RUSKE SLOVO 21

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

З МАРАТОНОМ ОД КЕРЕСТУРА ДО ОРАХОВА ОЗНАЧЕНА РОЧНЇЦА ПРЕСЕЛЄНЯ

РОК LXXVI ЧИСЛО 21 (3890) НОВИ САД, 22. МАЙ 2020.

З нагоди 74-рочнїци преселєня 168 фамелийох зоз Руского Керестура до Нового Орахова, представителє терашнїх жительох того валалу означели з маратоном всоботу, 15. мая.

Од Керестура по Орахово Томислав Джуня бежал, а його син Едвин Джуня и Любомир Ґовля драгу прешли на бициґлох. Зоз тим маратоном символично означели 13. май, а у Керестуре их у Доме култури привитали представителє тей установи, Националного совиту Руснацох и Месней заєднїци. У новоораховскей делеґациї були ище и предсидателька КУД „Петро Кузмяк” Татяна Дудаш и Срдян Ґовля, котри привезли маратонцох до Керестура и провадзели их на авту до Орахова дзе сцигли за 5 годзини. М. А.

Фото: Олена Папуґа

Фото: М. Афич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0312P

Фотоґрафия: 0325P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґП рафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ РУМЕНЄЦ

БОГАТСТВО З ПРИРОДИ

БУДИНОК ҐИМНАЗИЇ У ЖРЕНКУ ОКА Пише꞉ Любомир МЕДЄШИ, директор НВУ „Руске слово” у периодзе 1987. по 1992. рок

На даскельо заводи, окреме през дружтвени медиї,

по руски. Знали зме як ше то роби, на кого ше поволац и при кому урґировац, дзе мож за тоти цилї до стац потребни средства. Нє геверовали зме. Утвердзели зме у яким стану друкарска машина (задаток найвецей окончовал Микола Скубан, новинар), описали зме прешлосц машини и прецо є важна за Руснацох (зоз закладаньом Дюри Латяка, редактора), зложели финансийну вимогу (Мелания Павлович, руководитель кнїжководительства, була добре упуцена як ше то роби, за вецей руски орґанизациї) и до конца пенєжи ше достало. Средства у цалосци придати Друкарнї у Руским КереЯки нєшка маєтно-правни статус того обєкта, випатра стуре у складзе зоз догварку же друкарска машина у влаже нєт нїкого хто би знал. Мушело би ше виглєдовац, сносци Друкарнї будзе зложена у цалосци (було обаваня алє би ше ко ло то го же будзе мушиц пойсц до вредзело по труд зиц и старого желєза) и же будзе Вшелїяк же зачувац будинок Ґимназиї може буц през фор му зачувана за навше. Так и муши буц тимска робота, здружени моци. державней защити зачувац зробене, машина зачувана. Час лєци и нє на нашим є боку, Ґимна зию як па мят нїк Голєм теди так було... алє чекац на лєпши политични и економски руского иснованя. Правда, условия кеди розпочац инициятиву, буди нок у од ви ту ю цей З а очу ва нє Ґим на зиї, було би илузорне. катеґориї защити, мушел докази и потверд зеня же Цо ґод будинок баржей препада, би мац и иншаки спо соб образованє по руски на вецей будзе требац уложиц до його обнови лєбо висшим ступню од оснохаснованя, а у єдней з ратованя. А тото же єст, або анї нєт пред ход них дружтве них вного, ма длугоку традидискусийох кед тота тема цию, буд зе требац вельо правого и одвичательного ґазди була актуа ли зо ва на, уж вецей труду и схопно сци. (у тих замишательствох шицко можлїве), ше спо ми на ло же ми Окончиц тоту роботу нє треба тиж вихасновац як арґумент Руснаци нє маме одвитуюци годна лєм єдна особа, алє прецо би будинок мушел буц простор за ґалерию, архиву, би ше му ше ла под няц власнїцтво рускей заєднїци а вироятно би ту у свойодаєдна з руских институфа й то вей на ци о нал ней ци йох як инициятор и библиотеки могол буц позберани и зложени и фонд координатор. Национални совит, Завод за културу, шицких виданьох по руски, лєбо о Руснацох, гоч на Школа…? яким язику, и гоч дзе по швеце обявених. На остатку, чи и Национални совит ма одвитуюце ме сто и до ста- В ше лї як же зачу вац буди нок Ґим на зиї му ши буц тимска робота, здружени моци. Час лєци и нє на нашим точни про стор за розконарену активносц? є боку, алє чекац на лєпши политични и економски Особнє сом нє упознати з важацима предписанями як условия кеди розпочац инициятиву, було би илузорне. ше тераз у Републики Сербиї ришую питаня защити Цо ґод будинок баржей препада, вецей будзе требац до брох од общ о го ин те ре са, або од ин те ре са за уложиц до його обнови, лєбо ратованя. А тото же єст, одредзену националну меншинску заєднїцу. Нє знам або анї нєт правого и одвичательного ґазди (у тих як би тото питанє требало буц розришене, алє верим замишательствох шицко можлїве), треба тиж вихасновац як арґумент прецо би будинок мушел буц же даяка драга по стої. власнїцтво рускей заєднїци. Озда нє наисце, як у Дакеди давно, Дом култури бул инициятор защити дружтвеней дискусиї спомнуте, же „док ше ми огутаме, будинок ше звалї”, пре нашу нєбриґу, пре одцагованє, найстаршей хижи у Руским Керестуре. Нє ишло лєгко, пре занєдзбалосц, пре малодушносц, пре нєєдинстведлуго тирвало, алє найстарша хижа заш лєм нє препадла. носц – озда нє прето же зме нє кадри зробиц и зачувац Тиж так, у НВУ „Руске слово” (теди кед я бул руково- препознатлїви шлїди нашей култури.■ дитель), превжати мири за очуванє друкарскей машини Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє хтора була и памятнїк и шведок наставаня информованя вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” порушане питанє стану будинку першей рускей ґимназиї у Руским Кере стуре. Будинок тераз уж скоро руиновани, а дакеди там бул початок висшого образованя по руски (ґимназия) и велї ґенерациї Кере стурцох потим прешли през основне образованє праве у тим будинку. По вибудов нового образовного центра (школи), у тим будинку, наволаним Ґимназия, школовали ше Кере стурци, Коцурци, Ново садянє, Миклошевчанє…, велї руски школяре уписани до познєйшей Рускей ґимназиї. Прето тот будинок значни за шицких Руснацох.

2 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–6. Представянє виберанкових лїстинох

■ Нашо места 13. Oраховчанє у Руским Керестуре

■ Економия 14–15. Епидемия и робота у иножемстве

■ Култура и просвита 16. Робота наших Дружтвох после позарядового стану

■ Дом и фамелия 19–21. Уплїв корони на нашу каждодньовосц

■ Людзе, роки, живот 24-25. Стретнуце꞉ Мануела Дудаш зоз Петровцох

■ Духовни живот 28. Шветови дзень молитви

■ Информатор 30–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. Новосци зоз спортскей сцени

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши

Насловни бок꞉ Зберанє руменцу у керестурским хотаре Авторка фотоґрафиї꞉ Олена Папуґа

ВИБЕРАНКОВИ МЕШАЦ Врацаме ше, после двомешачней прерви, на порядни стан и нормални живот, голєм кед слово о политики. Остатнї 30 роки, политика на тих просторох нє лєм же нєзаобиходна часц нормалного живота, алє є дараз, випатра, аж и векша од нього, а кед дацо нательо присутне и узвичаєне же є скоро порядна часц каждодньовосци, вец то виберанки. Саркастичнєйши аж твердза же ми, у ствари, уж роками нєпреривно жиєме у предвиберанковей кампанї. Гоч як, виберанкови процес хтори тераз уж требал буц навелько закончени, смужка подцагнута, а резултати, ефекти и пошлїдки нашироко и наглїбоко вианализовани и прештудирани, пре епидемию корони и пошлїдкови позарядови стан, тераз лєм пред нами. Гласац будземе о нєполни мешац и, голєм по тим зме наисце перши у Европи. Корона претаргла рижни виберанково процеси у скоро 50 рижних державох швета. Кельо ми ше удало попровадзиц, Република Сербия перша держава на континенту, а у реґиону сиґурно, хтора одредзела дефинитивни датум и отрима виберанки после корони. Точнєйше, у єй циню, бо вирус ище вше ту. Одредзени и мири хтори треба же би очували здравє народу и учашнїкох у виберанковим процесу. Явни масовни сходи ище вше нє дошлєбодзени, а странки ше обовязали же предвиберанкову кампаню буду водзиц одвичательно и насампредз прейґ медийох и дружтвених мрежох. Кельо ше то наисце почитує, то уж друге питанє. Нашо новини и тот, як и даскельо остатнї виберанково циклуси, буду меди й но провад зиц, по не же то подїя од яв но го ин те ре су. Адекватни простор наменїме за тоту, як ше гвари, централну подїю парламентарного живота и демократского дружтва, по началох обєктивносци, ровноправносци и єднакей заступеносци шицких єй актерох. Политична промоция учашнїкох и лїстинох на наступних виберанкох стриктно буд зе огранїчена на предвиберанкову рубрику, хтору обявюєме од того числа. Понеже утаргнути позарядови стан и предлужени виберанкови процес, ношительох явних функцийох, лєбо особи познати у нашей заєднїци, хтори источашнє и на лїстинох за локални, покраїнски, лєбо републични виберанки, третировац будземе исто як и других политичних кандидатох же би нє було индиректней и прикритей промоциї. Кельо наступни виберанки буду интересантни и динамични, чи буду отримани у духу политичней култури и злюдней комуникациї, завиши од їх актерох. Увидзиме. Кед нє инше, шицко тото голєм нє будзе тирвац (пре)длуго. Место шейсцох тижньох, кельо мала буц марцовско-априлска кампаня, тота майско-юнийска будзе готова о мешац.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ 2020

КОНЄЧНИ РЕЗУЛТАТИ ПО 25. ЮНИЙ После утаргованя позарядового стану нови термин за отримованє общих виберанкох у Републики Сербиї – парламентарних, покраїнских и локалних, будзе 21. юний

о Ришеню о предлуженю запровадзованя виберанкових активносцох и Роковнїку Републичней виберанковей комисиї, хтори важа за шицки три уровнї наступних виберанкох, остатнї термин за придаванє виберанкових лїстинох – 5. юний на пол ноци, а преглашенє виберанковей лїстини муши буц найпознєйше 24 годзини од приєма виберанковей документациї, кед лїстина сполнює условия. Утвердзованє и обявйованє збирней виберанковей лїстини у Службеним глашнїку муши буц найпознєйше по 10. юний на пол ноци. Придаванє вимогох за упис до виберацкого списку, лєбо пременку уписаних податкох, будзе оможлївене по 5. юний, кед Єдинствени виберацки список будзе заключени. После того датума, од 6. до 17. юния, интервенция у виберацким списку будзе можлїва лєм през вимогу компетентному Министерству державней управи и локалней самоуправи. Преценює ше же коло 6,8 милиони гражданох ма гласацке право. На сайту РВК зоз уписованьом єдинственого матичного числа гражданох мож превериц чи особа уписана до виберацкого списку. Предвиберанкова цихосц, односно забрана виберанковей пропаґанди, будзе тирвац од пол ноци 18 юния, по 20 годзин на виберанкови дзень 21. юния. Гласацки места на нєдзелю, 21. юния, буду отворени од 7 по 20 годзин. Утвердзованє конєчних резултатох гласаня у Републичней виберанковей комисиї муши буц закончене найпознєйше по 25. юний, кед резултати буду обявени у „Службеним глашнїку”. Новосц у процедури, як зме уж писали, же пре ище вше активни стан епидемиї оберацей хороти Ковид-19, оверйованє подписох гражданох з хторима ше потримує виберанкова лїстина окрем у новтаруша будзе можлїве и у городских, односно општинских управох, як и у основних судох у єдинкох локалней самоуправи дзе нєт достаточно капацитети спомнутих службох. Тиж, голєм по юний, забранєни и масовни явни политични сходи з вецей як 50 учашнїками. Здогаднїме же наступни общи виберанки буду отримани по нових предписаньох хтори початком фебруара прилапени у Народней скупштини. То вименки Закона о вибору народних посланїкох и Закона о локалних виберанкох з хторима виберан-

4 РУСКЕ СЛОВО

кови цензус зменшани зоз 5 на 3 одсто, Тоти вименки ше нє шицки одноша на партиї националних меншинох, односно їх виберанково лїстини за хтори нє важи цензус, алє начало природного прагу. Вони нє муша достац 3 одсто гласи же би им були додзелєни мандати, а у случаю нєсполньованя природного прагу, доставаю и стимулативни коефициєнт од 35 одсто. Обовязне же би на виберанкових лїстинох на шицких уровньох медзи кандидатами було найменєй 40 одсто Фото: С. Надь

П

жени. На тих виберанкох тиж першираз по закону забранєна ткв. „функционерска кампаня”, односно участвованє и явни виступи ношительох виборних явних функцийох у политичней и партийней промоциї.■ И. С. 22. МАЙ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ 2020

ПРЕГЛАШЕНИ УЖ 10 РЕПУБЛИЧНИ ЛЇСТИНИ Републична виберанкова комисия (РВК) потераз преглашела аж 10 лїстини за наступни парламентарни виберанки. Перши дзевец лїстини РВК преглашела ище пред позарядовим станом, а єдну потим як позарядови стан утаргнути, а виберанкови процес предлужени. Од того „Руского слова” починаме їх представянє, хторе предлужиме и у наступних числох

Н

а парламентарних виберанкох можу участвовац, односно придавац виберанково лїстини политични странки, коалициї и здруженя гражданох, а за кандидованє лїстини на републичним уровню треба придац 10 тисячи оверени подписи полнолїтних державянох Републики Сербиї. Народна скупштина Републики Сербиї ма 250 народних посланїкох, а остатнї парламентарни виберанки отримани 24. априла 2016. року, тиж вєдно з покраїнскима и локалнима виберанками. Виберанки 21. юния. буду 12. по шоре одкеди 1990. року у Републики Сербиї запровадзена, односно обновена вецейпартийна система.

Палма” хтору придала Коалиция „Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС)”. Лїстина ма 250 кандидатох за народних посланїкох, а на перших двох позицийох лидер СПС Ивица Дачич и предсидатель Єдинственей Сербиї Драґан Маркович Палма. Медзи кандидатами находза ше шицки познатши социялисти, а кампаню буду водзиц под слоґаном „30 – Ми стоїме постояно” цо алузия на дакедишню гимну и три децениї од снованя СПС, през хтори, як здогадую у тей партиї, странка прешла през числени спокуси и виволаня, алє дзекуюци дошлїдней политики, довириє гражданох и гласачох до нєй рошнє.

Лїстина Сербскей напредней странки под назву „АЛЕКСАНДАР ВУЧИЧ – ЗА НАШО ДЗЕЦИ” перша преглашена за парламентарни виберанки. На лїстини ше находза кандидати за 250 посланїкох, а з подписами ю потримали коло 50 тисячи гражданє. Перши на лїстини СНС актуални министер польопривреди Бранислав Недимович. Попри векшини познатших функционерох СНС, медзи кандидатами на лїстини и представнїки СДПС-а Расима Ляїча, ПУПС-а, Руху социялистох, Сербского руху обнови и Руху моц Сербиї Боґолюба Карича. Лидер СНС Александар Вучич по хторим ше и вола їх виберанкова лїстина у предлуженю кампанї прешлого тижня отримал и перши онлайн-сход дзе симпатизером прейґ дружтвених мрежох представел виберанкову платформу тей лїстини, чийо порученє „За Сербию у хторей дзеци сцу жиц“.

Треца лїстина преглашена за парламентарни виберанки „Др ВО Ї СЛАВ ШЕ ШЕЛЬ – СЕРБ СКА РА ДИ КАЛ НА СТРАН КА” на хто рей 250 кан ди дати, а при да ла ю Серб ска ра ди кал на стран ка (СРС). На пер шим ме сце но ши те ль лї сти ни пред си дате ль СРС др Во ї слав Ше ше ль, а мед зи чол ни ма кан ди дата ми по знати функ ци о не ре Серб скей ра ди кал ней стран ки зоз шиц ких уров нь ох пар ти й ней орґ а ни за циї. Кампа ня ра ди ка лох вод зи ше под по ру че нь ом „Дошлїд но – чесц опрез шиц ко го”, а уж обя ве не же по сле ви бе ран ко вей по би ди ли дер ра ди ка лох Воїслав Ше ше ль буд зе пре ми єр Сер биї. Мед зи иншим, кан ди дати з тей лї сти ни за кла даю ше за оштре й ши ми ри про цив нє ле ґ ал них ми ґ ран тох на те ри то риї Ре публи ки Сер биї, и за моц нє нє вя зох з Евро а зи й ску унию.

Друга по шоре преглашена виберанкова лїстина ИВИЦА ДАЧИЧ – „Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС) – Драґан Маркович

Штварта лїстина хтору РВК преглашела за парламентарни виберанки 26. априла то лїстина Vajdasági Magyar Szövetség-Pásztor István – Союз войводянских

22. MАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ 2020 Мадярох – Иштван Пастор. Тота урядово меншинска виберанкова лїстина ма 250 кандидатох за народних посланїкох, а перши медзи нїма др Балинт Пастор. Предсидатель СВМ Иштван Пастор же у кампанї хтору тота партия, насампредз, будзе водзиц на териториї Войводини, дзе попри покраїнскей, придали и локални лїстини у 33 од 44 општинох, гласачом представя цо як парламентарна странка витворели у предходним штиророчним мандату и цо приоритети за будучносц. Пастор визначел же ше у предходним периодзе, од 2007. року, як нєобходне потвердзело же би меншинска национална заєднїца мала представительох на месце дзе ше одлучує, односно у републичним Парламенту.

Републична виберанкова комисия як пияту за парламентарни виберанки преглашела лїстину „АЛЕКСАНДАР ШАПИЧ – ПОБИДА ЗА СЕРБИЮ”, хтору придал Сербски патриотски союз (СПАС). На лїстини єст 250 кандидатох, а єй ношитель познати спортиста и дакедишнї ватерполо репрезентативец Александар Шапич. На тих виберанкох, СПАС свою политичну позицию националного центра представя анї як лївицу, анї як правицу, алє одвичательну политичну платформу базовану на патриотизме, родолюбию и єдинства коло сущних националних питаньох, коло хторих є отворена за диялоґ и зоз актуалну власцу, и з опозицийнима странками. На 35. позициї кандидат тей лїстини Мирослав Бесерменї доктор ветеринарскей медицини зоз Сримскей Митровици, дакедишнї член НС Руснацох.

монархистични странки котри ше закладаю за обнову Кральовини Сербиї, а на чолє лїстини нєстранкова особа, а нє лидер странки. То Любинко Дюркович, командант караули Кошаре зоз 1999. року, хтори свой патриотизем и шмелосц указал на дїлу, а нє на словох.

Седма преглашена лїстина ЗЄДИНЄНА ДЕМОКРАТСКА СЕРБИЯ (Войводянски фронт, Сербия 21, Лиґа социялдемократох Войводини, Странка модерней Сербиї, Граждански демократски форум, ДСХВ, Демократски блок, Вєдно за Войводину, Уния Румунох Сербиї, Войводянска партия, Чарногорска партия). На тей коалицийней лїстини обєдинєни войводянски реґионалистични и меншински партиї на чолє зоз ЛСВ, и новши политични орґанизациї гражданскей ориєнтациї позиционовани на лївим центру, у хторих велї одскорей познати демократски политичаре. Медзи 238 кандидатами Марко Дюришич, хтори перши на лїстини, Ґордана Чомич, Боян Дюрич, потим водзаци функционере ЛСВ, а медзи нїма и Олена Папуґа на 19. позициї. ЗДС на становиску же политични пременки можлїви лєм у рамикох институцийох, а єй приоритет граждански права, евроатлантски интеґрациї, и Сербия на Заходзе у каждим смислу.

Осма лїстина преглашена за парламентарни виберанки под назву Милица Дюрдєвич Стаменковски – Сербска странка Заветници. Завитнїки придали лїстину з 194 кандидатами за народних посланїкох, а перши др Зоран Зечевич, гирурґ зоз Арандєловцу. Сербска странка Заветници заступа конзервативну политику, Лїстина „ЗА КРАЛЬОВИНУ СЕРБИЮ (Рух обнови идею суверенизма и националней держави, проциви Кральовини Сербиї, Монархистични фронт) – Жика ше каждей форми евро-атлантских интеґрацийох а Ґойкович” шеста по шоре хтору преглашела РВК. заклада ше за цеснєйшу вязу з Русию, як и за врацанє Придала ю Коалиция „За Кральовину Сербию” котру Косова до цалосней политично-правней системи творя Рух обнови Кральовини Сербиї (ПОКС), Монар- Републики Сербиї. У нукашнєй политики, наявює хистични фронт ЙКВ Владимира Карадьордєвича и борбу процив нєшкайшей системи у хторей ше Сербски монархистични рух. Виберанкова лїстина партийни интереси кладзе понад националних и ма 250 кандидатох за посланїкох. Як потолковал державних, з порученьом же треба одклоньовац предсидатель ПОКС и ношитель лїстини „За Кральо- причину проблемох, а нє нєпреривно трошиц час на вину Сербию”, Жика Ґойкович. Лїстину творя виключно санацию їх пошлїдкох.■

6 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НОВИНСКО-ВИДАВАТЕЛЬНА УСТАНОВА „РУСКЕ СЛОВО”

ЮВИЛЕЙ БУДЗЕ ОЗНАЧЕНИ ПОЗНЄЙШЕ Пре актуални стан епидемиї оберацей хороти Ковид-19, нови термин одложених общих парламентарних виберанкох у Републики Сербиї, рестрикциї средствох и вкупне очежане функционованє державних установох и отримованє дружтвених збуваньох, означованє 75-рочнїци Новинско-видавательней установи „Руске слово” будзе одложене.

Плановане було же би ше подїї хтори вязани за роботне и символичне означованє 75-рочнїци НВУ „Руске слово” отримали у маю и другей половки юния, алє тоти подїї буду одложени найскорей за конєц лєта и початок єшенї. НВУ „Руске слово” свой ювилей планує означиц зоз наукову конференцию за младих, фахово-науковим сходом часописа НВУ „Шветлосц” и пригодним уручованьом припознаньох и наградох занятим и сотруднїком нашей Установи. Наша Хижа 15. юния 2020 року наполнї 75 роки од снованя и роботи. На тот дзень 1945. року у Руским Керестуре вишло перше число новинох по руски „Руске слово”. Нєшка НВУ „Руске слово” обявює тижньово новини „Руске слово”, дзецински мешачни часопис „Заградка”, часопис за младих МАК, и часопис за науку, литературу и културу „Шветлосц”. У рамикох Видавательней дїялносци, Установа публикує жанрово рижнородни кнїжки по руски за розлични читательни смаки, а свойо медийни змисти обявює и на сайту „Руского слова” у чиїх рамикох и дньова информативна аґенция по руски Рутенпрес. Р. С. 22. МАЙ 2020.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ИНФОДЕМИЯ ПРОЦИВ ЛОҐИКИ Чи по сле тей пан де миї буд зе ме жиц нормал но, чи нє? Єдноставне питанє, алє, по способе як є коментароване на дружтвених мрежох, тиж є и вецейзначне – и шмишне, и опоминаюце. Одно сно, чи ми пред корону и позарядовим станом вообще жили нормално? Лєбо, чи ше тераз дацо пременї, чи пойдзе на лєпше, чи ше лєм ресетуєме на початну позицию? Инфодемия хтора нас засиповала паралелно з вирусом указала даскельо важни ствари и, так повесц, популацию подзелєла до даскельох катеґорийох медийних конзументох. Єдни ше злєкли од нєпознатей, смертельней оберачки, италиянского и шпанского сценария, та ше самоизоловали и без того да им дахто з телевизиї гутори же так треба. Други глєдали и друге думанє, преверйовали з вецей жридлох, та заключели же зме баш нє на прагу катаклизми, алє опасносц од хороти за хтору ище нєт лїка анї вакцина, заш лєм реална. Мерковали, и пре себе, и пре других доокола себе. Треци, нормално, „знаю” же Ковид-19, поправдзе, нє постої, алє нам о глави робя експоненти одцудзених центрох моци и їх ґлобалней конспирациї... Медзитим, без огляду на нєпомирлїви розлики и становиска о вирусу корона, шицки зме под час тирваня позарядового стану (углавним) шедзели дома, поряднє провадзели звитованє Кризного штабу на 15 годзин и ослуховали же „цо гвари фах”. Тераз, гваря, шицко нормалне, лєбо постава таке. Нєполни два тижнї по утаргованю позарядового стану, после кратшого зациху ознова маме троцифрове дньове число новоохорених. Сущносц, видзи ше ми, же вообще нє важне чи вирус слабнє, чи нє. Вельо значнєйше же чи слабнє и нєстава наша свидомосц о присустве тей хороти, а з тим и осторожносц и одвичательносц. У складзе з актуалну милитаризовану реторику з хтору ше описую тактика и стратеґия войни процив корони, тото тераз то нє борба у хторей голоруки героє штурмую на нєприятельски байонети и декунґи, и кед же ше случи же їх страна победзи, їх мено на спомин достанє даяка улїчка лєбо землєдїлска задруга. То иншака война, дзе процивнїк нєвидлїви, а сиґурно ше нє буду славиц героїзем даремних жертвох нєзнаня, нєосторожносци и нєодвичательно сци. Єдине заєднїцке же анї у терашнєй борби нєт места за дефетизем. Победзиме, прешвечени сом. Углавним, врацанє до нормали и каждодньово сци будзе длуготирваци процес. И виберанки хтори пред нами ноша одредзену дозу тей (нє)нормалносци. И ту применлїва гореспомнута катеґоризация виберацкого корпуса – єдни виду на виберанки и буду гласац за власц, други виду и заокружа опозицию, треци останю дома. Резултати теста каждей з тих одлукох достанєме после 21. юния. Чеканє резултату и пошлїдкох нашого справованя у пандемиї чекац будземе вельо длужей. Цо инше повесц на концу, окрем, розум до глави. У обидвох случайох! ПС. Ниа, удало ше ми написац колумну, а да нє спомнєм 100 евра☺ Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2020

ЛЇСТИНИ НА ЛОКАЛУ УГЛАВНИМ ПРЕСЛИКОВАНИ З РЕПУБЛИЧНОГО УРОВНЯ Векшину перших преглашених локалних лїстинох придали традицийни парламентарни странки и коалициї хтори 21. юния виходза и на републични и на покраїнски виберанки. Розлику на општинским и городским уровню затераз правя лїстини ґрупох гражданох и нових партийох чийо дїлованє углавним локалне

Нови Сад

Пишу꞉ Редакция и мрежа дописовательох иберанки за нови зволаня городских и општинских скупштинох у векшини локалних самоуправох на териториї Републики Сербиї 4. марца по зверених законских компетенцийох розписала предсидателька Народней скупштини Мая Ґойкович, а їх термин бул одредзени за 26. април, вєдно з републичнима и покраїнскима виберанками. Медзитим, шлїдом запровадзованя позарядового стану у Сербиї пре епидемию оберацей хороти Ковид-19, виберанково активно сци застановени. З утаргованьом позарядового стану 6. мая виберанкови процес предлужени, а нови термин локалних виберанкох одредзени за нєдзелю, 21. юний, тиж вєдно з виберанками за Народну скупштину Републики Сербиї и Скупштину Войводини. У тим чишлє, насампредз, представиме виберанково лїстини у локалних самоуправох значних за руску заєднїцу хтори преглашени пред епидемию корони, а у шлїдуюцих числох сукце сивно будземе давац и нови лїстини хтори мож придавац по 5. юний.

В

ГОРОД НОВИ САД Городска виберанкова комисия Нового Саду на схадзки отриманей 11. мая принєсла Ришенє о предлуженю виберанкових активно сцох за вибор одборнїкох до Городскей скупштини. У периодзе пред корону преглашени седем лїстини за локални виберанки у Новим Садзе. Скупштина Городу Нового Саду ма 78 одборнїкох. Перша преглашена лїстина АЛЕКСАНДАР ВУЧИЧ – ЗА НАШО ДЗЕЦИ хтору придала истоменна Коалиция. Лїстина СНС за локални виберанки у Новим Садзе подобней структури як и на покраїнским уровню, окрем же на нєй попри членох других менших коалицийних партнерох напреднякох ище и кандидати зоз Руху за обнову кральовини Сербиї и Сербского руху обнови. Лїстина ма 78 кандидатох, а перши на нєй актуални городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич. Друга преглашена лїстина ИВИЦА ДАЧИЧ – „Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЈС) – Драґан Маркович Палма” на хторей медзи 78 кандидатами перши предсидатель Городского одбору СПС Слободан Цветкович, а други предсидатель ГO ЄС Славенко Ункович. Треца по шоре преглашена лїстина за локални виберанки у Новим Садзе „Др ВОЇСЛАВ ШЕШЕЛЬ – СЕРБСКА РАДИКАЛНА СТРАНКА”. Лїстина радикалох ма 48 кандидатох за городских одборнїкох, а перши на нєй предсидатель Городского одбору СРС у Новим Садзе Дюрадь Якшич, хтори и кандидат тей странки за городоначалнїка. Штварта лїстина на городских виберанкох у Новим Садзе будзе „Цалком друга приповедка – Ново садянє” хтору

8 РУСКЕ СЛОВО

придала Ґрупа гражданох под исту назву. Лїстина ма 26 кандидатох, а на виберанки виходзи з порученьом Город гражданом – политика политичаром. Як пията преглашена лїстина Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Нови Сад (Лиґа социялдемократох Войводини, Войводянска партия и Вєдно за Войводину). Лїстина ма 40 кандидатох за городских одборнїкох, а перши на нєй Александар Кравич. Ше ста по шоре лїстина хтору Городска виберанкова комисия преглашела за локални виберанки у Новим Садзе

„Vajdasági Magyar Szövetség – Pásztor István – Союз войводянских Мадярох – Иштван Пастор”. На лїстини СВМ єст 27 кандидатох, а ГВК єй потвердзела статус меншинскей виберанковей лїстини. Затераз остатня, седма преглашена лїстина за локални виберанки у Новим Садзе то ИСТИНА – ADAVIERA – ИВАНА ВУЯСИН. Лїстина ма 27 углавним младших кандидатох од хторих 54 одсто жени, и як визначене, векшини то перше политичне анґажованє. И тота лїстина ма статус меншинскей странки (влашска национална заєднїца). Ношителька лїстини Ивана Вуясин, скорейша одборнїца Желєней странки у новосадскей Скупштини, а програма єй фокусована на еколоґийни теми. ОПШТИНА ВЕРБАС На схадзки 6. марца, Општинска виберанкова комисия Вербас преглашела першу виберанкову лїстину за локални виберанки за одборнїкох Скупштини општини Вербас – „Александар Вучич – За нашо дзеци” котру поднєсла „Коалиция: Александар Вучич – За нашо дзеци”. Сербска напредна странка и єй коалицийни партнере – Партия зєдинєних пензионерох Сербиї, Социялдемократска партия Сербиї, Союз войводянских Мадярох и Рух со22. МАЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ВИБЕРАНКИ 2020 циялистох, придали лїстину зоз 36 кандидатами. Виберанкову лїстину предводзи Милан Ґлушац, дотерашнї предсидатель Општини Вербас, а терашнї предсидатель Дочасового орґану Општини. На лїстини нашей заєднїци познати о.д. директора коцурскей ОШ ,,Братство єдинство” Сенка Мученски, котра ше находзи под числом 5 и предсидатель Месней заєднїци Коцур Желько Бєлан под числом 29. Як обявел портал општини Вербас, лїстина придата зоз 1 083 подписами потримовки спомнутей виберанковей лїстини. На 4. схадзки Општинскей виберанковей комисиї Вербас 7. марца преглашена друга виберанкова лїстина за локални виберанки за одборнїкох Скупштини општини Вербас – ,,Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС) – Драґан Маркович Палма” котру поднєсла ,,Коалиция: Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС)”. Овласцена особа спред ,,Коалициї: Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС)” придала Општинскей виберанковей комисиї шицку предписану документацию и Виберанкову лїстину зоз 36 кандидатами. Лїстину предводзи дотерашня предсидателька Скупштини општини Вербас Маряна Мараш, а нашей заєднїци на лїстини познати др Деян Загорянски, котри ше находзи под числом 21. Лїстина придата зоз 1 103 подписами потримовки спомнутей виберанковей лїстини. На 6. схадзки Општинскей виберанковей комисиї Вербас 11. марца преглашена треца виберанкова лїстина за локални виберанки за одборнїкох Скупштини општини Вербас – „Др Воїслав Шешель – Сербска радикална странка” котру 10. марца поднєсла Сербска радикална странка. Спред Сербскей радикалней странки овласцена особа придала ОВК шицку предписану документацию и и Виберанкову лїстину зоз 12 кандидатами. Лїстину предводзи Боян Маркович зоз Вербасу. Лїстина придата зоз 374 подписами потримовки тей виберанковей лїстини. ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ Општинска виберанкова комисия (ОВК) Општини Жабель потераз преглашела штири лїстини за локални виберанки за одборнїкох Скупштини општини. До СО Жабель ше, по новим Статуту котри вигласани концом прешлого року, на наиходзацих виберанкох будзе виберац двацец єдного одборнїка, место трицец двох, кельо єст у терашнїм составу. Перша преглашена виберанкова лїстина то лїстина „Александар Вучич – За нашо дзеци” котру поднєсла истоменна Коалиция. Лїстина преглашена на 7. схадзки Општинскей виберанковей комисиї, 5. марца на 14 годзин. На тей лїстини, од 21 кандидата нашей заєднїци познати Чедомир Божич, дипломовани економиста зоз Чуроґу, котри ше находзи под числом єден. Друга преглашена виберанкова комисия то лїстина „Єдинставена Сербия – Драґан Маркович Палма” котру поднєсла „Єдинствена Сербия”. Лїстина преглашена на 9. схадзки Општинскей виберанковей комисиї, 5. марца на 23,30 годзин. Тота лїстина ма 7 кандидатох. Треца по шоре преглашена виберанкова лїстина то лїстина „Ивица Дачич – Социялистична партия Сербиї 22. МАЙ 2020.

Вербас

(СПС)” котру поднєсла „Социялистична партия Сербиї”. Лїстина преглашена на 11. схадзки Општинскей виберанковей комисиї, 7. марца на 11,30 годзин. Виберанкову лїстину предводзи Даниєла Лисица Лазин, дохторка общей медицини зоз Жаблю. На лїстини од двацец єдного кандидата, нашей заєднїци познати Синиша Рац, польопривреднїк зоз Дюрдьова. Штварта преглашена лїстина то Войводянски фронт – зєдинєни за демократски Нови Сад (Лиґа социялдемократох Войводини, Войводянска партия и Вєдно за Войводину). Лїстина преглашена на 12. схадзки Општинскей виберанковей комисиї, 16. марца на 14 годзин. На лїстини од 12 кандидатох, нашей заєднїци познати Сима Боґданов, дипломовани тренер зоз Дюрдьова. ОПШТИНА ШИД Од початку як розписани виберанки, а пред прерву виберанкового процесу пред позарядовим станом пре пандемию вируса корона, Општинска виберанкова комисия у Шидзе потераз преглашела два виберанково лїстини. Под числом єден, преглашена виберанкова лїстина коалициї Сербскей напредней странки и Партиї зєдинєних пензионерох Сербиї „Александар Вучич – За нашо дзеци”. На лїстини 39 кандидати, перша на лїстини Деяна Крсманович, дипломована менаджерка зоз Шиду, хтора у прешлих штирох рокох була посланїца у Скупштини АП Войводини. Актуални заменїк предсидателя општини и лидер напреднякох у општини Зоран Семенович други на лїстини. Потримовку спомнутей лїстини з подписами дали 1 400 гражданє. Друге место на гласацким лїстку будзе мац лїстина „др Виїслав Шешель – Сербска радикална странка”, хтора на лїстини ма 13 кандидатох. Перши на лїстини Стеван Лазич, дипломовани правнїк зоз Шиду. Дюрица Еделински, пензионер з Привиней Ґлави штварти, а Биляна Папданко, хемийна технїчарка зоз Шиду пията на лїстини. З оглядом на тото же после утаргованя позарядового стану предлужени виберанково активносци спрам законских вименкох, началнїца Општинскей управи принєсла одлуку же странки можу оверйовац подписи за потримовку кандидатом и у Општиснкей управи роботни днї од 7 по 15 годзин, а тиж и после 16 годзин, а през викенд зоз наяву же потребна овера.■

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2020 ДРАГА ВЕРБАС–КУЛА

МИНИСТЕРКА БУЛА ОПАТРИЦ ЯК ЧЕЧУ РОБОТИ

Подпредсидателька Влади Сербиї – З потримовку компетенти министерка будовательства, транного Министерства, у реализаспорту и инфраструктури Зорана циї зме проєкту унапредзиц Ми ха й ло вич, 13. мая на щ и ве ла подмирйованє з воду у валалох Вербас и обишла роботи на державопштини Вербас. Маме нагоду ней драги Вербас–Кула. Як визнаже бизме з укладаньом 4,1 мичела Михайловичова з тей нагоди, лиони еври ришели тот пропроєкт кошта скоро 5 милиони еври блем и злєпшали квалитет жии треба же би бул закончени у новота. Важни и проєкт вибудови вембру того року. швидкей гайзибанскей драги – Слово о драги котра повязує два Беоґрад–Будапешт, котра преобласци и котра допринєше нє лєм ходзи през Вербас – визначел лєпшому животу гражданох, алє Ґлушац. обезпечи и приход нових инве стиЯк гварел Зоран Дробняк, цийох. Барз важна драга нє лєм за медзи Вербасом и Кулу реконтот край, алє и за цалу Сербию, од Подпредсидателька Влади Сербиї Зорана Михайлович – струє ше часц драги у длужини Зомбора по гранїцу з Румунию, за од 10 километери, а шлїдзи репроєкт би требало закончиц у новембру котру ше пририхтує проєктну докуконструкция драги Вербас–Фементацию. Преценює ше же проєкт будзе коштац коло кетич у длужини 9,5 километери за 3,2 милиони еври. 800 милиони еври, скоро як Коридор 10 – гварела МихаПредсидатель општини Кула Дамян Милянич, визначел йловичова. важносц проєктох за општину Кула, и додал же ше поставя Вєдно зоз подпредсидательку Влади, роботи на драги циви за атмосферски канали, односно цалком нову атмосВербас–Кула обишли и директор „Драги Сербиї” Зоран ферску канализацию, потим бициґлистични драги през наДробняк, пресидатель Дочасового орґану Општини Вербас селєне место Кула, и же ше будзе класц коло 150 слупи за Милан Ґлушац и предсидатель Општини Кула Дамян Ми- лед ошвиценє. Велї вельки проєкти законтрачени з ресорлянич. По словох Милана Ґлушца, окрем того проєкту, у ним Министерством, як цо фабрика води у Крущичу и у Вербаше оправена драга Вербас–Србобран, цо коштало Руским Керестуре, як и вибудов пречисцовачох и канализа400 милиони динари. цийней мрежи у Сивцу. О. Р./Ан. М.

ДОМИ ЗДРАВЯ У АП ВОЙВОДИНИ

ПРИДАТИ КЛЮЧИ ОД НОВИХ САНИТЕТСКИХ ПРЕВОЗКОХ

Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович 15. мая придал ключи од 21. санитетскей превозки зоз провадзацу медицинску опрему представнїком домох здравя у АП Войводини. Єдна з установох котра до стала нову превозку и Дом здравя ,,Велько Влахович” Вербас, а за тоту намену з покраїнского буджету видвоєни 100 милиони динари. Санитет ски превозки до стал и Клинїчни центер Войводини, общи шпита лї у Вершцу, Зомборе, Кикинди и Сенти, як и доми здравя у Ади, Алибунару, Канїжи, Кули, Индїї, Ковину, Сечню, Србобрану, Бечею, Житишту, Билей Церкви, Тителю, Новим Бечею, Ковачици и Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович придал превозки здравственим установом у Вербаше и Кули Бачкей Тополї. У предходних штирох рокох Покраїнска влада обезЗа кулски Дом здравя ключи новей превозки превжал дипечела 60 нови санитет ски превозки, зоз чим значно ректор Дома здравя Жарко Шевин. За остатнї пейц роки, унапред зена робота здравствених установох у Войводи- Дом здравя на тот способ опремени зоз штварту санитетску ни. Як визначел предсидатель Мирович, тераз обезпече- превозку зоз комплетну опрему. Окрем нових превозкох, ни сучасни медицински превозки векшини здравстве- хтори будзе хасновац Служба наглей медицинскей помоци, и них установох и на тот спо соб обезпечени условия за двох нових превозкох хтори прешлого року обезпечени за лєпшу и ефикаснєйшу роботу. роботу Общей пракси, Дом здравя у Кули нєдавно обезпечел – Здравствена система АП Войводини, алє и ми шицки вєд- и нову медицинску опрему. Зоз новим обєктом специялино, у тей епидемиолоґийней кризи котра тирвала два мешаци, стичних службох услуги подзвигнути на висши уровень, так положели испит и на тим прикладзе ше указало же наша поли- же гражданом, односно пациєнтом, обезпечена нєпреривна тика, политика континуованого укладаня до обласци здравства, ефикасна и квалитетна здравствена услуга. дала значни резултат шицким гражданом – гварел Мирович. О. Р./Ан. М.

10 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ЗДРАВСТВЕНА СИТУАЦИЯ У ОПШТИНИ КУЛА

У Руским Керестуре вецей нєт позитивних на вирус Ковид 19, а по информацийох зоз апликациї Ковид 19 хтора доступна компетентним особом у Доме здравя Кула, така ситуация констатована 13. мая. Два особи хтори були позитивни, єдна старша хлопска и єдна женска, после двох повторених тестованьох вецей нє позитивни на вирус, а з тим вецей нє у изолациї анї особи зоз їх фамелиї. Но, як наглашую лїкаре, и далєй ше муши почитовац предписани здравствени мири. Иншак, у цалей општини Кула, число инфицированих звекшане на 28, як стої на урядовим сайту Министерства здравя. По тих податкох, од општинох Заходнобачкого округу Кула ма и найвецей инфицированих, окрем Зомбора, дзе евидентовани 35 инфицировани, док у општини Апатин призначени 4, а у Оджаку 3 особи позитивни на вирус корона.

Фото: www.Q-medija

У КЕРЕСТУРЕ ВЕЦЕЙ НЄТ ПОЗИТИВНИХ НА КОВИД 19

Фото www.kula.rs

Директор Дома здравя Кула др Жарко Шевин

Дома здравя Кула

Того тижня у Доме здравя у Кули поступнє почали робиц специялистични служби, т. є. интернистична амбуланта, очна, ґинеколоґия, рентґен и други, а препатрунки у нїх мож заказац при дохторови общей пракси. Тото дознаваме од др Златани Надь, руководительки Здравственей амбуланти у Руским Керестуре. По єй информацийох, специялистични амбулантни препатрунки у шпитальох, як цо у Вербаше и Зомборе, дзе ше и найвецей лїча жителє кулскей општини, ище ше нє заказує. Кеди то будзе, завиши од провадзеня епидемиолоґийней ситуациї зоз Ковидом 19, а наявене же найвироятнєйше од 1. юния. У Здравственей амбуланти того тижня ище вше роби лєм єден лїкар общей пракси, алє нєодлуга будзе робиц и други, а тиж так кажди дзень, окрем вовторку, роби и дзецински лїкар на педиятрийним оддзелєню. М. А.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ПРИОРИТЕТ ВИДАВАНЄ ОСОБНИХ КАРТОХ По утаргованю позарядового стану и у жабельскей општини живот ше помали враца до нормали. Людзе ше врацаю на роботни места, велї подприємства отворели свойо дзвери, а прешлого пондзелку, 11. мая, почали робиц и шалтери Полицийней станїци у Жаблю. Шалтери буду поряднє функционовац, а приоритет будзе видаванє особних картох. Гражданє маю обовязку притримовац ше превентивних мирох защити од вируса, то значи же обовязне ношиц защитни маски, рукавици, а будзе ше мушиц почитовац и социялну дистанцу, од минимално два 22. МАЙ 2020.

метери, як и правила уходзеня и виходзеня зоз обєкту. Зоз странками почала робиц и Општинска управа Жабель у їх просторийох. Зоз управи надпоминаю же у складзе зоз Ришеньом о утаргованю позарядового стану остали одредзени мири защити котрих ше шицки буду мушиц притримовац, а правила шлїдуюци: обовязне ношенє защитних маскох, обовязне преход зенє прейґ дезо бариєри пре дезинфикованє обуї, обовязна дезинфекция рукох на апаратох котри буду поставени на уходзе до просторийох Оп-

штинскей управи, як и притримовац ше правила же у просториї нє шме источашнє буц вецей як два особи. Вецей информациї, як и контакт телефони, мож найсц на општинским сайту. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА У ШИДЗЕ ОЗНАЧЕНИ ТИДЗЕНЬ ЧЕРВЕНОГО КРИЖА

АКЦЕНТ НА ХАСНОВАТЕЛЬОХ НАРОДНЕЙ КУХНЇ Фото: Червени криж у Шидзе

Тогорочни Тид зень Червеного крижа од 8. по 15. май нє бул змистово богати як прешлих рокох пре познати причини виволани з пандемию вируса корона. Душица Полетан, секретарка Червеного крижа, гвари же и активносци були присподобени ґу тим обставином, а акцент бул на хасновательох Народней кухнї. – Дзекуюци донатором Червеному крижу зоз Сенти и Доганскей индустриї зоз Сенти, однєсли зме гиґиєнски средства и овоц коло 350 хасновательом Народней кухнї. Други активносци яки зме мали

прешлих рокох нє було, пре ище актуални стан и гроженє вируса – потолковала Душица Полетан. Червени криж вєдно зоз Заводом за трансфузию креви Войводини з Нового Саду, орґанизує акциї за добродзечних давательох креви хтори буду отримани у Шидзе 27. мая и у Вишнїчеве 2. юния. Акция у Шидзе ознова будзе у просторийох Червеного крижа (пред тим на два заводи була у Технїчней школи „Никола Тесла”). Вл. Дї.

У ДЮРДЬОВЕ

У УЛЇЧКОХ ВИБЕТОНОВАНИ НОВИ ДРАЖКИ На улїчкох Дюрдьова прешлого тижня могло видзиц майстрох котри оправяли дзепоєдни дражки котри були барз подли, та ше чежко преходзело, алє тераз су вибетоновани. Роботи финансує Општина Жабель котра зоз буджету за тото видвоєла коло 140 000 динари, а окончователь будовательна фирма Милоша Влашкова „Будовательни роботи МВСР” Жабель. Улїчки у котрих плановани роботи то: крижна драга Карадьордьовей и Видовданскей

улїци, тиж будзе поробена и крижна драга Доситея Обрадовича и Рускей улїци, крижна драга Змай Йововей улїци и Солунских добровольцох, як и Миколи Кочиша и Карадьордьовей. На каждей локациї ширина дражки останє иста, алє кажда будзе вибетонована. У наиходзцим периодзе планує ше монтиранє новей огради доокола Рускей школи, котра уж направена, лєм ше чека кеди роботи почню. Л. Кх. ОПШТИНА ВЕРБАС

ИЩЕ 5 ТИСЯЧИ ПАКЕТИ ПОМОЦИ У велькей сали Центра за физкултуру ,,Драґо Йовович” волонтере Штабу за позарядово ситуациї Oпштини Вербас предлужели рихтац пакети помоци за шицких пензионерох зоз приходами меншима як 30 тисячи динари и за социялно загрожених гражданох. Як сообщене зоз Штабу за позарядово ситуациї ОВ, поживово продукти за нови 5 тисячи пакети обезпечени з помоцу Покраїнскей влади и донаторох з привредного сектору. То друга акция того типу, а у позарядовим стану подзелєни коло 6 тисячи пакети помоци котри обезпечела Општина Вербас з потримовку числених дружтвено одвичательних компанийох з вербаскей општини. О. Р.

12 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

ОРАХОВЧАНЄ ОЗНАЧЕЛИ РОЧНЇЦУ ОД ПРЕСЕЛЄНЯ ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ПО ДРАГИ СВОЇХ ПРЕДКОХ ЗОЗ МАРАТОНОМ З нагоди 74-рочнїци преселєня зоз Руского Керестура до Нового Орахова, перше 49 фамелийох, а до конца 1949. року 168 фамелийох, представителє терашнїх жительох того валалу подїю означели з маратоном всоботу, 16. мая

Д

рагу длугу 50 километри, од Керестура по Нове Орахово, Томислав Джуня бегал, а його син Едвин Джуня, як и Любомир Ґовля прешли на бициґлох. Зоз тим символично означели 13. май, а у Керестуре их на 13 годзин у Доме култури привитали представителє тей Установи, Националного совиту Руснацох и Месней заєднїци на чолє з предсидательом Совиту МЗ Владимиром Олеяром, секретаром Михайлом Сабадошом и членми Совиту Иґором Фейдийом и Тихомиром Медичом. У новоораховскей делеґациї були ище и предсидателька КУД „Петро Кузмяк” Татяна Дудаш и Срдян Ґовля, котри привезли маратонцох до Керестура и провадзели их на авту до Орахова, дзе сцигли за 5 годзини. ЗАЧУВАЛИ СВОЮ ГРОМАДКУ

На приєму у мено Дома култури бешедовали предсидатель Управного одбору Йоаким Рац Мими и о. д. директора Владимир Надь Ачим, у мено Националного совиту предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, хтори

ОРАХОВСКЕ ДРУЖТВО НЄОДЛУГА ПОЧИНА РОБИЦ По словох предсидательки КУД „Петро Кузмяк” Татяни Дудаш, Дружтво уж тих дньох обнавя свою роботу, за цо достало допущенє од Месней заєднїци. Члени оркестра, котрих єст 5-6, почню проби же би обновели програму зоз хтору 4. априла сцели означиц 20-рочнїцу тамбурового оркестра Дружтва. – То ше нє дало витвориц пре епидемию Ковида 19, а тераз рахуєме тот концерт отримац у юлию. Ґу тому, 13. май плануєме означиц тиж зоз концертом, алє и то увидзиме, кед годно, на єшень – заключела Дудашова котра и координаторка Канцелариї НС у Орахове.

здогадли на тоту историйну хвильку, як и на терашнї їх намаганя зачувац свою громадку. Йоаким Рац на приєму, привитуюци госцох, здогаднул и на основни историйни податки тей керестурскей миґрациї хтора ше случела такой после Другей шветовей войни. – Зоз аґрарну реформу, можлївосц колонизованя ше понукла фамелийом хтори у Керестуре були без жеми, а у Орахове доставали по осем гольти. З початку ше за тото приявели вецей як 400 фамелиї, а 13. мая 1946. року на 100 кочох виселєни до Сенчанского Ґунарошу 49 фамелиї. По 1949. рок пошли и други, та ше назберало 168 фамелиї, або 650 особи – здогаднул Рац. Надь госцом пожадал же би витримали у маратону. – Як цо цале чловечество нє памета маратонску битку у старей Греческей, алє єдну племенїту спортску дисциплину хтора ше так вола, так и ми нєшка у тей подїї злучели културу, спорт и историю, бо знаме кельо вони важни за 22. МАЙ 2020.

наш народ и єство. И як цо ше скорей зиходзели найплеменїтши людзе на Олимпу, и ми ше позберали у храму култури дзе будземе означовац подїї хтори важни за нас историйно. Нашо стретнуца буду нас збогацовац, а я вам жичим же бисце витримали у тим маратону – гварел Надь. Желько Ковач окреме привитал тоту першу активносц у нашей заєднїци после епидемийней изолациї и похвалєл Ораховчанох. – Крашнє же сце нашли моци и дзеки, гоч лєм на таки символични способ означиц свою рочнїцу, хтора вам сиґурно барз значи, и поготов же ту з вами и млади ґенерациї хтори тото предлужа. Цо ше дотика средствох хтори Совит планує прейґ Одбору за културу, верим же и того року гоч лєм символична сума будзе видвоєна и за тоту вашу рочнїцу, як цо було и прешлих рокох, та и на то можеце раховац – наявел Ковач. ШИЦКИ ДЗЕЧНЄ УЧАСТВОВАЛИ У мено госцох, на потримовки подзековала предсидателька Татяна Дудаш. Як спомнул и єден з учашнїкох маратону Любомир Ґовля, дзечнє ше прилапели шицки участвовац у тим, бо су спортисти, а поготов Джуня, познати маратонєц и поряднє тренира, бо ше од септембра рихтал за єден ултра-маратон, та добру форму пожадал вихасновац за тоту нагоду. Ґовля визначел же вон остатня миґрация до Орахова, дзе з Кересура пошол дзеведзешатого року. Домашнї госцох, т. є. маратонцох, потим опрез Дома култури випровадзели зоз аплаузом, а так их о пейц годзини пред Домом култури у Новим Орахове дочекали и домашнї члени КУД „Петро Кузмяк”, дзепоєдни зоз перших колонистох, а пристуни бул и парох коцурски и новоораховски о. Владислав Рац. Там ше зоз почитованьом безпечносних мирох позберали на окрипенє, а Владо Маґоч з тей нагоди и домашнїх здогаднул на факти тей историйней подїї. Як наявела предсидателька Дудашова, кед годно, пре вирус корона, у септембру або октобру, рочнїцу приселєня – 13. май, ше означи и зоз културно-уметнїцку програму.■ М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ КЕРЕСТУРЦИ НА РОБОТИ У ИНОЖЕМСТВЕ – ДАЄДНИ ШЕ ВРАЦЕЛИ, А ДАЄДНИ И ТЕРАЗ РОБЯ

ПРЕ КОРОНУ ШЕ ВЕЛЬО ПРЕМЕНЄЛО Пише: Андреа МЕДЄШИ

После лєм мешацa ґлобалного карантину пре пандемию вирусу корона, велї индустрийни сектори уж тераз почувствовали озбильни финансийни пошлїдки. Криза хтора ма вше векши розмири пре шветову пандемию, по словох фаховцох, найвецей потрафела сектор туризма, погосцительства, транспорту, алє и велї други

Ж

ивот после слабеня присуства корони навелько почал, а о уплїву актуалних збуваньох на роботу як и на сам живот, свойо приповедки подзелєли даскелї Керестурци хтори свой хлєб поглєдали ширцом по Европи. ТУРИЗЕМ И ПОГОСЦИТЕЛЬСТВО

Лїляна Костелник

Славко Ройко

14 РУСКЕ СЛОВО

Лїляна Костелник зоз Руского Керестура, спред аґенциї „Uniwork” зоз Словенских Конїцох у Словениї, даскельо тижнї пред преглашованьом пандемиї у Руским Керестуре отримала презентацию роботох хтори понукла спомнута аґенция. За роботи шлосерох, заварйовачох и електрофахох приявйовали ше валалчанє, медзитим, пре рижни препреченя пре настату ситуацию одход прейґ тей аґенциї застановени. – По словох власнїка аґенциї „Uniwork”, по септембер тота аґенция нє будзе брац роботнїкох. Людзом хтори уж направели папери за одход прейґ тей аґенциї, шицки тоти документи буду и надалєй валидни. Цо ше дотика Словениї, живот ше врацел до нормали, а роботу предлужели поряднє – гвари Лїляна. Подобна ситуация и у горватскей туристичней компаниї „Маистра” , хтора концом прешлого року тиж отримала презентацию у Руским Керестуре. На роботу кухарох, келнерох, серверох або пораячкох чека нє мале число людзох з валалу, а о датуму початку туристичней сезони, єй представнїк за Сербию, Славко Ройко, гвари: – З менаджерами ше поряднє чуєм, а ситуация тераз така же шицко стопиране. Фирма нє роби, бо ше чека же би ше

гранїци ознова отворели, алє шицки людзе хтори охабели свойо податки буду особнє контактовани. Даяки конкретни датум початку сезони ище вше нє познати, алє нагадує ше же би то могло буц штредком або концом юния. Тиж, постої можлївосц же праве пре тоту пандемию, туристична сезона будзе предлужена, вшелїяк, кед будзе добра хвиля – толкує Славко. ВОЖАЧЕ КАМИОНОХ И попри тим же вожаче камионох у домашнїм и медзинародним транспорту були нєобходни у цеку пандемиї, терховни транспорт зазначел вельке опадованє роботох. Велька часц привреди мировала, и прето превожнїки роби оставали без роботох. Мирослав Колошняї зоз Руского Керестура, хтори уж длугши час роби як вожач, потвердзує тот податок. – У тей хвильки ше находзим у Шпаниї, дзе ище вше тирва позарядова ситуация. Предавальнї и рижни други обєкти робя, алє так як цо у нас робели под час полицийного часу. Можем повесц же Шпания випатра досц празно. Вельо менєй єст людзох по варошу, превозки тиж так, ище вше чежко набавиц даєдни поживово продукти, як поведзме ме со. Тиж сом обачел же уведли досц апарати по маркетох дзе купец сам скенира баркоди на продуктох, та тарґовцох за касу нєт. Цо ше самей роботи дотика, гоч зме почали робиц, роботи нєт анї блїзко тельо кельо було пред пандемию, но можеме ше лєм наздавац же ше пошвидко шицко враци до нормали – приповеда Миро слав. ИТ СЕКТОР Високотехнолоґийна индустрия спада до тей ґрупи индустрийох хтори нє по22. МАЙ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

трафени директно зоз актуалну пандемию, а предвидзаня иду аж дотля же, на длугшу драгу, тота индустрия будзе єдна од тих хтори годни профитирац кед су нє у директней вязи зоз найпотрафеншима секторами – туризмом, пого сцительством, транспортом. Свойо роботне искуство зоз новонастату ситуацию подзелєл и Кере стурец Владимир Виславски, хтори уж вецей як рок и пол, зоз свою супругу Александру жиє и роби у Берлину. Владимир заняти як програмер у мултинационалней компаниї, а о хвильковей ситуациї гвари꞉ – Кед у марцу у Нємецкей увед зени окремни мири превенциї, у фирми дзе сом заняти совитовали же би ше робело зоз дому, кому то обовязки и опис роботи допущую. Таки спо соб роботи буд зе Александра и Владимир тирвац по октобер, а за Виславски познєйше ше увид зи. Актуални вирус нє уплївовал на обсяг роботи у моєй фирми, медзитим, розпорядок дзепоєдних проєктох пременєни. Число роботнїкох нє зменшоване, напроцив, заняли зме и нових роботнїкох. Прейґ медийох дознаваме же у дзепоєдних обласцох привреди значне число роботнїкох на плаценим одсустве, а держава помага подприємством же би ше зачувало роботни места. Найвецей потрафени погосцительство и туризем. З другого боку, було бешеди и о тим же би ше оможлївело сезонским роботнїком же би пришли робиц з оглядом на окремни контроли на гранїцох – приповеда Владимир и додава же одредзени мири превенциї, подобни як у Сербиї, на моци були и у Нємецкей, школи и одредзени файти предавальньох були заварти, з тим же забрана рушаня нє була уведзена. Як гвари, живот по улїцох тераз випатра нормално з тим же у явним транспорту ище вше обачлїво менше число путнїкох. ТЕСТ НА КОРОНУ, АБО ХИЖНА ИЗОЛАЦИЯ Тиж у Нємецкей, алє у месце Лайбертинґен, у югозаходней часци жеми кус скорей пред преглашованьом пандемиї нашла ше и Владислава Надь зоз Руского Керестура хтора чува дзеци, а чийо родичи заняти прейґ гранїци у Швайцарскей. Владислава до того места сцигла 1. марца, план єй бул же останє два мешаци, алє є ище вше там. – Пришла сом под нормалнима условиями, и план ми бул же бим остала два мешаци, по конєц априла, гоч сом мала допущене пребуванє по конєц мая. Но, понеже гранїци нє отворени, а предвидзую же буду по штредок юния, Нємецка допущела шицким туристом же би остали длужей, без даяких пошлїдкох, покля ше гранїци нє отворя. Цо ше дотика мирох превенциї, док ше будзем 22. МАЙ 2020.

Владислава Надь з дзецми хтори чува

врацац до Сербиї будзем мушиц поробиц тест на вирус же бим могла прейсц гранїцу, а за тих хто нє пороби тест, пре гоч яки причини, предвидзена хижна изолация од 14 дньох. – толкує Владислава. У хижней изолациї хтора тирвала 28 днї, Мирослав Колошняї ше нашол по приходу зоз роботи у иножемстве. Як хтошка хто бул виложени ризику обеМирослав Колошняї перши з лївого боку раня од вирусу корона, алє и каждодньових гужвох и застойох на гранїцох, приповеда так: – До Сербиї сом ше врацел 19. марца, остатнього дня кед заверали гранїци. У Долнїм Михольцу, у Горватскей даскельо вожаче камионох, медзи хторима и я, були змесцени у єдним готелу. Там зме були три днї, а условия були таки же зме з хижи нє шмели вообще виходзиц, з людзми зме нє мали нїякого контакту, єдзенє нам кладли на карсцель опрез дзверох, а води за пице зме нє мали. Понеже ше ми роботодаватель питал чи жадам остац робиц чи ше врациц дому, одлучел сом ше врациц. Теди, 19. марца, на сербским гранїчним боку, причекала ме полиция, преконтроловала здравє, та понеже шицко було у шоре, достал сом потвердзенє же ше можем врациц дому. Понеже теди уж бул полицийни час од 8 годзин вечар, на драги за Керестур зопарли ме штири полицийни патроли. Кед сом конєчно сцигол дому, такой ютредзень пришла санитарна инспекция превериц чи сом дома и од теди сом мушел буц 28 днї у самоизолациї. У тей самоизолациї, основни намирнїци ми ношела фамелия, сушедово, родзини, а моя супруга, понеже є родом з Оджаку, зоз нашима дзецми була за тот час у своїх родичох. За розлику од Италиї и Шпаниї, по моїм думаню, мири превенциї у Сербиї були барз строги – закончує Колошняї. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РУСКИ ДРУЖТВА ПОСЛЕ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ

ШПИВАНКА И ТАНЄЦ ИЩЕ ПОЧЕКАЮ Нашо КУД у Дюрдьове, Бикичу и у Бачинцох плановали активносци у тим року, медзитим, пандемия вируса корона шицко застановела. После утаргованя позарядового стану и релаксациї епидемиолоґийних мирох, у наших дружтвох ознова у даяким обсягу почню активносци

П

ошвидко по преглашованю позарядового стану, Културно-уметнїцке дружтво „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова претаргло зоз шицкима активносцами, пробами и пририхтованями за рижни фестивали котри були плановани за тот рок. Члени Управного одбору, пияток 15. мая, отримали схадзку на котрей було слово о планох у наиходзацим периодзе. – Пияток ше члени зишли у меншим составе, после скоро двох мешацох, побешедовац и догвариц ше о крочайох котри треба превжац у новей ситуациї у котрей зме ше шицки нашли. Держава предписала же до 15. юния нє шму буц векши збераня людзох на єдним месце, та ше прето робота шицких секцийох у нашим Дружтве затераз одклада, а надалєй будземе провадзиц упутства держави и того ше притримовац. Цо ше дотика Фестивала „Най ше нє забудзе“, затераз ище нїч нє знаме, нє маме нїяки информациї, алє нам остава лєм надїя же зме го годни отримац, и же ше и того року позбераме у красним чишлє на тим, тераз уж, традицийним фестивалу у Дюрдьове – гварел предсидатель Дружтва Мирослав Такач. По теди Држтво було активне, проби ше поряднє отримовало и пририхтовало ше за рижни змаганя, Рочни вельконоцни концерт котри ше традицийно отримує на Вельку ноц, алє и за вельке путованє до Польскей до Ждинї, котрому ше шицки члени радовали. Нажаль, шицко тото одказане, алє ше наздаваме же ше пошвидко враци на старе и же ше шицки активносци предлужа там дзе су застановени. ПЛАНУЮ ПОЧАЦ ЗОЗ ПРОБАМИ

ПРОБЛЕМИ И КОЛО ФИНАНСОВАНЯ – Под час позарядового стану и огранїченого рушаня зме 30. априла нє пошли до лєса, бо то звичайно идзе ґрупа од 15 леґиньох, а тераз то нє могло так же зме нє закопали майове древко. Тиж нє знаме и яки предписаня буду на моци на далєй цо ше дотика збераня людзох у завартим и отвореним просторе. Плановали зме же би до нас пришли госци зоз Бардейова, алє познате же гранїци ище заварти. О тим же яки буду условия преходу ище нє знаме, алє вязи нє прервани, бо комуникуєме прейґ електронских апаратох – гвари Деян Бобаль. Активносци у тей хвильки нєт анї у КПД „Драґутин Драґен Колєсар” у Бачинцох. Пандемия и позарядови стан шицко прервали и тераз нє знаме анї чи достанєме средства и кельо достанєме за нашу роботу и активносци. Дзеку маме, алє нєт пенєжи. У маю требало буц отримане и змаганє у лапаню риби у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”, бо зме и влонї були домашнї, алє то нє отримане – кратко нам виявел Борис Надь, предсидатель КПД „Драґутин Драґен Колєсар”.■ Вл. Дї./Л. Кх. Фото Лука Вуячич

Деян Бобаль, предсидатель бикичского Дружтва нам на початку розгварки гвари же ше планує почац з пробами шпивацкей ґрупи. Було плановане же би ше почало пририхтовац за видаванє трецого ношача звука ЦД зоз

народнима шпиванками, медзитим, то шицко тераз застановене. – Ознова будземе робиц и сотрудзовац зоз музичну руководительку Драґану Ґлувня Бабич и єй супругом Бояном хтори нас музично провадзи. Плануєме порушац и роботу танєчней секциї, а маме коло шесцеро дзеци и з нїма би робел Владимир Иван – гвари нам Деян Бобаль. Цо ше дотила традицийней и найвекшей манифестациї у валалє „Пришли нам Русадля” познатшей як манифестация пошвецена зрубованю майового древка вона, того року, гоч ше помали приблїжує час єй отримованя, под знаком питаня чи ше реализує.

16 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

САША ПАЛЄНКАШ – МУЗИЧНИ НАСТУП ЗОЗ ДНЬОВЕЙ ХИЖИ

СЕРИЯ ВИДЕО-ЗНЇМКОХ РУСКИХ ШПИВАНКОХ Наш музичар, кантавтор Сашо Палєнкаш, концом марца на своїм Ют’юб каналу и Фейсбук профилу почал обявйовац серию видео-знїмкох познатих руских шпиванкох хтори обробел у власним аранжману и виводзеню. З початку Сашо на тих платформох публики понукнул осем шпиванки хтори прилагодзел виводзеню на акустичней ґитари, а потим ше лїстина писньох кус-покус преширйовала. Як гварел Палєнкаш, циль такого поцагу бул же би инспировал и других уметнїкох-музичарох на змистове препровадзованє часу у самоизолациї, а тиж и же би слухаче символично заменєли шпиванки коло першомайского огня хторого того року нє було. – Комплетни процес бул составени зоз вибераня шпиванкох, прилагодзованя шпиванкох за таки способ виводзеня, вежбанє, знїманє, єдноставна видео монтажа, поставянє материялу на интернет и пласованє далєй, а шицко робене у хижних условийох без даякого „шминканяˮ. Звук и видео сом знїмал зоз мобилним телефоном, даскелї початни видеа зоз сликерню, а за ошвиценє сом хасновал обични хижни лампи. – приповеда Сашо. За 51 дзень, кельо тирвал позарядови стан, наш руски кантавтор до явносци пласовал 25 шпиванки, векшину народних писньох на руским язику, алє и обробки и авторски шпиванки. – Понеже ше нє знало же як длуго позарядови стан будзе тирвац, нє могол сом предвидзиц же кельо писнї будзе требац порихтац и зняц. Почал сом зоз гевтима хтори уж були виводзени наживо и праве у тим аранжману, алє сом вец почал уруцовац и даєдни хтори сом нїґда анї нє грал. Та так, за 51 дзень изолациї, пласовал

сом 25 шпиванки, з тим же одредзене число писньох ище остало на чеканю же би ше их зняло. З початку ми акцент бул на обробку наших народних шпиванкох, познєйше сом кладол и обробки даєдних писньох иншакого жанру, а потим сом закончел зоз авторскима шпиванками. Векшина писньох знята на руским язику, алє єст и даскельо на сербским – толкує Палєнкаш. По словох Сашу Палєнкаша остатнї роки и Ют’юб и Фейсбук вецей раз меняли алґоритми хтори одмагаю пласовац нови интернет змисти, та число патрачох до хторих тоти шпиванки сцигли, остало нєпознате. Медзитим, интересантне же Сашов музични вираз прицагнул велїх людзох зоз рижних державох як Америка и Нємецка, алє ту и Сербия и Словацка, а хтори потераз нє мали вельо дотику зоз нашу руску заєднїцу. Сашово писнї и далєй буду доступни прейґ интернету, а на його Ют’юб профилу су обєднинєни до лїстини под назву „Living room sessionsˮ. Ан. М.

ЗОЗ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

УСОВЕРШОВАНЄ ЯЗИКА ЗА НАСТАВНЇКОХ Национални совит Рускей националней меншини уключени до проєкту Змоцньованє язичних компетенцийох наставнїкох котри преподаваю на мацеринским язику, а проєкт витворює Центер за интерактивну педаґоґию, у сотруднїцтве зоз Министерством просвити, науки и технолоґийного розвою. З проєктом облапени осем национални заєднїци, хтори маю наставу на своїм язику. Як „Руске слово” дознава од секретара НС Танї Арва Планчак циль 22. МАЙ 2020.

проєкту же би наставнїки математики, биолоґиї, ґеоґрафиї, физики, хемиї и историї, хтори преподаваю на мацеринским язику, злєпшали мацерински язик у самим викладаню т. є. у наставним процесу. – До проєкту ше уключели керестурски наставнїки, контактовали зме и з коцурскима и наставнїками з Дюрдьова, алє вони нє були заинтересовани уключиц ше. З проєктом предвидзене направиц он лайн обуки за наставнїкох. За кажди язик анґ-

ажовани и лектор хтори шицко попреклада як треба, направи тести зоз самого язика за наставнїкох, же би у настави хасновали правилни вирази и терминолоґию зоз кажого предмета. Нє шицки наставнїки дзечнє прилапели, алє за таким дачим наисце єст потреби и то важни сеґмент їх роботи. – Зоз самим прекладаньом учебнїкох и дзепоєдни особи хтори прекладаю учебнїки тиж уключени до того проєкту – поинформовала Арва Планчакова. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА ОБРАЗОВАНЄ, ПРЕДПИСАНЯ, УПРАВУ И НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ

РЕЗУЛТАТИ ЗОЗ КОНКУРСОХ Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци обявел резултати шейсц конкурсох – по три з обласци образованя и з обласци националних меншинох – у вкупней вредносци 204.700.000,00 динари. З тим конкурсом 26,5 милиони динари наменєни основним и штреднїм школом за набавку опреми, 102

ПОТРИМАНИ ДВА ПРОЄКТИ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” Медзи проєктами хтори достали потримовку и два зоз Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура. Тото потвердзела и директорка Школи Хелена Пашо Павлович и потолковала же Школи одобрени 150 000 динари за проєкт за набавку наставних средствох, а за Саям туризма 85 000 динари. По словох директорки то скромни средства, а Школа конкуровала ище з двома векшима проєктами хтори, нажаль, нє потримани. Зоз достатих средствох за перши проєкт Школа планує обезпечиц шветочну салу зоз адаптацию велького холу у хторим будзе поставена и интерактивна табла хтору нєдавно достали. Други проєкт предвидзел набавиц потребну саямску опрему за Саям туризма хтори Школа кажди рок орґанизує, як и за наступи на других саймох и промоцийох Школи.

милиони одобрени за реґресованє превоженя школярох штреднїх школох на териториї АП Войводини и 20,2 милиони за програми и проєкти у обласци образованя ‒ од хторих 14,7 милиони наменєни за здруженя и за установи основного и штреднього образованя и реґионални центри за професийни розвой занятих у образованю, 3,7 милиони за реализацию билинґвалней настави, 1,1 милиони за програми и проєкти образовно-воспитних установох хтори даваю под закуп школски простор и 700 тисячи динари за програми и проєкти у рамикох предшколского образованя. За конкурси з обласци националних меншинох-националних заєднїцох того року ше додзелює вкупно 56 милиони динари и то: 33 милиони динари за програми и проєкти хтори унапрямени на унапредзованє правох националних меншинох на териториї АП Войводини, 12 милиони за програми и проєкти очуваня и пестованя мултикултуралносци и медзинационалней толеранциї и 11 милиони за унапредзованє витворйованя права на службене хаснованє язикох и писмох. У априлу уж обявени резултати конкурсу за набавку интерактивних таблох з проєктором за образовно-воспитни установи на териториї АП Войводини. У рамикох акциї „Мудру таблу до каждей школи!”, хторей циль же би кажда школа, кажде видвоєне оддзелєнє школи и кажди дом школярох у Войводини достали по єдну интерактивну таблу з проєктором, видвоєни 70,4 милиони динари. М. А.

IN MEMORIAM

КСЕНИЯ ПЕТЮХ нар. РАҐАЇ (1929–2020)

У Едмонтону (Канада), штварток, 14. мая, у своїм 90. року живота умарла Ксения Петюх народзена Раґаї, дакедишня учителька у Коцуре, Вербаше и Банялуки. Ксения Петюх народзена 2. децембра 1929. року у Коцуре, у познатей Раґайовей фамилиї. Основну школу закончела у родзеним валалє, ґимназию у Вербаше, а учительску школу у Суботици. Перше место службованя єй було у Коцуре, дзе почала робиц у септембру 1950. року. Робела у нїзших и висших класох, як и у вечаршей школи зоз хлапцами цо виучовали ремесло. Як младей учительки нє було єй лєгко, бо у класи мала аж 62 школярох! Ту у Коцуре, окрем учительскей роботи, водзела и хор (руски и сербски). Вечарами робела зоз младежу, у Младежским доме и у Културно-просвитним дружтве „Микола Ґоґоль“, дзе була и предсидателька Дружтва. Рихтала театрални фалати, та и по тим остала запаметана у Коцуре. На свойо вимаганє, 1957. року, вєдно зоз учительку Еуфемию Нота, одату Барат, пошла службовац

18 РУСКЕ СЛОВО

до Вербасу. Ту у Вербаше робела два роки у комбинованих оддзелєньох, руских и сербских. И ту водзела дзецински хор и була дружтвено активна. Зоз Вербасу ше одала, та ю животна драга одведла аж до Банялуки. Там од 1958. року у школох преподавала рижни предмети, а у медзичаше закончела и Висшу педаґоґийну школу. После препровадзених 37 рокох у служби, до пензиї пошла 1987. року. Найчежши период у Банялуки єй бул после велького трешеня жеми 1969. року. Теди векшина школярох пошла до Неуму, а тоти цо остали мали преподаваня у старих автобусох, ваґонох... Други чежки период єй бул у войни дзеведзешатих рокох, цо була причина же 1996. року з фамилию одселєла до Канади. Єден час з мужом жила при синови Иванови у Ванкуверу, а потим, до шмерци, при синови Александрови у Едмонтону. Ксения Петюх похована 20. мая 2020. року у Едмонтону. Вичная єй памят! М. М. Цап 22. МАЙ 2020.

РОК XIX ЧИСЛО 5

Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ

ЯК ЖИЦ БЕЗ СТРАХУ ОД КОРОНИ

ТРИМАЦ ДИСТАНЦУ, НОШИЦ МАСКУ И УМИВАЦ РУКИ Фото: В. Вуячич

Страх треба прилапиц, розтолковац себе и найсц способ на котри предлужиме дальши живот и обовязки. Кед страх велького интензитету треба ше явиц фаховцом

П

ре пандемию вируса корона, живот людзох на цалей планети ше пременєл, та и у нас. Позарядови стан, хтори у нашей жеми тирвал од 15. марца по 7. май закончени и живот ше враца до узвичаєних цекох попри позарядових мирох, хторих ше и далєй мушиме притримовац, як цо почитованє дистанци, ношенє маски и часте умиванє рукох або ношенє рукавицох. Даєдни людзе ше барз боя за свойо здравє и свой живот, аж и попри тим же конєц позарядового стану дочекали здрави. Епидемиолоґове гваря же вирус и далєй будзе присутни медзи нами, же можебуц на єшень змоцнї и же ше вец вироятно буду мушиц увесц даяки строгши мири охрани. Пре тоту нєизвесносц и можлївосц достава-

ЗВЕКШАНИ РИЗИК ОД НАСИЛСТВА НАД ЖЕНАМИ З нагоди 18. мая – националного Дня здогадованя на жени жертви насилства Защитнїк гражданох Зоран Пашалич спозорел на звекшани ризик од насилства над женами у кризних ситуацийох и апеловал же би ше унапредзело механїзми даваня помоци жертвом. Пошлїдки актуалней пандемиї – страх, нєизвесносц, худоба, економска нєзащиценосц, звекшую ризик од интензивованя насилства у фамелиї, цо може привесц и до траґичних подїйох. Пашалич гварел же би вельки крочай ґу унапредзеню защити женох од насилства у фамелиї було прилапйованє Националней стратеґиї за зоперанє и онєможлївйованє насилства у фамелиї и партнерских одношеньох и провадзацого Акцийного плану. 22. МАЙ 2020.

КОМУНИКАЦИЯ КЛЮЧНА У медийох ше вельо пише о тим же у Китаю пре корону єст вельо розидзени малженства, гваря прето же пари пре забрану рушаня и карантин вельо часу препровадзовали вєдно, док у нас, у одношеню на предходни роки, нєт векше число розидзених. – За успишни малженски живот нєобходни велї аспекти, а єден з нїх комуникация, котра под час корони була на испиту. Под комуникацию думам на асертивну комуникацию, дзе ше собешеднїки слухаю и почитую, шлєбодно виражую свойо становиска и на концу находза заєднїцке ришенє, односно компромис. Под час корони у велїх малженствох комуникация спадла на испиту. Статистично патрено, у нас можебуц нєт вецей розидзених у одношеню на прешли роки, алє то нє значи же нє поросло число дисфункционалних малженствох котри и далєй вєдно лєм на паперу. У нашей держави специфична ситуация по питаню розиходзеня, прето же людзе у велькей мири финансийно и кед слово о биваню нє самостойни, та и тоти цо маю жаданє и потребу розисц ше, углавним оставаю у малженствох котри нє функционую. У даєдних штредкох ище вше ганьба розисц ше и превладую стародавни похопеня же ше малженство муши отримац до конца живота, та гоч то значи и церпиц даяки форми насилства и нєзлагоди. Пари треба же би видвоєли час за себе и пренашли заєднїцки активносци у котрих уживаю, а тиж так и конструктивни способи ришованя проблемох – гутори психолоґиня Мариєта Новакович.

ня хороти велї застарани и боя ше цо будзе з нїма, з їх дзецми, родичами, чи ше годно ходзиц на роботу, чи будзе плаца, так же ше при даєдних людзох интензивує страх од нєизвесносци. Таки страх од нєпознатого зме скорей нє мали и можлїве же будзе у одредзеней мири потамаль, док ше нє найдзе вакцину, а як цо познате, затераз ище нєт лїк од того вирусу. Познате же страх у одредзеней мири здрави и конструктивни, бо нас мотивує же бизме ше притримовали шицких мирох защити и прето на час треба сам замерковац же кельо роздумуєме о „неґативних сценарийох” и „катастрофалних ситуацийох” и врациц ше до терашньосци, почитовац инструкциї и охранїц себе и своїх.■

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ВШЕ ТРЕБА МАЦ ЧАСУ ЗА СВОЇХ НАЙБЛЇЗШИХ

Прикмета ментално здравих людзох то функционалносц у шицких аспектох живота. Буц активни у терашньосци, а источашнє мац плани и жаданя

О

своїх наймилших, вецей комуниковац, мац заєднїцтим як треба рушиц напредок, як ше ки активносци и пошвецовац увагу єдни другим – треба ношиц зоз своїм страхом, вегутори Мариєта Новакович. цей нам пове мастер психолоґ и психоДаєдни прихильни ґу импулсивному справовалоґийни совитнїк у супервизиї Мариєта ню, нє почитую позарядово мири охрани и здравНовакович, хтора роби як психолоґ у ствено су нєодвичательни и ґу себе, и ґу другим. Дньовим пребуваню за особи з окремни– Нажаль, у популациї вше єст єдна часц котра ма потребами „Златна барка” у Оджаку. одскакує од шицких, то специфични особи котрим – Ситуация як тота пандемия нє качежко потолковац и чежко дойсц ґу нїм. Кед у пиждодньова, нїхто од нас нє знал як то таню здравє людзох думам же у таких ситуацийох будзе випатрац, кельо є опасна и як ше треба буц риґорознєйши спрам нєодвичательних треба справовац. Медиї допринєсли же же би ше защицело тих котри ризична ґрупа – губи ше ширели вшелїяки информациї тори Новаковичова. котри, медзи иншим, збуньовали людЖе бизме зоз тей новей ситуациї з корону вишли зох и страх емоция котра цалком моцнєйши, а нє застаранши, велїм би ше здал реоправдана у таких ситуацийох, погоцепт за оптимизем. тов при людзох хтори спадаю до риМариєта Новакович – Мой мото же шицко у глави, яки ци думки – тазичних ґрупох. Страх треба прилапиц, ки ци живот, емоциї и поступки. Кед будземе думац обробиц и найсц спо соб на котри предлужиме дальши живот и обовязки. Кед страх велького неґативно, так ше будземе и справовац, а таки будзе и реинтензитету и кед нас гамує у каждодньовим живоце, сови- зултат. Шицким совитуєм же би були активни у согласно тує ше же бисце ше у таких ситуацийох явели фаховцом – сци зоз своїма роками, можлївосцами и обовязками. Живот нє треба же би станул – лєм ше треба баржей чувац и одвигутори Новаковичова. У такей нєкаждодньовей ситуациї нє лєгко жиц на мире, чательно справовац. Тота ситуация од нас вимага векшу стабилно, функционално, робиц гевто цо би ше и иншак ро- флексибилносц, цо за наш менталитет нє на тельо характеристичне, алє думам же треба робиц на тей новей прикмебело, мац жаданя, плановац, напредовац у такей ситуациї. – Нїхто од нас нє може предвидзиц будучносц кед у пита- ти же бизме ю цо скорей розвили – толкує Новаковичова. ню вирус, як и кед у питаню други ствари. Кед бизме так ШВИДКЕ АДАПТОВАНЄ патрели, же цо кед ше случи тото або гевто, вец бизме нїґда нїч нє плановали и нє жадали. Таке патренє на ствари же Живот наших наймилших и наймладших, наших школяцо „кед ше дацо случи”, то прикмета анксиозних людзох и тей теми ше треба глїбше пошвециц. Прикмета ментално рох, пре пандемию хороти Ковид 19 випатра цалком иншак здравих людзох то функционалносц у шицких аспектох жи- у одношеню на предходни час. Нє ходза до школи, уча ше вота, буц активни у терашньосци, а источашнє мац плани и дома, векшина анї нє пойдзе до школи у тим школским рожаданя. Треба жиц у терашнїм моменту. Затераз у нас ситу- ку. Министер образованя Младен Шарчевич виявел же поация з вирусом стабилна так же совитуєм: фокусирайце ше сле 1. юния до школи пойду школяре осмей класи основней на свою фамелию, роботу и у согласносци зоз ситуацию ви- школи и штвартей класи штреднєй школи, цо значи мали и творюйце свойо плани и жаданя – гутори психолоґиня Но- вельки матуранти и гевти хтори зосцу виправиц оцени. Як у тих условийох робя и функционую школа и школяре и яка ваковичова. улога родичох у настави на далєкосц, толкує школски педаґоґ у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” у РуТРЕБАЛО БИ ВИСЦ НА ДОБРЕ ским Керестуре Любица Няради. – Пандемия вирусу корона принєсла пременки у функциПод час позарядового стану скоро шицки мали надосц часу же би ше вецей занїмали зоз собу, же би на мире спатре- онованю у шицких животних сферох. Так нє була винїмок ли и преанализовали свой живот, же би вецей комуникова- анї образовно-воспитна система шицких державох, та анї ли зоз найблїзшима у своїм обисцу, родичи мали вецей ча- наша. Зоз мирами изолациї прешло ше пошвидко на настасу за дзеци. Дахто задовольни зоз собу и своїма, а дахто нє. ву на далєкосц и ученє у домашнїх условийох за школярох Тото нове искуство у живоце требало би похасновац же би шицких ґенерацийох. Нагли пременки виволую стрес, а и ше злєпшало квалитет свойого живота и живота своїх най- нови нєпознати условия и животни препреченя тиж стре сни за чловека, а окреме за дзеци и младих. Стрес бул обачблїзших. – У предходним периодзе велї мали нагоду препровадзиц лїви и при просвитних роботнїкох, алє нє тирвал длуго, давецей часу зоз свою фамелию и наздавам ше же зоз того ви- яки два тижнї пре преход настави и ученя на далєкосц. Прошло дацо добре. Требало би и надалєй находзиц часу за свитни роботнїки младшей ґенерациї котри росли зоз тех22. МАЙ 2020. 20 РУСКЕ СЛОВО

нїку лєгчейше ше адаптовали на нови способ роботи, алє и старша ґенерация професорох провадзела нови пременки у образовней системи – гутори Любица Няради. По єй словох ученє на далєкосц при школярох тиж виволало стрес, алє вон нє тирвал длуго. – Школяре ше лєгко „преруцели” на нови способ ученя и роботи, бо нам дзеци рошню зоз технїку. У тим чаше изолациї родичи мали нагоду буц зоз дзецми под час адаптациї на ученє на далєкосц, попровадзиц школярово обовязки, буц му помоц и потримовка. У зависносци од возроста дзецох тота потримовка була векша, або менша. Младшому возросту дзецох, а окреме першей и другей класи основней шко-

ПРОСВИТНИ РОБОТНЇКИ ДОБРЕ ПОРИХТАНИ – Ситуация зоз вирусом корона указала же нашо просвитни роботнїки маю сцелосци и порихтани су за ученє и особне усовершованє и самостойно и зоз помоцу других. Пришло до чераня знаньох и схопносцох, як и самостойней едукациї и прейґ онлайн семинарох, котри понукали нови веб алати за ученє и роботу зоз дзецми у рамикох ученя на далєкосц. Таке осучашньованє зоз поступну едукацию и наставного кадру, були у новим штиророчним плану Министерства просвити – гутори Любица Няради.

Фото: В. Вуячич

РОЗДУМОВАЦ ПОЗИТИВНО, ПОКОНЧИЦ СВОЙО ОБОВЯЗКИ И ВЕЦ НЄТ СТРЕСУ

famelija@ruskeslovo.com

гали або провадзели сам процес ученя свойого школяра. Родичи вше треба же би правели приємне окруженє за ученє школярови. Препоручує ше же би школяр мал свойо место за ученє, же би школски обовязки котри ше муши поробиц за столом робел у одредзеним чаше и же би под час ученя правел кратки одпочивки же би резултати учеОДНОШЕНЯ У ФАМЕЛИЇ ПОСТАЛИ ня и паметаня були цо квалитетнєйши. Ученє, повторйоКВАЛИТЕТНЄЙШИ ванє, вежбанє, применьованє – Изолация пре пандемию пременєла и шлєбодни час треба орґанизовац през бавидзецох и младих школского возросту. Онєможлївени нєпо- ско, шейтанє, заєднїцке друштредни одношеня зоз парняками, остала комуникация женє у природи, так же би на дружтвених мрежох, алє думам же нєпоштредни однодзецом було приємно, же би шеня у фамилиї постали квалитетнєйши пре вецей часу за комуникацию, заєднїцки активносци, потримовку и були активни, же би сами одпомоц у ученю и сполньованю школских обовязкох. При- робели по ставени задатки, ємна и блїзка атмосфера у фамилиї вше дава найвигоднє- повторели научене, утвердзейши условия за розвой дзецка и младей особи – гутори ли знанє, а тоти форми ученя Нярадийова и додава же родичи треба же би провадзели у приємним окруженю тераз свойо дзецко, його интересовня и схопносци и на таки були на виборе родичох и самих дзецох старшого возроспособ орґанизовали шлєбодни час. Любица Няради сту – гутори Любица Няради. Вона визначує же старши ли, родичи були нєобходна помоц у формованю роботних возрост школярох и студенти котри маю добре поставени звикнуцох, описменьованю дзецка, провадзеню його робо- цилї у ученю и добру нукашню мотивацию можу учиц ти, ришоваю поставених домашнїх задаткох, вежбаню чита- спрам своїх интересованьох и без того же би їх парняки ня и писаня, комуникациї зоз учительку. Школяре основней преволовали же су ,,штребере”. Школяром вше потребна и штреднєй школи котри маю розвити роботни звикнуца и потримовка од наставнїкох и родичох у ученю, виполньозвладали технїки ученя ше мушели преориєнтовац на нови ваню обовязкох, мотивованю, а изолация принєсла вецей способ ученя дома прейґ образовних платформох и векши- часу родичом за уключованє до тей сфери живота свойого ни школярох таки сучасни способ роботи одвитовал и лєгко дзецка. Комуникация и унапрямованє родичох вше була и ше знашли – гутори педаґоґиня Няради и додава же улога будзе помоц и дзецку и наставнїком же би резултати ученя родичох старших возростох провадзенє роботи школяра и и знаня були квалитетнєйши. Блїжи ше конєц школского рока и ученю на далєкосц, а по потреби сотруднїцтво зоз наставнїками. по конєц рока ище єст надосц роботи. – Обявени нови Правилнїк о оценьованю и инструкциї ПРИЄМНЕ ОКРУЖЕНЄ ЗА УЧЕНЄ на основи котрих просвитни роботнїки маю вивесц за– Ученє то индивидуални процес, закладанє, розвиванє ключни оцени. Школяром остава одробиц шицки задатки своїх способносцох и капацитетох, виглєдованє и вичито- до конца мая, кед достаню информациї о заключених оцеванє литератури, писанє составох и розрабянє идейох и нох, а школяре котри нє буду задовольни зоз оценами у проєктох. Школяре муша, же би здобули знанє, уложиц юнию годни усно у школи виправиц оцени. Порядне ученє свойо власне напруженє. Помоц и потримовку добили и сполньованє поставених задаткох то драга за здобуванє прейґ ґуґл учальнї и образовних змистох котри порихтали квалитетного знаня и добри оцени на концу школского ропросвитни роботнїки, алє и з боку родичох котри им пома- ка – визначує Нярадийова. ■ 22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ВШЕ ТРЕБА МАЦ ЧАСУ ЗА СВОЇХ НАЙБЛЇЗШИХ

Прикмета ментално здравих людзох то функционалносц у шицких аспектох живота. Буц активни у терашньосци, а источашнє мац плани и жаданя

О

своїх наймилших, вецей комуниковац, мац заєднїцтим як треба рушиц напредок, як ше ки активносци и пошвецовац увагу єдни другим – треба ношиц зоз своїм страхом, вегутори Мариєта Новакович. цей нам пове мастер психолоґ и психоДаєдни прихильни ґу импулсивному справовалоґийни совитнїк у супервизиї Мариєта ню, нє почитую позарядово мири охрани и здравНовакович, хтора роби як психолоґ у ствено су нєодвичательни и ґу себе, и ґу другим. Дньовим пребуваню за особи з окремни– Нажаль, у популациї вше єст єдна часц котра ма потребами „Златна барка” у Оджаку. одскакує од шицких, то специфични особи котрим – Ситуация як тота пандемия нє качежко потолковац и чежко дойсц ґу нїм. Кед у пиждодньова, нїхто од нас нє знал як то таню здравє людзох думам же у таких ситуацийох будзе випатрац, кельо є опасна и як ше треба буц риґорознєйши спрам нєодвичательних треба справовац. Медиї допринєсли же же би ше защицело тих котри ризична ґрупа – губи ше ширели вшелїяки информациї тори Новаковичова. котри, медзи иншим, збуньовали людЖе бизме зоз тей новей ситуациї з корону вишли зох и страх емоция котра цалком моцнєйши, а нє застаранши, велїм би ше здал реоправдана у таких ситуацийох, погоцепт за оптимизем. тов при людзох хтори спадаю до риМариєта Новакович – Мой мото же шицко у глави, яки ци думки – тазичних ґрупох. Страх треба прилапиц, ки ци живот, емоциї и поступки. Кед будземе думац обробиц и найсц спо соб на котри предлужиме дальши живот и обовязки. Кед страх велького неґативно, так ше будземе и справовац, а таки будзе и реинтензитету и кед нас гамує у каждодньовим живоце, сови- зултат. Шицким совитуєм же би були активни у согласно тує ше же бисце ше у таких ситуацийох явели фаховцом – сци зоз своїма роками, можлївосцами и обовязками. Живот нє треба же би станул – лєм ше треба баржей чувац и одвигутори Новаковичова. У такей нєкаждодньовей ситуациї нє лєгко жиц на мире, чательно справовац. Тота ситуация од нас вимага векшу стабилно, функционално, робиц гевто цо би ше и иншак ро- флексибилносц, цо за наш менталитет нє на тельо характеристичне, алє думам же треба робиц на тей новей прикмебело, мац жаданя, плановац, напредовац у такей ситуациї. – Нїхто од нас нє може предвидзиц будучносц кед у пита- ти же бизме ю цо скорей розвили – толкує Новаковичова. ню вирус, як и кед у питаню други ствари. Кед бизме так ШВИДКЕ АДАПТОВАНЄ патрели, же цо кед ше случи тото або гевто, вец бизме нїґда нїч нє плановали и нє жадали. Таке патренє на ствари же Живот наших наймилших и наймладших, наших школяцо „кед ше дацо случи”, то прикмета анксиозних людзох и тей теми ше треба глїбше пошвециц. Прикмета ментално рох, пре пандемию хороти Ковид 19 випатра цалком иншак здравих людзох то функционалносц у шицких аспектох жи- у одношеню на предходни час. Нє ходза до школи, уча ше вота, буц активни у терашньосци, а источашнє мац плани и дома, векшина анї нє пойдзе до школи у тим школским рожаданя. Треба жиц у терашнїм моменту. Затераз у нас ситу- ку. Министер образованя Младен Шарчевич виявел же поация з вирусом стабилна так же совитуєм: фокусирайце ше сле 1. юния до школи пойду школяре осмей класи основней на свою фамелию, роботу и у согласносци зоз ситуацию ви- школи и штвартей класи штреднєй школи, цо значи мали и творюйце свойо плани и жаданя – гутори психолоґиня Но- вельки матуранти и гевти хтори зосцу виправиц оцени. Як у тих условийох робя и функционую школа и школяре и яка ваковичова. улога родичох у настави на далєкосц, толкує школски педаґоґ у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” у РуТРЕБАЛО БИ ВИСЦ НА ДОБРЕ ским Керестуре Любица Няради. – Пандемия вирусу корона принєсла пременки у функциПод час позарядового стану скоро шицки мали надосц часу же би ше вецей занїмали зоз собу, же би на мире спатре- онованю у шицких животних сферох. Так нє була винїмок ли и преанализовали свой живот, же би вецей комуникова- анї образовно-воспитна система шицких державох, та анї ли зоз найблїзшима у своїм обисцу, родичи мали вецей ча- наша. Зоз мирами изолациї прешло ше пошвидко на настасу за дзеци. Дахто задовольни зоз собу и своїма, а дахто нє. ву на далєкосц и ученє у домашнїх условийох за школярох Тото нове искуство у живоце требало би похасновац же би шицких ґенерацийох. Нагли пременки виволую стрес, а и ше злєпшало квалитет свойого живота и живота своїх най- нови нєпознати условия и животни препреченя тиж стре сни за чловека, а окреме за дзеци и младих. Стрес бул обачблїзших. – У предходним периодзе велї мали нагоду препровадзиц лїви и при просвитних роботнїкох, алє нє тирвал длуго, давецей часу зоз свою фамелию и наздавам ше же зоз того ви- яки два тижнї пре преход настави и ученя на далєкосц. Прошло дацо добре. Требало би и надалєй находзиц часу за свитни роботнїки младшей ґенерациї котри росли зоз тех22. МАЙ 2020. 20 РУСКЕ СЛОВО

нїку лєгчейше ше адаптовали на нови способ роботи, алє и старша ґенерация професорох провадзела нови пременки у образовней системи – гутори Любица Няради. По єй словох ученє на далєкосц при школярох тиж виволало стрес, алє вон нє тирвал длуго. – Школяре ше лєгко „преруцели” на нови способ ученя и роботи, бо нам дзеци рошню зоз технїку. У тим чаше изолациї родичи мали нагоду буц зоз дзецми под час адаптациї на ученє на далєкосц, попровадзиц школярово обовязки, буц му помоц и потримовка. У зависносци од возроста дзецох тота потримовка була векша, або менша. Младшому возросту дзецох, а окреме першей и другей класи основней шко-

ПРОСВИТНИ РОБОТНЇКИ ДОБРЕ ПОРИХТАНИ – Ситуация зоз вирусом корона указала же нашо просвитни роботнїки маю сцелосци и порихтани су за ученє и особне усовершованє и самостойно и зоз помоцу других. Пришло до чераня знаньох и схопносцох, як и самостойней едукациї и прейґ онлайн семинарох, котри понукали нови веб алати за ученє и роботу зоз дзецми у рамикох ученя на далєкосц. Таке осучашньованє зоз поступну едукацию и наставного кадру, були у новим штиророчним плану Министерства просвити – гутори Любица Няради.

Фото: В. Вуячич

РОЗДУМОВАЦ ПОЗИТИВНО, ПОКОНЧИЦ СВОЙО ОБОВЯЗКИ И ВЕЦ НЄТ СТРЕСУ

famelija@ruskeslovo.com

гали або провадзели сам процес ученя свойого школяра. Родичи вше треба же би правели приємне окруженє за ученє школярови. Препоручує ше же би школяр мал свойо место за ученє, же би школски обовязки котри ше муши поробиц за столом робел у одредзеним чаше и же би под час ученя правел кратки одпочивки же би резултати учеОДНОШЕНЯ У ФАМЕЛИЇ ПОСТАЛИ ня и паметаня були цо квалитетнєйши. Ученє, повторйоКВАЛИТЕТНЄЙШИ ванє, вежбанє, применьованє – Изолация пре пандемию пременєла и шлєбодни час треба орґанизовац през бавидзецох и младих школского возросту. Онєможлївени нєпо- ско, шейтанє, заєднїцке друштредни одношеня зоз парняками, остала комуникация женє у природи, так же би на дружтвених мрежох, алє думам же нєпоштредни однодзецом було приємно, же би шеня у фамилиї постали квалитетнєйши пре вецей часу за комуникацию, заєднїцки активносци, потримовку и були активни, же би сами одпомоц у ученю и сполньованю школских обовязкох. При- робели по ставени задатки, ємна и блїзка атмосфера у фамилиї вше дава найвигоднє- повторели научене, утвердзейши условия за розвой дзецка и младей особи – гутори ли знанє, а тоти форми ученя Нярадийова и додава же родичи треба же би провадзели у приємним окруженю тераз свойо дзецко, його интересовня и схопносци и на таки були на виборе родичох и самих дзецох старшого возроспособ орґанизовали шлєбодни час. Любица Няради сту – гутори Любица Няради. Вона визначує же старши ли, родичи були нєобходна помоц у формованю роботних возрост школярох и студенти котри маю добре поставени звикнуцох, описменьованю дзецка, провадзеню його робо- цилї у ученю и добру нукашню мотивацию можу учиц ти, ришоваю поставених домашнїх задаткох, вежбаню чита- спрам своїх интересованьох и без того же би їх парняки ня и писаня, комуникациї зоз учительку. Школяре основней преволовали же су ,,штребере”. Школяром вше потребна и штреднєй школи котри маю розвити роботни звикнуца и потримовка од наставнїкох и родичох у ученю, виполньозвладали технїки ученя ше мушели преориєнтовац на нови ваню обовязкох, мотивованю, а изолация принєсла вецей способ ученя дома прейґ образовних платформох и векши- часу родичом за уключованє до тей сфери живота свойого ни школярох таки сучасни способ роботи одвитовал и лєгко дзецка. Комуникация и унапрямованє родичох вше була и ше знашли – гутори педаґоґиня Няради и додава же улога будзе помоц и дзецку и наставнїком же би резултати ученя родичох старших возростох провадзенє роботи школяра и и знаня були квалитетнєйши. Блїжи ше конєц школского рока и ученю на далєкосц, а по потреби сотруднїцтво зоз наставнїками. по конєц рока ище єст надосц роботи. – Обявени нови Правилнїк о оценьованю и инструкциї ПРИЄМНЕ ОКРУЖЕНЄ ЗА УЧЕНЄ на основи котрих просвитни роботнїки маю вивесц за– Ученє то индивидуални процес, закладанє, розвиванє ключни оцени. Школяром остава одробиц шицки задатки своїх способносцох и капацитетох, виглєдованє и вичито- до конца мая, кед достаню информациї о заключених оцеванє литератури, писанє составох и розрабянє идейох и нох, а школяре котри нє буду задовольни зоз оценами у проєктох. Школяре муша, же би здобули знанє, уложиц юнию годни усно у школи виправиц оцени. Порядне ученє свойо власне напруженє. Помоц и потримовку добили и сполньованє поставених задаткох то драга за здобуванє прейґ ґуґл учальнї и образовних змистох котри порихтали квалитетного знаня и добри оцени на концу школского ропросвитни роботнїки, алє и з боку родичох котри им пома- ка – визначує Нярадийова. ■ 22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

я

женоблоґ

и

Н

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

То бул идеални час за превипитованє. Гоч маш кеди, нє можеш патриц телевизор, шедзиц за компом, лєбо дац дачому другому же би вжало твою увагу. Остала сом сама зоз своїма думками и вшелїякима чувствами. И добре же так. Потераз сом нє обачовала же ме так опущує нєобовязне длобанє до заградки и чесанє пса. Праве тота ситуация ми помогла же бим нашла свой мир у таких єдноставних стварох. Бо часто думаме же кед будземе мац нє знам цо, та же будземе щешлївши, же вец будземе чувствовац мир у души. И наисце бим нє мала цо инше повесц о тей корона ситуациї. Нє можем виприповедац нїч шмишне, нїч глїбокодумне, мудре, або инспируюце. Оддалєла сом ше од шицкого цо ме женє же бим сполнєла дачийо очекованя, од шицкого цо ше ми наруцує и цо сом самей себе наруцовала же мушим поробиц пре хто зна хтори причини. Нє, нє... Треба уживац у єдноставних стварох. И нє постої лєпше чувство як кед ци ше рано дахто ошмихнє и пошепта: Добре рано!■☺

Photofunia

ЗАПИСКА

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

єт красшей рочней часци од яри. Вєдно зоз природу ше будзиме и ми, цале нашо єство. Коло нас шицко квитнє, а у нас ше будзи наша енерґия. Того року то було ище интензивнєйше, пре тоту уж шицким познату корону. Праве кед пришла яр, розказане нам остац дома, у своїх обисцох. Хто мал щесца, могол шедзиц на дворе, лєбо препровадзовац час у загради. И у нас бул таки шор. Шедзиш дома, з дому робиш, дзеци з дому уча. Правда, було днї кед биш дзечнє вискочел зоз своєй скори, бо нє лєгко буц у исти час мац, ґаздиня, наставнїца, роботнїца. Алє, нїкому нє було лєгко. Та анї мнє. Док сом ше нє звикла же обидва телевизори завжати пре школу, кажди час даєдному дацо почина, лєбо треба дацо закончиц, научиц, дописац, преписац итд...

22 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

У ПРЕДШКОЛСКЕЙ УСТАНОВИ „ГЕРЛЇЧКА” У КОЦУРЕ

МАЛО ДЗЕЦИ ШЕ ВРАЦЕЛИ ДО ОВОДИ По утаргованю позарядового стану, по сле павзи под час котрей нє було дзеци у про сторийох анї у школских, а анї и у предшколских установох, конєчно ше отворели дзвери коцурскей оводи и привитали радо сни дзеци. Пре мири защити од корона вирусу котри ище вше на моци, одход дзецка до оводи нє функционує як у звичайних условийох. На основи урядового обвисценя Министерства про свити, науки и технолоґийного розвою, прейґ Школскей управи и городу Вербасу, родичи длужни воспитачом принєсц потверд зенє же роботу нє окончую з дому (з кон-

тактом роботодавца), же су обидвойо роботно анґажовани. Друге условиє котре ше муши сполнїц тото же родичи муша принєсц и потвердзенє (нє старше як 7 днї) од дохтора/вибраного педиятра о здравственим стану дзецка, дзецко муши буц здраве. Як нам гварела вихователька Ясмина Скубан, превжати и додатни мири, обезпечени термометри и на самим уходзе ше водзи рахунку о здравственим стану дзецох и занятих, мера ше тїле сну температуру. – Шицки заняти ноша защитни маски и рукавици, а тиж и родичи обовязни ношиц, котри по дзецко

можу присц лєм по уход. Вельо ше водзи рахунку о гиґиєни, окреме о умиваню рукох, а маме обезпечени и мидла и дезинфекцийни средства. Дзеци ше бавя лєм з такима бависками котри по сле хаснованя мож до води, поумивац и дезинфиковац. Кед красна хвиля, гоч мале число дзецох приходзи, теди активно сци орґанизуєме вонка на швижим воздуху – визначела Скубанова. За шицких то нови спо соб роботи и отримованя настави, як и одношеня єдних ґу другим, а як заключела вихователька Ясмина, наздава ше же ше пошвидко тот период закончи. О. Р.

ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ”

НОВИ ТЕХНОЛОҐИЇ У УЧЕНЮ

Дакеди ше у учальнї школяре стретали зоз предметами як цо: желєнa таблa котра була на муре и зоз крейду, школяре за писанє хасновали лєм теки и клайбаси, а главне жридло информацийох и знаня були родичи, баби, дїдове, сушедово и природа коло нїх у котрей ше нєпреривно могло виглєдовац. Нєшка то випатра цалком иншак. Допущце най вас лєм кус упознаме зоз школу „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, чийо учальнї цалком иншак випатраю як дакеди. Желєни табли заменєли били, а однєдавна и „мудри (smart)“ табли, а крейди заменєли маркери у фарбох з котрима ше по нїх пише. Дзеци и надалєй пишу до своїх текох зоз клайбасами, алє кус покус и вони уж маю свою замену, а то вшелїяк компютери и таблети, котри школяре вше вецей хасную у настави. – Наша школа ше тераз находзи у двох проєктох, а то „Вєдно ґу штреднєй школи” и „Понукнуце демократскей култури у школох” зоз котрих зме финансовали

22. МАЙ 2020.

шицки потребни друковани материяли за школярох котри под час пандемиї нє мали можлївосц наставу провадзиц прейґ интернету, та нам тот проєкт у тим барз помогнул. Другу часц средствох зме предвидзели за папер за друкованє, за маркери за билу таблу и шицки наставни средства котри нам нєобходни за роботу. Тото цо нам нове у школи и цо зме достали прешлого тижня то мудра, такволана смарт табла, котру нам Покраїна додзелєла, а за єй хаснованє будзе отримана обука за наставнїкох котри ю буду хасновац у своєй роботи. У каждей учальнї маме интернет вязу, компютер и проєктор котри ше тераз уж хаснує у каждодньовей настави – гвари директорка школи Любица Клепич. Шлєбодно можеме повесц же тота школа школяром и наставнїком обезпечує єден нови приступ ґу ученю, ширеню знаньох, як и роботу зоз новима технолоґиями без котрих у школох у 21. вику нє мож. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З МАНУЕЛУ ДУДАШ, УЧИТЕЛЬКУ З ПЕТРОВЦОХ

РОБИ, УЧИ, УЖИВА И ПУТУЄ Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

Мануела народзена у Вербаше 1991. року. Єй оцец Владимир родом з Петровцох, а мац Тамара, народзена Ганькович, пришла до тих крайох зоз Закарпат‘я. Веселе дзецинство Дудашова памета праве у Петровцох, а свой живот затераз видзи у Заґребе. О своєй роботи, и о тим цо люби и очекує, отворено бешедує

П

ерши штири класи Мануела закончела у Петровцох, шлїдуюци штири у Вуковаре. Там ше уписала и до Ґимназиї, а потим и на Факултет за воспитни и образовни науки у Осєку дзе ше виучела за учительку, маґистровала, и нєодлуга почала робиц. По тераз заменьовала велї колеґинї и нє виберала роботу. Прилапйовала шицко цо ше єй понукло, рахуюци же єдного дня тото искуство будзе лєм на хасен. Преподавала математику, подобову и музичну културу, робела у класней настави, а длугши час була и учителька руского (русинского) язика. – Давно сом одлучела же єдну часц свойого живота будзем жиц у Заґребе, та сом

ДРУГИ ДОМ Под час школованя у Осєку Мануела ше уключела до Дружтва Руснацох у тим месце, а мотив єй бул, насампредз любов ґу рускому слову. – Миле ми було дружиц ше з людзми з Дружтва, такой сом ше у тим месце чувствовала „як дома”. Препоручела бим каждому уключиц ше до своєй заєднїци, гоч знам же то завиши од особи. Тот хто люби таку файту култури, анґажує ше и без даякого нагваряня – прешвечена наша собешеднїца.

24 РУСКЕ СЛОВО

влонї спаковала куфри и пошла – приповеда Мануела о своїм одходу до велького варошу, дзе и тераз жиє и роби. ДОБРА ОДЛУКА – Посилала сом громаду вимоги за роботу на адреси велїх школох, алє сом нє мала щесца. Вец сом одлучела шицки тоти вимоги однєсц особнє до каждей школи дзе сом апликовала за роботу. Можем повесц же то була права одлука. О штири днї сом достала роботу. Перше сом заменьовала колеґиню анґлийского язика, а потим сом достала роботу на длугши час як учителька класней настави. И нєшка сом ище ту, уж рок и пол робим зоз школярами штвартей класи – приповеда Дудашова о своєй роботи у Заґребе. – Любим свою роботу, предлужує Мануела. – Учительска робота динамична, кажди дзень ше случує дацо нове. Учим школярох, алє вельо раз и я учим и од нїх. Уживам у креативней роботи, а з часу на час любим опатриц дацо з обласци подобовей уметносци, слухац музику, лєбо пречитац добру 22. МАЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

литературу. Барз любим буц у природи и думам же природа нєпреповедзено уплївує на чловека – прешвечена наша собешеднїца. МЕСТА И КРАЇ ЗА ПАМЕТАНЄ Пред тим як преглашена пандемия вирусу корона, Мануела нащивела даскельо дестинациї у швеце и дзепоєдни менши ме ста хтори окружує прекрасна природа. Праве щесце же там була, та тераз ма красни памятки. Париз насправди велїчезни, алє на мнє баржей упечаток зохабел Версай хтори ма прекрасни парки як зоз сказки и праве уживанє шейтац по нїх. Спомла бим ище мале ме сто у Истри – Ґрожнян. Волаю го ище и город уметнїкох, а ма коло 20 ґалериї, гоч зоз шицкима ме сточками коло себе нє ма анї 1 000 жительох. Концом септембра, вецей як 300 уметнїки претваряю Ґрожнян до єдней велькей ґалериї на отвореним. Фе стивал наволани „Ex tempore” – з одушевийом о тим малим ме сточку приповеда Мануела. Єй мац зоз Закарпaт‘я, з ме ста Бре стов коло Мукачова. Там маю вельку родзину, и гоч дїдо и баба уж нє жию, наша собешеднїца люби и там одпутовац. – Україна барз велька жем, нє мала сом нагоду обисц шицко цо бим любела, алє ше ми пачи же там вше опущено, а сам попатрунок на природу чловека опущує. Каждому бим препоручела нащивиц Закарпат‘є. Там природа нєдотхнута, а тоти цо любя урбани стредки, и таке єст – гвари Мануела и надпомина же и кухня у тих крайох по єй смаку. ВЯЗА З РУСНАЦАМИ Мануела, подобнє як и велї млади, роздумує як ше повязац з младима Руснацами по

22. МАЙ 2020.

И ЗА ОЧИ И ЗА ДУШУ

швеце, а окреме тераз кед велї пошли робиц до других жемох. – Думам же би було барз добре прейґ даяких дружтвених мрежох повязац наш народ. Людзе любя свой мацерински язик, свойо слово. Правда, можу досц того пречитац на интернет виданьох часописох як цо ма и „Руске слово”, алє кед слово о младшей популациї, можебуц би требало роздумац о даякей апликациї за телефони, у напряме „бешеда по руски” – роздумує млада учителька хтора преподавала и на Лєтней школи Союзу Русинох Републики Горватскей. – Понеже зме мали надосц младих хтори пришли зоз стредкох дзе ше нє учело по руски, а даґдзе ше аж анї нє приповедало на нашим язику, барз сом була нєсподзивана кед сом видзела же кельо напредовали лєм за тидзень – гвари вона. Преселєнє з малого места до метрополи хтора ма скоро милион жительох, зна буц стресне. Но, Дудашова нє случайно вибрала жиц у Заґребе. – То город хтори ма велї змисти хтори мнє цикавя, а на одличней є локациї за путованя. Но, тот хто нє люби гужву, йому би ше нє пачел. Менши городи маю предносц же ше швидше сцигнє там дзе ше сце, алє мнє Заґреб праве таки як сом жадала кед сом плановала ту бивац – гвари Мануела хтора оптимистично патри на живот и пома ли у нїм крача крочай по крочай.■

Мануели барз значни духовни живот, хтори єй у велїм помага, а часто гвари же єй и то мотив за путованє. – Змисти, бешеда и друженє на таких путованьох нє маю цену. Видвоєла бим живописну архитектуру и велї церкви у Риґи, церкву св. Петра и Павла у Вилниюсу, катедралу у Милану и богати олтар базилики Дїви Мариї у Кракове – описує Мануела даскельо сакрални будинки з духовних путованьох

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 90 РОКИ ОРҐАНИЗОВАНЕЙ ДЇЯЛНОСЦИ И РОБОТИ ОГНЬОГАСЦОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ (III)

З КАЖДИМ КРОЧАЙОМ ДРУЖТВО ВШЕ МОЦНЄЙШЕ Пише: Любомир ДУДАШ

Од кеди чловечество спознало огень, од теди важело же „Огень добри слуга, алє зли пан”. Шицки ше мушели того притримовац нє лєм пре власне добро, алє и добро цалей заєднїци на шицких уровньох. Таки начала тирваю виками и буду тирвац и зоз новима людзми, и новима досягами у науки и технолоґиї…

ФАХОВЕ УСОВЕРШОВАНЄ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ У року 1939, окрем активней роботи на безпечносци и процивогньовей защити, вельо ше робело и на образованю и фаховим усовершованю членства. Теди Дюра Папуґа, нови заповиднїк, виявел: „З нагоди пребераня заповиднїцких длужносцох мушим повесц же програма котру чета запровадзує у найкратшим часу морална, тактична, теоретична и практична обнова цалей чети. Програму нє запровадзуєм лєм же бим членству додал нови обовязки, алє прето же би чета була на висини задаткох, на котрих би вше мушела буц, и прето же од нас шицких то вимага час, баржей як гоч кеди по тераз!”

26 РУСКЕ СЛОВО

У

порядней роботи ДОД-а у Руским Керестуре обачлїви частейши пременки руководзацого, углавним администрaтивного кадру, понеже тоти людзе робя у державней служби. Пременки наставаю и пре пресельованє и роботу до других општинох, односно штредкох. Спрам постояцих документох, котри наисце облапяю и найдробнєйши деталї роботи Дружтва, видно же вше векша увага обрацена на лєпше планованє трошкох, на будуци оправки постояцей опреми, набавку нових апаратох, пошореньох и подобне. Так, зоз урядового записнїка од 1934. року, кед плановани буджет, видно же ше руководство стара набавиц коч зоз гордовом за воду, нєобходни дихтунґи за опрему за гашенє, лампаши, петнац комплети жимских шматох за оперативне членство, петнац шлеми… Окрем того, зоз записнїка видно же ше водзи рахунку о обезпечованю санитетного материялу кед же затреба, алє и о уплацованю осиґураня кед же ше случа нєжадани, алє вше можлїви нєщесца.

На истей схадзки порушана и инициятива за обезпечованє локала дзе би ше членство могло сходзиц, и же би ше там чувало и нєобходни документи и архива Дружтва. У роботи могло обачиц и напредованє у фаховим оспособйованю котре ше запровадзує за потреби членства и Дружтва прейґ курсох, котри ше отримує три раз до тижня. Зоз того цо записане констатовало ше же члени ДОД-а, Рац и Орос, на власну инициятиву загашели огень котри вибухнул у школи, 8. фебруара 1934. року. Вимагало ше же би ше до записнїка записало и тоти члени явно похвалєло. Як спомнуте, шицко тото зазначене у одвитуюцей документациї. ВИМОГА ЗА СТАБИЛНЄЙШУ КАСУ Истого року, з намаганьом же би финансованє ДОД-а було ясне, стабилне и же би го могло предвидзиц, придата и вимога општинским власцом же би ше 5 одсто од 22. МАЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

шицких заробкох у Руским Керестуре, зоз осиґураньом општинского буджету, унапрямело до буджету огньогасней чети. Зоз намиру и цильом ґу стабилнєйшей роботи Дружтва, обнародоване же би було добре кед би жителє були уключени до його роботи як його основоположнїки, або як члени котри буду помагац, т. є. почесни члени. Дионизий Пап, почесни член, з истей нагоди предложел же би шицки члени огньогасней чети були осиґурани. Тот предклад такой прилапени. Пре цо лєпшу роботу Дружтва, як уж и спомнуте, частейши були пременки у руководстве и оперативней часци людства. Од мая 1936. року у составе ДОД були: Данил Жилник, предсидатель, и Дюра Макаї и Михал Джуня перши, односно други подпредсидателє. У Управним одборе були дипл. инґ. Михайло Ковач, Дюра Папуґа, Владимир Сабо, Михайло Рац, Александар Планчак, Михайло Рац, Осиф Рац, Евґений Гербут, Янко Черґа и Яким Гайдук. Секретаре були и далєй Дюра Папуґа и Дюра Павлович, блаґайну водзели Михал Джуджар, Янко Надь и Яким Мудри. Заповиднїк Дружтва бул Юлиян Малацко, а делеґати Юлиян Малацко и Дюра Папуґа. Други заповиднїк Михайло Ковач, воднїкове Дюра Папуґа и Владимир Сабо, лїкар бул др Кирил Леви, ковалє Михайло Рац и Йовґен Кочиш, больнїчар Михал Кочиш, а секретар заповидного орґану Дюра Папуґа. Нєодлуга у рамикох планованей роботи и активносцох предложене формовац Огньогасни подмладок, а о тим шицким требало информовац у „Руских новинох”. Порушана и прилапена инициятива о поставяню огньогасней турнї у општинским дворе. Членом Дружтва котри були дежурни док тирвала жатва и тлачидба требало, истого того року, виплациц по 25 динари на дзень. На концу 1937. року зазначене же загашени седем огнї у валалє, а материялна чкода була нєполни 60 тисячи динари. През рок двоме члени були на висшим едукованю за огньогасцох у Сенти, и двоме на официрским курсу. Запровадзене интен-

зивне сотруднїцтво зоз другима дружтвами, у Вербаше, Оджаку, Беркасове, Сенти… НЄ МОГЛО ТЛАЧИЦ БЕЗ ДОПУЩЕНЯ ДОД Зоз активну роботу настали и новши и лєпши ришеня функционованя у валалє и у Дружтве. Так одредзене же за окончованє тлачидби у обисцох потребне достац допущенє од ДОД-а, а допущенє треЗастава керестурского ДОД-а ба мац и за тлачидби на польох, у хотаре. Ґаздове маю за тото обезпечиц воду у потребних количествох и апатикарски потребни прибор. Ґаздом ше дава на знанє же брадла нє шму правиц блїзко при сушедовей меджи, хижи, стрехи и брадла… Уж 1940. року ше пременєла добра часц у роботи Дружтва. Члени вше частейше НЇЧ БЕЗ ДОКУМЕНТОХ одходза на воєни вежби, а праве прето место Дюру Паплацка, предсидателя ДруДок тирвала тлачидба, жтва, длужносц пребера Йовґен Миячич. контролу окончовали овласцени огньогасци. По конєц рока Дружтво почина и зоз кулЗа тлачидби и шицки турно-просвитнима активносцами и прето потребни допущеня ше до роботи уключени и учитель Евґен плацело таксу од 10 Планчак. динари, а кед же ґазда За преширенє Дружтва одредзене же нє мал даєден од треба окончовац кажду позитивну пропаґдокументох, кара була три раз векша, анду у валалє и ширше. точно 30 динари. После числених активносцох, алє и проблемох, Дружтво конєчно набавело моторни аґреґат за лєпшу роботу. Аґреґат набавени у Словениї, а средства з добрей часци даровали жителє, Керестурци, котри були свидоми кельо значи така служба у валалє. Пред початком Другей шветовей войни мобилизованє членох и друге, ДОД прилагодзене воєним условийом роботи, алє ше и далєй водзело рахунка о защити людства и материялних доброх.■ (Предлужи ше)

У нових униформох, числене и вредне членство ДОД-а у Руским Керестуре

22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ МОЛИТВИ

ДУХОВНО ЗЄДИНЄНИ ЗА ВИЗДРАВЕНЄ Папа Франциско и Високи одбор за людске братство предложели же би 14. май бул шветови Дзень молитви, посту и дїлох милосердия, же би ше того дня вирни зоз шицких релиґийох духовно зєдинєли у молитви и модлєли Богу за помоц чловечеству у превозиходзеню пандемиї вирусу корона. У поволанки ше афирмує улогу медицини и наукового виглєдованя у зопераню пандемиї, алє ше нє шме забуц и Боже провидиниє. Прето поволани шицки народи швета же би ше истого дня, єднодушно модлєли спрам власних релиґийних становискох и вирскей и филозофскей традициї, же би ше застановело пандемию од хторей загрожени цали швет. На тоту заєднїцку молутву, пост и дїла милосердия поволани и вирни наших грекокатолїцких парохийох, односно нашей Епархиї св. Миколая.

– Шицки зме браца и шицки модлїме – гварел папа Франциско. – Дахто можебуц пове же то релиґийни релативизем. Алє то нє так. Кажди модлї Бога так як зна, як може, у складзе з власну културу. Модлїме за пребаченє грихох и же би ше нам Бог змиловал. Алє, єст ище вельо други пандемиї пре хторих людзе умераю, а ми то анї нє обачуєме, патриме на други бок. Дакус зме ровнодушни на други траґедиї хтори ше случую у швеце. У перших штирох мешацох того року од глади умарли скоро штири милиони людзох. То пандемия гладу. Молитва же би Господь застановел тоту пандемию вируса требала би нас стимуловац же бизме думали на велї други пандемиї у швеце: на пандемию войнох, глади, дзецох без образованя и други – спозорел папа.

По його словох, важне модлїц ше, покаяц, посциц и буц милосердни, помагац другим. Модлїме ше Богу як браца, шицки вєдно. Най нас Бог шицких благослови и най нам ше змилує, заключел папа Франциско. М. А./М. Г. К.

У ДЮРДЬОВЕ

ВИРОНАУКА ПРЕЙҐ ИНТЕРНЕТУ наученого ґрадива и зоз виронауки, Позарядови стан и нова ситуакотра ше отримує раз тижньово преция пременєли способ живота, як йґ апликациї Вибер. Наставнїца малюд зох, так и дзецох, окреме терияли посила шицким школяром школярох котри свойо школски до формованих ґрупох, напише яки лавки и друженє зоз товаришами їх задаток, а вони поробени задатки у школским дворе у Дюрдьове, зависликую и посилаю назад до ґручерали зоз карсцелями у своїх допи. мох и зоз рахункарами. Потераз ше таки способ роботи На початку було велї почежкоуказал як досц добри, а дзеци дзечсци звикнуц ше на таки способ нє витворюю свойо обовязки. Квароботи, прилагодзиц ше ґу калитет настави нє мож поровновац ждодньовим пременком котрим зоз гевтим квалитетом котри школянастали под час пандемиї, алє як ре можу достац кед су у учальнї, алє час преходзел дзеци, випатра, алє найважнєй праве тото же ше и у тих и їх родичи, цалу ситуацию барз чежких часох дзеци здогадую яка добре прилапели. важна молитва, як и на вирски теми Школяре у Дюрдьове од перРисунки дюрдьовских школярох на виронауки котри дакому можу буц у тим чаше шей по осму класу провадза онлавелька помоц. йн годзини котри ше емитує на теШколяре окреме були активни вочи Велькей ноци, кед левизиї, а зоз своїма учителями комуникую прейґ рижних платформох котри им оможлївюю напредовац и ше прейґ рисованих филмох и приповедкох здогадовали Исусового страданя, його воскресеня, а потим шицко то надбудовйовац їх знанє. На таки способ ше запровадзує и годзини грекокато- и илустровали на єден красни и креативни способ. Шицки вєдно ше наздаваю же ше школяре ознова булїцкей виронауки котру у ОШ „Йован Йованович Змай“ ду радовац школи, товаришом и шицкому гевтому цо им у Дюрдьове виклада вироучителька Лидия Кухар. Л. Кх. Школяре вше можу научиц дацо нове и здогаднуц ше потераз хибело.

28 РУСКЕ СЛОВО

22. MAЙ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

УРЯДОВО ПЕРША СЛУЖБА БОЖА У КАТЕДРАЛИ ПОСЛЕ ЕПИДЕМИЇ ВИРУСА

БОГОСЛУЖЕНЯ З МИРАМИ ЗАЩИТИ Прешлей нєдзелї, 17. мая, першираз Служби Божо у Катедралней церкви св. оца Миколая у Руским Керестуре урядово були служени зоз присуством вирних, а по одлуки Владическей конференциї Сербиї о початку богослуженьох после епидемиї вируса Ковид 19. Того дня були два Литурґиї, на 10 годзин и вечарша на 19 годзин и були з почитованьом безпечносних мирох хтори запровадзовали дежурни члени Церковного одбору. То значи же було огранїчене число вирних хтори мерковали на оддалєносц, ношели защитни маски, а на уходзе прешли през дезобариєру и дезинфиковали руки. Служба Божа на 10 годзин преношена и на Фейсбуку Катедрали на адреси Katedrala sv. Nikolaja. Як уж скорей наявене, тоту праксу, т. є. преношенє Служби ше предлужи и надалєй пре старих и хорих хтори нє можу приходзиц до церкви, або тих цо жию у других штредкох. По вечаршей Служби першираз у церкви бул и майови молебен до Пресвятей Богородици, хтори ше од теди та надалєй будзе кажди дзень служиц по вечарших Слу-

У ПАРОХИЇ РОЖДЕСТВА ПРЕСВЯТЕЙ БОГОРОДИЦИ

ВИРНИ ОЗНОВА У ЦЕРКВИ

У грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове, по утаргованю позарядового стану вирни маю нагоду ознова буц на богослуженю, алє шицки ше и надалєй муша притримовац одредзених мирох защити. – Одборци роздвоєли карсцелї, та кажде будзе на векшим одстояню єден од другого – гварел о. Михаил. Вирни котри поряднє ходзели до церкви твердза же им Служби Божо и одход до храму хибели под час епидемиї, алє як гваря, хто жадал препровадзиц час зоз Богом у молитви, то могол зробиц гоч дзе, та и у своїм обисцу. У наиходзацим периодзе Служби Божо буду у терминох як и скорей, алє ше шицких вирних поволує на осторожносц и водзенє рахунка о защитних мирох. Л. Кх. 22. МАЙ 2020.

жбох, хтори од того тижня ознова запровадзени. Молебени од початку мая потераз були преношени лєм на ФБ, зоз манастирскей каплїци шестрох Служебнїцох. Богослуженя у Марийовим святилїщу Водици почню на швето Вознесениє, хторе будзе 21. мая по григориянским календаре, а Служба почнє на 10 годзин. М. А.

У КОЦУРЕ

ШЛЇДЗИМЕ ХРИСТОВУ ДРАГУ Внєдзелю, у Коцуре, поряднє отримана шпивана Служба на 10 годзин, котру служел капелан о. Данил Задрепко, були велї вирни, а була преношена и прейґ дружтвеней мрежи Фейсбук, на профилу коцурскей парохиї Grkokatolička parohija Kucura – Грекокатолїцка парохия Коцур. – Дакеди треба и духовно почувствовац мир же бизме ше знали застановиц. Шицко, и церква, и храм у котрим ше находзиме, шицко нам помага же бизме лєгчейше могли жиц на тим швеце. Модлїме Бога за моц и помоц же бизме ше нє страцели и були християнє – гварел о. Задрепко. Майова – молебен кажди вечар на 20 годзин. Вечарши Служби на 19, а ранши на 8 годзин. Як гварел парох коцурски о. Владислав Рац, од нєдзелї, 17. мая, плановане же би шицки Служби Божо починали на свой час. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. мая наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабела наша мила баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ народзена Стричко (1930–2019) з Руского Керестура Мила бабо, занавше будземе чувац памятку на Вас и Вашу доброту. Унук Владимир зоз супругу Марияну и дзецми Владимиром и Ана Марию Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. мая наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабела наша мила швекра, баба и прабаба

КСЕНИЯ ПЕТЮХ народзена Раґаї (1929–2020) учителька Мила тето, оставаце нам у найкрасших памяткох! Фамелия Раґаї з Коцура – Мелания и Весна, Микола и Димитрий Цап Фамелия Раґаї з Вербасу – Микола-Бата, Нада и Синиша СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. мая наполня ше дзешец роки як нас занавше зохабела наша мац

АНҐЕЛА ҐОВЛЯ народзена Шпрох (1931–2010) зоз Суботици

ЛЕОНА КОЧИШ народзена Стричко (1930–2019) з Руского Керестура Ваша весела подоба и Вашо старанє о нас занавше нам останє у красних памяткох. Нєвеста Живана, унука Марина и праунучата Радош и Андєла Спочивайце у мире Божим! Най Вас ангели чуваю!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. мая наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабела наша мила баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ народзена Стричко (1930–2019) з Руского Керестура

Роки преходза, алє памятку на вас вично будземе чувац у своїх шерцох. Син Любомир, дзивки Ирина и Милица зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

Красни памятки на Вас навики буду чувац унук Александар зоз супругу Миряну и дзецми Александром, Стефаном и Валентину Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. мая наполня ше 50 роки як вецей нє з нами наш мили оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЯНКО КОВАЧ (1918–1970)

Дня 8. фебруара 2020. року наполнєли ше 20 роки як нє з нами наша мила мац, швекра, баба и прабаба

ФЕБРОНА КОВАЧ народзена Баран (1921–2000)

Дня 16. децембра 2020. року наполня ше 7 роки як нє з нами наш мили брат и бачи

ЯНКО КОВАЧ (1938–2013)

з Руского Керестура З любову и почитованьом, памятку на вас чуваю – син Йовґен, нєвеста Ирина, унукове Йовґен и Михал з фамелиями Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. мая 2020. року наполнєли ше осем смутни и жалосни роки як ше до вичносци преселєла наша мила и добра мац и баба

ВЕРОНИКА-ВЕРА ИВАНОВ народзена Бесерминї (1942–2012) з Ґосподїнцох Твою любов и доброту занавше буду паметац син Мирослав, дзивка Олґица и унучата Марко, Иван и Василиє Мудри Спочивайце у мире Божим до воскресеня!

22. MAЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая занавше ме зохабела моя мила супруга

ХЕЛЕНА СЕМАН народзена Варґа (1941‒2020) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ХЕЛЕНА СЕМАН народзена Варґа (1941‒2020) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на це навики будзе чувац твой супруг Владимир Спочивай у мире Божим!

Найкрасши хвильки препровадзени з тобу будземе ношиц у своїх шерцох и нїґда це нє забудземе. Твойо наймилши – дзивка Геленка, жец Кимо и твойо унучата Ясминка и Златко Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла наполнєли ше три Дня 17. мая наполнєли ше 5 роки роки як ше преселєл до вичнос- як нас занавше зохабела наша мила баба и прабаба ци наш мили дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла наполнєли ше три Дня 17. мая наполнєли ше 5 роки роки як ше преселєл до вичнос- як нас занавше зохабела наша мила мац ци наш мили оцец

МИХАЙЛО ПАСТЕРНАК МАРИЯ ПАСТЕРНАК (1936–2017) народзена Штранґар з Руского Керестура (1938–2015) З любову и почитованьом красни памятки на нїх чуваю унуки Андрея и Арияна з фамелиями Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „LABING”, DOO зоз Беоґраду , по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” д.о.о. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС 2271_04 НС_Ченей_уход”, на иснуюцим обєкту Сербскей православней церкви, у улїци Ченей бб, у Ченею, на катастерскей парцели 3815 К.О. Ченей, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 17. юний 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 18. юния 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 12 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ 22. МАЙ 2020.

– ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

МИХАЙЛО ПАСТЕРНАК МАРИЯ ПАСТЕРНАК (1936–2017) народзена Штранґар з Руского Керестура (1938–2015) З любову и почитованьом памятку на нїх чуваю дзивка Геленка и жец Славко Сабадошово Спочивайце у мире Божим! РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба Скупштини Городу Нового Саду Улїца Жарка Зренянина 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/526-970

ОБВИСЦЕНЄ

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Служби Скупштини Городу Нового Саду

Роботне место: окончователь за скупштински роботи у Оддїлу за скупштински, нормативно-правни и студийно-аналитични роботи у Секторе за скупштински роботи – 1 окончователь. Текст явного конкурса за пополньованє наведзених роботних местох мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Служба Скупштини Городу Нового Саду

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия”а.д. ДОО Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС67, НСХ67, НСУ67, НСЛ67, НСО67 НС – КРАЛЯ ПЕТРА I – МУП” НОВИ САД, у улїци Булевар краля Петра I число 11, на катастерскей парцели число 4654/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия”а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ144, НСЛ144, НСО144 НС – Паризкей комуни” Нови Сад у улїци Паризкей комуни 25, на катастерскей парцели число 4944, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия”а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС32, НСХ32, НСУ32, НСЛ32, НСО32 НС – Ветерник” Ветерник,у улїци Младежска бб, у Ветернику на катастерскей парцели число 1299/2, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 14. 05. 2020. року принєсол ришенє о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА вибудов ДВ 110kv чс. 1267 ТС Нови Сад 3 – ТС Србобран, розплєт при ТС Нови Сад 3, ношителя проєкта АД „Електромрежа Сербиї” Беоґрад, улїца Княза Милоша чс. 11 Беоґрад. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботнима днями од 10 г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу н принєшене ришенє у чаше од 15 днї од днї од дня обявйованя того обвисценя.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо informator@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697 и 066/202-414.

32 РУСКЕ СЛОВО

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „Тelenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласно сци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Сави Ковачевича” у улїци Сави Ковачевича число 12, у Новим Садзе на катастерскей парцели 4672 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 18. юний 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 19. юния 2020. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин. Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

О поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „Карин Комерц МД“ д.о.о. зоз Ветернику, улїца Живорада Петровича чс. 8, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Баґерованє ричного наношеня зоз корита рики Дунай од km 1268+000 до km 1269+000 на к.п. чс. 6690 КО Футоґ. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39). Шицки заинтересовани у чаше од 10 днї од дня оявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службе ни гла шнїк Ре публи ки Сер биї” чи сло 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Подприємство „Тelenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Житна площа” у улїци Масарикова число 35, у Новим Садзе на катастерскей парцели 9894 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 18. юний 2020. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 19. юния 2020. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11,30 годзин.

22. МАЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com

22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com

34 РУСКЕ СЛОВО

22. МАЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

ФИНАЛЕ КОШАРКАШСКЕЙ ЕВРО ЛИҐИ

БЕОҐРАД – МОЖЕБУЦ БУДЗЕ ДОМАШНЇ Директор беоґрадскей Штарк арени, дакедишнї кошаркаш Ґоран Ґрбович, нєдавно виявел же Беоґрад у тей хвильки найблїжей же би бул домашнї закончуюцих стретнуцох у кошаркашскей Евролиґи. Як надпомнул порихтани су, бо уж маю искуство зоз 2018. року кед їх главни город бул домашнї змаганьох Файнл–фора, гоч би орґанизация наиход зацих стретнуцох у Евролиґи були вельо чежши. Насампредз прето же треба прияц 18 екипи хтори би одбавели шейсц кола по конєц змаганя. Планує ше же би ше змагательна часц у Евролиґи закончела од 4. по 27. юлий, а потим шлїдзи елиминацийна фаза змаганя. Кед слово о лоґистики за тото змаганє, Беоґрад ма вельку предносц у одношеню на шицки други городи, насмпредз прето же догварки зоз представителями Евролиґи почали од першого дня кед ше утвердзовало хто би могол буц домашнї того змаганя. Теди ище надпомнуте же би добре було кед би то бул єден город. Консултациї окончени и зоз заменїком городоначалнїка Беоґраду и такой послате писмо зоз позитивним думаньом. Принєшена и одлука же би ше припознало тести на Ковид 19 держави зоз хторих приходза екипи, так же би бавяче нє мушели буц у карантину.

www.kss.rs

На концу Ґрбович наглашел же лєгко орґанизовац Файнл–фор змаганє, бо ше од Евролиґи достава комплетну помоц – и у лоґистики, фаховцох, опреми и материялну помоц. На тот завод, Беоґрад у подполносци виходзи вочи Евролиґи, бо тото змаганє без котизациї. По значносци и велькосци, то друге по ранґу змаганє у профе сийней кошарки на швеце. Тераз ше указала окремна нагода же би у нашей жеми, у Беоґраду, були аж осемнац найлєпши кошаркашски екипи зоз Европи, надпомнул Ґрбович. Конєчну одлуку ше будзе знац 24. мая, а єдини конкурент за орґанизацию закончуюцих стретнуцох у Евролиґи то Любляна. A. П.

НОВОСЦИ У СУПЕРЛИҐИ

ОБОВЯЗНИ И МЛАДШИ БАВЯЧЕ Суперлиґа преширена зоз 20 екипами и Перша лиґа зоз 18 екипами, а чи то допринєше квалитету и реґуларносци тих двох ранґох фодбалских змаганьох, ище ше увидзи. У явносци и медзи фаховцами єст вшелїяки думаня, а тераз остава же би Вивершни и Одбор за нагли питаня одобрели предклад Заєднїци Суперлиґи и Першей лиґи Сербиї На схадзки Вивершного одбору Фодбалского союзу Сербиї будзе розпатрани и предклад спрам хторого у пропозицийох змаганя од идуцей сезони будзе и одряднїца по хторей би у стартних составох на єдним змаганю було найменєй двоме фодбалере по 21 рок старосци. Таке правило, важне надпомнуц, уж було применьоване у тей сезони Першей лиґи Сербиї. У дзепоєдних державох таке правило було вишмеяне – же то було „ловенє у мутним”, так же би ше млади баwww.fss.rs

22. МАЙ 2020.

вяче меняли чим би ше указала нагода, кед ше бависко претарговало. У нас, по пропозицийох, млади бавяче буду у бависку голєм єден полчас. Розумлїве, слово о промоциї младих бавячох хтори би на таки способ були у фокусу селектора младей репрезентациї, а тоту роботу у нас окончує єден з найлєпших младих тренерох Илия Столица. Други предклад хтори будзе на дньовим шоре наиходзацей схадзки ВО ФСС ше одноши на число бавячох у протоколу пред каждим стретнуцом. Место терашнєй постави од 18 бавячох – єденац стартерох и седем замени, од идуцей сезони на каждим стретнуцу будзе по 23 фодбалерох. Таке правило ше уж даскельо сезони применює у италиянскей лиґи Серия А. По терашннїх одряднїцох Протокола суперлиґашских екипох у тиму можу буц найвецй 4 бавяче зоз иножемства. A. П.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЮВИЛЕЙ: 60 РОКИ РУКОМЕТНОГО КЛУБА „РУСИН” (III)

ПОТВЕРДЗЕНЄ ВЕЛЬКЕЙ УПАРТОСЦИ И ЛЮБОВИ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Екипа Русина у Бачкей лиґи 1991. року

У ярнєй часци першенства 1987/88. року до екипи ше врацели млади бавяче. Без огляду на искуство старших, хтори ище бавели, Русин завжал пияте место на таблїчки, односно спаднул три места нїжей як цо бул на концу єшеньскей часци

Н

Наставнїк Михал Рац

ову сезону, 1988/89. року, рукометаше почали зоз подмладзену екипу од хторей ше вельо очековало у наиходзацим периодзе. У екипи теди були: Салак, Сабадош, Катона, Дьордєвич, Чернок, Стрибер, Дюрко, Няради, Медєши, Тиркайла, Виславски, Драшкич, Перепелюк, Грубеня, Надь, Фурик, Фа, Рац. Єшеньску часц першенства Русин закончел на трецим месце на таблїчки и то бул добри успих. Зазначел шейсц побиди, а три стретнуца страцел. Дюрко зоз пейдзешат ґолами бул ґолґетер екипи. У ярнєй часци першенства затримана позиция хтора посцигнута вєшенї – треце место, алє пре реорґанизацию лиґи Русин ше змагал у Медзиопштинскей лиґи Зомбор – перша класа. СЕЗОНИ ЗОЗ ПРЕМЕНЛЇВИМА РЕЗУЛТАТАМИ

Владимир Гарди

36 РУСКЕ СЛОВО

Предлужуюци давно запровадзене сотруднїцтво з екипами зоз Чехословацкей, рукометаше Русина влєце 1989. року пошли до Пряшова. Там одбавели три стретнуца – два процив екипи Татрана и єдно процив комбинованей екипи ЗВЛ Пряшов. Од Татрана страцели обидва стретнуца (42:16 и 28:19), а победзели екипу ЗВЛ Пряшов зоз резултатом 26:20. У новим першенстве Русин нє бавел як у прешлим. Бавел вельо слабше. Одбавел осем стретнуца, на штирох победзел, а на штирох

страцел, а то було до статочнє за штварте ме сто на таблїчки. Теди у екипи бавели: Йовович, Стоянович, Тиркайла, Фекете и Стипич, алє єшеньски биланс, гоч и зоз спомнутим помоцнєньом, нє злєпшани, бо на концу були треци на таблїчки. На основи пласмана штири екипи, а медзи нїма бул и Русин, мали одлучиц у квалификацийох хтора екипа пополнї Бачку лиґу. Медзитим, Русин нє пошол на квалификацийни стретнуца, та то одлучене без нього и остал бавиц у истей лиґи. Под тре нер ску „па лїч ку” Лю боми ра Еделинския, дакедишнього бавяча и ґолґетера, екипа ше добре пририхтала за нову сезону 1990/91. року. То ше указало накадзи ше почало бавиц змаганя. У обидвох часцох першенства Русин бул сиґурни, добре бавели и, могло би повесц, лєм ше прешпацирал през лиґу. На концу Русин бул перши на таблїчки зоз 27 бодами од можлївих 32. У новим ранґу змаганя, у Бачкей лиґи, окрем Русина бавели: Потисє зоз Канїжи, Едьшеґ зоз Малого Идьошу, Червинка II, Раднички зоз Баймоку, Будучносц зоз Савиного Села, Сента, Станишич, Горґош, Нєґош зоз Ловченцу, Далматинєц зоз Ридїци и Ґрафичар зоз Бездану. Нова лиґа и першенство 1991/92. року, за Русин нє були славни. У лиґи бавели дзешец екипи, а резултат бул таки же Русин 22. MAЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

завжал осме место на таблїчки. Освоєл лєм пейц боди, а подобно як и у єшеньскей часци Русин бавел и на яр, та зачувал свойо место у тей лиґи, алє на сподку. ТРЕНЕР ВИЛИ ЯК „ДЖОКЕР” То бул период кед Русин вельо раз менял тренерох, а часто ше случовало же Гарди бул тренер. У валалє уж шицки научели – кед нєт кого, положме Вилия за тренера. У резултатох нє було вельо пременки у одношеню на прешлу сезону. Русин бул при сподку таблїчки, алє оставал у Бачкей лиґи. У сезони 1993/94. року, рукометаше зазначовали резултати хтори були, могло би повесц, контроверзни и чудни. У єшеньскей часци освоєли лєм штири боди, а на яр почали бавиц ище слабше. Такой на початку страцели у штирох стретнуцох, а потим штири победзели. Од єшенї у новей сезони 1994/95. року у екипи почали бавиц Япунджа зоз Вербасу, Зелич зоз Червинки (пред тим бавел у екипи Сивер зоз Суботици) и ґолман Кулич зоз Вербасу. Були то искусни бавяче, цо указовало же Русин озбильно похопел наиходзаци стретнуца у лиґи. У єшеньскей часци першенства Русин зазначел вельо лєпши резултати. Завжал штварте место, а мал лєм два боди менєй од перших двох екипох. Од яри зоз лєпшим бависком злєпшала ше и позиция на таблїчки – Русин бул треци. Теди у екипи окрем спомнутих бавели: Маркович, Миячич, Тиркайла, Мичанович, Гербут, Чапко... Здобуло ше упечаток же зоз таким тимом тота лиґа була по мери Русина. Були у штредку таблїчки, а таки успих посцигнути и у идуцей сезони. У ярнєй часци першенства Русин бавел ище слабше. Зазначел лєм єдну побиду и мал єдно нєришене стретнуце, та на концу бул на седмим месце на таблїчки. ОПЕРАНЄ НА ВЛАСНИ МОЦИ Щесце було же лиґа була преширена, та Русин остал у истим ранґу змаганя, алє теди одлучене же би ше екипа операла на бавячох зоз валалу. Теди, 1996. року, тренер екипи бул Сретен Драшкич, а источашнє и бавяч. У екипи ище були: Накич, М. Надь, Тиркайла, Гербут, Пристойко, Чапко, Чернок, Рац... Резултати були барз подли. На єденац стретнуцох зазначена лєм єдна побида и єдно нєришене стретнуце. Аж дзевец стретнуца страцени. Русин победзел лєм найслабшу екипу у лиґи – Ґаково зоз резултатом 42:22. Нєришени резултат бул на стретнуцу зоз екипу Сонти. Вяри до екипи ше врацели: Салак, Гайдук, Медєши, С. Надь, а тренер ознова бул Владимир Гарди 22. МАЙ 2020.

Вили, та на яр кельо-тельо упечаток бул лєпши. Зазначени ище три побиди и єдно нєришене стретнуце, та Русин на концу завжал дзевяте место. На чоло Русина од єшенї ознова бул поставени Сретен Драшкич, алє нє бул длуго тренер, бо го заменєл предсидатель РК „Русин” Янко Папуґа. Части пременки тренерох и бавячох указовали же екипа у кризи. Теди Русин бул у составе: Салак, С. Гафич, Папуґа, Надь, Миячич. Тиркайла, Пристойко, Чернок, Б. Гафич, Рац, Пашо, Драшкич, Накич, Дюрко. На початку 1998. року у Рукометним клубе „Русин” догварене же би од яри почала тренирац пионирска селекция, а за тренера Учитель Владимир Семан когуцикох поставени професор физичного Учо воспитаня и дакедишнї рукометаш Славко Пап. Резултати Русина у Бачкей лиґи у тей сеКЕРЕСТУРСКИ СУДИЙОВЕ зони були подли – дзевец пораженя и два побиди. Но, указало ше же то було досц же Рукометаше керестурского би екипа предлужела змаганє у тим ранґу. Русина могли бавиц урядово РОЧНЇЦА СД „РУСИН” У рамикох преслави 75- рочнїци снованя Спортского дружтва „Русин” участвовали и рукометаше. Бул то медзинародни турнир, бо окрем Русина, Гайдука зоз Кули, Омладинца зоз Коцура, на турнире участвовала и екипа Татрана зоз Пряшова. Керестурци на тим змаганю победзели кулски Гайдук зоз резултатом 24:21. У другим змаганю госцински Татран победзел коцурски Омладинєц зоз резултатом 34:23. У финалним стретнуцу бавели домашнї процив госцох зоз Словацкей. Госци були лєпши и победзели зоз резултатом 26:15. На тим турнире Русин бавел у составе: Грубеня, Медєши, Чернок, Б. Гафич, Малацко, Гербут, Гайдук, Владислав Салак, Сопка, С. Гафич, Владимир Салак, Драшкич, Славко Салак, Сабадош, Тиркайла, Надь. Тренер екипи бул Йовґен Гарди. До новей першенственей сезони екипа Русина вошла без вельких амбицийох. Знало ше же екипа нє ма нагоди за даяки високи пласман, а и же нє може випаднуц зоз лиґи. То була причина прецо Русин у тей сезони бавел подло, так як нїхто нє очековал. У конкуренциї шейсцох екипох Русин лєм раз победзел, а на шицких других стретнуцох страцел. Кед почала ярня часц першенства, почало и бомбардованє нашей жеми, та є претаргнуте. Спортисти, як пише у историї, ше нїґда нє бали од войни, та анї з тей нагоди. Победзели сами себе, та гоч нє бавели у лиґи (змаганє нє було закончене), а вони бавели медзи собу и под час бомбардованя.■ (Предлужи ше)

стретнуца аж теди кед у валалє були голєм двоме рукометни судийове. То було и условиє же би ше у Руским Керестуре формовало рукометни клуб. Перши рукометни судийове були и перши снователє и тренере у тим спорту: Михал Рац Пицоль и Владимир Семан Учо. Медзитим, Руски Керестур зоз розвойом рукомета постал интересантни велїм же би ше опредзелєли за судзенє. То було окреме интересантне седемдзешатих и осемдзешатих рокох прешлого вику кед скоро зоз каждей ґенерациї „вишол” и даєден судия. На рукометних стретнуцох, аж и на союзним уровню, судзели: Юлиян Регак, Владимир Такач, Юлин Малацко, Янко Папуґа, Славко Джуджар и Славко Надь.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Закруцени рейтеш зоз шампиньонами и бундавку

Сандра Саламун

Пририхтованє у 5 крочайох

кругу и поскладац до помасценей тепши, лєбо на папер за печенє.

1. крочай Порезац празилук и подинстовац. У медзичаше док ше динстує порезац шампиньони и додац ґу празилуку док нє випари чечносц, посолїц и попопровац. Охабиц же би ше охладзело.

4. крочай

Витрепац вайцо вєдно зоз шметанку и йоґуртом, премасциц кажди рейтеш, од горе посипац ким, лєбо сусам.

5. крочай

2. крочай

Печиц на 200 ступнї док нє почервенї, дас пол годзини.

Бун дав ки очи сциц и на трец, дакус посолїц и охабиц з боку най випуща свой сок. До єдней миски положиц одцад зени бундавки, подинстовани шампиньони и пра зилук, до того положиц вайцо, сир, соль, ориґано и шицко зєдинїц.

*Премасциц зоз розмишаним 3 ложками шметанки, вайцом и 3 ложками йоґурту, кимом лєбо сусамом

3. крочай Вжац єдно цесто и попирскац го зоз олєйом, на єднен конєц положиц фил и закруциц як рейтеш, алє так олєгко, нє сцискац. Закруциц до Люпка Цвеїч

38 РУСКЕ СЛОВО

■ 500 ґрами купчого цеста за рейтеши ■ менши празилук ■ 300 ґрами шампиньонох ■ 600 ґрами бундавкох ■ 300 ґрами сира ■ 2 вайца ■ присмачки соль, попер, ориґано

Шлїмаки зоз сиром

Поступок правеня: Змишац вєдно сир, кисле млєко, йоґурт, вайца и соль. Єден рейтеш грубши ше прави зоз шейсцох цестох хтори ше склада єдно на друге. Єдно цесто премасциц лєм зоз олєйом, а друге премасциц зоз мишанїну сира,

Потребне: ■ пакованє купчого цеста за рейтеши ■ 500 ґрами швабского сира ■ 250 милилитри кислого млєка ■ мали йоґурт ■ 3 вайца ■ сусам, солї по смаку

Потребне:

так же кажде друге цесто празне, лєбо кажде друге премасцене. Поступок повторйовац док ше нє похаснує шейсц цеста. Вец ше закруци до грубшого рейтеша хтори ше реже дас на 4 центи, так ше достава випатрунок як шлїмак и склада ше на папер за печенє. Ище раз повториц поступок. На кажди шлїмак положиц ище дакус направеней мишанїни зоз сира и посипац зоз сусамом. Шлїмаки печиц у зогратей релни на 200 ступнї пол годзини. 22. МАЙ 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Taня Салонтаї

Яфа торта (без вареня и печеня)

Мачац петит кекс до соку зоз помаранчеца и поскладац на тацну (1.) Витрепац сладку шметанку зоз миксером и положиц до нєй 2 квашни шметанки. Подзелїц тот фил на два часци и до єдней положиц 200 ґрами зомлєтей плазми и премасциц по кексох (2.), а до другей умишац 4 Состойки ложки еврокрему. Витрепац шлаґ ■ 24-30 фалатки петит зоз ванелиї з млєком и подзелїц кексу (може и петит на два часци. До єдней часци покекс зоз чоколаду) ложиц яфа кекс хтори сце поре■ 50 милилитри соку зали на дробни фалатки (3.). Презоз помаранчеца масциц тоту часц по верху гевтей ■ 500 милилитри сладкей шметанки зоз кексом. Вец премасциц часц ■ 2 квашни шметанки зоз еврокремом (4.), и на концу ■ 200 ґрами зомлєтей цалу торту премасциц зоз половплазми ку шлаґу зоз ванелиї (до тей ча■ 300 ґрами яфа кекси сци можеце положиц на дробно ■ 300 ґрами шлаґу зоз порезану чоколаду). ванелиї Положце торту до фрижидера ■ пол литри млєка голєм 2 годзини скорей як ю по■ 4 ложки еврокрему служице.

1.

5.

2.

Фил зоз зомлєту плазму

3.

Фил зоз яфа кексами

4.

Фил зоз еврокремом

На дробно порезани яфа кекс

22. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

З МАРАТОНОМ ОД КЕРЕСТУРА ДО ОРАХОВА ОЗНАЧЕНА РОЧНЇЦА ПРЕСЕЛЄНЯ

РОК LXXVI ЧИСЛО 21 (3890) НОВИ САД, 22. МАЙ 2020.

З нагоди 74-рочнїци преселєня 168 фамелийох зоз Руского Керестура до Нового Орахова, представителє терашнїх жительох того валалу означели з маратоном всоботу, 15. мая.

Од Керестура по Орахово Томислав Джуня бежал, а його син Едвин Джуня и Любомир Ґовля драгу прешли на бициґлох. Зоз тим маратоном символично означели 13. май, а у Керестуре их у Доме култури привитали представителє тей установи, Националного совиту Руснацох и Месней заєднїци. У новоораховскей делеґациї були ище и предсидателька КУД „Петро Кузмяк” Татяна Дудаш и Срдян Ґовля, котри привезли маратонцох до Керестура и провадзели их на авту до Орахова дзе сцигли за 5 годзини. М. А.

Фото: Олена Папуґа

Фото: М. Афич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0312P

Фотоґрафия: 0325P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґП рафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ РУМЕНЄЦ

БОГАТСТВО З ПРИРОДИ