Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗАЄДНЇЦКИ НАСТУП ФОЛКЛОРАШОХ „TАНЄЧНИ ВЕРНИСАЖ”

РОК LXXIII ЧИСЛО 21 (3734) НОВИ САД, 26. МАЙ 2017.

У Сербским народним театре у Новим Садзе, внєдзелю, 21. мая, у рамикох манифестациї Днї України, отримана програма з назву „Танєчни вернисаж”. На програми участвовали руски, українски и сербски танєчни ансамбли – КУД „Иван Сенюк” з Кули, Домa Култури Руски Керестур, ДНУК „Коломейка”

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ВОЧИ МАЛЕЙ МАТУРИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

зоз Сримскей Митровици, почесни госц на концерту бул Милош Мариян, школяр М. Костюкова, потим АКУДУНС „Соня Маринкович” з Нового Саду, КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова и КУД „Жатва” з Коцура. Виведзени 16 танци з хторима ше преплєтло заєднїцтво славянскей култури. В. В.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■ СЕДМИ ХОРСКИ ФЕСТИВАЛ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фото: Александра Лендєр

■ ДНЇ УКРАЇНИ У НОВИМ САДЗЕ

„КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

Фотоґрафия: K006b_0184P

ХРОНОЛОҐИЯ ПАДОХ И ПОДНЯЦОХ* Писал: Мирон ЖИРОШ, новинар и публициста

По др Гавриїлови Костельникови Керестур Руснацом Нова власц – нова политика! Валалска власна, послухна, „Мац и Глава“. Мац правдива, а глава прошвицена и за худобних розумнєйша, а богатих менєй гумана и нє просвищена, яку ю видзел гинто як млади занєшеняк, дарежлїва. Може вирнєйша розказом од горе... Єдним вимкнути з власного дому, мацеровей сукнї и зранцове- ше брала жем, другим дзелєла, сцело ше же би було лєпней твари Керестурчанкох, босих на сцернянки, лєбо зоз ше, а було вшелїяк. зачиренима руками над „лавками“ конопи, цо их мужо- Рушело ше з одушевийом, образовним и културним наве, а дзеци-хлапчискове, прикривали з блатом же би ше предованьом, радосцами, а по єдней децениї ловґло налавки зачирели, вимочели снопи у води и одпущели од предованє, култура, одушевиє и националне щесце... После дзешец рокох одушевия, радосци и напредованя себе сухе паздзере под церлїцовима язиками. Забил НКВД Г. Ко стельника у Львове, „руским Риме“, (1945–1955), ступа на моц „сцеранє братства“, запанованєстало вистатей горучки у збогацованю на конопи, цо ла „осаменосц“ (1955–1965), вец знова нови власни акциї ю че сали леґинє и хлопи лєм цо нє у каждим обисцу принєсли нови проґрес и обновене културне препородзенє. Тот найуспишнєкед оджацким Швабом и Гитлерови треба ло Нова власц – нова политика! Валалска власна, послухна, йши общи период квалитетни продукт за за худобних розумнєйша, а богатих менєй гумана и нє тирвал коло 25 роки (1966–1990)... воєну индустрию, шадарежлїва. Може вирнєйша розказом од горе... Културно, образовно три, поньви и барут пре нємецке залапйо- Єдним ше брала жем, другим дзелєла, сцело ше же би и национално зме було лєпше, а було вшелїяк квитли и розквитали ванє швета. скорейши два и пол Уж 1941. року розфаластована стара Югославия нє лєм пре свою старосц, алє децениї, же би ше зявело нове дзешецрочє (1991–2000) и пре заврацени розуми югославянских политичних вер- лидерство, политизованє руского националного живота, хох, а страдал Керестур зоз зармуцену главу пре свою возношеня зоз сербско-руску националну политику и нєзложносц, моцну цудзу силу и домашню мекушку, ко- вирастанє политично-националналного руского дна. Натра свойо бистрейши отрушинки „видавала“ до гаре- ступели потим нашо петнацрочни идейни дзелїдби, алє штох, лаґрох, на фронт, або аж фронти на трох бокох, а дзекуюци материялней потримовки меншинских нациоз истим цильом – рабох, мункашох и „гунґарох“ новим налних войводянских заєднїцох, з оживотвореньом Напаном пре їх богатство и щесце, а народу покрадзме упе- ционалних совитох нам ше удало културно шириц и рочена шункa у хлєбу, пришагнута цихосц пре змарзанє и звивац. Медзитим депопулация, асимилация и акултурашмерци на Дону и казаматох у Сеґединє, Вацу, Шатора- ция руского жительства спомалшує швидше културне и националне напредованє. ляуйгелю. Злєкнута руска глава задумала ше и з божу надїю очеко- Так и руска „Мац и Глава“, Керестур, претварял ше и превала свойо воскресанє з нову большевицку шлєбоду, ко- творел до найвирнєйших слугох иснуюцих панох, претра нїч добре нє обецала. „Большевики – безбожнїки!” – полни зоз нєпредуманосцами, цо їх будучносц чежко же так писало у „Руских календарох”. Наслуцовало ше же ше годна ошлєбодзиц по свойо знїчтоженє. Бо вони, як комунисти маю постац нови богове рускей женскей па- червоточ, жию и робя свою роботу нє свидоми же скапе стви, цо лєм паноцом верела, їх поради почитовала и ра- значни чловечи твор, ремеселнїцке, лєбо мистецке дїло тунок рускей глави, а и дзивоцкей чесци, модляци ше лє- цо краши чловека, його дом, штредок, окруженє... Ознажаци на бруху керестурского храму божу милосц вита- чує його културу, иснованє и його окремносц у швеце розличносци, дзе ше ослухує лєм шпив цинки, герлїчки, ла и у младосци своєй розквитала. страки и барз ридко „керепканє“ ґовльох на ридких комиА цо пришло? Цо принєсла шлєбода? Кому щесце, а кому страх, бояжлївосц, преганянє, однї- нох, кед наявюю свою одлуку же сцу мац потомство, виховац го и жиц у нїм... Нажаль, пре общи дружтвени и манки, гроженя, гарештованя? Кед батог наймоцнєйше пука ошторгель найшвидше ка- привредни обставини, нашо млади голубки були примупе! То ше враца як индиянски бумеранґ... Тот цо з нїм шени одпутовац до цудзого, алє нє и цеплого краю пре пука, перши достанє по боґлї! Алє ше пред тим фест на- свойо потомство, оможлївиц му знанє и дац му хлєба до пука, вше зоз слабшим пуканьом, алє прешвеченьом же устох. Знова нажаль, одлєцени голубки ше нє врацаю до перши з батогами пуканя-штрельби, вично останю дзво- свойого душевного краю, алє и воно сами, а уж и їх понїц и дуднїц у здревнєтих главох, замуценим розуме, томство себе власне гнїздо звива у найновшей цудзини, снує нови дом виховює нове потомство и спокойство.■ блазних розказох и блазних розказовачох! Сцигли паради и митинґи, торжества и славошпиви... *Зоз мемоарних записох и есейох, серию яки автор послал РеЗастави зоз петокраками, штреляня „збойнїкох и зраднї- дакциї нєпоштредно пред шмерцу кох“, а розквитли здзернїки рускей, та и керестурскей Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” трапези!

2 РУСКЕ СЛОВО

26. МАЙ 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Мая ЗАЗУЛЯК, одвичательна редакторка часопису МАК

■ Тижньовнїк 4–5. Схадзка Националного совиту Руснацох 6–7. Прешол рок од зменох на РТВ

■ Нашо места 8. Жалба МЗ РК на пресуду о Спортскей гали 10. Округли стол о Руснацох и Українцох Сербиї

■ Економия 12. Робота з паприґу у Руским Керестуре 14–15. З Польопривредного сайму у Новим Садзе

■ Култура и просвита 16–17. Седми хорски Фестивал „Карпати” у Вербаше 24. Нащиви школох и предшколских установох

■ Дом и фамелия 19–21. Испит з руского язика 22. ЖеноблоґИя

■ Мозаїк 26–27. На котри факултет ше уписац у Новим Садзе?

■ Духовни живот 30. Ґу ювилею перших указаньох у Водици

■ Людзе, роки, живот 28–29. Стретнуце з Буїловима – Борисом, Ану и Иваном

■ Информатор

32–34. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Локални фодбалски лиґи 38–39. Треци полчас – 105 роки ФК „Искра” зоз Коцура На насловним боку – Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. о. Миколая з Руского Керестура под дириґентством Лидиї Пашо Авторка фотоґрафиї – Александра Лендєр

МАК 45 РОКИ МЛА ДИ Младежски часопис МАК „розквитнул” у юнию 1972. року. Того року полнї уж 45 роки, алє є ище вше млади. Нє мали ювилей, окреме за таку малу заєднїцу як наша, у хторей, нажаль, єст и вше менєй младих. Анализуюци стари виданя МАК-у, окреме тоти хтори вишли седемдзешатих и осемдзешатих рокох, одушевели ме писма тедишнїх читачох, хтори писали МАК-у як го з нєсцерпеньом чекаю, хвалєли го, потримовали и критиковали. Нєшка чежко достац гоч яку повратну информацию од читачох. Тераз, у чаше интернета, кед нас „бомбардую” з громаду информациями дньово, кед видзиме у скоро истей секунди цо дахто поробел, посцигнул, лєбо цо ше збуло, ридко цо младих може нєсподзивац и заинтересовац так, як то було дакеди. Правда же остатнї роки млади, а и нє лєм вони, вше менєй читаю и купую друковани медиї, та так и МАК. То наша реалносц. Тиж так, у одношеню на скорей, думам же млади тераз менєй свидоми того же МАК єдини руски часопис у нашей жеми хтори праве им наменєни, а то значи же лєм ту мож пречитац даєдни одредзени теми на мацеринским язику, як и тото же найчастейше лєм у МАК-у (и наших других медийох) мож дознац о збуваньох хтори орґанизую нашо млади, о успихох наших школярох, студентох, роботнїкох, спортистох, музичарох, уметнїкох... А чула сом, и пречитала, же ше дакеди на МАК леґинє предплацовали и док були у войску, та го аж и там з нєсцерпеньом чекали. Но, читаю млади, а и други, МАК и тераз, алє го велї з нїх заш лєм скорей почитаю теди кед ше им го да до рукох. МАК часопис шицких нас, його боки отворени за шицких и наменєни су шицким нашим младим же би их читали. То од початку и смисел його постояня. Треба визначиц и похвалїц тото же цо ше дотика МАК-ових сотруднїкох, их вше єст. Млади сцу писац, лєбо на даяки други способ сотрудзовац з МАК-ом, а то потвердзує и тото же зме прешлого року мали коло 60 сотруднїкох з вецей местох. А чи єст теми за кажде число? Вше! Так же, покля того єст, будзе и МАК-у, а ви, читаче, тиж так допринєшце тому же би НАШ МАК ище роками бул млади! Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Марина Джуджар, Сандра Саламун, Александра Лендєр, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

26. МАЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

КАДРОВО ПИТАНЯ НА ДНЬОВИМ ШОРЕ

Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

Национални совит Руснацох на порядней схадзки з тайним гласаньом вигласал 12 кандидатох за членох нового Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох, спомедзи котрих соснователь Заводу, Покраїнска влада, пошвидко менує дзевец членох. Меновани и управни цела НВУ „Руске слово”, з часци и РНТ „Петро Ризнич Дядя”, а за директора нашого националного Театру меновани Славко Орос

денаста порядна схадзка Националного совиту Руснацох у тим зволаню, хтора у Руским Керестуре отримана штварток, 18. мая, була пошвецена кадровим питаньом, односно менованю управних целох у институцийох и установох хторим НС соснователь, лєбо снователь, а потвердзени и дзевец скорейши одлуки Вивершного одбору НС. Од дзеветнац членох, на схадзки у Керестуре присустовали седемнац члени Совиту, котри ше, як одлучели з гласаньом, о кандидатох за управни одбори (УО) Заводу и НВУ „Руске слово” вияшньовали з тайним гласаньом. НЄ ЗАВЕРАЦ ДЗВЕРИ После першого, нєудатного електронского гласаня о кандидатох за членох УО Заводу за културу войводянских Руснацох прешлого мешаца, Вивершни одбор Националного совиту, як и сами члени Совиту, за терашнє гласанє предложели 14 канди-

4 РУСКЕ СЛОВО

датох, з котрих ше виберало 12 мена котри сосновательови – Покраїнскей влади, предложени же би з нїх меновал дзевец членох до УО Заводу. Як пред гласаньом гварел предсидатель Националного совиту Славко Рац, шицки 14 предложени дали писмену согласносц за кандидованє, як и же пред тоту схадзку Совиту окончени розгварки з представительом соснователя, односно у Покраїнским секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами, так же, як гварел Рац, тоти предкладаня кандидатох усоглашени и зоз другим сосновательом и главним финансиєром Заводу. У уводним слове пред вияшньованьом о кандидатох за УО Заводу, Рац членох Совиту поволал же би прилапели реалносц после прешлорочней пременки власци з хтору бизме, як гварел, мали буц кооперативни, цо насампредз у интересу нашей рускей заєднїци и витворйованя за нас значних инвестицийних и других проєктох. 26. МАЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК – Мушиме буц кооперативни з тим хто нас финансує. Часи ше пременєли, а други национални заєднїци то затераз, яґда, ище нє цалком препознали, та ше занїмаю сами зоз собу. Же би и ми нє були єдни з нїх, треба прилапиц реалносц и з тим оможлївиц же бизме вихасновали помоц за инвестициї за конкретни проєкти значни за Руснацох. Насампредз то ушорйованє, а можебуц и обезпечованє цалого будинку за Завод за културу войводянских Руснацох у улїци Матици сербскей, з чим нє лєм же достанєме барз хасновити заєднїцки простор за нашу заєднїцу, алє ше и „Рускому слову” оможлїви преселєнє до своїх просторийох и нє будзе вецей плациц закуп у „Дневнику”. Вшелїяк, у Покраїнским секретарияту зме бешедовали и о других за нас важних проєктох и наздавам ше же тото цо порадзене, будзе и сполнєте после ребалансу покраїнского буджету – гварел Славко Рац, визначуюци же „прецо заверац дзвери, кед нам можу буц отворени...”

тох за членох УО Заводу предклада Миломира Шайтоша з Нового Саду (достал 11 гласи), Наташу Макаї Мудрох з Нового Саду (12 гласи), Саню Тиркайло зоз Шиду (9 гласи), Борислава Сакача з Нового Саду (12 гласи), Миряну Дєкич з Нового Саду (15 гласи), Ґабриєлу Саянкович з Руского Керестура (14 гласи), Мирослава

ВОДЗАЦА ОПЦИЯ Окрем Миколи Шанти, котри тиж кратко визначел же треба прилапиц реалносц, як и Бориса Фейдия, котри ше питал хто з предложених кандидатох у УО Заводу представя младих, на цо предсидатель Рац одвитовал же було досц часу за кандидованє, векшей дискусиї о тим пред гласаньом нє було. З векшину гласох члени Совиту ше вишнєли же о кандидатох за членох УО и за кандидата за предсидателя УО буду гласац тайно, так же после вияшньованя, Национални совит за кандида-

НАЦИОНАЛНИ ТЕАТЕР ИЩЕ БЕЗ СРЕДСТВОХ З ПОКРАЇНИ После оконченого явного конкурсу и предкладаня Управного одбору Руского народного театру (РНТ) „Петро Ризнич Дядя”, Национални совит штварток, 18. мая, за директора РНТ зоз 16 гласами „за” меновал Славка Ороса з Руского Керестура, котри бул и єдини кандидат на Конкурсу и сполньовал шицки вимагани условия. Пред гласаньом о директорови, Славко Орос розришени з членства у УО РНТ и место нього єдногласно меновани Владимир Варґа з Руского Керестура, а до УО Театру, тиж єдногласно, „врацена” Таня Арва-Планчак, котра дотераз окончовала длужносц директора РНТ. Даскельо днї пред схадзку НС ше дознало же РНТ, як и национални театри Словацох и Румунох, на конкурсу за финансованє сучасней творчосци Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами нє достал средства за свой тогорочни проєкт, односно єдну театралну представу, з чим ше тераз конкурує на спомнути конкурс. Познате же остатнї роки средства РНТ з уровня Покраїни зменшовани, прешлого року за єден проєкт достати 550 000 динари, а того року затераз нїч, так же представителє НС Руснацох и РНТ планую нащивиц ресорни секретарият и наздаваю ше же по наявеним ребалансу покраїнского буджету у юнию, средства буду опредзелєни и за наш национални Театер. 26. МАЙ 2017.

Посцигнута порада коло Заводу

Чакана з Дюрдьова (16 гласи), Далибора Болдиша зоз Шиду (13 гласи), Весну Раґаї-Цап з Коцура (14 гласи), др Йоакима Стрибера з Беоґраду (13 гласи), Зденка Лазора зоз Шиду (11 гласи) и академика др Юлияня Тамаша з Вербасу (9 гласи). Двойо предложени кандидати – Моника Гарди з Коцура на тайним гласаню достала 8, а др Деян Загорянски з Вербасу 6 гласи, та з тим нє буду предложени за кандидатох за членох УО Заводу. За кандидата за предсидателя УО Заводу предсидатель Совиту Славко Рац предложел Миломира Шайтоша, за котрого гварел же є тераз єден спомедзи наших найвизначнєйших активистох котри и член политичней опциї хтора на власци од републичного по општински уровнї у хторих руски язик службени. – Вше зме мали визначних людзох у каждей политичней опциї котри робели за руску заєднїцу, та так то и тераз – гварел Рац, а Борис Фейди за кандидата за предсидателя УО Заводу предложел и др Юлияна Тамаша. З тайним гласаньом одлучене же Покраїнскей влади будзе предложене же би на длужносц предсидателя Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох меновала Миломира Шайтоша, котри достал 11, а др Юлиян Тамаш 5 гласи, а на тим гласаню єден лїсток бул нєважаци. Мена 12 кандидатох за членох УО ЗКВР после схадзки уж и прешлїдзени до Покраїнскей влади, же би спомедзи нїх вибрала 9 членох и меновала предсидателя. На схадзки Совиту ше тиж дознало и же початком прешлого тижня за окончователя длужносци директора ЗКВР, на основи скорейшого предлогу НС Руснацох, менована Анамария Ранкович, котра тоту длужносц мала превжац початком того тижня. О МЕДИЙОХ Понеже терашньому Управному одбору початком юлия виходзи мандат, на єденастей схадзки Националного совиту меновани и шейсц члени УО НВУ „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК спред Совиту, як снователя Установи, а трох членох ище скорей вибрали заняти у Установи, цо Совит тераз потведзел. За членох УО „Руского слова”, 13 кандидатох предложели Одбор за информованє Националного совиту и сами члени Совиту, а з тайним гласаньом до УО вибрани Мирон Сабадош (достал 12 гласи), Наташа Еделински Миколка (11 гласи), Анамария Ранкович (9 гласи), Александер Мудри (10 гласи), Александар Саванович (8 гласи) и др Янко Рамач (8 гласи). У мено занятих, до УО нашей НВУ меновани Татяна Чулум, Микола Цап и Блаженка Хома-Цветкович. Предложени кандидати за членох УО „Руского слова” Каролина Папуґа достала 7, Йовґен Мудри 4, Ирина Гарди Ковачевич 6, Олена Папуґа 7, Златица Няради 5, др Деян Загорянски 6 и Гелена Бабич 1 глас.

OЗНАЧЕНИ РОК ОД

МЕДЗИ МЕДИЙНИМ И Рух „Потримай РТВ” пондзелок з протестом „З правду процив однїмачох” опрез будинку Радио-телевизиї Войводини означел рочнїцу од зменох и пременкох редакторскей политики покраїнского явного сервису после виберанкох на хторих пременєна власц у АП Войводини

За предсидателя УО НВУ „Руске слово” зоз 16 гласами „за” знова вибрани Мирон Сабадош з Дюрдьова, а за тоту длужносц ше на схадзки Совиту гласало явно, як цо ше гласало и за членох Надпатраюцого одбору „Руского слова”. Так зоз 16 позитивнима гласами до НО „Руского” ознова меновани Йоаким Голик, Весна Еделински и Иван Сабадош (у мено занятих). Национални совит Руснацох на штвартковей схадзки дал и позитивне думанє за обидвоїх кандидатох за одвичательного редактора Редакциї на руским язику Трецей програми радия РТВ – Татяну Беук Латяк и Владимира Римара, а редактора вибера Управни одбор РТВ. До Совиту за медзинационални одношеня Општини Бачка Тополя спред НС Руснацох менована Татяна Дудаш з Нового Орахова. Попри спомнутих кадрових питаньох, Национални совит єдногласно, лєбо з векшину гласох, потведзел и 9 скорейши одлуки Вивершного одбору Совиту, а одноша ше на даванє думаньох о проєктох з хторима нашо здруженя и установи конкуровали на конкурси за доставанє средствох од локалних самоуправох, покраїнских секретариятох и ресорних министерствох у обласци култури и информованя. На концу схадзки предсидатель НС Славко Рац у мено Совиту и Руснацох Меланиї Римаровей повинчовал на доставаню награди Змайових дзецинских бавискох.■

6 РУСКЕ СЛОВО

о сле сходу опрез РТВ и шпациру по будинок Радия, активисти хтори потримую Рух „Потримай РТВ” виведли перформанс з хторим поручели цо думаю о нєшкайшим стану у тей медийней хижи. Орґанизаторе проте сту з Руху „Потримай РТВ” спозорели же актуална редакторска политика РТВ, дзе нєт критичного приступу ґу дружтвеним питаньом, лєм єднобочного преношеня урядових становискох власци, знєважели угляд и зменшали патреносц и довириє публики до покраїнского явного сервиса, цо указую и резултати нєзависних мониторинґох. За розлику од лоньских проте стох хтори були масовнєйши и фокусовани на борбу за профе сийни новинарски стандарди и начала обєктивного и вибалансованого информованя, даскельо стотки учашнїки проте сту тераз мали нагоду чуц и о пошлїдкох хтори ше одражую на материялни статус занятих. Окреме спозорене же ше манипулує зоз статусом велїх занятих, дзе ше анґажую прейґ гонорарних контрактох. Окрем то го, по ве ре нїк Син ди кату „Нє за ви сносц” у

26. МАЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК STANOVISKA

ПРЕМЕНКОХ НА РТВ

ПАРТИЙНИМ СЕРВИСОМ РТВ Дар ко Шпер гва рел же зоз 112 под пи снї кох ло нь скей пе ти циї про цив зме нох редакто рох на Пер шей про гра ми те ле ви зиї, пре ри жни при чи ни у Ра дио-те ле ви зиї Во й води ни, нє шка ве цей нє ро бя 24 осо би. У проте сту Руху „Потримай РТВ” участвовали и представителє беоґрадскей инициятиви „Нє да(в)ме Беоґрад”, члени „Нєзависно сци” з РТС, терашнї и

ВИНОВНИ ПРИЯВИ Рух „Потримай РТВ” процив членох Управного одбору РТВ-а поднєсол виновни прияви пре нєсовисну роботу. Як обгрунтоване, УО РТВ пред роком нє реаґовал на змену програмского директора, хтора була увод до стихийних и нєарґументованих кадровских и програмских пременкох, цо як резултат ма же мисия РТВ як явного сервиса хтори служи гражданом и дава простор за кажде думанє, нєшка загрожена.

Фото: В. Вуячич

бувши заняти РТВ и новинаре з других медийох. У своїх бешедох шицки визначели же у ситуациї кед державни институциї функционую упитно, без гражданского бунта и ре акциї нє буд зе анї лєпшого и праведнєйшого дружтва. Новинарка НИН Сандра Петрушич, чия редакция тих дньох до стала суд з министром нукашнїх дїлох, спозорела же то лєм формални успих, а нє сущна побида над злохаснованьом системи и власци. Прето, як визначела, нєобходна солидарносц мед зи шицкима актерами дружтва хтори сцу профе сийно, одвичательно и че сно робиц свою роботу. И. Сабадош

Пише: Дюра ВИНАЇ, новинар

РУСНАЦИ НАЙЛЄПШЕ БЕШЕДУЮ ПО СЕРБСКИ Уж даскельо роки на змаганьох зоз сербского язика, як нємацеринского, нашо дзеци, Руснаци освоюю перши места. Други национални заєднїци заоставаю за нами... анї по костки. На нєдавно отриманим Републичним змаганю зоз сербского як нємацеринского язика зоз Банату, Бачкей и Сриму, Руснаци прешли барз добре: у конкуренциї седмих и осмих класох освоєли перши места. Нє подло прешли анї други 15 школяре, кельо участвовали, забераюци високи други и треци места. Гоч сербски и руски славянски язики, та и вше подобнєйши, велї термини ше преплєтаю, а розлики треба замерковац, буц добре подковани, и розлучиц их. Знаю буц и причина за нєпорозуменє. Повед зме „право” – чи на право, чи про сто? Углавним, анї криста-крижом, анї напрейґа, алє може виволац катастрофу. Нашо баби у скорейшим чаше ше знали повиплєтац по сербски, и часто служели за подшмих. Алє, тримали до свойого руского язика и нє дали го нїкому. А, тераз, кед ше найду дзешец Руснаци и єден Серб, ми звичайно, як шорови и воспитани дзеци, бешедуєме по сербски. Та, и кед тоти исти розумя по руски. Бул сом на даскелїх сходох, дзе присутни слабо розумели наш язик, алє вимагали же бизме бешедовали по руски, же би почувствовали мелодичносц, препознали пар слова и вирази котри у ве це й на ци о нал ним штредку дзешка уж чули. Руснаци вше лєпше бешедую по сербски. Донєдавна найлєпше стали Дюрдьовчанє, ровноправно ше им придружовли Коцурци, а, нє даю ше анї Керестурци. Кед так предлужиме, лєпше будземе бешедовац по сербски як по руски. Мацерински охабиме бабом. vinaji.net Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

26. МАЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА МЕСНА ЗАЄДНЇЦА РУСКИ КЕРЕСТУР

ЖАЛБА НА ПРЕСУДУ О СПОРТСКЕЙ ГАЛИ Управа за капитални укладаня Войводини и Месна заєднїца Руски Керестур страцели суд по тужби будовательного подприємства „Яворник” зоз Суботици пре нєвиплацени трошки за дополнююци роботи на Спортскей гали у Керестуре у авґусту и септембру 2013. року и мали би солидарно виплациц 5 милиони 14 824 динари, з припадаюцу камату; и Месна заєднїца и Управа уложели жалбу на тоту пресуду Привредного суду у Новим Садзе

нформация о законченю спомнутого судского поступку винєшена на схадзки Совиту Месней заєднїци (МЗ) Руски Керестур стреду, 17. мая, так же по пресуди Привредного суду у Зомборе, Управа за капитални укладаня Войводини, як тужени першого шора и МЗ Руски Керестур, як тужени другого шору, будовательному подприємству „Яворник” д.о.о. зоз Суботици солидарно (по поли) маю виплациц 5 милиони 14 824 динари за окончени дополнююци роботи на, и у Спортскей гали, як и припадаюцу камату од септембра 2014. року, так же то и векша сума од спомнутей. ДОПОЛНЮЮЦИ РОБОТИ Най здогаднєме, главни финасиєр вибудови Школско-спортскей гали (як ше ю теди волало) у часци хтора предмет того спору була Управа за капитални укладаня, а як инвеститор ше водзело Месну заєднїцу, так же Управа зношела шицки трошки. У поступку на Привредним судзе МЗ заступа Општинске явне правобранїтельство, а Управу Покраїнске явне право-

бранїтельство, и обидвої у предписаним термину уложели жалби на пресуду. ЧИ ТРЕБАЛО ОКРЕМНИ КОНТРАКТ

ПРОБЛЕМИ З ФАРМУ КРАВОХ Попри информациї о страценим суду и жалби на пресуду, з чим упознати и предсидатель Општини Перица Видеканїч, на схадзки Совиту МЗ його предсидатель Владимир Олеяр гварел же ше после ширшей медийней акциї початком рока и далєй провадзи стан на фарми кравох и шицко цо нє у складзе з предписанями ше фотоґрафує и посила до Алиянси за защиту природи, права животиньох и права людзох ЕПАР-ОИПА Сербия, зоз шедзиском у Суботици. Спомнута алиянса о стану на фарми, з доказами и анализу, информує ресорне министерство Влади Сербиї, алє и одвитуюци орґани у Европскей униї и, як поведзене, у МЗ обчекую же пошвидко до Керестура пре тото придзе и єдна окремна комисия Министерства польопривреди и защити животного штредку Влади Сербиї. Олеяр поволал шицких Керестурцох же би фотоґрафовали, лєбо знїмали кажди виход кравох з фарми до польох и знїмки придали до МЗ, а як поведзене на схадзки Совиту, обачене же крави ознова иду до поля коло фарми и очкодовюю шаца.

8 РУСКЕ СЛОВО

Суд тирвал коло два роки, а слово о тим же после законченя вибудови Школско-спортскей гали и препатрунку роботох з боку надпатраюцого орґану 2013. року, констатовани одредзени нєдостатки, односно же потребне поробиц дополнююци роботи – на закрицу, на изолованю мурох, одводзеню атмосферскей води, поробени и други рижни оправки, як и електророботи. Тоти доправяня поробело подприємство „Яворник” зоз Суботици и коштали 5 милиони 14 824 динари, хтори Управа за капитални укладаня як финансиєр и МЗ як инвеститор, нє виплацели. Медзитим, за тоти дополнююци роботи нє була розписана явна набавка и подписани окремни контракт за їх виводзенє, як то по законских предписаньох, алє су виведзени лєм на основи предмерох и предрахункох, та то главни арґументи тужених за подношенє жалби на пресуду, з хтору вимагаю же би ше тужбу „Яворника” одбило як нєосновану. ■ М. Зазуляк 26. МАЙ 2017.

НАШО МЕСТА У ШИДЗЕ ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ГОРОДУ

„СВЯТОНИКОЛЬСКЕ ПРИПОЗНАНЄ” ДОСТАЛА МУЗИЧНА ШКОЛА На швето преношеня мощох святого оца Миколая, пондзелок, 22. мая, зоз численима змистами Месна заєднїца Шид означела свой дзень. На саме швето рано у Месней заєднїци отримана шветочносц з нагоди пошвецаня славского колача, а обряд пошвецаня окончел священїк Сербскей православней церкви. Вон гварел же Святи оцец Миколай защитнїк городу и його жительох и упуцує людзох же би творели добри дїла. Тогорочни кум слави бул Срдян Малешевич, директор Културно-образовного центру, а на шветочносци и коктелу у будинку МЗ, хтори потим ушлїдзел, були и потерашнї предсидателє Совиту Месней заєднїци. З нагоди Дня Месней заєднїци, каждого року ше додзелює награда „Святоникольске припознанє” визначним поєдинцом, установом або орґанизацийом за доприношенє розвою городу. Тогорочни добитнїк по одлуки Совиту МЗ Основна музична школа „Филип Вишнїч“ зоз Шиду хтора того року означує 55 роки иснованя и витворює визначни резултати у музично-педаґоґийней роботи. Др Крсто Куреп, предсидатель Совиту МЗ, високе припознанє придал директорки спомнутей школи Милани Стоякович, а подзековюци на достатим припознаню, вона гварела же то будзе обовязка же би и надалєй добре робели и витворйовали замерковани резултати. Означованє швета потим предлужене у храме Преношеня мощох Святого оца Миколая Сербскей православенй церкви, зоз Святу Литурґию, а после Богослуженя, по традициї, процесия прешла през централни городски улїци. У рамикох преслави у спомнутей церкви пред вечаром отримани концерт хору Ґимназиї „Йован Йованович Змай” зоз Нового Саду, а потим у Владическим двору СПЦ була отворена вистава фотоґрафийох о русий-

Високе припознанє прияла директорка Музичней школи Милана Стоякович

скому царови Романови. Означованє швета урядово закончене з вечаршим концертом под назву „Велїкани джеза”, Влада Маричич трио у дворе Музею наивней уметносци „Илиянум” зоз хторим урядово отворени штаврти музично-едукативни фестивал под назву „Еуфония” хтори ше означує од мая по октобер зоз шейсц концертами. Вл. Дї.

ВИДАВАНЄ ДЕРЖАВНЕЙ ПОЛЬОПРИВРЕДНЕЙ ЖЕМИ У ШИДЗЕ

ДО БУДЖЕТУ 25 МИЛИОНИ ДИНАРИ На подручу општини Шид єст 6 540 гектари державней польопривредней жеми, з чого аж 2 701 гектари звонка Програми защити, ушореня и хаснованя польопривредней жеми, бо ше роби о поверхносцох хтори нє мож обрабяц. Як наглашує Деян Вученович, до општинскей Канцелариї за польопривреду, потераз 2 646 гектари дати под аренду на три и вецей роки. По основи права на першенство закупу, дати 1 197 гектари, а 55 гектари наменєти и парастом хтори маю фарми и тримаю статок. 26. МАЙ 2017.

– Увидзи ше же чи шицки плановани поверхносци по праву приоритета буду вжати, а кед же нє, вец и тоти поверхносци цо останю, буду злучени з поверхносцами хтори буду на явним лицитованю. Обчекуєме же ше по основи закупу до буджету злєє коло 25 милиони динари – гвари Деян Вученович. Вон пояшнєл же лицитованє хторе отримане початком рока, було лицитованє поверхносцох по Програми за 2016. рок. У рочней Програми за 2017. рок наведзене же на подручу Општини з комасацию облапена поверхносц 52 870 гектари, а тот поступок нє запро-

вадзени на 15 832 гектарох у катастерских општинох Морович, Батровци, Моловин, Люба и Дїпша. Єден з проблемох, кед слово о условийох за продукцию, то же нєт беґелї за наводньованє. Ситуация лєпша кед слово о беґельох за одцеканє води, чия вкупна длужина у општини 1 090 километри з хторих 101 километери такволана главна мрежа, а 989 километери секундарна мрежа беґельох. У тим документу наведзене и же контрола хаснованя пестицидох нє як би требало, а просекова поверхносц поля (парцели) дакус вецей як гектар. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ДНЇ УКРАЇНИ У НОВИМ САДЗЕ

ОКРУГЛИ СТОЛ О РУСНАЦОХ И УКРАЇНЦОХ СЕРБИЇ мани Округли стол з тему „Присельованє Українцох и Руснацох до Войводини/Сербиї”. На Округлим столє о присельованю Українцох на тоти простори бешедовали Йозо Сапун и Василь Дацишин, док о присельованю Руснацох и їх културним живоце од 18. вику по нєшка бешедовали др Дюра Гарди, Саша Сабадош и Микола М. Цап. После вичерпних викладаньох до розгварки ше уключела и публика, котра з интересантнима питанями збогацела програму и указала потребу за цо частейшима стретнуцами на тоту тему. Орґанизатор Округлого столa була Амбасада України у Беоґрадзе и Културни центер Нового Саду. Рутенпрес Фото: В. Паплацко

У рамикох манифестациї Днї України у Новим Садзе, всоботу, 20. мая, у Културним центре Нового Саду отри-

ЯРНЇ РОЗВАГИ У ҐОСПОДЇНЦОХ

ФОДБАЛСКИ КЛУБ „ИСКРА”

УШОРЕНА ШКОЛА И ПАРК Ґосподїнчанє прешлого тижня були барз вредни, на два фронти орґанизовани роботни акциї ушорйованя явних поверхносцох, а отримане и фодбалске змаганє, дерби медзи матурантами и родичами. Дзекуюци акциї Основней школи „Жарко Зренянин” и Месна заєднїца, як и велїм волонтером, звонка обилєни будинок школи и ограда опрез нєй. Активни були и моторкаше з валаского Мото клуба „Ескадрила”, котри ушорели Спомин парк „Авионске кридло” на концу валала при авиону. Змаганє матурантох з Основней школи и їх родичох отримане прешлей стреди на стадиону Фодбалского клуба „Єдинство”, а после пеналох победзели матуранти з 5:4. С. С.

СТАДИОН БУДЗЕ И ОГРАДЗЕНИ Добра дзека и волонтеризем злучели ше прешлого тижня, односно штварток, 18. мая, Управа Клубу и фодбалере Искри з добродзечну роботну акцию вибетоновали фундамент за мурик длугоки коло 50 метери, хтори будзе збудовани коло стадиону. Єдини уход на стадион будзе на капурки дзе ше предаваю уходнїци за змаганя. На роботней акциї було коло дзешец людзох, а то ище єдна фаза у комплетним реновираню Искрового стадиона, дзе плановане и поставянє фонтани зоз Искровим мотивом, та ше Искра годна похвалїц же ма найкрасши стадион у ширшим околїску. Пред тим, закончена ище єдна фаза роботох на нових трибинох на Искровим стадионє, а то поставянє закрица. Тераз на шоре остатня фаза роботох на трибинох – поставянє шедзискох, котре ма буц закончене пошвидко. З. К.

10 РУСКЕ СЛОВО

26. МАЙ 2017.

НАШО МЕСТА СХАДЗКА ОПШТИНСКЕЙ РА ДИ У ШИДЗЕ

РОЗПИСАНИ КОНКУРСИ ЗА ДИРЕКТОРОХ О одлукох зоз схадзки Општинскей ради у Шидзе, отриманей прешлого тижня, на прес конференциї за новинарох поинформовал предсидатель Предраґ Вукович. Вон гварел же випочитовани законски предписаня о запровадзованю конкурсох за директорох ЯКП „Водовод” и „Стандард”, хтори потераз були окончователє длужносци директора. Општинска рада прилапела и Звити о роботи и финансийни плани Ме сней заєднїци Беркасово, Сот и Адашевци бо ше тоти точки нє нашли на дньовим шоре на прешлих схадзкох, а тоти документи ма потвердзиц Скупштина општини. Тиж так, принєшени и одлуки о просторе за паркированє, одлука о зоогиґиєни и други. Одлуки зоз схадзки Општинскей ради, голєм за новинарох, односно за явносц, остали у циню заклученьох зоз Колеґиюма општинских руководацих хтори отримани дзень пред схадзку Ради, а о чим було слова, предсидатель Вукович поинформовал новинарох и явносц. Вон, насампредз, гварел же є нєзадовольни же ше у општини нєдостаточно роби же би ше витворели проєкти чийо витворенє обецане гражданом, и за хтори обез-

печени средства зоз висших уровньох власци. Медзи иншим, Вукович начишлєл же пошвидко муша почац активносци по питаню Индистрийней зони при Адашевцох, вибудови водоводу у Соту, роботох на адаптованю сали Културно-образовного центра, обнови Основней школи „Сримски фронт”, реконструованє моста у Вишнїчеве, ушоренє депониї шмеца як и започинанє проєкта ґеронто ґаздиньох. По словох предсидателя Вуковича, за роботи у КОЦ у обезпечени 18 милиони динари, будзе реконструована бина, мури и повала, покладзени нови шедзиска, ушорени патос, а сала будзе так адаптована же би мала потребну акустику. Школи „Сримски фронт” ресорне министерство обезпечело 600 000 евра за значни роботи у адаптованю. – Од шицких вимагам одвичательнє справованє же би ше витворело гевто цо зме гражданом обецали, бо вони обчекую резултати. Муши ше робиц швидко, а хто нє поступи так, будзе зношиц и одвитуюци пошлїдки – поручел предсидатель Вукович. Вл. Дї.

ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО

ВЕРБАС

КОЦУРЦИ НА МАЙСКИХ СТРЕТНУЦОХ

ШПИТАЛЮ ХИБЯ КА ДРИ

Добродзечне огньогасне дружтво у Коцуре внєдзелю 21. мaя, участвовало на 37. Майских стретнуцох огньогасцох у Пиньвиц. Коцурски огньогасци штварти раз участвовали, алє потераз участвовали лєм ревиялно, а того року перши раз були поволани же би ше и змагали. Коцурски огньогаци на змаганє приявели три екипи у катеґориї огньогасни камион, два хлопски и єдну женску екипу, а кажда екипа мала седем членох. Коцурски екипи у конкуренциї 37 екипох витворели шлїдуюци пласман: Женска екипа освоєла седме место, 26. МАЙ 2017.

Младша хлопска екипа була дзешата, а Старша екипа завжала двацете место. Окрем катеґориї „огньогасни камион” було и змаганє дзецинских екипох, як и ветеранох, алє за тоти катеґориї коцурски огньогасци нє мали приявени екипи. З. К.

Лїкаре Общого шпиталю Вербас ше стараю о здравю скоро 250 000 гражданох зоз седем општинох, а як пише портал РТВ, вельке число пациєнтох, мало кадри и части губеня медицинскей опреми, очежую роботу тей установи. Ґу тому, гражданє ше поносую на очежане заказованє и на длуги чеканя на специялистични препатрунки. За окончователя длужносци директора Общого шпиталю Вербас пред штирома мешацами меновани др Милан Попов, уролоґ, донєдавна заняти у Клинїчним центре Войводини, и як гварел за РТВ, дочекали го огромни длуства и вельке число погубених медицинских апаратох. – Такой по пребераню длужносци зме почали ришовац тоти проблеми, ЦТ-апарат знова функционує, поспишело нам ше оправиц апарат за рентґен, хтори нє робел рок и пол, сервисовали зме скоро шицки апарати – гварел о.д. директора Шпиталю др Милан Попов. Робота Общого шпиталю Вербас очежана и пре нєдостаток кадрох. По нормативи му припадаю 104 лїкаре, а хибя 13, як и 65 шестри и 22 особи за роботу у технїчних службох, о чим обвисцене ресорне министерство. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ РОБОТА З ПАПРИҐУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕСАДИ НЄ БУЛО ДОСЦ Пресадзованє паприґи у керестурским хотаре при концу, мож повесц же є релативно швидко зробене, та випатра же остатнї тидзень у маю паприґаре буду лєм залївац пресадзене. Посадзени коло 800 гольти, а оценєте же того року тельо и будзе под паприґу

оботнїкох за пресадзованє паприґи було досц и нє требало ше напредок записовац за обезпечованє наднїчарох. З роботнїками пресадзованє паприґи мож було догвариц аж и нєшка за ютре, цо прешли роки нє було так. Як дознаваме од длугорочних паприґарох, того року було проблем виховац пресаду паприґи, насампредз пре жимни периоди у фази сходзеня, познєйше и пре хробаки котри нападали кореньову систему и кертици котри рили по пластенїкох, та и пре рижни охореня як пошлїдок ослабених рошлїнох. Єдна причина и же ше паприґаре нє притримую плодоряду, та пресаду шею роками до истих заградох цо нїяк нє добре, лєм погодує розвою и нагромадзованю печаркових хоротох и инсектох – чкодлївцох у жеми. Єден з нєдостаткох у продукциї пресади же ридко хтори ґаздово дезинфикую жем у пластенїкох, цо тераз мож зробиц з

хемийнима препаратами, а дакеди ше то робело так же ше зогривало жем на високей температури з огньом. На истей поверхносци фаховци препоручую ховац пресаду лєм кажди пияти рок, алє як гваря, нєт тельо места у заградох, та мож повесц же прилаплїве ришенє зменьовац на кажди два роки. Правда, єст паприґарох котри пресаду успишно виховали, алє ше з вельо вецей намагали як потерашнї роки, а требало буц барз осторожни у провадзеню пременкох на пошатим. Пресаду ше шеє плановано, лєм за себе, а єст и тих цо ю роками рихтаю за предай. Як гваря, тота яр зоз собу принєсла специфични очежани условия, а пресаду могло предац без бриґи, та ше глєдало кореньчок вецей – док прешлих рокох знало остац нєпреданей пресади котра була покошена у заградох, праве пре таки роки кед пресади було на пре-

ШИВА ЦВИКЛОВА ПИПА ПРАВИ ЧКОДИ З оглядом на период и вигодну цеплу хвилю, шива цвиклова пипа активнєйша як дотераз, та почала правиц релативно вельки чкоди на праве пресадзеней паприґи котру куса при самей жеми. Дотераз чкоду мож було обачиц лєм на цвикли, кукурици и слунечнїку, медзитим тоти рошлїни уж преросли стадиюм опасносци, а паприґа праве така младка. Пипа длугока коло 0,8 мм, през дзень пребува у верхнїм пасму жеми та є слабо обачлїва, а карми ше у ранших и вечарших годзинох. Нєобходне третированє з одвитуюцима препаратами–инсектицидами, кед же ше обачи чкоду, бо стан аларманти чим єст вецей як три єдинки по квадратним метеру.

12 РУСКЕ СЛОВО

цек, кед ю нє було кому анї подзелїц задармо та и пресади було менєй пошато. Зменшанє пластенїкох з пресаду ше того року указало як погришне, а цо принєше шлїдуюци рок, кельо ше будзе садзиц, яка будзе хвиля – то лєм єдни од факторох котри вплївую на глєданосц пресади. Ризик вше ту, чи будзе досц, або нє, то вшер укаже нова сезона. Пре спомнути причини, пресади у Керестуре, алє и у других местох, нє було досц, та попри Керестурцох, пресаду у валалє куповали и паприґаре з Деспотова, Вайскей, Крущичу, Лалитю, аж и з Нового Милошева. Квадратни метер пресади, у хторим єст 600 до 800 кореньчки, ше предавани од 10 до 12 еври. – Садзим 30 гольти паприґи котру сом напредок законтрачел у єдней Хладзальнї, зоз своєй пресади посадзим коло 2/3 поверхносци, а остаток плануєм купиц, кед ше ми уда найсц тельо пресади. Правда, бул сом на велїх местох у Руским Керестуре, та можем повесц же пресада нє такого квалитету яку бим сцел – дознаваме од єдного купца з Деспотова.■ М. Джуджар

26. МАЙ 2017.

ЕКОНОМИЯ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ РОБОТИ У НОВИМ ОРАХОВЕ

ВИБРАЦ ПРАВИ СОРТИ У новоораховским хотаре ярнї роботи на полю почали концом марца и цали април, а красна хвиля допринєсла же би ше жем цо скорей пририхтало за шатву. Уж початком априла почало ше садзиц слунечнїк, та и даєдни файти кукурици. Валалчанє ше здогадую же лєпши диждж у ораховским хотаре спаднул ище влонї у октобру, а жима була тварда и шнїгу, так повесц, нє було. Прето парасти попонагляли положиц зарно до жеми цо скорей, док ище було кельотальо влаги. Польопривреднїк Ґабор Калмар садзи кукурицу пионир ранку уж вецей роки и задовольни є. – Кукурицу садзим на 20 цм оддалєносци, а кед сушни рок и кед думам же годзен буц слабши рок, вец правим силажу – гварел Калмар. – Од познєйших сортох садзим кукурицу ЗП 666, на 28 до 30 цм, так же гоч през лєто горучави и мало дижджу, кукурица лєгчейше поднєше таки условия. Ґабор роби зоз сином и уважує совити фаховцох, алє ше операю и на длугорочне ососбне искуство. Слунечнїк посадзели такой после першого априла и то сорту КВС. – Тоту сорту першираз садзим и то прето же нашенє других файтох барз драге. Засадзели зме двацец

гольти, шицко купуєме за готови пенєж, та вец того року пробуєме и нову сорту. Часц, точнєйше полу кукурици зме посадзели 30. марца, а другу половку коло 10. априла. Од статку тримаме лєм швинї, так же зме примушени хасновац вельо штучного гною, цо зменшує трошки – потолковал Калмар. Вон ма пошато и жита и ярцу, по дванац гольти, и потераз добре випатраю, з тим же ше длуго чекало влажнєйшу хвилю. Окрем того шицкого, Ґабор каждого року садзи и два гольти догану, а контракт ма з єдну фирму у Бачкей Паланки. Други Новоораховчань Дежи Тари ма уж 75 роки, алє ище вше обрабя жем. – Мам два крави, дзешец гольти обрабям сам, а друге сом дал под аренду. Мам и трактор, та поорем и порихтам жем сам, а сушед ми посадзи и пошеє. Углавним садзим кукурицу, бо ми треба за покарму за статок. Садзим ю коло 15. априла, и то уж роками сорти БЦ 582 и ЗП 606. Робим сам кельо можем и док ми здравє дошлєбодзує, за свойо потреби и за дзеци – гвари Дежи. По його словох, млєко предава держави, а ма и даскельо овци и баранчата за предай. Прето му пришли накупци и понукли найве-

Дежи Тари и Ґабор Калмар

цей 240 динари за килу живей ваги. На вашаре кила печеней баранчецини була 1 400 динари и шицко то виволує нєзадовольство примарних продуковательох. У новоораховским хотаре посходзели ярнї шаца, ширя ше шори слунечнїку и кукурици, шицки ше наздаваю же конєчно будзе и досц влаги. Лю. Рац

ЗДРУЖЕНЄ ПАПРИҐАРОХ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ТВ ПРИЛОГ О РЕОРҐАНИЗАЦИЇ „АБЦ ФУД” Представителє керестурских паприґарох и занятих у „АБЦ ФУД” котрим фабрика длужна пенєж по актуалним Планє реорґанизациї, дали вияви за Телевизию Б92, за емисию „Добра жем” („Добра земља”) о предложеним новим Планє реорґанизациї „АБЦ ФУД”, по хторим би им длуство мало буц зменшане за ище 60 одсто. Новинаре Б92 бешедовали з предсидательку Здруженя паприґарох „Капсикум анум” Душицу Орос, котра винєсла проблем паприґарох зоз старим, нєвиплаценим длуством. Попри тим гвари же єй жаль, бо би Хладзальня могла одкупйовац и прерабяц паприґу, та же би рускокерестурски паприґаре могли буц конкуретни на тарґовищу з готовима продуктaма, з чим би 26. МАЙ 2017.

було вельо менєй уценьованя з боку накупцох котри правя монопол и контролую одкупну цену паприґи. У мено роботнїкох и малих акционерох Владимир Винаї, котри бешедовал и о терашнїм нєпорядним виплацованю плацох. Предсидатель Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимир Олеяр на тим знїманю за ТВ гварел же тоти проблеми у Хладзалнї настали по єй приватизованю, наглашуюци же Месна заєднїца може лєм потримац паприґарох и роботнїкох у їх намаганьох. Як поведзене, знїмок з Керестура на ТВ Б92 у спомнутей емисиї будзе емитовани на нєдзелю, 28. мая, на 8 годзин. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ДЇЛОВАНЄ НА ПОЛЬОПРИВРЕДНИМ САЙМЕ У НОВИМ САДЗЕ

ПРИХОДЗА МЛАДИ ХТОРИ ЗНАЮ ЦО СЦУ Пишу: Марина ДЖУДЖАР Мирон ГОРНЯК КУХАР

Треба шe вельо трудзиц коло клиєнтох, купцох и муштерийох, бо конкуренция барз велька, так же реномовани и уж познати фирми зоз доказаним квалитетом у предносци у одношеню на других. У бизнису ше вше частейше зявюю млади людзе, добре информовани, алє им треба пенєжну помоц

рґанизаторе 84. Медзинародного польопривредного сайма задовольни з тоту манифестацию, бо було вецей як 130 тисячи нащивительох за шейсц днї, и зазаначене барз добре предаванє польопривредней механїзациї. Аж нєочековано успишно, предата и наручена механїзация чия вредносц коло 15 милиони еври. Национална вистава статку була богатша як влонї, а скоро шицок виложени статок предати. Указало ше и же першираз орґанизована аукция статку бул добри поцаг. Главну награду – трактор „беларус 82.1” достала Мария Сунайко зоз Кули, цо нашо людзе прекоментаровали же награда пришла ту дзешка, блїзко, понеже нащивительох було зоз цалей Сербиї и иножемства. Дюрдьовчань Мирослав Рамач сервисер у „Аґровойводини” и уж дванасти раз є на Польопривредним сайме у Новим Садзе. – Тота саямска манифестация ми здабе на прешли, з тим же гваря же є ище векша як прешлорочни – гвари Рамач. – Ми у „Аґровойводини” понукаме широку пале-

ШВИНЯРСТВО НЄШКА ИНШАКЕ ЯК СКОРЕЙ – Швинярство нєшка иншаке як скорей, можеме повесц же є тераз полуавтоматизоване. Добре тото же ше нашо стари купци врацаю о рок-два, и питаю совит кед ше сцу осучаснїц и преширйовац. Ми, односно представнїки „ВОС системи”, ходзиме на терен же бизме практично видзели цо треба и кельо купец дума и може уложиц пенєжи. По догварки му и направиме тото цо сце и цо будзе функционалне – гварела Люпка Тиркайла зоз жабельскей „ВОС системи”.

14 РУСКЕ СЛОВО

ту китайских тракторох „ЙТО” фирми, хтора найвекши продукователь тракторох у Китаю. Предаваме и чески „Зетор”, тей познатей и искусней фабрики ище од Другей шветовей войни. Заступнїки зме, предаваме и сервисуєме тоти два файти машинох, з длугорочним искуством, з тим же и „Аґровойводина” стара, озбильна фирма, з добрим кадром у тей бранши и зоз шедзиском на Римских шанцох. МИРОСЛАВОВО ТРАКТОРИ ВОЖА ДЮРДЬОВЧАНЄ, КЕРЕСТУРЦИ, КОЦУРЦИ.. – Нашо трактори маю и Руснаци у Дюрдьове, Керестуре и Коцуре. Искуства з тима машинами добри, попри тим, нє маю вельо електронїки, єдноставни су за отримованє, а мож их и сам оправиц – наглашел Мирослав предносци вельорочного будованя и отримованя мена єдней фирми. По його словох, єст коло пейц роки як вше чежше предац добру машину пре рижни причини. Тераз пришли и млади ґенерациї польопривреднїкох хтори знаю роботу и знаю цо сцу купиц. Треба ше барз трудзиц коло купцох, бо конкуренция и понуканє барз вельки. Вец и купци у нє малей дилеми же цо купиц. Правда же пенєжи вше менєй, алє єст банки хтори понукаю кредити под вигоднима условиями, а камати вше менши. Интересованє за трактори вельке, бо їх штредня старосц у Сербиї аж коло 20 роки. – Интересованє звекшує и факт же мадярска держава своїм гражданом (односно тим хтори маю мадярске державянство), дава барз вигодни условия за набавянє механїзациї – надпомнул Рамач. – Наприклад, за трактор хтори кошта 6 500 еври, мадярска держава дава 6 500 еври безповратни средства. 26. МАЙ 2017.

ЕКОНОМИЯ Нєдавно сом ше нєсподзивал кед тот кредит достал и чловек хтори ма 65 роки – гварел Мирослав. ВЕКШЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ И НАЩИВА Власнїк „ВОС системи” зоз Жаблю Люпка Тиркайла зоз задовольством констатовала же нащива на Сайме вельо векша як прешлих рокох и вельо векше интересованє людзох за швинярство. – Єст два главни причини за тото – гварела Тиркайла. – Перше, цена швиньох пошла горе. Друге, держава оможлївюює рижни субвенциї, наприклад, младим малженским паром, початнїком у бизнису и за преширйованє дїялносци, и кажди себе ту може найсц на даяки способ. Ми продукуєме нашу робу и ґарантуєме зоз квалитетом и искуством и мило ми же ше людзе врацаю ґу нам. Найвекша реклама нам кед людзе видза єдни од других нашо продукти, кед су задовольни як то випатра и функционує. По Люпкових словох, пред трома роками нє була така заинтересованосц. Интересантне же ше зявюю велї млади людзе хтори уходза до бизнису. Вони знаю цо су, информую ше максимално кельо можу сами, алє им треба и помоц. Найчастейше ше глєда совити як дацо практично обдумац, кельо то кошта и як вихасновац знанє искуснєйших. – Маме широку палету продуктох и важне повесц же цо купцови приоритет. Наприклад, чи дахто дума и будзе познєйше преширйовац свою дїялносц з нашима продуктами, чи ше уж на початку опредзелї за найдрагшу вариянту бизнису. Цо ше дотика контактох на тим Медзинародним польопривреним сайме, можем повесц же маме подписани єден вельки контракт уключени до аґробизниса, на хторим зме робели мешац, а чийо законченє реализоване тераз на Сайме – задовольно заключела Люпка Тиркайла. Жабельска „ВОС система” ДОО ма опрему за карменє швиньох, односно за прашачки, за автоматске карменє, бокси, за карменє прашатох, плочи за зогриванє на цеплу воду и струю, силоси за покарму, пластични рошти и панели за швинї. Тиж, ту и вентилацийна

Мирослав Рамач

26. МАЙ 2017.

Люпка Тиркайла

опрема, медзи хтору и автоматски клима компютери, як и конструкциї монтажно-демонтажни за фарми, продукцийни гали и маґацини. У своїм понуканю, вербаски „Best & co Internacional Group” ДОО, ма польопривредни машини, атомизери, култиватори, машини за пририхтованє жеми, опрему за наводньованє, пумпи, пирскачки, плуги, розсиповачи штучного гною и хлївского гною, шеячки, шатвопририхтовачи, приключни машини, силажни комбайни, миксери за статкарство, кошачки, преси за бали, пластенїки и часци за машини. ДЛУГОРОЧНИ САЯМСКИ ВИКЛАДАТЕЛЬ, А ТЕРАЗ ЛЄМ НАЩИВИТЕЛЬ Єст и думаня же на Сайме треба участвовац док змоцнї куповна моц. Длугорочни викладатель на Медзинародним польопривредним сайме Керестурец Янко Семан, власнїк подприємства за цадзенє олєяркох „Семан – Експорт” того року ришел нє викладац на Сайме, алє заш лєм, нащивел тоту манифестацию и пообиходзел штанди котри го занїмали. – Тот 84. Медзинародни саям польопривреди по моїм думаню худобнєйши, нє у смислу понуканя и викладачох котри з рока на рок єст вше вецей, алє тих цо купую. Куповна моц гражданох роками опада, а то можем повесц зоз своїх вецейрочних искуствох викладаателя на спомнутим Сайме, та и на велїх других – дознаваме од Янка Семана. Мале фамелийне розробене подприємство цадзи олєй скоро зоз шицкого – сої, слунечнїку, та и з нєзвичайних продуктох за нашо подруче – зоз кокосу, лєну, рашки и др. Попри цадзеня олєяркох и продукциї покарми за статок, Янко ма и иншаки плани унапрямени ґу туризму. Основну дїялносц, як гвари, нє занєдзба, прето же робота розвита, а добри глас о нїм чуц надалєко, та муштериї на продукти з олєяркох ма од вшадзи. Затераз свой успих виражує з двома сертификатами котри ма за свойо продукти – за людске хаснованє и за вивоз до Горватскей.■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

СЕДМИ ХОРСКИ ФЕСТИВАЛ „КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

РУСКА НАЙСВЯТОЧНЄЙША МАНИФЕСТАЦИЯ Пише: Александра ЛЕНДЄР

Члени Орґанизацийного одбору зоз КПД „Карпати“ посцигли високи уровень орґанизациї, без огляду на финансийни проблеми зоз хторима ше зочели

велькей сали Културно-просвитного дружтва „Карпати” у Вербаше всоботу, 20. мая, отримани седми Хорски фестивал „Карпати”. Чесц же би отворели Фестивал мали домашнї хористи з Дружтва „Карпати“, хторих водзела дириґентка Надїя Воротняк. Хор наступел зоз трома шпиванками, а провадзел их оркестер под дириґентством Миколи Чизмара. Други наступ бул тиж поверени Вербащаньом, та ушлїдзел хор Културного центру Вербас зоз двома шпиванками. З хором хтори ше праве врацели зоз фестивалу у Бєлїни, дзе освоєли стриберну медалю, дириґовала Єлена Алексич. ИНСПИРОВАНИ ЗОЗ ВОСТОКОМ Ушлїдзели и нашо хори зоз Нового Саду, Руского Керестура и Дюрдьова. Новосадски хор грекокатолїцкей церкви св. апостолох Петра и Павла и Руского културного центру „Гармония” водзела Весна Кесич Крсманович. Велї Вербащанє з публики нє мали нагоду пойсц на нєдавно отриману преславу ювилея, та тоти три нови писнї на репертоаре бул приємне нєсподзиванє за публику. Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. о. Миколая з Руского Кере стура под дириґентством Лидиї Пашо бул шлїдуюци хтори наступел и то зоз штирома нумерами. Потераз, хор ище анї раз нє хибел на хорских стретнуцох и вше репрезентативно представяю центер рускей култури. Того року окремну увагу прицагла нумера „Одхиль, лєм, мила облачок“, дзе

Домашнї хористи з Дружтва „Карпати”

солистични часци одшпивала Кристина Афич хтора по сле наступу прекоментаровала же то красне чувство, алє и велька обовязка. – У солистичним наступу ше муши точно одшпивац свойо часци, алє и барз осторожно слухац других шпивачох у хору, а поготов дириґента. Мило ми же сом мала тоту чесц одшпивац соло на Фе стивалу – гварела Афичова. Хор „Розанов“ з Дюрдьова од иснованя потераз водза шестри Холошняї, а од 2004. року з тим хором дириґує Татяна Барна, народзена Холошняї. Хор вше окреме нєсподзива зоз писнями литурґийней форми, медзитим, того року окремну увагу публики прицагла писня „Вьюн над водой“, у аранжману монахинї Юлияни Денисовей. – Монахиня Денисова нам облюбена аранжерка писньох, нашли зме тоту писню на ютюбу, такой нам ше попачела и присподобели зме ю нашому хору. Маме даскельо таки писнї хтори нє духовни, алє маю духовни змист. Солисти у тей нумери були Уна Молнар, Тамара Салаґ и Сара Ґутеша – гварела Татяна Барна, дириґентка дюрдьовского Хора. ГОСЦИ З УКРАЇНИ

Ансамбл „Високи замок“, професийни музичаре з Львовскей филгармониї

16 РУСКЕ СЛОВО

Тогорочни Фестивал бул домашнї и госцом з иножемства, зоз Львова и Києва, хтори пребуваю на манифестациї „Дньох України“ у Новим Садзе. Оркестра бандуристох Києвского института музики лаурет медзинародного конкурса, гоч єй члени ище вше студенти. Публика уживала у штирох композицийох, а як потвердзенє їх квалитету сцигли овациї публики хтори ансамбл поволали на бис. Ирина Радюнова, руководзаца оркестра бандуристох гварела же тот студенстски 26. МАЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА колектив першираз госцує звонка гранїцох України. – Нєсподзивани зме зоз вашу державу. Ваш народ барз приємни и сердечни. Тот вечар указал же людзе барз чувствительни и же любя и пестую красну и добру шпиванку. Мило нам же зме могли чуц таки успишни наступи ваших хористох – гварела панї Радюнова. Зоз України госцовал и инструментални ансамбл „Високи замок“, у хторим професийни музичаре з Львовскей филгармониї, а руководзаци ансамблу бул Андрий Яцки. Вони ше представели зоз инструменталнима композициями, а на репертоаре були и гуцулски танци, як и нумери дзе наступела солистка Оля Пинюк, хтора побрала вельо симпатиї публики. ФИНАНСИЙНИ ПОЧЕЖКОСЦИ На концу наступели госци зоз Нового Саду, хор єврейскей општини Нови Сад „Хашира”, под дириґентством Весни Кесич Кр-

ского Секретарияту и републичного Министерства. Уключел ше спонзор, осиґуюца хижа ДДОР Нови Сад, а наздаваме ше же и општина Вербас годна опредзелїц средства за Фестивал и же успишно завреме финансийну конструкцию – гварел Загорянски. Успишну орґанизацию Фестивала, хтори ма 200 учашнїкох и вецей як 50 госцох, похвалєл и предсидатель руского Националного совиту Славко Рац, котри гварел же, заш лєм, Национлани совит Рунсацох помага руским хором. – Од шицких наших руских фестивалох Хорски фестивал ма найвисши и найвекши уметнїцки уровень. Тото потвердзую госци зоз иножемства и зоз Сербиї хтори ше вше дзечнє одволаю, алє и нашо хори хтори з рока на рок вше лєпши. Нє можеме ше похвалїц зоз таким квалитетом у других виразох, у танцу, або жридловей шпиванки, алє хорске шпиванє сиґурно у нас на високим уровню. Национални совит

КОЛОНИЯ ЗДРУЖЕНЯ ПОДОБОВИХ УМЕТНЇКОХ

ПОРТРЕТ МОЖЕ БУЦ ИНСПИРАЦИЯ ЗА ШИЦКИ ФОРМИ У рамикох манифестациї „Музеї Сербиї, дзешец днї од 10 по 10” каждого року ше отримує традицийна колония Здруженя подобових уметнїкох Вербасу (ЗПУВ). Тема того року була „Портрет як инспирация”, а по роботох хтори резултовли на концу дня, така тема наисце була инспиративна. Маляре хасновали даскелї технїки, од акварела по рисунок, та и колаж, а ґу уметнїком зоз щеточку ше приключели и тоти зоз фотоапаратом, алє и вербаски визначни скулпторе. Коло дзешец подобови роботи хтори направени на Колониї 15. мая, як и даскелї

ГОСЦИ ФЕСТИВАЛА Госци на Седмим хорским фе стивалу „Карпати” були народни посланїци Олена Папуґа и Марияна Мараш, котра и предсидателька Скупштини општини Вербас, потим предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, а програму провад зели и помоцнїк покраїнского секретара за привреду Серґей Тамаш и член Општинскей ради Вербасу задлужени за културу Боян Периз. Присутни були члени священства – старовербаски парох о. Алексий Гудак, алє и рускокере стурски парох о. Михайло Малацко и дюрдьов ски капелан о. Михаил Холошняй, котри и шпивали у хорох.

сманович, хтори виведли штири композициї. Тогорочни Фестивал отримани з финансийнима почежкосцами, бо на рахунку Дружтва за тоту манифестацию анї нєшка нєт нїяки средства. Предсидатель Дружтва Деян Загорянски гварел же и попри почежкосцох орґанизация була добра. – Затримали зме праксу же би Фе стивал бул медзинародни и поспишело на ше же бизме зоз власнима моцами тото приведли ґу концу. Финансийна потримовка збоку Националного совиту рускей националней меншини и Заводу за културу войводянских Руснацох нє пришла, а нє достали зме средства анї зоз покраїн26. МАЙ 2017.

вибрал вербаски, новосадски и дюрдьовски хор же би помагал їх дириґентох же би отримали континуитет. Кере стурски хор ше потримує з боку Дома култури, а праве тоти штири хори косцанїк нашого хорского шпиваня. Кед ше ґу тому ище приключи и Сримска Мировица хтора тераз медзи хором и жридлову ґрупу, будземе мац капацитет хорского шпиваня векши и як даєдни вельо численши национални заєднїци – визначел Рац. После манифестациї, у веселей и приємней атмосфери за учашнїкох и госцох Фестивала орґанизована вечера и друженє у Центру за физичну културу „Драґо Йовович”.■

хтори скорей поробени, та и фотоґрафиї и скулптури виложени 17. мая, у найновшим ґалерийним просторе Здруженя подобови уметнїкох Вербас. Того истого вечара Фото-кино клуб Вербас, хтори добре сотудзує зоз Здруженьом, на городскей площи приказал перформанс и презентацию своїх роботох на тему „Вербас, дакеди и нєшка”. Цаловечарша програма прицагла вельку увагу публики, та плато опрез нєзаконченого будинку Театра того вечара бул полни. На вистави виложени и роботи наших визначних подобових уметнїкох, Лидиї Барна, хтора участвовала на Колониї, и Силвестера Макая, хтори свойо роботи на тоту тему представел на вистави. Вистава будзе отворена два тижнї, роботни днї од 17 до 20 годзин. А. Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ФЕСТИВАЛ РУСКЕЙ КУЛТУРИ „ЧЕРВЕНА РУЖА”

ИЩЕ НЄ ПОЗНАТЕ ЧИСЛО ЗМАГАТЕЛЬОХ ЗА НАЙКРАСШИ ГЛАС На Програмним одборе з векшей часци утвердзени програми манифестацийох на тогорочним 56. Фестивалє рускей култури „Червена ружа” у Руским Керестуре, хтори будзе 30. юния, 1. и 2. юлия Як поведзене на схадзки Програмного одбору Фестивала, хтора у Руским Керестуре отримана пияток, 19. мая, познате же „Червена ружа” будзе отворена з виставу подобових роботох зоз шветово познатей Ґалериї наївней уметносци з Ковачици, цо будзе витворене прейґ сотруднїцтва заводох за културу войводянских Руснацох и войводянских Словацох, а на пияток, 30. юния, буду ище два манифестациї – „Червене пупче” и „Одгуки ровнїни”. За манифестацию дзецох „Черене пупче” приявени вецей як 11 танци з КУД-ох по наших местох. Алє того року виостанє змаганє нових композицийох, понеже од пейцох, кельо сцигли на конкурс, за виводзенє три нови шпиванки, так же вони буду охабени за нарок. Прето на схадзки догварене же би нашо КУД-и на „Пупчу” участвовали з найменєй по єдну шпиванку за дзеци зоз скорейших „Червених пупчох”, о чим будзе порадзене з нашима Дружтвами. На основи контактох орґанизатора „Ружи” Дома култури Руски Керестур з КУД-ами по наших местох, на Програмним одборе винєшене же шицки Дружтва приявели точки за манифестацию „Одгуки ровнїни”, алє найвецей шпивацки, односно шпивацки ґрупи, и даскельо танци. Пре можлїве госцованє КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова у Польскей у чаше отримованя „Ружи”, по схадзку Програмного одбору ище нє було до конца познате з кельо и якима точками наступя на „Одгукох ровнїни”, алє и на традицийней манифестациї „Червена ружа”, односно на змаганю за найкрасши дзивоцки и леґиньски глас. А з тим подобна ситуация и у других местох, бо гоч начално поприявйовани аж вецей як 15 можлїви млади шпиваче, пре їх рижни обовязки, затераз нє мож потвердзиц и їх сиґурне участвованє на тей манифестациї, поведзене на схадзки Програмного одбору „Ружи”. На другим боку, потвердзене же на Шветочним концерту, на соботу, 1. юлия, з окремним блоком наступи и популарни Поддуклянски уметнїцки народни ансамбл (ПУНА) з Прешова, зоз Словацкей, а на схадзки догварене же би у ткв. „руским блоку”, попри Мишаного хо-

ру, шпивачох и фолклорного ансамблу кере стурского Дома култури, на Концерту наступели и Хор „Гармония” з Нового Саду, а як госц и танєчни ансамбл КУД „Сербия” з Кули. Вистава подобових роботох будзе у голу Спортскей гали, а „Червене пупче”, „Одгуки ровнїни” и Шветочни концерт на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк”. Змаганє младих шпивачох за найкрасши глас би мало буц у Велькей сали Дома култури, внєдзелю, 2. юлия, а по схадзку Орґанизацийного одбору „Ружи” початком идуцого тижня вироятно будзе познате число змагательох, бо од того завиши дзе и кеди воно будзе отримане – чи (як и дотераз) як окремна манифестация кед будзе одвитуюце число младих шпивачох, чи у рамикох пиятковей програми „Одгуки ровнїни”, кед их будзе менєй. Од скорей познате же змаганя нових забавних композицийох нє будзе отримане анї того року, понеже, и попри предлужованя конкурсу, єст барз мало, лєм штири нови шпиванки хтори би могли буц виведзени. Прето на Програмним одборе роздумоване и о другей часци музичней манифестациї „Червена ружа”, кед же вона будзе у Доме култури, и затераз єст вецей вариянти за тоту часц програми. Як провадзаци манифе стациї у рамикох „Ружи” Здруженє реме селнїкох и приватних поднїмательох и того року будзе орґанизаовац Кере стурски саям, а будзе отримани и Медзинародни турнир у одбойки у рамикох СБ „Яша Баков”. Главна тема Кере стурского сайму будзе керамика, з часци и стари реме сла и други виробки, а будзе на соботу, 1. юлия у Майсторским доме и коло нього. Медзинародни турнир у одбойки будзе тиж на соботу, 1. юлия, у Спортскей гали, а предвидзене же попри домашнїх, буду участвовац и екипи з Горватскей, Словацкей и України. Як було и скорей, и на тогорочним Фе стивалє у дворе Школи „Петро Кузмяк” млади з „Пакту Рутенорум” буду задлужени за розвагу по сле програмох на „Ружи”. М. Зазуляк

НА РЕПУБЛИЧНЕЙ СМОТРИ РЕЦИТАТОРОХ

МИРОСЛАВ МАЛАЦКО ПИЯТИ У СЕРБИЇ

На найвисшим змаганю у держави – на Републичней смотри рецитаторох хтора отримана пияток, 19. мая у Валєве, наш познати рецитатор Мирослав Малацко з Руского Керестурта освоєл високе пияте место у наймоцнєйшей конкуренциї, у старшим возросту.Малацко ше у тогорочним циклусу у катеґориї штредньошколциох,

18 РУСКЕ СЛОВО

студентох и младежи змагал з виривками з поеми Мирослава Антича „Писма панї Венети”, котри преложени по руски, а за змаганя го у Рецитаторскей секциї керестурского Дома култури пририхтовали Олена Живкович и Мая Зазуляк. На Републичней смотри рецитаторох у Валєве у конкуренциї младшого во-

зросту (школяре нїзших класох ОШ) з писню по руски участвовала и Катарина Накич з Нового Саду. Катарина, школярка штвартей класи ОШ, од Городскей по Републичну смотру рецитовала писню Меланиї Римар „Мале дзивчатко”, а у новосадскей ОШ „Милош Црнянски” пририхтала ю учителька Весна Кухар. М. З. 26. МАЙ 2017.

наша тема:

ROK XVI ^ISLO 5 Число ушорела: Славица ФЕЙСА Фотоґрафиї: T. Ходак, С. Саламун

ТЕСТИ З РУСКОГО ЯЗИКА

МАТУРА МАЛА, А БРИҐИ ВЕЛЬКИ

ала матура при осмакох то, так поМ весц, перши вельки испит. За два днї, кельо тирва тестованє, треба указац

Так як и велї, анї школяре у осмих класох у наших трох школох дзе ше руски язик поряднє учи, нє можу точно знац як поробя тести, чи буду задатки праве тоти цо их учели, чи их добре зробя, або нє. Же би резултати на концу були цо лєпши, стараю ше и їх наставнїки. Прешлого року наставнїци з руского язика апеловали на тих цо рихтаю тести з мацеринского язика же би ше пременєло оценьованє, и на тот способ школяром олєгчало, односно оможлївело же би могли мац лєпши успих.

тото цо през основне школованє научене. Рука ше часто зна затресц, бо од успиху на тестох завиши хто ше дзе упише, дзе предлужи свойо образованє, кадзи ше подзеє... Педаґоґове гваря же то єден з барз стресних периодох у живоце адолесцентох, и же го вельо лєгчейше пребродза тоти цо сиґурни до свойого знаня, цо маю надосц самодовирия... Но, питанє кельо таких єст, и чи вообще єст тих цо думаю же их анї єдно питанє з мацеринского язика або математики, нє нєТей теми даваме найвецей простору у сподзива? нашим Додатку.

26. МАЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

наша тема:

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ТЕСТИ З РУСКОГО ЯЗИКА

ЛЄГКИ ЗАДАТКИ – НАЙЧЕЖШИ?

Мала матура, алє велька бриґа. То знаю тоти цо маю осмакох, або цо их мали, бо окрем того же ше о нєй почина бешедовац мешацами пред тим, у юнию вона досцигнє сам верх – як поробени тести? Школяре хтори робя тести з руского язика, ґенерално, вше слабши. Пробовали зме дознац – чом?

ренд таки же Мала матура остатнїх рокох постала єдна з найважнєйших подїйох нє лєм школяром осмих класох, алє и їх родичом, родзини, дружтва вообще... Каждого року вона у фокусу нє лєм пре финансийни шок тих цо маю матурантох, алє и пре вельке поцерпанє чи исти тоти матуранти нє подруца на испитох, и чи ше годни уписац до тей школи до хторей сцу. У явносци ше вше частейше поставя питанє чи тота матура вообще потребна, чи вона дава прави резултати кед ше зна же школяр 60 одсто бодох з основней школи достава на основи посцигнутого успиху, а успих часто нєреални, бо ше оцени на концу осмей класи школяром „подарую”. Тоти цо процив матури, як арґумент наводза же нїґда нє було тельо вельо вуковцох, же ше их, так повесц, „штанцує”, окреме у менших местох, а на испитох, у велїх школох, дзецом помага. Други твердза же тести праве и прето нєобходни на концу осемрочного школованя же би прероштовали тих цо прави вуковци од фалшивих, и на тот способ дали реалну слику о школярским успиху. Подло поробени тести и вукова диплома – ясни знак же ту цошка нє ушоре. А яка ситуация по наших школох дзе маме руски дзеци хтори ше рихтаю уписац до стреднїх школох? УЧИЦ ШЕ – НЄ ЛЄГКО Наставнїци з руского язика у Коцуре, Руским Кере стуре и Дюрдьове влонї реаґовали на тото же як ше оценює тести з руского язика. Поровновали оценьованє з тестами других националних заєднїцох – Словацох, Мадярох, Румунох и заключели же нашо школяре очкодовани. – Проблем тот же шицки задатки ноша по 1 бод, а исти тоти задатки составени з вецей задаткох, подзадаткох, лєбо єден задаток справени з двох, трох часцох,

20 РУСКЕ СЛОВО

та кед школяр у дачим погриши, цали задаток ше му нє припознава. Наприклад, у задатку стої же треба написац шицки нєпременлїви слова з тексту, а єст их 12. Кед школяр випише 11, а лєм єдно погриши, резултат – 0! Тото оценьованє при других меншинох иншаке, бо постої можлївосц же би за-

Мая Самарджич

даток бул оценєни з 0,50, або 0,25 бодами. Можебуц же то школяром як наприклад у Руским Керестуре нє таке важне, рахуюци же ше упишу до Ґимназиї на руским язику у тим валалє, нє знам, алє нам у Дюрдьове то барз важне, бо кажди пол бода, або и штварцина пресудна чи школяр хтори конкуровал до Карловацкей ґимназиї, або до Ґимназиї „Йован Йованович Змай” у Новим Садзе, будзе прияти. Прето зме влонї реаґовали и пренєсли нашо зауваги Одбру за образованє же би вон тот проблем предочел на схадзки Националного совиту и же бизме го даяк ришели. Професор Кишюгас пренєсол же най ше нє стараме, же задатки лєгки, и шицко остало лєм на тим – гвари Мая Самарджич, наставнїца з Дюрдьова.

Двацец пейц роки др Яков Кишюгас малим матурантом сам правел тести з руского язика за примаци испит за упис до стреднєй школи. Остатнї штири роки тести прави роботна ґрупа у хторей, окрем професора Кишюгаса, Мелания Сабадош, Анамария Рамач Фурман, Александер Мудри и лекторка Гелена Медєши. Кишюгас толкує же ше перше прави збирку задаткох котра школяром и наставнїком доступна од януара каждого року, а у нєй таки задатки яки буду и на тесту, по форми и чежини. Правя ше за три уровнї знаня: основни уровень за котри ше очекує же буду знац коло 60 одсто школярох, стреднї уровень за коло 30 одсто, и напредни уровень за коло 10 одсто школярох. – Кажде знанє мож указац на уровню препознаваня (найлєгчєйши), на стреднїм уровню и на напредним. Препознаванє найлєгчейши уровень: на питанє як глаши формула сумпорней квашнїни, школяр ю муши препознац кед ю увидзи. Або, школяр нє зна хто написал даєден роман, алє кед видзи написане мено автора, та го препозна. Коло 60 одсто задаткох на тим, найлєгчейшим уровню. На шицко тото маце и збирку у котрей 450 задатки истого типу, як цо буду на тесту. Вше ше правя три паралелни тести, а министер на дзень тестованя одредзи же котри ше тест будзе робиц. Глєдац вигварки за слаби успих лєгко, чежко учиц и научиц. Кед ше сце заменїц знанє зоз знаходлївосцу вец мож и то: без читаня задаткох, заокружиц шицки одвити под А, та будзеце мац 4 боди. Так и под Б и под В. Без читаня задатку. Алє кед нам то мало, вец би поглєдац виноватого. То вше дахто други, окрем нас самих. Чежко розумиц же школяре на уровню препознаваня цалком нє ришели задатки у котрих треба препознац файти словох. То ґрадиво з другей 26. MАЙ 2017.

класи основней школи. Другей класи! И кед школяр на концу осмей класи нє потрафи файту словох з ґрадива у другей класи, вец ше глєда же би ше знїжело критериюм. Як кед би у математики требало написац числа од єден по осем, та школяр напише лєм до шейсц и очекує голєм пол бода, бо дакус знал. Лєм у єдним случаю пред двома роками бул проблем з формулацию єдного задатку, алє у шицких других 19 задаткох нє бул проблем, а тест ришени барз подло. Нє главни проблем у тестох, алє у квалитету ученя, знаня и школского вреднованя знаня и дружтвеного вреднованя знаня – гвари Яков Кишюгас. ТРЕБА НАМ КОМПРОМИСНЕ РИШЕНЄ Каролина Папуґа єдна з двох наставнїцох хтора у Руским Керестуре преподава руски язик. Упозната зоз ситуацию кед слово о тестох з руского язика, Папуґова гвари: – Складам ше же нє треба знїжовац критериюми, бо нас тото нїґдзе нє одведзе, алє думам же єст питаня пре хтори бизме требали шеднуц за исти стол вєдно з тимом хтори рихта задатки. Знам, велїм дзецом нє бриґа, сцу мац боди, а нє сцу ше учиц, алє 26. MАЙ 2017.

єст и тих хтори сцу, хтори барз добри, а нам задаток же бизме их потримали и цо найважнєйше – сами себе нє подкладали ноги. Ми мушиме найсц

Каролина Папуґа

даяке компромисне ришенє, и думам же то найважнєйше нє лєм нам и школяром, алє патраци и дакус ширше – гвари Папуґова. Професор Кишюгас толкує же ше задатки нє прави прето же би ше влапело школяра у нєзнаню, алє же би ше утвердзело кельо тот школяр наисце зна. – Розлика у ниянсох, алє є сущна – гвари Кишюгас и толкує вше слабшу успишносц школярох на тестох. – Прецо, вообще, слаба успишносц у барз вельких зявеньох? Озда прето же ше знанє сце заменїц зоз знаходлївосцу. Кед мож даяк вимкнуц ученю, та ше вимкнє. Присуствуєме общому знїжованю шицких критериямох, та

прецо би вец и школяре нє подлєгли тей лєгко сци? На годзинох ше нє меркує и нє учи, а кед ше будзе мушиц, вец єст збирка, та даєдни родичи виплаца и приватни годзини же би ше з тей збирки дацо научело. Стандард тестованя давно утвердзени у педаґоґиї и глаши же за першу преходну оцену (2) школяр треба же би витворел вецей як 50 одсто точних одвитох. Кед тест ма 20 задатки, вец за найменшу двойку треба мац найменєй 11 боди. То ше нам, або школяром, нє муши пачиц, алє з тим горше за нас – толкує Кишюгас и наглашує же и того року єст вецей места у школох як самих школярох (коло штири тисячи вецей места), та як гвари, за шицких будзе места, а од школярох завиши же за котре ше место виборя. – Чи вец будземе вецей знац и будземе лєпши? Лєгки задатки гоч у чим, у ствари, найчежши, бо нам даваю фалшиву слику о нас самих. На остатнїм семинару за наставнїкох мал сом бешедовац о стандардох (на основи нїх ше задатки прави, познати су, обявени пред пейцома роками), алє наставнїки нє пришли – гвари профе сор, док наставнїци твердза иншак. – Ми сами себе вше можеме подложиц ногу. Други за тот час бежа напредок... – закончел Кишюгас. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

наша тема:

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ТЕСТИ З РУСКОГО ЯЗИКА

ЛЄГКИ ЗАДАТКИ – НАЙЧЕЖШИ?

20 РУСКЕ СЛОВО

Мая Самарджич

Каролина Папуґа

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

ня запатиц хижне квеце вше було осудзене на препасц. Кед сом раз зоз ше стру пошла на кере стурски пияц, а вона про сто ґу квецу. Слухам ю, а нє можем вериц. Убил ю швет, спомина якиш бонґодиї, арацени, анї нє знам цо, а ище менєй знам кеди тото шицко научела. Патрим на ню, патрим, га муши буц же и я дацо знам робиц лєпше од нєй, дацо цо и єй буд зе чудне же знам. Мац и ше стри ме потим найгваряли най пробуєм пе стовац квеце, же то нє велька филозофия, ша, и загнєсц цесто ши нє знала, та ши научела... Гей, мали право. Ришела сом же пременїм у своєй глави тото – нє знам и нє уда ше ми. Перша одлука була остарац ше о запущеному бенджаминови хтори ше нашол на моєй роботи. Потим сом купела глїну за квеце и запатела ище єдного. Колеґиня ми дала младнїки, та сом уж мала два квеца вецей. И так... З дня на дзень, од твоєй бриґи и руки цошка живе рошнє. И мило ци... Єдина красна памятка, мнє наївней, хтора повязана зоз квецом, то тота кед мойому терашньому супругови, а теди ище леґиньови, прешла стара фора – наволал ме на роботу и питал ше чи то квецарня. Я гварела же нє, а вон же „А прецо ше вец ружа явя на телефон?”■

Фото: Pixabay

РУЖА

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

ст ства ри хто ри наисце любим робиц, алє найволїм правиц колача. А и до того спознаня нє було лєгко дойсц. Бо, кед це родичи воспитую же „шицко мушиш знац робиц” (а дзекуєм им на тим), вец нє так лєгко одкриєш цо ци наисце ид зе од руки. Нїґда сом нє була даяка квецарка. З квецом сом була найповязанша кед зме як дзеци руцали свят, кед ми го дахто подаровал и кед сом мушела плєц заградку... Ґу тому, нє мам пойма хторе квеце треба пошац, хторе треба пресадзиц, цо треба робиц з арпадїю, а цо кед жима, а цо кед квецу горуцо... Анї нє так барз патим од того же ми дахто муши подаровац квеце. Ок, любим го достац як дарунок, правда, алє знова... чи то ружа,, чи лелия, або орхидея – шицки спрею. И якого смисла єст у ствари у тим же ти чекаш най ци дахто купи квеце, и то нє гоч яке, вон го добре заплаци и поцерпа чи нє погришел фарбу лєбо файту, а воно о три днї спреє... На моєй драги дозреваня пробовала сом засадзиц до черепчкох рижне квеце, бо ше ми пачело кед у дакого єст тельо прекрасного желєнїдла. У куце фикуси, бенджамини, по мурох якиш цагачки – крашнє то видзиц. Медзитим, мойо пробова-

22 РУСКЕ СЛОВО

26. MAЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДОНАЦИЯ ОД РУСНАЦОХ У ДИЯСПОРИ

ПОТРИМОВКА ВИДАВАТЕЛЬСТВУ ДРУЖТВА Як з тей нагоди гварел Гавриїл Колєсар, длугорочни член Дружтва и його дакедишнї предсидатель и секретар (док бул заняти у НВУ „Руске слово”), а котри тераз жиє у Кичинеру у Канади, нєдавно одлучел поволац Русинох по швеце же би даровали пенєж за видавательну дїялносц Дружтва, а же акция була прилапена, шведочи и сума хтору з тей нагоди принєсол до Сербиї. Визначел же ше приємно нєсподзивал же ше нашо людзе одволали, та акцию планує предлужиц. Дзекуюци на тей потримовки, секретар Дружтва Ирина Папуґа наглашела вельку значносц тей донациї, з хтору годно видац два-три наслови, поготов же Дружтво барз чежко доходзи до средствох на рижних конкурсох. Най здогаднєме, Дружтво поряднє видава зборнїк роботох „Студия рутеника”, алє и други кнїжки з рижних обласцох нашого язика, литератури и култури. На сходзе з Колєсаром, у мено Дружтва були присутни попри секретара Ирини Папуґа и предсидатель Скупштини Дружтва др Юлиян Рамач, член Скупштини мр Гелена Медєши, предсидатель Управного одбору Владимир Салонски, и предсидатель и секретар Секциї Дружтва у Руским Кере стуре Владимир Дудаш и З донациї годно видац два-три наслови публикацийох Мария Дорошки. М. А.

Представительом Дружтва за руски язик, литературу и културу, Гавриїл Колєсар з Канади 17. мая, на сходзе у рускокерестурским Оддзелєню Народней библиотеки урядово придал донацию за помоц видавательней дїялносци Дружтва, хтору обезпечели Руснаци у дияспори, углавним з Канади и ЗАД. Подаровани 1 375 канадски долари, лєбо 113 200 динари.

ВИШОЛ ШТВАРТИ ТОМ ПОЗБЕРАНИХ ТВОРОХ ГАВРИЇЛА КОСТЕЛЬНИКА

РОСА И СЛУНКО

Тих дньох зоз друку вишла длуго очекована капитална кнїжка, штварти том позбераних творох Гавриїла Костельника. У тим тому представена Костельникова литературна критика и есеїстика. Том ма наслов „Роса и слунко”, цо источашнє и наслов єдней цалей його кнїжки лирских есейох. Кнїжка ма два файти текстох, ґрупованих до двох цалосцох. У першей цало сци маме класични огляд о епу „Шмерц Смаил аґи Ченґича” Ивана Мажуранича, хтори досц уплївовал на Костельниково розуменє литератури, вец огляд „Шевченко з релиґийно-етичного становиска”, потим цала його кнїжка „Ламанє душох” у хторей Костельник пише о романох Володимира Виниченка, о поезиї Павла Тичини и Ивана Франка. У тих текстох Костельник препознава и спозорює на опасносци за розвой цивилизациї хтору приноши 26. МАЙ 2017.

атеизем. Потим шлїдзи огляд о славному польскому епу „Пан Тадеуш” Адама Мицкиєвича. У другей текстуалней цалосци насловеней як „Лирски записи” маме нагоду читац „Писню Богови”, хтору з українского на руски язик преложел Михал Рамач, вец цалосц „Роса и слунко”, и на концу, новоодкрити рукопис кнїжки после Костельниковей шмерци „Квеце на пристолє”. Шицки тексти, окрем „Писнї Богови”, зоз українского и горватского преложел проф. др Янко Рамач. Уводну студию написал академик Юлиян Тамаш. Кнїжка ма и указатель жридлох. Кнїжку вєдно, як дворочни проєкт, обявели НВУ „Руске слово” и Завод за културу войводянских Руснацох. Друкованє кнїжки финансийно помогнул Покраїнски секретарият за културу и явне информованє. М. Шанта

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КЕРЕСТУРСКУ ШКОЛУ НАЩИВЕЛИ ШКОЛЯРЕ З НОВОГО СА ДУ

РОЗЛИЧНОСЦ – НАША МОЦ Школяре трецей класи ОШ „Петро Кузмяк” 18. мая були домашнї парняком зоз III-7 оддзелєня ОШ „Жарко Зренянин” з Нового Саду и їх учительки Мариї Ранич. Як гварела за Рутенпрес, тота нащива би мала буц початок сотруднїцтва двох школох. Нащива новосадских школярох витворена на предкладанє дакедишнього наставнїка математики у керестурскей Школи Михайла Фейдия, чий унук Матей школяр спомнутей новосадскей школи и котри своєй учительки и парняком вельо приповеда о Руснацох, наших обичайох и керестурскей Школи. Госцох привитала директорка Школи Хелена Пашо Павлович, а домашнї им були парняки, з учительку Наду Колошняї и педаґоґиня Мария Шанта. У своєй класи им пририхтали кратку програму, на хторей шпивали, рецитовали и ґлумели по руски и сербски, а на концу у школским голу шицки вєдно танцовали. Мали нагоди побавиц ше вєдно як у школским дворе, так и у дзецинским парку. Домашнї и госци нащивели и валалске ґаздовство Якима и Меланиї Чижмарових (Русових), чия унука тиж школярка спомнутей трецей класи, дзе могли видзиц велї домашнї животинї, а найвецей ше интересовали за конї хтори Русово тримаю, а тиж опатрели и овоцнїк, пресаду паприґи и другу желєняву и мали як амбиєнталну наставу, бо о шицким з учительку обновйовали теорийне знанє и здобували нове. Школяре з домашнїма нащивели и Спортску галу, Замок, Музейну збирку и Катедралну церкву св. Миколая и шицко заинтересовано и з питанями провадзели и опатрали. На концу були госци у спомнутого Фейдия, котри про-

Керестурски школяре витаю госцох

дукує ягоди, та их оберали и коштовали. Як виявела учителька Раничова, за нїх то була права шлєбода и настава у природи, хторей ше напредок барз радовали и обчековали. – У нашей школи дзечнє прилапели тоту красну идею, а мнє барз мило же зме годни и видзиц тото о чим зме вельо слухали од нашого Матея Фейдия. Вон нам кажди дзень дацо препоминал як то у Керестуре, як ше дацо гутори по руски, а я то барз потенцирам прето же при дзецох треба витвориц отвореносц за розличносци... И мото нашей школи – „Розличносц то наша моц”. То наша Войводина и наисце крашнє гоч кадзи рушиц, бо вшадзи єст цо видзиц иншаке – заключела Раничова. М. А.

СТРЕТНУЦЕ ПРЕДШКОЛСКИХ ДЗЕЦОХ У ДЮРДЬОВЕ

ОЧУВАЦ ИДЕНТИТЕТ ПРЕЗ БАВИСКО

Дзеци з мишаного оддзелєня „Дюрдєвак” Предшколскей установи „Дзецинство” зоз Жаблю и їх вопитачки по други раз були домашнї Стретнуцу предшколских дзецох хтори ходза до руских, або мишаних оддзелєньох дзе ше учи руски язик. З тей нагоди, наймладших Дюрдьовчанох прешлого пиятку, 19. мая, нащивели дзеци з штирох ґрупох, по два з рускокерестурского Оддзелєня „Цицибан” ПУ „Бамби” з Кули и з коцурского Оддзелєня „Герлїчка” ПУ „Бошко Буха” з Вербасу. Вони єдни другим и вєдно рецитовали, танцовали и шпивали, а после програми ше медзисобно дружели и бавели. Циль сходу и надалєй очувац идентитет през бависко, приказац дзецом же по руски бешедую и їх парняки у других местох, алє и наглашиц же школованє мож предлужиц по

24 РУСКЕ СЛОВО

руски. Тот друженє шести раз орґанизовал и финансовал Одбору за образовнє Националного совиту Руснацох, чия предсидателька, Мелания Римар, тиж привитала дзеци и присутних на тим стретнуцу. – Думам же тераз уж посцигнуте тото цо ше сцело, бо ше дзеци за тот стретнуце окреме пририхтую, знаю як то будзе випатрац, дзе и ґу кому иду. Останє им у паметаню же були у другим месце, дзе приповедали и бавели ше з другима дзецми на своїм мацеринским язику – гварела предсидателька того Одбору Мелания Римар. Госцох у Дюрдьове привитали и директорка ПУ „Дзецинство” зоз Жаблю Светлана Бошков, главна воспитачка ПУ Даница Андрич и воспитачки Марина Сабадош, Оля Балїнт, Александра Виславски и Єлена Мудри. – Тот сход наисце значни. Нажаль, нашо оддзелєня дзе ше учи руски язик вше менши, алє тота нагода добра же би вони видзели же єст ище дзеци котри нє з Дюрдьова, а бешедую по руски и шпиваю исти шпиванки. Дзеци любя дружтво, а вопитачки медзисобно добре сотрудзую, та тото друженє зоз задовольством орґанизоване – гварела директорка Светлана Бошков. После програми, упознаваня и друженя у „Дюрдєвку”, дзеци нащивели Руску одлогу, дзе им воспитачки бешедовали о виставох – стаємней и тематскей постановки пошвеценей дюрдьовскому рускому Фестивалу „Най ше нє забудзе”. С. Саламун 26. МАЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ШКОЛЯРЕ ШОМО ЗОЗ КУЛИ ЗНОВА УСПИШНИ НА ЗМАГАНЬОХ

ВИНЇМКОВИ УСПИХ МИХАЙЛА РАЦПЕТИЯ Михайло Рацпети з Руского Керестура, школяр клавира V класи керестурского оддзелєня Школи за основне музичне образованє (ШОМО) Кула, за даскельо днї освоєл два перши награди на двох змаганьох. Наступел и у Городскей хижи у Суботици, а попри нього и Лара Сопка, школярка I класи на клавиру з истей Школи. Першу награду (90,67 боди) млади пияниста Рацпети освоєл 17. мая на 6. Мед зинародним музичним змаганю „Фантаст”, хторе отримане у Музичней школи „Петар Коньович” у Бечею, од 15. по 25. май. О два днї, Школяре и їх наставнїки котри наградзени у Суботици 19. мая наступел и на змагаНевени Радо- екипи хтора на Републичним змаганю „Пиянисимо” у Суботиню у Зренянину освоєла другу наванович. ци. Там Михайло у своєй каграду. М и х а й л о теґориї освоєл I-1 награду, Тре ба ви значиц ище и ус пих Рацпети шкопрецо до стал поволанку ляр у оддзелє- школяр кох ШО МО на зма га ню участвовац на шветочним ню ШОМО „Пи я ни си мо” у Суботи ци хто ри концерту найуспишнєйших хторе роби у освоєли III награди. То Мартина змагательох хтори отримани у Городскей хижи у Суботи- Михайло Рацпети на наступу Руским Кере- Дер, школярка V класи клавира стуре, у класи при наставнїци Марти Ґоґа и Оле ся ци 21. мая. Попри нього, наступ на концерту найлєпших зоз I-1 Мирона Сивча, и кажди рок посци- Папуґа, школярка IVкласи клавира награду виборела и Лара Сопка зоз гує значни резултати на рижних зма- у класи Танї Орсаґ, у оддзелєню у М. А. Кули, школярка у класи наставнїци ганьох, а нєдавно бул член школскей Руским Кере стуре.

УШОРЮЄ ШЕ ОСНОВНУ ШКОЛУ У БИКИЧУ

КУЦИК ЗА ДЗЕЦИНСКУ ЗАГРАДКУ

Предшколска установа „Єлица Станивукович Шиля“ зоз Шиду, у Бикичу хаснує простор за потреби пребуваня предшколских дзецох у будинку Подручней основней школи „Сримски фронт“. Потераз єдна менша учальня хаснована за потреби предшколских дзецох, хтори до дзецинскей заградки приходзели од 12 по 16 годзин. Нєодлуга дзеци, хторих єст осмеро, буду у рамикох будинку школи мац власни простор понеже ше уходни конк присподобює же би бул їх свойофайтови куцик.

26. МАЙ 2017.

Як обгрунтовал предсидатель Совиту месней заєднїци Деян Бобаль, хтора вєдно зоз Основну школу и Предшколску установу финансує роботи адаптованя (у вредносци коло 100 000 динари), потерашнї уходни дзвери до школи буду заварти, а главни уход будзе зоз двора, одкаль ше будзе уходзиц до учальньох, предшколски куцик за дзеци и до кухнї и санитарного ґузла. Школски будинок збудовани пред Другу шветову войну и уж бул вецей раз адаптовани и присподобйовани ґу новим потребом. Почежкосци наставю и под час сезони зогриваня, бо треба кажду просторию окреме зогривац з пецами на древо. – Було би добре кед би у школи мали етажне, або централне зогриванє и на тот способ би тирвацо було ришене зогриванє. Школу би требало обилїц и звонка. Лєм най здогаднєм же слово о школи хтору Руснаци сами збудовали у своїм валалє, перши учитель ту бул Михайло Ковач и думам же школа заслужує же би за Руснацох була од националного значеня – гвари Деян Бобаль. Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 25

МОЗАЇК НОВОСАДСКИ ФАКУЛТЕТИ

ЗА КАЖДОГО ПО ДАЦО ПИШУ‫׃‬ Лидия КОСТЕЛНИК Тамара САЛАҐ Марина БИРКАШ

Вельки матуранти концом мая закончую штреднї школи, и пририхтую ше за примаци испити за дальше школованє. Нови Сад понука дзешец державни факултети. На Универзитету у Новим Садзе студираю коло 50 000 студенти, на вецей як 300 акредитованих студийних напрямох. Дацо о условийох школованя можеце пречитац у шлїдуюцих виреченьох

Фото: Вероника Вуячич

ФИЛОЗОФСКИ ФАКУЛТЕТ Филозофски факултет ма основи акедемски студиї, мастер академски студиї, и докторски академски студиї. На основних академских студийох єст осемнац рижни напрями, а медзи нїма и Катедра за Руски язик и литературу. Ребека Планчак зоз Руского Керестура студентка Филозофского факултету, на напряму Психолоґиї. – Преподаваня ше углавном состоя зоз професорового викладаня теориї през рижни приклади и илустациї так же би студенти могли цо вецей зрозумиц. А вежби – применююци лєбо демонструюци того, цо ше тот дзень бешедовало на преподаваню – толкує Ребека. На першим року психолоґиї ше вельо пише науково роботи, семинарски роботи котри уча як треба же би ше професийно виражовало, як треба роздумовац и арґументовац свойо думаня и пободне.

ФАКУЛТЕТ СПОРТА И ФИЗИЧНОГО ВОСПИТАНЯ Деян Будински зоз Руского Керестура студент Факултета спорта и физичного воспитаня на напряме за дипломираного професора физичного воспитаня. Попри того напряму, ище ше понука напрями за тренерох у фодбалу, менаджерох у спорту, нутриционистох итд. – Половка предметох нам составена зоз преподаваньох и учиме теорийни бок спорта, педаґоґию, анатомию и подобне, а другу половку настави маме вежби. Професоре на моїм факултету, а верим же и на других, то особи хтори ше цали живот занїмаю за тоту

26 РУСКЕ СЛОВО

обласц и маю вельо роки искуствия у своєй роботи и наисце ю добре робя – гвари Деян. Факултет спорту и физичного воспитаня часто орґанизує нащивйованє векших змаганьох котри ше отримую у Новим Садзе, помага у орґанизациї Новосадского маратону и велїм рижним збуваньом дзе студенти можу участвовац. ТЕХНОЛОҐИЙНИ ФАКУЛТЕТ Настава на факултету конципована прейґ авдиторних преподаваньох, лабораторийних и компютерских вежбох, а тиж, студенти маю и обовязну фахову праксу, хтору муша одробиц у индустриї. На напряме Контрола квалитету ше нашла и Андреа Рац зоз Руского Керестура. Вона толкує же попри єй напряму єст ище дзевец подобни. – Єст два студентски орґанизациї на нашим факултету, а то Студентска уния Технолоґийного факултету, и Студентска орґанизация Технолоґийного факултету. Два роки сом була уключена до СУТФ и участвовала сом у орґанизациї рижних бавискох, друженьох, а єдно зоз найвекших збуваньох то „Медзинародне стретнуце студентох технолоґиї (МССT)”, хтори ше отримує каждого року, а учашнїки студенти Технолоґийних факултетох зоз Сербиї и зоз сушедних державох – гвари Андреа. На тим факултету, як Андреа гвари, студент нє сконцентровани лєм на єдну файту науки, прето же тот факултет то комбинациї вецей природних наукох, як цо то хемия, математика, физика, биолоґия. 26. MАЙ 2017.

МОЗАЇК ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧНИ ФАКУЛТЕТ На ПМФ-у акредитовани 49 студийни програми зоз обласци биолоґиї, еколоґиї, хемиї, биохемиї, защити животного штредку, физики, астрономиї, ґеоґрафиї, туризма, готелиєрства, математики и информатики. Нєшка на тим факултету студираю коло 6 000 студенти, а наставу викладаю коло 400 професоре и сотруднїки. Марина Сеґеди зоз Дюрдьова студентка другого року на напряме Готелиєрство, а тот напрям ше находзи на Департману за ґеоґрафию, туризем и готелиєрство. – На факултету маме барз вельо пракси. Каждого року мушиме одробиц пририхтуюцу праксу котра тирва седем днї и вец ище мушиме одробиц ище єдну праксу хтора тирва два мешаци – толкує Марина. Преподаваня углавним порихтани прейґ рижних презентацийох, а на тим напряме студенти ридко маю ґрупни роботнї, лєбо проєкти.

ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ На Економским факултету у Новим Садзе студира Дорика Чизмар зоз Руского Керстура. – На тим факултету ше барз вельо практикує комуникованє прейґ интернета. Професоре по тим питаню ажурни, и вше, у найкрадшим року одвитую на мейл – гвари Чизмарова. Дорика толкує же єст пракси котри ше муша одробиц прето же ше зоз нїх доставаю боди и оцени. А тиж постоя и пракси на хтори ше идзе прейґ даяких екскурзийох, як и пракси у иножемстве. – Барз часто и скоро з каждого предмету ше робя семинарски роботи, у ґрупох. Вельку предносц маю тоти школяре котри скорей того закончели Економску штредню школу, прето же уж маю даяку основу, и наисце чувствую олєгчанє – припознава Дорика.

ФАКУЛТЕТ ТЕХНЇЧНИХ НАУКОХ

МЕДИЦИНСКИ ФАКУЛТЕТ

По числу студентох, ФТН найвекши факултет у составе Универзитетох у Новим Садзе. На 13 департманох, тот факултет реализує 88 студийни програми. Єден зоз найцикавших програмох то Електротехнїка и рахункарство, хтори ма седем модули (напрями). Маю добре розвити и студентски униї, а ССФТН (Союз студентох факултета технїчних наукох) зоз своїма роботнями, презентациями и рижнима проєктами уж вецей як 40 роки помага студентом ФТН-а. Студент ФТН-а и Иґор Раґаї зоз Дюрдьова, хтора свойо знанє усовершує на напряме Мехатронїки. – Професоре на першим месце добри и щири людзе хторим циль же би студентом пренєсли цо вецей знаня и направели зоз нїх високо образованих фаховцох познатих ширцом швета – припознава Иґор и додава же сам факултет на концу студийох нє обезпечує роботу, алє попри здобутого знаня, а поготов напряму Мехатронїка, котри мултидисциплинарна инжинєрска дисциплина и йому подобних напрямох, маю досц вельки вибор роботох и нє муша ше старац чи ю достаню.

Медицински факултет у Новим Садзе ше находзи блїзко при Клинїчному центру, цо студентом оможлївює квалитетну наставу и здобуванє искуства. Студентом ше дава нагоду ришовац конкретни проблеми, же би здобули потребни знаня о хоротох и способе лїченя. Студентка Медицинского факултету, Єлена Кухар зоз Нового Саду перши рок на напряме Медицинска регабилитация. – Тот напрям бим препоручела школяром штреднєй медицинскей школи и ґимназиї, бо школяре з медицинскей школи досц упознати зоз материю, а у ґимназиї ше здобува найширше знанє. Найвецей ше у тим пренайду особи хтори любя роботу з людзми, а як найважнєйше од шицкого, потребна велька мотивованосц за полєпшанє здравя, хтора ше пренєше на свойого пациєнта, бо то у векшини случайох ключ успиху – толкує Єлена.

АКАДЕМИЯ УМЕТНОСЦОХ Академия у Новим Садзе основана 1974. року и розвила ше до єдней од важнєйших уметнїцких институцийох у реґиону, базована є на комбинациї уметнїцкей, образовней и науковей пракси. На Академиї уметносцох пренашла ше и Олеся Балач зоз Нового Саду, на музичним департману, напрям Смиково инструменти. Попри того напряму, академия ма и драмски и подобови департман. – Маме одличне сотруднїцтво зоз професорами, шицки професоре нам тримаю индивидуални преподаваня. Же би ше достало роботу после студийох, треба вельо до себе уложиц – труду, ходзиц на змаганя и семинари, хтори, углавним, тримаю професоре зоз иножемства, треба участвовац на концертох и буц активни студент. Академию бим препоручела каждому хто люби грац, хто вредни и каждому хто вообще люби уметносц, бо то по моїм думаню єдно з найкрасших професийох – гвари Олеся. 26. МАЙ 2017.

ПОЛЬОПРИВРЕДНИ ФАКУЛТЕТ Борис Рац зоз Дюрдьова студира на Польопривредним факултету у Новим Садзе. На тим факултету єст штернац напрями, медзи хторима и статкарство, фитомедицина, ветеринарска медицина, овоцарство и винїцарство, итд. – Професоре на Польопривредним факултету коректни, и вше сцу помогнуц. На факултету єст обовязни пракси дзе студенти применюю свойо знанє и усовершую го. Часто маме зоз даєдних предметох и семинарски роботи котри углавним робиме по пари – гвари Борис

ПРАВНИ ФАКУЛТЕТ На правним факултету, наставна и науково-виглєдовацка робота ше одвива през дзевец катедри. Барбара Колошняї зоз Руского Керестура студентка Правного факултету на общим напряме. Вона гвари же студенти часто орґанизую гуманитарни змаганя у рижних спортох, а приход з того идзе тим, котрим то потребне. – Правни факултет вимага вельо ученя, витирвалосци и вельо одреканя же би ше посцигло позитивни резултати. Препоручела бим го стредньошколцом хтори любя право, правду и закони – заключує Барбара. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З БУЇЛОВИМА: БОРИСОМ, АНУ И ИВАНОМ

Пише: Сандра САЛАМУН

ВОНИ ВРЕДНИ, СЦЕЛИ И ВИТИРВАЛИ

До Америки шицки тройо Буїлово почали одходзиц при концу студийох, даскельо роки за шором, окреме влєце. И Борис, и Ана, и Иван сцели дакус видзиц швета, почувствовац як ше индзей жиє, алє и заробиц. Часто були вистати од роботи и хибели им товарише, Нови Сад и Дюрдьов дзе препровадзовали дзецинство. Борис до Америки першираз пошол 2006. року, а кед дипломовал на стоматолоґиї 2010. року у Новим Сад зе, надумал жиц и робиц як стоматоПред єденац роками першираз до Америки пошол Борис, о даскельо лоґ у Америки. Жаданє ше му вотворело, бо до- роки и його шестра Ана, а за нїма и наймладши брат Иван. Жили и стал америцку диплому робели у розличних городох, а шицки пошли дзекуюци програми за стоматолоґа, закончел студентску черанку. Борис у Америки здобул диплому стоматолоґа, по Интернационалну про- його шлїдох рушела и Ана, а Иван би ше сцел витвориц у швеце ґасграму за стоматолоґох на трономиї. Од септембра буду жиц вєдно у Маямию, буду робиц Универзитету у Флориди, и крачац ґу тому цо себе давно зарисовали и достал диплому DDS (Doctor of dental surgery). Припознал нам же ше му нє сербска диплома стоматолоґа, алє за шицко цо могол робуло лєгко уписац, бо на спомнуту програму каждого биц у фаху мушел ше дошколовйовац. Року 2013. року року примаю лєм дванацецерих студентох, шейсц жени почал робиц у зубарскей ординациї на Флориди. Робел и шейсцох хлопох, а коло штиристо стоматолоґове з ве- розлични роботи, бо, як гварел, кед чловек роби може дацо и научиц. Анї раз нє подумал одустац од своєй лїх жемох швета на тоту програму конкурую. Шестра Ана и брат Иван за Бориса гваря же є знахо- идеї, анї теди кед му було найчежше. Операл ше на найдлїви и барз вредни, о шицким ше сам презнавал и роз- блїзших. Тримало го и тото же ґу ньому пожадала присц питовал, так повесц, сам „пребивал ляд” у нєпознатей його шестра Ана. держави. У нєй перше мушел зрозумиц як функционує ВЄДНО СУ МОЦНЄЙШИ велька державна система котра вшадзи иншака, та анї у каждей держави у Америки. Стретал Борис и познал Ана на вецей заводи нащивйовала Америку. Нїґда нє людзох зоз Сербиї, векшина там були дочасово, робели подумала остац там жиц, бо ю там нє так цагало. Медзии врацели ше дому. тим, гвари же аж кед ше врацела отамаль, похопела як напредовала. Пачело ше єй же америцика система дава ПОТРИМОВКА БАРЗ ВАЖНА можлївосц витвориц ше у своїм фаху, алє и тото же ше и Борис нєшка у Мексику на заслуженим одпочивку. труд и знанє вреднує, а од заробеного крашнє жиє. О Тих дньох ма присц и до Нового Саду, та и до Дюрдьо- єден час ознова почала роздумовац о одходу до Америва, а док ше враци до Америки, одлучи дзе почнє робиц. ки, достала визу, алє пред тим, 2012. року дипломовала – Американци почитую знанє и праксу, вредних и од- на Медицинским факултету у Новим Садзе на напряме – вичательних, и каждому даваю нагоду же би указал цо стоматолоґия. Кед пошла до Америки, по совиту брата зна. Тото ше ми попачело, бо сом жадал робиц у своїм Бориса перше закончела школу за денталну гиґиєничарфаху – гварел Борис Буїла, хтори искуство здобул як ку, нашла роботу у тим фаху и почала ше пририхтовац за дентални гиґиєничар. З єдней часци му була припозната интернационалну програму котру и Борис закончел. Ма-

28 РУСКЕ СЛОВО

26. МАЙ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ла вельку потримовку од брата Бориса котри ю нєпреривно совитовал и преношел власни искуства. – Кед дацо посцигнєм, знам же то прето же сом дала шицко од себе, а нє прето же сом мала вязу, то ми ше барз пачи. Тераз робим у ресторану на єдним острове, а пред и после роботи вше учим и то ми фокус. Правда, нє лєгко, алє знам за цо ше борим. Дакеди сом жила з товаришами, а тераз жиєм сама же бим квалитетнєйше и лєпше орґанизовала свой час – приповеда Ана. Приятельох ма и там, алє єй хибя гевти з котрима росла. Емоциї, гвари, розлични, гоч носталґия присутна, Ана задовольна з тамтейшим животом. – Трима ме тото же ше можем витвориц у тим цо любим. Кед бим мушела остац робиц лєм у ресторанох и кафичох, як на початку, вец бим свою будучносц нє видзела у Америки – гварела наша собешеднїца, а так дума и єй брат Борис. Од самого початку найвекшу потримовку маю од родичох котри их поряднє нащивюю. ҐАСТРОНОМ ШЕ ПРИДРУЖЕЛ СТОМАТОЛОҐОМ Пред двома роками до Америки ше вибрал и наймладши медзи нїма – брат Иван, котри тиж одлучел там остац. Абсолвент є на Природно-математичним факултету у Новим Садзе, на напряме ґастрономия. – Док нє дипломуєм, будзем робиц у ресторанох и здобувац праксу, а останєм у фаху, бо ме то виполнює. У Америки добри кухар гевтот котри зна порихтац вецей єдла зоз розличних континетох и розличних националних подручох, прето ми пракса барз важна. Там мож швидко найсц роботу, а затримац ю лєм кед ши вредни и одвичательни – гварел Иван Буїла. Вон уж робел у велїх ресторанох и у вецей местох по Америки, як и у Новим Садзе у Сербиї. Нєшка роби у єдним ресторану у Маямию. Роботу

26. МАЙ 2017.

МАЦЕРОВА ЮШКА И БАБОВА МАЧАНКА Окрем найблїших, гваря же им найбаржей хиби мацерова домашня юшка и мачанка баби Ани Буїловей з Дюрдьова. Же би и єдним и другим було лєгчейше, Буїлово родичи их нащиюю голєм раз до рока, а оставаю там и по мешац. Вец вєдно обиходза инетерсантни места, мац вари тото цо вони найволя, и кажди дзень пече домашнього хлєба. Теди су шицки вєдно за столом.

вше глєдал на оглашкох, и розпитовал ше при познатих. За розлику од брата и шестри, вон нє мушел нїч покладац же би могол достац роботу. Кед су шицки тройо вєдно, вон вше задлужени порихтац єдзенє у хторим шицки уживаю. ЗУБАРСКА ОРДИНАЦИЯ И РЕСТОРАН – БУЇЛА Буїлово у Америки наисце завжати, бо опрез себе поставели велї задатки. Борис и Ана би сцели мац власну стоматолоґийну ординацию, а Иван би любел напредовац як кухар, та можебуц єдного дня и свой ресторан за котри уж ма идею. Шицки тройо ше зложели же Америка створена жем за тих котри научени робиц. Живот швидки, як даяка машина, а тот хто сце вецей заробиц, муши и вецей робиц. У Маямию єст вельо Сербох, так же ше орґанизую журки, велї шпиваче зоз нашей жеми там наступаю. Вони тройо виходза и там, алє пре обовязки, воля спортски друженя. Часто вєдно бавя кошарку, або свой шлєбодни час препровадза на базену. ■

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ ҐУ 200-РОЧНЇЦИ ПЕРШИХ УКАЗАНЬОХ У МАРИЙОВИМ СВЯТИЛЇЩУ ВОДИЦИ

ЮВИЛЕЙ БУДЗЕ ОЗНАЧЕНИ НА ЗАВИТНИ ДЗЕНЬ У парохиї св. оца Миколая до хторей припада и нашо Марийово святилїще Водица, пририхтую ше за означованє велького ювилея за тото святилїще – 200-рочнїцу од перших нєзвичайних указаньох у студзенки у полю на драги ґу дакедишньому Филїпову

к дознаваме од пароха керестурского о. Михайла Малацка, ювилей будзе означени на треци дзень Русадльох, т.є. на наш Завитни дзень, 6. юния, зоз архиєрейску Службу Божу на 11 годзин. Обчекує ше коло 10 владикох и 40 священїкох зоз наших парохийох и реґиону. – Рахуєме же приду и вирни зоз шицких наших парохийох, поготов же того року Русадля по обидвох календарох преславюєме источашнє. Обчекуєме и госцох з Мадярскей, з двох побратимених грекокатолїцких парохийох зоз Сеґедину и Кечкемету, та и шицких других, а за паломнїкох будзе и закуска и ошвиженє у нашим Каритасу – информує о. Малацко. З нагоди ювилея и богослуженя у Водици интензивнєйши, поготов же того року пред шветом Русадля припада и ткв. Водицов тидзень, кед ше у Водици кажди дзень служи Служби Божо. На идуцу соботу, 27. мая од 16 по 19 годзин, у Водици будзе дежурац священїк за споведз и духовну розгварку, цо тиж почате того року, а за чим ше указала потреба. З нагоди Водицового ювилея, керестурска парохия пририхтує и треце обновене виданє Водицовей кнїжочки „Водица” автора о. Владислава Варґи. – Познате же тота кнїжочка барз глєдана у нашим народзе, и же перши два виданя розпредани, та зме

надумали видац и треце. Пририхтує ше и нови прилоги до нєй о подїйох хтори ше у медзичаше, од другого виданя по нєшка случели, а було значни, буду и резимеи на вецей язикох, як и нови шведоченя вирних о вислуханих молитвох. Конкуровали зме и за средства за тото виданє и гоч ище нє маме одвит, шицко зробиме же би кнїжочка вишла за сам ювилей. Пририхтує ше и нови флаєри, бо предходни уж нєт, а тиж и єдну брошуру – гвари о. Малацко. Як дознаваме зоз кнїжочки о Водици, хтору зложел о. Владислав Варґа, о перших указаньох записане у рукописним документу на латинским язику „Matris Gratiosa in limitibus Parosgiae gr. Cath. Keresztur brevis notiatia”. У нєй пише же ше нє зна кеди точно збудована студзенка за окрипенє путнїкох и напаванє статку. – Дзепоєдни домашнї жителє приповедаю же дзешка 1817. року якишик роботнїк хтори ноцовал на тим месце нє лєм чул поджемни шум, алє и видзел у сну чудесно облєчену прекрасну панї... цо ше тримало за сказки. Як пише далєй „тиж так и наступни появи цо их видзели домашнї и странски людзе, вноци и през дзень, у сну и зобудзени – священство и урядово особи тримали за празновирни сказки”. У истим документу ше трима за леґенду и зявенє зоз 1822. року, кед 6.

СЛУЖБИ БУДУ КАЖДИ ВЕЧАР Служби у Водицовим тижню буду кажди дзень и то нє рано, алє на тот завод буду вечар, на 19 годзин. Служби почню од швета Вознесения, 25. мая (и теди будзе рано на 10 годзин, як вше на швето) та по 31. май, а предлужа ше по сам Завитни дзень, окрем нєдзелї и соботи. То значи же буду и 1. и 2. юния, а нє буду соботу, 3. юния, понеже теди у Катедралней церкви будзе Всеночне пре Русадля. Служба у Водици на 19 годзин будзе и на пондзелок, 5. юния, хтора уж припада ґу Завитному дню, за тих цо нє годни присц на сам Завитни дзень. Важне визначиц же архиєрейска Служба на Завитни дзень будзе на 11 годзин, присутни будзе и апостолски нунций з Беоґраду, а казательнїк будзе архиепископ Станислав Хочевар з Беоґраду.

30 РУСКЕ СЛОВО

юния два дзивки, Єлисавета Рамач и Гелена Виславски, коло 11 годзин видзели „билу дзивку зоз розпущенима власами”. Но, як виродостойне жридло о Водицових зявеньох трима ше писмо крижевскому владикови тедишнього керестурского пароха о. Янка Копчая од 16. юлия 1827. року. Як пише о. Варґа, парох ма вельку бриґу яке становиско завжац спрам числених вирнїкох котри приходза ґу студзенки, нє лєм зоз Керестура и Коцура, грекокатолїки, алє ту и числени Серби, Нємци и Мадяре – пише о. Варґа. Шицки други податки о Водицових указаньох, а потим и числених виздравеньох, позберани у спомнутей кнїжочки хтора, як ше наздаваю у керестурскей парохиї, видзе з нагоди означованя того значного ювилею. Попри тим, Водица ше за госцох пририхтує и звонка, понеже тих дньох обилєна фасада на єй церкви, а тиж и лєтня каплїца дзе ше служа богослуженя.■ М. Афич 26. МАЙ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ У КОЦУРЕ

ВЄДНО ПОМОГНУЦ ЖЕЛЬКОВИ ШАНТОВИ Прешлого тижня у Коцуре почала гуманитарна ак- би ше уключели до акциї, а сама будзе орґанизовац гуция за Желька Шанту, школяра другей класи ОШ манитарну журку за школярох, на хторей ше будзе збе„Братство єдинство” з Коцура, котри муши пойсц на рац добродзечни прилоги. Школяре и сами приноша пенєжи своїм учительом и оддзелєнским старшином. операцию очох до Русиї, за цо потребни 3000 еври. Окрем Школи, до гуманитарОсновна школа ПРОГРАМА У ДОМЕ КУЛТУРИ ней акциї ше уключели и други „Братство єдинство” културни и спортски здруженя у шицким школом у На нєдзелю, 28. мая на 20 годзин, у Доме култури буд- Коцуре, та ФК „Искра” на змагавербаскей општини послала поволанку же зе отримана гуманитарна програма, а место уходнїци ню котре бавела внєдзелю постабудзе ше предавац ручни роботи коцурских школярох вела шкатули до котрих патраче по цени 100 динари. могли охабяц добредзечни приПрограма будзе преткана зоз музику и рецитацию, а лог, а КУД „Звичайне врело” у буду наступац Саня Дивлякович, Танита Ходак, Кринаступним чаше планує орґастина Ковачевич, Иґор Пушкаш и школяре коцурскей низовац гуманитарни концерт. Школи, а орґанизаторе Коцурске здруженє младих Попри тим, у догварки зоз КУМ и ОШ „Братство єдинство”. Месну заєднїцу, у шицких предавальньох СТР „Любоєвич” поставени шкатули до котрих Коцурци можу охабиц добродзечни прилог за Желька. Тиж так, и шицки людзе добрей дзеки, без огляду з хторого су места, поволани най ше уключа до тей акциї збераня пенєжу котри нєобходни за Желькову операцию, а донацию мож уплациц на жиро-рахунок Желькового оца: Тихомир Шанта, Банка Интеса: 160-5800101032234-53. З. Колєсар

РЕҐИОНАЛНИ СЕМИНАР „РЕФОРМАЦИЯ И УЛОГА ЖЕНИ”

ПЕЙЦ ВИКИ ПРЕМЕНКОХ У орґанизациї Екуменского форуму християнских женох Сербиї и Екуменскей гуманитарней орґанизациї зоз Нового Саду, прешлого викенду на Дивчибарох орґанизовани реґионални семинар „Реформация и улога жени”. На семинаре учашнїки ше упознали зоз историйнима збуванями котри ше случели пред 500 роками, котри то були теолоґийни и дружтвени условия котри предходзели тим вельким пременком. Медзи иншим, пошлїдки котри виволала Реформация, мали вельки вплїв на улоги женох у дружтве. Обробени и да26. МАЙ 2017.

скельо теми, насампредз о основох теолоґийного ученя, положенє женох у церкви, Библийни основи Реформациї... На Семинаре, попри представнїкох нашей, Грекокатолїцкей церкви,

Учашнїки Семинаре на Дивчибарох

були и представнїки Словацкей евангелицкей лутеранскей Церкви, Евангелицкей методистичней Церкви, Реформатскей християнскей и Реформатскей церкви, Церкви Lifegate, Баптистичней, Православней и Римо-католїцкей церкви. Попри учашнїкох зоз нашей жеми, на Семинаре були и представнїки зоз Горватскей и Македониї. Семинар орґанизовани у рамикох означованя 500 рокох од початку Реформациї, а потримал го фонд Руху найменшого пенєщка. О. Л. Р.

РУСКЕ СЛОВО 31

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. мая наполнєли ше 40 днї як ше преселєл до вичносци наш мили

Дня 17. мая наполнєли ше два роки як ше преселєла до вичносци наша мила

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 40 смутни днї як вецей нє з нами наша мила мац, швекра, баба и прабаба

ЛЕОНА ОРОС народзена Надь (1933–2017) з Руского Керестура

МАРИЯ ПАСТЕРНАК МИХАЛ ПАСТЕРНАК народзена Штранґар (1936–2017) з Руского Керестура (1938–2015) Памятку у своїх шерцох навики чуваю єй наймилши Памятки на нїх чуваю дзивка Геленка зоз супругом Славом и сушедово Спочивайце у мире Божим! Томово, Таня и Зоран з дзецми Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. мая наполнєли ше два роки Дня 19. мая наполнєли ше 40 днї як як ше преселєла до вичносци наша ше преселєл до вичносци наш мили мила мац, баба и прабаба оцец, дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. мая наполнєли ше 4 жалосни роки як ше вецей нє врацел и пошол до вичного дому

МИХАЛ ВАРҐА – друкар (1945–2013) з Руского Керестура МАРИЯ ПАСТЕРНАК МИХАЛ ПАСТЕРНАК народзена Штранґар (1936–2017) з Руского Керестура (1938–2015) Памятки на їх доброту, любов и пожертвовносц вично буду паметац дзивка Геленка зоз супругом Славом, унука Арияна зоз супругом Йоелом и унука Андрея зоз супругом Слободаном и праунуком Николом Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. мая 2017. року наполня ше дзевец смутни роки як нас занавше зохабела наша наймилша

АМАЛКА САБАДОШ народзена Тиркайла (1953–2008) з Дюрдьова Памятку на ню вично чуваю Иван, Марина, Влада и Марко, Мирослав, Оля, Максим и Андрей и Мирко Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Помодлїме ше за наших наймилших ЯНКО ГАРВИЛЬЧАК (1920–1996) МЕЛАНА ГАРВИЛЬЧАК (1922–2002) ЙОВАН СТАНОЄВИЧ (1919–1999) ВАЛЕНТИНА СТАНОЄВИЧ (1927–2011) Зоз любову и почитованьом памятку на нїх у шерцох и молитвох чува фамелия Гарвильчакова зоз дзецми Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Помодлїме ше за наших милих

Боль и жаль ше нє мера зоз словами и слизами, алє з пражнїну котру ши охабел зоз своїм одходом. Вше ши нас дочекал и випровадзел, а тераз це вецей нє маме. Вично ожалосцена супруга Ганча, син Дзвонко зоз супругу Геленку и дзецми и син Ромко зоз супругу Терезку и дзецми Мили наш, спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. мая наполня ше три роки як нас занавше зохабел наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. мая наполня ше три роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

ВЛАДИМИР ГАРВИЛЬЧАК ВЛАДИМИР ГАРВИЛЬЧАК (1954–2014) (1954–2014) з Руского Керестура з Руского Керестура Памятку на його подобу у своїх З любову и почитованьом памятшерцох чува брат Йоаким з фаме- ки у своїх шерцох чуваю його налию ймилши Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. мая наполнєли ше 50 роки як нас охабел наш мили

МАРИЯ ШОВШ МИРОНЬ МАЛАЦКО о. ЛЮБОМИР СЕМАН ЙОАКИМ КОСТЕЛНИК Як и за фамелиї ДЖУДЖАРОВУ, ПАПУҐОВУ, РАЦОВУ\ и МИТРОВУ Навики останєце у наших шерцох и молитвох, з почитованьом фамелия Гарвильчакова з дзецми Спочивайце у мире Божим!

ЯКИМ ДЖУДЖАР (1930–1967) з Руского Керестура

Вично ожалосцени супруга Гелена, дзивка Марча, синове Елемир и Янко зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим!

26. МАЙ 2017.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. мая 2017. року занавше ме напущела моя мила мац

ЛЮБА СИВЧ (1934–2017) з Дюрдьова

Вично ожалосцени син Микола НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. юния 2017. року наполнї ше рок як нас напущела супруга

БОРКА ШТЕФАНКО (1938–2016) з Коцура Вично будзеш жиц у моїм шерцу. Твоя любов и доброта остала у моїм паметаню. Спочивай у мире Божим! Твой супруг Микола СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. мая наполнєли ше пейц жалосни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац и баба

Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. мая наполнєл ше жалосни рок як ме занавше зохабел мой мили супруг

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. мая наполня ше 6 мешаци як нас занавше охабела наша мила мац и баба

МАРИЯ КАТОНА (1942–2016) ЗВОНИМИР БОДНАР Гваря же час лїчи шицко. Нє. Час (1961–2016) лєм слизи пресуши, алє боль и далєй з Руского Керестура остава. Здогадованє, на щесце, вецей З любову и почитованьом памятки нє постої. Здогадованє на боль ище на твою доброту вично будзе чувац вше болї. супруга Славка Твойо наймилши Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. мая наполнєл ше рок як вецей нє з нами наш мили жец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. мая наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел наш мили оцец

ЗВОНИМИР БОДНАР (1961–2016) Памятку на його доброту и почитованє вично буду чувац у своїх шерцох Сенка и швекор Владо Кереґдярто Най це ангели чуваю! Спочивай у мире Божим!

ЗВОНИМИР БОДНАР (1961–2016) ЗВОНИМИР БОДНАР з Руского Керестура (1961–2016) З любову и почитованьом памятз Руского Керестура ки на його доброту вично буду чу- Памятку на його любов и доброту вац дзивка Андреа, жец Мирко и занавше чуваю син Златко зоз суунук Стефан пругу Марияну Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 10 роки од шмерци наших родичох

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. мая наполнєл ше смутни рок як нас нєсподзивано и занавше зохабел

Прешли 28 роки од шмерци нашого брата

ВЕРОНИКА ВЕРА ИВАНОВ народзена Бесерминї (1942–2012) з Ґосподїнцох ЯКОВ САБАДОШ АНА САБАДОШ Памятку на твою любов и доброту (1928–2007) (1930–2007) вично буду чувац у своїх шерцох супруг Васа, дзивка Олґица, син Миро- Чуваме вас у памяткох, вашо дзивчата Ана, Ирина, Мария и Ксения зоз слав-Бата и унукове Марко, Иван и фамелиями, як и унуки и праунуки Василиє Мудри Спочивайце у мире Божим!

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 16. мая 2017. року, принєсол ришенє о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Еколоґийне управянє зоз водами процив екстремних хвильових условийох у преййґгранїчней обласци на к.п. чс.

26. МАЙ 2017.

ДЮРА САБАДОШ – ДЖУС (1961–1989) У памяткох це чуваю твойо шестри з фамелиями Спочивай у мире Божим!

3938 К.О. Змаєво к.п. чс. 3475/1 К.О. Сириґ и к.п. чс. 13265/1 К.О. Темерин, ношителя проєкта ЯВП Води Войводини зоз Нового Саду, улїца Бул. Михайла Пупина чс. 25. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботни днї од 10 г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР

З НОВИМ МАК-ОМ И СИМВОЛИЧНИ ДАРУНКИ

MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ квалитетни пелет, брикети, углє Бановичи, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоженє и витоварйованє обезпечени. Телефон: 064/26-83-862, Руски Керестур.

Майским чишлє часопису МАК, „У фокусу” макетар Лука Вуячич з Нового Саду и за тото число Лука читачом МАКу направел и символични дарунки – винчованки з пресованих рошлїнох. „У фокусу” майского числа и порядна сотруднїца часопису Сенка Иван з Коцура, а „МАК-ов колаж” представя мастерантку Ана-Марию Недич з Коцура, котра студира у Паризу. „Швет науки и технолоґиї” пише о лїковитих рошлїнох, як и о „QR коду”, а

ЗНЄЙЦЕ НАШУ АПЛИКАЦИЮ Н о в и н с ко ви да вате ль на установа Руске слово ма свою апликацию за мобилни телефони у п р е д а ва л ь н ї апликацийох Google play. Апликация предвидзена за хасновательох иос и андроид оперативних системох на своїх телефонох и таблетох, а мож пречитац вистки з катеґориї Руске слово, Рутенпрес, МАК и вистки о Руснацох хтори преложени на сербски язик. Апликация безплатна, а мож ю зняц на телефон так же ше пойд зе на play.google.com и удурка ше Ruske slovo.

34 РУСКЕ СЛОВО

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

„Спорт и рекреация” о рукометних судийох Томиславови Семанови и Иванови Рацови з Руского Кере стура. У рубрики „Упознай себе” и тераз мож ришиц тест, а рубрика „З МАКовей архиви”, понука и интервю зоз Саню Полдруги з 2000. року. „Власни печац” у пиятим тогорочним чишлє представя штредньошколца Жарка Остоїча з Керестура и його поезию. Ма. З.

ВИШЛА МАЙСКА „ЗАГРАДКА”

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ180, НСЛ180 НС-Руменацка II” у улїци Руменацка драга число 2, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3395, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 21. юний 2017. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 22. юния 2017. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.

Школяре штвартей класи з Коцура участвовали на Републичней смотри дзецинскей народней творчосци, та фотоґрафия з тей подїї на рамику тогорочного майского числа часопису „Заградка”, а вистка о тим на 19. боку. На истим боку и звит з означованя Дня школи у Коцуре, а у рубрики „Висти зоз школох” обявени резултати Медзиокружного змаганя з руского язика, як и текст о керестурских школярох котри и того року барз успишни на змаганьох „Цо знаш о транспорту”. О чим писала „Пионирска заградка” седемдзешатих и осемдзешатих рокох прешлого вику мож пречитац у рубрики „Заградково родзени днї”, а о залюбйованю у школских лавкох писнї и приповедки написали Михайло Ковач, Мелания Римар, Ксения Варґа, Ана Дудаш, Слободан Станишич и други писателє. У додатку за наймладших кратки стищки и приповедки богато илустровани, а мали читаче маю позакончовац вифарбйованє. Окрем порядних школярох сотруднїкох з Руского Керестура, Коцура и Дюрдьова, за майске число литературни и подобово роботи послали и дзеци з Ґосподїнцох, Нового Саду, Вербасу и Шиду. На забавних бокох лавиринт, ребуси, крижалька, дакус гумору и даскельо язични бависка. М. Р. 26. МАЙ 2017.

СПОРТ КЕРЕСТУРЦИ НА ПЕРШЕНСТВЕ У ШКОЛСКЕЙ АТЛЕТИКИ

ДВА ТРЕЦИ МЕСТА НА МЕДЗИОКРУЖНИМ ЗМАГАНЮ На Медзиокружним першенстве у школскей атлетики, хторе 16. мая отримане у Новим Садзе, участвовали и двоме школяре-атлетичаре з кере стурскей ОШ „Петро Кузмяк”. У скаканю до висока у конкуренциї пиятих и шестих класох Дарко Надь на змаганю прескочел палїцу на висини од 1,52м, з чим поставел свой нови особни рекорд, и на Медзиокружним змаганю освоєл треце место и бронзову медалю. У руцаню кулї, тиж у конкуренциї пиятих и ше стих класох, Неманя Ковачевич кулю доруцел на 9,38 метери, цо тиж його нови особни рекорд. На Медзиокружним змаганю завжал тиж треце ме сто и освоєл бронзову медалю. Керестурци ше змагали зоз школярами-атлетичарами зоз Сивернобачкого, Южнобачкого, Заходнобачкого и

ШК „ОМЛАДИНЄЦ“

КОЦУРЦИ ОЗНОВА ПОБЕДЗЕЛИ

Сивернобанатского округу, а за змаганє их пририхтала їх наставнїца, професорка физичного воспитаня у керестурскей Школи Саня Тиркайла. М. З.

ШК „РУСИН” ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ПОБИДА У ДРУГИМ КОЛЄ

Внєдзелю, 21. мая, у другим змаганю у ярнєй часци сезони у шаховскей Войводянскей лиґи – ґрупа Бачка Шаховски клуб „Омладинєц” у Зомборе победзел домашню екипу „Раванґрадске айкуле” зоз резултатом 3,5:2,5. У змаганю 2. кола Войводянскей лиґи, шахисти зоз Коцура були лєпши як шахисти зоз Зомбора и после другого кола дзеля друге место на таблїчки зоз екипу Полет зоз Растини. Побиди на змаганю у Зомборе зазначели Стеван Перич, Никола Тадич и Стефан Йока. Реми одбавел Карло Бала, а страцели Владимир Лазор и Ґоран Попович. Омладинєц на тим змаганю бул моцнєйши за Стефана Йоку, котри нє бавел у першим колу. На нєдзелю до Коцура приходзи єдна зоз наймоцнєйших екипох у лиґи, а то праве екипа зоз котру Омладинєц дзелї друге место на таблїчки Полет зоз Растини. „Полет” у своїх шорох ма двох фиде майстрох и єдна є зоз наймоцнєйших екипох у лиґи, та коцурским шахистом нє будзе лєгко и далєй победзовац, алє сиґурно, як и потераз даю шицко од себе же би побида остала у Коцуре. З. К. 26. МАЙ 2017.

Шаховски клуб „Русин” у другим колє змаганьох у Медзиопштинскей шаховскей лиґи Зомбор, внєдзелю, 21. мая, у Руским Керестуре победзел екипу ШК „Липар” з Липару зоз 4:2. Русин оправдал улогу фаворита и побиди виборели Мирко Афич, Янко Катрина, Звонимир Медєши и Дюра Венчельовски, док партиї страцели Рафаил Русковски и Евґениє Медєши мл. Була то перша побида Русина у ярнєй часци першенства понеже у першим колє на госцованю страцел од Бачкого Брегу зоз 4:2. У Бачким Брегу партиї достали Мирко Афич и Рафаил

Венчельовски, а страцели Евґениє Медєши мл, Михал Джуджар, Дюра Венчельовски и Иван Пап. На нєдзелю, 28. мая, у трецим колє керестурски шахисти госцую у Алекса Шантичу, дзе им процивнїк екипа з истим меном. Як дознаваме у Шаховским клубу Русин, и у тей другей сезони одкеди обновена його робота, шахисти ше сходза кажди штварток на 21 годзин у просторийох СД „Русин” у Старей школи. Поволую шицких своїх членох, як и других заинтересованих за шах же би пришли на їх тренинґ-змаганя. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ОМЛА ДИНЄЦ НАДБАВЕЛ БАЧКУ машня двом и на єдним будзе госц. Шлїдуюце будзе на соботу, 27. мая, на 17,30 годзин на стадиону у Дюрдьове. Бавиц буду ФК „Тител” зоз Тителю котри ше з єдним бодом находзи остатнї на таблїчки, цо 37 боди менєй од „Бачка 1923” котра спадла на дзешате место. С. Саламун

Дюрдьовска „Бачка 1923” на фодбалским терену у Степановичеве зоз 3:1 страцела од ФК „Омладинєц”, хтори тераз єденастопласовани на таблїчки, у 27. колє першенства у Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад. Ґол за Бачку посцигнул Ранко Янкович. По конєц першенства ше буду бавиц ище три змаганя, „Бачка 1923” будзе до-

ФК „РУСИН”

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

НА НЄДЗЕЛЮ ПРЕД ДОМАШНЮ ПУБЛИКУ

ЧЕЖКЕ ПОРАЖЕНЄ БАЧИНЧАНЬОХ

На госцованю у Липару, керестурски Русин зоз 3:2 страцел од домашнього ФК Липар. Ґоли за Русин дали Боян Бранкович и Дамир Орсаґ. Русин и далєй на 5. месце зоз 41-им бодом, а шлїдуюце першенствене змаганє шe будзе бави на нєдзелю на своїм терену з першопласовану Младосцу з Бачкого Петровцу, тераз уж пред публику. М. З.

У 20. колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид, нєприємне нєсподзиванє були фодбалере ОФК „Бачинцох” хтори на госцованю у Люби страцели од Єдинства зоз 5:1. Водзаци ОФК „Бикич” призначел нову побиду на госцованю у Илинцох 3:0 процив Борца, а шидска Єднота дома победзела ОФК „Бинґулу” 1:.0. Пораженє дожил и беркасовски Сримец на го сцованю у Батровцох 3:2 процив Омладинца, Синдєлич победзел Напредак 3:2,а шлєбодна була екипа Ґраничара. На таблїчки ОФК „Бикич” прешвечлїво перши зоз 46 бодами, а другопласована ОФК

„Бинґула” ма 40, а ОФК „Бачинци” на трецим месце зоз 37 бодами. Синдєлич штварти ма 36, а пияти Напредак 34 боди. Єдинство шесте зоз 27, Єднота седма ма 23, а Омладинєц на осмим месце зоз 16 бодами. Ґраничар дзевяти ма 15, Сримец дзешати зоз 14 бодами и остатнї єденасти Борец хтори ма штири боди. У 21. колє на нєдзелю, ОФК „Бикич” дочекує Омладинєц, а ОФК „Бачинци” Борец. Синдєлич будзе бавиц процив Єдноти, Напредак процив Єдинства, а Ґраничар процив ОФК „Бинґули”. Шлєбодни буду фодбалере Сримцу. Вл. Дї.

РУКОМЕТАШЕ РУСИНA

СТРАЦЕЛИ ПРОЦИВ БЕЗДАНУ

Рукометаше керестурского Русинa стреду 17. мая госцовали у Бездану, дзе бавели одложене змаганє 12. кола у Трецей рукометней лиґи Сербиї-Бачка процив „Ґрафичару” и страцели зоз 31:29. Було то интересантне змаганє, у векшей часци виєдначене. Домашнї

36 РУСКЕ СЛОВО

були дакус вецей сконцентрованши на концу змаганя. За Керестурцох на тим змаганю бавели, Мудри 3, Реґоєвич 1, Югик, Тома, Боянович 4, Гербут 11, Слива 10, Планчак. Екипу водзел Грубеня. Шлїдуюце першенствене змаганє порядного 16. кола Русин бави на

стреду, 24. мая, понеже є преложене зоз соботи, 20. мая, пре технїчни проблеми Борцa з Бачкого Ґрачцу, хтори на стреду госцує у Керестуре. У дньох викенду рукометаше госцую у Зомборе, дзе бавя процив МРК „Зомбор”. Зл. П/М. З. 26. МАЙ 2017.

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА БАЧКА ТОПОЛЯ–МАЛИ ИДЬОШ–ВЕРБАС–БЕЧЕЙ

ВЕЛЬКИКоБОД ПРОЦИВ ВОЙВОДИНИ цур: Искра – Войводина (Бачке Ґрадиште) 2:2 Патрачох: 400. Ґоли за Искру: Марян Малацко и Златко Колєсар Состав: Ступар, Малїк, Барович, Юшкович, Дрляча, Ваяґич, Ери (Колєсар), Малацко, Иван (Везмар), Дамян Ґубаш и Сердар У 16. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей, Искра зоз Коцура на домашнїм терену бавела зоз директним конкурентом за перше место, зоз Войводину зоз Бачкого Ґрадишта, бавела нєришено 2:2. Искри побида на тим змаганю и математично обезпечовала перше место на концу сезони, та императив побиди бул велька терха за бавяцки кадер ослабеней Искри. Коцурска екипа до змаганя вошла без капитена Дамира Ґубаша, котри пре покалїченє нє могол наступиц, и Дарка Николича, котри нє бавел пре жовти картони. Важне спомнуц же стадион внєдзелю, 21. мая, бул преполни и после длугшого часу екипа Искри мала наисце вельку и щиру потримовку зоз трибинох. Атмосфера и значносц змаганя двох найлєпших екипох у лиґи мотивовали фодбалерох же би дали шицко од себе на тим змаганю. Домашнї слабо почали змаганє и Войводина була тота котра диктировала темпо бависка. Першу нагоду мал найлєпши бавяч Войводини Секулич, медзитим, на тим змаганю одлични ґолман Искри Мирослав Ступар одбранєл бице Секулича. Лєпше бависко принєсло госцом и вельку радосц, кед после єдней гришки вязацого шора Искри Войводина прейґ Секулича зоз процивнападу дала и перши ґол. Прияти ґол порушал домашнїх фодбалерох и Искра помали дошла до свойого бависка и почала твориц шанси. После єдней з боку уруценей лабди Дамян Ґубаш бил, алє ґолман Войводини одбранєл лабду котру уж шицки видзели у ґолу. У тим чаше, госци грожели зоз

ЗМАГАНЄ ИСКРОВОГО ПОДРОСТКУ Внєдзелю пред змаганьом Искри и Войводини, бавели и Искрово младши катеґориї. Вони бавели процив ФК „Кула”. Когуцики победзели зоз 2:1, а ґоли дали Дарко Салонтаї и Марио Нешич. Младши пионире страцели зоз 3:2, а обидва ґоли за Искру дал Давид Неделькович. Старши пионире победзели зоз 6:4, а ґоли дали Ненад Шанта 2, Дамян Михняк 2, Давид Дакич и єден Давид Неделькович. 26. МАЙ 2017.

Искрово навияче

процивнападох, а нападач Войводини Секулич мал шансу за ґол котру розположени Ступар знова одбранєл. За Искру добру шансу мал Сердар, алє його бице пошло кущик коло стативи, а у остатнєй минути першого полчасу Ери мал шансу котру було чежко премахнуц и лабда ше од стативи одбила просто Ерийови до ногох, алє вон копнул лабду просто до ґолмана. У другим полчаше ше тиж водзела права борба на терену у хторей кажда екипа мала свойо нагоди. Бавяче Искри до другого полчасу вошли ришени же обраца резултат и таке бависко ше пошвидко виплацело. По сле єдней уруценей лабди Баровича, штопер Войводини у своїм каребним про сторе вдерел лабду з руку и судия указал на пенал, а Марян Малацко бул сиґурни и зоз билей точки вировнал резултат. Ґол дал кридла Искровим бавячом котри ище баржей прицисли на ґол Войводини. Кед уж шицки були прешвечени же Искра преобраци резултат и кед ґол вишел у воздуху, штопер Искри направел єдну початнїцку гришку котру бавяч Войводини Кудрич вихасновал и звекшал резултат на 2:1 за Войводину. До конца змаганя остало ище 20 минути, домашнї бавяче ше нє придавали и предлужели нападац и було лєм питанє хвильки кеди Искра знова вировна резултат, а ключни ґол за вировнанє конєчного резултату дал Златко Колєсар, котри и на тим змаганю, як и прешлого тижня у Савиним Селу, виратовал Искру од пораженя. До конца аж Искра могла и победзиц, понеже Дамян Ґубаш после єдного корнеру одлично бил зоз главу, алє лабда, нажаль, пошла прей ґолу. До конца першенства остало одбавиц ище два кола. Искра за перше место муши освоїц два боди. На нєдзелю Искра будзе бавиц у Победи процив истоменней екипи котра предостатня на таблїчки, та ше очекує рутинска побида и оверйованє першого места, а у остатнїм колу до Коцура приходзи Обилич зоз Змаєва.■ Златко Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ СТО ПЕЙЦ РОКИ ФК „ИСКРА” ЗОЗ КОЦУРА

ШАМПИОНСКИ ЮВИЛЕЙ

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Коцурски историйни анали призначую же ше у валалє фодбал почало бавиц влєце 1912. року кед коцурски школяре хтори ше школовали у Будапешту до валалу принєсли першу фодбалску лабду. Лабду принєсол Юлин Сакач и зоз своїма товаришами основал Коцурски спортски клуб

е лї теди шнї Ко цур ци були скептични и „на беганє телїх хлапцох за єдну лабду” патрели як на ище єдно дурнїцтво младих принєшене зоз швета, хторе будзе тирвац през лєто, док школяре нє пойду назад на школованє. Медзитим, указало ше иншак. На коцурскей Бикари ше, ниа, фодбал бави уж 105 роки. Як ше указує, ище велї ґенерациї коцурских хлапцох буду за ню бегац занєшени зоз ча рив но сцу фод бал ско го бависка. Пре Першу шветову войну активно сци у клубе зменшани, а 1921. року Лукач Цап и Янко Шарик об но вюю ро боту Клуба хторому даваю мено „Слоґа”, бо у Клубе зложно баве- ФК „Искра”: стоя, Йовґен Загорянски (тренер), Хромиш-Стариґа, Чулибрк, Дєрич, ли бавяче шицких нацио- Ходак, Дражич, Баняц; куча: Горняк-Кулька, Петрович, Югас, Биґович, Неделькович нално сцох хтори теди жили у Коцуре. Клуб 1942. року до става мено „Левенте”, а ПРАСТАРЕ И НАЙПОПУЛАРНЄЙШЕ 1946. року, коцурски фодбалски клуб до става мено БАВИСКО З ЛАБДУ „Катюша” по моцним оружию Червеней армиї. Тих повойнових рокох фодбал по става популарни и Перши шлїди у историї бависка у хторим ше з ногу тедишнї предсидатель Ко стан Фейса порушал акцию копало лабду, а хторе нєшка воламе фодбал призначебудованя нового стадиона хтори закончени 1948. року. ни у Китаю ище у периодзе од 255 по 206. рок пред ноКоцурски стадион, як теди так и нєшка, ма одлични ву еру под час династиї Чин. Теди ше волала цую, а терен и закриту трибину зоз 750 ме стами. Учишлює бавели го китайски вояки. Подобне бависко бавело ше до найкрасших у тей часци Войводини. ше и у Япону – волало ше кемари, а тиж так и у старим Риме дзе го волали харпастум. Сучасни фодбал КОЦУРЦИ ЖИЮ ЗА ИСКРУ настал у Анґлиї 1863. року кед оформени перши фодбалски союз. Нєшка фодбал найпопуларнєйше бависко, бави ше – З початку Клуб менял мено. Волал ше „Соко”, „С. у 200 державох на швеце, а мож го бавиц без огляду на К. Бара”, „Леванте”, „Катюша”. Мено Искра, хторе и роки старосци и пол. нєшка ноши, Клуб до стал 1953. року. На початку Клуб нє мал свою фарбу дре сох. Були то углавним желєнобила, а аж познєйше утвердзене же Искрово фарби – сидательом Клуба, хтори уписани до ана лох ФК белаво-била, хтори и нєшка затримана. Од початку „Искра”, а медзи нїма: Ко стан Фейса, Янко Бе среминї, иснованя менял ранґи змаганя, алє дзекуюци велькей Милан Клашня, Милорад Ваяґич, Илия Стоїсавлєвич, упарто сци, насампредз Коцурцох, обстал по нєшка – Здравко Бабич, Михайло Варґа Пеле... гварел Здравко Бабич, тренер ФК „Искра”. – Кед слово о тренерох, Искра ше може похвалїц же Кельо Коцурци любя свою Искру, як надпомнул тре- Клуб успишно водзели велї познати мена як цо: Илеш нер Бабич, прешвечлїви мото хторого ше шицки ва- Шпиц, хтори познєйше бул тренер у ФК „Партизан”, лалчанє притримую, а глаши: „Жиєме за Искру, а нє од наш леґендарни Йоаким Виславски Киме и Драґан КоИскри”. То було вше так насампредз дзекуюци пред- менович, дакедишнї бавяче ФК „Партизан”. Искра ма-

38 РУСКЕ СЛОВО

26. МАЙ 2017.

СПОРТ ла и вельо добрих бавячох як цо: Владо Шанта, хтори бавел у ФК „Войводина” и ФК „Червинка” хтори теди бавели у першей лиґи, Стоїсавлєвич, хтори познєйше бавел за ФК „Гайдук”, ФК „Партизан” и у Южней Кореї. Ту вшелїяк и браца Фейсово Дарко и Любомир (бавели за ФК „Гайдук” зоз Кули,ФК „Партизан”, ФК „Олимпиякос” и ФК „Бенфика”) – надпомнул тренер Здравко Бабич. КЛУБ ШИЦКИХ ВАЛАЛЧАНОХ Здобува ше упечаток же хто раз крочи на Искров стадион и побегнє за лабду, на нїм остава за цали живот. Перше як бавяч, потим у руководстве Клуба..., а вше як навияч. На Искровей лавки шедзели и велї Силвестер Хромиш – Стариґа Тренер Радослав Сталевич други хтори дали вельке доприношенє на войводянИскрова леґенда ских теренох дзе бавели змаганя. Велї з нїх вецей нє медзи нами, алє тоти хтори ище ту и далєй вирни своєй мали зме 7 побиди и 6 страцени змаганя, алє на концу зме Искри. Нєшка змаганя нє мож анї задумац без Миколи випадли. Тота лиґа теди була барз моцна. Мушим ше поГорняка Кульки, Силвестера Хромиша Стариґи, Драґа хвалїц же сом бул найлєпши Искров ґолман, а кед сом наШтрбца, Мира Бокана... хтори и найгласнєйши навияче. руковал, опрему сом препущел терашньому тренерови На трибинох нїґда нє було важне же хто Руснак, Серб, Ма- Здравкови Бабичови – гварел Стариґа, после чого ше шицки у карчми нашмеяли. дяр, лєбо Чарногорец. Тренера Бабича и нєшка цеши, як надпомнул, же ше у СПОРТСКА АКТИВАЦИЯ Клубе, за 47 роки кельо є активни, нїґда нє поставяло пиМЛАДИХ танє же хто цо по националней припадносци. Бавяче вше були добри пайташе, єдинствени, и на терену, и на трибиПрешлого року и на початку того, накадзи хвиля була нох, и у карчми. Єдно з местох Искрових навиячох, бавячох и управи то вигоднєйша, на стадиону ФК „Искра” почало ярнє пораєкарчма „Клуб 92”. Мало повесц же то лєм карчма. То ве- нє. Красна хвиля, добра дзека и волонтеризем злучели ше цей отворена трибина дзе ше бешедує о успихох, страце- кед руководство и фодбалере коцурскей „Искри” з добоних змаганьох, и шицким тим цо ше случело у Клубе да- родзечну роботну акцию розчисцели одпад зоз старих кеди и нєшка. Пред єдним змаганьом ту зме нашли єдного трибинох и повиберали цали цегли. Акцию осторожно з леґендарних бавячойх Искри Силвестера Хромиша Ста- надпатрал предсидатель Клуба, Радослав Сталевич хтори риґу. Як цо вон то зна, зоз франту, дал свой коментар и з вельку упартосцу и насампредз вельку любов ґу Искри витворел красши випатрунок стадиона. видзенє историї Клуба. – Примарни циль акцийох хтори зме мали на нашим ста– На тих просторох од нашого Клуба бул старши ФК „Бачка” зоз Суботици. То шицко записане у историї Клу- диону, насампредз злєпшанє условийох за трениранє и роба. Значи, кед до Коцура сцигла перша лабда од того дату- боту Клуба. Медзитим, мнє ище важнєйше же бим младих му ше почало бавиц фодбал. За тот час, мушим повесц и прицагнул на терен, до Клуба,же би нє пошли инкадзи, тото, же найлєпша екипа була тота хтора бавела 1978–79. кадзи нє треба. Наздаваме ше же им красши стадион и року. Состав бул таки: на ґолу бул Стариґа, одсносно я, Ку- лєпши условия за трениранє буду мотив же би пришли и лька, браца Бокан, Дїдо, Цебалович, Булаїч, Алексич, Ар- указали свойо схопносци. И то у цо векшим чишлє. На ваї... Тренер бул Драґан Комненович, а бавели зме у Бач- другим месце, мойо жаданє же би ше Клубу, зоз тераз викей лиґи. На половки сезони зме були на шестим месце, годнєйшима условиями, поспишел уход до висшого ранґу змаганя. З оглядом на тото же зме на пол сезони були перши на таблїчки, шицки ше назадаваме же посцигнєме успих. Затераз зме на добрей драги, а думам же то будзе прави дарунок шицким нашим навиячом и валалу у року кед означуєме вельки ювилей – гварел Радослав Сталевич, предсидатель ФК „Искра”. Кед слово о преслави ювилея ФК „Искра”, хтори нєсцерпезлїво очекуєме, наздаваю ше же будзе преславене у шампионским стилу – же Искра витвори сон о уходу до висшого ранґу. Шветочносц затераз наявена за конєц сезони, а як надопмнул Сталевич, на ню буду поволани шицки приятелє Клуба. Будзе одбавене и ревиялне змаганє, а найвизначнєйшим буду додзелєни припознаня. Мож повесц же означованє ювилея – 105 роки ФК „Искра” велька подїя, алє за бавячох и управу и велька Бошко Бокан, Юлин Загорянски, Владо Югас, Миле Дражич и Воя Неделькович спокуса же би преслава до конца була шампионска.■ 26. МАЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗАЄДНЇЦКИ НАСТУП ФОЛКЛОРАШОХ „TАНЄЧНИ ВЕРНИСАЖ”

РОК LXXIII ЧИСЛО 21 (3734) НОВИ САД, 26. МАЙ 2017.

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ВОЧИ МАЛЕЙ МАТУРИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■ СЕДМИ ХОРСКИ ФЕСТИВАЛ

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фото: Александра Лендєр

■ ДНЇ УКРАЇНИ У НОВИМ САДЗЕ

„КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

Фотоґрафия: K006b_0184P