераз сом ознова на помоци дзецом. Чувам тройо унуки хтори од нас лєм даскельо хижи далєй и чекам пензию – приповеда Сенка. ЖЕЛЄЗНИ МОТИВИ Як зме спомли, замерковали зме у їх обисцу у Керестуре, на Циґлашоре и велї желєзни фиґури на фасади, попри кованих оградох, капуркох и капурох хтори Янко сам справел. – Мотиви сом видзел у Нємецкей, та сом их модификовал и присподобел. Направел сом коч таки яки було давно у валалє кед сом з оцом правел желєзни часци, потим „Попая” бо то мойо назвиско, а ту и герб Керестура и риби, бо сом страсни рибар. З нашого беґелю сом вицагнул и коритка на хтори зме виписали мена унукох – толкує Янко, хторому, видно, фамелия на першим месце. Так интересантна и приповедка прецо Янко справел єденац бетонски ґовлї, хтору вони покус у франти, покус озбильно, дожили як „знаковиту” за їх фамелию. – У заградки зме мали гращку и док сом там бул, нараз, як запор почало падац цошка биле по нїм. Дзвигнул сом главу и видзел ґовлю як лєта доокола. Доґмало сом дознал же будземе мац перше унуче. Так зме прилапели же ґовлї наисце „приноша дзеци”, як ше у франти гутори. А як видно, обисце у Керестуре, хторе почали правиц давного 1975. року, з вельку любову доправяли, прикрашовали, та гваря же им тот дом як викендица кед ту приду. – Нє знам чом ме нїґда нє цагало пойсц на морйо, бул сом аж на свойо 36 роки. Волєл сом ушорйовац нашу хижу дзе и тераз приходзиме два раз до рока. Ту нас вше цага, бо ту памятки на нашо дзецин-

ство и велї други дожица. Я нїґда нє забудзем на митинґ авионох док ми оцец бул падобранєц, живот на Ярашу, кед у нашей кухнї була и зоблєкальня за фодбалерох, и ище вельо того... – памета Янко. ВЯЗА З ДОМОМ У розгварки з нашима людзми у швеце, нєобходне и питанє чи ше думаю врациц до старого краю, або дому, як вони сами знаю повесц. Кед зме о тим почали бешеду, Янко одразу аж од стола станул, бо го почали слизи давиц. СенОлеся и Роберт Рацово ка потолковала же вон барз емотивно прежил одлуку же би остали жиц у Нємецкей. И попри тим же су задовольни зоз своїм животом, випатра правдива гевта на-

УНУЧАТА ТЕРАЗ ВАЖНИ – Задовольни зме з нашима дзецми. Роберт машински инжинєр, Олеся фармацеутски референт, предава лїки по терену и орґанизує обуки за лїкарох. Од сина маме унука Елиаса, и унучки Ное и Милу, а Олеся ище нє ма фамелию. Дзеци обидвойо знаю по руски, а пробуєме научиц и унуки. Я кед их чувам, часто им шпивам, аж ше по нашим и модлїме, слухаме ЦД зоз „Пупча” , а унук найволї гевту „Ґол, ґол...” бо и вон, випатра, будзе спортиста, приповеда Сенка.

НЄ ДУМАЛА ЖЕ ОЗНОВА НА „РУЖИ” ЗАШПИВА Руска явносц Сенку памета як шпивачку з добераним гласом, и од старших ридко хто нє любел єй интерпретациї шпиванкох „Врац ше мили мой, врац”, „Дай ме, мамо, за Яничка”, хтору и найволєла. – Побдзела сом на „Червеней ружи” 1971. року и о даскельо роки зняла шейсц забавни и шейсц народни шпиванки за Радио Нови Сад. Мам красни памятки на Иринея Тимка и Витомира Бодянца, Янику Балажа... – гвари Сенка. Пред пейцома роками зме ю ознова могли чуц, кед шпивала на ювилейней 50. „Ружи”. Гвари же єй мило, бо ю теди чули и видзели и єй унуки. 17. ЮНИЙ 2016.

родна „Дзе ше тащок лягнє, там го шерцо цагнє”. – И там ше сходзиме з Руснацами, правда, уж лєм раз до рока, алє дзечнє провадзиме и живот у Сербиї. Поряднє зме предплацени и на „Руске слово” уж 35 роки, а прейґ интернету провадзиме руски ТВ емисиї – приповеда Сенка. – Цага нас ту, и будземе приходзиц, алє нас тераз уж цага и там дзе нам дзеци. Но, увидзиме цо нам живот принєше. То нїґда нє мож знац. ■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ПАНЇМАТКА ЗОЯ ШАНТА О ЖИВОЦЕ ТУ И У УКРАЇНИ

ШЕРЦО ВШЕ ЦАГА ДОМУ

Пише: Сенка НАДЬ

Зоя Шанта, панїматка у Руским Керестуре родом з України, а до Сербиї ше приселєла пред трома роками, кед ше одала за богослова, а терашнього священїка Михайла Шанту. Гоч створела свою фамелию у штредку дзе подобна култура и обичаї як и там дзе одрастала, кеди-нєкеди цага ю до України

Н ДОБРЕ ЖЕ ВИДУМАЛИ СКАЙП – Нє провадзим поряднє медийски звити, прето же вони углавним страшни, а я вец можем лєм шедзиц и плакац. Зоз родичами ше чуєм и видзим прейґ Скайпу и вони бешедую же одкеди почала война, економска ситуация вше горша – гвари Зоя.

24 РУСКЕ СЛОВО

ародзела ше и одросла у варощику Ярмолинци, у Хмельнїцкей обласци, дзе и закончела єденац класи. Система образованя у України ше розликує од нашей, так же єденац роки школованя то як обєдинєни основна и штредня школа. Мож закончиц и дзевец класи, алє вец нєт можлївосци уписац ше на факултет, толкує наша собешеднїца. По сле панїматка уписала Факултет українскей филолоґиї, напрям – українски и анґлийски язик, а накадзи дипломовала, пейц роки робела як наставнїца анґлийского язика у Порошкивскей школи, у Закарпатскей обласци. ЖИВОТ ШЕ РАЗ-ДВА ПООБРАЦА Интересантне же скорей як ше одала и постала панїматка, Зоя нє була вельки вирнїк.

– Пред тим як сом до стала роботу у Порошкове, вообще сом нє ходзела до церкви, одно сно ходзела сом лєм на Вельку ноц и Крачун. Кед сом ше пре селєла на Закарпат`є, обачела сом же там людзе барз побожни. Єдна колеґиня ме поволала най зоз ню и єй дружтвом придзем до церкви, и так сом почала ходзиц. Понеже там нє мали стаємного дзияка, у церкви шпивали два жени котри робели у музичних школох. Я барз любим шпивац, та со ше ґу нїм пошвидко придружела и научела цалу службу, як прави дзияк – гвари панїматка Зоя хтора, як час преходзел, почала вше баржей вериц. Єй терашнї супруг о. Михайло Шанта з Коцура, теди студирал у семинариї у Ужгородзе, а понеже мал познатих у Порошкове, и там доходзел. Упознали ше праве коло Церкви, и як гвари Зоя, о тим лєм рок пред тим нє могла анї шнїц. 17. ЮНИЙ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Медзитим, и вона добре зна же ше у живоце, таким яки є, вельо раз койцо пообраца. – Спочатку ми було шицко барз нєзвичайне, бо сом нє могла задумац же будзем панїматка. Кед ше Михайло мал врациц до Сербиї, превагла любов, та Зоя охабела живот у України и пришла ту створиц нови. Так ше Українка нашла у рускей заєднїци – перше у Коцуре, а вец и у Керестуре, дзе є задовольна же ше може згвариц и на мацеринским язику. – З часом сом ше одшмелєла, упознала людзох и видзела же ше з нїма можем спорозумиц, а кед зме пошли жиц до Кере- Нєт за родичох векшого щесца як кед при нїх и дзеци, и унучата стура, лєгчейше ми було праве прето же там векшина Руснаци ша. Евро и долар вше драгши, плаци оста– гвари Зоя. ли исти, а зоз нїх мало цо мож купиц. Пришпоровац нє мож. Вода драга, а цена ЗАДОВОЛЬНА МАЦ И СУПРУГА ґазу така же велї людзе преходза на зогриЖИВОТ ПОДОБНИ ванє зоз древом – гвари наша собешеднїЯК И СКОРЕЙ Гоч є по фаху професорка анґлийского ца. язика и барз люби роботу з дзецми, гвари Зойово родичи и брат ище вше жию у Зойово родичи и брат ище вше жию же би тераз нє могла робиц, понеже ище Ярмолинцох, на заходзе України, и там нє у Ярмолинцох, вше нє зна чисто бешедовац по руски. Но, ше нє так чувствує же на востоку України на заходзе України, часу за роботу би анї нє оставало вельо, война. Там живот чече як и скорей, бешеи там ше нє так бо окрем обисца, ту и мали Павлик, алє и дує ше о войни, алє вона физично далєко чувствує же на любов ґу ручним роботом и квецу у хто- отамаль, бо и сама Україна, як гвари панївостоку України рим ужива. матка, велька територия. война. Живот чече як – Нє вше ме интересовало квеце. Дома, Зойово родичи у Сербиї були на два заи скорей, бешедує ше о войни, алє вона у України, зме робели зоз жему, и за таке води, першираз на свадзби, а вец кед крефизично далєко нє було часу, а можем повесц, анї интере- сцели Павлика. Зоя задовольна, окреме же отамаль, бо и сама сованя. Кед сом пришла ту, до Коцура, по- ше у хвильки док бешедуєме, рихта до Україна, як гвари чала сом штудирац о тим як то крашнє України нащивиц своїх. Зоз супругом, о. панїматка, мац квеце у дворе и почала сом ше зоз тим Михайлом, и сином Павликом там превелька територия. занїмац. Можем повесц же ме воно барз провадза дзешец днї. виполнює – гвари Зоя. РУСНАЦИ БАРЖЕЙ УКРАЇНА ВШЕ ОСТАНЄ ЄЙ ДОМ ЧУВАЮ ТРАДИЦИЮ – Я барз вельки патриота, хиби ми Україна, буц у своїм штредку и чуц свой язик... Кажде хто пойдзе жиц до иножемства, глїбоко у шерцу зна же то нє його, та так и я. На Фейсбуку вше видзим кед ше дахто женї, одава, мойо школяре закончую школи и теди ми жаль же сом так далєко од нїх. У медийох видзим цо ше случує у України и душа ме болї же сом нє при моїх найблїзших, свидома же нє можем нїч поробиц. Нє провадзим поряднє медийски звити, прето же вони углавним страшни, а я вец можем лєм шедзиц и плакац. Зоз родичами ше чуєм и видзим прейґ Скайпу и вони бешедую же од кеди почала война, економска ситуация вше гор17. ЮНИЙ 2016.

Зоя гвари же руски и українски менталитет барз подобни. – Кед слово о култури, видзим же ше Руснаци тримаю традициї, а Українци рушели ґу модернизованю, та ше вецей на Крачун нє ходзи по шпиваню, а писнї вше комерциялизованши. Фестивали там нє барз популарни, а нє потримує их держава, док видзим же ту процивне. Но ста лґию за родним крайом, озда кажде чувствує ца лого живота, но, баржей виполнює чувство щесца и радо сци кед найд зеш особу зоз котру препровад зиш живот и створиш фамелию, та гоч и на концу швета – гвари на концу панїматка Зоя.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПРИЧАСЦ У КОЦУРЕ

У ХРАМЕ УСПЕНИЯ ПРЕСВЯТЕЙ БОГОРОДИЦИ

У

грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре, внєдзелю першираз ше причащали 14 хлапци и 10 дзивчата на читаней Дзецинскей Служби Божей, а дзень пред тим, першопричашнїки першираз ступели и до Святей тайни споведзи.

***

Службу Божу служел коцурски парох о. Владислав Рац, котри повинчовал першопричашнїком, котрих пририхтали вироучителька Ксения Бесерминї и ш. Михаїла. На нєдзелю, 19. юния, першопричашнїки орґанизовано пойду до Водици.

КОЦУРЕЦ У ЛОНДОНУ

У РИМОКАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ У римокатолїцкей церкви Шицких святих у Коцуре, 12. юния, миропомазани и причащали ше 17 дзеци – седмеро зоз Коцура, а дзешецеро з Вербасу, Змаєва, Бачкого Петровцу и Сеґедину. Службу Божу предводзел суботицки владика монс. Иван Пензеш, вєдно зоз о. Карольом Сабадийом, а сослужели и грекокатолїцки священїки о. Владислав Рац, о. Яков Кулич и о. Владимир Седлак зоз Петровцох, кулски римокатолїцки парох о. Дєрдь Югас, а тиж так присуствовал и коцурски православни парох о. Здравко Бойович. З. Колєсар

26 РУСКЕ СЛОВО

Ище єден Коцурец по походзеню, Даниел Хромиш, хтори з родичами и братом жиє у Лондону, 1. мая приял першу причасц, у римокатолїцкей церкви Свята Аґата, у лондонскей општини Кинґстон. Шветочносц за ньго була ище красша, бо го теди у Лондону нащивела баба зоз Коцура, а Даниел ше зоз фамелию до баби рихта на лєто. Т. Х. 17. ЮНИЙ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ИСУСОВО ВОЗНЕСЕНЄ НАМ НАДЇЯ На швето Вознесениє Господнє, 40. дня од воскресеня, церква и вирни у Сримскей Митровици преславели храмове швето, Кирбай. Архиєрейску Службу Божу предводзел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар, а сослужели священїки з нашого Еґзархату, як и зоз Крижевского владичества. У казанї кир Георгий, медзи иншим, наглашел же ше шицки вирни собрали у митровицкей церкви у мено Христово, а Исус присутни у Святих тайнох и вон каждому пририхтує уход до Царства Нєбесного. – За апостолох, Христово вознесенє, з єдного боку, була жалосна подїя, прето же ше физично розлучели з нїм. Алє, после його вознесеня на нєбо врацели ше радосни до Єрусалиму, пре любов ґу Христови и пре його обецанє же их нє зохаби, алє и их вежнє ґу себе. Вознесенє Христово источасно и значне за каждого вирного, прето же нас здогадує на конєчни циль християна и дава надию до спашеня и привиту до Царства Нєбесного – наглашел преосвящени кир Георгий и пожадал щешлїви и благословени Кирбай домашньому парохови о. Владиславови Варґови, парохияном, шицким паноцом, монахиньом и госцом на швету. Євангелию на Богослуженю читал о. Дарко Рац, парох з Бачинцох, а церковне шпиванє предводзел хор церкви Вознесеня Господнього. Окрем числених вирних зоз Сримскей Митровици и околїска, на Служби Божей були и вир-

ПАНОЦОВЕ НА ШВЕТУ Зоз преосвященим кир Георгийом на Служби Божей сослужели о. Йоаким Симунович зоз Миклошевцох, ґенерални викар сримского владичества о. Едуард Шпанович, як и о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, о. Владимир Маґоч, парох з Вуковару, о. Владимир Седлак, парох у Петровцох, о. Петро Дутка з Индїї, о. Дарко Рац, парох у Бачинцох, о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, о. Никола Ступяк зоз Канижи у Републики Горватскей и Александар Хмиль зоз Славонского Броду. Отец Иґор Вовк з Вербасу споведал, а на Кирбаю були и помагали и богослове Ярослав Варґа и Роман Ступяк.

ни з оддалєнших парохийох, чесни шестри служебнїци як и Йовґен Мудри, заменїк предсидателя Националного совиту Руснацох, подпредсидатель НС Микола Шанта и госцинска з Львова Юстина Добуш. Кирбайску шветочносц велї вирни вихасновали за споведз, а под час Богослуженя споведал о. Иґор Вовк. Домашнї парох о. Владислав Варґа, насампредз подзековал пресовященому владикови же пришол возвелїчац Кирбай, як и на красних словох у казанї. Тиж подзековал и священїком хтори сослужели на Служби Божей, монахиньом, представнїком Националного совиту Руснацох як и НС Українцох, вирним и госцом. Парох о. Варґа здогаднул и на 130-рочнїцу иснованя парохиї и 110-рочнїцу збудованя церкви и же у прешлим року покончени значни роботи на обнови храма, насмапредз на закрицу, а значни роботи предлужени и у тим року. Остало ище ушориц повали, поробиц витражи и з нука обилїц церкву. Кед шицки роботи буду закончени, на єщень ше планує у городзе отримац шветочну програму з тей нагоди. После Служби Божей бул традицийни обход коло церкви з читаньом Євангелийох, а на концу одшпиване „многолїтствиє”. Митровчанє вєдно зоз своїма госцами потим у своїх обисцох предлужели означованє Кирбаю коло богатого полудзенку. Вл. Дї.

ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ О. ДР РОМАНА МИЗА У ДЮРДЬОВЕ

ДУХОВНОСЦ НЄВИЧЕРПНА ТЕМА У дюрдьовским КУД „Тарас Шевченко” прешлого викедну отримана промоция кнїжки „Наша (моя) церква” о. др Романа Миза. У мено КУД, як орґанизатора промоциї, при-

17. ЮНИЙ 2016.

сутних привитал модератор Яким Чапко, а о кнїжки бешедовали єй рецезент Микола Шанта, историчар Саша Сабадош и автор. Уводни слова и роздумованя заинтересовали присутних, та було питаня о нашей и других вирох. У розгваркох шицки участвовали, та и дюрдьовски парох о. Йоаким Холошняй и капелан о. Михаил Холошняй, котри одвитовали на питаня зоз публики. Заключене же би сходи з отворену дебату о Церкви и вири требало частейше орґанизовац, бо то гражданох интересує. На концу промоциї др о. Роман Миз шицким подзековал же пришли и поволал их на промоцию тей кнїжки у Беоґрадзе, у септембру на Коларцу. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. юния 2016. року после краткей и чежкей хороти занавше нас зохабела наша мила супруга и мац

ВЕРА ПРОВЧИ народзена Попович (1954–2016) Красни памятки на єй любов и доброту навики будземе чувац у наших шерцох супруг Мирослав, дзивки Леона, Єлена и жец Йован Спочивай у своїм вичним мире! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. юния 2016. року после краткей и чежкей хороти занавше нас зохабела наша мила мац

ВЕРА ПРОВЧИ народзена Попович (1954–2016) Мамо, дзекуєме ци за шицко добре цо ши нам зробела у живоце. Будзеш нам барз хибиц, любиме це найвецей, занавше це будземе ношиц у наших шерцох. Твойо дзивки Леона, Єлена и жец Йован Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

17. ЮНИЙ 2016.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. юния 2016. року умарла наша кума

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Кумови

ВЕРА ПРОВЧИ (1954–2016)

ЮЛИНОВИ БУДИНСКОГО з Руского Керестура

Памятку на ню вично буду чувац кумово Гардийово

Од кумових Пастернакових Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. юния зохабел нас занавше наш оцец, швекор и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. юния занавше нас зохабел шовґор

ЮЛИЯН БУДИНСКИ (1948–2016) з Руского Керестура

ЮЛИЯН БУДИНСКИ (1948–2016) з Руского Керестура Красни памятки на його любов и доброту навики будземе чувац у наших шерцох Владимир, Елемир, Дюри и Яни Хомово зоз фамелиями. Славица Дудашова зоз фамелию и Марика Будинскова зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Зоз почитованьом длугорочней сушеди

ВЕРИ ПРОВЧИ (1954–2016) За єй колеґиялносц и приятельство буду чувац сушеди Подунайского одряду число 8, Петровардин

Мили наш оцец и дїду, Престало дуркац Твойо боляце шерцо, котре дуркало за шицких нас. З Твоїм одходом нєстала шицка наша радосц, любов и почитованє зоз хторим ши нас дочековал и випровадзал. Велька пражнїна остала у нашим живоце. Кажду пораду и Твойо думки будземе чувац и почитовац. З любову и почитованьом ношиме Це у своїх шерцох. Твойо наймилши: дзивка Марча, син Юлинко зоз супругу Марчу и наймилши унуки Тиянка и Неманя Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. юния наполнєли ше шейсц смутни мешаци як вецей нє з нами наша мила супруга, мац и баба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. юния наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабела наша мила шестра и тета

МЕЛАНИЯ ПЛАНЧАК (1954–2015) Красни памятки на єй любов и доброту вично буду чувац супруг Михал, син Владо зоз супругу Таню и унуки Ивана и Иван Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ ПЛАНЧАК (1954–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом, памятку на це буду чувац: шестра Наталия и єй дзеци Сенка и Сашо зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. авґуста наполня ше 30 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо, а 23. юния наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ВИКТОРИЯ ГОРНЯК (1969–2012) Прешли штири роки длугоки як вик одкеди ши нє з нами. Моцну памятку на тебе чуваю твойо наймилши. Ти жиєш у наших шерцох и вше ши коло нас, гоч ши нє з нами. Нє прейдзе дзень, а да ше нє здогаднєме тебе зоз ошмихом на твари. Чуваме це од забуца, мила наша жено, и мамо! Од супруга Владимира и дзивкох Лидиї и Кристини

17. ЮНИЙ 2016.

МЕЛАНИЯ ХОДАК ЛЮБОМИР ХОДАК (1926–2015) (1924–1986) з Руского Керестура Вше сце зоз нами у наших думкох. Ожалосцени син, нєвеста, дзивки, жецове, унучата и праунучата Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. юния 2016. року, наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра, баба и шестра

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния наполнї ше рок як нє з нами наша мила

ИРИНА ВУЯЧИЧ (1939–2015) народзена ЧИЖМАР з Вербасу Твоя любов и доброта навики будзе медзи нами и занавше останєш у наших здогадованьох и каждодньових молитвох. У смутку за тобу остали син Бранко, дзивки Бранка и Мария, нєвеста Вероника, жецове Райко и Милорад и унучата: Саня, Срдян, Лука и Сташа. По красних хвилькох паметац це буду и браца Янко, Илия и Микола и нєвести Амала, Славка, Заґорка и Мелания Чижмарово зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполнєли ше три жалосни роки як нас нєсподзивано зохабел наш мили

Найкрасши памятки на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли уж 10 смутни роки як вецей нє з нами наша мила

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. юния наполнєли ше три смутни роки як нє з нами

Найкрасши памятки на ньго з любову чуваю супруга Весна и синове Мирко и Иґор, швекра Мелана зоз супругом Якимом Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ НА

ЄЛЕНА ФУТО народзена Шимко (1933–2016) з Руского Керестура

МЕЛАНИЯ НАДЬ народзена Шимко (1935–2006) з Руского Керестура Зоз почитованьом и любову на супругу, мацер и бабу: Янко, Славко, Вирка, Петро и Наташа Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния наполня ше три смутни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац, баба и прабаба

30 РУСКЕ СЛОВО

Памятку на єй любов и доброту навики буду чувац єй наймилши Спочивай у мире Божим!

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура/Канади

ЗВОНИМИР ЕДЕЛИНСКИ (1966–2013) з Руского Керестура

АМАЛИЯ КАНЮХ (ЯНЧИЙОВА) народзена Дудаш (1938–2013) Найкрасши памятки на ню чуваю єй наймилши

МЕЛАНИЯ ПАПБИРКАШ (1936–2015) з Руского Керестура

Зоз почитованьом и любову на нину Славко, Вирка, Янко, Петро и Наташа

Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

ДЮРА САБАДОШ – ДЖУС (1961–1989)

ЯКОВ САБАДОШ (1928–2007)

АНА САБАДОШ (1930–2007)

з Руского Керестура Дзекуєме Вам за шицко духовне и материялне цо сце нам дали. Памятки на вас чуваю Ана, Ирина, Мария и Ксения зоз фамелиями, як и унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим!

17. ЮНИЙ 2016.

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. юния наполнєли ше 40 днї як вецей нє з нами наша мила мац и баба

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

ИРИНА ПАПУҐА (1947–2016) з Руского Керестура Памятку на ню занавше буду чувац єй наймилши Спочивай у мире Божим!

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта Светороґ д.о.о. зоз Футоґу, улїца Царици Милици бб, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Баґерованє ричного наносу зоз корита рики Дунай од км 1266+700 до км 1267+200, на к.п. число 6690 КО Футоґ СО Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта можу ше достац на увид у простоийох Покраїнского секретариятУ за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доставиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарията.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потребки виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта NETGROUP SISTEM д.о.о. зоз Нового саду, улїца Приморска чс. 3, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Баґерованє ричного наносу зоз корита рики Дунай од км 1252+800 до км 1253+200, на к.п. число 3005 КО Петроварадин и 3278/1 КО Нови Сад III. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта можу ше достац на увид у простоийох Покраїнского секретарията за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, муожу доставиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарията.

ОБВИСЦЕНЄ

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи o Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лиманска пияца”, у улїци Шекспирова число 9, на катастерскей парцели число 3922/11, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 18. юлий 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 19. юлия 2015. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС2080_01 НС_Нови_Сад_Квантажски пияц” у улїци Пушкинова 1, на катастерскей парцели число 8529/5 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС2363_01 НС_Нови_Сад_Меркур” у улїци Руменацка число 150, на катастерскей парцели число 3849/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

17. ЮНИЙ 2016.

ОБВИСЦЕНЄ

* дзе цо будзе *

У ЗАВОДЗЕ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ АНДРИЙОМ ЛЮБКОМ На соботу, 18. юния на 20 годзин у Заводзе за културу войводянских Руснацох (Нови Сад, Футожска 2/III) будзе отримане стретнуце зоз українским младим писательом Андрийом Любком. Андрийову творчосц представи Стеван Брадич зоз Оддзелєня за компаративну литературу Филозофского факултета у Новим Садзе. Стретнуце орґанизую Мрачна комора, Виглєдовацки круг и Завод за културу войводянских Руснацох. ***

ВИСТАВА МАЛЮНКОХ И ВИШИВКОХ У КОЦУРЕ

Коцурске здруженє младих поволує шицких заинтересованих же би нащивели виставу малюнкох и вишивкох хтори настали на секцийох мальованя и вишиваня хтори исную у рамикох того здруженя. Вистава будзе отворена на пондзелок, 20. юния, на 17 годзин у просторийох КУМ-у (нови Дом пензионерох). З тей нагоди тиж так буду виложени и малюнки Александри Самочета, руководительки секциї мальованя. Виставу мож нащивиц по 19,30 годзин. ***

У ДЮРДЬОВЕ ПРЕЗЕНТАЦИЯ КНЇЖКИ МИКОЛИ ШАНТИ

У просторийох КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, на нєдзелю, 19. юния на 20 годзин, отрима ше презентация кнїжки Миколи Шанти „Вселенска черкотка”. О кнїжки буду бешедовац писатель Владимир Кочиш и рецензент кнїжки Ваня Дула. У програми будзе участвовац и мастер ґитари Димитрий Цап. ***

ШКОЛЯРСКИ ДЗЕНЬ У ВОДИЦИ

На нєдзелю, 19. юния у Марийовим святилїщу Водици при Руским Кере стуре будзе традицийни Школярски дзень – подзекованє за закончени школски рок. Благодарна Служба Божа будзе на 11,30 годзин, а по Служби, закуска и друженє. Поволани школяре, студенти и родичи зоз шицких парохийох, а з нагоди Рока мило сердия, будзе и нагода до стац подполни одпуст, понеже Водица тераз и одпустове ме сто.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР

MALI OGLA[KI ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

ВИШЛА НОВА „ЗАГРАДКА” ДВОЧИСЛО ЗА ЮНИЙ И ЮЛИЙ За конєц школского рока читаче достали нову, дакус грубшу „Заградку” – двочисло за юний и юлий. Фотоґрафиї на насловним боку шведоча о веселим 5. Стретнуцу предшколских дзецох з руских оддзелєньох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, хторе отримане у ПУ „Герлїчка” у Коцуре. О тей подїї кратка вистка и на 2. боку, дзе и о Дню школи у Коцуре и госцованю дюрдьовских дзецох з театралну представу „Нєлапшни шаркань” у РКЦ у Новим Садзе. У тим чишлє „Заградка” приноши и портрети пецерих школярох ґенерациї у Руским Керестуре, Коцуре, Дюрдьове, Кули и у Шидзе, а о успишних школярох з наших местох пише на 17. боку. У рубрики „Висти зоз школох” на двох бокох обявени резултати з републичних змаганьох з руского и сербского язика и мена наградзених школярох на Смотри кириличней писменосци у Тителю.

У литературней часци часопису писнї Силвестера Д. Макая, Мирона Будинския, Ирини Гарди Ковачевич и Меланиї Павлович и приповедки Евґения Чакана, Тамари Хрин и Меланиї Римар. З найновшима творами за дзеци представени и писателє-госци Томислав Дьокич, Оливера Оля Єлкич и Драґан Драґичевич. Найкрасши литературни и подобово роботи у тим чишлє виполнюю аж пейц боки. За розвагу ту лавиринт, гумор, ребуси, як и стаємна рубрика „Вериш? Нє вериш?” М. Р.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko-

32 РУСКЕ СЛОВО

{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697. 17. ЮНИЙ 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПОРАЖЕНЄ БЕЗ ПОШЛЇДКОХ ФК „Омладинєц” (Диронь) – ФК „Русин” 4:0 (1:0)

Диронь: Терен ФК „Омладинєц”, патрачох 50, судия: Мохотка (Зомбор), Жовти картони при Русиновцох: Б. Орос РУСИН: Ж. Орос, Чапко (Малацко), Голик, Барна, Кочиш, Павлович, Б. Орос, Будински, Колбас (Ламош), Я. Кулич, Б. Орос мл. У предостатнїм, 29. колє, ПФЛ Зомбор Русин „лєгко” страцел у Дироню. Змаганє котре нїч нє одлучовало Русин одбавел без 7 стандардних бавячох. У першим пол-

чаше, до 15’ було „випитованє” екипох, бавело ше на штредку терена, вец, домашнї додали ґаз и после корнера у 28’ дали ґол. Русин бавел на контри и мал 2 стоодстотни нагоди за ґол. Перше Б. Орос вибил сам опрез ґолмана и нєпотрафел ґол. Другу нагоду мал Я. Кулич. У другим полчаше Русин добре почал, алє нєискуство бавячох охрани пришло до вираженя. За 12’ прияти 3 ґоли, 53’, 60’ и 65’ и змаганє у Дироню було ришене. После змаганя тренер Златко Саянкович виявел: „Тоти цо внєдзелю бавели за Русин физично нє були найпорихтанши, та зме лєгко прияли ґоли. На нєдзелю, ше бави остатнє коло. Русин на Ярашу дочекує Полет зоз Каравукова и поволуєм навиячох же би у цо векшим чишлє привитали Русиновцох. Обчекуєм побиду.” Русин ма 45 боди и далєй ше находзи на 5. месце. На нєдзелю 19. юния, бави процив першого на таблїчки и то будзе нагода же би зоз своїма навиячами преславел уход до висшей реорґанизованей лиґи. Змаганє Русин – Полет почина на 17 годзин. В. Сеґеди

ОПШТИНСКA ФОДБАЛСКA ЛИҐA ШИД

ГАЙДУКУ ШАМПИОНСКА ТИТУЛА Зоз zmaganyми 22. кола, закончене першенство у Општинскей фодбалскей лиґи Шид, а шампионскu титулu osvowl Гайдук з Вишнїчева, хтори na koncu mal 59 боди, лєм бод вецей од другопласованей екипи ОФК “Бикич”, хторi освоєл 58 боди. У остатнїм колє Гайдук победзел ОФК “Бинґулa” 4:1, ОФК “Бикич” на госцованю у Соту победзел Братство з 8:3, беркасовски Сримец бавел процив Синдєличa 5:1. Zmaganw у Бачинцох медзи ОФК “Бачинци” и Омладинцом з Батровцох прерванe при резултату 1:1 и очекує ше одлука як змаганє будзе реґистроване. Шидска Єднота призначела побиду процив Борца з Илинцох, 3:0, а Єдинство з Люби страцело дома процив Ґраничара з Ямени 3:2. После Гайдука и ОФК “Бикич”, найлєпше пласована екипа Синдєлича, на трецим месце з 43 бодами, ОФК “Бинґула” штварта ма 37, а 17. ЮНИЙ 2016.

пияти ОФК “Бачинци” 36 боди. На шестим месце Єднота з 35, седми Ґраничар ма 31, а осми Омладинєц 28 боди. Борец на дзевятим месце з 24, дзешате Єдинство ма 12 боди кельо и предостатнї єденасти Сримец. На сподку таблїчки на дванастим месце Братство зоз Соту хторе под час цалого першенства нє освоєло анї єден бод. Фодбалере Братства дали лєм 17 ґоли у обидвох часцох першенства, а прияли аж 115. Кед слово о статистики, Гайдук дал 106 ґоли, а приял лєм 17. Фодбалере ОФК “Бикич” були найрозположенши за даванє ґолох. Вони дали 115 ґоли, а прияли 25. А же Општинска фодбалска лиґа Шид була возбудлїва по сам конєц, шведочи и то же у предостатнїм 21 колє ОФК “Бикич” бул лєпши у дербию и победзел прешвечлїво водзаци Гайдук з 4:1. Вл. Дї.

МЕМОРИЯЛНИ ШАХОВСКИ ТУНИР „СЛАВКО ВУЙОШЕВИЧ”

КОЦУРЦИ БАВЕЛИ СОЛИДНО Други Мемориялни шаховски турнир „Славко Вуйошевич” отримани прешлей соботи, 11. юния у Вербаше. Турнир отримани у вербаским готелу „Бачка”, а бавело ше по Швайцарскей системи хтора рейтинґована при ФИДЕ. Темпо бавеня бул два раз по петнац минути, а з тей нагоди судия була Ясмина Вельович Зимонїч ФА. Котизация за участвованє була 500 динари за бавячох зоз рейтинґом спод 2 400 боди, а наградни фонд бул 80 одсто од уписнїни. Додзелєни шейсц награди и єдна специялна. На турнире победзел Милош Роґанович, други бул Момчило Драґович, треци Радован Ґоведарица, а штварти бул Радосав Петкович. На тим турнире ШК „Омладинєц” мал даскелїх бавячох. Владимир Лазор завжал 11. место, а Споменко Павичевич 29. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ОТРИМАНА 9. РУТЕНИЯДА У СТАРИХ ЯНКОВЦОХ

ПОТЕРАЗ НАЙМАСОВНЄЙШЕ СПОРТСКЕ СТРЕТНУЦЕ У орґанизациї Координациї Рускей националней меншини Републики Горватскей, а под покровительством Вуковарско-сримскей жупаниї, всоботу, 11. юния, на стадионє Ґатина у Старих Янковцох, отримана 9. Рутенияда, змаганє школярох зоз местох дзе жию Руснаци у Горватскей. З тей нагоди на змаганьох у стародавних, руских бавискох участвовали и школяре зоз Руского Керестура

З

магали ше 15 екипи зоз пейцох школох; петровскей, миклошевскей, янковскей, пишкуревскей и кере стурскей. Од першей по штварту класу основней школи було осем екипи: три з Миклошевцох, три зоз Старих Янковцох и два з Петровцох. Од пиятей по осму класу було седем екипи и то: три зоз Старих Янковцох, два з Пишкуревцох и два з Руского Кере стура.. Змагало ше у чинаґаню, пиличканю, руцаню подковох, джочканю (пасульканю, лєм нїзши класи), поцагованю штранґу и беганю у меху (штафетни спо соб).

Цаганє штранґу прицагло найвекшу увагу

34

РУСКЕ СЛОВО

Пласман екипох по законченим змаганю бул шлїдуюци: при школярох од 1. по 4. класу 1. место, пехар и златну медалю освоєли школяре ОШ Антун Бауер ПШ Петровци 2, 2. место и стриберну медалю освоєли школяре зоз ОШ Стари Янковци, екипа 3, а треце место и бронзову медалю школяре зоз ОШ Чаковци ПШ Миклошевци, екипа 1. Од 4. по 8. место пласман слїдуюци: 4. место Стари Янковци 2, 5. Миклошевци 2, 6. була екипа Стари Янковци 1, 7. Петровци 1, а 8. место завжала екипа Миклошевци 3. Катеґория основношколцох од 5. по 8. класу пласовала ше так: 1. место, погар и златни медалї освоєла екипа Стари Янковци 2, 2. место и стриберни медалї екипа Стари Янковци 1 а 3. були Руски Керестур 1 котри освоєли бронзово медалї. Од 4. по 7. место, пласман слїдуюци: 4. место завжала екипа Пишкоревци 1, 5. Пишкоревци 2, 6. Стари Янковци 3 и 7. Руски Керестур 2. Бависка отворел предсидатель Координацї рускей националней меншини РГ, Борис Бучко котри тиж додзельовал припознаня, медалї и погари, а учашнїкох привитали и домашнї з општини Стари Янковци.■ А. Балатинац Фото: А. Балатинац 17. ЮНИЙ 2016.

СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ”

КЕРЕСТУРЦОМ НАЙБАРЖЕЙ ЦВЕНКАЛО У рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” у Руским Керестуре внєдзелю, 12. юния, на „лалицкей писти” на беґелю Дунай–Тиса–Дунай отримане змаганє у лапаню риби на дуґов По сами початок змаганя падал дробни диждж, алє и попри тим, змаганє почало на час, з вельким одволованьом екипох и патрачох. Участвовали аж 11 екипи зоз 33-ома змагателями – три екипи домашнїх (два Здруженя спортских рибарох „Коляк” и єдна СД „Русин”), два екипи з Вербасу (КПД „Карпати” и „Папивинґ”), та по єдна екипа КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, Дружтва Руснацох зоз Суботици, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу, КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова и Здруженя рибарох „Леняк” з Миклошевцох, з Горватскей. После штирогодзинового змаганя, у екипней конкуренциї перше место освоєла екипа „Коляк 1” з Руского Керестура, зоз 4,085 кґ влапеней риби, друге екипа „Коляк 2” зоз 2,940 кґ риби, а треце место завжала екипа КПД „Карпати” з Вербасу зоз 2,120 кґ. У поєдинєчней конкуренциї найуспишнєйши бул Златимир Рамач зоз 1,655 кґ влапеней риби, други Мирко Фекете зоз 1,310 кґ, а треце место завжал Янко Фекете зоз 1,120 кґ влапеней риби, шицки з Руского Керестура. За нашо новини побиднїк Златимир Рамач виявел: – Тактика пресудзела на тим змаганю. Моя екипа и я рушели од старту на дробну рибу, хтора ишла першу годзину змаганя. После риба престала исц, так же можем повесц же початок пресудзел, алє тиж и же зме на

Побиднїки з Руского Керестура

ту, на „лалицкей писти”, лапали праве пред тижньом, на турнире хторе орґанизовало керестурске Здруженя рибарох „Коляк”, та нам терен бул познати – гварел Рамач. Награди шветочно уручени у лєтнїковцу Здруженя керестурских рибарох на базену, дзе шицки екипи достали подзекованя, а найуспишнєйши и медалї. Судия того змаганя бул Иван Папуґа з Вербасу, а треба наглашиц и же ше домашнї одлично остарали за писту на хторей ше лапало рибу, як и за погосценє после змаганя. Шлїдуюце змаганє у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” будзе на соботу, 18. юния у Дюрдьове – у вельким фодбалє за пионирох. Змаганє будзе на стадионє ФК „Бачка 1923”, а почнє на 9,30 годзин. Я. Хома

У ЗАД ОТРИМАНЕ ШВЕТОВО ПЕРШЕНСТВО У ФИТНЕСУ

ИЛОНА ГЕКА ЗАРУБИЦА ОСВОЄЛА ДРУГЕ МЕСТО Позната бодибилдерка Илона Гека Зарубица з Руского Керестура освоєла друге место на Шветовим першенстве у Орланду, у союзней держави Флорида, у Зєдинєних Америцких Державох. Шлїдом першей краткей информациї обявеней на дружтвеней мрежи Фейсбук, нашо новини од Гекового сина Ацу дознали же на тим найвисшим шветовим змаганю у орґанизациї Шветовей фитнес федерациї Гека (1963) друге 17. ЮНИЙ 2016.

место освоєла у катеґориї „Мастерс” - ветеранох, дзе ше змагали 18 змагательки, шейсц вошли до узшей конкуренциї, а потим три до финалу, медзи нїма и Зарубицова. Илона Гека Зарубица ше у бодибилдинґу знова активовала на поволанку орґанизатора спомнутого першенства, а за тераз нєурядово дознаваме же єй у одходу до ЗАД финансийно помогла и Општина Кула. М. З. Фото: Фейсбук

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

■ ИНТЕРВЮ: ПОДОБОВИ УМЕТНЇК ВЛАДО НЯРАДИ

Вельке число учашнїкох и одлична атмосфера означели тогорочне осме ”Обегованє приятельства” у Кули. У обегованю на 10 км у хлопскей конкуренциї перши на сцигол тогорочни побиднїк беоґрадского маратона Абел Кибет Роп зоз Кениї. У женскей конкуренциї найшвидша була олимпийна репрезентативка и наша найлєпша атлетичарка на длуги дражки Оливера Єфтич. У обегованю на 5 км у хлопскей конкуренциї триюмфовал репрезентативец Марко Милованович, а у женскей перша сцигла Ивана Петрович. У рамикох манифестациї обеговали ше и дзеци. Циль манифестациї – промоция активного способу живота и подзвигованє свидомосци при младих о значносци спортского живота и бежаня, а Технїчни орґанизатор и домашнї на обегованьох бул Атлетски клуб „Гайдук Маратон”. Манифестация отримана под покровительством општини Кула и ресорного секретарияту АП Войводини.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

РОК LXXII ЧИСЛО 24 (3685) НОВИ САД, 17. ЮНИЙ 2016.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Вероника Вуячич

Фото: Владимир Станкович

У КУЛИ ОТРИМАНЕ ”ОБЕГОВАНЄ ПРИЯТЕЛЬСТВА”

■ ДЇЛОВНА ЕТИКА Фотоґрафия: K006a_0153P

У МАЛЕЙ ПРИВРЕДИ