ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 22 (3787) НОВИ САД, 1. ЮНИЙ 2018.
■ ПРЕСЛАВЕНИ ДЗЕНЬ
РУСНАЦОХ У ГОРВАТСКЕЙ
Фото: Сашо Палєнкаш
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
П
Фотоґрафия: 0687P
■ ШТВАРТА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ МЛАДИХ
ХОРСКЕ ШПИВАНЄ НЄШКА, ВЧЕРА, ЮТРЕ
Пише: Лидия ПАШО, музични педагог, дириґентка Хору Дома Култури и церкви Св. оца Миколая Руски Керестур
На соботу, 2. юния, у Вербаше ше отрима осми Фести- котри основани под уплївом РНПД-а знаме вецей: Кевал хорского шпиваня. Такой на початку сцем домашнїм рестурске шпивацке дружтво основане у Руским Кевинчовац на їх витирвалосци и пошвеценосци тому Фе- ре стуре 1921. Подобни хори пошвидко настали и у друстивалу. А прецо? Причина тому то же ше Вербащанє, гих руских ме стох – у Дюрдьове 1922. року, у Шидзе гоч нєвелька заєднїца, вше указали як сердечни и пилни 1924, у Петровцох 1925, у Коцуре 1926. року, у Миклоорґанизаторе и теди кед ишло лєгчейше и теди кед було шевцох 1928, Вербаше 1933, Новим Садзе, Беркасове и вецей почежкосци. А проблеми нєшка яґод кед би нєро- Пишкоревцох 1935. року, Бачинцох 1936, у Райовим сезривно були повязани зоз хорским шпиваньом: нєт досц лу 1937. року. Зазначени и наступ хору зоз Сримскей шпивачох, нєт пенєжи за госцованя, облєчиво за наступ, Митровици 1941. року, алє рок його снованя нєпознаа вельке препреченє у репертоару то огранїчене число ти. Познате и же у дзепоєдних ме стох паралелно робеобробкох руских писньох розписаних за хор. Медзитим, ли вецей хори. я би ше з тей нагоди нє сцела застановиц на поносова- З оз хо ра ми век ши ном ру ко вод зе ли дзи я ко-учи те лє, ню, алє на єдним питаню, котре по моїм думаню пред- котри ше, цо осо блї во ва жне, углав ном школо ва ли у ставя свойофайтови феномен. Прецо ми, така мала заєд- Учи те ль скей (дзи яц кей) школи у Ужго роду. У тей нїца, вообще маме тоту прихильносц и (нащесце ище школи єден час ви кла дал Кон стан тин Мате зон ски, вше) потенциял ґу хорсно ва те ль пер шо го скому шпиваню? ве це й гла сно го хо ру у Єдному хорскому колективу потребни наступи, Особнє, мойо перши упеУжго род ским ка те госцованя, бо то нагода придобиц, одушевиц нових чатки вязани за хорски драл ним со бо ре. Учи членох, здобуц виводзацку праксу и усовершовац ше. шпив то знїмки Тимковоте лє котри за кон че ли Тото цо найважнєйше, цо фундамент шицкого го хору, знїмок концерту Учи те ль ску шко лу то хористи. Покля єст ентузиястох, людзох зоз Свиднїку кед виводзе- порихтаних видзелїц свой час, свойо обовязки ускладзиц до ста ли до бру му зич на Браца Русини. Пону при го тов ку, при зоз пробами и цо найважнєйше, буц порихтани швидко то було шпиванє но ше ли зоз со бу но ви на колективну активносц, потамаль будземе мац хори у дзивоцким хору котри пи снї, ча со пи си, водзел Юлиян Рамач Чакнїж ки. Мед зи нї ма мо. И нє було ту вельо нагваряня, надумованя. То були бул и ви знач ни учи те ль Пе тро Ку змяк. часи кед ше одлуки приношело єдноставно: хто зна Як видно, хорске шпиванє од давна часц нашого народу. шпивац та ходзел шпивац, а хто танцовац – на танєц. Без Спатраюци хорске шпиванє з такого угла, можебуц и нє вельо филозофираня же нач то, и чи будзем солиста, або таке чудне прецо ше воно так моцно укоренєло при Рунєшка барз часте питанє „цо мам з того”. снацох. Усудзим ше повесц же ище вше кошиме з того Шпивало ше часто и вєдно – на галушочкох, остатнїх, цо нашо предходнїки зашали, укладали и пестовали. И розберанкох, у трецей сали у Мензи на свадзби, бича- правда, нєт нас вельо, алє шпивац можеме добре, можеку, випровадзанкох до войска и розуми ше – у церкви. ме медзисобно „жичац” шпивачох, можебуц дзекеди наСпоминам тоти нагоди нє (лєм) пре сентименти, алє ступиц заєднїцки, шицки нашо хори. Ясно, и у тей дїялпрето же сцем наглашиц тото же шпиванє було вельо вецей заступене, мало нєзровнано векшу улогу и цо носци як и у других, без основних средствох нєможлїве найважнєйше – воно исновало природно, виходзело функционовац. зоз каждодньового живота. Кед попатриме нєшка – ке- Єдному хорскому колективу потребни наступи, госцовальо шпиваме, дзе шпиваме, хто ище шпива вєдно кед ня, бо то нагода придобиц, одушевиц нових членох, здоше зидзе? Музику ше углавном слуха, цо вецей, слуха буц виводзацку праксу и усовершовац ше. З другого боше ю поєдинєчно, кажде за себе. Ту наставаю сущни ку нє менєй значне же би руководителє хорох добре попрепреченя вязани за хорске шпиванє у котрим ан- знали и руску хорску литературу, гоч яка є скромна, або самбл, колективизем, творя основу шицкого. Роздуму- же би мали дакого хто их упозна зоз ню. Драгоцине би юци о шицким тим, як було и як нєшка, наруцує ше ми було и кед бизме мали нови хорски аранжмани руских питанє же чом ми ище вше шпиваме, бо по шицким шпиванкох. Тото цо найважнєйше, цо фундамент шицкого то хористи. Покля єст ентузиястох, людзох порихвиходзи же то нєможлїва мисия. Одвит на тото питанє, по моїм думаню, вельо глїбши и таних видзелїц свой час, свойо обовязки ускладзиц зоз започатковани давно. Кед ше врациме на сами початки пробами и цо найважнєйше, буц порихтани на колективхорского шпиваня при Руснацох споминаю ше, правда ну активносц, потамаль будземе мац хори. На щесце, досц розлични податки о перших церковних хорох на ище нас єст!■ концу XIX вику, а перша згадка о хорским шпиваню Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє при Руснацох походзи зоз 1894. року кед у Руским Кевше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” ре стуре основани хор Гармония. О хорских колективох 2 РУСКЕ СЛОВО
1. ЮНИЙ 2018.
ЗМИСТ
УВОДНЇК Пише: Борис ВАРҐА, заменїк главного одвичательного редактора
■ Тижньовнїк 4. Народна посланїца Олена Папуґа на чолє скупштинскей Роботней ґрупи за меншински права
■ Нашо места 9. Ушорйованє теметовскей долїни у Керестуре
■ Економия 12–13. Пресадзованє паприґи, ключна робота у сезони
■ Култура и просвита 18-19. Републичне змаганє з руского язика у Дюрдьове
■ Мозаїк 20–21. Отримана Штварта наукова конференция младих
■ Руске словечко 22–23. Талант за мальованє Елени Шомодї зоз Керестура
■ Людзе, роки, живот 26–27. Наш госц: Керестурец Владо Саянкович
■ Духовни живот 31. Русадля и панахиди у наших парохийох
■ Информатор
32–35. Мали оглашки и In memoriam
■ Спорт 38–39. Треци полчас: Ненад Няради, кондицийни тренер „Алавесу” Насловни бок: Керестурски Дом култури госцовал у Риєки Автор фотроґрафиї: Сашо Палєнкаш
НЄВЛА ДОВО, АЛЄ ЗОЗ ВЛА ДОВИХ У прешлих штирох числох редакция и дописователє „Руского слова” писали о самоотримованю рижних нєвладових орґанизацийох у Руским Керестуре и општинох дзе жию Руснаци. Циль бул випитац кельо орґанизациї, котри медзи иншим робя и на розвою рускей култури, доставю средства зоз держави и фондацийох, а кельо ше можу сами отримац зоз членарини, донацийох и рижних спонзорствох. Резултат указал же ше найменєй орґанизациї можу отримац зоз наплацованя членарини, алє же ше даєдним дружтвом з членства удало назберац голєм за канцеларийни трошки. Найчастейше, гоч и нє вельки средства, дружтва котри пестую руску културу доставаю од Националного совиту Руснацох, односно од Заводу за културу войводянских Руснацох. Конкурує ше и достава пенєж за дїялносц од општинох, Покраїни и Републики. Значи, шицко начишлєне – од держави. Спонзорства пенєжного нєт вельо, алє особного укладаня з боку членства – ище як. Активисти културних дружтвох вельо себе даваю, з дому приноша, райбу, сипу гориво за превозки и косачки. Векшина дружтвох конкурує за средства прейґ проєктох, алє то нєсиґурни средства и вше менєй єст оптимизму же з ентузиязму годни длугорочно функционовац. Єст дакус потримовки орґанизацийом зоз державох ЕУ и наявює ше финансийна помоц рускей култури зоз України. Чувствує ше же при Руснацох нєвладово орґанизациї часто свойофайтова замена за державни установи и институциї култури котри им хибя же би очували национални идентитет. Други национални меншини у Войводни зоз своїх матичних жемох доставаю векшу материялну помоц, алє и институцийну потримовку. Руснаци политично подзелєни коло питаня матичней жеми. Алє и кед би були зложни – знова би чежко ишло. Україна у дияспори найвецей помага проєктом култури на українским язику. А прецо би порцийни обвезнїки Мадярскей, Словацкей, Польскей, або Румуниї потримовали руску културу и бачванскосримски язик, кед уж потримую свой державни. Велька надїя би могла буц на фонди директно зоз Европскей униї, алє руска заєднїца у Сербиї за нїх ище нє так добре порихтана.
* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *
Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ
1. ЮНИЙ 2018.
РУСКЕ СЛОВО 3
ТИЖНЬОВНЇК РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ И НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ
У ФОКУСУ ЗАКОН О НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ Того року буду отримани виберанки за национални совити, а у Скупштини би ше пошвидко требали найсц вименки предписаньох котри ушорюю функционованє националних совитох, права и шлєбоди припаднїкох националних меншинох
Н
а схад зки Одбору за людски и меншинбизме нащивели шицки национални совити, же биски права, котра отримана у Народней зме вид зели проблеми котри вони мали у мандату скупштини вовторок 22. мая, по сланїца котри вицека и цо очекую од правеня лїстинох и Олена Папуґа вибрана за предсидательку проце су деполитизациї – гварела Папуґова. Роботней ґрупи за права националних Вона додава же нови Закон о националних соменшинох Народней скупштини Сервитох националних меншинох пошвидко сцигнє биї. Роботна ґрупа за права нациодо Скупштини и треба же би зоз Координацию налних меншинох подґрупа Одбонационалних совитох и националнима совитару за людски и меншински права и ми усоглашели амандмани. ровноправносц полох. Попри Папуґовей, котра з по сланїцкей ґруЯк пише у одлуки о формованю пи ЛДП-ЛСВ-СДА, члени Роботней ґрупи тей Роботней ґрупи, єй задаток у за пра ва на ци о нал них мен ши нох буду по ступку витворйованя контролней Енис Имамович, Лїбушка Лакатош, Тоуло ги про вад зиц при ме нь о ва нє з мислав Жиґманов, Оливера Огнянович, Уставом Републики Србиї ґарантоваЛюпка Михайловскa и Елвира Ковач. ни права националних меншинох, котри ше директно применює, як и ОЧЕКУЄ ШЕ „НИЯНСОВАНЄ” питаня з обласци законох и других актох котри ушорюю защиту праНа схадзки у Суботици 23. мая Влада Сербиї ва националних меншинох. Тота розпатрела три закони вязани за национални Роботна ґрупа преверює ускменшини у Сербиї. На схадзки присуствовалад зованє националного за- Олена Папуґа, предсидателька ли представнїки мадярскей, горватскей, буРоботней ґрупи за права конодавства зоз мед зинароднєвацкей и нємецкей меншини и єврейского националних меншинох нима стандардима, сотруд зує союзу. зоз националима совитами националних меншинох, Министер державней управи и локалней самоупрадер жав ни ма орґ а на ми, ин сти ту ци я ми и це ла ми, ви Бранко Ружич гварел же очекує „ниянсованє” Закомед зинароднима оганизациями и орґанизациями ци- на о националних совитох националних меншинох, вилного дружтва зоз обласци защити права национал- котри би ше пред посланїками требал найсц у юнию. них меншинох. Роботна ґрупа тиж предклада прино- Ружич наглашел же Координация националних совишенє конкретних актох и мирох и промовує права на- тох дала вельке число предкладаньох котри уважени и ционалних меншинох пре под зивогованє свидомо сци же очекує же би ше ришело и нєясносци котри ище о значно сци того питаня. остали. Окрем заувагох котри на спомути Закон дала КоНЄ ПЕРШИ МАНДАТ ординация, Национални совит Горватох (НСГ) дал ище 10 свойо. Предсидатель НСГ Славен Бачич гваЗ тей нагоди Олена Папуґова гварела же єй то нє ри же мало усвоєно зауваги и же тот Закон нє приперши мандат на чолє Роботней ґрупи за права нацио- ноши вельки пременки у функцинованю совитох, налних меншинох и же тераз єст вецей роботи, бо те- алє аж и зменшує здобути права меншинох зоз чим, раз на дньовим шоре пред Одбором за людски и мен- прешвечени Бачич, ше будзе занїмац Уставни суд шински права закони котри ше дотикаю правох нацио- Сербиї. З иншого боку, предсидателька Националналних меншинох, а окреме дополнєня и вименки За- ного совиту Бунєвцох Сузана Куюнджич Остоїч гвакона о националних совитох националних меншинох. ри же їх заєднїца задовольна зоз 80 одсто законски– У тей Роботней ґрупи векшином припаднїки наци- ма ришенями. оналних меншинох, та ше до конца того року, док тирМинистер Ружич додал же по 5. юний мож приявиц ва процес вибераня нових националнх совитох, по- и проєкти котрим циль унапредзенє информованя на швециме проблемом котри провад за виберанки за на- язикох националних меншинох.■ ционални совити. Мой предклад же перше треба же Б. Варґа/РТВ/ТВ Суботица
4 РУСКЕ СЛОВО
1. ЮНИЙ 2018.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
СВИДНЇК И ВЕРБАС ДЕЦЕНИЮ ПОБРАТИМЕНИ
СОТРУДНЇЦТВО ШЕ РОЗВИВА З РОКА НА РОК Свиднїк город у Европскей униї и за Вербас значне мац партнера на котрого ше мож опрец, окреме за проєкти за хтори мож глєдац потримовку з фондох ЕУ Свиднїк город у Европскей униї и за нас значне мац Прешлого викенду, на закончуюцих дньох „Русинского фестивалу” рускей култури у Свиднїку, у Словац- партнера на котрого ше мож опрец, окреме за проєкти кей, окрем аматерох КПД „Карпати” хтори наступали за хтори мож глєдац потримовку з фондох ЕУ – визначел предсидатель Општини 26. мая, пребувало и рукоМилан Ґлушац. водство Општини Вербас Наступ членох КПД „Карпана чолє з предсидательом ти” бул окреме замерковани, Миланом Ґлушцом, предруска Жридлова шпивацка ставителє „Карпатох”, як и ґрупа тиж, як и провадзаци орзаинтересовани з вецей накестер зоз солистами – Славку ших местох котри пошли Тамаш и Янком Сеґедийом. Їх провадзиц Фестивал. наступи випровадзени з моцНа урядовим стретнуцу нима аплаузами домашнїх. зоз городоначалнїком З аматерами у Свиднїку були Свиднїку Яном Голодняком предсидатель Дружтва Славко означена дзешата рочнїца Барановски и подпредсидаод кеди возпоставени потель др Деян Загорянски. братимски одношеня СвидНошитель проєкту одходу нїку и Вербасу, а розпатредо Свиднїку за Вербащанох ни и нови модели сотрудуж шести раз було КПД нїцтва. „Карпати”, а орґанизатор др – Ознова зме були госци Деян Загорянски, док ше за нашого братского городу Милан Ґлушац и Ян Голодняк одход на Фестивал тих цо буСвиднїк. Одношеня зме запровадзели пред точно 10 роками дзекуюци нашому ли заинтересовани з Руского Керестура, Коцура и НоКултурно-просвитному дружтву „Карпати”, и вони нє- вого Саду, постарала посланїца у Народней скупштини шка барз квалитетни. Сотруднїцтво у обласци култури Републики Сербиї Олена Папуґа. Окрем Свиднїку шицки цо одпутовали мали нагоду ше розвива з рока на рок, а воно доприноши приблїжованю наших културних нашлїдствох. Догварели зме ше нащивиц и Кошице, Прешов, Бардейов, Бардейовски же бизме тото окреме унапредзовали. У плану орґани- Купелї и Дуклю. После дзешец рокох сотруднїцтва Вербасу зоз Свидзовац нащиви наших подобових уметнїкох з обидвох побратимених городох же би маляре з Вербасу и Свид- нїком, нашо ше у спомнутим словацким городзе наисце нїку творели вєдно на подобових колонийох, а намира чувствую уж як домашнї. А. Маркович/ Я. Дюранїн нам прешириц сотруднїцтво и на други обласци.
РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА МЛАДЕЖ
ПОВОЛАНКА МЛАДИМ НА ЕКСКУРЗИЮ ДО ПОЛЬСКЕЙ Члени Роботного цела за младеж Националного совиту Руснацох поволали младих, возросту 18–30 роки, котри на даяки способ активни у рускей заєднїци, а жадаю путовац и упознац ше, повязац и дружиц з другима младима Руснаками/Рускинями, же би ше приявели на екскурзию до Польскей од 20. по 24. юлий. З тей нагоди будзе нащивени тродньови фе стивал „Лемковска ватра” у Ждинї, дзе ше будзе камповац, а єден дзень ше препровадзи у Кракову дзе ше нащиви и познати Яґелонски универзитет. Приявиц ше мож од 20. мая по 20. юний прейґ онлайн прияви, у котрей треба же би ше цо лєпше потолковало на хтори способ особа активна у руским штредку и яки ма мотивацию за участвованє на екскурзиї. Линк за прияву https://docs.google.com/…/1FAIpQLSfm9lIg6R1Qwufow…/viewform… 1. ЮНИЙ 2018.
Роботне цело за младеж обезпечує трошки превозу, костиранє (фриштики и полудзенки), а учашнїки екскурзиї плаца партиципацию за екскурзию котра нє будзе векша од 30 евра. Предносц при вибераню учашнїкох буду мац млади котри нє мали нагоди участвовац на подобних путованьох, и будзе ше мерковац же би були облапени учашнїки зоз шицких руских штредкох. З оглядом на тото же ше будзе камповац зоз собу треба вжац шатор, мех за спанє и друге. На фестивалу обезпечени ушорени тоалети и места за туширанє. Вибраних учашнїкох ше будзе контактовац после 20. юния. Контакт особи: Саша Сабадош, sabadossasa@gmail.com, 0611846646 и Иван Канюх, ivan91nightrider@gmail.com, 0646131958.
РУСКЕ СЛОВО 5
ТИЖНЬОВНЇК ПРЕСЛАВЕНИ ДЗЕНЬ РУСНАЦОХ У РЕПУБЛИКИ ГОРВАТСКЕЙ
ШВЕТОЧНА АКАДЕМИЯ НАЙУСПИШНЄЙША ПОТЕРАЗ
Пише: Aгнетка БАЛАТИНАЦ
КУД Руснацох Осиєк
Окреме велька чесц орґанизатором було видзиц числену делеґацию Руснацох зоз Сербиї на чолє з предсидательом Националного Совиту Руснацох Славком Рацом
У
орґанизациї Координациї рускей националней меншини Републики Горватскей, всоботу, 26. мая, у такволаней Ружичковей хижи, у Вуковаре, отримана Шветочна академия з нагоди Дня Руснацох у Републики Горватскей (РГ). По интонованю горватскей гимни и шветочней шпиванки Руснацох у РГ котри одшпивал хор Союзу Русинох РГ под дириґентску палїцу Агнети Тимко Мудри, присутних привитал и швето повинчовал Борис Бучко, предсидатель Координациї рускей националней меншини РГ и предсидатель Ради рускей националней меншини Вуковарско-сримскей жупаниї. Висланїк крижевского владики кир. Николи Кекича и заменїк владического викара за Славонию и Срим, о. Владимир Седлак, попри винчованки, наглашел значносц
6 РУСКЕ СЛОВО
чуваня свойого идентитету як у националним, так и у вирским напряме. Дожупан Вуковарско-сримскей жупаниї з квоти сербскей националней меншини, Божо Чурчич, тиж повинчовал швето, а понеже ше стретнул з числену делеґацию Руснацох з Войводини, вихасновал нагоду же би понукнул прейґгранїчне сотруднїцтво на проєктох котри цикави Руснацом з обидвох бокох Дунаю. ВИЗНАЧНИ ГОСЦИ Медзи визначнима госцами чишлїме и представнїка рускей националней меншини Городу Заґребу, мр.сц. Иринея Мудрого, представнїцу рускей националней меншини Осиєцко-бараньскей жупаниї Агнетку Балатинац, предсидателя Ради рускей националней меншини општини Боґдановци Владимира Дудаша, священїкох з Вуковару, Райового Села и Петровцох, началнїцу управного оддзелєня за културу городу Вуковару, Марину Секулич, началнїкох и доначалнїкох општинох з численшу руску популацию, предсидательку Союзу Русинох РГ Дубравку Рашлянин, подпредсидателя Шветовей Ради Русинох Мию Шайтоша, предсидательох наших културних и културно-уметнїцких дружтвох та, а окреме велька чесц було видзиц числену делеґацию 1. ЮНИЙ 2018.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
Руснацох зоз Сербиї на чолє з предсидательом Националного Совиту Руснацох Славком Рацом. Важне наглашиц же директорка Новинско-видавательней установи „Руске слово” Мартица Тамаш у мено фирми подаровала коло 70 кнїжки предсидательови Координациї Руснацох РГ, з цильом же би их дал на розполаганє до гевтих стредкох дзе су найпотребнєйши. ДОАЄНИ НАШЕЙ ТВОРЧОСЦИ През годзинову програму, шветочносц Дня Руснацох зоз шпиванками возвелїчали КУД Руснацох Осиєк, КУД „Осиф Костелник” Вуковар, Дружтво „Руснак” з Петровцох, КД Руснацох з Винковцох, КД Руснацох Цвелфериї з Райового Села, КУД „Яким
Томислав Рац и Ярослав Медєши на ґитари
Гарди” з Петровцох та женска шпивацка ґрупа КУДа „Яким Ґовля” з Миклошевцох. Драмску сценску миниятуру през стихи „Оцец и син” и „Селїдби”, барз успишно виведли Томислав Рац и Владимир Дудаш, котрих на ґитари провадзел Ярослав Медєши, а стихи нєдавно упокоєней Любици Сеґеди Фалц, „Мойо коренї” гуторела Леся Мудри. Конферансу, котру написала Агнета Бучко Папгаргаї, водзела Сабина Ждиняк. Сцену прикрашела Наталия Барна з допомогу волонтерох, а координацию з виводзачами водзела Таня Гарди. Медзи нащивителями були и доаєни нашей музичней, публицистичней и литературней творчосци з двох бокох Дунаю, Янко Чордаш з Петровцох и Дюра Латяк з Нового Саду. Дюра Латяк, вєдно з Йовґеном Мудрого, аж и дзечнє припомогнул шпивац у хору Союзу Русинох РГ, зоз чим ше орґанизаторе окреме поцешели. По словох патрачох котри зме мали нагоду чуц на банкету по законченей програми, Шветочна Академия достала оцену як найуспишнєйша потераз. Чи то патраци на сам початок и импресивне число шпивачох у хору Союзу Русинох РГ, чи на виводзенє шпиванкох самих Дружтвох, та през барз успишне рецитованє, а тиж и барз красне и дикцийно чисте водзенє конферанси.■ 1. ЮНИЙ 2018.
STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар
ПОЛИТИЧНИ ДИСКУРС Кажда власц, та и актуална, ма даяки свой печац, дацо свойо окремне, дацо по чим, медзи иншим, будзе зпаметана. Так СПС-ова за велїх до конца живота останє асоцияция зоз войну, гиперинфлацию, кризу и подобне. ДОС-ова останє символ препущеней нагоди, розчарованя и так далєй. Велї подобни чувства маю и спрам ДСовей. Цо ше дотика тих актуалних, ище вше нєт часовей дистанци и можлївосци же би ше видвоєло єдно чувство, лєбо асоцияция, алє у тим гаосу хтори нам сервирую тераз ме єдна ствар окреме цикави – политични дискурс хтори типични праве за напреднякох, без огляду чи ше волаю СНС, чи СРС. Як перше, на живци ми ид зе спо соб на хтори вод за диялоґ, кед же ше то вообще може волац диялоґ. Вше ме учели же кед зоз даским вод зим даяку розправу, мушим го вислухац и арґументовано одвитовац. Значи, лєбо даш одвит на питанє хторе ци по ставене, лєбо зоз арґументами побиваш гевто цо дахто други тверд зи. При напреднякох тото нє барз важи. Кед им одвитує же би дали одвит на питанє, а то углавним теди кед ше им опитаю дацо зоз чим ше можу хвалїц, вец су коректни и одвитую на питанє, алє кед по ставице даяке цикаве питанє, ид зе критика у смислу „за кого ви робице”, лєбо подобне. Одвитує ше зоз питаньом, цо значи же ше нє одвитує, лєбо комбинация типа „а они су” и подобне. Далєй, маю манир же би увредлїво бешедовали о гевтих зоз хторима ше нє складаю. Миле, кед маш дацо повесц, критиковац, гоч цо, дай арґументи, а нє чвиринкай зоз виявами типа „пиштольджия”, „лоповска коалиция”, „плячкашки лоби” и подобне. О плюваню по гевтих хтори нє ту, ускакованю до слова и других прикладох нєкултури и одсуства основного восипитаня нє сцем анї писац, верим же кажде зоз вас патрел пренос Скупштини, видзел голєм єдно сообщенє, провадзел пренос конференциї за новинарох. Розумим же политична борба оштра, ясне ми же нєт милосци, же ше идзе з „джоном”, як гваря Серби, алє нє можем похопиц як себе дахто може допущиц же би ше спущел так нїзко и поґажел власне воспитанє, общу културу, даяки норми хтори у цивилизованим швеце єдноставно – норми. Система вредносцох нам и так уж розбита, нє постої, и думам же би гевти хтори нас водза, за хторих векшина гражданох гласала мушели водзиц рахунку о тим цо и як вигваряю прето же тот модел справованя и бешеди хтори актуални на концу нє принєше нїч добре. Напроцив, думам же лєм помогнє дальшому розпадовaню и так знїщеней общей култури. А тото нам наисце, на шицки „трапези”, нє треба. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”
РУСКЕ СЛОВО 7
НАШО МЕСТА ВЕРБАС ДОСТАЛ СРЕДСТВА ОД ПОКРАЇНСКИХ СЕКРЕТАРИЯТОХ
БУДЗЕ УШОРЕНА И КАНАЛСКА МРЕЖА ЗА ОДВОДНЬОВАНЄ
Покраїнски секретар за реґионални розвой, медзиреґионалне сотруднїцтво и локалну самоуправу Оґнєн Бєлич, прешлого тижня уручел контракти представительом вецей войводянских општинох хтори права на средства витворели прейґ Конкурсу за софинансованє проєктох од стратеґийней значносци у обласци реґионалного розвою. Активносци на проєктох локалних самоуправох хторим средства обезпечени ше одноша на виробок и реализацию проєктно-технїчней документациї за подмирйованє индустрийних зонох и виробок студийох виводлївосци за стратеґийни проєкти. Єдна з општинох хтори достали пренєж од Покраїнского секретарияту, то и општина Вербас, хтора достала милион динари за проєкт „Студия виводлївосци уключованя трансфер станїци з рециклажним центром и местом дзе ше кладзе компост у Вербаше до реґионалней системи управяня з одпадом”. Контракт у Покраїнскей влади подписал предсидатель Општини Милан Ґлушац, хтори визначел же ше будуци рециклажни центер приключи ґу реґионалному центру, а таке ришенє тирвацо риши проблем депонийох. Як визначел секретар Бєлич, пририхтованє проєктнотехнїчней документациї зложени процес, алє и предусловиє же би ше правилно управяло з реґионалним розвойом. Окрем того, прешлого тижня предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович и покраїнски секретар за польопривреду, водопривреду и лєсарство Вук Радоєвич уручели 68 контракти представительом 41 локалней самоуправи хтори витворели право по основи трох конкурсох того секретарияту. Єден з проєктох будзе реализовани и у општини Вербас, за хтори на Конкурсу за додзельованє порушуюцих
средствох за реализацию роботох на ушореню каналскей мрежи у функциї одводньованя польопривредней жеми, опредзелєне 1,4 милиони динари. Вкупна вредносц проєкту 4,7 милиони динари, без ПДВ-у, та обовязка општини Вербас же би обезпечела ище 3,3 милиони динари. Контракт подписал член Општинскей ради Мариян Миянович хтори визначел же значносц реализациї того проєкту найлєпше почувствую польопривреднїки и Водопривредне подприємство „Бачка”, а ушоренє каналскей мрежи у функциї одводньованя польопривредней жеми будзе окончене у катастерских општинох Косанчич, Коцур, Вербас, Савине Село, Равне Село и Змаєво. Од 16. априла то бул пияти контракт медзи општину Вербас и секретариятами Покраїнскей влади, з хторим витворени розлични проєкти локалней самоуправи. А. Маркович
У КОЦУРЕ
АКЦИЯ ДОБРОДЗЕЧНОГО ДАВАНЯ КРЕВИ Червени криж Вербас у сотруднїцтве зоз Заводом за трансфузию креви Войводини, у коцурскей Месней заєднїци прешлого пиятку орґанизовал акцию добредзечного даваня креви на котру ше за два годзини, кельо тирвала акция, одволали 18 особи. Завод за трансфузию креви Войводини и вербаски Червени криж други раз у тим року орґанизовали акцию добродзечного даваня креви, а прешлого пиятку окрем у Коцуре, акция була отримана и у Савиним Селу. На прешлей акциї у валалє котра була орґанизована у сотруднїцтве зоз коцурским Добродзечним огньогасним дружтвом, одволало ше вельо векше число Коцурцох – коло 50 особи. Прето ше и на тей акциї очековало вецей, од котрих штернацецеро сполнєли условия и дали крев. Медзитим, кажда капка креви барз значна и орґанизаторе були задовольни як шицко прешло. З. К.
8 РУСКЕ СЛОВО
1. ЮНИЙ 2018.
mesta@ruskeslovo.com
КОМУНАЛНИ РОБОТИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
РОЗЧИСЦЕНЕ ШМЕЦИСКО, У ПЛАНУ ПОЛЄШОВАНЄ Прешлого тижня почало розчисцованє дзивей депониї у долїни опрез теметова, а на основи одобреного проєкту з хторим конкуровало керестурске ЗСР „Коляк”. За проєкт од еколоґийного фонду Општини Кула одобрени 455 000 динари, та попри розчисцованя, на єшень плановане на тот простор поверхносци векшей як гектар, посадзиц вецей як 400 древка. Предсидатель рибарского здруженя Михайло Пашо барз задовольни же ше им конєчно удало достац средства и розришиц тот вецейрочни проблем у валалє. За коло дзешец роботни днї баґер керестурского подприємства Еделински д.о.о. розчисцує, односно загартує дзиву депонию зоз вшелїяким шмецом. – Док баґер пороби свою часц роботи члени нашого Здруженя доробя фине розчисцованє, бо будзе требац повинїмац цегли, цегелки и подобне же би ше достало пририхтану поверхносц за ожелєньованє тей часци Керестура. Ожелєньованє барз важне и у защити од хотара, од витрох хтори ноша и отрови од шприцованя. З тим проєктом будзе завежене, вировнане и на єшень и полєшене. Плановане засадзиц 400 древка, а ми вироятнє засадзиме и вецей, а плануємє и траву кошиц. Ґу тому пробуєме заврец приходи, єден од Теметовскей улїци, други од улїци Маршала Тита дзе ше ма положиц рампи. На
тот способ сцеме зопрец руцанє одпаду, понеже людзе злохасновали тото место, та ше попри допущеного будовательного материялу вируцовало и други комунални одпад, та аж и загинути животинї –потолковал Пашо. Вон тиж наглашел же реализацию того важного подняца потримал предсидатель Месного одбору СНС Иґор Фейди. Тих дньох розришени ище єден комунални проблем Керестурцох, а то затримованє води на паркинґу у центру у Русинскей улїци опрез погосцительного обєкту дакедишнєй Мензи. Пре вельки дижджи РОЗВЕЖЕНА ГЛЇНА З НОВОГО НАСЕЛЄНЯ вода ше затримовала, бо ше нє отримовало одвод Прешлого тижня у Керестуре и розвежене вельке количе- под поставену лєтню заграду опрез того обєкта. ство глїни на Новим населєню зоз хтору загаргнути пайпи на – Инспекция на вецей заводи опоминала власнїконцу улїци Лоли Рибара. Тота глїна зоз вичисценей атмос- ка же би тото ришел, а понеже вон то нє отримоферскей канализациї, односно велького ярку у тей часци ва- вал и так нєпочитовал контракт за отримованє одлала. Єдна часц тей глїни, одвежена и до долїни при Робот- воду, мал даскельо опомнуца, а тераз достал нанїцкей улїци понеже по словох директора ЯКП „Руском” лог за розберанє тей лєтнєй загради цо и поробеИґора Фейдия, так ше и з каждим шлїдуюцим копаньом яр- не прешлого тижня – гварел директор „Руском-а” кох предлужи давно плановане завоженє долїнох у валалє. Иґор Фейди. М. Афич
РОБОТНА АКЦИЯ У КОЦУРСКИМ МОТО КЛУБУ „ПЕҐАСУС”
ПОЧАЛИ НА ЧАС
Понеже отворена сезона моторкашох почала, почало и орґанизованє мото стретнуцох, та ше у Коцуре од тераз пририихтую за стретнуце котре ма буц отримане у юнию, точнєйше од 1. по 3. Прето Ттх дньох у цеку ро-
1. ЮНИЙ 2018.
ботна акция у хторей члени мото клуба „Пеґасус” вредно робя на ушорйованю будинку и простору коло мото клуба. Роботи озбильни – изолує ше вонкашнї мури, а прешлей нєдзелї, 20. мая у велькей роботней акциї вибетоновани балкон коло будинку. У роботней акциї участвовали коло 12 члени мото клуба и вибетоновали коло 80 квадратни метери. Моторкаше векшину роботох поробели сами, а у роботи им помогнул и майстор Драґо Шиян. По конєц мешаца, односно по спомнуте мото стретнуце у плану закончиц и тоалети, ушориц простор за камперох котри до Коцура приду зоз других местох. Материял за бетонованє балкону обезпечели сами члени мото клуба „Пеґасус”, односно купени є з пенєжу котри заробени од лоньского мото стретнуца, а стиропор за фасаду обезпечела Месна заєднїца Коцур. З. К.
РУСКЕ СЛОВО 9
НАШО МЕСТА У ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ
ШКОЛЯРЕ БУЛИ И ВОЖАЧЕ, И ПЕШАКИ
У дюрдьовскей Основней мионох, мали орґанизовашколи „Йован Йованович не наградне бависко з пиЗмай” стредком прешлого титанями о безпечносци у жня сто штерацец школяром транспорту, а шицким орґазнизовани вецей интеракучашнїком обезпечени дативни роботнї на тему безпечрунки. На подобовей роносц у транспорту. Орґанизаботнї дзеци рисовали як тор була шветова компания з доживюю безпечносц у представительством у Сербиї, транспорту. Рисунки од„Волво д.о.о” Нови Бановци. нєшени до представитеТака едукация запровадзена льства Волва, а компания вшадзи у швеце. учашнїком обезпечела После едукацийох у Банжовти брушлїки зоз флуоцовцох и Кралєве, предресцентнима пантлїками. ставителє Волва нащивели Толковане им же их годни Интерактивни роботнї дзецом барз хасновити и дюрдьовских школярох. хасновац док ше рушаю у – Наша кампаня вельо уклада до розвою системох за без- транспорту же би були обачлївши. печносц. На роботньох котри зме обдумали бул и камион Едукация запровадзена у рамикох проєкта „Подпора демодзекуюци котрму зме дзецом указали же их вожач нє може кратскей култури при школох”. Директорка дюрдьовскей видзиц у каждим углє док шедзи за корманьом – гварела ОШ Вукица Петрович того дня гварела же им була чесц Тияна Савич, директор маркетинґу „Волво д.о.о.” хтора ви- буц домашнї такей едукациї у хторей школяре у котрей уча значела же циль едукациї прешвечиц школярох же на без- розвивац гражданске справованє и власну свидомосц о безпечносц у транспорту нє уплївую лєм вожаче. Школяре по- печносци. У едукациї участвовали дзеци зоз другей, трецей тим патрели докуметовани филм о безпечносци Волво ка- и штвартей класи. С. С.
ШИД ПРЕСЛАВЕЛ ГОРОДСКУ СЛАВУ И ХРАМОВЕ ШВЕТО СПЦ
ДЗЕЦИНСКИ ПОЕТА ДОСТАЛ НАГРАДУ На швето Преношеня мощох Святого Оца Миколая (22. мая), у народзе познатше як Святи Миколяй лєтнї, Шид означел свою городску славу, а Сербска православна церква, чиї Соборни храм пошвецени тому защитнїкови, означела храмове швето. Дзень пред шветом, после шветочного вечаршого богослуженя, у церковней порти отримана култуно-уметнїцка програма под назву „Дзеци Шида Святому Миколайови” у хторей наступели школяре основних и штреднїх школох зоз Шиду. У Месней заєднїци отримани обряд пошвецаня славского колача хтори пошвецел священїк СПЦ о. Дьордє Марич, а тогорочна кума слави була Славица Сремац, директорка ЯКП Стандард. Отец Марич наглашел же пошвецени славски колач означує силу и милосц Божу, же би вони прейґ Святого Миколая чували и охраньовали жительох Шиду. На шветочносци додзелєна и Светоникольска повеля, найвисше городске припознанє хторе того року достал Веселин Вучкович, дзецински поета. Награду му придал и повинчовал др Крсто Куреш, предсидатель Дочасового цела у МЗ Шид. Як наведзене у обгрунтованю, Вучкович по тераз обявел 14 збирки поезиї за дзеци и велї кнїжки даровал праве наймладшим. Його твори заступени у вецй як 30 поетских зборнїкох и дзецинских часописох. Вучкович вше участвує на шицких литературних манифестацийох у городзе и ширше. Член є Дружтва писательох Войводини, Заєднїци литературних здруженьох Сербиї, а член є и Кральовского литературного клуба Карадьордєвич у Беоґрадзе. Бул єден зоз сновательох литературного клуба „Филип
10 РУСКЕ СЛОВО
Вишнїч” у Шидзе, и єден зоз сновательох церковного хору „Явор ґусле” як и городского хору, а основал и валалску библиотеку. Шумне число кнїжкох – 1 200 подаровал библиотеки у Батровцох. Вельки є гуманиста, бо 70 раз добродзечно дал крев и длугорочни є инструктор за даванє креви у „Червеним крижу”.
Вучкович кратко подзековал на достатим припознаню и гварел же му мило же хтошка препознал його творчосц хтора поставала вше богатша за вецей як штири децениї. После шветочносци у Месней заєднїци у храме Преношеня мощох Святого Оца Миколая служена шветочна Архиєрейска Служба Божа, а потим, по традициї, церковна процесия (лития) рушела од храму през централни городски улїци Цара Душана, Николи Тесли и Карадьордьову. У церковней порти културно-уметнїцку програму виведли аматере СКУД „Святи Сава” Вл. Дї. 1. ЮНИЙ 2018.
mesta@ruskeslovo.com
У БЕОҐРАДЗЕ НА РЕПУБЛИЧНИМ ЗМАГАНЮ ЗОЗ ТРАНСПОРТУ
КЕРЕСТУРЦИ ТРЕЦИ
Фото: Л. Ц., Х. Н. и И. Р.
Представителє Заходнобачкого окруПоєдинєчно, попри Цифричовей, Зденко Шомодї и кулскей Михайло гу з кулскей општини, а векшином шицки посцигли добри пласман, та Шанта. На змаганю участвовали вешколяре Основней школи „Петро Ку- Ничетин подзелєл штварте место, цей як сто школяре, а отримане є 25. змяк” з Руского Керестура, як екипа до- Новтова була шеста, а Рац єденасти. и 26. мая у Беоґрадзе, у Дому школястали погар за завжате треце место од У каждей катеґориї окреме хлапци, рох Штреднєй желєзнїцкей школи и у 27 округох на Републичним змаганю окреме дзивчата, було од 23 по 26 гали „Пионир”. По двойо першопла„Цо знаш о транспорту” зоз предмету змагательох. За змаганя их пририхто- совани у Б катеґориї пойду на Технїки и технолоґиї, хторе отримане у вали наставнїки керестурскей Школи европске першенство у септембру Беоґрадзе. Поєдинєчно, Леодо Будимпешти. нела Цифрич у своєй катеґоИ тот успих керестурриї тиж завжала треце место. скей Школи резултат Попри Цифричовей, шкоозбильней, систематичлярки керестурскей Школи ней и континуованей рохтора ше змагала у Ц катеґоботи зоз школярами кориї, за школярох од 13 до 15 тру витворює наставнїк рокох, у екипи заходнобачкоЗденко Шомодї, и за кого округу були и Константин трим велї участвованя на Ничетин з ОШ „Иса Баїч” державним уровню и дозоз Кули, а у Б катеґориї – бри пласмани, та и европшколяре од 10 по 12 роки ске змаганє пред двома змагали ше керестурски роками дзе була школяршколяре Хелена Новта и ка Леонела Цифрич. Представителє Заходнобачкого округу з кулскей општини Иван Рац. М. А.
AKТИВНОСЦИ У КЕРЕСТУРСКЕЙ ҐИМНАЗИЇ
ҐИМНАЗИЯЛЦИ У ЦЕНТРЕ ЗА ПРОМОЦИЮ НАУКИ
Ґимназиялци керестурскей школи були госци на маниНа тродньовей едукациї, од 21. по 23. май, члени „Панефестациї „Май мешац математики” котра отримана у Бе- лу” прешли роботнї, преподаваня, презентациї и шведочеоґрадзе 21. мая, а чий орґанизатор бул Центер за промо- ня на тему дискриминациї у шицких сферох живота, од цию науки На манифестациї були 43-ойо школяре и про- полней, расней, вирскей, националней и каждей другей вифесоре Наталия Будински, Тереза Катона и Кристина Са- ключносци медзи людзми. бадош, педаґоґ Любица Няради и помоцнїк директора Невенка Пєшчич. За нащивительох були орґанизовани рижни активносци а з цильом промованя природних наукох и математики з боку котри интересантнєйши школяром, а котри иншаки од конвенционалней настави и ученя. Представели ше и нашо школяре, котри вєдно зоз професорку Будинскову отримали два роботнї у рамикох проєкта „Creations” у котрим керестурски ґимназиялци участвую уж по други рок. Роботню вязану за ориґами фиґури отримали школяре трецей класи сербского оддзелєня, а школяре трецей класи руского оддзелєня представели алґоритми през танєц. Вєдно зоз керестурскима ґимназиялцами у роботнї участвовали и школяре єдней основней Члени „Панелу” маю задаток же би идеї толераншколи з Беоґраду. циї презентовали на дружтвених мрежох и у своїм Попри тим, исти дзень як часц свойофайштредку, а на єшень будзе и друга часц едукациї. товей екскурзиї, школяре нащивели и Саям Потим шлїдзи диґиталне умрежованє панелистох и технїки, дзе мали нагоду стретнуц ше зоз наїх активне участвованє у роботи Поверенїка з облайновшима технолоґийнима досцигнуцами. сцох хтори ше одноша на дзеци и младих. Школярка трецей класи руского оддзелєЙовану за Конкурс мотивовала педаґоґиня ня Ґимназиї „Петро Кузмяк” з Руского КеШколи Любица Няради, а вибрана є медзи 25 Йована Ноґавица рестура Йована Ноґавица, на конкурсу вичленох Панелу, хтори формовал Поверенїк за забрана до „Панелу младих” Поверенїка за защиту ровно- щиту ровноправносци у рамикох програми сотруднїцтва з правносци Републики Сербиї и участвовала у першей ча- Фондом Зєдинєних нацийох за дзеци (УНИЦЕФ) одн. його сци обукох о феномену дискриминациї. канцеларию у Беоґрадзе. М. А. 1. ЮНИЙ 2018.
РУСКЕ СЛОВО 11
ЕКОНОМИЯ ПРЕСАДЗОВАНЄ ПАПРИҐИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
Пише: Марина ДЖУДЖАР
ПОСАДЗЕНЕ ВЕЦЕЙ ЯК ПРЕШЛОГО РОКУ
Просекови паприґар у валалє садзи од гольта до гектара паприґи, тей сезони найвекша поверхносц котра ше садзи на єдним ґаздовстве то нєполни 20 гольти, а єст вецей обисца котри садза поверхносци од 10 до 15 гольти. За векшину паприґарство то фамелийна традиция, чийо прадїдове и дїдове садзели тоту рошлїну, правда на вельо менших поверхносцох, алє як ше приповеда, зоз векшим заробком
У
керестурским хотаре пресад зованє паприґи при концу, алє єст ище вше нєпосадзени парцели, а як дознаваме од предсидательки Здруженя паприґарох Душици Орос, и тераз єст тих котри преширюю свою продукцию, та ище вше ше купує и репроматериял, фолию и залївну систему „капка по капку”. Дзепоєдни паприґаре почали пресадзовац ище концом априла, пред Кирбайом було пресадзене коло дзешец одсто, а найинтензивнєши роботи закончени по 20. май. Пред паприґарами тераз єдна з найвекших роботох и задаткох, очувац рошлїну од хоротох и чкодлївцох. У цеку подсадзованє паприґи котра ше нє прияла, пре релативно цеплу хвилю у першей декади мая, та на теди пресадзованей паприґи єст надосц хиби. БРИҐА ЗОЗ РОБОТНЇКАМИ Цена наднїци у одношеню на прешли рок остала иста и нєпременєна, 200 динари на годзину, односно 1 600 динари дньовнїца за осем годзини. То пенєж котри достава роботнїк, а кед же ґазда анґажує бриґадира же би
12 РУСКЕ СЛОВО
му приведол роботнїкох, то ище єден дополнююци трошок, на цо потребне додац и цену драгових трошкох, котра, як дознаваме, зависно од бриґадира медзи 100 динари и 440 динари по роботнїкови. Як ше гвари, найлєпше пресадзую жени зоз валалу, котрих, нажаль, нєт досц, а понуканє роботнїкох з околних местох наисце було вельке. – Од початку пресадзованя сом мал бриґу найсц роботнїкох, записал сом ше при вецей бриґадирох, обецовали ми же приду, алє то ишло барз чежко – толковал наш собешеднїк Славо Роман. – Кажде з нїх муши випочитовац, посадзиц тото цо обецал, а попри шицкого було надосц и дижджовни днї пре котри ше роботу оддлужовало. Садзим гектар паприґи, а огранїчени сом зоз залїваньом, нє можем залївац цале польо одразу, та прето нє можем анї анґажовац барз вельку ґрупу и обчековац же пресадзим за єден дзень. Пресадзовац зме почали двойо пред двома тижнями, а закончели зме вєдно зоз роботнїками – гвари наш собешеднїк. Славо додал же з наднїчарами велька бриґа, треба шицко виконтроловац же би було правилно посадзене, а кажде з нїх ше стара же би цо длужей мал роботи, та прето дзечнєйше одходза на векши парцели. Власни гектар тиж сами двоме, вєдно зоз оцом, позаруцовали шорики зоз глїну. 1. ЮНИЙ 2018.
ekonomija@ruskeslovo.com
ЗОЗ ПРОДУКТНЕЙ БЕРЗИ
ТАРҐОВАНЄ БУЛО СЛАБЕ
Славо Роман
Гектар паприґи нє постарчи поробиц сама фамелия. Скорей ше паприґарство оградзовало на фамелийну роботу, понеже ше садзело менши поверхносци. – Мойо родичи скорей садзели дацо вецей од гольта, цо зме як фамелия старчели поробиц сами – гварел Роман.
кля компетентни нє виду на терен – толкує Оросова, та гвари же по їх спознаньох моцнєйши каменєц падал на Ярашу и же мож обачиц чкоду. Єст паприґи котрей одрубани верх, подарти лїсца, та аж и очкодованя од вдереня на стеблу.
УЖ БУЛО И КАМЕНЦУ
Векшина Керестурцох осиґурує свойо поля, заш лєм то якашик сиґурносц, бо укладаня з рока на рок вше векши, а по гольту су коло два тисячи еври. Як гваря паприґаре, лєгчейше виплациц осиґуранє, а нє стретнуц ше з каменцом. – З осиґураньом мам, так повесц, позитивне искуство, 2013. року у юнию падал каменєц, а паприґа ми була барз красна. Чкоду ми преценєли на 40 одсто на паприґи котра була векша и 30 одсто на другей половки поля котре зме пресадзовали познєйше. Перше ше ми видзело же то векша чкода од реалней, алє кед зме почали оберац, видзели зме же то реалне преценьованє, гоч паприґа остала красна по конєц, виостало нам оберанє першей паприґи котра була и найдрагша – гварел Роман. У валалє медзи паприґарами єст и менше число тих котри нє осиґурую свойо поля, зоз толкованьом же патраци вецей роки, вшелїяк векши трошок осиґураня, як цо чкоди котру воно надополнї. Условиє же би паприґа була осиґурана було поставене за тих котри ше задлужовали за репроматериял до своєй продукциї, як цо то случай у задруґи „Керестурска паприґа”, а як дознаваме и дзепоєдни банки котри давали краткотирваци кредити, тиж условйовали зоз осиґураньом.■
Пондзелок, 21. мая, з вельким и моцним дижджом падал и перши каменєц. Дзепоєдни парасти свойо култури осиґурали у даєдним спомедзи пейц осиґуруюцих дружтвох котри маю своїх представнїкох у валалє. Фахови особи котри задлужени за преценьованє чкоди ище вше нє виходзели на терен. – По дотерашнїх искуствох, кед єст чкоди од каменцу у вчасним стадиюму, прейґ осиґураня мож надополнїц трошки вредно сци пресади и пресадзованя, алє ище вше ше нє зна нїч конкретне, по-
ВЕЦЕЙ ПАПРИҐИ У ЦАЛИМ ОКРУГУ По статистики котру пробовало направиц Здруженє паприґарох „Капсикум анум”, поверхносци посад зенєй паприґи у тим року у валалє звекшана за коло 10 до 15 одсто. Як потолковала предсидателька Здруженя Душица Орос, мож обачиц и значне звекшанє поверхносцох у околних местох, так же паприґа ше садзи у Лалитю, Кули, Коцуре, Савиним Селу, Вербаше и Змаєве, а за шицких нових паприґарох центер за набавку репроматериялу и за будуци одкуп праве Руски Керестур. 1. ЮНИЙ 2018.
Паданє ценох и одсуство тарґованя з одредзенима берзанскима робами, спрам звитох зоз новосадскей продуктней берзи, охарактеровали другу половку прешлого мешаца.
ВЕКШИНА ПОЛЯ ОСИҐУРУЄ
Фото: В. Вуячич
У одношеню на тидзень штредком мая, по количестве обсяг обтоку векши за 41,38 одсто, док финансийна вредносц роби хтора була у обтоку менша за 19,90 одсто. Кукурица мала неґативни ценовни тренд. Зоз жовтим зарном ше тарґовало по ценох 17,50 динари за килу без ПДВ, док ше зоз клаузулу „ґратис лаґер” тарґовало по ценох 17,70 до 17,90 динари за килу без ПДВ. Пондерована цена концом мая була 17,50 динари за килу (19,25 динари зоз ПДВ), цо гутори о паданю ценох 1,80 одсто у одношеню на поровнуюци податок зоз тижньом пред тим. Зоз житом ше нє тарґовало на орґанизованим робно-берзанским тарґовищу, так же у медийох могло видзиц наслови як цо „Жито нє ма купца”. Понуканє жита було у барз широким ценовним обсягу од 18,20 до 19,30 динари за килу без ПДВ. Зоз сою, як и зоз житом ше нє тарґовело. Понуканя тей олєярки хтори були од 46,10 до 46,50 динари за килу без ПДВ, нє пренашли своїх купцох. Понуканє по спомнутих ценох и факт же ше нє тарґовело указує на паданє цени. На концу, мож додац и же берзански индекс ПРОДЕКС на дзень 24. мая бул на уровню 212,51 индексни поени, цо представя паданє за 0,77 процентни поени у одношеню на тидзень пред тим. П. Б.
РУСКЕ СЛОВО 13
ЕКОНОМИЯ ПРИВРЕДНЇКИ З ЧАРНЕЙ ГОРИ НАЩИВЕЛИ ВЕРБАС
Привреднїки з Чарней Гори, на чолє зоз предсидательом Привредней комори тей держави Властимиром Ґолубовичом, нащивели Вербас и зишли ше з руководством локалней самоуправи и колеґами зоз привреди. Тема стретнуца були можлївосци сотруднїцтва, запровадзованє конкретних одношеньох медзи привреднима субєктами и заєднїцки наступ на трецих тарґовищох. Як визначел Ґолубович, сотруднїцтво би було значне у обласци польопривреди, поживовей индустриї, туризму, услугох, як цо то сервис хтори привреднїком зоз Сербиї може обезпечиц пристанїще Бар, дзе и витворена конкретна догварка на стретнуцох привреднїкох Чарней Гори и Войводини. Медзи привреднїками з Чарней Гори були перши людзе пристанїща Бар, „Плантажох”, компаниї „Ста-
Фото: врбас.нет
СОТРУДНЇЦТВА У ВЕЦЕЙ ОБЛАСЦОХ
дион”, „Ловчен инвест”, „Ядроаґент” и други, а на стретнуцу привреднїкох бул и ґенерални конзул Чарней Гори у Сербиї Драґан Канкараш. Предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац з тей нагоди визначел же нови тарговища годни оможлївиц
ЗМЕНШАНЄ НЄЗАНЯТОСЦИ У ОПШТИНИ ШИД
КОНКУРС ЗА ЯВНИ РОБОТИ Национална служба за обезпечованє роботи и Општина Шид розписали Конкурс за запровадзованє явних роботох на подручу општини. Предносц буду мац нєзаняти особи хтори чеж-
ше доходза до роботи, особи котри до ставаю социялну помоц и инвалидни особи. Обласци у хторих годно запровадзиц явни роботи то обласц социялней защити и гуманитарней дїялно сци, отримованє и обнова инфраструктури, защита животного штредку, а у обласци култури лєм за особи зоз инвалидитетом. Явни роботи буду запровадзени у периодзе хтори нє длугши як штири мешаци. Вл. Дї.
14 РУСКЕ СЛОВО
отверанє нових роботних ме стох. Вше ше намага же би ше до контактох хтори отримує локална самоуправа уведло и привреднїкох и так им дало нагоду промововац ше на рижних ме стох, и понукац свойо продукти и услуги. А. М.
У БОРБИ ПРОЦИВ ШИВЕЙ ЕКОНОМИЇ
КУЛА И ВЕРБАС ДОСТАЛИ ПО 23 ТИСЯЧИ ЕВРА На змаганю општинох и городох, хторе отримане у рамикох наградного бависка „Вежнї рахунок и победз 2018” у борби процив шивей економиї, општини Кула и Вербас до ста ли по 23 тисячи евра. У звиту Явного подприємства „Пошта Сербиї” видно же општина Кула у катеґориї штреднїх општинох освоєла друге место, з посиланьом 26 рахункох/слипох по жительови, а општина Вербас завжала треце место зоз 25 рахунками по жительови. Тоти два општини освоєни пенєж годни вихасновац за опреманє и обнову школох, шпита льох, дзецинских заградкох, площох и других обєктох од явного значеня по вибору гражданох. Општина Вербас у юнию на своїм официйним сайту орґанизує явне гласанє, по сле чого буд зе утверд зене хтори проєкт буд зе витворени зоз тих средствох, а Општина Кула ище нє вида ла сообщенє о своєй награди. А. М. 1. ЮНИЙ 2018.
ekonomija@ruskeslovo.com
ПРОДУКЦИЯ ЯГОДОХ У ҐИБАРЦУ ПРИ ШИДЗЕ
УЖ ШЕ ПЕРШИ РОК УКЛАДАНЯ ОДПЛАЦА На початку продукциї ягодох требало вельо укладац – вивартац студню, инсталовац систему за наводньованє, набавиц ягоди, коло 38 000 фалати, анализовац жем. Шицко цо ше продукує, преда ше у Беоґрадзе, а випатра же двоме продукователє початнїки уж у тей сезони дацо и заробя
У
ягодняку Ґорана Жеравици и Драґана Медича зоз Шиду, у Ґибарцу при Шидзе, у полним розмаху оберанє ягодох з поверхносци єдного гектара. И Жеравици и Медичови то нє основна робота, бо Жеравица у тарґовинским фаху, а Медич у польодїлскей продукциї, алє одлучели почац продукцию ягодох. Окрем же су шовґрове, тераз и дїловно сотрудзую. Ягодняк зме нащивели праве на концу роботного часу, кед наднїчаре ґайбочки зоз краснима червенима ягодами понагляли покласц до комбия, понеже гирмело и грожел запор. Швидко покладли ґайбочки до комбия, же би их Медич транспортовал до Беоґраду. Прето зме кратко побешедовали зоз Жеравицом, на чиїм полю посадзени ягоди. ВЕЛЬО ПРИРИХТОВАНЯ НА ПОЧАТКУ
– На початку до продукциї ягодох требало вельо укладац – надпомнул Ґоран Жеравица. – Перше требало вивартац студню и инсталовац систему за наводньованє „капка по капка”, бо продукция нє можлїва без залїваня. Требало набавиц и ягоди, коло 38 000 фалати. Пред тим зме дали жем на анализованє, же би була випитана Ph вредносц и же би ше утвердзело чи жем одвитуюцаа. Ягоди посадзени на фолию, на каждей два шори, а помедзи жем закрита зоз сламу. Вона оможлївює же би ше зачувало влагу, потим зопера же би росло коровче, а добре и тото же после дижджу лєгчейше войсц и оберац ягоди.
1. ЮНИЙ 2018.
Вон припознал же зоз шовґром нє сцели ризиковац и почац продукцию без фаховей помоци, та их тераз совитує єдна професорка польопривреди зоз Беоґраду. Гваря же початок бул добри. На полю дзе вони робя, рок и хвиля потераз були одлични за продукцию ягодох. Шицко цо ше продукує преда ше у Беоґрадзе, а далєй ше потим вивожи до Русиї. Цена од 80 по 150 динари за килу. ОЧЕКУЮ ЖЕ И ЗАРОБЯ Жеравица надпомнул же кед пред почаком продукциї шицки трошки покладли на папер, гварели себе же буду задовольни кед у першим року виплаца лєм укладаня. Медзитим, тераз видно же дацо и заробя. – Держава нам дала стимулацию за кореньчки ягодох, алє нам ше нажаль, пре одредзени причини нє удало достац и субвенцию за систему за наводньованє и студню, гоч держава и ту помага, алє нам нє могли виплациц субвенцию назадок. Без огляду на тото, ми задовольни – гварел Жеравица. На концу, чули зме же то други ягодняк у валалє, алє добре и єдним, и другим продуковательом. Од продукциї шлїдуюцого року обчекую же вецей заробя. А и сами наднїчаре нам гварели же су задовольни, и зоз наднїцу, и зоз ґаздами.■ Вл. Дїтко
РУСКЕ СЛОВО 15
КУЛТУРА И ПРОСВИТА ТРА ДИЦИЙНА МАНИФЕСТАЦИЯ „ПРИШЛИ НАМ РУСА ДЛЯ” У БИКИЧУ
ГОСЦИ ЗОЗ КОЦУРА ОТРИМАЛИ КОНЦЕРТ На швето Сошествиє Святого Духа, познатше як Русадля, внєдзелю у Бикичу отримана традицийна манифестация „Пришли нам Русадля”, хтори орґанизує КПД „Иван Котляревски”. Як и каждого року перше отворена етно вистава штандох зоз ручнима роботами и традицийнима єдлами хтори порихтали Здруженя женох зоз Беркасова, Бачинцох, Вишнїчева, Соту. Илинцох и Моровичу. Потим у Доме култури отримана културно-уметнїцка програма, а госци на манифестациї були члени КУД „Жатва” зоз Коцура. Шицких на початку програми привитал Деян Бобаль, предсидатель Дочасового цела МЗ Бикич и КПД „Иван Котляревски”. З тей шветочней нагоди Мартица Тамаш, директорка НВУ „Руске слово” подаровала Бикичаньом коло 75 кнїжки, виданя Установи, а тиж тельо кнїжки придати и до Беркасова. Присутних привитал и Микола Шанта, як предсидатель КУД „Жатва” и як подпредсидатель Националного совиту Руснацох. Вон гварел же Коцурци нащивели Бикич, а опрез школи чий перши учитель бул Михайло Ковач, одшпивали його писню „Хижочко стара”. Шанта поволал Бикичаньох на традицийну манифестацию „Коцурска жатва”, алє и же би у Коцуре мали и цаловечаршу програму. Концерт отворели госци з Рускима танцами, а Наташа Тамаш и Катарина Кулич одшпивали шпиванку „Вечар майови”. На гармоники их провадзел Любомир Сакач. З поетскима стихами ше представела Мария Горняк з писню Михала Рамача „Чуц хук зоз Горнїци”, а потим Дарина Михняк хтору на ґушлї провадзел Марко Буила, одшпивала українску народну шпиванку „У вишнєвом саду”. Як солистка представела ше и Саня Ґайдош зоз шпиванку „Три гвиздочки на нєбе”, а потим танєчнїки виведли сербски танци зоз Войводини у хореоґрафиї Влади-
мира Ивана, а корепетитор бул Любомир Сакач. Коцурци ше представели и зоз Женску шпивацку ґрупу хтора одшпивала „На полю верба”, „Зашвицело слунко ясне” и „А хто видзел, а хто чул”. Танєчнїки ше представели и зоз танцом „Мой желєни верше” у хореоґрафиї Йоакима Раца Мимия, руководитель Владимир Иван, а корепетитор Любомир Сакач. Домашнї Бикичанє з тей нагоди премиєрно виведли сценски приказ зрубованя майового древка на сцени. Вони тот народни обичай обдумали до седем осем минути, а обдумали го Борислав Барна и Зденко Лазор. Чесц заврец концерт тиж припадла госцом, хтори на концу одтанцовали „Коломийку”. После концерта шицки нащивителє пошли ґу майовим древку хторе було у дворе Етно хижи. Перше жени, млади и дзеци зашпивали и затанцовали, потим хлопи вжали шекеру до рукох и почали зрубовац древко хторе о даскельо минути було на жеми. Друженє, потим, предлужене у Доме култури коло смачней вечери. Вл. Дїтко
У ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
ЗА ДЗЕНЬ ШКОЛИ ФЕСТИВАЛ НАУКИ
Основна и штредня школа з домом школярох „Петро Кузмяк”, 25. мая, зоз интердисциплинарним Фестивалом науки означела свой Дзень у присустве школярох, наставнїкох, госцох з других школох и валалских установох та и родичох. У школским голу и кабинетох представени активносци и роботнї зоз шицких предметох, як и з природних
16 РУСКЕ СЛОВО
наукох од математики, физики, хемиї, биолоґиї по язики, од руского по странски английски, нємецки италиянски, цо ше виучує у Школи и музичну уметносц. Директорка Школи Хелена Пашо Павлович винчуюци Дзень школи шицким присутним потолковала тогорочни иншаки концепт преслави. Вона наглашела же прировнуюци ше императиву часу же би школа як установа постала атрактивна и школяром и наставнїком, Школа „Петро Кузмяк” ше намага провадзиц тенденциї и розвой нашого дружтва и трима крочай зоз швидкима пременками у технїки и технолоґиї. Спрам своїх афинитетох школяре на Фестивалу науки могли участвовац у роботньох и експериментох хтори ше им понукало зоз рижних предметох, цо видно же им було интересантне и прицагуюце. На таблону у школским голу з тей нагоди були виложени и успихи школярох на тогорочних змаганьох зоз рижних предметох. М. А. 1. ЮНИЙ 2018.
kultura@ruskeslovo.com
У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНИ ФЕСТИВАЛ ПОЕЗИЇ МЛАДИХ
ПОЛ ВИКА УГЛЯДНЕЙ МАНИФЕСТАЦИЇ
Прешлого тижня у Вербаше отримани ювилейни, 50. Фестивал поезиї младих, а манифестасция почала з евокованьом памяткох и здогадованьох на мена шицких побиднїкох, у святочней сали Ґимназиї „Жарко Зренянин” у Вербаше. Гуторело ше о маю з далєкого 1968. року, кед з єдного обичного поетского митинґу, Вербас у наступних деценийох почал роснуц до городу стихох и поезиї. Нє забути анї мена шицких гевтих з Културного центру, хтори були потримовка Фестивалу, „з других шорох”, хтори були подпорка такей углядней литературней манифестациї. Публику з тей нагоди привитал предсидатель општини Милан Ґлушац, поет и перши лауреат Фестивалу Радомир Мичунович, вец ушлїдзели и стихи других побиднїкох як цо то Дьордьо Сладоє, Блаґоє Бакович, Томислав Домович, Неманя Драґаш, Снежана Николич и Тамара Хрин, а присутних привитал и помоцнїк Покраїнского секретара за културне нашлїдство Милан Мицич. У прешлим тижню отримани и други порядни програми Фестивалу, як цо то Вилєт до прози, на хторей бешедоване о богатим литературним опусу Мирка Демича, хторому бул пошвецени тот вечар. Побиднїк 44. Палети младих Александар Станоєвич, студент Академиї уметносци у Новим Садзе, а назва побиднїцкого малюнку „Анксиозносц”. Тоту подобову манифестацию у вербаскей Ґалериї отворела академска малярка Миляна Радованович, а финалисти 50. Фестивалу пое-
зиї младих пияток були и на приєме у општини, дзе їх дочекали заменїца предсидателя Општини Миляна Штулич, началнїца Оддзелєня за дружтвени дїялносци Мира Недич, помоцнїца предсидателя Општини Даница Парошки и член Општинскей ради Боян Периз. Централна подїя зоз святочну програму, на хторей преглашени и побиднїк тогорочного Фестивалу отримана всоботу у биоскопе „Югославия”, а тогорочни побиднїк Александар Ґабона з Нового Саду. Другу награду достала Сладяна Бушич з Беоґраду, а трецу Петар Ракочевич зоз Подґорици. Фарук Шахат зоз Сараєва, як наймладши учашнїк, достал награду „Станко Симичевич”. Таку одлуку принєсол жири у составе: предсидатель Перо Зубац и члени Данило Йоканович, Иван Лалович и Ґоран Лабудович Шарло. По оцени жирия, то бул наймоцнєйши Фестивал у остатнїх даскельо рокох и було чежко вибрац 10 финалистох. Закончуюци вечар бул святочни, зоз музику, рециталом, стихами, а под час вечара уручени и подзекованя и дарунки гевтих хтори у прешлих рокох означели Фестивал и допринєсли його розвою. Припознаня з тей нагоди достали Весна Дринчич Дїлас, Ратко Шоч, Светислав Шлюкич, Мирослав Алексич, Петко Копривица, Милан Станимирович, Дьордьо Сладоє и Перо Зубац. А. Маркович
НА СМОТРИ КИРИЛСКЕЙ ПИСМЕНОСЦИ У ТИТЕЛЮ
КЕРЕСТУРСКА ШКОЛА ДОСТАЛА ГРАМОТУ
На 16. Смотри кирилскей писменосци у Тителю, 24. мая, на дзень св. Кирила и Методия, отримана шветочносц на хторей уручени награди за найлєпши школски состави написани на мацеринским язику. Медзи наградзенима и школяре з наших руских школох. Основна школа и штредня школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура и єдна з дзешец школох хтори достали окремну Грамоту за длугорочне участвованє на тей манифестациї, а того року участвовали писмени состави школярох на мацеринских язикох зоз 51 школи. Зоз руского язика змагало ше зоз писмених составох школярох зоз керестурскей Школи и зоз ОШ „Йован Йованович Змай” зоз Дюрдьова, док зоз коцурскей школи того року нє було роботи. Робота Дорис Бучко, школярки 3. класи керестурскей Ґимназиї, преглашена за найлєпши состав написани на руским язику. Медзи школскима писменима задатками зоз 5. и 6. класи перше место завжала Ребека Семан, зоз ОШ „Петро Кузмяк”, при наставнїци Ксениї Шовш, друге место Марина Барна зоз ОШ „Йован Йованович Змай” при на1. ЮНИЙ 2018.
ставнїци Мариї Самарджич, а треце Павле Гербут, з керестурскей школи при наставнїци Ксениї Шовш. У старшим возросту, школярох 7. и 8. класи, ровноправно найлєпши були состави Михайла Рацпетия з керестурскей школи при наставнїци Каролини Папуґа и Єлени Мудри з дюрдьовскей Школи при наставнїци Самарджичовей. Друге место завжал Алексей Мудри з керестурскей, а треце Ясмина Будински з дюрдьовскей школи при спомнутих наставнїцох. Од роботох штредньошколцох, дзе на руским язику роби лєм Школа „Петро Кузмяк”, наградзени роботи Терези Будински, Марини Надь и Жарка Остоїча при професорки Люпки Малацко. У жирию котри оценьовал школярски роботи як консултант за руски язик була Мелания Римар. З тей нагоди у Народней библиотеки „Стоян Трумич” у Тителю хтори орґанизує тоту манифестацию пририхтана мала шветочносц и славски обичай, а награди уручовал писатель зоз Беоґраду Бранко Стеванович. М. А.
РУСКЕ СЛОВО 17
КУЛТУРА И ПРОСВИТА РЕПУБЛИЧНЕ ЗМАГАНЄ З РУСКОГО ЯЗИКА И ЯЗИЧНЕЙ КУЛТУРИ У ДЮРДЬОВЕ
ШКОЛЯРЕ УКАЗАЛИ ВИСОКИ УРОВЕНЬ ЗНАНЯ Пише: Сандра САЛАМУН
На отвераню змаганя школярох привитали, потримали, алє и похвалєли же уча руски язик – Вукица Петрович, директорка дюрдьовскей ОШ, Ирина Папуґа з Дружтва за руски язик, литературу и културу и Лазар Чонкич, член општинскей ради Општини Жабель задлужени за образованє
У
Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, всoботу, 26. мая, отримане 18. Републичне змаганє з руского язика и язичней култури за школярох седмих и осмих класох зоз седем наших местох. – Тоти тести би требали буц кус чежши од тестох з медзиокружного, алє тот хто их пише муши мац добру миру. Школяре ше муша звикнуц читац и заглїбиц ше до того. Вони углавним понагляю виполнїц тести, нє препатраю за собу и нє любя кед задаток длугши. Любя кратки питаня и на заокружованє, а гоч питанє лєгчейше, знаю погришиц, бо нє читаю з увагу – гварел др Юлин Рамач, проф. у пензиї зоз Оддзелєня за русинистику котри обдумал питаня на тесту за школярох зоз порядней настави. Тести з виборней настави зложела Мелания Сабадош, наставнїца руского язика у пензиї. – Барз сом задовольна зоз резултатами и на медзиокружним и на републичним змаганю. Од тринацецерих змагательох, дванацецеро наградзени. Окреме нам мило же боди достали школяре з осмих класох, бо им то важне при упису до стреднєй школи. Тести були и чєжки, и лєгки, алє нам окреме мило же нашо школяре указали високи уровень знаня, цо указали боди. На тим дзекуєме наставнї-
18 РУСКЕ СЛОВО
цом и школом у котрих уча – гварела Иринка Папуґа у мено Дружтва за руски язик, културу и литературу. КЕЛЬО ШКОЛЯРОХ, ТЕЛЬО И ЗМАГАТЕЛЬОХ Змагали ше тринацецеро школяре – осмеро з порядней настави з Руского Керестура (4 школяре), Коцура (3), Дюрдьова (1) и пецеро з виборней настави з Нового Саду (2), Вербасу (1), Кули (1) и Бачкей Тополї (1) – вкупно 13 школяре. – Резултати тестох наисце барз добри, окреме у осмей класи. Осмаки ше рихтаю за примаци испит з истим ґрадивом, та ми окреме мило же указали високи уровень знаня. На змаганю Керестур мал и найвецей предствительох, то и прето же у нашим месце єст найвецей Руснацох – гварела Каролина Папуґа, наставнїца руского язика у керестурскей ОШ. – Цешиме ше же зме домашнї такому змаганю. Нашо школяре ше намагаю учиц руски язик. Резултат того же зме мали лєм єдну школярку на тим уровню змаганя то малочислени класи – гварела Мария Самарджич, наставнїца руского язика у дюрдьовскей ОШ. – Того року сом учела нєзичаєно вельку ґенерацию осмакох и у кра-
сним чишлє ше одвовали на тото змаганє. Вони порихтани учиц, маю вельку дзеку и любя ше змагац. Медзитим, видзи ми ше же руски оддзелєня буду вше менши – гварела Славица Мали, наставнїца руского язика у коцурскей ОШ. НАЙУСПИШНЄЙШИ УЧАШНЇКИ Од школярох седмей класи з порядней настави перше место завжали Катарина Кулич и Наташа Тамаш зоз Коцура (по 20 боди), друге Анастазия Надь з Руского Керестура (17 боди), а треце Ясмина Будински з Дюрдьова (16 боди). Перше место за школярох осмей класи завжал Леон Юрич з Руского Керестура (20 боди), друге Теодора Русковски тиж зоз Керестура (19 боди), а треце Єлена Чордаш зоз Коцура (18 боди). – Мал сом максималне число бодох и задовольни сом. Од медзиокружного змаганя сом ше каждодньово пририхтовал. Тримал сом ше того же задаток треба добре пречитац и же ше нє шме швидко робиц – гварел першопласовани школяр осмей класи Леон Юрич з Руского Керестура, котри би ше любел уписац до Електротехнїчней школи у Новим Садзе. Вон за тото змаганє 1. ЮНИЙ 2018.
kultura@ruskeslovo.com
усовершовал правилну бешеду и писанє, як и знанє пожичкох з нємецкого и мадярского язика. Максималне число бодох мала и Каролина Гарди з Нового Саду, а вона од окружного найвецей учела историю язика и писательох. – Барз ми мило же сом мала максимално боди. Найвецей сом учела сама, вельо ми помогли наставнїца и родичи. Любим язики и часто ше змагам. Тест чежши як на медзиокружним, алє ми ше удало добре поробиц – гварела першопласована Каролина Гарди школярска осмей класи котра би ше любела уписац до Карловацкей ґимназиї у Сримских Карловцох. Окрем за малих матурантох, осмакох, тото змаганє добри крочай и пририхтованє за шлїдуюци рок. – Тот змаганє за мнє вельки успих. Од медзокружного сом повторйовала цале ґрадиво. Любела бим ше и нарок змагац, а тото искуство ми будзе значиц за шлїдуюци рок, односно шлїдуюце змаганє з руского яизка – гварела трецопласована школярка седмей класи Ясмина Будински з Дюрдьова. Перше место за школярох седмей класи з виборней настави завжала Ана Чижмар з Вербасу и Михаило Пап з Нового Саду (по 20 боди), друге Боґларка Ґере з Бачкей Тополї (17 боди). Зоз осмей класи, перше место завжала Каролина Гарди з Нового Саду (20 боди), а друге место завжала Анастасия Джуджар зоз Кули (16 боди). Шицки учашнїки достали подзекованя од орґанизаторох, дюрдьовскей ОШ и Дружтва за руски язик, литературу и културу з Нового Саду. Школяре хтори завжали даєдно з трох местох достали по кнїжку чий видаватель Дружтво за руски язик, литературу и културу, як и наставнїци руского язика котри пририхтовали школярох за тото змаганє. На змаганю придати и дипломи зоз Медзиокружного змаганя, хторе отримане 28. априла у дюрдьовскей школи. Змаганє отримане у рамикох 90-рочнїци од народзеня Дюрдьовчаня Миколи М. Кочиша и по Календаре Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою.■ 1. ЮНИЙ 2018.
У ВЕРБАШЕ
НА СОБОТУ ХОРСКИ ФЕСТИВАЛ
На соботу, 2. юния, Културно-просвитне дружтво „Карпати” отрима осму по шоре смотру хорох, традицийну манифестацию хтора од окремней значносци за руску националну заєднїцу. На Фестивалу буду участвовац коло 200 виводзаче, а остатнї два роки уровень манифестациї дзвигнути на медзинародни. На соботу наступя шейсц хори, вєдно з нашима хорами з Нового Саду, Вербасу, Руского Керестура, Сримскей Митровици. Публика будзе уживац у шпиваню хорох КПД „Карпати” з Вербасу, Дома култури з Руского Керестура, „Гармония” з Нового Саду и „Русински зарї” зоз Сримскей Митровици. Традицийно буду наступац и два госцуюци хори, перши хор Културного
центру Вербас „Бачки шпиваче” хтори од снованя участвує на Фестивалу, а други будзе хор Здруженя сербско-греческого приятельства „Ирида” зоз Сримскей Митровици. Пририхтованя за Фестивал почали ище початком рока, а потримали ю Национални совит рускей националней меншини, Завод за културу войводянских Руснацох, општина Вербас, Покраїнски секретарият за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами и Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-заєднїци. Фестивал почнє на соботу, на 19 годзин у просторийох КПД „Карпати” у улїци Нєґошева 21 у Вербаше. А. М.
ОПШТИНСКА СМОТРА МУЗИЧНО-ФОЛКЛОРНЕЙ ТВОРЧОСЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
ДОМАШНЇ ИДУ НА ЗОНУ У Велькей сали Дома култури у Руским Керестуре прешлого викенду отримана 58. Општинска смотра музично-фолклорней творчосци за старших на котрей участвовали аматере културно-уметнїцких дружтвох, односно з домох култури зоз шицких местох општини Кула, а представена сербска, мадярска, чарногорска, українска и руска творчосц. У мено Дома култури Руски Керестур на Зонску смотру ше пласовал Тамбурови окркестер зоз венчиком виходнярских писньох и „Манастирску касарню” под руководзеньом мр Мирка Преґуна. Бул наявени и наступ Дзивоцкей ґрупи котра нє наступела пре обєктивни причини. Попри тим, пласовали ше и фолклораше зоз хореоґрафию „Русадля” чий руководитель Сашо Палєнкаш, а далєй ше нє пласовали зоз „Палєнковим танцом”. РКУД „Др Гавриїл Костельнїк” зоз Кули ше змагало зоз Женску шпивацку ґрупу котра наступела зоз писнями „Кед голубица лєцела” и „До нас,
хлапци, до нас”, як и зоз Хлопску шпивацку ґрупу котри виведли писню „Зродзели ше тарки”. На Зону ше пласовала лєм Женска ґрупа, а пририхтала их Еуфемия Планкош. Аматере ше представяли зоз музичнима и танєчнима точками медзи котрима було и драмски часци, Дом култури зоз Сивцу виведол час свадзебного обичаю „Кумованє”, а КУД „Дурмитор” зоз Кули обичай зоз Пиви „Свадзба у млодийовим обисцу”, як и пригодне наздравянє. КУД „Сербия” зоз Кули нє наступело, алє їх наступ селектор одпатри на їх домашнєй сцени. Орґанизатор и домашнї Опшштинскей смотри були Културно-просвитна заєднїца Кула и Дом култури Руски Керестур, покровитель Општина Кула, а селектор Любомир Вуйчин, хореоґраф зоз Вербасу. М. Дж.
РУСКЕ СЛОВО 19
МОЗАЇК ШТВАРТА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ ЗА СТУДЕНТОХ, МЛАДИХ НАУКОВЦОХ И ФАХОВЦОХ
ДОБРА НАГОДА ЗА УХОД ДО АКАДЕМСКОГО КРУГУ
Штварта наукова конференция за студентох, младих науковцох и фаховцох отримана соботу, 26. мая, на Филозофским факултету у Новим Садзе у орґанизациї Виглєдовацкого кругу, а з потримовку Оддзелєня за русинистику, Роботного цела за младих руского Националного совиту, и Заводу за културу войводянских Руснацох ПИШУ: Т. САЛАҐ, Л. КОСТЕЛНИК, И. САБАДОШ
Ш
тварта наукова конференция за студентох, младих науковцох и фаховцох почала зоз промоцию Зборнїка роботох зоз Трецей конференциї хтора отримана 2016. року. Конференцию урядово отворел и привитал шеф Оддзелєня за русинистику проф. др Янко Рамач, хтори оценєл же сам факт же ше така конференция отримує уж штварти раз, же кажда ма приблїжне число учашнїкох, подєднак уж искусних и початнїкох, як и же квалитет роботох на одвитуюцим уровню, указую же наша заєднїца ма наукови потенциял. Вон обецал и дальшу потримовку з Катедри коло орґанизованя шлїдуюцих конференцийох. Подобну потримовку потвердзекла и директорка заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, насампредз кед слово о публикованю Зборнїка.
ЗБЕРАНЄ ИСКУСТВОХ На конференциї участвовали млади, од котрих даєдни участвовали и на скорейших конференцийох, а даєдни були першираз учашнїки на таким сходу. Теми на тогорочней конференциї були рижни. Перша учашнїца була Дюрдїца Ґордич. Вона представела свою компаративну роботу Миґрациї у двацетим вику у литературним контексту на прикладох Жироша и Црнянского. – Першираз участвуєм на тей конференциї. Тоту тему сом вибрала прето же думам же тема миґрациї важни за шицки меншини, та и за Руснацох. Тиж так важне и пре отримованє традициї, култури и язика у миґрацийох, у другим околїску, т. є. у другей держави. Таки конференциї важни за шицких
20 РУСКЕ СЛОВО
котри сцу войсц до академского кругу, муша мац роботи, а муша их и научиц писац – гвари Дюрдїца Ґордич. Шлїдуюци ше зоз свою роботу Югславянство у новинох ,,Заря / ,,Руска заря (1934 – 1940) представел уж порядни учашнїк, а и єден зоз орґанизаторох Саша Сабадош. – Задовольни сом як учашнїк. Того року сом ше занїмал зоз новинами ,,Заря” односно, ,,Руска заря” зоз державну политику, идеолоґию югославянства у медзивойновим периодзе, и наздавам ше же з тей роботи будзе єдно значне доприношенє и рускей науки, и рускей историоґрафиї – гвари Саша Сабадош. Треци по шоре бул студент журналистики на Филозофским факултету у Новим Садзе Андрей Орос, учашнїк котри першираз участвовал на конференциї, а представел ше у двох роботох. – Тота конференция була цошка цалком нове и за мнє интересантне, пачи ми ше єй концепция. Участвовал сом з двома роботами, єдна то Улога ,,Руских новинох” у националним препородзе Руснацох, а другу сом робел зоз колеґинями Тамару Салаґ и Лидию Костелник, зоз Дарком Заґорцом и зоз професором Александром Мудрийом, а наша заєднїцка тема була Службове хаснованє руского язика и писма у Войводини. Окрем того же нам тото уча ствованє на конференцийох помогнє цо ше дотика даяких бодох у мастер и докторскей роботи, вшелїяк же тото участвованє помогнє и же би ше вошло до наукового швета – гвари Андрей Орос. После успишно отриманей першей сесиї, ушлїдзела и друга, започата зоз тему Еквиваленти анґлийским префиксом у ,,Алиси у жеми чудох” Луиса Керола на руским язику котру викладала Марина Шлемендер. 1. ЮНИЙ 2018.
mozajik@ruskeslovo.com – На прешлей конференциї сом була у публики и можем повесц же ми ше конференция попачела, та сом одлучела же того року будзем участвовац. Понеже ше рихтам и за мастер роботу, думала сом представиц єдну часц моєй роботи. Шицки теми були интересантни на свой способ, алє найвекше отверанє за дискусию була тема Марини Сакачовей – толкує Марина Шлемендер.
ШИРОКИ ИНТЕРЕСОВАНЯ Друга тема у другей сесиї була тема виглєдовацкей ґрупи котру творя Лидия Костелник, Тамара Салаґ, Андрей Орос, Дарко Заґорац и Александер Мудри, Службове хаснованє руского язика и писма у Войводини. Циль того виглєдованя бул представиц стан у тей хвильки єдного сеґменту службового хаснованя язика, односно превериц чи надписи о державних институцийох, назвох места або улїчкох коректно написани и чи ше хаснує можлївосц котра предписана зоз законом. Тиж циль бул и освидомиц гражданох на гришки зоз котрима ше часто стретаме, а нє обачуєме их. Далєй ше представела Ана Римар Симунович зоз тему Препознаванє поетики Михайла Ковача у додатку ,,Вибрани писнї” у ,,Руским слове” 1984. року. – Робота котру сом представела на Штвартей науковей конференциї, то робота котру сом мала на докторских студийох на єдним предмету. Тота робота ше одноши на серию Вибрани писнї котра була часц Литературного слова у Руским слове 1984. року. Тоту серию ушорйовал Михайло Ковач и мож видзиц през тоти дзешец числа же на ньго уплївовала литературна творчосц. Мож повязац його ушорйовацку роботу зоз творчосцу – закончує Ана. Марина Сакач нє першираз участвовала на науковей конференциї, а того року вибрала тему Самоесенциялизация рускей култури як механїзем дружтвено-политичного леґитимитету. – Интересантне ми же иснує така конференция, пачи ми ше идея же можеме презентовац свойо роботи, без огляду на сфери наших интересованьох, т. є. же би ше нє ю заверало лєм на руску Катедру и язик, алє же бизме ю ширели и на други дружтвени науки. Мило ми же можем участвовац и же можем на єден способ тому допринєсц, нє лєм себе же обявим свою роботу, алє и другим же би пречитали дацо нове и иншаке о чим, можебуц, по тераз анї нє роздумовали – гвари Марина. Орґанизаторе зоз цалу конференцию барз задовольни, одволанє було менше як на прешлей, алє як гвари Саша Сабадош, квалитативно нє опадла у одношеню на прешлу конференцию, аж дума же є у даєдних сеґментох вельо моцнєйша. – Було даєдни роботи котри ше занїмали зоз фундаменталнима аспектами рускей стварносци, так же думам же наисце зме вельо поробели того року. У идуцим року плановане обявиц зборнїки, а потим би, вец, була и пията конференция – гвари Сабадош.
НАУКА И ЖИВОТНИ ПИТАНЯ Як цо дзепоєдни собешеднїки уж замерковали, представени теми ше занїмали з руским язиком, компаративно з историю литератури, историю рускей преси, алє и з актуалнима дружтвенима питанями. Окреме квалитетна дискусия порушана коло проблематики службового хаснованя язика и писма, понеже виглєдованє указало же вельки процент надписох по руски ґраматично, правописно лєбо вообще лоґично – нєточни. Тиж интересантни становиска вичерани коло способу представяня руского идентитету себе и другим, односно чи є адекватни ґенерациї и дружтву у 21. вику. Мож визначиц и компаративни приступ авторох хтори обрабяли „литературни” теми (миґрациї, Ковач, прекладательство), хтори окрем академского значеня тиж кореспондовали з практичнима, животнима питанями и ситуациями. На тот способ, и Штварта конференция потвердзела витални капацитет и животну природу науковей роботи. ■ 1. ЮНИЙ 2018.
ПАКТ РУТЕНОРУМ ОРҐАНИЗОВАЛ ,,POPULUS POWER PARTY’’
ДРУЖЕНЄ ДО ПОЗНИХ ГОДЗИНОХ
Всоботу, 26. мая, у Руским Керестуре на месце познатшим як ,,Озеро”, отримана журка „Populus power party” у орґанизациї Здруженя гражданох „Пакт Рутенорум”. На журки наступели диджейове Flowtech Phantom и A:Cortex зоз Нового Саду ден од диджейох хтори на Озеру забавял младеж бул Тихомир Божичич, познатши як Flowtech – Phantom, єден од зачатнїкох ,,Тошиба’’ ґрупациї (dubstep тандем ) хтора уж роками орґанизує квалитетни збуваня, а тиж так є продуцент и єден од учашнїкох ,,Bantoo’’ колаборациї. Попри нього, Димитриє Марич, познати як A:Cortex ше представел зоз музику хтора характеристична по bass-line / sub-bass звуку. Гоч журка була скромнєйшого характеру, вечар бул добре нащивени, а журка тирвала до позних годзинох. предсидателька Здруженя ,,Пакт Рутенорум’’ Ясна Медєши гвари же у Пакту кажде од членох ма даяку учасц и задлуженє, та кед ше подзеля коло задаткох, нє чежко орґанизовац журку такого типу. – Пририхтуєме ше так же ше перше догваряме як сцеме же би шицко випатрало и направиме концепт, розпатраме яки маме можлївосци, яка чия улога и хто цо будзе робиц. Вше ше можеме порадзиц, та нам нє чежко таке дацо орґанизовац. Думам же ше публика одволала, вельо було нащивительох и задовольни зме, понеже ше тото збуванє досц спонтано орґанизовало, и, як видзим младим хибя таки збуваня, и жадни су таких журкох, а ми ше будземе трудзиц орґанизовац цо вецей таки вечари – толкує Ясна Медєши. Пред журку, млади мали нагоду под отвореним нєбом патриц пренос финалу фодбалскей Лиґи шампионох на видео биму. – Пущали зме фодбалски пренос, прето же ше тот исти вечар бавело финале Лиґи шампионох хтора досц важне змаганє. Пред тим зме дознали же велї праве прето нє приду на журку, або приду познєйше, та зме одлучели же уж, вец, ми оможлївиме патриц фодбал, та най шицки вєдно патра. – потолковала предсидателька Здруженя ,,Пакт Рутенорум’’ Ясна Медєши. Марина Биркаш
Є
РУСКЕ СЛОВО 21
Число 10 Ушорела:
Мая Зазуляк Гарди
ТАЛАНТОВАНА УМЕТНЇЦА ЕЛЕНА ШОМОДЇ З КЕРЕСТУРА
НАЙВОЛЇ МАЛЬОВАЦ ДАЦО МАҐИЧНЕ Елена Шомодї з Руского Керестура талантована за велї ствари, алє ше окреме визначує у подобовей уметносци. Гоч є тераз лєм штварта класа Основней школи, Еца, як ю волаю, малює и рисує уж „як велька”
Є
Елена зоз шестру и шестринїцами
22 РУСКЕ СЛОВО
й талант було видно ище кед була мала, а нєдавно го препознал и маляраматер Янко Бики з Керестура, ґу хторому Елена ходзи на роботнї. – Того року сом почала мальовац и на платну, зоз правима фарбами, щеточками, шпахлу... Вельо сом од нього научела. Учи ме основи, як тримац щеточку, хасновац фарби, наприклад, же до трави мож положиц и жовту, червену, лєбо кафову фарбу, як и тото же барз важне одредзиц дзе слунко швици и цинї. Зоз длугоку, червену палїчку, лєбо як ю вон вола – дириґентску палїчку, указує ми цо добре, а дзе гришим – гвари Елена, хтора найволї мальовац и рисовац дацо интере сантне и маґичне. – Любим єднорогох, а и кед видзим красне нєбо предвечаром зоз шицкима своїма фарбами. Пред двома роками сом дома на мур нарисовала „Frozen”. Найволїм робиц зоз клайбасом. Припатрам ше на даяки слики, алє найчастейше
опатрам на Ютюбу же як дацо нарисовац. Кед видзим цошка цо ше ми барз пачи, нє да ми мира, мушим тото и сама нарисовац – толкує талантована, млада уметнїца Еца. И у школи Елена найволї подобове, алє док вирошнє, заш лєм би нє сцела буц уметнїца. – Сцем же би ми то бул лєм гоби, а любела бим буц учителька анґлийского, можебуц воспитачка, лєбо, як мой тато, наставнїк технїчного, од хторого сом и нашлїдзела талант за подобову уметносц. Дакус ми уж допило же ше шицки чудую, випитую ше же як знам и можем так, а я нє мам одвит на тото питанє – припознава нам Елена. Мушиме спомнуц и тото же Елена схопна и надарена и за велї други ствари. Зна грац на клавиру, ходзи на фолклор, на карате, на плїванє до Вербасу, на анґлийски язик, шпива, люби ґимнастику, правиц дацо креативне, алє ше нє може одлучиц же цо од того шицкого найволї...
1. ЮНИЙ 2018.
slovecko@ruskeslovo.com
НАПРАВ САМ
МАСКУ ЗА МОБИЛНИ ТЕЛЕФОН Кед маце превидну маску за свой мобилни телефон, кажди дзень го можеце „облєчиц до новей шмати”. Як, за „Руске словечко” нам указала Наташа Свирац зоз Нового Саду
Потребне: ☺ Превидна маска ☺ Ножнїчки ☺ Празни папер ☺ Клайбас и ґумка ☺ Фломастери, пенкала у фарбох, лєбо древково печаци
1. Положце мобилни телефон на папер и зоз
3.
клайбасом го опишце. Вец до того описаного наДок закончице, виштригнїце форму зоз паперисуйце з клайбасом мотиви хтори сцеце, а хто- ру и положце ю до превидней маски. ри сами здумаце, найдзеце на интернету, лєбо даґдзе индзей.
Опишце место дзе вам камера и потим ви2. Офарбце и украшце зоз чим сцеце и як ше 4. штригнїце и тоту часц. Тераз маце ище єдну кревам пачи. Попри фломастерох, пенкалох у фар- ативну и ориґиналну маску. ☺ бох, древкових печацох, можеце хасновац и украсни селотейпи, лєбо подобне. 1. ЮНИЙ 2018.
РУСКЕ СЛОВО 23
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ОЛИВЕРА ГАРДИ ПОСЛЕ ДЗЕШЕЦ РОКОХ У КАНА ДИ
З УПАРТОСЦУ ПО ДОХТОРСКУ ДИПЛОМУ Пише: Марина ДЖУДЖАР
Источашнє ше єй удава виполнїц полни роботни час на двох або трох роботох у медицини, потим ше усовершує, школує за висши уровень того фаху, путує по Америки, сцигнє ше виспац, та и дружиц зоз єй милима особами. Поряднє вола 97-рочну бабу у Керестуре, цо и єдна з причинох за єй приходи до родного валалу
О
соба од котрей ше вельо обчековало, а шицко з причину бо вше була за приклад. Вихована у обисцу полним злагоди, любови, порозуменя и воспитованя з цильом потримац прави вредносци... Була дзивка єдинїца, як Оливера толкує, праве прето можебуц єй родичи були строгши, а од нєй обчековали же би була самостойна и порихтана робиц шицко. Мац ю одмаючка научела робиц по обисцу, у Керестуре копала и садзела заградку зоз квецом, помагала коло загради, знаходзела ше у кухнї, а попри шицкого була добра школярка котра окреме любела обласц медицини. − У Сербиї сом закончела штредню Медицинску школу за физиотерапеутского
технїчара, а вец сом ше уписала на медицински факултет. Нє закончела сом, гоч ми лєм дакус хибело по конєц. Нажаль, у тим периодзе ми умарла мац, та сом ше нє знашла и нє знала сом цо робиц зоз собу. На хвильку сом застала и ришела же пойдзем оталь. Оддавна сом мала план за одход споза гранїци тей держави, нє пренаходзела сом ше ту, а цо ше дотика мойого фаху, я ше вше видзела у напреднєйшим и розвитшим штредку − толкує Оливера. Же єй иножемство и робота у других штредкох лєм нови искуства у шицких сферох живота, шведочи єй приповедка о способе як ше знашла у цудзини. Подобнє як и вона, так и єй родичи єдну часц живота препровадзели у иножемстве, оцец на дочасовей роботи у Нємецкей, а мацери перша робота була у Босни, єден период робела у Кули у Центру за социялну роботу, а пензию дочекала у рускокерестурскей школи як педаґоґ, учителька у специялним оддзелєню. ОЗНОВА ОД ПОЧАТКУ − Перши мойо роботи у Канади були цалком обични и нє мали вязи зоз медицину. Нє бул ми проблем робиц инше, алє
24 РУСКЕ СЛОВО
1. ЮНИЙ 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
сом пожадла превериц саму себе, а мала сом и вельке жаданє помагац другим. Нє удало ше ми но стрификовац диплому штреднєй школи, а анї положени испити з Медицинского факултету у Новим Садзе ми нє припознали. Но, по сле того, моя одлука була дефинитивна же ше опробуєм школовац, вшелїяк же сом зоз анґлийским язиком овладала ище у Сербиї, а векшину испитох котри були предо мну, я уж раз покладала, лєм же на сербским язику − гвари наша собешеднїца. Тераз єй найблїзши анґлийски язик, так роздумує, а кед приповеда по руски, та себе у глави преклада. Причина за тото то же у Канади жиє у штредку дзе нєт Руснацох, вельо путує, а час на роботи препровадзує з колеґами рижних национално сцох. Як физиотерапеут почала робиц после законченого курсу у Канади, попри роботи предлужела школованє за перши спомедзи трох уровньох школи за медицинску шестру. Намагала ше робиц на вецей роботних местох, з чим збогацовала свою роботну биоґрафию, цо єй приношело лєм позитивне, дзекуюци чому лєгчейше достава стипендиї за свойо школованє. Тераз сцигла по закончени други уровень, а уж планує же дзе предлужи свойо образованє за „nurs practicioner” цо поровнуюци зоз нашу систему исте цо и дохтор общей пракси котри препатра пациєнтох и преписує терапию. − Находзим ше у бази медицинских роботнїкох и у системи занятосци на кратки период у вецей институцийох, та плануєм пойсц до Америки дзе ше предлужим далєй школовац, а шицко тото може лєм збогациц мою биоґрафию. За мнє нє постої нїяка друга робота, тото любим и то мой живот. Нє меняла бим ю нї зач и нє плануєм од школованя одустац. Любим шпиталь и помагац хорим. Видзела сом же ми школованє идзе, а после медицинского факултету то за мнє було як „peace of cake” − дознаваме од Гардийовей. Попри шицкого, програма на телевизиї ю нє прицагує, а любовни романи заменєла зоз фахову литературу. СЦИГНЄ И ПУТОВАЦ Оливера и нєшка чежко подноши лєценє на авиону, алє заш лєм часто путує. Як туриста путує и на авту, нє проблем єй до ньго шеднуц гоч кеди, а люби и кед є у дружтве єй милих особох и новоздобутих товаришох, колеґох и приятельох, понеже Канада наисце мултикултурална жем у котрей шицки єднаки. − Потераз сом обишла векшу часц восточного-америцкого побрежя, нащивела сом Ню Йорк, Чикаґо, Иланоис, Кентаки, Вашинґтон, Маями и велї менши места, а же
ДЗЕКУЮЦИ ВЛАСНОМУ ТРУДУ − Школованє у Канади драге и нє за кажду кишенку, алє зоз трудом мож посцигнуц вельо. Постоя рижни можлївосци же бим мала стипендию, так же ше знаходзим и у тей сфери. Стипендиї доставам дзекуюци добрим оценом, котри понад просеку. Єст ище єден способ за доставанє стипендийох, а то спорт, но, я ше нє барз знаходзим у тей обласци. 1. ЮНИЙ 2018.
бим ше шицкого здогадла мушела бим поопатрац слики. Часто ше врацам на Флориду и єй побрежя, єдноставно, любим морйо. У Вашинґтону сом обишла предсидательску резиденцию – Билу хижу, нажаль тот будинок мож опатриц лєм здалєка, нє мож присц анї кус блїзко, так як цо ю приказую на телевизиї. Часто ше врацам до Дизниленду у Орланду на Флориди, и вон на мнє вше охаби моцни упечаток. Ню Йорк дефинитивно нє за мнє, там велька гужва, цалком процивне од мирней Канади. Любим Панама Сити Бич, там кажди даскельо мешаци одходзим на морйо, окреме кед у Канади жима − приповеда Оливера, и уж планує дзе пойдзе и цо нащиви на драги по свой канадски дом. Кед приповедка о доме, вона гвари же ма два доми, у Канади и у Руским Керестуре, а же єй дом, у ствари, у куфре. Нє вяже ю место, а заш лєм, чи приходзи тадзи чи оталь одходзи, вона вше гвари же идзе дому. НАЙБАРЖЕЙ ШЕ ЄЙ ОБРАДУЄ БАБА У валалє єй жиє баба, Ирина Сабадошова, мацерова мац, котра ю найбаржей чека и котра жиє за кажде стретнуце з унуку. − Моя 97-рочна баба ше ище вше сама о себе стара. Тераз єй уж помага єдна жена, алє ище вше сама плєє квеце у заградки. Кед я придзем, та ше прешейтаме, вона ше щиро шмеє и радує. Зоз бабу пошедзим на драже, зоз сушедами, як цо то дакеди бул обичай − гвари Оливера. Можебуц рецепт за бабову длуговичносц праве у єй способе живота, баба кажди дзень пиє чай, вєдно зоз унуку наоберали руменцу, а зоз андю котра єй вше на помоци, порихтали лїпов чай за цали рок. Розход зоз бабу найчежши, алє ту и плани за идуци приход, понеже Оливера кажди рок нащивює свой валал. У валалє ма и числену родзину, гоч єй мац була єдинїца, оцец єй бул єден спомедзи дзевецерих дзецох, так же вона дзеветнаста од двацецерих уначатох баби и дїда Гардийових. Дзекуюци велькому роду, гоч єй родичи Мария и Янко покойни, вше ю у валалє єст хто привитац и дочекац, а то ширша фамелия з котру ше кажди рок зиду голєм на полудзенку.■
РУСКЕ СЛОВО 25
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ВЛА ДО САЯНКОВИЧ
СЕДЕМСТО МЕСАРЕ МАЙСТРА ЯНКАНЯ
Пише: Любомир ДУДАШ
ШКОЛЯРЕ ЗНАЛИ ВРАЦИЦ Вишколовали ше коло Янканя на стотки квалификованих месарох. Цала єдна школа з його помоцу и фаховим надпатрунком. Истих тих през лєтни розпуст о трошку фабрики водзел на морйо. Обишли цали Ядран, а школяре то знали здушнє врациц у роботи
26 РУСКЕ СЛОВО
Владо Саянкович, Сеян у Руским Керестуре и на фодбалских теренох дзе уж лєм бавел, останє насампредз запаметани як инструктор, перши шеф, вельки учитель практичней настави у скорейшим вербаским „Карнексу”, алє и месар надзвичайного квалитету и фодбалер рускокерестурского „Русина”, тиж надквалитетного характеру
– Та, яки Саянкович, то ми остало од баби одатей за Саянковича, Серба у Риту дзе, теди було вельо Руснацох. Муж єй умар, баба ше одала ознова, матичара там нє було, а його презвиско остало залїпене занавше. Так ми и оцец остал зоз тим презвиском. Поправдзе, сцел вон врациц, алє по войни адвокати питали вельки пенєж за таке дацо, так же тото остало лєм жаданє. Ми од вше Янканїно – приповеда наш домашнї, Владо Янкань, за векшину познати лєм як Сеян, тераз пензионер у заслуженей пензиї. – По войни оцец пошол до Нового Орахова, а пре худобу, нєвитворени обовязки ґу тедишнєй держави, пошол на примушуюцу роботу. По одлуки суда, бул у рудокопу у Бору. Пошол робиц и одробиц покуту ґу дружтву и держави – приповеда Владо, и добре памета, гоч бул мандушки. – Рок ми було кед зме ше врацели до Керестура. Мац ме научела же кед ше ми дахто за оца опита дзе є, най повем же роби у Бору, а придзе наютре... Тирвало то так покля ми ше, люцки якиш, мнє нєпо-
знати чловек, опитал исте, чий сом, як ше пишем и дзе ми оцец. А я по своїм – у Бору, придзе на ютре... Бул то мой власни оцец котрого сом потеди анї нє познал. ИЗРАЇЛЦИ ЗНАЛИ ЦО СЦУ – Як школяр другей ґенерациї праве оформеного напряму у фаховей школи за месара там, и я и велї з валалу закончели наук, и после єдного єдиного дня одпочивку после школи, почали зме робиц. Полни штерацец роки у „Карнексу”. Тедишнї мал 3 600 занятих, а нє як тераз 600 котри, лєбо знаю дацо вецей од тедишнїх шеґертох, лєбо нє. – Озда найкрасши, по шицких питаньох, були часи кед зме робели за Израїл. Буячки ше клало з мечом, после молитви, а надпатрали нас нєпреривно вони, Израїлци. Заплацели цалого буяка, а брали лєм од глави по седме ребро, остаток оставал фабрики. Фабрики оставал и буяк котри нє престал дихац, як кошер то накладал, тра1. ЮНИЙ 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
пиц ше нє шмел. Були то златни часи нє лєм у нашей фабрики, алє и бувшей нам держави. Теди ше и зарабяло. Тирвало то добри дзешец роки, а тринац и пол сом бул на оддзелєню як месар. Паметам же сом єден час мал два и пол раз векшу плацу од ґенералного директора. Було завидних, алє їх намирял сам директор зоз словами же кажде достал тельо кельо заробел, та и вон як перши чловек у подприємству. – Знаш як – гвари Владо Сеян – лєгко то паметац, з єдней плаци сом до обисца купел телевизийни апарат, „змаржляк” и райбачку, а за живот остало кельо треба и ище дакус вецей. Мойо щесце же сом ше зразу опредзелєл за погон кланя и попри тим же робота чежка, у мокрим, и люштава. Нє барз ше таке дриляли робиц, а ми теди мали плаци и як шеґерти, менєй як заняти, алє то за нас було видумана ствар и ришена еґзистенция уж школяром, шеґертом. Роками зоз валалу у „Карнексу” робели шейдзешатпецеро, менєй-вецей, заняти. Єден час аж и окремни автобус лєм нас вожел. Думам же тераз там робя лєдво штверо, пецеро з Керестура. ОД БОЛЬОХ НЄ МОГОЛ ЙОЙЧАЦ Було то вше так, красни ствари ше швидко законча, а нєщесце нїґда нє шпи... – На Лалицким зме приятельови вожели жовту, писковиту глїну же би завезол хижу под патоси. Два трактори, цале дружтво, а робело ше, аж пукало... Пошедали зме оддихнуц кед ше брег, таке високе було подкопане, завалєл на нас... Мнє затрепало. Аж после пар дньох, пре барз вельки болї, одвежени сом до шпиталю. Зламана ми похребцина на другим лумбалним персценю. Питанє було перше чи останєм живи, а вец чи станєм на власни ноги. Од больох сом анї йойчац нє могол. Дохторе були добри, алє окрипйованє по ставанє на ноги потирвало. Єден рок лєжаня у ґипсовим кориту и штири роки хорованя зоз регабилитацию. Шицки кути у обисцу, и я, були на моєй винчаней Натки. Озда ме лєм твароглавосц потримала и безконєчна упартосц же прежиєм и то – здихує Сеян, врацаюци з памяткох анї кус нє красни час и надлюдски спокуси. Врацел ше до клальнї, алє на другу роботу. Достал задаток тримац шеґертох, школярох, под свою руку. То ро-
1. ЮНИЙ 2018.
Пред вецей як 40 роками у Руским ” слове” обявена Владова карикатура под назву Швидши и од лабди” ”
бел, як гвари, полни двацец пейц роки, просеково мал 30 школярох до рока. Вишколовали ше коло Янканя седемсто, можлїве и вецей, квалификованих месарох котри роками ношели продукцию на своїм хрибце. Цала єдна школа з його помоцу и фаховим надпатрунком. А, по тедишнєй добрей пракси, истих тих през лєтни розпуст о трошку фабрики водзел на морйо. Обишли цали Ядран, а школяре то знали здушнє врациц у роботи. ФОДБАЛСКИ ҐЕНИ Друга, лєбо хто зна хтора, часц живота Владу Янканя припадла Фодбалскому клубу „Русин”. Активно, як єден з найлєпших у тих ґенерацийох бавел од 1962. по 1975. рок, по спомнуте калїченє. Фодбал, од оца Владу, по ґенох нашлїдзел и син Златко, длугорочни бавяч „Русина”, а бавел и у Вербаше, Крущичу... Надбавел и оца по рокох у фодбалу, а у медзичаше бул и тренер и бавел, алє и вон уж ма нашлїднїка. Його син Матей вельо зна, вельо указує и рошнє до правого фодбалера. Чудо то нашлїдзени ґени, озда вше так и було. – Фодбал ше у мой час бавело з любову, полним шерцом и шицкима схопносцами и знаньом – гвари Сеян. Нажаль, тераз то уж иншак, и младеж иншака. Чежко младим побегнуц, а дзе ище годзину и пол бавиц у зною власним... Час свойо ноши, алє праве прето єст памятки, та и унуком, од дзивки Зденки и сина Златка, Кристини, Мартини, Филипови и Матейови дїдо Янкань ма цо приповедац. И цо приповедац, и чому ше радовац, вєдно зоз супругу Натку. А, так, поправдзе и треба. Кажде достанє кельо заслужел, як гварел Сеянов директор у свой час, а Владу Янканя, Саянковича, можу по добрим и далєй споминац найменєй седемсто месаре котри тераз уж вироятно робя и ширцом по швеце.■
РУСКЕ СЛОВО 27
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯНКО И АНА КИШОВО З НОВОГО СА ДУ
ДОБРА ДУША ДО КАЖДОГО ДОПРЕ Пише: Славица ФЕЙСА
О Кишових, окреме о Янкови, заступнїкови наших виданьох, писали зме на даскельо заводи, о його анґажману и любови ґу квецу и красним обисцу. Но, то лєм часточка того цо Янко у себе ноши. Вельки є любитель историї, своїх предкох, почитователь руснацтва о хторим и нєшка на свой способ нє престава дзбац
Я
н ко почи тує сво їх пред кох, зна о ка ждому нє лєм на й о снов нє й ше, и кед почал прич ту о сво єй ло зи, шти рох братох од хто рих двоме стред ком XIX вика пришли до Дюрдьова, нє мож го з увагу нє слухац. Вец сцигнє по свойого прадїда, вибера кнїжку и указує же пред сто роками, медзи 21-им Руснаком хтори були учашнїки на Народней скупштини у Новим Садзе кед ше Войводина присоєдинєла ґу Кральовинини Сербох, Горватох и Словенцох, єден з нїх бул и Янков прадїдо – Андри Адамов Киш. – По пейдзешати роки нас волали Адамово, бо зме були велька фамелия, та мушели знац хто з хторей файти – толкує Киш презвиско фамелиї и предлужує о дїдови Янкови хтори косци охабел у Першей шветовей войни у України. И о тим ше Янко презнавал и прейґ приятельох и познанствох сцел дознац дзе дїдо поховани. Нє удало ше му, архива спалєна, а те-
28 РУСКЕ СЛОВО
метови зруйновани. Його син Петро, Янков оцец, теди мал лєм три роки. КОНЇ ЛЮБЕЛ И У НЇХ ШЕ ЦЕШЕЛ Баба остала ґдовица и сцела же би ше Янков оцец Петро школовал. Так то и почало, алє Петро барз любел жем, та ше после двох рокох школованя врацел до Дюрдьова и почал парасциц. – Оженєл ше з Феброну, и так я народзени 1942, а моя шестра Любка 1947. року – приповеда и предлужує о свойому оцови. – Нє знам же чи дахто окрем жеми так любел конї як мой оцец, барз у нїх уживал. А були таки допатрани же зме их вецей раз предавали за войско. Куповало од нас конї мурони и добре нам за нїх заплацели – гвари Киш и ище вше памета як их з оцом вожели до Старого Бечею. А окрем нїх, любел мац статку, ховац крави и буяци. Раз вивезол два буяци, пошол и купел Янкови нову моторку. 1. ЮНИЙ 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
– Видзел як сом барз жадал моторку, и вше зато на то патрел, озда любел як ше тому радуєме. Кед нам раз купел шах, озда ше шицки з улїци Влади Ерделя ходзели до нас шаховац. Симеон Рамач часто приходзел, гварел – „Янку, нолє дай тот шах” – приповеда наш собешеднїк о дзецинстве, алє и дньох кед ше почал леґиньчиц. Теди мал 15, а його дзивка Ана лєм 14 роки. И гоч ше Янково родичи наздавали же останє робиц жем, Янко сцел инше, як ше теди гуторело – на занат. Кед до валалу пришол електричар зоз Србобрану, требала му помоц. До Дюрдьова теди „вошла” електрификация, и требало робиц дзень, а ноц, а майстрови помоц. Янко бул порихтани. Рок робели вєдно, а кед ше майстор врацел до Србобрану, Янко пошол за нїм. Приходзел до Дюрдьова на єден дзень и вше го на столє чекали таргонї у млєку и резанки з маком. Внєдзелю у карчми у Копчанского го чекала Ана. Були то млади роки, полнї надїї, амбицийох, танцох з дзивку, дружтвованя при шприцеру... Одходзел Янко вжиме до Бачкей Паланки учиц теорию у електрики и елекронїки. То бул його вибор. А його Ану медзи велїма вибрал на час, же би му ю дахто нє однял. – Свадзба була 27. януара 1962. року, а по свадзби сом два роки бул у войску. Моя була дакус у Новим Садзе, а рок жила з моїма родичами, ходзела на польо, робела и шпоровала – гвари Янко хтори ше такой после войска запошлєл у електричарскей фирми. Пременєл даскельо фирми, а зоз НИС-у пошол до пензиї. Зоз свою роботу обишол цалу тедишню Югославию. Бул вредни, вше кед требало остац робиц длужей, остал. Ценєли то його предпоставени. – Вше сом робел у добрих фирмох, мал добрих ґаздох, а моя була дома и старала ше о обисцу и уж теди о наших дзивчатох – Весни и Сладяни, у їх обисцу у Новим Садзе. ПУТОВАНЯ ЗА ЦАЛИ ЖИВОТ – Три роки пред одходом до пензиї, бомбардована Рафинерия, а як на напасц, вше кед дули сирени, праве я бул у змени – памета Янко часи кед нє було шицко єдно пойсц на роботу. Праве прето бул єден з тих хторого фирма
Здогадованє на часи младосци
2 000-того року предложела за двотижньове путованє по Днїпру. Там Янко упознава капетана Ивана, и праве там настало моцне приятельство. Пред 15 роками вєдно зоз супругу одходзи на путованє по Чарним морю. Так настал фельтон „Дожица за паметанє” у наших новинох, а пред трома роками и „Паломнїцтво по Восточней Словацкей, Польскей и Закарпатскей України”. Путовал цалого живота, по роботи, и пре одпочивок, а отамаль вше приношел сувенири, а окреме алкоголни напой. Даєден ма и 40 роки, а фляшки отвера лєм на векши швета – на свадзби їх дзивкох, 50-рочнїцу малженства... За успихи двоїх унукох и унуки и сам випека домашню грушку, кайсу, бишалму, и понука зоз шицким найлєпшим цо у обисцу ма. СИМОНИДА, РУЖА, ЛЕПОСАВА... Кишово познати по крашнє ушореним дворе, за хторе вецей раз доставали награди – достали шицки цо мож було. Любя тото и у тим уживаю. У дворе шицко сами справели, та аж и пайту Янко сам конструовал. Опрез хижи и у дворе на дзешатки розлични файти ружи, єдна пред другу красша... Раз Янко почитал пупча, було вецей як 450. – Хто тоти ружи залїва, а хто им „душу дава” – питам ше Кишовим франтуюци пре цитат з єдного познатого филма...– Кеди як – одповеда Янко, алє припознава же кед слово о краси, супруга ма нїтку уметносци, смисла за декорацию и екстериєр – гвари Янко и указує на фонтану хтору сами справели, алє кажди камень супруга Ана вжала до рукох, ошацовала и гварела дзе го ма положиц. Янко Киш 14 роки засупнїк „Руского слова” предава и понука нашо виданя, упознава людзох и повязує их.. Добрей души, вше точни, а нашмеяни, роби тото з дзеку, и вельку упартосцу. Задовольни є же комушик помага, же може дац тото цо нєшка людзом потребне. Дакеди то анї нє кнїжка, лєм проста, щира бешеда. ■
Дїдова радосц꞉ Деян, Надя и Ненад
1. ЮНИЙ 2018.
Фотоґрафиї В. Вуячич
РУСКЕ СЛОВО 29
ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БЕОҐРАДЗЕ
БУДУЄМЕ КИРИЛО-МЕТОДИЙСКУ ЗАЄДНЇЦУ Вирни грекокатолїки у Беоґрадзе всоботу святочно преславели своїх покровительох св. Кирила и Методия и свой Кирбай. Службу Божу предводзел и наказовал керестурски парох паноцец ставрофор Михайло Малацко, а сослужели керестурски капелан Владимир Медєши, о. Петро Ташев и Леонид Бевза зоз Беоґраду, як и домашнї парох о. Владислав Варґа. Як о. Малацко наглашел, важне будовац парохийну заєднїцу, та гоч вона и нє велька, алє є квалитетна, и будзе ядро и маґнет котри з часом прицагнє и других прейґ єй моцного автентичного шведоченя. – О велькосци св. Кирила и Методия би могло вельо бешедовац – гварел казательнїк – алє вони добре балансовали медзи Востоком и Заходом, нє уходзели до їх сферох доминациї, алє ше знали инкултуровац до славянских народох и дац им праве место медзи двома, уж теди досц под зелєнима блоками у Церкви – гварел о. Малацко. Церковне шпиванє провадзел дзияк новосадски Йовґен Надь, а вирни ше после Служби позберали у церковней сали же би ту означели свой окремни дзень и радовали ше єдни дру-
гим, черали упечатки, упознали нових членох, а шицко з богатим аґапеом котри сами порихтали за тоту нагоду. Їх радосци и вешелю допринєсол Йовґен Надь, котри на ґитари грал и шпивал руски и українски писнї, до котрих ше велї уключели зоз вельким одушевийом. Же дух Кирила и Методия, як апостолох єдней и нєподзелєней Церкви, жиє и нєшка, доказ було и присуство числених националносцох и вирох медзи котрима архидиякон проф. др Радомир Ракич зоз Сербскей Православней Церкви и др Иґор Дюрчик зоз Анґликанскей ортодоксней Церкви. Винчованки послала и фарарка Словацкей єванґелицкей Церкви а.в. Ана Петрович. Духовну присутносц могло почувствовац и з боку нашого владики кир Георґия, а окремни поздрав послал и амбасадор України Олександер Александрович. Вл. В.
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
МОЛИТВИ НА ШИЦКИХ СВЯТИХ
Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, внєдзелю, 27. мая преславели швето Шицких святих, а пополадню була и панахида за шицких покойних на теметове. Панахиду служели домашнї сященїки парох о. Михайло Малацко и капеланє о. Владимнир Медєши и о. Ми-
30 РУСКЕ СЛОВО
хайло Шанта. Парох Малацко у казанї поволал шицких почитовац тото место, як и други дзе у валалє дакеди були теметови. То коло церкви дзе бул перши теметов од часу населєня Керестура и дзе ше находзи криж хтори припомина тот факт. Парох Малацко предложел означиц з поставяньом крижа и теметов хтори дакеди бул коло беґелю и дзе препаднул древени криж хтори там стал. Парох тиж потолковал же тота заєднїцка молитва за наших покойних шведочи же вериме до вичносци, и же є нє лєм молитва, алє ище вецей то нашо подзекованє за живот котри нам прейґ нїх даровал Господь Бог. На панахиди було вельо вирних Керестурцох, як и тих цо жию у других местох, алє ше пришли помодлїц за своїх милих. Велї присутни замодлєли священїкох и за окремни благослов гробох своїх покойних. М. А. 1. ЮНИЙ 2018.
duhovni@ruskeslovo.com
ПРЕСЛАВЕНИ РУСАДЛЯ У ДЮРДЬОВЕ И ҐОСПОДЇНЦОХ
СЛАВИМЕ ЗИХОДЗЕНЄ СВЯТОГО ДУХА Шицки три днї швета Русадльох у Дюрдьове и Ґосподїнцох облаки и капурки були прикрашени з квецом, як символ зиходзеня Св. Духа. На Перши дзень Русадльох шпивану Службу Божу у Ґосподїнцох служел о. Михаил Холошняй, котри на валалским теметове пошвецел и гроби. У Дюрдьове Службу служел служел о. Борис Холошняй, а шпивали члени фамелиї Холошняй, о. Михаил Холошняй и Єлена Горняк. Обидвоме у своєй казанї на Службох приповедали о славеню зиходзеня Святого Духа котре ше означує пейдзешатого дня после воскресеня Исусового. Отец Борис гварел же у каждодоньовим живоце нєсвидомо хаснуєме велї слова з тей подїї. Кед дахто за дацо одушевени або подзековни, слова походза з того нєобичного, а за наш християнски живот существеного збуца. Теди апостоли
постали шмели научовац и шириц Христову науку. – Швето Русадля нє представяме як подїю котра була раз и нїґда вецей, алє як цошка цо би ше мало у нашей Церкви, у приватним живоце нєпреривно случовац – гварел о. Борис. На початку Служби покресцени Матея Кочиш, од оца Дамира и мацери Славици, народзеней Бунчич. По Служби була вечурня зоз молитвами за шицких покойних, а на 15 годзин на грекокатолїцким теметове почало пошвецанє гробох. При крижу пополадня одслужена Панахида за шицких покойних. На пияток будзе нагоди за споведз котра почнє од 17,30 годзин, а на 18 годзин Служба Божа. Пошвецанє гробох у Ґосподїнцох було всоботу, як и панахида за шицких покойних. С. С.
У КОЦУРЕ
У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ
ОКВИЦЕНИ И ОБЛАКИ
ПАХ ЛЇПИ ЗА ШВЕТО
З нагоди єдного зоз найвекших християнских шветох Русадльох, коцурска грекокатолїцка церква Успения Пресвятей Богородици, як и каждого року була оквицена зоз желєнима конарами, а облаки обисцох у валалє тиж були оквицени зоз квецом и желєнима конарчками. Першого дня з нагоди того швета Служби служели парох о. Владислав Рац и капелан о. Данил Задрепко. Истого дня на мадярским теметове служени парастос за покойних. Другого дня Русадльох було мированє, а найвецей вирних було вечар у дзецинскей Служби Божей. Трецого дня, вовторок, на Завитни дзень коцурски парохиянє традицийно пошли до Водици. З. К.
1. ЮНИЙ 2018.
На Русадля у наших церквох у шидскей општини церкви були „облєчени” до желєного и прикрашени зоз конарчками лїпи и трави на патосу, як и швечи тому швету. У Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак. У казанї вон наглашел же Русадля єдно з пейцох найвекших шветох хторе ше швеци аж три днї, дзе треци дзень завитни, як цо то у Руским Керестуре. У церкви було вецей вирних як на нєдзельових богослуженьох, а на перши дзень швета було и мированє. Пополадню на грекокатолїцким теметове о. Режак служел панахиду при крижу за шицких покойних, а потим благословел гроби. З нагоди швета Служби Божо служени и у церкви у Бачинцох, дзе служел парох о. Дарко Рац, а у тим валалє тиж на теметове благословени гроби покойних. Служби Божо о. Владимир Еделински Миколка служел у Беркасове и Бикичу. Вл. Дї.
У ВЕРБАСКИХ ПАРОХИЙОХ
ПАНАХИДИ ЗА ПОХОВАНИХ
На швето Сошествиє Святого Духа – Русадля, внєдзелю, у вербаских парохийох Покрова Пресвятей Богородици у Старим Вербаше и св. Владимира у Новим Вербаше, паноцове парох о. Алексий Гудак и парох о. Иґор Вовк служели Служби Божо, а потим на городским теметове були служени панахиди за похованих. Парох о. Вовк панахиди за похованих чийо фамелиї вишли на теметов служел дополадня, а парох о. Гудак пополадню, а и у церквох на Службох Божих на Шицких святих пришло красне число парохиянох. А. М.
РУСКЕ СЛОВО 31
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому оцови, дїдови и прадїдови
OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. мая 2018. року после чежкей и длугей хороти занавше нас зохабел и пошол до вичносци наш мили оцец и дїдо
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. мая 2018. року занавше престало дуркац шерцо нашого милого дїда и прадїда
ЙОВҐЕН ТАКАЧ (1936–2018) з Руского Керестура Красни памятки на Вас вше будзеЙОВҐЕН ТАКАЧ ЙОВҐЕН ТАКАЧ ме чувац. Син Йовґен, нєвеста Ге(1936–2018) (1936–2018) ленка, унука Марча зоз супругом з Руского Керестура з Руского Керестура Владом, унука Терезка зоз супругом Памятку на ньго вше буду чувац Памятку на ньго вше буду чувац Бранимиром, та праунуки Марти- дзивка Сенка и унук Боян Щепа- унука Бояна зоз супругом Жельна, Сара и Мая новичово ком и праунук Виктор Малацково Спочивайце у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ После длугей и чежкей хороти преселєл ше до вичносци мой брат
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. мая занавше нас зохабел наш мили шовґор
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юния наполня ше 40 днї од кеди ши нє з нами, мили наш
ВЛАДКО ГАЙДУК – Ґарґи (1978–2018) з Руского Керестура Твою любов и доброту нїґда нє забуду твойо наймилши, мац Ирина, оцец Владимир, шестра Соня зоз фамелию, брат Ваньо зоз фамелию, та баба Ана и Славо Варґово Спочивай у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих родичох Дня 6. юния наполня ше два Дня 28. мая наполнєли ше роки як вецей нє з нами наш три роки як нє з нами наша оцец, швекор и дїдо мила мац, швекра и баба
ЙОВҐЕН ТАКАЧ (1936–2018) з Руского Керестура ЙОВҐЕН ТАКАЧ Памятки на ньго будзе чувац ше(1936–2018) стра Ната Тиркайлова зоз фамез Руского Керестура лию Най спочива у мире Божим! Од Марї Югиковей зоз фамелию
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. юния 2018. року наполня ше два смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо
ЮЛИЯН БУДИНСКИ (12. VIII 1948 – 6. VI 2016)
КСЕНИЯ БУДИНСКИ народзена Хома (22. X 1952 – 28. V 2015)
з Руского Керестура
ЛЮБО РЕГАК (1946–2016) з Руского Керестура З любову и почиованьом памятку у своїх шерцох чуваю супруга Йозефина, син Желько, син Любомир, нєвеста Оксана и унуки Павле, Ивана, Сандра и Адам Спочивай у мире!
Прешли два, три роки як сце нас зохабели, алє нє и нашу любов и здогадованє на Вас. Час хтори прешол нє зменшує слизи и боль у шерцу. Нє маме слова зоз хторима можеме описац кельо нам хибице. Най Вас наша любов вично провадзи. Одпочивайце там дзе нєт жалю и болю. Вашо мили дзеци и нєналюбени унуки: син Юлин зоз супругу Марчу и дзецми Тиянку и Неманьом, як и навики ожалосцена дзивка Марча Спочивайце у мире Божим!
НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 29 роки од шмерци нашого милого брата
ДЮРА САБАДОШ – Джус (1961–1989)
Прешли 11 роки од шмерци наших милих родичох
ЯКОВ САБАДОШ (1928–2007)
АНА САБАДОШ (1930–2007)
з Руского Керестура Чуваме вас у красних памяткох Ана, Ирина, Мария и Ксения зоз фамелиями, унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим!
32 РУСКЕ СЛОВО
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юния наполнюю ше 7 роки од упокоєня супруга и нашого оца
МИХАЛ РАЦ – Мишков (1939–2011) з Руского Керестура З глїбоким почитованьом памятки на ньго чуваю супруга Мелания, и синове о. Владислав и Михал зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!
1. ЮНИЙ 2018.
informator@ruskeslovo.com НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. мая наполнєли ше 6 мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. мая наполнєли ше 6 мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба
ЄЛЕНА МУЧЕНСКИ народзена Москаль (1929–2017) з Коцура
ЄЛЕНА МУЧЕНСКИ народзена Москаль (1929–2017) з Коцура Памятку на єй любов и доброту вично буду чувац у своїх шерцох: син Данил, нєвеста Сенка, унуки Сандра и Даниєла зоз супругом Неманьом и праунуки Лена и Кристиян Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2375_01 НС_Нови_Сад_Шумадийска” Подприємство „KODAR ENERGOMONTAŽA” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2375_01 НС_Нови_Сад_Шумадийска” у улїци Шумадийска 16, на катастерскей парцели число 9328/2, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-501-250/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „Адамовичово населєнє 2” Подприємство „Тelenor Common Operation ” D.O.O., Оддїл Беоґрад-Нопви Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O .O ., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „ НС Адамовичово
1. ЮНИЙ 2018.
Памятку на єй любов и доброту вично буду чувац у своїх шерцох: дзивка Єлена, жец Карло, унук Саша зоз супругу Барбару, унука Наташа зоз супругом Гайком, праунуки Николай, Ясминка, Лара и Шаєн
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „SZR RAPID” Нови Сад, Єґричка число 1 и Душан Бокан зоз Футоґу, Братох Бошняк число 59, поднєсли вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Индустрийни обєкт зоз управну часцу продукция пластичней амбалажи, повертхносци прижемє (П) по прижемє и поверх (П+1)”, хтори ше находзи у улїци Єґричка число 10, на катастерскей парцели число 77/1, К. О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-501-202/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
населєнє 2” у улїци Цара Душана число 42, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2968, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-501-45/18 же потребне преценьованє вплїву застастого на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта – станїци за обезпечованє зоз горивом прижемнєй поверхносци (П) Булевар Патриярха Павла у Новим Садзе Ношитель проєкта „BS BLOK 41A” ДОО, Нови Беоґрад, Булевар Зорана Дїндїча 81, Беоґрад, прейґ овласценого подприємства „MARURI” ДОО Нови Сад, Чирпанова 1, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Ви-
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „UNITRADE ЕXPORT” ДОО, Беоґрад, Сланацка драга число 26, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазинованє и третман нєопасних одруткох – Оддїл Нови Сад” у улїци Ради Кончара число 1, на катастерскей парцели число 496/18, К. О. Петроварадин, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 24. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-501-126/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
будов обєкта – станїци за обезпечованє зоз горивом прижемнєй поверхносци (П) Булевар Патриярха Павла у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7894, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-501216/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., Оддїл Беоґрад-Нопви Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „Темеринска драга” у улїци Салаш число 101 б, на катастерскей парцели число 3001/2, К. О. Ченей, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.
РУСКЕ СЛОВО 33
ИНФОРМАТОР/СПОРТ * дзе цо будзе * дзе цо будзе *
РУСКИ КЕРЕСТУР
СТРЕТНУЦЕ ВОЛОНТЕРОХ КАРИТАСУ З НАШОГО ЕҐЗАРХАТУ У ВОДИЦИ
ЗМАГАНЄ ВЕТЕРАНОХ РУСИНА И АПАТИНА
На соботу, 2. юния од 12 до 15 годзин, у Водици будзе рочне Стретнуце волонтерох Каритасу на хторе поволани волонтере и людзе добрей волї зоз шицких наших парохийох. Викладанє на тему Мария и Каритас будзе мац о. Владислав Варґа а о Каритасу вообще о. Михайло Малацко а буду и искуства з каритативней роботи у наших парохийох. ***
ЗАЄДНЇЦКА РОБОТНА АКЦИЯ НА ТЕМЕТОВЕ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
На соботу 2. юния од 7 годзин рано почнє заєднїцка роботна акция на теметове дзе ше будзе розкерчовац стара часц теметова за каплїчку. Помогнуц приду коло 20 тримераше зот сушедних местох, а пред тим терен будзе розчисцени и з баґером. На инициятиву МО СНС и ЗСР „Коляк” акцию заєднїцки орґанизую зоз Церковним одбором и другима валалскима здруженями. Своїх членох и шицких жительох цо сцу помогнуц на акцию окреме поволую їх предсидателє, МО Иґор Фейди, „Коляка” Михайло Пашо, Конїцкого клубу Желько Папуґа, и Добродзечного огнгасного дружтва Михайло Рац. Шицки наглашую вельку важносц тей роботи и того места хторе жвератко валала, а з ню ше обезпеча и нови гробни места.
Борба до остатнєй капки моци, борба нє за боди, а вельо того красного могли видзиц навияче на Ярашу у Руским Керестуре всоботу, 26. Мая, на стретнуцу ветеранских екипох Русина и Младосци зоз Апатину. Русин наступел у составе: З. Орос, Будински, Дю. Штранґар, Д. Сендерак, Петкович, Саянкович, З. Тома, Р. Тома, Кочиш, Дю. Дудаш, Ґибулович, Ґрґурович, Михал Надь. Красни поцаги и єдней и другей екипи указали же тоти ветеранє нє забули бавиц фод-
ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ
***
ВЕСЕЛИНКА 2018 Весели нашо Веселинкаше! Тогорочни 17. Фестивал дзецинскей творчосци Руснацох Войводини „Веселинка”, будзе на соботу , 9. юния, на старей адреси – Нови Сад, Йована Суботича 8. Як и каждого року, креативни роботнї починаю на 17, а музично-сценска програма на 20 годзин. Принєшце зоз собу ошмих и добре розположенє, а за друге ше ми остараме. Чекаме вас!
МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.
34 РУСКЕ СЛОВО
бал, лєм кед би було менєй роки и вецей моци. Им нє завадзало нїч, анї велька спрагота, анї шлїзки терен, бавели зоз шерцом, та хто кельо витримал. Тото стретнуце ше закончело ище лєпше, зоз друженьом у такв. трецим полчаше, хторе потирвало до позней ноци. А резултат на таким змаганю нє важни, госци були лєпши, алє найважнєйше же хто вибегнул на терен тот ше и врацел до зоблєкальнї нєпокалїчени. Змаганє одлично судзел Деян Надь. Я. В.
OGLA[OVANW
021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com
Як и прешлого року, ”Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, предлужи зоз рубрику ”Хладок и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких же бисце зоз читачами ”Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок, колачи и даяки єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац.
це йме, пиихш у з д у р т о уц ,с Ище раиз най нам з мгонро пахнє! нам фурт приє тепшох
1. ЮНИЙ 2018.
СПОРТ СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ”, ТУРНИР У СТОЛНИМ ТЕНИСУ
БИКИЧАНЄ НАЙЛЄПШИ СТОЛНОТЕНИСЕРЕ Прешлей соботи, 26. мая, у Бачинцох у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” отримани турнир у столним тенису. Орґанизатор змаганя бул КПД „Драґутин Драґен Колєсар” на хторим участвовали осем екипи. Турнир мал и медзинародни характер, бо наступели екипи зоз Миклошевцох и Петровцох. Тиж ше змагали и столнотенисере зоз Нового Саду, Вербасу, Шиду, Дюрдьова, Бикичу и домашнї Бачинчанє У змаганю хторе отримане у сали Дома култури, бавели два ґрупи зоз штирома екипами, кажди зоз каждим. На концу столнотенисере КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу освоєли перше место, други були Микошевци, а треци КПД „Драґутин Драґен Колєсар”. Штварте место освоєл Руски културни центер зоз Нового Саду, пияти були Петровци, шести КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, седми „Папивинґ” доо зоз Вербасу и остатнї осми КПД „Дюра Киш” зоз Шиду. За Бикичаньох бавели Драґан Барна, Деян Ґрбич, Милош Тиоасавлєвич и Александар Милекич. Миклошевци представяли Влада Гайдук, Зоран Свалина, Иван Поле и Славко Ждиняк. За КПД „Драґутин Драґен Колєсар” бавели Слободан Кривошия, Лазар Данґузов, Владислав Папуґа и Неманя Добриєвич. РКЦ Нови Сад представяли Тимотей Рац, Томислав Горняк и Владимир Иван. Младен Миланович, Андрей Миланович и Петар Раїч бавели за Петровци. За КУД „Тарас Шевченко” бавели Звонко Са-
лаґ, Михайло Киш и Борис Цап. „Папивинґ” доо зоз Вербасу представяли Иван Папуґа, Дюра Папуґа и Звонимир Ерделї. Деян Фурик, Славомир Лупич, Юлиян Ковач и Мирон Джуджар бавели за Шидяньох. Бачинчанє були добри домашнї и орґанизаторе турнира, а после преглашованя побиднїкох, друженє столнотенисерох предлужене за полудзенком. – Добре зме ше орґанизовали же би змаганє прешло цо лєпше. Месна заєднїца нам помогла же нам уступена салу у Доме култури за змаганє и полудзенок. Тиж зме ше знашли и обезпечели штири столи за бавячох. Одволанє екипох на турнире було добре и думам же шицки зоз Бачинцох пошли задовольни – гвари Борис Надь, предсидатель КПД „Драґутин Драґен Колєсар”. Вл. Дї.
ШАХОВСКА ЛИҐА МОЛ — ЗОМБОР
ШК „ОМЛАДИНЄЦ”
РУСИНОВА ПРЕШВЕЧЛЇВА ПОБИДА
УСПИШНИ ПОЧАТОК СЕЗОНИ
ШК „Русин” Руски Керестур — ШК „Липар” 5:1
У трецим колє Шаховскей лиґи Мол – Зомбор, прешлей нєдзелї, 27. мая, за Шаховски клуб „Русин” наступели Михал Джуджар, Звонко Медєши, Мирко Афич, Михал Венчельовски, Владимир Планкош, Янко Катрина. Нєровноправне бависко двох екипох, и кед би Планкош нє понаглял у поєдинєчних поцагох вироятнє же би побида Русина була 6:0. Значи, окрем Планкоша, хтори дожил пораженє, гевти други шахисти зазначели побиди. После того кола першенство
1. ЮНИЙ 2018.
ше претаргує, а предлужи ше на єшень у септембру. Русин забера треце место на таблїчки. – У тей ярнєй часци першенства практично зме одбавели лєм два змаганя, понеже од осем екипох два виступели зоз лиґи а єдна пошла до висшого ранґу, та остали лєм пейц. Прешле змаганє зме нєщешлїво страцели од Сивцу так же маме лєм єдну побиду, гоч зме обчековали обидва. Но, кед бизме на єшень були успишнєйши нє таке нєдосяжне и перше место на таблїчки – виявел п р ед с и д а т е л ь Ш а хо в с ко го клубу „Русин” Михайло Венчельовски. Я. В.
Прешлого викенду, 27. мая у трецим колу шаховскей Войводянскей лиґи – ґрупа Бачка у Коцуре госцовала екипа Бездану зоз истоменного места, а Омладинєц на тим змаганю оправдал улогу фаворита и победзел зоз 3,5:2,5. Шахисти Омладинца до того змаганя вошли як фаворити зоз лєпшим рейтинґом од госцох зоз Бездану, котри у вельо слабшей форми од коцурских шахистох и у перших двох колох свойо два змаганя страцели и до Коцура пришли як остатнєпласована екипа. Побида можебуц пришла дакус чежше як цо то велї очековали, алє найважнєйше же заш лєм три боди остали у Коцуре. Побиди на тим змаганю зазначели Карло Бала, Никола Тадич и Ґоран Попович. Реми одбавел Стеван Перич, а Владимир Лазор и Миряна Шолая свойо змаганя страцели. У шлїдуюцим колу коцурски шахисти буду госцовац у Кули дзе буду бавиц процив Гайдука. Омладинєц после трецого кола на трецим месце на таблїчки, а освоєл максимални 9 боди як и два першопласовани екипи, алє освоєл найменєй поени. З. К.
РУСКЕ СЛОВО 35
СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР
ВЕЛЇ НАГОДИ НЄ ВИХАСНОВАНИ ФК „Славия” Пиньвиц — ФК „Русин” Руски Керестур 0:0
У 28. колу, стреду 16. мая, пред коло 100 патрачами у Пиньвиц, Русин наступел у составе: Надь, А. Кочиш, Голик, Йоаким Гарди, Малацко, Грнчяр, Б. Орос, Саянкович, Дюканович, Будински, С. Кочиш. У другим полчаше до бависка место Будинския вошол Денис Гарди. Кед би ше начишлєло нагоди цо мал Русин, то би випатрало так: перша нагода у 12. минути, 42. минути, 43. минути, а у другим полчаше у 48. минути, 55. минути вигодне шлєбодне бице, у 65. минути Саянковичово бице госци вибиваю до корнеру, у 66. минути оправдано досудзени пенал за Русин, после фаула над младим Саянковичом. Пенал виводзи Дюканович, а ґолман Брня бранї. Русиново бависко за розлику од бависка процив екипи Гайдук Юниора у предходним колу вельо лєпше, борбенше, творело ше нагоди, алє нажаль, реализация була слаба. Правда же и на тим змаганю Русин наступел без штирох бавячох, а найбаржей хибя ґолґетере Катона и Чизмар хтори покалїчени и нє буду наступац по конєц першенства.
ТРИ ҐОЛИ СТЕФАНА КОЧИША
ФК „Стари ґрад” Бачка Паланка — ФК „Русин” 2:4 (0:3) У 29. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, внєдзелю 20. мая фодбалере керестурского Русина у Бачкей Паланки приказали одличне и ефикасне бависко, яке би любителє того клубу любели видзиц и на домашнїм терену Ярашу. Русин наступел у составе: Ж. Орос, А. Кочиш, Голик, Малацко (М. Янїч), Й. Гарди, Грнчяр, Б.Орос (Боднар), Саянкович (Д. Гарди), Дюканович, Будински и С. Кочиш. Тото змаганє ше бавело на штучней трави и то єдини таки терен у тей лиґи. Фодбалере Русина у першим полчаше
Млади надїї Русина – Кочиш и Саянкович
забавели одлично, творели нагоди и на щесце, давали и ґоли. На тим змаганю свой дзень ознова мал Стефан Кочиш хтори дал перши ґол за Русин у 22, а потим и у 28, и 30. минути, док домашнї дали сами себе ґол у 50. минути. После того Русиново бавяче препущую бависко домашнїм хтори зменшую резултат у 55. минути, а конєчни резултат посцигнути у 80. минути. Млади Русиново бавяче Стефан Кочиш и Матей Саянкович вельки потенциял Русина и зоз своїма 16 роками су скоро на каждим змаганю у першей постави. През тоти змаганя вони двоме лєпше бавели на госцуюцих теренох як на Ярашу, а то вшелїяк пре одредзени страх, же цо им пове публика, товарише, родичи хтори их провадза на шицких змаганьох, кед нє вихасную одлични нагоди за ґол. Вшелїяк же зоз єдним искуством и роботу тоти проблеми нєстаню, а публики остава вериц до нїх и зажадац же би Русин мал ище вецей таких Саянковичох и Кочишох. На нєдзелю, 27. мая Русин бави на домашнїм терену процив першопласованей екипи Станишич. То предостатнє коло, а у остатнїм колє Русин будзе госцовац у Липару. Обидва змаганя почню на 17 годзин. Я. Виславски
ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД
ПРЕБУДЗЕЛИ ШЕ БАЧИНЧАНЄ
У 20.колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид найвецей ґоли було у Бачинцох дзе ше домашнї ОФК „Бачинци” после сериї подлих резултатох „зобудзели” и победзели Єдинство з Люби зоз 5:1. У Ґибарцу Синдєлич и Сримец з Беркасова бавели 2:2, Напредак у Вашици бавел 1:1 процив шидскей Єдноти, у Ердевику Ердевик 2017 победзел Єдинство (М) 2:1, а у Ямени Обилич 1993 зоз Куковцох на госцованю победзел Ґраничар зоз 2:1 и у Бинґули домашнї ОФК „Бинґула” страцела од Омладинца з Батровцох 3:2. На таблїчки Обилич 1993 прешвечлїво перши зоз 52 бодами, други Ердевик 2017 зоз 48, а на трецим месце Напредак зоз 46, штварти Синдєлич зоз 33, пияти Сримец ма 28, шести ОФК „Бачинци” тиж маю 28 боди, седме Єдинство (М)
36 РУСКЕ СЛОВО
зоз 27 бодами кельо ма и Єднота на осмим месце. Омладинєц дзевяти зоз 18, дзешати Ґраничар тиж 18 боди, а ОФК „Бинґула” єденаста зоз 12 бодами и Єдинство (Лю) дванасте зоз лєм зоз седем бодами. У 21. колє Сримец дочекує Ердевик 2017, Єдинство (М) будзе бавиц процив Єдноти, Омладинєц дочекує ОФК „Бачинци”, ОФК „Бинґула” дочекує Напредак, Єдинство (Лю) дочекує Ґраничар, а Обилич 1993 дочекує Синдєлич. У 27. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Шид ОФК „Бикич” победзел на госцованю у Шашинцох Шлєбоду зоз 3:0. Бикичанє тераз на шестим месце зоз 41 бодом. У 28. колє ОФК „Бикич” дочекує Младосц зоз Будяновцох. Вл. Дїтко 1. ЮНИЙ 2018.
sport@ruskeslovo.com
ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД
РОВНОПРАВНИ ОПШТИНСКИ ДЕРБИ ФК „Бачка 1923” (Дюрдьов) – ФК „ЖСК” (Жабель) – 3:3 (1:0)
ДЮРДЬОВ: Стадион ФК „Бачка 1923”. Патрачох коло сто пейдзешат. Главни судия Урош Стоїч (Нови Сад), помоцни Тихомир Милованович (Нови Сад) и Стефан Тепич (Шайкаш). БАЧКА: Иґнїч, Драґан Тривунович, Солдат, Курушич, Павлов, Пантич, Летич, Радин, Ружич, Душан Тривунович и Данґубич. Було три замени у другим полчасу, до бависка вошли – Цвиїч у 54. минути котри заменєл Солдата, Лю. Тривуновича у 46. минути заменєл Павлов, Цвиїч у 89. минути заменєл Драґана Тривуновича. Бачково бавяче посцигли три ґоли. Душан Тривунович у 42. минути, Летич у 54. минути и Радин у 90. минути. Як делеґат Душан Сантрач з Нового Саду гварел, шицки ґоли реґуларно дати, бависко було швидке, борбене з нєизвнесним резултатом по сам конєц бависка. Судия пресудзел два каребни бица за госцох у 63. минути кед дати ґол, а потим и за домашнїх у 90. минути кед ґол дал Тривунович. Видати пейц явни опомнуца, три госцом за оштри старт и два домашнїм за нєспортске справованє.
У предостатнїм, 33. колу ярнєй часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад осмопласована Бачка бавела з тринастопласованим ФК „ЖСК” зоз Жаблю. После змаганя Бачка пада на дзевяте место з єдним бодом вецей, зоз 45 бодами а госцуюци клуб тиж место нїжей. Шлїдуюце и остатнє змаганє у тей часи першенства будзе на нєдзелю, 3. Юния, на стадиону осмопласованого РФК „Нови Сад 1921” у Новим Садзе на 18 годзин, котри ма єден бод вецей од дюрдьовскей Бачки. С. Саламун
ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА
ПЕРШЕ ПОРАЖЕНЄ ИСКРИ У ЯРНЄЙ ПОЛУСЕЗОНИ ОФК „Вербас” (Вербас) – ФК „Искра” 1:1 (1:1)
Ґол за Искру: Зоран Сердар ИСКРА: Мирицки, Иван, Дякович, Ваяґич, Делич, Перович (Сталевич), Мароєвич, Малацко, Радулович, Дамян Ґубаш и Сердар. Змаганє предостатнього, 29. кола у Подручней фодбалскей лиґи Суботица Искра одбавела у сушедним Вербаше дзе ю, у дербию кола, дочекала другопласована екипа ОФК „Вербас”. Три боди би ше Искри здали и обезпечели сиґурне место у баражу за пласман до Войводянскей лиґи, медзитим Искра ше зоз Вербасу врацела лєм зоз єдним бодом, та у остатнїм колу на домашнїм терену муши победзиц Пролетер зоз Нєґошева же би вошла до баражу. Нєришени резултат реално приказал яка була ситуация на терену, бо анї за єдну екипу нє мож повесц же була лєпша як друга. Обидва екипи мали даскельо шанси дац ґоли, алє ше бавело углавним на стредку терена. Обидва
1. ЮНИЙ 2018.
ґоли дати у першим полчаше. Искра прейґ Зорана Сердара перша дошла до предносци, алє радосц нє тирвала длуго, понеже Вербащанє пошвидко зоз красним ґолом зоз шлєбодного бица вировнали резултат. У другим полчаше бависко ше тиж найвецей одвивало медзи двома каребнима просторами и шицко цо мож спомнуц зоз другого полчасу, то по єдна шанса на обидвох бокох кед нападаче вибили сами опрез ґолмана, алє нє дали ґол. Нєришени резултат, у сушносци, одвитує и Искри и ОФК „Вербас”, понеже затримали треце, односно друге место, а у шлїдуюцим колу зоз побиду обидва екипи буду бавиц бараж за уход до Войводянскей лиґи. ОФК „Вербас” госцує остатнєпласованей екипи Горґош 1911 и ту ше очекує побиду ОФК „Вербас”, кед ше патри квалитет екипи, а Искра дома дочека Пролетер зоз Нєґошева котри на сиґурним месце у стредку таблїчки, та Искра будзе мац вельо векшу мотвацию победзиц на тим змаганю. Кикс ОФК „Вербас” лєбо Искри ма нагоду вихасновац Обилич зоз Нового Кнежевцу котри штварти на таблїчки и ма исте число бодох як и Искра, алє анї Обилич нє може раховац на сиґурну побиду, бо го очекує чежке госцованє у Гайдукове процив барз добрей екипи Виноґрадар. З.Колєсар
РУСКЕ СЛОВО 37
СПОРТ ТРЕНЕР НЕНАД НЯРА ДИ ЗОЗ ВЕРБАСУ
ФАХОВЕЦ ЗА ДОБРУ КОНДИЦИЮ ШПАНСКОГО ПЕРШОЛИҐАША Пише: Ана МАРКОВИЧ
С
Ненад Няради з Вербасу у спортским швеце познати як вершински фаховец у обласци кондицийних пририхтованьох вельких клубох и репрезентацийох. У юлию 2017. року достал нагоду старац ше о кондициї шпанского фодбалского першолиґаша „Alaves”
тренинґу, бо лєм здрави бавяч хавою богату кариєру Ненад снує екипи. Няради будовал пририхтуюци рукометни репрезентациї У ВЕРШИНСКИМ ФОДБАЛУ Єгипту, Бахреину, Ирану, а єден НАЙЗНАЧНЄЙША ШВИДКОСЦ час препровадзел у домашнєй рукометней репрезентациї, дзе Як визначує Няради, у вершинше старал о кондициї сербских ским фодбалу дефинитивно найрепрезентативцох. Бул анґажозначнєйша швидкосц, одно сно вани у рукометних клубох з Масхопносц повторйованя високо-индярскей, Босни и Герцеґовини и тензивних роботох. Вельо раз екипа Македониї, а єден час робел и як хтора вкупно пребега вецей метери госцуюци професор на Кинезиопо правилу траци од екипи хтора ма лоґийним факултету у Заґребе. вецей пребежани метери у спринту. Од юлия 2017. року пребува у Вкупни метери нє пресудни. баскийским городзе Витория, У його терашнїм клубу млади бадзе шедзиско „Alavesa”, а свойо вяче у єдним режиму роботи, а исискуство и упечатки подзелєл у кусни бавяче у другим. длугей розгварки з Амером Чу– Млади бавяче тренираю два раз личем зоз порталу sportsport.ba. на дзень, раз з екипу, а други раз на – Алавес єден озбильни прооснови програми хтора витворена єкт и за нашо краї покус нєзвиза каждого бавяча индивидуално. чайни, бо власнїки Клуба маю Програми составени на основи нєплан дзешецрочни. Перша фаза достаткох хтори можу буц физични, од штири роки инициялна фаза або технїчни. У тей часци, кед слопоставяня системи, а прави реНенад Няради народзени 1967. року у зултат ше обчекує аж о дзешец Вербаше походзи зоз познатей спортскей во о розвою физичних схопносцох, роки. И прето зме на самим по- Нярадийовей фамелиї. Його оцец, Вла- роби ше надосц „сухи тренинґи”, алє чатку, вшелїяк – визначел Няради дислав, бул шейсц раз шампион ФНР барз часто ше случує же и старши чий анґажман у тим клубу при- Югославиї и СФР Югославиї у атлет- бавяче сами глєдаю додатни тренинґи шол прейґ компаниї Биотренинґ скей дисциплини троскок. Ненадов и я им вше на розполаганю. Наша сизоз Горватскей, хтора у Алавесу брат, Данил, хтори народзени 1971. року, стема файта мишаней системи медзи ма окремну улогу. Слово о BAL тиж призначовал добри резултати у тро- класичну периодизацию и тактичну performance системи, B–Baskonia, скоку и скаканю до далєка, як и його периодизацию. Класична барз подобAL–Alaves. Власнїки клубу исто- брат Ненад. Нажаль, пре санкциї хтори на у шицких спортох, ма аналитични чашнє и власнїки кошаркашкого зме мали и нєможлївосц змаганя на мед- приступ и подрозумює досц „сухи клубу Саски Баскониа. зинародних змаганьох, його успишна тренинґи”, док тактична периодиза– Я у фодбалу, a маме чловека кариєра застановена. Ненад и Данил ция постої лєм у фодбалу и тренинґ иу кошарки. Система поставена професоре физичней култури и свойо фундаментовани лєм на тренинґу з так же без огляду на приход и од- искуства и знанє преноша на младих лабду. И ту найвекша розлика у одношеню на други спорти – гварел Няраход главного тренера и його фахо- спортистох. ди и додава же го тамтейши тренере вого штабу клуб ма свою систему, провадзенє обтерхованя на тренинґу, медицинску слу- прешвечую же шицко мож робиц з лабду, и моц, и швиджбу, нутриционистох, психолоґох и кондицийних трене- косц, и витирвалосц, а вон же ше муши робиц и кус „сухорох. И на тот способ ше обезпечує континуитет у роботи, го” тренинґу и так балансую и маю свою методолоґию. як у першей екипи, так и у младших катеґорийох хторим РОЗВИВАЦ ПОЄДИНЦОХ У РАМИКОХ ТИМУ ше ту дава окремна увагу – гварел Няради и додава же кед слово о конкретней роботи з фодбалерами, прилапел Од технолоґийних инструментох хасную микро техноєдну фразу: The best ability is availbility! (найзначнєйша схопносц буц на розполаганю). Як гвари, то нємилосерд- лоґию хтора зазначує абсолутно шицко цо ше случує на на правда и прето ше вельо уваги дава превентивному тренинґу и змаганю. 38 РУСКЕ СЛОВО 1. ЮНИЙ 2018.
sport@ruskeslovo.com
– Тижньове обтерхованє ше програмує у одношеню на вимоги фодбалского змаганя. Кед ше наприклад на змаганю бежи 10 километри, вец у єдним тижню маме пребежац 2,2 по 2,3 раз вецей, односно 22 по 23 километри. И так за шицки параметри єдного змаганя, кратки и длуги спринти, пременки напряму, акцелерациї и децелерациї. И то шицко у розличних процентох – гвари вон и додава же його главни задаток у клубу розвивац поєдинцох у рамикох тиму, а источашнє и старац ше о екипи. Понеже бавяче маю индивидуални потреби, а ґу тому и потреби по позициї у тиму, то єден комплексни процес. А одношенє индивидуалней и ґрупней роботи скоро исти, кельо бавяче тренираю як екипа, тельо маю и индивидуалней роботи за свойо потреби. Няради гвари же кажди спорт чежки на свой способ, а велькосц терену други проблем. У фодбалу бавяч одвичательни за 66 квадратни метери, у рукомету за 90, у кошарки за 75. Треце, фодбал и кошарка вельо менєй контактни од рукомету. Индивидуални спорти окремна приповедка, мале покалїченє або прехлада, и випадуєш зоз Фото: sport форми, нєт резерви хтора би предлужела там дзе ши станул. Шицко тото гутори о комплексносци каждого спорто пошвецени и жада и кельо є способни акцептовац трету и специфични вимоги. нинґ. – Нє жадам преценьовац спорт по „чежкосци”, почиту– Нажаль, за прецену того нїхто нє видумал тест, и то єдєм намаганє каждого и борбу же би ше доказал и знам як но з подручох хторе вимага „тренерске око”, односно гевчежко буц найлєпши у дачим, гоч то було „плюванє до да- тот квалитет хтори маю вершински тренере – заключує лєка” – гвари тот вершински спортски фаховец и додава познати тренер з Вербасу. же кед слово о методолоґиї, вельо ше пошло у биохемийних анализох, у ґенетским тестираню, у провадзеню обТЕРАЗ РОБИ НАЙЧЕЖШУ И НАЙКРАСШУ РОБОТУ терхованя на тренинґу, або змаганьох... – Шицко то помага же бизме лєпше програмирали треЙого професийна драга вше ишла по виходней линиї, а нинґ. Алє розвой моци нє идзе без бенчу або кукнуца, ро- кажда шлїдуюуца робота була чежша, вецей вимагала и звой швидкосци нє идзе без повторйованя спринтох – за- була полна з борбу за доказованьом. ключує Няради и додава же вершински спортиста катеґо– Так же у тей хвильки робим барз вимагаюцу и найчежрия за себе. Векшина вершинских спортистох ту дзе є дзе- шу роботу, а заш лєм, найкрасшу на швеце. Нє ридко ми куюци схопносци хтору ма, а менєй своєй порихтаносци. роботни дзень тирва 12 годзини, и як би єден мой приятеУ спортох з лабду, схопносц пресудна, вшелїяк з одвитую- ль повед: „Робиц осем годзини дньово у нашей роботи за цу физичну пририхтаносц. преживйованє, а шицко прейґ того доказованє и напредо– Хто победзи кед шицки єднак порихтани? Гевтот хто- ванє” – заключує Няради, а гевтим хтори законча активну ри схопнєйши – гвари вон и додава же правда же вершин- спортску кариєру, алє и рекреативцом дава єдноставни и ски спортисти „overskiled” (вершинска схопносц) и „un- практични совит. dretrained” (подтренирани) бо нє маю часу за тренинґ. Єд– Два екстреми, єдни таки засицени зоз спортом же єдноставно вошли до машини. ноставно абстинирую од физичней активносци, а други Як гвари, його особни критериюм кед слово о наймла- ше намагаю буц гевто цо дакеди були. Перши барз швиддших би бул страсц и тренабилносц. То значи кельо дах- ко затию и познєйше починаю їх кардиоваскуларни проблеми, високи прицисок, шерцово аритмиї, поремеценя у метаболизму... А други забуваю на природни процеси и же цело стари, алє ше так трудза на тренинґу, же ше починаю покалїчовац, пукаю им тетиви, мускули... Мой совит умереносц и рижнородносц. Зоз шицкого покус, алє поряднє. И обовязно глєдац совит од фаховцох. Кед ши бул добри спортиста нє значи же будзеш и добри тренер. А найчежше буц себе тренер. У спорту сом по цали дзень и сам глєдам даяку файту релаксациї. Часто у франти гварим же спортисти покус хендикеповани. Людзе звонка спорту свою антистрес терапию глєдаю и з успихом достаню занїмаюци ше рекреативно зоз спортом. А дзе ми хтори зме у спорту глєдац таку терапию? Наганям ше, поробим тренинґ и уживам у гевтих кус гормонох щесца по идуци треФото: vrbas.net нинґ – заключує Няради.■ 1. ЮНИЙ 2018.
РУСКЕ СЛОВО 39
ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIV ЧИСЛО 22 (3787) НОВИ САД, 1. ЮНИЙ 2018.
■ ПРЕСЛАВЕНИ ДЗЕНЬ
РУСНАЦОХ У ГОРВАТСКЕЙ
Фото: Сашо Палєнкаш
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
П
Фотоґрафия: 0687P
■ ШТВАРТА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ МЛАДИХ