Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 22 (3683) НОВИ САД, 3. ЮНИЙ 2016.

■ СТАТКАРСТВО У ДЮРДЬОВЕ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Сенка Надь

Праве на Дзень керестурскей школи „Петро Кузмяк”, матуранти Ґимназиї, у школским дворе и у центру валала славели остатнї дзень свойого штредньошколского образованя. Єдина ґимназия по руски того року випровадза 17 школярох руского оддзелєня. Того тижня закончую и матуранти на напряме Туристични технїчар, та концом тижня млади лєдво чекаю коруну друженя, лєбо шицким познати – матурски вечар.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПРЕДСТАВЕНА НАША КУЛТУРА У СЛОВАЦКЕЙ И ПОЛЬСКЕЙ

Фотоґрафия: K006a_0151P

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

МЕСТО ДЗЕ ШЕ ТВОРИ БУДУЧНОСЦ Пише: мср. Саша САБА ДОШ, предсидатель Роботного цела за младеж и єден з орґанизаторох Конференциї

ского факултету у Новим Садзе зоз своїма прилогами, а на трецей конференциї участвовали двойо студенти з иножемства з русинистичнима темами зоз чим зме достали ище єден значни елемент – повязаносц з иножемДня, 21. мая того року, вихаснована и треца нагода же би ством и другима науковима дисциплинами. Мушим млади людзе, хтори маю намиру голєм часц своїх твор- вшелїяк визначиц же би самей Конференциї нє було без чих и наукових моцох унапрямиц на руску заєднїцу, дорогих колеґох з хторима зме робели на орґанизациї – представели резултати своїх виглєдованьох. Треца нау- мср. Александра Мудрого и мср. Ани Римар. кова конференция младих науковцох и фаховцох зреали- Як и у случаю предходних двох конференцийох, у планє зована и уж нєшка мушиме роздумовац о штвартей. видаванє зборнїка роботох з Трецей науковей конференИдея хтора настала 2011. року випровадзує ше у полним циї младих науковцох и фаховцох. Перши зборнїк видакапацитету. Пред пейцома ти у сотруднїцтве зоз роками, ґрупа младих енНВУ „Руске слово”, одМушиме шицки зрозумиц же укладанє тузиястох, хтори науково до тих конференцийох укладанє до будучносци носно зоз часописом виглєдованя вибрали як МАК, а други зоз Завонашей заєднїци свойо животне поволанє, дом за културу войвоозначованє 40. рочнїци чадянских Руснацох, хтосопису МАК вихасновала же би вдерела фундамент єд- рому зме щиро дзекуєме за тирваце сотруднїцтво хторе ному новому зявеню у русинистики як науковей дисци- ше, наздваме ше, предлужи и надалєй. Видаванє зборнїплини, а то плановане зазберованє наукового подростку, кох од окремней значносци, бо тото цо на конференциї хтори през свойо обласци (насампредз дружтвени нау- виповедзене охабя упечаток лєм на огранїчене число ки) дотикаю и тематику рускей стварносци. Идея була, и людзох хтори викладанє чули, а друкована форма обезнадалєй остава, источашнє дац першу шансу студентом печує єдну ширшу публику. Наздаваме ше же Зборнїк же би написали и представели свойо перши крочаї у на- будзе обявени у першей половки 2017. року зоз чим ше укових виглєдованьох, алє и же би уж афирмовани руски предлужи континуитет принципу по хторим ше у єдним науковци младей ґенерациї достали нагоду представиц року отримує конференция, а у слїдуюцим друкую робосвойо значни прилоги на русинистични теми и на тот ти зоз нєй. способ помогли своїм колеґом-початнїком же би свойо Цо основни здобутки Трецей науковей конференциї „дебитантски гришки” на цо лєпши способ кориґовали. младих науковцох и фаховцох? То вшелїяк науково ро„Спиритус мовенс” нашей Першей науковей конферен- боти хтори доприноша у преглїбйованю наукового вициї бул тедишнї редактор часописа МАК др Борис Ва- глєдованя проблемох нашей заєднїци з аспекта язика, рґа, хтори „жимней глави”, алє полни ентузиязмa реали- литератури, историї, журналистики ґеоґрафиї населєньзовал нашу заєднїцку идею отримованя такого сходу, а ох и антрополоґиї. Здобуток и тоти млади людзе хтори источашнє бул за мнє особнє свойофайтови ментор у ше наисце потрудзели же виложели резултати своєй роорґанизицйних роботох. Його улогу за Другу конферен- боти, а нє було би подло и спомнуц их по менох и прецию превжал асистент на Оддзелєню за русинистику звискох. То Александер Мудри, Марина Сакач, Моника мср. Александер Мудри, гоч Борис вшелїяк остал „у Абодї, Ася Папуґа, Михаїл Римар, Катарина Петрусова, приповедки” як стабилна потримовка и „добри дух” на- Канаме Окано, Ана Римар, Марина Биркаш, Сенка Надь, шого заєднїцкого поняца. Резултат тей конференциї и Мая Зазуляк, та и тот Саша Сабадош, кед ми тот текст нєформалне здруженє дошлєбодзує даєдну отрушинку нєскромносци. „Виглєдовацки круг”, хто- У мено орґанизаторох щиро дзекуєм Оддзелєню за русире, окрем орґанизованя нистику на полним порозуменю за тот проєкт хтори як конференцийох, ма за ци- ясна идея иснує уж пейц роки и технїчней и каждей друль и други змисти, як цо гей потримовки. Вельке подзекованє резервоване и за то орґанизованє дискуси- Национални совит рускей националней меншини хтори йох и дебатох о темох Конференцию материялно помогнул. Дороги читателє, значних за розвой нашей мушиме шицки зрозумиц же укладанє до тих конферензаєднїци. Друга конферен- цийох укладанє до будучносци нашей заєднїци. Прето ция, вшелїяк, представяла на одредзени способ инсистуєм на тим же би конференкрочай напредок у орґани- циї були записани до календара наших манифестацийох. зациї, та и змисту. На нєй Прето же слово ученого чловека чуц кельо и найкрасшу участовали и млади фило- шпиванку, а дакеди и далєй.■ лоґинї зоз Оддзелєня за Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє словакистику Филозоф- вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮНИЙ 2016.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

ЛИТЕРАТУРА И НАУКА – ЗБЕРАЮ ЗАЄДНЇЦУ ■ Тижньовнїк 4–5. Наша култура представена у Словацкей и Польскей 6–7. Старанє о еколоґиї и роботна акция у Вербаше

■ Нашо места 8. У Керестуре означени Дзень школи

■ Духовни живот 13. Перша причасц у Керестуре

■ Култура и просвита 14–15. Пририхтованє за упис до штреднїх школох, фокус Керестур 21. Ориґами и математика у САНУ

■ Литературне слово 17–20. Тема: Осаменосц

■ Мозаїк 22–23. „Еротика рутеника” у РКЦ

■ Економия 24–25. Швинярство у Дюрдьове

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце – Евґений Медєши з Руского Керестура

■ Информатор

28–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 32–33. Локални фодбалски лиґи 34. Фестивал фодбалу за дзивчата

На насловним боку – Пресадзованє паприґи у Керестуре Авторка фотоґрафиї – Сенка Надь

Частейши одходи на Горнїцу и участвованя у фестивалох на отвореним – знак же почина лєтня сезона култури. Углавим, руска традицийна култура, з вецей або менєй пенєжу, ше константно добре представя. Новосц остатнїх рокох – представянє сучасней култури и науки. Тому вшелїяк допринєсла нова културна самоупрва прейґ Националного совиту Руснацох и Заводу за културу войводяских Руснацох. На тот способ прешлого тижня представени Руснаци у Словацкей, а у авґусту буду и у Беоґрадзе. Остатню децению, важне у тим процесу значне интеґрованє младих (од 16 по 35 роки) до креативного анґажованя у рускей заєднїци. Нєвладова керестурска орґанизация Пакт Рутенорум, часопис МАК, Роботне цело (одбор) за младеж, як и нови орґанизациї и нєформални здруженя, як коцурски КУМ и Виглєдовацки круг – главни зазбероваче младих, як и промотере їх творчосци и интелекту. У руских медийох уключене вельке число младих новинарох и сотруднїкох, вше векше число студентох здобува науково титули. У прешлим „Руским слове”, у рубрики „Мозаїк” Наукову конференцию младих насловели як „єдно нове швето науки”. Так би воно и требало буц... Тото цо добре, же остатнї роки младши ґенерациї нє лєм „статисти и украс на бини”, алє главни одредзоваче нових цекох, у котрих ше руска заєднїца убудуце будзе рушац. Журки исную, вони нє лєм опущованє з напойом, алє и моцна креативна енерґия. Литературни вечари за младих, котри ше отримує у Руским Керестуре, Новим Садзе, Дюрдьове, Коцуре и Вербаше – нє лєм формална часц фестивалох. Вони свойофайтови „виход” и средство социялизациї. Добре у тим напряме орґанизовани прешлого викенду вечар рускей народней творчосци и ласкотаюцого кабареа под назву „Еротика рутеника” у новосадским РКЦ. То хвильки зоз дружтвом, з Бакхусом, зоз собу... Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК НАША КУЛТУРА ПРЕДСТАВЕНА У СЛОВАЦКЕЙ

ЧАСЦ ЗМЕ ЖИВЕЙ ТРА ДИЦИЇ На тогорочним Штвартим Фестивалє русинскей култури у Свиднїку участвовали и Руснаци зоз Сербиї. Главна точка нашого представяня була вистава „Национални костим Руснацох у циклусу животних обичайох” Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

рамикох популарно воланого Русинского фестивалу, хтори у Свиднїку тирвал цали тидзень, од 23. по 29. май, у свиднїцким Доме култури пияток, 27. мая отворена вистава Заводу за културу войводянских Руснацох з назву „Национални костим Руснацох у циклусу животних обичайох”, на хторей виложени знїмки фотоґрафскей фамелиї Будинского – Бруґошових з Руского Керестура.

соб представя и пририхтованє за наступ Руснацох у Етноґрафским музею у Беоґраду у авґусту, понеже вистава хтора презентована у Свиднїку будзе и єден зоз сеґментох тей постановки. Медзитим, то нє єдини хасен од участвованя на Русинским фестивалу у Свиднїку – Добре же зме мали нагоду буц часц Фестивалу дзе заступени суча-

ВИСТАВА

На отвераню вистави, як и под час Фестивалу, у Свиднїку були и представителє Националного совиту Руснацох – предсидатель Славко Рац, предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач, членїца НС и предсидателька його Одбору за културу Ґабриєла Саянкович, член НС и предсидатель його Роботного цела за младеж Сашо Сабадош, делеґация КПД „Карпати” з Вербасу, член Општинскей ради Општини Вербас Ґоран Пейович, як и други Руснаци з Войводини котри урядово, лєбо приватно провадзели програми Фестивалу.

Foto: П. Брил

Виставу, хтора у Свиднїку тирва по 20. юний, отворел директор нашого Заводу Серґей Тамаш, а на отвераню присуствовали и єй авторки – етнолоґ др Миряна Дєкич и историчар Любица Отич, як и други представителє Покраїнского заводу за защиту памятнїкох хтгори робели на скенированю и обрабяню старих фотоґрафийох з неґативох на склу и участвовали у пририхтованю вистави. Орґанизаторе и авторе вистави оценюю же сполнєла циль, односно представела часц нашей традициї новей публики. Ґу тому, на єден спо-

ГОСЦИ

Добри приєм „Карпатох” у Свиднїку

4 РУСКЕ СЛОВО

сни тренди у фолклористики, музеолоґиї, етно-фолклористики и других рижних обласцох чуваня и презентованя традициї на „живи” способ. Розумлїве же фолклор ма централне место на таких фестивалских манифестацийох, алє спомнути змисти даваю им глїбину и чежину – потолковала єдна з авторкох Вистави Любица Отич. У пригодней културно-уметнїцкей програми на отвераню вистави наступела Мишана шпивацка ґрупа КПД „Карпати” з Вербасу. Добри приєм „Карпатох” у Свиднїку потолковал предсидатель Дружтва Деян Загорянски. – „Карпати” на тим Фе стивалу участвую од самого початку, а були зме праве тоти хтори уплївовали и же би ше Вербас и Свиднїк побратимели. Дружтво пред трома роками дод зелєло приматорови Свиднїку Янови Голоднякови почесну членску карту, а того року му на рочней Скупштини Дружтва додзелєне и нашо найвекше припознанє, Плакета за потримованє и афирмованє роботи Руснацох и Дружтва „Карпати” хтора тераз и уручена свиднїцкому 3. ЮНИЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК

ФЕСТИВАЛ Штварти Фе стивал русинскей култури, або такволани Русински фестивал, тирвал од 23. по 29. май Понеже Фе стивал обдумани як предствянє култури Русинох зоз Словацкей и споза єй гранїцох, цалотижньова програма понукла атрактивни вистави, презентациї русинских установох, театрални представи, проєкциї филмох, наступ музично-танєч-

них ансамблох дзецох и старших, як и концерти популарних музичарох и шпивачох зоз Словацкей. У центре програмох були институциї хтори пе стую русинску културу и традициї, од Музею русинскей култури з Прешова, Словацкого народного музею, Театра Александра Духновича з Прешова, Института русинского язика и култури Прешовского унивезитету и Здруженя интелиґенциї Русинох Словацкей и Ансамбла ПУЛЬС, по популарну шпивацку ґрупу „Кандрачовци”. Главни орґанизатор Фе стивалу Окружна орґанизация Русинскей оброди у Свиднїку, а соорґанизатор ме сто Свиднїк.■ 3. ЮНИЙ 2016.

У КРИНЇЦИ У ПОЛЬСКЕЙ

ЛЕМКОВСКO/РУСИНСКA КУЛТУРA НА БИЄНАЛУ У орґанизациї Здруженя Лемкох Польскей, Шветовей ради Русинох/Руснацох/Лемкох и Месного уряду, у Кринїци, у Польскей 27. и 28. мая отримани Дзевяти Биєнале лемковскей/русинскей култури, на хторим участвовали и представителє членїцох Шветового конґресу Руснацох/Русинох/Лемкох (ШК РРЛ) зоз Сербиї и Горватскей Под час

Фото: М. Шайтош

приматорови – гварел Загорянски и визначел же з другого боку Плакета хтору вербаске Дружтво достало од општини Свиднїк, то велька чесц и припознанє „Карпатом” за дотерашню роботу у очуваню рускей култури и традициї. Шпивацка ґрупа вербаских „Карпатох” на Фе стивалє з рускима народнима шпиванками наступали и всоботу, на отвореней сцени у амфите атра, а делеґациї всоботу дополадня присуствовали и на приєму хтори за го сцох Фе стивалу орґанизовал городоначалнїк Свиднїку Ян Голодняк. З тей нагоди вичерани дарунки, а делеґация НС Руснацох Голодняка и представительох Свиднїку поволала на Фе стивал рускей култури „Червена ружа” у Руским Кере стуре. На поволанку Яна Голодняка, на Русинским фестивалє присуствовала и делеґация Рускей матки Сербиї, котра мала и окремни приєм при городоначалнїкови Свиднїку.

фестивалу отримана и порядна схадзка Шветовей ради, а у програмох Биєналу у Кринїци Руску матку Сербиї предствяли єй предсидатель Дюра Папуґа, котри и член ШР, заменїк предсидателя РМ и член Комисиї за културу ШК РРЛ МиСВИДНЇК ломир Шайтош, писателька и подпредсидателька РеґионалНа поволанку городоначалнїного одбору РМ за Срим Саня ка Свиднїку Яна Голодняка, у Тиркайло и член Месного од- делеґация Рускей матки внєдзебору РМ Славко Пап. лю, 29. мая нащивела и ШтварДелеґацию Дружтва Русна- ти Русински фестивал у Свиднїцох „Руснак” з Петровцох, з ку, дзе мала и окремни приєм Горватскей, у хторей була и при Голоднякови. На приєму Дзивоцка шпивацка ґрупа, на представителє РМ познатому руБиєналє предводзели Наталия синскому фолклористови зоз Гнатко и Петро Киш, котри на Словацкей Иванови Чижмарови схадзки ШР участвовал як за- уручели пригодни дарунок з наступнїк подпредсидателя Ради годи 80 рокох його живота, а на Мию Шайтоша. розгваркох познєйше участвоваПопри других змистох, пия- ли и представителє Русинох з ток на Биєналє з представу „О Велького Березного з Закарпатдвох ґенералох” наступел и Те- скей обласци и конзул Мядяратер Александра Духновича з скей у Кошицох. Прешова, а на соботовим концерту участвовали ансамбли – Рускей берзи „Терочка” з Польскей, „Червена ружа” з Румуниї, Дзивоцка шпивацка ґрупа Дружтва „Руснак” з Горватскей и Ансамбл „Удольчанка” зоз Словацкей. Под час Фестивалу ШР РРЛ одлучела же тогорочну Награду ШР „Василь Турок Гетеш” за културну роботу достанє позната шпивачка Олґа Прокоп з Чанадиєва коло Мукачова у України. На Литературним вечаре, хтори на фестивалє отримани 27. мая, свойо твори представели и Саня Тиркайло зоз Шиду и Михаил Рамач з Дюрдьова, у мено петровского Дружтва „Руснак”, а всоботу, на сходзе о сучасней русинскей култури, члени РМ представели нови Медзинародни мултижанрови русински фестивал „Русин филм фест”, хтори ма буц отримани 1. и 2. октобра у Шидзе. Тот перши Фестивал будзе пошвецени страданю Русинох у лаґре Телергоф под час Першей шветовей войни. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК У ВЕРБАШЕ БУЛА ВЕЛЬКА РОБОТНА АКЦИЯ, ЯК ДАРАЗ

КОМУНАЛНА СОЛИДАРНОСЦ НА ДЇЛУ Пише: Ана МАРКОВИЧ

Вербаску акцию порушала локална самоуправа, а потримали ю гражданє. Єст ище значнєйши инициятиви хтори порушую гражданє, а препознава держава

кцию „Здружме роботу за город Вербас” хтора отримана соботу, 28. мая, иницировало Явне комуналне подприємство „Комуналєц”, а потримали ю велї явни подприємства, установи, нєвладово орґанизациї, привредни субєкти. Вкупно ше одволали скоро 30 орґанизациї рижного типа, а тижнями пред тим апеловане и на гражданох же би ше уключели до акциї пораєня городу. Цала иконоґрафия – од паролох, плакатох и леткох хтори ше по городзе дзелєло пред тим, та по музику на главней площи тей соботи (медзи иншим и „Ой, Козаро” и подобни писнї) шицко здабало на гевти часи кед Младежски роботни акциї (ОРА) були у полним розмаху, а акцияше полни ентузиязму. Випатра же символика наисце уплївовала на становиска людзох, та дух дакедишнїх югославянских вельких роботних акцийох „таргнул” город и уключели ше велї Вербащанє. Орем дзивих депонийох коло городу и населєних местох, циль було ушориц и други запущени локациї, а попри Комуналного подприємства, механїзацию обезпечели вельки компаниї з Вербасу. Директор „Комуналца” Радомир Чурович визначел же то була найвекша роботна акция ушореня Општини у остатнїх 30-40 рокох. – Презадовольни зме кельо ше людзе одволали, а досц повесц и же попри шицких роботно способних, участвовали и особи з инвалидитетом. Приоритет нам були локациї у Вербаше, алє у шицких населєних местох маме дзиви депониї хтори ше нє пораєло роками. Тиж так, гражданє хтори нєшка опрез своїх обисцох винєсли одпад, могли ше го ришиц. Окрем того, акция ма ище єдно конкретне значенє, понеже средства хтори були наменєни за санированє дзивих депонийох вецеймилионски. По законченю акциї будзе ше розпатрац найлєпши способ як город може уложиц тот зашпоровани пенєж – визначел Чурович и додал же план же би тота акция постала традицийна, же би ше кажди рок отринмовала у маю.

6 РУСКЕ СЛОВО

По його словох, нїч нє було „на силу”, алє ше учашнїки одволали добродзечнє. Цо ше дотика самого „Комуналцу”, всоботу на роботних локацийох були шицки заняти, и гевти зоз администрациї, хтори мали нагоду, як гвари Чурович, видзиц у яких условийох робя їх колеґове на терену. ВЕЛЬКА ЕНЕРҐИЯ У ЗАЄДНЇЦКИМ ИНТЕРЕСУ На окремни способ до акциї ше уключел и Дом здравя „Велько Влахович”, заняти у Полицийней станїци Вербас, ЯПВ „Води Войводини”, АД „Медела”, ПП „Сава Ковачевич”, зоз Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду, заняти у Културним центре Вербас, Центру за физичну културу, Общим шпиталю Вербас и других установох, а ошвиженє за волонтерох обезпечели менши привреднїки. Без огляду же ше до того проєкта навелько одволали установи и институциї, поволанка, насампрез, була унапрямена гражданом. Тоти цо участвовали, мали нагоду з першей руки видзиц и здобуц упечаток у яким стану наисце нашо околїско. И помогнуц же би ше стан голєм кельо – тельо злєпшал. Велїм то можебуц була школа за „будзенє” комуналней одвичательносци и еколоґийней свидомосци... Свойо вельке доприношенє дала и нєвладова орґанизация Еколоґийни рух Вербас, орґанизация хтора роками зазберує младих коло темох и акцийох очуваня животного штредку. По податкох тей орґанизациї, назберани дзешатки камиони шмеца и за єден дзень умило ше твар городу. – Зоз тоту активносцу зме указали же зме нє шицки исти, же нє забрудзую шицки, алє по количестве одпаду хтори зме назберали – видно же забрудзую тисячи наших согражданох. Алє, указало ше же з малима напруженями мож порушац вельку енерґию у заєднїцким интересу – визначел предсидатель Еколоґийного руху Ратко Дюрдєвац. Даскельо днї пред тим, даєдни од порядних учашнїкох роботних акцийох у бувшей Югославиї на централней пло-

3. ЮНИЙ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК щи у Вербаше, поволали гражданох же би ше уключели до акциї, та медзи нїма члени СУБНОР-у, хтори дзелєли летки и визначели же су и у тих рокох вше за роботни акциї. Окрем того, самоинициятивно ше придружели и представителє новоснованого Дружтва инвалидох Вербасу. На дзень самей акциї, бул и визначни дакедишнї акцияш Йосиф Кужич. – Стари сом акцияш, мам 62 роки и штири роботни акциї за собу. Єдна з нїх була 1972. року на гайзибанскей драги Ябука, Беоґрад–Бар, вец твердиня у Нишу и корито рики Нишави 1976. року, 1977. сом бул у Краґуєвцу, рика Лепеница, и на концу у Сараєве. Окрем роботи, на акцийох було и спорту, културни активносци, друженя, любови, а резултат тедишнїх акцийох и дзепоєдни нєшкайши малженства. Тот час прешол, алє думам же би и нєшка требало буц вецей таки акциї, дзе ше перше розчисци критични и запущени локациї, а потим оплеменї и розвиє околїско – визначел Кужич. ИНИЦИЯТИВА З БАЗИ Ораховчанє уж роками указую високи ступень еколоґийней свидомосци и солидарносц, а проєкт „Ожелєньованє Нового Орахова” постава уж традицийна активносц жительох того места, понеже того року будзе пияти рок садзеня древкох. У рамикох тей акциї потераз посадзени вецей як 4 000 древка. Орґанизатор Акциї еколоґийни рух „Еко ґерила”, а гоч є нє директно вязани за руску заєднїцу, Национални совит (НС) Ру-

Єдна зоз предходних акцийох „Ґерили”

снацох – перше прейґ Одбору за младеж и спорт, а тераз прейґ Роботного цела за младеж – од початку поряднє софинансує тоту активносц. У акциї участвую шицки заинтересовани Ораховчанє, а зоз тоту акцию ше жада дац нагоду младим же би през роботу и дружєнє допринєсли штредку у хторим жию. Єден зоз иницияторох акциї „Ожелєньованє Нового Орахова” бул Александар Бесерменї, котри теди бул член Одбору за младеж и спорт НС, а тераз ствари кончи його младши брат, Борис Бесерменї. – „Еко ґерилу” найвецей „ґураю” млади, а до акцийох ше уключую углавним людзе з Орахова и з Тополї. Просеково по акциї маме 25 – 30 волонтерох, цо нам цалком досц. Думам же наш рух, вшелїяк, уплївовал на еколоґийну свидомосц валалчанох, а до рока посадзиме од 800 по тисяч древка – визначел Борис Бесерменї. И акция Новоораховчаньох, и вецей стотки Вербащанох хтори всоботу вишли вонка и викасали рукави, приклад же як ше през подобни инициятиви гражданє и держава можу позберац коло заєднїцкого циля, а то на концу и сущносц орґанизованого людского дружтва.■ 3. ЮНИЙ 2016.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

НА КАНАБЕЛЮ У ПРЕМИЄРА Мандатар за состав новей Влади Сербиї Александар Вучич почал консултациї зоз представителями странкох хтори вошли до Скупштини коло формованя новей Влади. Потераз сиґурне лєм же Союз войводянских Мадярох будзе у власци и то на шицких уровньох. Цо ше дотика других, єдни ше наздаваю и понукаю, други свидоми же их Вучич нє повола до Влади, та ше анї нє понукаю, а треци цихо, нєт их нїґдзе, лєм чекаю свой шор на премиєровим канабелю. О даскельо днї Вучич пове хто у Влади, а хто ма чекац шлїдуюци виберанки и нову шансу. Єдине сиґурне же нє будзе лєгко анї гевтим хтори з напредняками войду до Влади Сербиї, анї тим у будуцей опозициї, а ниа, и прецо. Хто преламе и войдзе до Вучичового кабинету, будзе лєм младши брат у обисцу Велького брата: достанє свою хижу и там ше годзен бавиц, алє зоз бависками цо му охаби старши брат и под його контролу. Вельки брат будзе чувац дзвери, радзиц ше зоз сушедами о шицким важним, поготов у вязи зоз економию и европскима интеґрациями. Прето йому припаднє и заслуга, и чесц, и шицко друге цо идзе зоз власцу. Мали странки чежко же ше у таких обставинох годни вибориц за себе и затримац свой идентитет, кед же на нашей политичней сцени вообще мож бешедовац о ясно профилованим идентитету политичних партийох. Прето, на длугши рок, менши странки чежко же буду мац даяки хасен зоз того же шедза у Вучичовей Влади. З другого боку, опозициї цала тота ситуация баржей пасира: без директней одвичательносци, можу критиковац цо лєм сцу и як сцу и насладзовац ше зоз бриґами хтори чекаю Владу Сербиї, а будзе их вельо. Рационализация явного сектора, предлуженє бриселского диялоґу, драга ґу Европскей униї, з часу на час НАТО вискочи як тема, и так далєй. Шицко то широки простор дзе би опозиция могла зберац поени, алє єст даскельо проблеми. За початок, єй уплїв у парламенту будзе завишиц од того же келї странки з того корпуса на концу войду до Влади. Надалєй, нєорґанизована є и традицийно нєзложна, так же чежко же будзе даякей поради, окрем же шицки „по дифолту” буду процив власци. Источашнє, остава приоритет нє щезнуц зоз политичней сцени по шлїдуюци виберанки. И кед ше шицко поздава и пооднїма, терашня ситуация, гоч як обрациш, одвитує лєм Сербскей напредней странки. Можу формовац власц сами, кед ше дахто приключи – супер, будзе з ким дзелїц одвичательносц, кед нє, исто супер – шицки заслуги останю лєм им. У першим случаю, нєуспихи буду випатрац менши, а у другим, успихи векши.■

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА У КЕРЕСТУРЕ ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ШКОЛИ

КВАЛИТЕТ ДОКАЗУЮ РЕЗУЛТАТИ ШКОЛЯРОХ

Зоз шветочну програму у Велькей сали Дома култури Руски Керестур Основна и штредня школа з домом школярох „Петро Кузмяк” стреду, 25. мая, означела свой дзень. Понеже ше того року наполнюю 200 роки од народзеня першого керестурского школованого учителя Петра Кузмяка, програма була пошвецена праве йому

к визначела директорка Школи Хелена Пашо Павлович, школски 2015/2016. рок за керестурских школярох и наставнїкох бул барз успишни, а дзепоєдни зоз звонканаставних активносцох школяре представели и на програми. У музичней часци наступел Дзецински хор „Шкорванчки”, Дзивоцка шпивацка ґрупа Дома култури з народнима шпиваками по руски и по сербски, та Себастиян Надь зоз поп писню по анґлийски. Шпивацки точки порихтали Лидия Пашо и Юлиян Рамач Чамо. Рецитаторе Ребека Семан, Матей Шепински и Валентина Новта того року посцигли значни успихи, та програма на Дзень школи було праве место за указованє їх роботи, як и їх менторкох Нади Колошняї и Ивани Дудаш. Школярка Марина Радоєвич тиж участвовала зоз составом з назву „Зоз доброту ше, можебуц, може виратовац швет”, першонаградзеним на тогорочней „културней” Домияди. У танєчней часци наступели Штредня и Младша фолклорна ґрупа Дому култури Руски Керестур, хторих пририхтали хореоґрафе Ґабриєла Саянкович и Сашо Палєнкаш, а ритмични танєц школярох трецих и штвартих

класох ОШ пририхтала Андреа Бучко. Школски рок бул успишни и за дзеци котри ходза до керестурского Оддзелєня ШОМО, а у мено тей Школи на клавиру наступала Ивана Планчак з композицию „Баркарола”. У Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” у марцу була екстерна комисия зоз Школскей управи Зомбор, хтора оценьовала квалитет настави, препатрала документацию, приповедала зоз школярами, наставнїками и родичами, та на основи шицкого того Школа достала моцну тройку. Понеже найвисша оцена штверка, а велї школи достали єдинку, лєбо двойку, тераз и обєктивно мож повесц же Школа дава одлични квалитет настави и на основним и штреднїм уровню. Прето анї нє чудне же школяре посцигую значни резултати на змаганьох зоз рижних обласцох, а шицки присутни на академиї мали нагоди чуц вичерпни звит о участвованю основцох и штредньошколцох на змаганьох на шицких уровньох, хтори представела директорка Школи Хелена Пашо Павлович. Школяре висших класох ОШ освоєли значни места на општинских змаганьох з математики, физики, хемиї и физичного. Школа була и на Медзиокружним змаганю з руского язика, та окружних з биоСАЛА ДОМА КУЛТУРИ БУЛА ПОЛНА лоґиї и атлетики, а посцигнути и пласмани на Републичне змаганє зоз сербского язика. На означованю Дня школи було вельо патрачох, а медзи госцаНайвисши резултати у тим школским року ми на програми були народна посланїца Олена Папуґа, предсида- то пласман Леонели Цифрич з Републичного телька Одбору за образованє Националного совиту (НС) Руснацох змаганя „Цо знаш о транспорту” на Европске Мелания Римар, предсидатель Вивершного одбору НС Желько змаганє. Штредньошколци тиж участвовали Ковач, предсидателька Скупштини општини Кула Снежана Мр- на општинских змаганьох зоз физики, истокаич, општински просвитни инспектор Зоран Ракич, предсида- риї и на спортских змаганьох у рукомету и тель Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимир Олеяр, кошарки, окружних з историї, а школяре накерестурски парох о. Михайло Малацко, совитнїки у Школскей пряму Туристични технїчар на факултету управи Зомбор, директоре школох, медзи нїма и зоз Коцура и „Синґидунум” ришовали студиї случайох.■ Дюрдьова, домох школярох, та колектив школи. Сенка Надь

РУСКЕ СЛОВО

3. ЮНИЙ 2016.

НАШО МЕСТА ПРИПОЗНАНЄ ШКОЛИ У КОЦУРЕ

РОЗВИВАЮ ЕКОЛОҐИЙНУ СВИДОМОСЦ

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ „ЗОЗ ЗАТИЧКУ ПО ОШМИХ”

ОДКРУЦИЦ, АЛЄ НЄ РУЦИЦ

До гуманитарней акциї „Зоз затичку по ошмих”, хтора уж позната у цалей держави, уключене и Културно-просвитне дружтво ДОК як и Основна школа „Братство-єдинство” зоз Коцура и коцурске оддзелєнє „Герлїчка” предшколскей установи „Бошко Буха” зоз Вербасу.

Основней школи „Братство-єдинство” зоз Коцура того тижня уручена награда у рамикох тогорочного циклусу програми „За чистейши и желєнши школи у Войводини”, пишу портали Покраїнскей влади и Општини Вербас. Награди найлєпшим воспитно-образовним установом уручени у Карловацкей ґимназиї у Сримских Карловцох, а придали их покраїнски секретар за образованє Михаль Нїлаш и покраїнски секретар за защиту животного штредку Слободан Пузович. Спомедзи 63 предшколских, основношколских, штредньошколских, музичних и специялних установох вибрани 15 найуспишнєйши у витворйованю активносцох у спомнутей обласци, медзи нїма и коцурска школа, а за награду достали опрему за наставу и пойду на вилєт. М. З.

Представителє тих трох целох, члени КПД ДОК на чолє зоз предсидательом проф. др Михайлом Фейсом, як и учителька Славица Чельовски у мено Основней школи и воспитачка Татяна Буила у мено Дзецинскей заградки, стреду, 25. мая привитали координаторох гуманитарней орґанизациї „Зоз затичку по ошмих” Боришу Петковича и Иґора Ґашпарича, же би им уручели назберани затички. Т. Х.

СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

УСОГЛАШОВАНЄ ЗОЗ ЗАКОНОМ О ЯВНИХ ПОДПРИЄМСТВОХ

На схадзки Скупштина општини Вербас, прешлого тижня прилапени початни ликвидацийни звит за ЯП „Дирекция за вибудов”, Одлука о формованю Комисиї за менованя Општини Вербас, та Одлука о запровадзованю и розписованю явного конкурса за менованє директора ЯКП „Комуналєц”. Тиж так, прилапена и Одлука о дочасових монтажних обєктох на териториї општини Вербас, а як после схадзки визначела предсидателька Скупштини општини Маряна

3. ЮНИЙ 2016.

Мараш, понеже новоприлапени Закон о явних подприємствох, Скупштина мала обовязу вименїц сновательни акти подприємствох и установох. То окреме було значне у часци формованя и роботи надпатраюцих одборох и орґанох управяня. Вименки и дополнєня сновательних актох дзепоєдних подприємствох и право власнїцтва Општини Вербас виволали розправу одборнїкох з опозициї. По словох директора ЯКП „Комуналєц” Радомира Чуровича, акти подприємствох ше усоглашує з новим Законом о явних подприємствох, а одтераз при вибору директора кандидати муша мац три роки искуства, їх одвичательносц рошнє, резултати дїлованя муша буц обявени каждого року, а неґативне дїлованє за директора автоматски значи зменьованє. Медзи иншим, на схадзки прилапени и звити о дїлованю Центра за физичну културу, Народней библиотеки, Центра за социялну роботу, Апатики „Вербас” и других вербаских установох. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛ ВЕЛЬКИ ОГЕНЬ

ЗГОРЕЛО ЦАЛЕ ЗАКРИЦЕ

У Руским Керестуре прешлого тижня, 26. мая вноци, у вельким огню цалком згорело закрице на хижи, шопи и помоцних просторийох, аж и єден трактор хтори бул под шопу, у Фрушкогорскей улїци число 100. По нєурядових информацийох, огень спричинєли нєисправни електрични инсталациї. Як зме дознали од огньогасцох, а потвердзене нам и з Полицийней управи Зомбор, огень приявени коло 2 годзин по пол ноци и барз ше швидко преширел на закрице цалей хижи. На щесце, у огню нїхто нє страдал. Огньогасцом о огню доявел єден младши сушед, а о велькосци огня шведочи и податок же го гашели 6 огньогасни камиони професийних єдинкох з Кули, Вербасу и Оджаку, два камиони добродзечних огньогасних дружтвох зоз Керестура и Крущичу, як и з єдней тракторскей цистерни – вецей як 30 огньогасци, так же зопарли його ширенє на блїзки сушедни обисца. Гашенє одмагал и моцни витор, котри жирячки з погоренїска ношел до улїчки на заградох, у часци валала воланей „Куцик”, а у ратованю помагали и сушеди и други Керестурци. Огень ше гашело скоро до рана, а ище и дополадня ту була єдна огньогасна превозка з Кули, з хторей ше гаше-

ло погоренїско. Причини вибиваня огня такой випитовали процивогньогасни и криминалистични инспекторе, а материялна чкода барз велька. Полицийна управа Зомбор Министерства нукашнїх дїлох, „Руске слово” службено поинформовала же „утвердзене же гришка на електичних инсталацийних водох виволала огень на закрицу хижу, хтори ше преширел на помоцни обєкти”. М. З.

НА РЕПУБЛИЧНИМ ЗМАГАНЮ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯЗИКА ЯК НЄМАЦЕРИНСКОГО

НАГРАДЗЕНИ ШКОЛЯРКИ ЗОЗ ТРОХ НАШИХ ШКОЛОХ На Републичним змаганю зоз сербского як нємацеринского язика хторе отримане 29. мая у ОШ „Петефи Шандор” у Новим Садзе участвовали 83-ойо школяре седмих и осмих класох зоз 30 основних шко-

лох у Сербиї. Змагали ше школяре хтори порядну наставу маю по словацки, румунски, мадярски и албански, а медзи нїма були и нашо школяре зоз Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре (на-

Школяре на Републичним змаганю зоз своїма наставнїцами

10 РУСКЕ СЛОВО

ставнїца Мария Балїнт), Основней школи „Братство-єдинство” у Коцуре (наставнїца Снежана Шанта) и Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове (наставнїца Драґана Дицков), хтори ше образую на своїм мацеринским, руским язику. У катеґориї седмих класох Теодора Новакович завжала перше, Соня Балїцки друге место (обидва зоз Руского Керестура), а Валентина Салаґ зоз Дюрдьова була треца. У катеґориї осмих класох перше место завжала Анастазия Чордаш зоз Коцура, а треце Мартина Афич зоз Руского Керестура. Школярка осмей класи зоз Лалитю, Катарина Бенка, хторей сербски язик преподава наставнїца зоз Руского Керестура Соня Дюрко Надь, на Републичним змаганю завжала треце место. М. А. и М. Р. 3. ЮНИЙ 2016.

НАШО МЕСТА У КУЛИ КОНСТИТУОВАНА НОВА ЛОКАЛНА ВЛАСЦ

МИЛОЇЧИЧ ПРЕДСИДАТЕЛЬ СКУПШТИНИ, ВИДЕКАНЇЧ ОПШТИНИ КУЛА За предсидателя Скупштини општини Кула вибрани Велибор Милоїчич, за заменїка предсидателя СО Татяна Квасни; за предсидателя Општини вибрани Перица Видеканїч, а за його заменїка Кароль Валка. Векшину у кулскей Скупштини творя Сербска напредна странка, Союз войводянских Мадярох и Сербска радикална странка з вєдно 23 одборнїками

онеже на локалних виберанкох освоєла найвецей – 19 мандати, лїстина „Александар Вучич-Сербия победзує”, односно Сербска напредна странка (СНС) и надалєй ма векшину у Скупштини општини Кула, алє тераз з часци з другима партнерами. По остатнї виберанки, после прекомпонованя власци пред трома роками, зоз СНС векшину творели и Социялистична партия Сербиї, та ДСС, чийо одборнїки потим прешли до СНС, а познєйше ше приключели и одборнїки СВМ. После прешвечлївей побиди на терашнїх локалних виберанкох, як указало гласанє на конститутивней схадзки Скупштини општини, партнере СНС у власци у наступних штирох рокох буду СВМ и СРС, хтора у прешлим зволаню була у опозициї. ВИБРАНИ ПРЕДСТАВНЇКИ ЗОЗ СНС

У першим планє Велибор Милоїчич и Перица Видеканїч (на право)

предсидатель Општини источашнє и на чолє Општинскей ради (ОР), на його предкладанє (зоз 22 гласами) вибрана нова дзевечленова ОР, у чиїм составе и тапетар Александар Кочиш з Руского Керестура. Пред вибором чолних функционерох Општини вибрани и два роботни цела СО – Комисия за мандатно-имунитетни питаня и Комисия за кадрово питаня, до хторей вибрани и Владимир Варґа з Руского Керестура (СНС).

Конститутувна схадзка СО Кула отримана вовторок, 31. мая, а по вибор предсидателя, на схадзки предшедовала найстарша одборнїца Мария Шепински (СНС) з Руского Керестура. После потвердзованя мандатох новим 37 одборнїком, та даваня и подписованя одборнїцкей пришаги, з чим престали буц важаци мандати и функциї у прешлим зволаню, за предсидателя СО Кула з тайним гласаньом (з 24 гласами) ОПОЗИЦИЯ ПОВОЛАНА ДО ПОМОЦИ вибрани Велибор Милоїчич зоз СНС, зоз Сивцу, а за заменїка предсидателя Татяна Квасни, тиж зоз СНС, з Кули, хтоНа схадзки формовани и одборнїцки ґрупи у СО Кула, а ра достала 25 гласи. нови предсидатель Општини Перица Видеканїч подзековал Зоз 23 достатима гласами, за секретара СО поставени дона роботи свойому предходнїкови Драґанови Трифуновичотерашнї секретар, правнїк Милорад Вуксан зоз Кули. Нови ви и бувшей предсидательки СО Снежапредсидатель СО Кула Велибор Милоїни Мркаич (котра тераз одборнїца у мено чич (1963) у прешлим мандату окончоТРОЙО ОДБОРНЇКИ СПС) и обецал же у його и мандату новей вал функцию заменїка предсидателя ОпЗОЗ КЕРЕСТУРА власци, и то барз пошвидко, почнє витвоштини Кула, а заменїца предсидателя СО рйованє найважнєйшого задатку – обезТатяна Квасни (1968) медицински лабоЗоз Руского Керестура у новим печиц нови роботни места за нєзанятих у рант у Доме здравя. зволаню СО Кула одборнїки Ма- општини. Уж наявел ребаланс, як гварел, З тайним гласаньом, за предсидателя рия Шепински и Владимир Варґа виразно инвестицийного општинского Општини Кула на першей схадзки СО зоз СНС и Борис Шайтош з ДС. буджета, алє нє буду занєдзбани анї друвибрани привреднїк зоз Кули Перица ВиУ новим зволаню у опозициї у жтвени сектор, чийо финансованє, як видеканїч (1972), предсидатель Општин- СО Кула штверо одборнїки з лїзначел, будзе подзвигнуте на висши уроского одбору СНС, а у прешлим зволаню стини коалициї коло Демократвень. Вон поволал опозицию на помоц у локалного парламенту бул шеф одбор- скей странки (ДС), штверо зоз Сороботи з конструктивнима предкладанянїцкей ґрупи своєй странки. На предкла- циялистичней партиї Сербиї ми, а наглашел же явносц у роботи тиж данє Видеканїча, за заменїка предсидате- (СПС), штверо з єдинственей будзе єдно з опредзелєньох локалней влаля Општини Кула, тиж з тайним гласань- Сербиї (ЄС), як и двоме одборнїки сци. ом, вибрани привреднїк зоз Кули Кароль з Русийскей странки-Герцен РаНа першей схадзки нового зволаня Валка (1954), зоз Союзу войводянских донїч Кека. Праве спомнути одСкупштини присуствовали и представиМадярох (СВМ), котри у скорейших зво- борнїк на першей схадзки мал ветелє скоро шицких явних установох и ланьох уж окончовал одвичательни цей зауваги на процедуру схадзки подприємствох хторим Општина сноваи прияви за потупйованє Дїловнїфункциї у СО и у Општини. На гласаню тель, як и представителє месних заєднїобидвоме достали по 23 гласи, а понеже ка о роботи. цох и други госци.■ М. Зазуляк 3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У МАРИЙОВИМ СВЯТИЛЇЩУ ПРИ РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ НЄЗАПОВЕДАНЕ ШВЕТО ЦАРИЦИ БОГОРОДИЦИ

ВОДИЦА НА МАПИ ШВЕТА

У нашим Марийовим святилїщу, Водици при Руским Керестуре, 31. мая, на нєзаповедане швето Царици Богородици, вечар на 19 годзин служена Служба Божа. То источашнє було и законченє Водицового тижня, хтори тирвал од 23. мая, кед там кажде рано служени Служби Божо. Водицов тидзень установени остатнї тидзень у мешацу маю хтори у Католїцкей Церкви пошвецени Пречистей Дїви Мариї, а у цалим нашим Апостолским еґзархату 31. мая припада и нєзаповедане швето Царици Богородици, на хторе у скорейших часох були соборни паломнїцтва зоз шицких наших парохийох. На терашнє швето Царици Богородици Службу Божу служел керестурски капелан о. Владимир Медєши, а капелан о. Михайло Шанта и парох о. Михайло Малацко споведали. Парох о. Малацко наказовал и з тей нагоди ище раз подробнєйше потолковал значносц нєдавней велькей подїї за нашу Водицу – кед є шветочно прията до заєднїци мариянских святилїщох Католїцкей Церкви, на чолє з найстаршу Марийову папску базилику Св. Мария Велька у Риме, хтора збудована у 4. вику, на чудотворну интервенцию з нєба, як и наша Водица. Як наглашел о. Малацко, Водица ше одтераз находзи на мапи швета и глас о нєй ше прешири вшадзи. Парох о. Малацко присутним тиж потолковал поняце полного одпусту хтори Церква дава у тим ювилейним Року милосердия, а од Русадльох, єдно з местох у нашим Еґзархату, дзе го мож достац то и Водица, попри керестурскей Катедрали. – Перше условиє хторе потребне за тоту окремну ласку то покаянє, понеже Бог видзи нашо шерца, полни одпуст дава особи хтора ше щиро кає за свойо грихи и препуще-

ня. Други крочай то св. Споведз у хторей нам Бог прейґ священїка дава пребаченє за нїх, и потим св. Причасц. Потребне вец у тим духу покаяня прейсц през св. Дзвери, чи у Водицовей церкви, чи у Катедрали, и вимодлїц молитву за намиренє св. оца папи. На таки способ Бог нам нє лєм пребачел нашо грихи, алє нам одпущи и надополнєня за шицки грихи хтори зме висповедали. Подполни одпуст ма циль же бизме духовно росли, а можеме го достац за себе, и за наших покойних – заключел о. Малацко. Служба Божа закончена з Молебеном до Богородици при Водицовей „лурдскей” пещери, хтори служели шицки троме керестурски священїки, а у присутносци красного числа вирних зоз Керестура и Коцура. Першираз же Служба Божа на законченю Водицового тижня служена вечар, та на ню могли присц вельо вецей вирних, и тоти цо заняти, а як було видно, и з других местох. Прето би було добре предлужиц таку праксу, хтора присподобенша нєшкайшому способу живота. М. Афич

ПРЕСЛАВЕНА 25-РОЧНЇЦА ЕКОНОМИЇ ЗАЄДНЇЦТВА

ПЕРСПЕКТИВА У ПОМАГАНЮ ДРУГИМ Преславу ше з часовима розликами, отримало источашнє на вецей точкох швета, а централна шветова була у Манили на Филипинох. Зоз Манилу прейґ видео-вязи, хтора тирвала 2,5 годзини, були источашнє повязани шицки, та и учашнїки преслави у Сербиї, хторих Филипинци и окреме привитали, и шицки вєдно провадзели програму. Преслава за Сербию отримана у Орому у привреднїка Вайда Берду, а на нєй були присутни коло 100 особи, представителє 23 подприємствох уключених до ЕЗ, члени ЕЗ котри уж пензионовани, госци зоз Мадярскей, як и млади з вецей местох котри заинтересовани за тот проєкт.

Учашнїки преслави 25-рочнїци ЕЗ у Сербиї, у Ороме при Суботици

12 РУСКЕ СЛОВО

Медзи нїма було и власнїкох фирмох Руснацох и младих з Руского Керестура, Коцура и Кули. У програми з нагоди тей значней рочнїци, здогадло ше на початки Економиї заєднїцтва хтора настала як визия єдней жени – Кяри Лубик, кед 29. мая пред 25 роками пребувала у нащиви Бразилу. Там ю барз потрафел вельки контраст хтори видзела у Сао Паолу: високи будинки з базенами окружени з барз худобнима квартами. Єй надихнуце жиє и нєшка, а за 25 роки є витворене през стотки и стотки подприємства хтори часц свойого приходу даваю до заєднїцтва, з чим помагаю особом у потреби так же креирую роботни места, понукаю стипендиї за школованє младих, инвестую итд. Презентована, потим, и ретроспектива ЕЗ у Сербиї, як и єй перспективи, хтори провадзени зоз конкретнима искуствами сербских привреднїкох. Представени и наиходзаци Семинар ЕЗ за младих хтори ше пририхтує, а почнє у октобру того року, же би у фазох, през викенди кажди три мешаци, бул реализовани по октобер 2017. року. М. А. 3. ЮНИЙ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПЕРША ПРИЧАСЦ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ИСУС БИ ТРЕБАЛ БУЦ ЦЕНТЕР НАШОГО ЖИВОТА У рускокерестурскей парохиї св. оца Миколая, внєдзелю 29. мая, на хтору пренєшене швето Пресвятей евхаристиї зоз штвартку, 26. мая, осемнацецеро хлапци и дзивчата на дополадньовей Служби Божей прияли Першу св. причасц, а дзень пред тим першираз ступели и до Святей тайни споведзи

лужбу Божу служел капелан о. Владимир Медєши, котри и запричащал седем дзивчата и єденац хлапцох (з котрих єден з Кули) – школярох єдного оддзелєня другей класи Основней школи, дзе ше за тоту подїю пририхтовали на годзинох виронауки з вироучительку Златицу Малацко, як и на парохийней виронауки зоз ш. Веронїку. На Служби Божей о тей важней духовней подїї наказовал парох о. Михайло Малацко, котри визначел же Св. причасц то сам Господь Бог, котри нас безгранїчно люби, бо остал медзи нами у Причасци. – Вежнїце того Исуса до свойого шерца и паметайце же кед пойдзеце и до найоддалєншей жеми швета, ви дома, прето же вшадзи у церкви присутна св. Евхаристия, же там Бог хтори оцец каждому и присутни є вшадзи. Евхаристия прето и вяза єдинства медзи людзми ту на жеми, як

и з гевтима хтори уж у вичним живоце – наглашпел о. Малацко. Вон поволал шицких же би им у центру уваги нє були лєм першопричашнїки, гоч яки су прибрани и добре розположени, та патриме лєм на нїх, а забудземе на Исуса, хторого под видами хлєба и вина священїк ноши у процесиї коло церкви, прето же у центру нашого живота Бог. На концу Служби першопричашнїки отримали кратку програму, подзековали парохови, родичом и шицким котри их рихтали за тоту подїю, а потим з другима меншима дзивчатами участвовали у процесиї коло церкви зоз Святима тайнами, Евхаристию. На концу, парох о. Малацко им у церкви подзелєл и Спомин на Першу св. споведз и Причасц, у присустве їх родичох, родзини и других парохиянох. М. Афич

У МИКЛОШЕВЦОХ

НОВИ ЧЛЕНИ ДУХОВНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ У грекокатолїцкей церкви Рождества Пречистей Дїви Мариї у Миклошевцох прешлого тижня преславена Свята Евхаристия, а з тей нагоди на дополадньовей Служби Божей, хтору служел парох миклошевски и викар славонско-сримски о. Яким Симунович, до Першей святей причасци приступели двойо школяре трецей класи ОШ, Ребека Батакович и Владимир Красник. Першопричашнїки ше пияток першираз и споведали, а у казанї на Служби о. Симунович визначел же ше длугши час пририхтовали за тоту подїю. За тото же постали члени валалскей духовней заєднїци, заслужни и їх родичи, гварел о. Симунович, на чим им подзековал, а першопричашнїком подзелєл памятки на Першу причасц. По Служби коло церкви була процесия зоз Святима тайнами, на хторей дзивчата руцали свят. К. Лї. 3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗОЗ ОШ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

УСОГЛАШИЦ СКАЛУ БОДОВАНЯ Пишу: Мария АФИЧ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Осми класи чека упис до штреднєй школи хтори зна буц стресни и нєприємни, нє лєм школяром алє и родичом. Же би резултати були цо лєпши, родичи важни як потримовка у тим периодзе, бо дзеци на єдней крижней драги дзе ше треба порихтац и указац знанє и вибрац будуце занїманє, а тиж так и школу

рето ше у школох орґанизує пририхтуюци годзини зоз тих предметох хтори ше поклада на примацим испиту. Закончуюци испит ше состої зоз теста зоз математики, зоз мацеринского язика и зоз комбинованого теста зоз пейцох предметох, а то: физика, ґеоґрафия, история, биолоґия и хемия. Наставнїки зоз тих предметох и у керестурскей Школи уключени до пририхтованя школярох, хторе тирва уж вецей мешаци, направени розпорядок хтори облапел шицких школярох и шицки предмети, же би ше нє збили даєдни предмети у єдним дню, и же би школяре прилапели тоти пририхтуюци годзини як обовязни. РУКОВОДЗАЦИ О ЗАКОНЧУЮЦИМ ИСПИТУ – Даєдни школяре думаю же ше можу пририхтац и сами, алє заш лєм би требало приходзиц и на тоти годзини, бо наставнїки провадза план и програму, стандарди хтори уведзени зоз предметох, та гоч годзини и нє обовязни. Тиж маме и додатни годзини дзе школяре здобуваю знанє попри порядней настави, а єст и дополнююци хтори помагаю школяром котрим треба виправиц слабши оцени – гвари директорка Школи, Хелена Пашо Павлович. Того року ище вше ше нє одредзел праг хтори потребни же би закончуюци испит бул положени. Кед би ше тото уведло, знало би ше же ше муши мац поведзме по 10 боди зоз каждого предмета, та би то була школяром мотивация. Нове того року же испитни праг 50 боди за упис до штиророчней школи.

14 РУСКЕ СЛОВО

– Як зме видзели, нашо школяре векшином ше сцу уписац до штриророчних штреднїх школох, а дзе векша конкуренция там треба и вецей боди. Видзиме же тото школяре досц провадза – гвари директорка Пашо Павлович.

ЕКСТЕРНЕ ВРЕДНОВАНЄ ШКОЛИ – Екстерне вреднованє нашей школи, хторе було у марцу, дзе наша школа оценєна же барз добре роби у штирох ключних обласцох, а посцигнуца школярох нам найслабше оценєти, прето же нашо школяре нє указую даяки окремни резултати праве на тих закончуюцих испитох. То значи же у основней школи маю добри успих, аж и одлични, и кед ше упишу до нашей школи ту тиж таке посцигую, а на закончуюцим испиту подруца. Тераз ми можеме повесц же ше, можебуц, нє так потрудза, бо у нашей школи єст вецей места як школярох. Вони того свидоми, та ше прето опуща. У тей наративней часци при екстерней инспекциї я то так и винєсла. Алє чом би ше нє обрацело увагу на бодованє, думам же би бул и лєпши успих и же би школяре од себе дали вецей, бо так кед видза же у даєдним задатку треба дац пейц одвити за єден бод, вони виберу таки дзе ше за єден одвит достанє єден бод. Воля вибрац тот дзе за єден одвит достаню єден бод, як кед одвитую на штири, а достаню нула боди, бо на єдно погришели – гвари директорка Школи Хелена Пашо Павлович. 3. ЮНИЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА а кед дацо нє розумим, опитам ше Прави модел би бул учиц ше на принаставнїци, алє углавним сам парихтуюцих годзинох, а зоз збирки ветрим ришиц задатки. Ходзим и на жбац дома, а на пририхтуюци годзини математику и на физику хтори маме приходзиц порихтани зоз питаньом о раз до тижня. А други товарише тим цо нє ясне же би ше з наставнїком ходза по вибору. Уписац бим ше розришело и научело. Єст и онланй сцел до елетротехнїчну школу у Нотести на интернету и то може буц повим Садзе, а главни предмети ми моц, превериц свойо знанє. математика и физика. Вєдно зоз – Мала матура подрозумює дозреватрох те стох 30 боди. нє школярох же ше подзвигує їх свиГарди Северина: – З мадомосц же я то мам поконтематики и зоз физики ходчиц сам, указац свойо знанє – У цалим процесу потребни и пробни найлєпше як можем, зато же закончуюци испит хтори зме нєдавно мали. зим на пририхтуюци годзитот мой успих будзе одлучу- Потребни є же би ше лєгчейше пририхтали ни у школи ше исто рихтаме, а дома тиж робим зоз юци за упис до штреднєй за праву малу матуру, без хторого нє мож шицкого по дакус. Задатки школи – гварела директорка закончиц основну школу, а тот пробни нє буду исти як у збиркох, Пашо Павлович. помага же би прави нє бул таки стресни – та дакус ше боїм, алє ше На пририхтуюци годзини гварела директорка Хелена Пашо Павлович потрудзим цо лєпше подзеци досц солидно приходрихтац. Мнє од предметох за, завиши и од їх других найлєгчейше идзе биолоґия и физика, а математика так, обовязкох, гвари Мария Шанта, педаґоґиня. – Мнє ше видзи же дзеци нє шицки свидоми же цо тот штреднє. Любела бим ше уписац до медицинскей шкозакончуюци испит значи за нїх, односно же єдна часц, ли. Професийна ориєнтация нам тиж дакус помогла видможебуц половка свидоми, сцу добре научиц и порихтац зиц яки єст професиї. Тереза Будински: – Мнє на пририхтованьох идзе досц ше прето же су свидоми же им тото знанє цо здобули, будзе потребне, а окреме тоти цо им потребни досц бо- добре. Почала сом як и векшина у марцу кед нам сцигли збирки и теди и кажди наставнїк поди же би ше уписали, а єдна часц мочал пририхтуюци годзини тримац, жебуц менєй свидома и нє так заинтехтори нє обовязни, а думам же векресована. Даєдни нє були мотивовани, шина ходза, гоч можебуц менєй тоти гоч ше з нїма бешедовало, а и родитехторим би вецей требало. Од того льски схадзки були на тоту тему, єдна року уведзени цензус же за штироменша часц нє була свидома цо значи рочни школи потребне найменєй тот испит – гвари Шантова. мац 50 боди, прето зме ше шицки Школа вошла до проєкта Професийпозлєкали та ше вец дакус баржей и ней ориєнтациї цо ше роби на уровню учиме. Я найволїм математику и фиСербиї, и уж треци рок є уключена до зику. Математика ше окреньго, цо значи же школяре ме поклада, а физика у седмих и осмих класох маю – Замерковали зме и же єдна часц тих комбинованим те сту, та предвидзени роботнї по хтошколярох цо ше сцели уписац до нашей кед ше рихтам и дзечнєйрих ше роби же би ше упознавали и информовали зоз школи, по моїм ше нє нательо трудзели мац ше вежбам тото цо волїм, но и тото цо ми нє ясне, своїма интере сованями, максимум боди, гоч су и добри школяре, бо може ми наставнїца потолсхопносцами. знали же ту буду прияти ковац на пририхтуюцих – Школярох одводзиме до – гварела Мария Шанта годзинох. На пробних терижних орґанизацийох, подстох зме видзели як випаприємствох. Там школяре можу видзиц процес роботи або продукциї, и напр. слу- траю задатки, досц добре зме прешли, знаме тераз як то чело ше же велї дзеци сцели постац ветеринаре док зме шицко функционує, тиж зме видзели же яки гришки зме нє пошли видзиц його роботу, и такой велї гварели же то направели, же як ше лєгко збунїц и вецка ту обрацаме нє за нїх. Або кед зме були у Доме здравя, кед видзели вецей увагу дзе зме гришели. Я ше плануєм уписац до напр. як ше цага крев, або дава инєкцию, дахто такой нашей керестурскей ґимназиї. Андрей Надь: – Добре же маме тоти пририхтуюци годвидзел чи таке годзен робиц. Так ше уча же би ше и информовали и до конца осмей класи ше освидомели и са- зини, и на порядней настави ше досц роби кед закончими през шицко тото могли одлучиц цо би могли уписац ме порядни лекциї, дакус робиме и задатки зоз збирки. И дома тиж вежбам кеди-кельо. Я надумал до Штреднєй – гвари Шантова. електро до Зомбора лєбо до Нового Саду, а там конкуренция велька, та ше мушим досц потрудзиц. Пробни ШКОЛЯРЕ О ПРИМАЦИМ ИСПИТУ тести досц добре прешли, гоч сом нє барз учел, най видИван Чизмар: – Почали зме ше пририхтовац кед зме зим кельо знам, та з оглядом на тото, ище сом и задоводо стали Збирки задаткох, початком марца и маме и у льни як сом поробел. Но, тераз ше ище маме вецей пошколи пририхтуюцу наставу и дома ше пририхтуєме и трудзиц, бо зме свидоми же нам то важне за дальши на годзинох. Мнє ше видзи же найчежша математика, упис до штреднєй школи.■ 3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 16. РЕПУБЛИЧНЕ ЗМАГАНЄ З РУСКОГО ЯЗИКА И ЯЗИЧНЕЙ КУЛТУРИ

ШКОЛЯРЕ БУЛИ УСПИШНИ НА ТЕСТОХ Коцурска Основна школа „Братство-єдинство” прешлей соботи була домашня 16. Републичного змаганя з руского язика и язичней култури, у орґанизациї Дружтва за руски язик, литературу и културу и Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї

Шицких учашнїкох привитала и змаганє отворела директорка коцурскей Школи Славица Байор, як и Ирина Папуґа у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу и Наташа Перкович, у мено Покраїнскго секретарияту за образованє, управу, предписаня и национални меншини – национални заєднїци. На змаганю присуствовала и предсидателька Одбору за образованє Националного Совиту Руснацох Мелания Римар. – Мило ми же школяре участвую на змаганьох, як на тим републичним, так и на медзиокружним, прето же ту наисце видно труд наставнїкох, родичох и школярох хтори уложели вельо до пестованя свойого мацеринского, руского язика – гварела Перковичова. На медзиокружним змаганю з руского язика и язичней култури, хторе отримане 3. априла тиж у Коцуре, пласман на републичне виборели 22 школяре, медзитим, пре оправдани причини, тройо були одсутни. Змагали ше 19 школяре седмих и осмих класох зоз 10 школох у 8 местох у хторих жию Руснаци. Медзи школярами хтори руски язик уча у порядней настави було 11 школярох зоз Коцура, Руского Керестура и Дюрдьова, док 8 школяре хтори руски уча як виборни предмет зоз елементами националней култури були зоз Нового Саду, Кули, Савиного Села, Вербасу и Сримскей Каменїци. Тести за руски язик у порядней настави порихтал проф. др Юлиян Рамач, а за виборну наставу Мелания Сабадош. Як виявели орґанизаторе, школяре на змаганю витворели красни успих. Школяре седмих класох котри уча руски язик у порядней настави посцигли тоти резултати: перше место освоєла Соня Балїцки з Руского Керестура, друге место освоєли Давор Хома и Теодора Новакович з Руского Керестура, а треце место Лидия Чапко з Дюрдьова. У порядней настави зоз осмих класох перше место завжали Мартина Афич, Иґор Маньош и Иван Чизмар зоз Руского

Керестура, друге Марияна Мали з Коцура, а треце Марко Буила, тиж з Коцура. У виборней настави oд школярох седмих и осмих класох перше место завжала Яна Бодвански з Нового Саду, а друге Ана Петкович, тиж з Нового Саду, Дина Мудрох зоз Сримскей Каменїци, Сара Мармила з Кули и Александар Мученски з Вербасу, треци места завжали школярe зоз седмей класи Мартина Грубеня з Нового Саду, Анастазия Козар з Кули и Єлена Иван зоз Савиного Села. Школяром на концу подзелєни припознаня за витворени успих на змаганю, а як награду достали виданя Дружтва за руски язик, литературу и културу. На основи Календара змаганьох спомнутого министерства, истого дня отримани и змаганя зоз сербского, мадярского, словацкого, румунского, руского, горватского, босанского и болгарского язика и язичней култури у Републики Сербиї. Шлїдуюце змаганє зоз руского язика будзе отримане нарок у Руским Керестуре. Т. Ходак

У КОЦУРЕ

ПРОМОЦИЯ КЕРЕСТУРСКЕЙ СТРЕДНЄЙ ШКОЛИ

У коцурскей Основней школи „Братство-єдинство” пондзелок, 30. мая, отримана промоция Основней и стреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура. Презентацию слухали матуранти шицких трох оддзелєньох коцурскей школи, а присутни були директорка Славица Байор, та професорка биолоґиї Весна Раґаї Цап, хтора и член одбору за образованє Националного совиту Руснацох. На промоциї бешедовал педаґоґ Иван Медєши, хтори школяром

16 РУСКЕ СЛОВО

през видео презентацию представел школу и интернат зоз шицкима технїчнима можлївосцами хтори им вона понука. Бешедовал о своїм искуству з оглядом же и сам ходзел до тей школи, а у тим му помогнул и Иван Канюх зоз Нового Саду, хтори штредньошколске образованє тиж здобул у Керестуре. Присутни бул и предсидатель вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, хтори бешедовал о можлївосцох хтори понука Национални совит школяром

цо упишу оддзелєнє ґимназиї на руским язику, як цо то хаснованє интернату без надопольнєня за шицких и стипендиї од 5 000 динари за найлєпших 10 школярох у руским оддзелєню першого року Ґимназиї. На концу бешедовала и директорка керестурскей Школи Хелена Пашо Павлович, хтора спомла нову дидактичну методу виводзеня настави, на основи интерактивного ученя, хторе ше применює у Школи у Керестуре. Т. Х. 3. ЮНИЙ 2016.

МАЙ

2016. рок ЧИСЛО 5

ТЕМА: ОСАМЕНОСЦ Место уводнїка... Юлиян ТАМАШ

„ и хтори ход зиш коло рикох, припатраш ше на зменьованє рочних часцох и на твари дзецох цо здабу єдна на другу як зарна писку, а розлични су як пальци на руки дзецох од истого оца и мацери, знай, мой ши брат. За дзецко, жену и че сного чловека вирвем шерцо, алє од це блїзшого нє мам. И кед припатраш ше до глїбинох власней души як до превидней мирней води спод чиєй поверхносци млєю гучни матки, здалєка ци спущуєм руку на плєцо, же дошлєбодзиш. Поздравям це у думкох. Нє сцем знємириц твой мир, як кед ше до води руци камень, бо знам почитовац його красу и чистоту. И вше кед збачим шветло у цмей ноци, або трепеценє лїсца у дню без витрa, знам, то твоя думка знємирює твойо шерцо, брату по осаменосци.” (Над хтори дума, 1982)

Любка ФАЛЦ

ОСАМЕНОСЦ

Чекам. Коло мнє глїбока цихосц (до души ше цага) и виполнює мою осаменосц и мою цихосц. Далєко, там дзешка, чуц крочаї и гласи. И нїч у души ше нє руши и нїкого вона у цмоти нє збачи. (Можебуц дачию другу цихосц крочай тот доруши.) 3. ЮНИЙ 2016.

А потим? О, кед би крочай єден розбуртавел мою осаменосц. Чи тото приходзенє було би лєм милосц? Познєйше крочай и – знова глїбока цихосц. (Подоба з далєка, 1975)

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: ОСАМЕНОСЦ ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

ЧЕКАНЄ

Джон ДОН (1572–1631)

МЕДИТАЦИЯ ХVII

Чекаюци же би ми дахто дацо гварел постала сом нєма яґод риба. Єдноставно сом ше претворела до цихосци. Чекаюци же би ме дахто видзел, оцемнєла сом и остала у цмоти. Єдноставно сом ше претворела до чарнїни. Чекаюци же би ше дацо случело постала сом водова пара и остала без форми и живота.

(виривок)

Анї єден чловек нє острово, цалком самостойни; кажде часц континенту, часц векшого. Кед морйо грудку з побрежя одщипи, Европи вше менєй, яґод же однєсло цали кончик приморски, яґод же однєсло маєток твоїх приятельох, або твой особни: шмерц каждого чловека зменьшує и мнє, бо и я часц чловечества; прето, нє питай ше нїґда за ким дзвон дзвонї – вон за тобу дзвонї.

(Devotions upon emergent occasions, прешпивал Ваня Дула)

Пребарз сом млада же квитки моїх рокох на пальцох можем почитац. Часто смутна и забута шедзим сама. И думам на ноци страсци... И питам ше, дзе правда? Дакеди було: охаб ме, спреведнї, лєм престань трапиц любов, бо жажду нє ма твойо око...

(Пиха и жажда, 2013)

Ксения МАКАЇ ОРОС

ОШВИТНЄ И ТАКИ ДЗЕНЬ У живоце, сину, Ошвитнє и таки дзень кед цесни и бридки улїци, кед нє пойдзем шедзиц ґу сушедом, бо плїтки им огваряня, а мнє ботоши нє поплатани – под орехом у ярку сухе лїсце нє спалєне. Ошвитнє и таки дзень кед нєт дзеки пременїц воду у канчове, квеце у погаре, кед завадзам самей себе, та розбиц бим голєм єден дунєц або танєр. Кед ходзим од стола ґу облаку, од карсцеля ґу посцелї и питам ше чом ме нїхто нє люби – та и до оца нє знам нач исц. Ошвитнє и таки дзень кед охабиц бим польо нєвиламане, заграду нєпрекопану и пойсц хто зна кадзи – а тим муром ше питам чи єст за мнє єдно месточко, куцик або фалаток, чи єст даґдзе чистого воздуху кед ошвитнє таки дзень. (Нє мож здогонїц, 1997)

18 РУСКЕ СЛОВО

САМА

Цецилия НА ДЬ

Каролина ПАПУҐА

А тераз: и ходзим по забутих дражкох осамена, гоч их сом, лєм за нас правела. Обрацам ше нєпреривно, и ище вше чекам познату силуету мойому оку. Лєм вона заблукала давно, гет далєко одо мнє и безо мнє. (Чаривни нїтки, 2015)

Мини есей Мойо (нє) шлєбодне роздумованє Лидия КОСТЕЛНИК

ЧЛОВЕК НЄ СТВОРЕНИ ЗА ПОРАЖЕНЄ

Иґор ГОРНЯК

ЧОМ ТОТ ЧЛОВЕК СТОЇ У АВТОБУСУ

Кажде з нас през свой живот витворює свойо сни. Тота длугока драга часто ма препреченя през хтори ми мушиме прейсц.

чом чловек стої у автобусу чом стої, кед єст коло нього ещи єст места шеднуц шицки други шедза лєм вон стої чом? (Фейсбук бок Литература по руски)

Ирина ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ

КОЦКА

Сашо САБАДОШ

За цмоту очох, за смак полїнча и запах вистатосци виновати шедзи у чарней коцки свидомосци, до котрей ше чловек зоз власну руку замика.

***

А нєзаинтересоване око преходзацих ридко обачи ключик. И кед за помоц нє доволаш, навше замкнути у коцки чарней останєш.

Боже, як лєгко остац нєзамерковани. Цали живот буц дахто без кого мож жиц, дахто хто паразитує на цудзих успихох, як цо толстолобик свою поживу видзи у амуровей фекалиї. Дакеди, аж вше частейше, таки живот дава плоди. Так и нєзамеркованого замеркую, та гоч нє ма нїч свойого, вон фаховец за цудзе и лєм прето жиє.

(На дланї заренко, 1969)

(Фейсбук бок Литература по руски)

3. ЮНИЙ 2016.

Часто нам ше видзи же тота драга нє ма виход алє, кажда ма. Думаме же ґарадичом до витвореного сна нєт конца. Ґарадичи знаю буц подли на дзепоєдних местох алє, треба их прекрочиц. Нїхто нас нє може тельо раз звалїц кельо раз ми можеме ставац. Довириє до себе ма вельку моц. Боїме ше ознова рушиц, цо ше збудзе? Цо кед ознова направиме погришни крочай? Кажди крочай важни, и тот погришни, можебуц и баржей. Кед крачаме ґу витвореню нашого сна, лєм теди можеме видзиц же як було страшно остац у месце. Нє треба же бизме ше обрацали на свою драгу потераз и нє треба же бизме роздумовали як направиц тоту цо опрез нас, бо ше шицко збува лєм у тей хвильки. Єст и таких цо нам подкладаю ноги алє, вельо веце науча дачому подкладани ноги, як розширени руки. Нє можеме другим дошлєбодзиц же би нам валяли сни, нє вони их будовали. Бориме ше сами процив себе, нє процив других, бо су нє достойни того. Нїхто нє сце жалосц и боль алє, без дижджу бизме нє видзели дугу. Кед сцигуєме ґу верху нашей драги, видзиме кельо зме укладали до себе и теди видзиме же вредзело. Теди научиме же мушиме бешедовац и кед бизме найдзечнєйше були цихо, научиме же мушиме и кед нам ше нє сце, научиме же предлужуєме далєй и кед нє знаме кадзи. Научиме жиц свой єден живот у хторим ше шицко збува лєм у єдней хвильки.

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: ОСАМЕНОСЦ ЗОЗ ШВЕТОВЕЙ ЛИТЕРАТУРИ

ЧЕКАНЄ

Джон ДОН (1572–1631)

МЕДИТАЦИЯ ХVII

(виривок)

(Devotions upon emergent occasions, прешпивал Ваня Дула)

(Пиха и жажда, 2013)

Ксения МАКАЇ ОРОС

18 РУСКЕ СЛОВО

САМА

Цецилия НА ДЬ

Каролина ПАПУҐА

Мини есей Мойо (нє) шлєбодне роздумованє Лидия КОСТЕЛНИК

ЧЛОВЕК НЄ СТВОРЕНИ ЗА ПОРАЖЕНЄ

Иґор ГОРНЯК

ЧОМ ТОТ ЧЛОВЕК СТОЇ У АВТОБУСУ

Ирина ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ

КОЦКА

Сашо САБАДОШ

***

(На дланї заренко, 1969)

(Фейсбук бок Литература по руски)

3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ...

Мирон ДЖУНЯ

КНЇЖКА ПРИПОВЕДКОХ „VALALSKI ČLOVEK”, ГАВРИЇЛА КОСТЕЛЬНИКА – VALAL, СЛОВАЦКА, 2016.

ЛАТИНИЗОВАНИ КОСТЕЛНИК вагнул ше влапиц до бешеди котра ше стаємно якош заобиходзи при нас, окрем ридких ентузиястох як напр. Синиша Сопка, Сашо Палєнкаш и дзепоєдни ище, скоро виключно звонка науки. Наява мала локални характер, а у предлуженю попробуєм и арґументовац таки поступок видавателя и орґанизатора. Нєраз ше повторює ситуация кед нашо людзе госцую у Прешове, чи индзей на Горнїци, же приду локални Русини котри прейґ наяви за програму наступу обчекую чуц свою русинску бешеду, а констатую же слухаю земплински (виходнярски) диялект од наших краянох. Пре тоту и таку замену тези, як и други причини котри препреченє якей ґод файти комуникациї и диялоґу, патрело ше присутней публики у Крайовим музею у Прешове, як и кнїжари АртФорум у Кошицох, представиц нашу малу заєднїцу. Парадиґматска Костелникова животна приповедка була добри рамик же би ше присутни сензибилизовали з проблематику нас, Руснацох, и з причинами котри препреченє за озбильнєйши контакти на бази язика котри нам заєднїцки, и котри на востоку Словацкей дословно вимера. Просековому Руснакови нє потребна профеGabor Kosceľňik „VALALSKI ČLOVEK” сорска титула же би слухаюци Беоґрад, Заґреб, pripovedki Сараєво и Подґорицу бул прешвечени же слово о истим язику, а назви язикох каждого з тих центрох представяю пошлїдки єдного бридкоSMUTNA GDOVICA го политичного конструкту. Европи то ясне, (виривок) алє им толерує, гоч у своїх институцийох (Гаґ) Ňe o ľudzoch tu bešeda, aľe o govľoch. Ňe o ľudskej gdovici, aľe им нє уважує окремносц. У нашим случаю єст o govľovej. O ňim i o ňej. Ľemže, znace, i govľi živi stvoreňa, co кельо политики, тельо нєодвичательней нєдmaju oči i šerco, ta jich ňeščesce barz spodaba na človečeske. збалосци. Обсяг простору датого ми за тоту Na panotcovej chiži na jednim komiňe spraveli sebe govľi hňizdo. статю ме онєможлївює у комплетованю арґуVibrali sebe mesto, dze jim še ľubelo, ňepitali še, či šľebodno, či ментациї поведзеного, алє мам добру дзеку з ňešľebodno. Taki u ňich običaj. Davňejše, dok bul stari pa-roch, co каждим кого занїма тема, побешедовац и виmal veľku rodzinu i veľo dzeci vichoval, ňedzbal von za govľi. Šak voni galadza komin i strechu, a ked suchi rok, ta – vera – jedza kur- швициц му шицко нєдоповедзене. Кед о конкретним дїлу слово, представени виčata, bo ňet žaboch nadosc. I kazal von zrucic hňizdo zoz komina. Aľe govľi še uparli i zaš nove hňizdo praveli na tim istim mesce. бор з Костелникових приповедкох обявйованих у Tak bulo každi rok prez vecej roki. медзивойнових Народних календарох, цо их виUmar stari panocec. Prišol novi paroch – mladi a ňežeňeti. I tak давало РНПД. Доложени ище троме авторе зоз za govľi prišlo, jak to še i me-dzi ľudzmi vedze, po ňeščescu ščesce. по єдну приповедку цо споминаю Костелника, Aľe ňeobične ščesce vše zradľive, bo skriva u sebe jakeš ňespodziплус словнїк за помоц локалному читательови. vane ňeščesce. Видаватель представел на обидвох промоциNovi paroch ľubel govľi. Každi dzeň chodzel po zahradi i pripatral še na ňich, jak zľetuju z hňizda i jak priľetuju, jak kľapkaju, ked йох вецей виданя котри уж потераз публиковал še raduju, jak s hlavu vikrucuju, jak ked bi še modľeli, ked kľapka- (представени у „Литературним слове” у чаше ju, jak stoja na jednej nohi, ked odpočivaju. I vše u družtve pripove- обявйованя), медзи нїма и публикацию „Вайdal o tich govľoch jak o svojej rodzini, ta vše tak i hutorel „mojo go- чак” (потераз вишли штири числа), як и рижни vľi“. Šak sam bul na švece, a človek tak stvoreni, že sce mac dru- новинки и кнїжки з нашого краю.■ žtvo – svojo družtvo. Ked že ho ňema, ta še budze „cimboric“ zos taščkami, zos muchami, zos pavukami... (Jest to taki kojjaki pripovedki o tich, co u cemňici abo na pustiňi sami žili.) Človek ma veЧисло ушорела редакция ЛС: Александра ľku dušu, ta še muši s dakim podzeľic zos ňu. Живкович, Александра Лендєр и Ваня Дула. ерим же єст вецей таких цо нєприємно нєсподзивала, чи збунєла соблажнююца реклама за промоцию приповедкох „Валалски чловек” од Ґабра Костелника, цо ю видало Виходословенске здруженє „Валал”, и дзе ше зявює мойо мено. Проблематичносц наяви котру мож видзиц на сайту Рутенпреса, ФБ боку Литератури по руски и ище даґдзе, пре атрибут „виходнярски” наместо „руски”. И сам сом ше задумал над дискутабилну терминолоґию котру мала у себе наява, алє сом уж обецани пре-

Фото: Биляна Роман Чурна

Илустрациї: Лидия Барна

20 РУСКЕ СЛОВО

3. ЮНИЙ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ҐАЛЕРИЇ НАУКИ И ТЕХНЇКИ САНУ У БЕОҐРАДЗЕ

ОРИҐАМИ У МАТЕМАТИКИ У Ґалериї науки и технїки Сербскей академиї наукох и уметносцох (САНУ) у Беоґрадзе професорка математики у керестурскей Школи „Петро Кузмяк” мр Наталия Будински, як „Особа математики”, пияток, 27. мая, отримала два преподаваня беоґрадским школяром о применьованю японскей технїки ориґами у настави у математики, алє и о применьованю тей технїки у науки, медицини, вирабяню меблю и живоце вообще. Мешац май пошвецени промовованю математики, та як єдна з дзешец вибраних „Особох математики” Будинскова беоґрадским школяром отримала интересантне преподаванє о тим же як ше стару японску технїку складаня паперу, окрем за естетичне дожице, нєшка применює у математичней науки за розришованє рижних нєришуюцих математичних проблемох. Наталия перше школяром указала як ше прави журавель зоз паперу у ориґами технїки, а вец им указовала на математични паралели, ориґами аксиоми и теореми. Школяром представела и кратки историят о „преселєню” ориґамия до науки и єй нєшкайшим применьованю у науки и технїки, а шицко було подкрипене з филмованим приказом, цо школярох одушевело. – Познате же ориґами то традицийна японска схопносц складаня рижних формох зоз паперу. Претпоставя ше же настал у Кини после пренаходку паперу, же би познєйше пришол до Япону и ту постал часц националней традициї. Тото цо ше вше вяже за ориґами то паперово журавлї за хтори ше вери же кед ше их направи 1000 же принєшу щесце. Медзитим, штредком 20. вику ориґами од интересантней розваги постал озбильна математична дисциплина. Зачатнїк того напраяму то Акахира Йозишава

хтори обдумал коло 50 000 нови ориґами модели и систематично их описал у своїх кнїжкох. Тиж так, за ориґами було значне поставянє аксиомох з боку двох математичарох Хумиаки Хузити и Кошира Хатория, хтори оможлївели же би ше ориґами розвивал у напряме математики и науки. Интересантне же так Петер Месер 1986. року понукнул ориґами ришенє такволаного „нєришивого” антично проблема як цо то проблем дуплованя коцки. Окрем того, ориґами ше хаснує при правеню вселенских сателитох, будованю енерґетски економичних будинкох, медицинских инструментох. Будучносц ориґамия шветла и як гвари єден од нєшка найпознатших ориґамистох на швеце, Роберт Ланґ, ориґами єдного дня будзе ратовац людски животи – гварела нам Наталия Будински. Преподаванє орґанизовал Центер за промоцию науки у рамикох манифестациї „Май мешац математики”, хтори нєдавно вибрал и 10 „Особи математики”, як промотерох тей науки. О. П-С.

ВИСТАВА ВЛА ДИ НЯРА ДИЯ У НОВИМ САДЗЕ

МЕДВЕДЗ ПОСТАЛ РУСКИ БРЕНД У Ґалериї Союзу здруженьох подобових уметнїкох Войводини у Новим Садзе пондзелок, 30. мая, отворена вистава Влади Нярадия зоз Вербасу, под назву „Карпатски мит”. Виставу отворели сотруднїца у Здруженю подобових уметнїкох Корина Кубик и подобови уметнїк и критичар мр Данило Вуксанович. Як поведзене на отвераню, Няради по нєшка викладал на коло 600 виставох, а тота му 53. самостойна. На отвераню Вуксанович окреме визначел: – Опатраюци словнїки символох наиходзел сом на рижни толкованя медведза. Перше його значенє то воскре сенє, понеже ше на яр будзи зоз своїм потомком и представя нови живот. Медведзово мили ме ста то пещери, 3. ЮНИЙ 2016.

дзе цмота, та ше вон повязує и з поджемнима силами. Тиж так, медведз символ моци и муже ствено сци и краль є животиньох у ґерманскей митолоґиї. За алхемичарох медзведз чарнїдло, перши стан материї. У преплєтаню випитуюцих визуалних по ступкох, Няради применює а источашнє и меня ди мен зиї формал но го сим вола медвед за – гварел, мед зи иншим, на отвераню Вуксанович. Сам автор Няради гварел же после седем рокох ознова виклада у тей Ґалериї, а предходна вистава му була 2009. року зоз циклусу „Хаос”. Вистава роботох Владу Нярадия у Ґалериї Союзу здруженьох подобових уметнїкох Войводини отворена по 11. юний. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК „ДЗЕ(НЬ) МЛАДОСЦ(И)?”

Пише: Ася ПАПУҐА

Уж традицийни вечар з нагоди Дня младосци отримани у Руским културним центру (РКЦ) у Новим Садзе пияток, 27. мая, зоз тогорочну тему Дзе(нь) младосц(и)? – „Erothica Ruthenica”, по записох Володимира М. Гнатюка

узично-литературни вечар зоз нїтку еротики, отримани у орґанизациї РКЦ з потримовку Роботного цела за младеж Националного совиту Руснацох, з цильом розбиваня предрозсудкох и табуох. Идею и инспирацию за праве таки змист того вечара орґанизаторки у мено РКЦ и модераторки програми, Александра Живкович и Саня Дивлякович, нашли у еротичних записох Володимира Гнатюка. – Жадали зме ошвижиц змисти хтори уж постоя. Нє видумали зме нїч нове, нє приказали нїч скандалозне лєбо вулґарне, лєм зме сцели приблїжиц и тоту файту уметносци ґу реалносци, дзе и припада, и розбиц табуи. Гнатюково записи часц нашого скарбу, нашей прешлосци и нашей култури. Литература нє подлєйша кед ма елементи еротики, то состойна часц наших животох и треба же бизме були того свидоми – толкує Александра Живкович.

ЕЛЕМЕНТ ЕСТЕТИКИ Вечар почал зоз отвераньом вистави фотоґрафийох Андреи Новак, хтори авторка направела инспирована з тему вечара – еротику. – На фотоґрафийох културно представена еротика. Барз сом задовольна як зме сотрудзовали зоз орґанизаторками, зоз реак-

Сашка

Упечатки нащивительох: Павлина (21 рок, Руски Керестур): Одлично було. Було и поучне, и забавне. Крашнє чуц дацо нове и модерне. Марияна (19 роки, Ветерник): Супер сом ше препровадзела, найвецей ше ми пачели шпиванки. Даєдни шпиванки сом чула и скорей, даєдни сом тераз першираз чула. Вечар бул барз успишни, а табуи розбити. Валентина (22 роки, Коцур): Таки змисти напевно хибя при Руснацох и тото прави перши крочай ґу новому и модерному. Давор (31 рок, Вербас): Вечар бул нєконвенционални, алє у рамикох култури. Треба залапиц шицки аспекти живота, нє лєм тоти хтори ше звичайно промовує у културних програмох. Мартина (23 роки, Руски Керестур): Вечар у Матки бул окремни, иншаки як шицки потераз. Найвекши упечаток на мнє охабел Мико Малацко, наисце професийно интерпретовал приповедки, супер бул. Уживала сом. Славко (37 роки, Нови Сад): Пачи ми ше способ на хтори представени наш културни скарб хтори вше бул у нашим народзе. Окреме ми мило же ше тельо вельо людзох позберало, Матка, так повесц, була цесна. Цаца

Вистава фотоґрафийох Андреи Новак

22 РУСКЕ СЛОВО

циями нащивительох на мойо фотоґрафиї, зоз цалу атмосферу. Руснаци доказали же су отворени за таки змисти – гвари Новакова. У другей часци програми Александра Лендєр приповедала о еротичних записох у рускей литератури, хтори зазберовал Володимир Гнатюк коло 1900. року, а хтори ше, вєдно зоз другима записами, находза у кнїжки „Еротика рутеника”, хтора видата 1995. року у виданю Секциї за скарб Дружтва за руски язик и литературу. – Мой задаток бул же бим пренєсла часци теориї литератури, алє лєм у гевтей мири же бим указала же еротика нє бридка и нє вулґарна, же нє припада порноґрафиї, Мико

3. ЮНИЙ 2016.

МОЗАЇК У НОВОСАДСКИМ РКЦ ВИХО DЗИ НОВИ

НОВЕ ЧИСЛО КОНЦОМ ЮНИЯ, ПОТИМ АЖ У СЕПТЕМБРУ

Александра

Саня

Танита

алє є елемент естетики хтори нас воздзвигує на исти способ, як и кажда файта уметносци. Думам же ше нам поспишело реализовац тото цо зме задумали – гвари Лендєрова. Мирослав Малацко пречитал, односно, интерпретовал штири записи зоз кнїжки „Еротика рутеника”. – Публика барз позитивно прилапела змист програми, зоз овациями, було наисце опущено, без треми и вообще даякей тензиї. Перши руски еротски вечар, напевно, розбил табуи и треба предлужиц отримовац вечари зоз „шлєбоднєйшима” змистами – прешвечени Малацко.

ПЕРШИ РУСКИ КАБАРЕ Треца часц вечара була пошвецена музичней програми, дзе шпивачки Саня Дивлякович, Александра Колбас и Танита Ходак одшпивали руски „гевти шлєбоднєйши” шпиванки, тоти цо ше, як шпивачки гваря, шпива покрадзме, дзешка у трецей сали, за шанком, уж кед скоро шицки пойду дому, а останю лєм даскельо найвитримовнєйши. Провадзел их оркестер у чиїм составе були Мирослав Пап, Владимир Сивч, Атила Чибри, Мирослав Фейди и Єлена Ґудураш. – Отримали зме перши руски кабаре. Нє роздумовали зме вельо хто будзе шпивац, длуго ше медзисобно познаме, лоґичне нам було же то будземе праве ми три – гвари Саня и додава же идея вечара була представиц прекрасни руски шпиванки, хтори роками постоя, лєм су скрити, нє бешедує ше о нїх, а шицки их знаю. – Шицко цо робиме тераз дїйствує на нашу историю. Ми тоти хтори треба же бизме робели, же бизме творели. Кед ше ми нє будземе розвивац и робиц на себе, нє будзе нїхто. Барз ми велька чесц же сом часц тей екипи, того вечара, того збуваня – припознава Колбасова. – Треба же бизме пренєсли и охабели за собу шицки файти уметносци, нє лєм тото „фине” – додава Танита. У рамикох вечара була и томбола: треца награда була повязка за очи, друга награда бул пальок, а перша – фотоґрафия по виборе зоз вистави Андреи Новак. Пенєжи зоз томболи наменєни за потримовку за видаванє ЦД-а зоз шпиванками зоз того вечара, а то и друга фаза того проєкта – же би ше направело авдио-запис. Новосадска Матка була полна, атмосфера була опущена, зоз отворену интеракцию учашнїкох и нащивительох, хтори потримовали програму зоз аплаузами и ошмихами. ■ 3. ЮНИЙ 2016.

У другей половки юния МАК видзе як двочисло, а „У фокусу” му буду музичарки Оксана Рамач и Олеся Балач з Руского Керестура, хтори за МАК виприповедали як почали грац на гушльох, як звучали їх перши ноти, у хторих шицко оркестрох грали и граю, чого ше музичаре муша одрекац, та и о тим як то наисце грац у бендох за вешеля, у хторих вони два робя уж даскельо роки „У фокусу” у юнийско-юлийским чишлє и Треца наукова конференция младих науковцох и фаховцох и програма „Дзе(нь) младосц(и)”, як и интервю з Ясну Русковски з Коцура, хтора закончела штиромешачни курс за шивачку у Новим Садзе и пошвидко достала и роботу у новосадским скравецким салону. У рубрики „Упечатки”, МАК-ово сотруднїки преноша дожице зоз концерта латино гвизди, Енрикея Иґлесияса, а Себастиян Надь пише о своїм участвованю у телевизийним шоу „Пинково гвиздочки”. „Спорт и рекреация” представя борительни схопносци, а „Швет технїки и технолоґиї” толкує як инсталовац на компютер руски фонти за тастатуру. У рубрики „Направ сам” крочаї як виробиц ориґами коцку, а „Власни печац” понука прозу и представя Єлену Лазор з Коцура, хторей фотоґрафия гоби. МАК през лєто будзе мац двомешачну паузу, та шлїдуюце, авґустовско-септемберске число видзе у септембру. Ма. З.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЕКОНОМИЯ ШВИНЯРСТВО У ДЮРДЬОВЕ

ВИПЛАЦИ ШЕ РОБИЦ ЛЄМ НА ВЕЛЬКО Пишe: Сандра БАРАНЬ

Гоч 25 роки продуковали паприґу, цибулю и єден час огурки, Молнарово зоз Дюрдьова, оцец Янко и син Мирослав, 2012. року одлучели пременїц напрям власного бизнису и место желєняви, почали на велько кармиц швинї и предавац прашата. После штирох рокох укладаня до фарми, маю штерацец прашачки и сучасну опрему, а планую ю и надалєй звекшовац

олнарово мали добре розвити бизнис и познали роботу у желєнярстве, алє заш лєм, пре вше горши стан на тарґовищу, охабели желєняву. Садзели ю на дзешец ланцох, мали вельо наднїчарох и други трошки, а купци найвецей глєдали першу класу желєняви, цо було чежко посцигнуц пре подлу хвилю. Одлучели направиц фарму прашачкох, же би предавали прашата. Швинї и прашата вше мали у оборе, алє були свидоми же конкурентни лєм гевти котри маю найменєй сто прашата нараз на предай, та почали преширйовац тедишнї капацитети. – На фарми зме з початку мали дзешец прашачки, тераз их маме штерацец, осучаснєли зме опрему и пририхтали просториї за интензивну продукцию – приповеда Мирослав Молнар. – Маме дзевец оддзелєня у котрих ше швинї нєпреривно зменює. Найважнєше, алє и найчежше, то уклопиц же би ше робело по одредзеним рядошлїду и у одредзеним термину. Барз важне водзиц рахункуа же би кажда прашачка, праше, та и швиня, достали адекватни третман, бо кед интензивна продукция, вец гиґиєна муши буц на виском уровню же би ше обкеровало хороти. У ЄДНИМ ТУРНУСУ МУШИ БУЦ ГОЛЄМ СТО ФАЛАТИ Кед Молнарово почали кармиц, достаточно було мац пейдзешат прашата у єдним турнусу. Тераз найлєгчейше предац кед их єст сто у циклусу, а за менєй чежко найсц купца. Прето статкаре примушени зєдиньовац статок и вєдно

24 РУСКЕ СЛОВО

го предац. Молнарово за тото маю сотруднїкох, алє сцу же би могли и сами тельо понукнуц. Статкарство глєда полну увагу и двацецштирогодзинову порихтаносц за реакциї у фарми, та вше дахто муши буц дома. Гоч су обидвоме, и Янко и Мирослав, польопривреднїки и обрабяю жем, нє проблем им робиц на вецей боки. Под час сезони роботи на полю, днї вельo длугши. Же би шицко посцигли, муша стануц скорей, а познєйше лєгнуц. Тарґовище пременлїве и треба го добре ослуховац, алє найважнєше отримац константносц у продукциї. ЗЄДИНЮЮ ШЕ КЕД ПОТРЕБНЕ У часох кед ше лєгчейше виплацело тримац швинї, людзе з валалу, та и околних местох, куповали по даскельо прашата же би их викармели. Теди нє бул пороблем предац трицец до пейдзешат фалати у єдней тури. Понеже ше швинї вше менєй карми у ґаздовствох у валалє, статкаре их предаваю лєм тарґовцом на велько. Мале количество мож предац месаром, углавним през цали рок, алє цена минимална, та их там предаю лєм кед муша. Пре таке нєсиґурне тарґовище и менянє трендох, кажде хто предава прашата, треба же би мал вецей обори, же би их охабел кед их нє може предац, або кед су у датим моменту тунї, та их вец може далєй кармиц. Алє анї то нє сиґурне же ше виплаци, бо ше ситуация поглєдованя, та и цени, пременї дакеди и пейц раз до рока, чуєме од нашого собешеднїка. 3. ЮНИЙ 2016.

ЕКОНОМИЯ Наприклад, у першим тижню мая викармени швинї були по 125 динари, заробок бул коло 5 динари, та барз мало остава, алє то ище и добре. Пред тим Мирослав предавал єдну туру по 105 динари, та бул у минусу 1 500 динари по фалату. – Цена прашатох од початку рока нєстабилна. Перше була 180 динари, та 160, а гоч су тераз 200 динари, на утовару початком мая нам обецали же добиєме 226 динари, бо зме мали достаточне количество, и прашата мали добри медицински третман – гварел Мирослав. По його рахованю, кед прашата коштаю менєй як 170 по 180 динари, вец ше идзе до минусу зоз заробком. Велї у валалє предаваю и туньше, бо робя на мало, та су примушени предац по цени котра им ше понука. У валалє єст коло дзешец ґаздовства котри кармя швинї и прашата за предай. Вони ше вецей раз помагали и заєдиньовали количество прашатох за предай, же би були конкурентни на тарґовищу, алє углавим кажди роби сам за себе и сце затримац своїх купцох. Влонї у тот час цена прашатох була медзи 280 и 300 динари, потим почала падац, а концом септембра була медзи 160 и 180 динари. КАЖДЕ ГЛЄДА СВОЙ РАХУНОК Молнарово свойо прашата найчастейше предаваю до валалу и до Ґосподїнцох, а отамаль им приходзи порядни купец котри карми їх прашата и вец далєй предава. Остатнї час до Дюрдьова приходза купци и з Мачви, вони през жиму нє сцу тримац прашата, бо им то звекшує трошки, та глєдаю векши, же би, док цепло, могли предац два тури прашатох од нїх. Нашо собешеднїки маю стаємних купцох и часто ше случує же кажди з нїх купує прашата од истей швинї, бо док викармя єдни, прашачка уж опрашела нови. Задовольни су кед ше на таки способ завера круг продукциї, алє то ше може и закомпликовац. Барз вельки проблем настава кед купец одустанє, або сце причекац мешац-два же би видзел яка будзе ситуация на тарґовищу, та Молнарово примушени причекац, або найсц нового купца. Гваря же рижни швета вецей нє уплївую на векше поглєдованє прашатох. – По терашнїх ценох и правилох котри диктує тарґовище, може важиц тото же аж док праше одбиєм од цицки и докармим до 25 кили, можем на нїм заробиц – гварел Мирослав котри осторожно провадзи статистику о прашатох у фарми и на пияцу.

3. ЮНИЙ 2016.

ПЕРСПЕКТИВА Мирослав Молнар себе и о вецей як дзешец роки, видзи у статкарстве бо, як гвари, нєшка ситуация така же чежко проґнозовац чи будзе лєпше, або горше. Вшадзи дзе уложене треба исц напредок и буц упарти. По його искуствох, барз важне сцерпенє, витирвалосц и треба отримац количество продукциї. Нагло може присц добра цена и кед теди нєт прашата на предай, то нє добре. Донєдавна було актуалне купиц праше медзи 10 и 12 килограми, а тераз найчастейше глєдаю од 20 по 30 килограми, бо су теди уж змоцнєти. Од нїх после 90 до 100 днї настава стокилаш. До пред дзешец роками важне було мац предац прашата у марцу и априлу, бо теди було найвекше поглєдованє и найлєпша цена. Було их лєгко предац на менєй, на вашарох, понеже теди кажде обисце купело и кармело за забивачку, на жиму. СУЧАСНА ОПРЕМА ОЛЄГЧУЄ РОБОТУ – Найчуднєйше ми, же туньше купиц покарму, премикси вєдно зоз сойов макух, як кед бим ю сам направел, зоз мою сою на екструдеру за правенє сойового ґризу. Тиж так, тераз мож туньше купиц даралов, як кукурицу. Кукурица у нас 21 и 22 динари, а даралов кед ше купи векше количество, виходзи по 19,70 динари, здараловане у мещкох од 25 килограми – гварел Молнар. З квалитним єдзеньом достали добри резултати. Швинї маю здрави на ноги, гуканє точно на дзень и швиня вше остава прашна. Прашенє вецей нє од 117. по 120. дзень, алє на 112. до 114. дзень. У єдней часци фарми маю три повязани оддзелєня, за чеканє прашеня, прашенє и викармйованє прашатох, одкадз ше их предава. Тераз их єст коло 80 фалати. ТРЕБА БУЦ ИНФОРМОВАНИ Молнарово порядно ходза на преподаваня за статкарох. У валалє их даскельо раз до рока орґанизую подприємства котри правя премикси. Дзечнє послухаю совити, а найвецей их достали од фаховцох зоз Нємецкей, котри поряднє анґажує подприємство „Сано” на преподаваньох за своїх купцох. За свойо швинї купую найквалитенєйши премикси, бо вони добра покарма, окреме за прашачки котри ше мало рушаю, та маю проблеми з косцами, ратичками и другим. Без тей покарми траци ше ритем биолоґийного процеса – порядне прашенє, а прашата можу буц розличней велькосци. – Вельо глєдаме, алє и вельо даваме. Просеково шицки штерацец прашачки маю 2,3 прашеня до рока, бо кратше дойча як дакеди. Задовольни сом кед прашачка ма 10 добри и предати прашата, гоч початком мешаца єдна опрашела двацец прашата – гварел Мирослав. На преподаваньох ше бешедовало же треба куповац нову, добру ґенетику прашачкох, котри можу оддойчиц медзи 14 и 16 прашата. То би була и велька инвестиция, бо би их требало увесц зоз Данскей. Вельо того ше пременєло у карменю швиньох и Молнарово водза о тим рахунку, кельо то можу у тих условийох. Потераз два раз конкуровали за потримовку и два раз достали средства од Фонда за розвой АП Войводини за опрему фармох.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ЕВҐЕНИЙ МЕДЄШИ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ШИЦКО СТАРЧИ, ЛЄМ НЄ МИРУЄ Пише: Любомир ДУДАШ

Евґений, Ґено, лєбо Генц як го волали школяре полни 40 роки, пошол до заслуженей пензиї. Син учителя Йовґена Медєша, нашого першого визначного режисера дзецинских театралних представох, и Любки, тиж учительки, котра за собу охабела тирваци шлїд

сестрани спортиста, астроном аматер, Евґений Медєши медзи иншим єден з перших одличних познавательох рокенрола у дакедишнєй велькей держави. Нє менєй ше розумел до рахункарох, Спектрума и Ґалаксиї, (хто зна – зна), и ище наисце вельо того. Причту за новини почина од дзецинства и перших його анґажманох. – Нє так же сом нє бавел у оцових представох, бавел сом єдного шарканя, алє озда родичи видзели капаците-

ЗНА ЦО БУДЗЕ ЗОЗ СОБУ Професор Генц ше тераз найбаржей радує унуком и час препровадзує зоз Симону и Серґейом. Ма двох синох (Ґено и Иван) у малженстве з Меланку, хтори остали вирни фамелийним традицийом. Ґено закончел информатику, Иван педаґоґию, и лєгко вериц же од Медєшових ище роками годно дацо мудре чуц и научиц. А Генц зна цо будзе робиц. – Думам же як пензионер тераз наисце вецей часу препровадзим на рахункару, алє ту и унуки, астрономия и бициґла котра ище вше одлично служи – гвари Генц свидоми же гоч є у пензиї, вельо треба зробиц за фамелию, приятельох и себе самого.

26 РУСКЕ СЛОВО

ти и мойо, и брата Павла, та зме тоту кариєру швидко зохабели – духовити Генц. – Од оца ми остала любов ґу технїки. Вон тоту обласц вше провадзел, та и телевизор купел пред тим як ше почало емитовац програму. Каждей ноци, док нє почал експеримент зоз програму, оцец преверйовал чи ше на ТВ-у дацо нє зявело... Од оца и мацери ми остала и дошлїдносц у шицким цо робим, чи то бул ватерполо, чи уж леґендарни мали фодбал у Старей школи, чи можебуц аж и екстремна любов ґу бициґлизму. Нїґда нє забудзем седемдзешати роки кед мой брат Павле, Цваньо и я, на бициґлох надумали сцигнуц аж по Ядран. Сцигли зме до Малого Зворнику, алє нас упарти диждж нагнал назад дому – памета Генц. У лєгкей, нєобтерхованей бешеди дознаваме же вельо познєйше було обрацаня педалох и до Медзилаборцох у Словацкей, дзе Генц припознал же така далєка драга вимагала наисце тварду дзеку, упартосц и шмело сц, окреме кед ше зна же пред тим бул на операциї шерца... Бавел Генц и столни тенис, пинґ понґ, и гвари же оцови скоро нїґда нє могол буц ровноправни партнер, бо оцец бул за два крочаї лєпши скоро аж потамаль, покля пожил. А мало єст тих цо знаю же кратши час Генц одходзел и на спортски аеродром у Ченею. – Лєцел сом на самолєтацим авиону, на єдрилици. Алє, забога, нє мож шицко анї постарчиц, та аж ше и 3. ЮНИЙ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ здогаднуц шицкого – лєм цо Генц нє дудре вицагуюци з паметаня богатство активносцох и дожицох. Лєгко то кед живот мал змист и кед є богати, подумал сом... ПРОФЕСОРОВА ПЛАЦА Кед же би ше зводзело рахунки, а то задовольство, та и пиха якей нєт, медзи його школярами и нєшкайши докторе наукох, у тим случаю докторе физики – др Федор Скубан, др Йоаким Стрибер и др Ясна Папуґа, алє, вироятно же ту приповедка ище нє закончена. Конєчна плаца єдного професора, скоро така як цо то була и плаца леґендарного професора Кости Вуїча. Озда найвекше цо мож то научиц школяра любови ґу, и до науки, алє и же би ше вше знашол у витирвалим ученю и спознаваню того швета и векшини його законїтосцох и законох природи, вселени, шицкого коло нас. – Зоз физику ме наисце заражел мой наставнїк Юлин Колєсар, алє то остало занавше. У тедишнєй керестурскей основней школи активно робели числени секциї, селенити, ракеташе, макетаре, радио-аматере, будовательна, фото-секция, а правело ше, и справело, и самоходного робота и то у чаше кед моїм, алє и другим ґенерацийом останє занавше у найкрасшим паметаню. Були зме часто найлєпши и у тедишнїх гранїцох. Отамаль „виросли” и числени инженєре, науковци. Нажаль, таке дацо вецей нєт анї у шлїдох. Остали лєм мена и металиї зоз змаганьох – наглашує Генц, здогадуюци ше рокох одрастаня и формованя правих и наисце вредних и чесних людзох.

Єдней нєдзелї у Старей школи на турнире у малим фодбалу

радио Луксембурґом, лєдво лапаюци сиґнал. Слухали зме Битлсох и Джеґера и то гет по пол ноци. Аж потим пришли и ґрамофонски плочи и ґрамофони на котри зме ше перше лєм припатрали, бо коштали як... Перши радио детектори правели зме сами, розцаговали дроти за яки-таки антени по закрицох... Розкош були аж и перши батерийски лампи, а швидко ше их трошело ноцами, покрадзме, читаюци Ґалаксию, лєбо З ДЗЕКУ И СЦЕЛОСЦУ ШИЦКО МОЖ тому подобне... Од родичох сом научел и запаметал же найважнєйше – Думам же нєшкайши ґенерациї нє маю тедишню нашу енерґию, а и як им потолковац же зме одрастали зоз вше остац чловек, буц дошлїдни у тим цо започате, и вше, вше знац же скоро кажду гранїцу мож превозисц кед єст дзеки и сцелосци – гвари Медєши. Остала нєвиприповедана приповедка и о тим же шицки Керестурци, алє и други, у штреднєй школи Генца запаметали по тим же вше бул у дзеки, з моцну браду и скоро вше на бициґли пре здрави живот, чи нє, алє то уж приповедка за други раз и на другу тему. Генц остава запаметани як вше дзечни помогнуц ка ждому ко три то вимагал, запаметани же нє бул анї по пу стлї ви, алє анї барз строги тим котри сцели учиц и научиц. И наисце, лєм так Генц вше бул, буд зе и останє лєм єден єдини – До Медзилаборцох пошли на бициґлох, професор Медєши Генц. ■ (штварти з лївого боку), найвисши од бициґлистох

3. ЮНИЙ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 26. мая 2016. року занавше нас охабела наша мила мац, баба и прабаба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая 2016. року наполнєли ше 25 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. мая 2016. року зохабел нас наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

ЗВОНИМИР БОДНАР (1961–2016) з Руского Керестура АМАЛИЯ ДУДАШ ЯКИМ ДУДАШ народзена Будински (1928–1991) (1929–2016) з Руского Керестура Памятку на вас навики буду чувац вашо синове Юлин и Владо, нєвести Вукица и Славка, унуки Светлана, Весна, Славко и Владо, та праунуки Микола, Тони, Силвия, Тадей, Душан и Вук Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юния наполнєли ше 40 смутни днї як нє з нами наш мили бачи

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юния наполнєли ше 40 смутни днї як вецей нє з нами наш мили брат

ДЮРА БУЛЬЧИК (1943–2016) з Вербасу Красни памятки на його любов и доброту з почитованьом буду чувац Меланка и Славко Джуджарово зоз дзецми Спочивайце у мире Божим!

ДЮРА БУЛЬЧИК (1943–2016) з Вербасу Красни памятки на його любов и доброту у шерцу навики будзе чувац шестра Ганча Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. юния 2016. року наполня ше два роки як нас зохабел

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. юния 2015. року наполня ше два роки як нас зохабел

Твой ошмих и доброта навики останю у нашим паметаню. Дзекуєме ци за оцовску и дїдовску любов и глїбоке супружеске порозуменє. Зоз любову и почитованьом памятку на тебе чуваю супруга Славка, син Златко зоз заручнїцу Маю, дзивка Андреа, жец Мирко и унук Стефан Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. юния 2016. року наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДО МЕДЄШИ (1934–2015) з Руского Керестура

МИХАЙЛО ЧИЗМАР (1955–2014) з Руского Керестура У наших шерцох навики останє у найкрасших памяткох Його наймилши Спочивай у мире Божим!

ВЛАДА ВИСЛАВСКИ (1961–2014) з Дюрдьова Памятку на ньго чуваю брат Дюра, Злата, Мирослав, Николая зоз фамелию

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. мая наполнєли ше 12 боляци роки як заспала у вичним сну наша мила

СЛАВКА САБАДОШ (1967–2004) з Руского Керестура

Мила наша Славко, так як ши раз гварела – же ши нас шицких любела, а правдива любов нїґда нє умера. Навики ожалосцени остали твоя мац Злата и шестра Оленка Бучкова зоз свою фамелию Най ци Господь Бог подарує вични спокой!

28 РУСКЕ СЛОВО

Памятку на його любов, доброту и заєднїцки препровадзени живот у своїх шерцох навики чуваю супруга Маря, син Юлин зоз супругу Ґенку, дзивка Марча зоз супругом Дюром и унуки Борис зоз супругу Таню, Наташа зоз супругом Иґором, Иґор зоз супругу Марияну, Михаела, Александра и Андрей, та праунуки Елеонора, Валентина и Еван Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли уж 18 роки як нє зоз нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР РИМАР (1933–1998) У найкрасших памяткох вично го буду чувац супруга Люба и син Владимир зоз свою фамелию Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. юния наполня ше 13 роки як ше преселєла до вичносци наша мила дзивка, мац и баба

ЛЮБКА ЯНКУЛОСКИ (1961–2003) з Руского Керестура Єй любов и доброту у своїх шерцох навики буду ношиц єй наймилши Най спочива у мире Божим!

3. ЮНИЙ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. мая 2016. року преселєл ше до вичносци мой мили брат

ЗВОНИМИР БОДНАР (1961–2016) з Руского Керестура Брату, дзекуєм ци за шицки красни хвильки препровадзени зоз тобу. Твой брат Любо Спочивай у мире Божим!

ЗВОНИМИР БОДНАР (1961–2016) з Руского Керестура Памятку на ньго з любову и почитованьом будзе чувац брат Владо зоз супругу Таню и сином Кристияном Спочивай у мире Божим!

На основи Члена 365 Закона о привредних дружтвох (Службени глашнїк РС число 36/2011 и 99/2011) Одбор Директорох РУСКЕ СЛОВО АД Руски Керестур обявює

ПОВОЛАНКУ

за присуствованє на порядней рочней скупштини акционерох РУСКЕ СЛОВО АД РУСКИ КЕРЕСТУР Зволує ше порядна рочна скупштина акционерох РУСКЕ СЛОВО АД РУСКИ КЕРЕСТУР, хтора ше отрима 27. 06. 2016. року у просторийох дружтва, на адреси Маршала Тита 66, Руски Керестур, а почнє на 10 годзин. Дньови шор꞉ 1. Прилапйованє думаня и звит овласценого ревизора за 2015. рок 2. Прилапйованє финансийного звиту за 2015. рок 3. Одлука о розподзельованю заробку за 2015. рок 4. Прилапйованє одлуки о виключованю акцийох зоз реґулованого тарґовища и преставаню свойства явного дружтва Схадзку скупштини дружтва ше зволує зоз обявйованьом тей поволанки у глашнїку „Руске слово” и на огласней табли Дружтва. Предлоги одлукох и другу документацию мож опатриц и превжац найскорей пейц днї скорей схадзки, роботни днї у периодзе од 10 по 12 годзин у шедзиску Дружтва. У Руским Керестуре, дня 31. 05.2016. ПРЕДСИДАТЕЛЬ ОДБОРУ ДИРЕКТОРОХ Александра Хома Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

3. ЮНИЙ 2016.

Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 11. юлий 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на жи вот ни штредок („Службе ни глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей упра ви за за щ и ту жи вот но го штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 12. юлия 2015. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 13 годзин.

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 40 днї як вецей нє з нами наш оцец, швекор и дїдо

ЯКИМ НАДЬ (1926–2016) з Руского Керестура Памятку на його любов и доброту навики буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови беоґрад по овласценю Ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Лиман 4”, у улїци Милоша Црнянскоґ чс. 2-6, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/11 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за оцену потреби за ажурированьом студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Ношитель проєкта SPEED д.о.о. зоз Беоґраду, улїца Партизанскей авияциї чс. 6А, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Маґазионованє нафтних дериватох у Новим Садзе, на к.п. число 382/1 КО Нови Сад IV. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта можу ше достац на увид у простоийох Покраїнского секретарията за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, муожу доставиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарията.

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

У КЕРЕСТУРЕ НА НЄДЗЕЛЮ ЗМАГАНЄ У ЛАПАНЮ РИБОХ Здруженє спортских рибарох „Коляк” з Руского Кере стура на нєдзелю, 5. юния, за шицких своїх членох орґанизує змаганє у лапаню рибох на дуґов. Сход рибарох на беґелю при Лалицким мо сце (при чуварнїци) на 7 годзин, а за шицких учашнїкох Здруженє обезпечело полудзенок, та зоз собу маю вжац и прибор за єдзенє.

У КУЛИ ВИСТАВА ПОДОБОВИХ РОБОТОХ АМА ЛИЇ КОВАЧ На пияток, 3. юния, у Ґалериї Културного центру Кула, у Кули будзе отворена само стойна вистава малюнкох и рисункох Амалиї Ковач з Кули. Вистава ма назву „Имаґинациї и памятки”, отверанє на 19 годзин, а будзе тирвац 10 днї.

РУСКЕ СЛОВО 29

ИНФОРМАТОР МАЛА ОГЛАШКА Предавам хижу на два поверхи у Руским Керестуре, Фрушкогорска 61, цена 35 000 евра (вештак ю преценєл на 46 500 евра). Телефон: +49 911 999 4061.

MALI OGLA[KI ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопренґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

30 РУСКЕ СЛОВО

Република Сербия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за софинансованє програмох и проєктох здруженьох у обласци дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя у АП Войводини (число: 128-451-3275/2016-01 од 30. 05. 2016. року), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2016. рок („Службени новини АПВ”, число 54/15), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини–национални заєднїци,розписує

КОНКУРС

ЗА СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРА-

МОХ И ПРОЄКТОХ ЗДРУЖЕНЬОХ У ОБЛАСЦИ ДЗВИГАНЯ КВАЛИТЕТУ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2016. РОК Конкурс ше розписує за софинансованє програмох и проєктох чий циль дзвиганє квалитету у обласци основного и штреднього образованя и воспитаня у АП Войводини за 2016. рок. I РОЗПОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Конкурс ше розписує на вкупну суму 600.000,00 динари, зоз хторих за уровень основного образованя предвидзене 300.000 динари и за уровень штреднього образованя 300.000 динари за програми и проєкти чий циль дзвиганє квалитету у обласци информацийно-комуникацийних технолоґийох и защити животного штредку у АП Войводини за 2016. рок. II УСЛОВИЯ И ПРАВИЛА КОНКУРСА 1. Право участвовац на конкурсу маю здруженя гражданох зоз шедзиском на териториї АП Войводини хтори зоз статутом, як єден з цильох здружованя, предвидзели едукацию у обласци информацийно-комуникацийних технолоґийох и защити животного штредку (у дальшим тексту: Хаснователє). 2. Поднєшени прияви розпатра Комисия хтору менує покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: покраїнски секретар). 3. Комисия нє будзе розпатрацнєблагочасни и нєподполни прияви, приявихтори нєподнєсли овласцени особи, як анї прияви хтори нє предмет конкурса. 4. При одлучованю о додзельованю средствох будзе ше брац до огляду критериюми яки дефиновани зоз Правилнїком о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци за софинансованє програмох и проєктох здруженьох у обласци дзвиганя квалитету основного и штреднього образованя у АП Войводини: – Одвит на тему проєкта (цилї и ак-

тивносци проєкта у складзе зоз приоритетами конкурса, цилї проєкта ясни, конкретни и витворлїви, активносци реални и адекватни за посцигованє цильох); – Уплїв предложеного проєкту (велькосц цильней ґрупи, ступень уключеносци цильней ґрупи за хтору проєкт наменєни, видлївосц проєкта, отримуюцосц резултатох проєкта); – Компетентносц предкладача и потерашнє искуство (потерашнї искуства у реализациї проєктох з якима ше доприноши унапредзеню образовно-воспитней роботи); – Протокол о сотруднїцтве зоз Покраїнским секретариятом за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият). 5. Покраїнски секретарият затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. 6. Прияву и приложену документацию ше подношительом нє враца. 7. Ришенє о розподзельованю средствох приноши покраїнски секретар на основи предкладаня Комисиї. 8. Ришенє покраїнского секретара конєчне и процив ришеня нє мож уложиц правни лїк. 9. Резултати Конкурсаше обявює на сайту Секретарияту, при чим Секретарият нє ма обовязку обгрунтовац свойо одлуки. 10. Зоз подношителями приявох хторим одобрени средства, Секретарият заключує контракт о софинансованю активносцох по основи якого ше виплацує средства. III СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ПРИЯВИ 1. Термин за подношенє приявох то 06. 06. 2016. року. 2. Прияви ше подношилєм на конкурснихформуларохСекретарияту. 3. Конкурсну документацию мож превжац од 30. 05. 2016. року на web адреси Секретарияту: www.puma.vojvodina.gov.rs. 4. Ґу прияви ше обовязно подноши копиїтих документох: – фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє, – доказ о отвореним наменковим рахунку при Управи за трезор. 5. Прияви ше подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох покраїнскей управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади) або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци 21000 Нови Сад, Булевар Михайла Пупина 16 З НАЗНАЧЕНЬОМ: ЗА КОНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ ЧИЙ ЦИЛЬ ДЗВИГАНЄ КВАЛИТЕТУ У ОБЛАСЦИ ИНФОРМАЦИЙНО-КОМУНИКАЦИЙНИХ ТЕХНОЛОҐИЙОХ И ЗАЩИТИ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ У АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2016. РОК ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї – „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” у улїци Братох Дроняк 13, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. мая 2016. року принєсла ришенє число VI-501-242/16, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09) и члена 192. пасус 1 Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги „Telenor Common Operation”, Оддїл БеоґрадНови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” у улїци Братох Дроняк 13,

3. ЮНИЙ 2016.

на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а.д. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад. 2. Обовязує ше Ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель Проєкта „Телеком Сербия”, а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” у улїци Братох Дроняк 13, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєктом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенскей системи за обсяги GSM 900 UMTS и LTE хтори буду мац од вкупно шейсц панел антени и то три антени за GSM 900 продукователя Kathrein K80010307 и три антени за UMTS и LTE продукователя Kathrein K80010505. Антени буду унапрямени зоз азимутами 70 ступнї (сектор 1), 275 ступнї (сектор 2) и 350 ступнї (сектор 3). Планована конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 2+2+2, UMTS 3+3+3 и за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 16. май 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 17. мая 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-242/16 од 17. мая 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ231, НСЛ231 НС – Братох Дроняк” у улїци Братох Дроняк 13, на катастерскей парцели число 10716/11 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, число VI-501-242/16 од 25. априла 2016. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501-242/16 од 24. мая 2016. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-75/16 од 14. марца 2016. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

3. ЮНИЙ 2016.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ МЕДЗИНАРОДНЕ СОТРУДНЇЦТВО

НА ДНЬОХ ПЕРЕЧИНУ И КЕРЕСТУРЦИ

На поволанку побратименого городу Перечин з України, прешлого викенду, 28. и 29. мая, представителє Месней заєднїци Руски Керестур присуствовали на Дньох Перечину, дзе участвовали у спортских змаганьох, як и на сайме привреди и ремеселнїцтва. У делеґациї Керестурцох були предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, привреднїк Елемир Рац Мико и одбойкашска екипа, а з тей нагоди госци Перечину були и делеґациї местох зоз Польскей, Словацкей и Мадярскей. Одбойкашска екипа, у хторей були Янко Хома мл, Марян Ковачевич, Деян Надь, Деян Чернок, Тарас Воротняк з Кули и Владимир Олеяр, участвовала у часци змаганьох у одбойки, дзе од домашнїх страцели зоз 3:2. На Дньох Перечину були орґанизовани и змаганя Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одредзованє обсягу и змисту о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта, АД „НЕОПЛАНТА”, Индустрия меса, Приморска 90, Нови Сад, поднєсол вимогу за одредзованє обсягу и змисту о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта комплєкса фарми швиньох поверхосци П (ВП)” Ченей, Атар, на катастерскей парцели число 1832 КО Ченей, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

у вельким и малим фодбалє, маратону и одбойки на писку. Делеґация Керестурцох присуствовала и на шветочней програми, Елемир Рац Мико и на сайме привреди, дзе викладал свою палєнку „Миковачу”, а домашнїм представел и айвар з керестурскей паприґи. Як гварели Олеяр и Рац, делеґация од домашнїх була барз добре привитана, ище раз потвердзене же представителє Перечину буду участвовац на турнире у одбойки у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” под час нашей „Червеней ружи”, а спомнути финансовали и драгу до України. М. З.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи o Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска”, у улїци Авґуста Цесарца число 18, на катастерскей парцели число 317/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 11. юлий 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 12. юлия 2015. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ЖАБЕЛЬ–ТИТЕЛЬ

БАЧКА ПЕРША ИДЗЕ ДО ВИСШОГО РАНҐУ ФК „Бачка 1923” – ФК „Обилич” (Змаєво) 3:0 (0:0)

БАЧКА: Калайджич, Янкович, Маркович, Курушич, Павлов, Пантич, Летич, Рац, Матич, Балоґ, Чирин. У другим полчаше до бависка вошли Мушицки и Єлич, а вишли Рац и Матич. Дюрдьовска Бачка закончела сезону на першим месце на таблїчки у Медзиопштинскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, понеже у своїм остатнїм першенственим змаганю освоєла три боди, односно победзела Обилич зоз Змаєва з 3:0. Гоч на тим стретнуцу Бачка була фаворит и бавела на своїм терену, у першим пол часу Обилич бул ровноправна екипа и бависко ше одвивало ровномирно на обидвох бокох терена. Обидва екипи бавели борбено, алє нє було озбилнєйши шанси за ґол. Перши полчас закончени без ґолох медзитим, у предлуженю змаганя на терену могло видзиц ище борбенше бависко. У другим полчасу, першу добру шансу мал Матич хтори пробовал лобовац ґолмана, а добри шанси мали и Рац, Мушицки и Пантич хтори мали добри бица на ґол, алє ґолмана екипи Обиличa нє могло звладац. Ситуация на терену ше пременєла кед госци направели фаул у своїм каребним просторе и Бачки досудзени пенал. Двоме бавяче Обиличу бурно реаґовали пре досудзени пенал, а пре нєспортске справованє обидвойо достали червени картон. У

70. минути з пенал точки Павлов дал перши ґол и порушал свой тим. После дзевец минути, Летичови ше удало войсц по правим боку до каребного простору Обиличa и асистовац Мушицкому хтори бул на другей стативи и копнул лабду до ґола. Остатнї ґол на стретнуцу дал Єлич хтори до бависка вошол у 80. минути, а дал ґол у 86. минути так же вибил пред ґолмана и обишол го, та на концу лєм удрилєл лабду до ґола. Змаганє провадзело красне число патрачох, а фодбалере Бачки на концу славели освоєне перше место у лиґи зоз своїма навиячами. Шлїдуюцей сезони Бачка будзе бавиц у висшим ранґу змаганя. М. Рамач

ИСКРА ПОБЕДЗЕЛА МЛА ДОСЦ РА ДОСЦ ФК „Младосц Радосц” – ФК „Искра” 2:3 (1:1)

Србобран: стадион домашнєй екипи. Ґоли за Искру: Зоран Сердар, Дамир Ґубаш и Марян Малацко. ИСКРА: Ступар, Живкович, Барович (Николич) Иван, Дамир Ґубаш, Дрляча, Малеш, Малацко, Крняїч, Дамян Ґубаш и Сердар. Екипа „Младосц Радосц” зоз Србобрану у стредку таблїчки, алє у остатнїх даскелїх колох указала же фодбалере у добрей форми и же ше нє так лєгко придаю. Змаганє, алє и побида Искри у Србобрану була значна, прето же ище вше було шанси же би на концу була перша, медзитим за тото окрем Искровей побиди було нєобходне и же би Бачка у Дюрдьове нє победзела Обилич зоз Змаєва, цо ше нє случело. У Србобрану домашнї лєпше отво-

32 РУСКЕ СЛОВО

рели змаганє и на початку були лєпша екипа, та ше таке бависко одражело и на резултат, понеже Младосц Радосц перша дала ґол. Аж теди ше Искрово бавяче кус таргли и почали бавиц свойо бависко од ноги до ноги, кельо то було можлїве, по подлим терену. Виєдначенє резултату Искри принєсол Зоран Сердар и гоч Искра виєдначела и бавела лєпше, заш лєм зоз резултатом 1:1 ше пошло на одпочивок. У другим полчасу Искра у перших 20 минутох мала нагоди котри було чежше премахнуц и знова ше старе правило, же кед ше нєвихаснує нагоди шлїдзи кара, указало як точне, понеже Младосц Радосц знова дала ґол. У 85. минути єден домашнї бавяч у своїм каребним просторе зоз руку вдерел лабду, а судия досудзел пенал за Искру. После пеналу котри виха-

сновал Дамир Ґубаш, Искра знова виєдначела резултат. После того Коцурци ище баржей прицисли на ґол домашнїх. Искра тей яри наисце у даскелїх змаганьох мала вельо щесца, а тото змаганє єдно з нїх, понеже кед уж шицки подумали же ше змаганє закончи з нєришеним резултатом Марян Малацко у 92. минути принєсол Искри ище єден ґол и щешлїву побиду. Понеже и Бачка свойо змаганє процив Обиличa зоз Змаєва победзела, Искра дефинитивно сезону закончує на другим месце на таблїчки. У шлїдуюцим, остатнїм колу котре на програми на нєдзелю на 17 годзин Искра у Коцуре привита екипу Обилича зоз Вилова. З. Колєсар 3. ЮНИЙ 2016.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ЦИЛЬ СПОЛНЄТИ РУСИН У „ГОРНЇМ ДОМЕ”

БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

СТАРЕ БАВИСКО, НОВИ БОДИ РК „Зомбор” – РК „РУСИН” 30:36 (18:20)

ОФК „Шикара” (Зомбор) – ФК „Русин” 3:3 (2:2)

Зомбор: терен ОФК „Шикара”, патрачох 100, судия: Янкович (Оджак), Ґоли за Русин дали: Чизмар 32’, Д. Гарди 43’, Грнчяр 86’ Жовти картони при Русиновцох: Орсаґ, Й. Гарди, Д. Гарди, Чизмар. РУСИН: Б. Гарди (Колбас), Павлович, Б. Орос, Барна, Й. Гарди, Орсаґ (Чапко), Грнчяр, Д. Гарди (Будински), Дюрич, Я. Кулич, Чизмар. У 27. колє П.Ф.Л. Зомбор Русин сполнєл циль – буц медзи першима 8 екипами хтори у реорґанизованей лиґи уходза висше. Внєдзелю у Зомборе, процив ОФК „Шикара” вжал бод, цо му досц же би на концу першенства бул медзи першима 8 екипами у Лиґи. Змаганє почало осторожно на обидвох бокох. Першу нагоду за Русин мал Чизмар кед вибил сам опрез ґолмана, алє домашнї ґолман одбранєл. У 15. минути покалїчел ше Б. Гарди, та го заменєл резервни бавяч Колбас. Домашнї о 2 минути дали 2 ґоли, у 23. и 25. минути после гришкох охрани Русина. На 2:1 зменьшал Александар Чизмар у 32. минути зоз шлєбодного бица, а на 2:2 виєдначел Денис Гарди два минути пред концом першого полчасу. У остатнєй минути першого полчасу нагоду мал Чизмар, лабда пошла до корнеру, а после корнеру Барна поцильовал греду. У другим полчасу домашнї навальовали, а Русин зоз контрох правел нагоди дац ґол. Так у 70. минути Я. Кулич вибил сам опрез ґолмана, алє бил коло самей стативи. У 86. минути после добрей акциї Я. Кулич – Грнчяр, Игор Грнчяр вибива сам опрез ґолмана домашнїх и дава ґол, 3:2 за Русин. У надополнєню часу домашнї виєдначели резултат на 3:3. Тренер Златко Саянкович после змаганя виявел же з ти єдним освоєним бодом сполнєли циль. Задовольни з посцигнутим резултатом, надпомнул же у наиходзацих трох змаганьох нагоду бавиц достаню бавяче котри у тим першенстве менєй бавели. У 28. колу на Ярашу госцує Липар, змаганє почина на 17 годзин, а пред тим буду бавиц ветеранє Русина и Липару, a тото змаганє почнє на 15 годзин. В. Сеґеди 3. ЮНИЙ 2016.

Руски Керестур: Спортска гала, патрачох 150, судийове: Рац, Семан, 7. метери: Зомбор 2-2, Русин 1-0, виключеня: Зомбор 12 минути, Русин 8 минути, бавяч змаганя: Славко Гербут РУСИН: Планчак, Мудри 3, Папуґа 8, Варґа 1, Катона 1, Тома, Боянович 1, Гербут 15, Орос 1, Виславски 2, Салак 1, Хома, Зелич 3, Баран Рукометаше керестурского Русина у предостатнїм колє Бачкей рукометней лиґи, як госци у Спортскей гали у Керестуре, звладали домашнї Зомбор зоз 6 ґолами розлики. Гала „Мостонґа” була „завжата”, та Зомборци замодлєли Керестурцох же би ше змаганє одбавело у керестурскей гали. Так Русин по першираз у Спортскей гали бул госц. Русин бавел старе бависко. Прейґ швидких контрох давал ґоли прейґ кридлох, лєбо прейґ пивота Гербута котри на тим змаганю дал 15 ґоли. У другим полчаше до бависка вошли млади бавяче котри одлично одбавели у одбрани. Керестурски судийове Рац и Семан одлично ше представели керестурскей публики. У остатнїм колє, шлїдуюцого викенду Русин би требал госцовац у Бачким Ґрачцу дзе би требал бавиц процив домашнього Борца. В. Сеґеди

ЖЕНСКА РУКОМЕТНА ЛИҐА СРИМ – ЮЖНА БАЧКА

ДВА СТРАЦЕНИ ЗМАГАНЯ И ЄДНА ПОБИДА ЖРК „Русин” – ЖРК „Гайдук” (Бешка) 31:36 (16:15)

Р. Керестур: Спортска гала, патрачох 150 Судийове: Лаушев (Н. Сад), Марянович (Темерин). Седмерци: Русин 2-0, Гайдук 44. Виключеня: Русин 14 мин., Гайдук 18 мин. Русин: М. Салаґ, Казак 1, Л. Сабадош 2, И Салаґ, Надь 1, К. Сабадош 1, Макаї, Тиркайла, Варґа 11, С. Планчак 2, Мудри, Роман, Русковски, Зорич 13, Штранґар, В. Планчак Рукометашки Русинa у предпрешлим колу страцели од Гайдука зоз Бешки. Векшу часц змаганя Русин водзел, а госцински зоз Бешкей першираз почали водзиц (20:21) у

37. минути. У 45. минути резултат бул (24:26), и Гайдук нєпреривно звекшовал розлику на свой хасен. Теди тренер Мирко Папуґа поцагнул цалу першу екипу зоз терена, забавела млада екипа котра єден час добре бавела процив Гайдука. После до бависка вошла перша екипа дзивчатох котра лєм зменшала розлику по конєц змаганя. Шлїдуюцого викенду Русин госцує у Шиду. Русин на змаганю у Сонти победзел ЖРК „Сонта” зоз резултатом 28:30 (11:12) На тим змаганю шицки рукометашки Русина бавели добре. В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ФЕСТИВАЛ ФОДБАЛУ ЗА ДЗИВЧАТА У КОЦУРЕ

И ДЗИВЧАТА ЛЮБЯ ДРИБЛАЦ Фестивал фодбалу за дзивчата хтори отримани стреду, 25. мая у Коцуре успишно промововал тимски спорт медзи дзецми школского возросту. Домашнї, штвартому по шоре, Фестивалу була коцурска основна школа „Братство-єдинство”, а отримани є у рамикох проєкта „Моя школа – мой клуб” у хторим медзи вельким числом школох участвує и коцурска школа Фестивал облапел екипи зоз основних школох у Вербаскей општини. У змаганьох участвовали 38 дзивчата хтори були розподзелєни до пейцох екипох. Окрем домашнїх зоз коцурскей основней школи „Братство єдинство” ту були бавячки зоз ОШ „Бранко Радичевич” зоз Савиного Села, ОШ „Йован Йованович Змай” зоз Змаєва, ОШ „20. Октобер” зоз Вербасу и ОШ „Вук Караджич” зоз Бачкого Доброго Поля. Дзекуюци красней хвилї, млади фодбалерки попри физкулутурней сали змаганя бавели и на терену у школским дворе. Змагательну часц того турнирa водзел координатор за базични фодбал Фодбалского союзу Сербиї Рахман Тиґань, а гоч найлєпше бавела Савиноселска екипа, побиднїкох ше нє преглашовало. Место того, похвалєни були шицки екипи и каждей уручене подзекованє. Як толкує директорка коцурскей Школи Славица Байор, Школа уж єден час участвує у проєкту „Моя школа – мой клуб” хтори креировал Фодбалски союз Сербиї, и гвари же у Коцуре панує красне интересованє за фодбал при дзивчатох, гоч тот спорт окреме популарни при хлапцох. – У рамикох проєктa „Моя школа – мой клуб” сце ше популаризовац фодбал при дзивчатох. На змаганьох важне друженє, фер-плей, як и родна ровноправносц, то шицко цилї того проєктa. Кед турнири у питаню, вец ше достава и медалї и освоює награди, а тераз на фестива-

лу шицки успишни, гоч як бавели. Нашо дзивчата любя участвовац на змаганьох, а найвецей треми маю кед треба бавиц з бавячками зоз Нового Саду – бешедує директорка. У рамикох истого проєктa школяре коцурскей школи участвовали на „Бавискох за младих” отриманих 23. мая у Вербаше у Центре за физичну културу. У рамикох того школяре зоз штирох школох зоз Вербасу, Коцура и Савиного Села мали нагоду послухац преподаванє на тему насилства медзи школярами хторе у рамикох проєктa „Полиция у локалней заєднїци” орґанизовала Полицийна станїца у Вербаше, а потим ше указали у фодбалских змаганьох. Окрем того, спомунти проєкт школярком понука и велї други стретнуца зоз своїма парняками, дзе ше през рекреацию можу упознавац и дружиц, и доказац же фодбал дзивчатом добре идзе. Т. Ходак

ШАХ КЛУБ „РУСИН”

СЕДМЕ МЕСТО НА КОНЦУ ЯРНЄЙ ЧАСЦИ У остатнїм колє ярнєй часци першенства у Медзиопштинскей лиґи Зомбор, шахисти рускокерестурского Русинa на госцованю у Алекси Шантичу страцели од истоменей екипи зоз 4:2. Побиду за Русин вивойовал Евґениє Медєши мл, а ремизовали Михал Джуджар и Михайло Венчельовски, док свойо змаганя страцели Рафаил Венчельовски, Иван Пап и Мирко Афич. Ярню часц першенства, до хторого ше уключел праве того року, Русин закончел на седмим, предостатнїм месце, з трома бодами и 8 поенами. Перше место завжал ШК „Станишич”. Першенствени змаганя у спомнутей лиґи Русин предлужи 4. септембра. М. З.

РУСКЕ СЛОВО

3. ЮНИЙ 2016.

СПОРТ СПОРТСКИ ТЕРЕНИ И БАВИЛЇЩА У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЧЕКА ШЕ БЕЗПЕЧНОСЦ И ТЕНДЕР

Пошвидко после нєщесца на импровизованим спортским терену у Дюрдьове у населєню Телеп, дзе страдал шейсцрочни хлапец Урош Планчак од вдереня капури за ґол, склонєни шицки спортски реквизити. Спортски реквизити и бависка склонєти з вецей нєлеґалних спортских полиґонох и дзецинских бавилїщох у шицких штирох местох у Општини Жабель Мешац после траґедиї розписани тендер за препатранє леґалних полиґонох и бавилїщох хтори препаднул. Цали рок прешол, а спортски терени ище нє препатрени. На Телепу, часци Дюрдьовa дзе ше дзеци бавели вецей як два децениї, a старши роками орґанизовали фодбалски турнири, вецей нїхто нє копа лабду на ґол. После нєщесца на схадзки Општинскей ради Општини Жабель принєшени даскельо одлуки вязани за безпечносц на спортских теренох и бавилїщох, Бавилїща у центре Дюрдьова, як и у других местох општини, алє анї єдна ище вше нє витворенє препатрени уж рок на. – Зоз шицких нєлеґалних спортских полиґонох и бави- рену, бо дзеци би ше бавели, а нє мали дзе. Єдини леґални спортски терен, котри тиж у подлим лїщох у општини, Комунална инспекция сколонєла шицки спортски реквизити, док ше их нє почнє препа- стану, и дзецинске бавилїще находза ше аж у центре трац. Теди тоти реквизити годни врациц, алє ше буду валалa дзе дзеци нє шму пойсц сами пре трaнспортни мушиц присподобиц же би виполньовали Закон о без- превозки и оддалєносц, коментарую жителє Телепу. – Гражданє котри сцу поставиц даяки спортски реквипечносци. Кед ше тото нє покончи, нє враци ше их – гварел Витомир Лисица, член општинскей ради задлу- зит на явней поверхносци треба же би ше перше консултовали з компетентнима институциями. Насампредз з жени за спорт. Месни заєднїци з местох жабельскей општини мали комуналну инспекцию. По розписованю тендера препазадаток явиц o локациї спортских теренох компетент- три ше спортски терени, стадиони, спортски гали, школней служби општини котра ма законску обoвязку старац ски сали, бавилїща у паркох за дзеци и шицки справи и бавилїща котри дзеци и гражданє хасную на териториї ше о їх исправносци и безпечносци. Импровизовани спортски терен на општинскей жеми општини – гварел Витомир Лисица. Вон тиж надпомнул же пошвидко будзе розписани нона Телепу, по нєщесце, найвецей ше хасновaло за бавенє фодбалу, бо були поставени ґоли. Познєйше тиж так ви тендер за препатранє исправносци бавилїщох, бо геви за одбойку, бо гражданє з Телепа з мехох направели тот пред тим, препаднул пред роком. Єдина фирма котра мрежу. Сами го отримовали, кошели траву и поставяли теди конкуровала нє мала подполну документацию, та рeквизити на яких ше дзеци и младеж жадала бависц. тендер понїщени, а цала акция препатраня спортских теС. Барань Но, велїм ище вше нє ясне хто ше мал остарац о тим те- ренох застановена.

ШАХ КЛУБ „ОМЛАДИНЄЦ”

И ДАЛЄЙ БЕЗ ПОБИДИ

Перша часц сезони у Бачкей шаховскей лиґи Суботица, у котрей ше змага и коцурски Шах клуб „Омладинєц”, пред концом, а Коцурци нє бавя на уровню зоз прешлих сезонох, гоч затримали исту екипу. На госцованю у Старей Моравици привитала их екипа „Чаки Йожеф” ко3. ЮНИЙ 2016.

тра остатня на таблїчки, та шахисти Омладинца очековали и першу побиду у тей сезони. Заш лєм, нє удало им ше победзиц, а резултат бул нєришени – 3:3. Побиди за Омладинєц зазначели Никола Тадич и Миряна Шолая, реми одбавели Ґоран Попович и Споменко Павичевич, а свойо змаганя

страцели Владимир Лазор и Ґавра Коларич. После того кола Коцурци на предостатнїм месце зоз 9,5 поенами. У шлїдуюцим колу Омладинєц у Коцуре привита екипу „Вулкан протектор” зоз Апатину. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 22 (3683) НОВИ САД, 3. ЮНИЙ 2016.

■ СТАТКАРСТВО У ДЮРДЬОВЕ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Сенка Надь

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПРЕДСТАВЕНА НАША КУЛТУРА У СЛОВАЦКЕЙ И ПОЛЬСКЕЙ

Фотоґрафия: K006a_0151P