Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВИШЛО АПРИЛСКЕ ЧИСЛО „ЗАГРАДКИ”, ПОЛОЖЕНЕ Є И НА САЙТ

РОК LXXVI ЧИСЛО 18 (3887) НОВИ САД, 1. МАЙ 2020.

коляре и предшколски дзеци, пре позарядови стан, по ряд ну на ста ву нє маю у сво їх Ш учальньох, алє воспитно-образовни змисти провадза

У литературней ча сци на йд зе це сти хи Михала Симуновича и приповедку Миколи М. Кочиша, а ту и нова приповедка Златки Чижмар. Представена и нова сликовнїца „Руского сло ва” за на й млад ших „Ве селий бу квар”. Драмски слички за тото число написал писатель Недель ко Тер зич, а з на у ко вей фан та сти ки ви бра ни виривок зоз возбудлївого польского романа о чаривним жвератку. У рубрики „Наука за кажде дзецко” пригодни тексти и илустрациї о Велькей ноци, а додаток за на й млад ших „Ма ла за град ка” дзе цом да рує кратки стихи о яри хтори написали поетеси Мария С. Гор няк и Ири на Гар ди Ко ва че вич. Ту и илу стра циї за фарбенє и Квиз. Забавни боки инспировани з вельконоцнима символами – писанками, а яки Шветово днї означени у априлу, можеце дознац кед пречитаце цали 23. бок. Часопис мож пречитац и на нашим сайту: https://issuu.com/casopiszahradka/docs/04_zahradka _april_2020_za_web M. Римар

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки. Фотоґрафия: 0241P

Фотоґрафия: 0244P

Фотоґрафия: 0252P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фото: Оля Русковски

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

он лайн, та так порихтана и „Заградка” за април. Як ше учи дома, шведочи и фотоґрафия на насловним боку двох братох, школярох першей класи у Новим Садзе, а о знїманю за телевизию годзинох руского язика у Школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре дознаце у рубрики „Висти зоз школох” на 19. боку. Скоро шицки школярски литературни и подобово роботи за тото число часописа учительки посилали прейґ интернету, та Редакция поволує сотруднїкох и читачох най и прилоги за майске число так посилаю. Як влонї дюрдьовски и керестурски хлапци ходзели по облїваню, опатьце у рубрики „Фото памятки”.

■ ЗОЗ ПИЯЦУ НАЙЛЄПША ЖЕЛЄНЯВА

2 РУСКЕ СЛОВО

1. MАЙ 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Актуални обставини у борби процив епидемиї корони

■ Нашо места 7. Як нашо старши у Шидзе препровадзую час у изолациї

■ Економия 12–13. Продукция паприґи у Коцуре

■ Духовни живот 14. У Керестуре преславени Дзуря

■ Култура и просвита 16–17. Владимир Надь Ачим꞉ Пренайсц у себе творчу енерґию

■ Литературне слово 19–21. Поезия, проза и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 24–25. Андрея Маґоч, Вуковарчанка у Новим Садзе

■ Информатор 28–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Треци полчас꞉ Николина Зорич, рукометашка зоз Руского Керестура

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши

Насловни бок꞉ Пияц у Коцуре Авторка фотоґрафиї꞉ Оля Русковски

СОЦИЯЛНА ДИСТАНЦА Док шицко тото коло корони прейдзе и док ше подцагнє смужку кельо нас то шицко коштало – у животох, здравю, нервох, зоз власней кишенки и державней каси, чи останє голєм даяке шветлєйше здогадованє у тим углавним шивкастим спектру? Перша асоцияция ми духовитосц и гумор. Шмих то склонїско и остатня линия охрани духа. Чловек ше шмеє, люби ше шмеяц и сце ше шмеяц, аж и кед уж нє ма кадзи и кед нє зна цо инше зоз собу. И попри шицкей озбильносци ситуациї и реалного страху за себе и своїх, страху од вируса, Сайму и респираторох, кед будземе щири, кажде з нас ше голєм раз-два раз дньово нашмеє, чи кваскаво чи нарату, з даякей фотомонтажи, миму, видео-клипу, лєбо пародичного цитату присподобеного актуалней ситуациї. Мнє особнє нїч нє було шмишне анї шмиховальне у идентичних, дириґованих, так повесц, конфекцийних „антиклинтоновских” паролох и ґрафитох виписованих з истим авто-лаґом по мурикох и фасадох таки час 1999. року. И „коронични” гумор настал од муки, часто є чарни, алє нє увредзуюци, скоро обовязно є автоиронични, алє є вше щири и автентични. Дакому баржей лєжи ґротескни монтипайтоновски стил, дахто волї пародиї, дахто пестує зжати лаконски вираз, а дахто каламбури и бависко зоз словами, дакому баржей идзе морбидни, а другому ткв. инженєрски гумор, алє креативносц анонимних авторох нє зна за гранїци, а инспирация у карантину, випатра, безгранїчна. Най нє повем, лєпше изолация як ужеменє... Друга, озбильнєйша ствар же зме шицки нараз, скоро прейґ ноци, постали самоуки експерти за вецей широки поля медицинскей науки. Як цо гинто, кед ше Дьокович пендрал на шветови верх, андї на пияцох и пензионере у шпациру розправяли о челенджох и брейкох, а пошвеценши у штред ноци знали статистику успишних сервисох и АТП лїстину ажурнєйшу од дньового курсу евра, тераз так шицки владаме з превенцию и профилаксу и епидемиолоґийнима таблїчками. Вреднєйши научели цо Флуґеово капочки а цо серолоґийни тести, а тоти найсхопнєйши у власней купальнї знаю розправиц средство за дезинфекцию своєй роботи. Проблем нам спричинює лєм тота социялна дистанца, нєщешлїво так (нє)преложена зоз анґлийского жридловнїка Шветовей здравственей орґанизациї. Значи, нїхто нам нє наклада оцудзованє и осамйованє од людзох и блїзких, анї виключносц и нєпоцерпеносц ґу другим (цо дефиноване значенє социялней дистанци у социометриї), лєм нас спозорює же кед зме медзи людзми, треба тримац физичну, просторну оддалєносц єдни од других и керовац гужву. Мож буц блїзко и кед останєме далєй...

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

1. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЕПИДЕМИЯ ВИРУСУ КОРОНА У РЕПУБЛИКИ СЕРБИЇ

СИТУАЦИЯ СТАБИЛНА, АЛЄ ОСТОРОЖНОСЦ НЄОБХОДНА Гоч превентивни мири процив ширеня хороти Ковид-19 уж олєгчани, а после Першого маю найскорей и далєй буду релаксовани, и далєй будзе нєобходна индивидуална одвичательносц гражданох и дошлїдне притримованє мирох превенциї и защити – социялне дистанцованє, ношенє защитних маскох и рукавицох и хаснованє средствох за дезинфекцию

ер шо ма й ски ви кенд, од 18 год зин штвар ток, 30. априла, до пондзелку, 4. мая, до 5 годзин рано, найвироятнєйше будзе остатня вецейдньова абсолутна забрана рушаня у актуалней пандемиї вируса корона, нагаднуте зоз Кризного штабу за борбу процив оберацей хороти Ковид-19, кед же ше епидемиолоґийна ситуация нє будзе погоршовац. Понеже ше през першомайски швета гражданє узвичаєно масовно дружа и сходза, Влада Сербиї як превентивну миру же би ше зменшали социялни контакти за першомайски швета, прилапела одлуку о подполней забрани рушаня през тот викенд. РЕЛАКСОВАНИ МИРИ По податкох з початку того тижня, мешац и пол потим як у Републики Сербиї преглашени позарядови стан пре вирус корона, у держави було потвердзени 8 275 инфицировани особи, од хторих 162 умарли, цо значи же стопа морталитету попод два одсто. Вкупно потамаль тестировани скоро 68 тисячи особи, а важни деталь же у остатнїм периодзе тестировани коло 3 500 особи на дзень, вельо вецей як на початку епидемиї. Вецей як 1 200 особи одпущени зоз шпитальох як вилїчени. На основи тей статистики, обща епидемиолоґийна ситуация у Републики Сербиї оценєна як стабилна, з оглядом на обставини у пандемиї вирусу корона, цо насампредз значи же ше число новоохорених звекшує у предвидлївих гранїцох, а источашнє рошнє число виздравених пациєнтох хторих ше одпущує з дочасових Ковид-19 шпитальох. Прето режим превентивних мирох релаксовани у одредзених обласцох. Уж од початку тижня, од пондзелку 27. априла ше на териториї Републики Сербиї, по препоруки епидемиолоґох а по одлуки Влади, применює благши мири у зопераню ширеня вирусу корона. Почали робиц

и пияци у завартим просторе, фризерски и козметични салони, фитнес центри и терховнї, як и авто-механїчарски роботнї, авто-школи и шицки други обєкти дзе ше нє збера вельке число людзох на єдним месце у завартим просторе. Шицки обєкти муша окончовац свою дїялносц так же би випочитовали шицки мири защити – муша хасновац защитни маски, рукавици и дезинфекцийни средства. Попри тим, препоручене и же би ше, пре огранїчованє числа особох на єдним месце у завартим просторе, роботу предлужело так же би ше приход до тих обєктох заказовало. Отверанє тих менших привредних субєктох насампредз обгрунтоване же слово о дїялносцох з нїзким ризиком од ширеня инфекциї, а прилапени и економски арґумент, одно сно отриманє тих подприємствох и роботних местох.

СТО ЕВРА ОД ДЕРЖАВИ По одлуки Влади Сербиї, кажди полнолїтни граждан ма право достац єднократну финансийну помоц хтора би мала одлєгчац проблеми спричинєти з епидемию корони. Пензионером и шицким котри доставаю социялну помоц держава автоматски уплаци по 100 евра на рахунки у динарскей проциввредносци, починаюци од 15. мая. Шицки други полнолїтни гражданє котри од держави сцу достац 100 евра, буду ше мушиц сами приявиц. Прияви буду тирвац од 15. мая по 5. юний. Перша можлївосц за он-лайн прияву будзе прейґ порталу Управи за трезор, а друга можлївосц будзе приява на телефон на числа котри буду благочасово обявени, сообщене зоз Влади. Податки котри буду обoвязни у прияви то мено, презвиско, Єдинствене матичне число граждана (ЙМБҐ) и число рахунку у банки. Виплацованє будзе закончене найпознєйше по 15. юний, обецане зоз Влади Сербиї.

Гра жда нє ко три стар ши од 65 ро ки, од но сно од 70 роки на валалє, од 27. априла, кажди дзень можу виходзиц шейтац ше єдну годзину, у термину од 18 г до годзини по пол ноци, цо час кед векшина популациї пре полицийну годзину нє шме буц вонка, найдалєй 600 метери од обисца. Медзитим, и Шветова здравствена орґанизация, и Влада Сербиї, и Кризни штаб и лїкаре спозорюю же ризик од нових жирячискох и ткв. „другей габи” епидемиї ище грожаци и ре ални. Прето ше нєпреривно апелує на индивидуалну одвичательносц гражданох и дошлїдне

4 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

притримованє мирох превенциї и защити – социялне дистанцованє, ношенє защитних маскох и рукавицох и хаснованє средствох за дезинфекцию. У ВОЙВОДИНИ ВЕЦЕЙ ВИЗДРАВЕНИХ

Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка

Фото: В. В.

Покраїнски штаб пондзелок, 27. априла, презентовал дотерашнї биланс и актуални стан у борби з корону на подручу АП Войводини. Як гварел предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович, пондзелок реґистровани 19 нови особи при котрих пренайдзени вирус корона, од вкупно 239 тестированих особох. Потераз на вирус корона у Войводини тестировани 7 190 особи од хторих 656 були позитивни на Ковид-19. Од початку епидемиї корони, вкупно на териториї Покраїни од тей хороти умарли 18 особи. Зоз Клинїчного центру Войводини (КЦВ) на лїченє з дому потераз пущени 150, а зоз Общого шпиталю Панчево 170 особи. На основи тих податкох, Мирович визначел же по числу охорених, Войводина у одношеню на други часци держави витворела замерко-

вани резултати, а окреме акцентовал же у 92 установох социялней защити у цалей Покраїни лєм два особи ше похорели од тей хороти. Покраїнски секретар за здравство др Зоран Ґойкович повторел же АП Войводина ма найлєпши резултат од шицких реґийох у Европи кед слово о числу умартих пациєнтох на 100.000 жительох. – Од шицких занятих у КЦВ, потераз два особи маю тот вирус хтори достали звонка роботного места. Тот податок нам гутори же зме уношенє тей вирусней инфекциї до здравственей установи зведли на минимум – виявел Ґойкович. Прето предсидатель Покраїнскей влади Иґор Миро вич под зе ко вал за ня тим у си сте ми здра вственей защити и шицким гражданом хтори ше притримовали превентивних мирох. Медзитим, Мирович гварел и же епидемия уплїво ва ла на при ходи до по кра їн ско го буд же ту, визначуюци же пре їх зменшанє, Покраїнска влада прилапела предлог одлуки о ребалансу буджета. – Буджет АП Войводини за тот рок будзе менши за 4,24 милиярди динари, односно за 5,43 одсто, алє и попри тим, у скоро шицких обласцох будзе отримани уровень планованих видвойованьох и векшина планованих инвестицийох будзе предлужена – гварел Мирович и наявел же заняти у здравствених установох зоз найменшима приходами у наиходзацих дньох достаню пакети помоци, а буду подзелєни вкупно 17 500 пакети.■ И. С./Я. Дю./А.П 1. МАЙ 2020.

STANOVISKA

ПРАВО НА РОБОТУ

Кажди рок на Перши май у швеце тисячи роботнїки протестую на улїцох и вимагаю векши права, а у нас традицийни котлїки, роштилї и „чевапи”. Медзитим, таки Перши май яки будзе того року, ище нє паметаме. Того року у Сербиї роштиль и котлїк рихтаю лєм гевти котри жию у хижи и маю двор. Шицки други шедза дома, патра през облак и щешлїви су кед маю пшичка, бо вец можу висц з обисца два раз през дзень. Забрана рушаня тирва, праве прето же би ше людзе нє сходзели и нє ширели вирус корона. Борба за права роботнїкох того року у циню епидемиї котра залапела цали швет. Велї людзе од марца нє ходза, лєбо вообще нє маю роботу. Шедза дома, бо позаверани подприємства у котрих були заняти. Тераз робя предавальнї, пекарнї, лїкаре, новинаре. Школи и дзецински заградки давно заварти, як и услужни дїялносци. Ресторани ше преориєнтовали, та поживу розноша по обисцох. Кажди викенд маме забрану рушаня. Людзе котри остали без роботи, остали и без пенєжу. Чекаю же би ше мири помали утаргли же би знова почали робиц. Страшне ше похориц, а страшне буц и без пенєжу. Влада обецала помоц поднїмательом котри нє зменшали число занятих за вецей як 10 одсто. Вони би требали доставац минимални заробок за занятих котри робя полни роботни час. Роботнїки котри робя на чарно, нє достаню нїч. Синдикати ше обаваю хто будзе контроловац поднїмательох и чи будзе малверзациї з тима минималцами? Нє видзела сом даяки наяви же держава помогнє и тим котри пре актуалну ситуацию остали без роботи. Кед ше корона вирус зоз Китаю преширел по Европи, кед ше людзе позаверали до карантинох, а животинї и природа зявели там дзе их давно нє було, гуторело ше же швет вецей нє будзе исти. Тото нєшка гуторя и синдикати, по їх словох, после корони швет вшелїяк нє будзе исти, прето же богати буду богатши, а худобни ище худобнєйши. Нє маю исти права заняти у приватнїка и у державней служби. Фризерки, шнайдерки, други поднїмательки и поднїмателє од половки марца практично нє зарабяю. И нє маю за собу синдикат. Люд зе котри продукую желєняву знашли ше, та приноша робу людзом на дзвери, же би им нє препадал труд и уложени пенєж. Отверанє пияцох им одлєгча, алє питанє кельо ше им уда наплациц укладаня, труд и роботу. Туристична сезона у жемох у околїску, дзе велї нашо людзе у сезони зарабяли шумни пенєж, тиж под знаком питаня. Кеди госци годни присц до готелох, чи буду робиц ресторани и кафичи, чи им того лєта вообще будзе потребна роботна моц з нашей жеми? И по тераз права роботнїкох у нашей жеми були на склєняних ногох. Ґлобална пандемия микроорґанизму, окрем людским животом и здравю, начкодзела и правом роботнїкох. Прето би ше од того року Медзинародне швето роботи требало означовац як пред 134 роками, дзе би ше мушело вимагац право на до стоїнство и роботу, котри под час пандемиї так лєгко и швидко скапали. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА MИРИ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ РУСКИ КЕРЕСТУР

ПОКОШЕНИ ЖЕЛЄНИ ПОВЕРХНОСЦИ И ДЕЗИНФИКОВАНИ УЛЇЦИ Явне комуналне подприємство „Рускомˮ и далєй дезинфикує явни поверхносци и улїци з цильом зопераня зявеня вирусу корона. Концом прешлого тижня дезинфиковани нукашнї простор и простор коло Водици, а у пополадньових и вечарших годзинох дезинфиковани шицки улїци у валалє. Окрем занятих у подприємстве „Рускомˮ, у тей акциї помага и Добродзечне огньогасне дружтво, як и други волонтере. И попри тим же наявена забрана рушаня под час першомайских шветох, заняти у ЯКП „Рускомˮ превжали шицки мири ушорйованя явних поверхносцох и вилєтох, та так покошени желєни поверхносци коло базену и у лєшику у Руским Керестуре. Од вовторку, 28. априла наявене и пирсканє зоз хемийнима средствами же би ше зменшало количество клїщарох на явних поверхносцох териториї општини Кула,

алє то будзе завишиц и од того яка будзе хвиля. За третман задлужена „Циклонизацияˮ АД Нови Сад, зоз препаратом Aqua-K-Othrine , чийо дїйство тирва лєм дзень. Тоти препарати отровни за пчоли, та пчоларе треба же би то мали на розуме и защицели свойо пчоли. Ан. М.

ДОНАЦИЯ ЧЕРВЕНОМУ КРИЖУ У ВЕРБАШЕ

КУМ И КАРИТАС ПОМАГАЮ НАЙЗАГРОЖЕНШИМ Фото: www.vrbas net

Општинскей орґанизациї Червеного крижа у Вербаше концом априла сцигла значна донация прейґ Коцурского здруженя младих – КУМ од гуманитарней орґанизациї Каритас. Донация ше состої зоз средствох за дезинфекцию, лїкох, єдзеня за беби и защитних маскох. Представнїки Червеного крижа и локалней самоуправи, на чолє зоз предсидательом Дочасового орґану општини Вербас Миланом Ґлушцом, подзековали на помоци котру им доручел предсидатель Коцурского здруженя младих Стеван Самочета. Як визначел Самочета, слово о першей з трох донацийох котри буду доручени вербаскому Червеному крижу.

– Коцурске здруженє младих на гуманитарних проєктох роками сотрудзує з Каритасом. После першей донациї котру зме достали, пришли зме на идею прешлїдзиц помоц вербаскому Червеному крижу. Найвироятнєйше так будзе и зоз шлїдуюцима донациями, од котрих єдну обчекуєме уж шлїдуюцого тижня. Наздавам ше же предлужиме з таку праксу и по законченю позарядового стану – гварел предсидатель Здруженя Стеван Самочета. Волонтере Червеного крижа и далєй окончую свойо найзначнєйши активносци, каждодньово су доступни и помагаю старшим. О. Р.

ОПШТИНА КУЛА

НАЯВЕНА РЕКОНСТРУКЦИЯ ДРАГИ КЕРЕСТУР – КРУЩИЧ Предсидатель општини Кула Дамян Милянич, концом априла наявел початок реконструкциї маґистралней драги од Вербасу по виход зоз Кули спрам Червинки. Реконструкция почала 24. априла, а як наявене, будзе асфалтована у вкупней длужини од 10,5 километри. На тей драги, окрем реконструкциї, предвидзени и вибудов бициґлистичней дражки и ушорйованє атмос-

РУСКЕ СЛОВО

ферскей канализациї, як и поставянє 150 слупох зоз „лед” ошвиценьом. Проєкт финансує Република, а робота би требала буц закончена по новембер 2020. року. Предсидатель Милянич тиж визначел же у наиходзацим периодзе би требала почац и реконструкция драги Руски Керестур – Крущич, односно єй преширйованє, то застановене пре позарядову ситуацию. Ан. М. 1. MAЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

МИРИ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ ЯК НАШО СТАРШИ ОД 65 РОКИ У ШИДЗЕ ПРЕПРОВАДЗУЮ ХВИЛЬКИ У ИЗОЛАЦИЇ

ХИБИ ИМ ШЛЄБОДА РУШАНЯ

Уж даскельо тижнї за нами, од уводзеня позарядового стану у держави пре пандемию вируса корона, у изолациї особи старши од 65 роки, хтори з дошлєбодзеньом держави лєм три раз у тижню можу висц зоз своїх обисцох и пойсц до предавальнї купиц цо им треба. Як витримую тоту завартосц, опитали зме ше даскелїм

алженска пара Ана и Венямин Бульчиково строго почитую мири держави и гоч уж и звикли на таки способ живота, гваря же им шлєбода рушаня, вшелїяк, найвецей хиби. Окреме то визначел Венямин, хтори и попри тим же є уж роками у пензиї, и далєй барз активни як новинар и информує Руснацох прейґ габох Радио Нового Саду о збуваньох у општини Шид у позарядовим стану. – Изолация ше одцагла и вше ми ю чежше поднєсц. Хиби ми шлєбода рушаня, хибя ми схадзки у општини на хторих сом вше поряднє бул присутни. Те-

Маґдалена Ґаньто

раз шицки информациї з Општинского штабу за позарядово ситуациї доставам прейґ телефона и вец рихтам звити за радио. Иншак то кед чловек присутни особнє на схадзки, або на конференциї за новинарох, кед ше може дацо и конкретно опитац, а цалком иншак тераз, алє так муши буц и муши ше тото витримац – гвари нам колеґа Венямин. Же би му час цо швидше прешол, окрем патреня ТВ, вон и физично активни. Помали з ручну пилку пилї древа хтори уж купел за шлїдуюцу жиму, а вєдно зоз супругу Ану роби и у загради, бо треба шицко цо посадзене окопац и допатрац. 1. МАЙ 2020.

Ана и Венямин Бульчиково

Його супруга Ана, окрем каждодньових роботох у обисцу хтори ма кажда ґаздиня, тиж роби у заградки и коло квеца. Нє хаснує анї можлївосц пойсц анї раз у тижню до предавальнї, бо им дзеци принєшу цо им треба, а то и нагода же би ше видзели. Бульчиково ше наздаваю же ше пандемию пошвидко застанови и же ше враца до каждодньового живота хтори мали пред тим. Пензионерка Маґдалена Ґаньто жиє сама у своєй хижи, бо єй дзеци нє ту и гвари же од першого дня почитує шицки правила хтори одредзени у держави. – Нїґдзе нє виходзим, бо шицко цо ми треба, поконча ми шестрово и братово дзивки, принєшу ми з предавальнї цо ми треба, або пойду до банки и подобне. Коло хижи мам и нєвельку заградку, та ю обрабям же бим мала желєняви, мам и били курчата хтори ховам, а и даскельо кури и когута. А старам ше и о квецу и так ми прейдзе дзень у роботи – гвари Маґдалена. Вона нам щиро гвари же єй барз хиби же нє може пойсц до церкви, а окреме тераз, кед було таке вельке швето, Велька ноц, бо вше ходзела порядно на шицки богослуженя и шпивала у церкви. Прето ше модлї дома же би пандемия цо скорей була зопарта, а модлї ше и за здравє своїх дзецох и унучатох. – Модлїм ше и же би хори оздравели, а млади ше нє похорели. На телефон побешедуєм зоз родзину, пайташками и сушедами и то ми шицка комуникация – гварела нам на концу Маґдалена Ґаньто. ■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА МИРИ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ У ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ

ОТВОРЕНИ ПИЯЦИ Од 22. априла шицки пияци на териториї општини Вербас котри були заварти пре зоперанє ширеня вирусу корона, як обявело Явне комуналне подприємство ,,Комуналєц”, ознова почали робиц. Купци годни куповац желєняву, овоц и други продукти на пияцох у Вербаше, Коцуре и Змаєве. Тоту вистку з вельким задовольством дочекали як купци, так и тарґовци и польопривредни продукователє. Гоч ше велї з продуковательох прилагодзели и ґу електронскому тарґованю, отверанє желєних пияцох им заш лєм оможлїви же би лєпше и сиґурнєйше пласовали свойо продукти. На коцурским пияцу, першим у тей позарядовей ситуациї, прешлого пиятку було менєй нащивительох прето же ше старши як 65 роки и далєй нє шму рушац кед и други валалчанє.

Алє, з оглядом на тото же то бул перши пияц после вецей як мешац, понукнуце, як и нащива були задоволююци. Як гварели Коцурци, тераз у позарядовим стану видзели же яки пияц важни, прето же часто мали проблем найсц швижу овоц и желєняву, як и други продукти котри купую на пияцу. А зложели ше и купци и тарґовци, витамини зоз овоцох и желєняви, а окреме витамин Це, барз значне уно-

шиц до орґанизму и на тот способ змоцньовац имунитет. Пред тим як ознова почали робиц, цали пиячни простор дезинфиковани. Зоз ,,Комуналцу” апеловали на нащивительох, як и на тарґовцох, же би ше притримовали шицких предписаних мирох защити од ширеня вирусу. Обовязне хаснованє защитних маскох и рукавицох, як и притримованє оддалєносци медзи двома особами док ше тарґує. Попри кратшого полицийного часу и отворених желєних пияцох, гражданох вербаскей општини, як и шицких других, дочекала и вистка же дутяни тиж предлужую свой роботни час, як и бензински пумпи, а починаю робиц и автомеханїчаре и вулканизере. Свойо дзвери ознова отворя и козметични салони, фризерски салони, а у городзе и терховнї и фитнес клуби. О. Р.

У ВЕРБАШЕ

РЕАЛИЗОВАНЄ ПРОЄКТОХ

Под час позарядового стану, початком априла, у Вербаше почали активносци на проєктох чия реализация порушана у предходним периодзе. Так, закончене асфалтованє нового паркинґу у центру городу, у Блоку 44, а потим почали роботи и у индустрийней зони у Блоку 100. По словох предсидателя Дочасового орґану општини Вербас и команданта Штабу за позарядово ситуациї Милана Ґлушца, гоч тирва позарядови стан, нє шме ше заста-

РУСКЕ СЛОВО

новиц проєкти котри у предходним периодзе сцигли по фазу реализованя, як цо то вибудов паркинґу и индустрийней зони у Блоку 100. Як визначел, паркинґ у центру городу ма 63 места и тераз то будзе досц розтерховане. Роботи у индустрийней зони облапяю вибудов транспортнїци, паркинґ местох, пешацких дражкох и тих за бициґлистох, як и провадзацей инфраструктури. – За тоти два проєкти достали зме потримовку од Покраїнскей влади 56 милиони динари. Попри тих двох проєктох, у Общим шпиталю Вербас вибудовани нови, окремни уход на Оддзелєнє за диялизу. Идея о новим уходу исновала уж длугши час и нови обставини нас лєм наведли же бизме го такой и вибудовали. То барз значне у тих дньох епидемиї, кед окремну увагу мушиме унапрямиц на защиту особох зоз хронїчнима хоротами. Роботи орґанизовала општина Вербас, а запровадзела їх фирма ,,Екстра ауто” з Вербасу – гварел Ґлушац. Ґлушац на концу визначел же у ОШВ тирваю и роботи у рамикох першей фази реконструкциї обєкта, вредносци 100 милиони динари, котри финансує Влада Републики Сербиї през активносци Канцелариї за явни укладаня. О. Р. 1. МАЙ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

МИРИ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

ПРОДУКОВАТЕЛЄ ОЗНОВА ПРЕДАВАЮ ЯК И СКОРЕЙ Од стреди, 22. априла, дзепоєдни дїялносци достали дошлєбодзенє же би ознова почали робиц. Алє ше муша и далєй притримовац шицких защитних мирох – мац маски, на рукох рукавици, поряднє дезинфиковац часци котри ше дотика и почитовац социялну дистанцу Понеже и стреда у Дюрдьове пиячни дзень, та Дюрдьовчанє такой того дня мали нагоду купиц цо им потребне, а продукователє свойо продукти предавац так як цо и скорей предавали. Понеже ище вше тирва позарядови стан, могло обачиц же на пияцу нє було вельо анї купцох, анї тих котри предаваю. Уж даскельо тижнї за шором, през викенд було забранєне виходзиц, та Дюрдьовчанє нє могли пойсц на главни пиячни дзень, соботу. Старши валалчанє котрим забранєне виходзиц з обисцох и прешлого пиятку, штварти викенд за шором, од 4 до 7 годзин рано у Апатики „Янкович” у валалє могли купиц цо им треба. Друга апатика у валалє таке нє запровадзує. БЕЗПЛАТНИ ПРЕВОЗ МЕДИЦИНСКИХ РОБОТНЇКОХ Тидзень пред отвераньом пияца, од штвартку, 16. априла, Општина Жабель орґанизує автобуски превоз за медицинских роботнїкох котри заняти у Институту за здравствену защиту дзецох и младежи, односно до такволаного Дзецинского шпиталю у Новим Садзе. Орґанизовани є на инициятиву спомутого шпиталю котри ше приявел на поволанку Општини Жабель.

У ОПШТИНИ ШТВЕРО ИНФИЦИРОВАНИ На основи податкох зоз урядового сайту COVID 19, у предпрешлим тижню у општини Жабель реґистровани ище два особи зоз вирусом корона, а у прешлим ище єдна особа. По тих податкох у општини Жабель по прешли викенд реґистровани штири особи з тим вирусом. Сайт мож отвориц и з www.covid19.rs/, а вецей информациї мож пречитац кед ше кликнє на облачок з меном „Статистични податки о вирусу COVID 19”.

Општина на урядовим сайту, 21. марца обявела явну поволанку за потребу орґанизованя окремного городского и пригородского превозу. На поволанку ше явел лєм спомути шпиталь, алє превоз можу хасновац и други медицински роботнїки на основи роботней леґитимациї, або потвердзеня з Лїкарскей комори. Превоз безплатни. Орґанизовани є зоз трох општинских местох, по два одходи до Нового Саду, и по два 1. MAЙ 2020.

приходи назад. До Нового Саду зоз Жаблю орґанизовани на 6,05 годзин рано и 18,05 годзин, зоз Чуроґу на 5,45 годзин рано и на 17,45 годзин, зоз Дюрдьова на 6,10 годзин рано и на 18,10 годзин. Зоз Ґосподїнцох нє орґанизовани превоз, понеже у Институту за здравствену защиту дзецох и младежи за таке нє мали потреби. Зоз Нового Саду до спомутих местох автобус руша рано на 7,15 годзин и вечар на 19,15 годзин. Автобус у местох општини руша зоз автобусних чекалїщох, а зоз Нового Саду руша опрез Института за здравствену защиту дзецох и младежи. Най здогаднєме, пошвидко по преглашованю позарядового стану застановене автобуске превоженє, та ше голєм медицински роботнїки, обрадовали тей инициятиви, док ше други мушели знаходзиц. УВАГА И ПОЛОЖНЇЦОМ Пре позарядови стан и нєвигодне положенє одредзених ґрупох людзох, Општина Жабель подзелєла пакети помоци пензионером, социялно загроженим особом, фамелийом вибеженцох и гевтим котри маю члена фамилї котри ма окремни потреби. У прешлим тижню Општина Жабель обезпечела и седемдзешат пакети помоци положнїцом з општини. У пакету ше находзи козметика за дзеци и пелюхи, а достаню го шицки положнїци зоз местох општини котри ше породзели у тим року. Чолнїки Општини Жабель гваря же даванє такей помоци будзе предлужене и у шлїдуюцих мешацох, алє и же за шлїдуюци рок маю у планє видвоїц значнєйши средства за єднократну помоц положнїцом.■ С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО

ЕКОНОМИЯ БОБАЛЬОВА ФАМЕЛИЯ З БИКИЧУ ПОЗНАТА ПО ЗАГРАДКАРСКЕЙ И ОВОЦАРСКЕЙ ПРОДУКЦИЇ

ОЗДА КОРОНА ПРЕЙДЗЕ ПОКЛЯ ЯГОДИ СЦИГНЮ Бобальова фамелия з Бикичу позната по заградкарскей и овоцарскей продукциї, а опитали зме им як ше позарядови стан пре пандемию вируса корона и шицки мири хтори держава пре тото запровадзела, одражує на їх каждодньову роботу и продукцию. Деян и його мац Невенка нам гваря же вони нє продукую желєну шалату, цибулю и другу вчасну желєняву за пияц одно сно за предай, алє лєм за потреби своєй фамелиї. Так же вони анї нє маю бриґи як продукователє у цалей держави хтори маю у пластенїкох спомнуту желєняву, пре огранїченє рушанє пре полицийни час и до пред тижньом позаверани пияци. – Маме пол гольта ягодох на парцели просто улїци, односно прейґ драги од нашей хижи и цо потребне пороби ше у дошлєбодзени час. Пре жимни рана и гроженє мразу требало ягоди закривац зоз аґрил фолию, а вец кед цеНевенка Бобаль плейше фолию склонїц. Ягоди годно оберац, односно узрею штредком мая и наздаваме ше же по теди пандемия ками стаємни муштериї и чежко би их було попредац кед будзе застановена, а пияци же буду нормално робиц. би и вец були условия як нєшка – бешедую Деян и НеЯгоди кед узрею такой ше муша предавац, а маме уж ро- венка Бобаль. Тиж маю посадзени и єшеньски гращок хтори тиж будзе за предай штредком мая, а другу желєняву углавним продукую за потреби своєй фамелиї, а нє и за предай. Познати су и як продукователє капусти, алє за то єст часу бо капусту пресадзую у другей половки юлия там, дзе пред тим бул гращок. Тиж продукую и брескинї, а у овоцнїку єст вше роботи. – Шицко цо требало у овоцнїку на поверхносци пол ланца сом поробел ище пред преглашованьом позарядового стану, а тото цо тераз треба поробиц, як цо пирсканє, окончим кед ше дошлєбодзене рушац, значи же бим дому пришол скорей 17, а у остатнї тидзень после 18 годзин. Тримам дома и два пращачки, а звишок прашатох сом попредал ту у валалє, так же нє було бриґи кому Деян Бобаль предац – гвари Деян Бобаль. Вл. Дї.

ШЛЄБОДНЕ РУШАНЄ ПАРАСТОХ – ИСКУСТВО З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ДОПУЩЕНЯ УРЯДОВО ЄСТ, АЛЄ НЄ МОЖ ДО НЇХ ДОЙСЦ У согласносци зоз преглашеньом позарядового стану у Сербиї пре зоперанє ширеня епидемиї од вируса корона, Министерство польопривреди ма обовязку обезпечиц шлєбодне рушанє парастом котри, и попри тим, муша поробиц свою роботу на полю, у овоцнїкох, пластенїкох, лєбо коло статку, чи пчолох. Гоч на сайту Министерства http://www.minpolj.gov.rs/ єст подробни упутства за польопривреднїкох шицких файтох польопривредней продукциї, а вимогу за рушанє под час полицийного часу ше глєда прейґ

10 РУСКЕ СЛОВО

мейла, хтора би мала и сцигнуц у чаше 48 годзинох, по бешеди парастох у Руским Керестуре, то ше у пракси нє витворює. Як гваря, вироятнє то пре преобтерхованосц, алє робота нє шме церпиц пре административну нєефикасносц. Як шведочи польодїлєц Славко Надь хтори обрабя вельки поверхносци з польодїлскима културами, вон допущенє глєдал давно, та аж и зоз вецей мейл адресох своїх домашнїх, алє потераз му одвит ище нє сцигнул. По його словох, таке искуство маю и други парасти, и нє лєм у Керестуре,

та ше вец прилагодзую кельо лєм мож условийом хтори им на розполаганю, бо ше роботу муши поробиц. А тераз то у валалє найвецей пирсканє польох з кукурицу, та кажди дзень, чуц числени трактори хтори бежа на польо. Допущеня ше муши глєдац за роботу вноци т. є. док тирва полицийни час хтори ше и пременьовало прешлих дньох, алє понеже допущеня нє сцигую, парасти так нєурядово гваря же маю право буц на полю до самей ноци, т. є. до 20 годзин, а же би их полиция прето нє покарала и так ше углавним и справую. М. А. 1. МАЙ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ИВАНА РА ДОЙКОВИЧ ЗОЗ ШИДУ

ЕҐЗИСТЕНЦИЮ НАШЛА У ФОТОҐРАФОВАНЮ Попри фотоґрафованя Ивана Радойкович однєдавна з применьованьом вецей технїкох прави мурали

есто же би ше старала о здравствесцекла”. Кед ришела же будзе на тот споним стану животньох, бо студирасоб зарабяц динар, купела професийни ла на ветеринарским факултету, Ивана фотоапарат „Никон Д90” и шмело рушела Радойкович зоз Шиду, еґзистенцию до роботи. Алє, припознава же єй на попренашла у фотоґрафованю. И то нє у чаку нє було лєгко. каждодньовим цвенканю з фото апара– Паметам же моя перша значнєйша ротом на шветочносцох и преславох, алє бота було фотоґрафованє преслави 18. з пестованьом окремного приступу ґу родзеного дня у Моровичу. Чувствовала фотоґрафиї. Праве тото ю розликує од сом ше одвичательно и покус бала чи числених других фотоґрафох на тим шицко сполнїм як треба, яґод же сом чувподручу Срима. ствовала попатрунки госцох, а насам– На каждей фотоґрафиї жадам указац предз чи буду задовольни тоти цо ме поемотивни вираз особох хтори фотоґраєднали. Алє, якошик тота початна трема фуєм. Бо, емотивни вираз цалком иншащезла и наисце сом добре поробела тоту ки кед слово о винчаню и свадзби, прероботу – задовольно приповеда Ивана. слави родзеного дня, кресцинох або даПосле того рушели нови роботи и фотоИвана Радойкович якей другей шветочней нагоди. И сама ґрафованя. З часом почала фотоґрафовац мушим буц порихтана на тото яку подїю идзем фотоґра- и за потреби локалней самоуправи у Шидзе, а вецей як фовац и вец так и приступам ґу роботи, же би то нє бу- рок по потреби прили звичайни фотоґрафиї хтори останю же би ше их опа- значує и значнєйши трало лєм як памятку и нїч вецей – толкує Ивана Радой- збуваня хтори ше кович о своєй роботи. обявює у локалним Праве з таку фотоґрафию ше професийно занїма коло медию: М новини – пейц роки. Сримски информаФотоґрафию и фотоґрафованє любела одмалючка. Як тивни портал зоз дзивче опатрала цудзи фотоґрафиї, насампредз, шидян- Сримскей Митровиского фотоґрафа Стеви, познатого у тедишнїм чаше. ци. Значно помага доМедзитим, з часом ю животна драга одведла у другим писовательки тих нонапряме, на студиї ветерини. Заш лєм, од фотоґрафиї „нє винох зоз шидскей општини Драґани Попов. Як професиоНОВА РОБОТА – МИДЛА налєц, вона ше намага кажду роботу доИвана ше дзечнє одволала на кратко виприповедац о своєй роботи и гварела же мала нагоду упознац Руснацох бре поробиц, алє, як и док студирала у Новим Садзе. Тиж одкрила и други свогвари, блїжей при йо интересованя и дальши дїловни плани: шерцу єй уметнїцки – Чловек муши понукнуц вше дацо нове. У тей хвильки фотоґрафиї. ми увага на продукциї пахняцих мидлох. То наисце креаПопри фотоґрафотивна робота и треба ю робиц з любову – гварела Ивана. ваня Ивана Радойкович однєдавна з применьованьом вецей технїкох прави мурали. У єдним просторе за бавенє направела мурал на тему „Морски швет”, робела го мешац и пол. Мурал направела и у єдним кафичу и шицки були задовольни. Креативна и шмела особа як Ивана може заробиц и там дзе би дахто анї нє подумал, бо, наприклад, вжиме аранжирала и украшовала авзлоґи у предавальньох. Кажда робота за ню нова спокуса и вше ю пороби же би були задовольни и тоти цо ю анґажую, а и вона сама. Вец зна же наисце шицко добре поробела.■ Вл. Дїтко 1. МАЙ 2020. РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПАПРИҐАР МИХАЙЛО БУИЛА ЗОЗ КОЦУРА

ВЕЛЬКА РОБОТА, АЛЄ И ВЕЛЬКЕ ЗА ДОВОЛЬСТВО Пише: Оля РУСКОВСКИ

Михайло Буила

Остатнї даскельо роки вше частейше у коцурским хотаре мож видзиц поля засадзени з паприґу. Коцурски польопривреднїки ше, попри продукциї овоци и желєняви, обрацаю и ґу продукциї тей, можебуц за Коцур нє нательо характеристичней култури – паприґи

ден зоз Коцурцох, котри ше добре знашол у тей роботи, то и Михайло Буила. Як гвари Михайло, зоз паприґу роби релативно кратко и тераз то штварти рок як садзи тоту културу на свойо польо. – Штири роки сом у роботи зоз паприґу. Перши два роки сом садзелєден гольт, а вец сом преширел, та тераз садзим на два и пол гольтох –почина свою паприґарску приповедку. Гоч робота з паприґу можебуц нє на тельо характеристична за тото поднєбє, вон гвари же ше часи пременєли. А його интересованє за паприґу ше зявело по тей вязи же му супруга з Руского Керестура, та през друженя, слухаюци приповедки од керестурских паприґарох, и сам пришол на идею опробовац ше у тей роботи. – Бул сом скорей и занятии, а занїмал сом ше и зоз статкарством, та сом дас пейц, шейсц роки тримал крави, буяци и робел з млєком. Було ту вельо роботи и обовязки, а на концу кед ше зведло шицко на папер, нє було даякого рахунку. Од того сом одустал и цалком ше обрацел ґу паприґи, и наисце сом ше у тей роботи нашол. А поровнуюци з предходнима занї-

12 РУСКЕ СЛОВО

манями, у паприґи и найвекши заробок – щиро бешедує Михайло. ХАСНУЄ СВОЙО НАШЕНЄ И СВОЮ ПРЕСАДУ Нашенє од самого початку хаснує исте котре набавел у Руским Керестуре, и барз є задовольни. Отамаль перши два роки брал ипресаду, а тераз цалу продукцию окончує сам. – Нє купуєм нїяки гибриди, хаснуєм свойо нашенє. Продукуєм и пре саду и шицко сам коло нєй робим. Штредком марца пошеєм паприґу до пластенїку, а пре сад зовац починам початком мая – гвари Буила. Перши рок мал анґажованого и защитара, а тераз шицку паприґу сам допатра. Як гвари, ходзи до Здруженя паприґарох до Руского Керестура, та кед єст потреби, там ше и посовитує коло третированя, а отамаль бере и шицку потребну хемию. Гоч є нє член Здруженя,дзечнє му помогню зоз совитами. Понеже паприґа барз чувствительна култура, о нєй треба озбильно водзиц рахунку. 1. МАЙ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Хаснуєм шицки потребни гної, як и защитни средства од хоротох и од инсектох. Паприґу треба часто пирскац, прето же ше зявюю и инсекти, як и бактериоза. Кед ше бактериоза лапи до нєй, паприґа будзе барз подла алє, най дуркнєм до древа, я потераз мал щесца и паприґа ми каждого року була наисце добра – предлужує Михайло, и додава же кед би того року було як и предходних, було би барз добре – гутори Буила Кед слово о хвилї, наш собешеднїк гвари же паприґа люби слунко и цеплу хвилю, бо кед дижджовни рок, теди и хороти активнєйши и потребне ю вецей раз пирскац. – Думам же паприґа найволї кед од горе швици слунко, а од долу кед ше ю наводнює, кед ше єй да води. Теди ше буйно розраста и крашнє напредує. ЗАДОВОЛЬНИ ЯК ШЕ ПРЕДАВА, А И ЗОЗ ЦЕНУ Як гвари тот польопривреднїк зоз Коцура, з предаваньом паприґи предходних рокох нє мал проблеми, а як шицко будзе тераз исц пре цалу ситуацию з корона вирусом, и чи ю будзе чежше попредац – увидзи у наиходзацим периодзе. – Нашу паприґу класираме, та першу класу пакуєме до ґайбочкох, а другу до мещкох. Другу класу сом углавним предавал до ,,Изґледу”до Руского Керестура, а мал сом и накупцох. Паприґа була глєдана и наисце ю нє було проблем предац, а задовольни сом бул и зоз цену котра просеково гевтого року була коло 50 динари, та могло и крашнє заробиц – толкує Михайло. За розлику од його паприґарских початкох, кед ше у Коцуре зоз тим занїмали шицкого штирме, пейцме польопривреднїки, тераз ше то розширело. Велї ше млади заинтересовали за тоту рошлїнску културу, та по його словох, єст коло двацец, трицец особи котри у коцурским хотаре садза паприґу. Як гвари, то добре и вельки плус, прето же вец и вецей накупци ходза до Коцура, та гоч ситуация нє така як у Керестуре – добре и так. – Як сом вошол до тей роботи, од самого початку хаснуєм осиґуранє и вше паприґу осиґурам од каменцу. Досц вельки пенєж уложени до шицкого и нє мож исц на ризик

1. МАЙ 2020.

же биш патрел до нєба яка хмара наидзе, муши ше лєпше осиґурац – предлужує приповедку. Кед слово о субвенцийох, на уровню општини щиро гвари же ше о тим нє презнавал, алє того року перши раз конкуровал за повратни средства за одводньованє/наводньованє котри давала Покраїна, та му одобрене 67 одсто од вкупних средствох за фолию и потребни цивочки. РОБЯ И ФАМЕЛИЯ И НАДНЇЧАРЕ Як гвари Михайло, кед почал цалу тоту роботу коло паприґи, сцел же би до того цала його фамелия була уключена. И з початку так и функционовало, вєдно робел зоз супругу Славку и зоз дзецми. Алє, як през ошмих приповеда, дзеци ше порозиходзели, та остал сам у цалей паприґарскей приповедки. – И супруга и дзеци наисце помогню кед потребне, алє кед ше пресадзує лєбо обера у авґусту, теди як помоц анґажуєм и наднїчарох. Нє можеме ми штверо, пецеро покончиц шицку роботу. Залїванє и пирсканє шицко поробим сам, алє кед векша робота у питаню, вец ми потребна и векша помоц. Назбера ше ґрупа роботнїкох и вєдно ходзиме пресадзовац, або оберац – гвари Буила. Кед слово о позарядовим стану, гвари же потераз нє мал проблеми цо ше дотика рушаня, прето же аж тераз приходзи обсяжнєйша робота. У наиходзацих дньох почнє розцаговац фолиї на полю, а потераз нє мал потреби частейше виходзиц з обисца. Но, наздава ше же покля нє почнє озбильнєйша робота на полю, потамаль ше и забрани рушаня утаргнє. – Я нє даяки стари паприґар зоз длугорочним искуством, алє мойо упечатки коло паприґарскей роботи позитивни. Гоч то озбильна робота, дакеди и напарта и вичерпююца, у сущносци я барз задовольни. Можебуц кед би ми супруга була з Дюрдьова та бим садзел ґереґи, алє понеже є з Керестура, од паприґи и паприґарства нє плануєм одустац – з ошмихом закончел приповедку Михайло Буила, паприґар зоз Коцура.■

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ДЗУРЯ

ЯК БУДЗЕ ОЗНАЧЕНИ МАЙ ̶ МАРИЙОВ МЕШАЦ Познате же мешац май у Католїцкей Церкви пошвецени Пречистей Дїви Мариї, а у нашей Церкви ше кажди дзень служи молебени до Богородици. У терашнєй ситуациї позарядового стану, заєднїцка молитва з початку будзе орґанизована у манастирскей каплїци шестрох служебнїцох у їх провинцийним доме, и пробує ше ю тиж он-лайн преношиц прейґ Фейсбук мрежи.

константно будзе преношиц на таки способ, гоч и престанє позарядови стан, а насампредз пре старих и хорих хтори вецей нє можу поряднє приходзиц до церкви, та и тих цо розошати по швеце. ̶ У тей ситуациї зме шицки почувствовали цо то значи изолация, буц осамени, нє буц у можлївосци висц. Хори и нашо старши парохиянє тото преживюю кажди дзень. То нашо мацери, оцове, баби, дїдове... хтори цали живот препровадзели зоз церкву и ходзели до нєй. Тераз, кед им то найпотребнєйше – вони без того останю даяк кед ше ми нє остараме им оможлївиц провадзенє Богослуженьох. Нєдзельово Служби Божо ше будзе преношиц и после позарядового стану, та прето апелуєм же бисце тим хтори нє можу ходзиц до церкви оможлївели провадзиц преношенє Богослуженя – гварел о. Малацко. По словох о. Малацка, Служби Божо прейґ интернета нє можу буц „замена” за Богослуженє у церкви, бо нєт можлївосц Причасци, твореня заєднїци. Алє, и то вельо лєпше як кед би нє було нїякей можлївосци буц учашнїк у тей Служби. У тей позарядовей ситуациї Служба Божа вредзи прето же идзе он-лайн, у истим чаше. – Гоч яки скромни знїмок тей Служби, вона вредзи прето же ше у истим чаше одвива тото цо ви слухаце и видзице ̶ потолковал парох о. Михайло Малацко. Кед же нє буду допущени Богослуженя у присутносци вирних, и на керестурски Кирбай, хтори 9. мая, Служба Божа будзе за вирних лєм он-лайн. М. А.

Фото: М. Рамач

У парохиї св. оца Миколая, 23. априла по григориянским календаре означене швето велїкомученїка Георгия – Дзуря, а на тот дзень, як то уж традиция, пошвецене и младе жито. Пре позарядови стан, у празней церкви, без присуства вирних, на 7 годзин рано Службу Божу служел капелан о. Михайло Шанта, а на концу пошвецел и жито. Понеже мено Георгий по гречески значи землєдїлєц, Церква давно уведла обряд пошвецаня младого жита у полю, а сивмолично благослов и защиту и шицких других урожайох. У велїх наших парохийох тот обряд ше и окончує праве у житним полю. У керестурскей парохиї жито ше пошвеца скошене и принєшене до церкви, та так було и на тот завод. Пошвецене жито члени Церковного одбору потим положели на штири боки у порти коло катедралней церкви, дзе го вирни могли вжац до полицийного часу до 18 годзин, а пошвеценого жита будзе тиж и у Водици, дзе ше вирни приватно одходза помодлїц. Цо ше дотика Водици, дзе праве на швето Дзуря починали Служби Божо, того року, як гварел парох о. Михайло Малацко, Богослуженя у Водици почню, накадзи допуща предписани мири безпечносци. И прешлей нєдзелї, Служба Божа зоз катедралней церкви була преношена он-лайн на єй Фейсбук боку Katedrala sv Nikolaja. З тей нагоди парох о. Михайло Малацко обвисцел одлуку же ше од тераз Службу на 10 годзин

У КОЦУРЕ

УКРАШУЙМЕ ЖИВОТ ЗОЗ ЧЕСНОТАМИ У церкви Успения пресвятей Богородици у Коцуре внєдзелю, 26. априла, Службу Божу служели парох коцурски о. Владислав Рац, капелан о. Данил Задрепко и о. др Яков Кулич, а вирни Службу могли провадзиц лєм прейґ Фейсбука, на профилу Grkokatolička parohija Kucura – Грекокатолїцка парохия Коцур. Як визначел у казанї парох о. Рац, Томова нєд зеля по сле Велькей ноци приволує нам воскре сну радосц,

14 РУСКЕ СЛОВО

Воскре сенє Христово як цошка цо ключне за шицких християнох. – Живот украшуйме з краснима прикметами християнских че снотох, найвецей маюци виру котра дар Божи, най нас чува тераз и през шицки часи котри нє знаме яки буду и покля буду. Слова Го споднї и його мир най нас провад за у наиход зацих животних крочайох – гварел парох о. Рац. О. Р. 1. МАЙ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

У ДЮРДЬОВЕ

БОГОСЛУЖЕНЯ ШЕ ПРЕНОШЕЛО ПРЕЙҐ ФЕЙСБУКУ Уж вецей як мешац и пол дюрдьовски священїк о. Михаил Холошняй Богослуженя зоз Церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове преноши уживо на своїм власним Фейсбук профилу. На тот способ оможлївена заєднїцка молитва парохиянох котрим ше у тим дзечнє и часто придружую и нашо вирни з других парохийох и иножемства. У тижню за нами, внєдзелю, 26. априла, на 10 годзин, як и наявене, бул директни пренос нєдзельовей Антипасхи – Дзень указаня воскреснутого Христа апостолови Томови.

Дзень пред тим, всоботу 25. априла, на 18 годзин пред вечаром, уживо преношене бдиниє пред Нєдзелю Антипасхи. Даєдни днї було проблеми зоз конекцию и интернетом, алє дюрдьовских священїк тоту хибу вше обачел на час, та директни пренос вше предлужени. У планє же би ше и надалєй на тот способ преношело Богослуженя. О тим ше поряднє мож информовац на Фейсбук профилу о. Михаила Холошняя, котри поряднє пише наяви за шицки Служби. С. С.

ОДГУКИ ТОМОВЕЙ НЄДЗЕЛЇ

БЛАЖЕНИ ХТОРИ НЄ ВИДЗЕЛИ, А ВЕРЯ

У шве тлу вос кре сней ра до сци Церква нам клад зе пред очи правду о Богу, котри у воскре сеню свойого Сина указал люд зом свойо мило сердиє. Яка була атмосфера медзи апостолами после воскресеня? Гоч ше велї з апостолох прешвечели до воскреснутого Исуса, медзи нїма ище вше було сумнї. Ище вше мали трауми Велького пиятку. Хистерия хтора ше створела коло Исусового судзеня и розпинаня на криж блокирала їх апостолске дїлованє. Днями ше апостоли скривали за дзверми у Єрусалиму. Тота завартосц медзи апостолами символизує замкнутосц шерца чловекового. Там дзе нєт вири до воскресеня, там нєт анї надїї, анї отвореносци за другого. До тей заєднїци пре страшених ученїкох приход зи воскре снути Исус. Першираз ше указує заєднїци. Потераз ше указал поєдинцом, а тераз ше указує заєднїци. Приходзи и става до штредку. Гутори „Мир вам”. Христот тот хтори глава заєднїци. Христос тот хтори повязує заєднїцу. Приноши им мир. Престрашеним апостолом приноши мир. Зоз свою присутносцу Исус цалком преображує апо столох хтори потераз були лєм преплашени и розчаровани. Христос чловекови приноши мир и надїю. 1. МАЙ 2020.

Же би чловек по Духу Святим приял Христов мир, потребне му стретнуце зоз Христом. Христа треба стретнуц у живоце. Живот чловеков нє заменює празни гроб, алє стретнуце зоз воскре снутим Христом. Стретнуце чловека зоз Исусом, чловека безповратно меня. Таки чловек шицко вреднує у шветлу воскреснутого Христа. Перши од знакох такого искуства то радосц. Исусова присутносц ученїкох цалком преображує. Од престрашеней ґрупи, преображує их до пожертвовних глашнїкох Євангелиї котри и свой живот були порихтани дац за Христа. Исус им дава свойо Духа, Оцового Духа. При першим стретнуцу зоз Христом нє було Томи апостола. Бул одсутни. Тома представя чловека хтори глєда свою драгу до Бога. Вон ше сам жада прешвечиц до стварносци того збуваня. Док апостоли замкнути, Тома блука коло Єрусалиму. Вон тиж представя и чловека хтори сцека од розчарованя и од резиґнованосци заєднїци хторей припадал. Нє мири ше зоз розположеньом заєднїци. Тому можеме розумиц же нє подношел атмосферу у заєднїци апостолох после Велького пиятку. Враца ше до заєднїци, апостоли му гуторя же Исус бул зоз нїма. Тома нє вери. Жада ше сам прешвечиц. Приходзи

Христос и гутори му „Блажени тоти хтори нє видзели, а поверели”. Тоти слова упуцени каждому чловекови, каждого часу. Жиєме у чаше у хторим дружтво як кед би од самого Бога глєдало же би му ше доказал. Индивидуализем и либерализем нєшкайшого часу даваю чловекови фалшиве чувство надмоци над Богом, природу, шветом. Чловек ше справує як кед би му шицко требало служиц, та и сам Господь Бог. Бог вше остава прикрити Бог за чловека. Одношенє з Богом то питанє вири хтора рошнє у заєднїци, у Церкви. Нїґда нє индивидуално, алє вше у Церкви. Звонка Церкви нєт вири. Єст становиско поєдинца, алє то нє Христова и християнска вира. Вира нє може буц особна ствар. Вира ма димензию особносци, алє вона у першим шоре упуцує на другого. Упуцує на ближнього. Вира апостолох то плод стретнуца з воскреснутим Исусом. Апостоли видзели и поверели. Велї нє видзели, а веря. Вони блажени. Грих и слабосц поєдница у Церкви нє шму руциц цинь на виру. Христос и нєшка у заєднїци. Вон и нєшка у каждому вирнїкови повторює слова „Мир Вам” и „Нє бой ше”. Вира то дар. Дар котри ше достава у заєднїци и жиє у заєднїци, у Церкви. о. Дарко Рац

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РЕЖИСЕР ВЛА ДИМИР НА ДЬ АЧИМ:

КЕД РУЙНУЮЦУ ЕНЕРҐИЮ ПРЕТВОРИМЕ ДО ТВОРЧЕЙ – Я нєпреривно видзим творчу енерґию, а нє руйнуюцу. Таки потенцияли, таких людзох и зберам коло себе. Людзох хтори ме нєпреривно инспирую на творчосц. То дзелїм лєм зоз тима до котрих мам довирия, почитованя, любови и толеранциї, од гевтих других ше оградзуєм – Владимир Надь Пише: Андреа МЕДЄШИ

„Лєт над куковковим гнїздомˮ

разни полїчки и шори опрез предавальньох, позаве- кох госцовал у Смедеревскей Паланки зоз представу рани институциї, людзе без роботи, страх, чувство „Спитованє и свадзбаˮ Антона Павловича Чехова, а у ренєизвесносци, и други пошлїдки позарядового стану, ве- жиї Любослава Маєри зоз Бачкого Петровцу, у хторей лїх людзох у Сербиї здогадли на позарядови войнови Владимир Надь бавел епизодну улогу, а потим ше взаємне госцованє тих двох театралних ансамблох з рока на стан 1999. року. Док єдни бомбардованє Сербиї паметаю по чувству рок предлужовало. У сезони 1998. року ґлумци зоз Смедеревскей Паланстраху, розпуки, знємиреносци, другим, окреме младим, ки одпатрели представу „Лов на дзиви качкиˮ тоти даскельо мешаци остали Александра Вампилова и „Пан ловарˮ Жоржа Фезапаметани по предлуженим йдоа, обидва представи у режиї Владимира Надя школским одпочивку, дружеАчима, зоз хторима наш керестурски театер у нїх ню зоз приятелями, надосц и госцовал. Ґлумци аматере Городского театру часу за патренє филмох, теаприходзели и на Републични фестивал аматерских тралних представох по симтеатрох у Кули, дзе часто заберали високи пласмаволичней цени. Нє хибело анї ни, а нащивйовали и Драмски мемориял Петра квалитетного гумору, окреме Ризнича Дядї у Руским Керестуре. призначени на мурох векших городох, а о двацец роки поАНҐАЖМАН У СМЕДЕРЕВСКЕЙ ПАЛАНКИ тим, на подобни способ лєм на мурох дружтвених мре– На єдней вечери после Драмского мемориялу, жох, гумористи виписую ритедишнї директор Городского театру Тома Митрожни франтовлїви думки на вич, знаюци же сом студирал у бувшим Совєтрахунок актуалного вирусу ским Союзу, у України, понукнул ми анґажман корона. жадаюци поставиц русийску класику у своїм теаКултура у таких обставитру. Понукнуце сом прилапел, та 8. марца 1999. нох лїковита, цо потвердзує и року одходзим до Смедеревскей Паланки дзе искуство визначного кере Владимир Надь Ачим упознавам свой будуци колектив и вирних приястурского режисера Владимира Надя Ачима, хтори ше пре актуалну ситуацию здо- тельох – почина приповедку Владимир. – На самим початку, мали зме першу догварку зоз когаднул войнового периоду, а свойо дожице подзелєл зоз лективом їх театру, поупознавали зме ше, алє я уж на читачами „Руского слова”. Городски театер Смедеревскей Паланки, зоз тедишнїм представох замерковал хто од нїх цо може бавиц и яка би директором Томом Митровичом, од другей половки 80- му улога найвецей одвитовала. Виложел сом им свою реих рокох мал окреме красне сотруднїцтво зоз керестур- жисерску концепцию, принєсол скици сценоґрафиї, виским Руским народним театром „Дядяˮ и його тедишнїм брал музику и так наша робота на представи Антона Падиректором Владимиром Дудашом. РНТ „Дядяˮ тих ро- вловича Чехова „Дядя Ваняˮ почала. Городска управа и театер ше догварели же бим, як госц, требал буц змесцени у фабрики локомотивох „Ґошаˮ хтора мала свойо просториї за змесцованє дїловних партнерох. Мал сом обезпечене костиранє, проби ишли успишно и вец ше случело тото найстрашнєйше – приповеда наш собешеднїк.

16 РУСКЕ СЛОВО

ПОЧАЛО БОМБАРДОВАНЄ – Мали зме єдну порядну пробу кед зме анализовали дїю, робели на представи, а зоз сушедней просториї, дзе була управа, пришла вистка же почало бомбардованє. Шицки зме одразу остали заслупнути, у шоку, а єден ґлумец хтори бавел професора Серебрякова, забул сом му мено, гварел: „Ачиме, пребач, мой син вояк на Косове, я 1. МАЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

одходзим там. Лєбо вон придзе дому, лєбо обидвоме останєме там.ˮ Нєодлуга потим мал сом схадзку зоз управу театра же бизме нашли даяке ришенє чи предлужуєме, чи ставаме з роботу. Направели зме паузу од даскельо днї, хтору я вихасновал за роботу на сценоґрафиї, костимоґрафиї, и музики, а потим була принєшена одлука же Городски театер предлужи робиц у условийох воєного стану. Понеже Владимир бул змесцени у фабрики ваґонох, хтора могла буц мета бомбардованя, предложели му же би ше премесцел до театру дзе мали свойо простриї и крашнє ушорени клуб. И праве теди почина його надреалне искуство. – После каждей проби зиходзели зме до клубу, после каждей сирени тиж зме зиходзели до клубу, там зме пребували длуго и часто, дакеди аж и до рана. За Вельку ноц сом пришол до Руского Керестура и кед сом ше врацал назад до Смедеревскей Паланки, лєм цо сом прешол мост на Дунаю у Новим Садзе, о кратки час и вон бул бомбардовани. Так сом ше нашалєл теди же дому нє идзем, док нє поставим представу – у франти приповеда Ачим и предлужує꞉ – У тедишнєй позарядовей ситуациї могли зме ше сходзиц през дзень, алє и познєйше. Вельо зме франтовали, дакеди театер орґанизовал роштиль, дакеди з городскей управи орґанизовали дацо... було рижни анеґдоти. Домар Любо Мирчевски велїх хлапцох, хтори були у технїки, научел грац на ґитари, та зме час препровадзовали у музики, шпиваню, а на репертоаре були народни шпиванки, старогородски, були то добри друженя. Франтовал сом з нїма же сом посцигнул сон роботного чловека. Шпим на роботним месце. Шпим у клубу, а шанк ми природне окруженє. Наношел сом им касети наших козацких, українских писньох, а Матия Дамянович хтори робел у Радию Ясеница, пущал тоти борбени козацки шпиванки, нєраз зме их у пиньвици слухали, та ми раз у франти гварел: „Ачиме, имам утисак да су ови за два сата овде, да нас бранеˮ – през франту Владимир приповеда свойо дожица и додава же франта шицким була файта ескапизму же би нє роздумовали о каждодньових бриґох, а надїю же превлада уметносц, а нє руйнуюци пориви, нє трацели. Як продукт роботи, даскельо тижнї потим, точнєйше 29. априла, виведзена премиєра представи „Дядя Ваняˮ. ЕМОТИВНИ ХВИЛЬКИ РОЗХОДУ – Премиєра була квалитетна, и публика и критика ю добре потримали, зоз даєднима ґлумцами кед зме ше розиходзели були барз емотивни хвильки, було аж и слизи. Нє знали зме же цо далєй, ґу чому то водзи и чи ше ище дакеди стретнєме. Даскельо днї после премиєри, рушел

Премиєра представи Дядя Ваня” у Смедеревскей Паланки ”

1. МАЙ 2020.

Премиєра представи „Лєт над куковковим гнїздомˮ у хторей бавели седемнац ґлумци

сом дому опаковани зоз драмскима текстами, зоз малюнками, зоз рижнима дарунками хтори сом достал. Пре звалєни мост у Новим Садзе, пошол сом до Сримскей Каменїци, одкаль требало прейсц Дунай на скели. Як зме станули на скелу, о даскельо минути трафяю рафинерию нафти у Новим Садзе. Рафинерия гори, сирени гуча, ми на штред Дунаю, наисце надреалне искуство. Якош зме прешли Дунай, шеднул сом до автобуса цо ишол до Керестура, сцигол дому, отуширал ше, и пошол славиц 1. май до брата. И того вечара випробовали ґрафитни бомби, а братов коментар бул: „Знал сом же ми останє нєпопомиванеˮ – у франти предлужує Ачим. – Кед сом пришол до валалу такой сом вихасновал єден текст хтори сом вжал од смедеревского театру, то бул текст, по роману Кена Кейзия „Лєт над куковковим гнїздомˮ/„Лет изнад кукавичјег гнездаˮ . У тей представи бавели 17-ецеро ґлумци на сцени, цали час, було камерне виводзенє. Робело ше о єдней клаустрофобичней изолациї у доме за ментални хороти, дзе диктатуру запровадзує медицинска шестра Рейчел. Премиєра була виведзена у септембру и представу барз крашнє прилапела публика. Теди сом позберал озбильних ґлумцох як цо бул покойни Силвестер Ґача, покойни Янко Гудак, Янко Рац, потим Ксения Бодянец, Ксения Макаї Орос, Серґей Гайдук, у представи бавел и Борис Планчак, Иґор Варґа, Юлиян Медєши, Ненад Канюх, Евґениє Медєши, Дарко Рац, Мирко Горняк Коле, Славко Еделински, Любка Фа, Таня Тимко, Анамария Регак, Владимир Бодянец, а у технїки були Владимир Бесерминї, мой брат Любомир Надь, Таня Арва Планчак, а и Ана Дудашова цо нєдавно умарла, була костримоґраф у тей представи, а бавела и у велїх других представох. Сценоґрафия нам була мадраци и карсцелї, а костими пиджами. Тоту представу нам на Войводянским фестивалу малих и експерименталних сценох проф. др Милош Латинович оценєл як барз добру – здогадує ше наш собешеднїк, а на концу розгварки заключує꞉ – Под час бомбардованя, людзе з хторима сом робел виполньовали ме зоз єдним полєтом, а праве у таких чежких животних ситуацийох видно хто яки чловек. Я нєпреривно видзим творчу енерґию, а нє руйнуюцу. Верим же ше нє треба бориц процив, алє за дацо. У случаю моєй роботи, круг ше завера зоз публику, а тот обток енерґиї медзи нами взаємни и вични. И вирус корона раз прейдзе.■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРОБНИ ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СТРАХ ВШЕ МА ВЕЛЬКИ ОЧИ

Концом прешлого тижня школяре осмих класох основних школох у Сербиї покладали пробни закончуюци испит составени зоз трох тестох. Пре позарядови стан и прето же ше настава отримує на далєко, прейґ ТВ програми, интернету и дружтвених мрежох, Министерство за осмакох орґанизовало и пробни закончуюци испит он-лайн

упечаткох, та и о пририхтованьох за пробни закончуюци испит, як и о настави на далєкосц бешедовали зме зоз школярами ОШ „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура. Уна Планчак школярка VIII a класи, як гвари, ма таке искуство: – Бала сом ше спочатку, бо настава и ученє нараз постало цалком иншаке як на годзинох док зме ходзели до школи. Нє таке то як кед на живо побешедуєш з наставнїками, або ше опиташ цо ци нє ясне. Бо тераз комуникация лєм на далєкосц, кед напишеш свой коментар на дацо зоз лекциї, три годзини треба чекац, бо наставнїк нас ма веУна Планчак льо. Прето и вецей часу требало за шицко, патриц годзини на ТВ, робиц домашнї, посилац наставнїком до ґуґл-учальнї ̶ толкує Уна, а о тим як ше рихтала за закончуюци тести гвари: ̶ Вежбали зме на задаткох зоз збиркох и нових задаткох цо нам наставнїци задавали, а мнє велька помоц була и искуство моїх двох старших шестрох хтори тераз тиж дома, та ми помагаю. Барз сом задовольна як сом поробела тоти пробни тести, алє математика ми була найчежша, руски ми найлєпше пошол, а добре сом поробела и комбиновани тест. Но, мож ище доробиц и довежбац ̶ гвари Уна. Єй товариш з оддзелєня Велько Шомодї нам погуторел о своїх искуствох з настави на далєкосц: ̶ Помали сом ше звикнул и упутел до шицкого як зме робели, барз вельо нам помогли наставнїци, а окреме класна Кристина Сабадош. Робели зме шицко прейґ ґуґл-учальнї и Фейсбук ґрупох и Зуму, цо було барз важне при математики, бо вона найчежша, та зме мали и блиц контролни, писмени, зоз хемиї квиз, и то було интересантне. Алє треба нам вельо вецей часу за шицко Велько Шомодї як кед зме ходзели до школи. Ґу тому зме ше рихтали и за закончуюци испит. Я дома робел прейґ мобилного телефона и таблета, алє пробни испит ше мушело зоз рахункара, та сом прето пошол два тижнї до баби до Кули. На испиту сом ше бал чи сом годзен войсц на платформу, и прето сом мал трему, задовольни сом як сом поробел, алє знам же можем и лєп-

18 РУСКЕ СЛОВО

ше, та ше ище баржей потрудзим вежбац ̶ виприповедал нам Велько. Зоз другого оддзелєня VIII б, собешеднїки нам були Ребека Семан и Павле Гербут. Ребека щира: ̶ За мнє перше шицко було барз стресне, поцерпала сом як ше знайдзем. Алє, барз швидко сом ше прилагодзела, дзекуюци и барз велькей помоци наставнїкох и нашей класней Єлени Шомодї. Шицко сом робела и провадзела прейґ мобилного, назнїмала сом и нови апликациї як цо ворд, же бим могла и домашнї так робиц. Нє було чежко з Ребека Семан предметох як цо история, ґеоґрафия цо мож порозумиц, а чежше було з математики, физики, хемиї. Пробни закончуюци добре прешол. Швидко сом похопела як себе помогнуц з елиминацию одвитох, и руски ми бул найлєгчейши, математика кус чежша, а комбиновани тест тиж сом досц добре поробела. Павле Гербут тиж бул нєсподзивани зоз новим способом школованя, алє як гвари, тераз кед ше уж звикли, будзе то єдно нове хасновите искуство: ̶ Барз ми значело же маме ґуґл-учальню дзе зме ше могли наставнїком опитац о шицким цо нам нє було ясне. Требало мерковац и домашнї задатки придац у одредзеним чаше, уключовац ше и до настави прейґ Зум-платформи цо нашо наставнїки орґанизовали. То було барз добре за тоти чежши предмети як математика, хемия. Кед зме ше рихтали за пробни тести помогло нам же Павле Гербут нам наставнїца зоз руского язика погуторела на цо треба найбаржей мерковац, и то до конца и добре пошло. Барз сом ше бал чи сом годзен поробиц комбиновани тест, бо там аж пейц предмети треба тримац у глави. Задовольни сом як сом поробел, даскельо питаня пошли и на щесце, а з математики вше мож лєпше и будзем мушиц ище вежбац ̶ гварел Павле. Як видно, нова нєсподзивана и нєпредвидзена ситуация у образованю застала и наставнїкох и школярох, алє треба повесц же ше углавним шицки добре знашли и прилагодзели. Окреме школяре, бо вони заш лєм, дзеци интернета.■ М. Афич 1. МАЙ 2020.

АПРИЛ

2020. рок ЧИСЛО 4

Мирослава ДАЖДИУ

ЗА ЖИВОТ МАЛО МИ ТРЕБА

БРАТУ МОЙ

За живот мало ми треба зайда на плєцу и скорка хлєба длуги хотари и поля бо, озда, то Божа воля.

Прелєцели роки, нєсташни дзецински кед нам мац одарти колєна гласкала и кед нам щупеним, яґод ластовчатом пред сном руску писню, найкрасшу шпивала.

За щесце мало ми треба безконєчного фалаток нєба цо по нїм птици ше роя бо, озда, така то судьба моя.

Тераз зме уж людзе и живот нас вола вше иншаку драгу пред нами пресцера гоч у цудзим швеце, останєме свойо любов нам зоз шерца нїхто нє висцера.

За смуток мало ми треба кед твойо шерцо знам же спреведа кед повеш слова цо боля озда и теди то Божа воля.

Вше ши знал виповесц гевто праве слово же у чежких часох вше єст и красного и на цалим швеце такей нєт любови як кед шестра люби брата єдиного.

А шицко можем до зайди звязац, бо нє барз вельо мам, окрем любови цо нє ма края цо ю лєм тебе дам.

За кажди ошмих цо ши ми дал брату мой, тоту писню ци даруєм за любов твою, слово и потїху брату мой, за шицко ци дзекуєм.

ҐЕСТИНЬОВ КВЕТ Ту, медзи нєбом и концом швета нє сцем ше вецей нїґда страциц, бо знова квитню ґестинї стари и днї любови нашей сцу врациц. Останєм вирни свойому гриху кед лєм грих ши за мнє була спокой находзим у твоїм шмиху цо го глїбоко у оку чувам. Думка на тебе опойно пахнє кед квет ґестинї пре нас квитнє заш ше помодлїм, мено ци спомнєм най знова наша любов ошвитнє. Чи було дараз, чи то лєм сон теди кед моя ши була и чи паметаш ґестиньов квет чи ши го навше забула. 1. MАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Катарина ЧЕЛИКОВИЧ

Жарко ОСТОЇЧ

ГЛАСНА ЦИХОСЦ

ЦИНЇ ПРЕШЛОГО ЧАСУ

У ранцох скрити благи смуток застановел глас чисти як жридлова вода и одогнати до осаменосци злучел живот без дньового ходу.

Без нас, або зоз нами, час идзе Шицко цо треба у одредзеней хвильки придзе. Красота и преклятство же нє знаме цо нас чека, А каждого сцигнє тото, гоч кельо най вон сцека.

Цихосц без словох у чежкосцох росла и чловек одлучи постац корито складаюци до себе здогадованя згаснути ошиваюци их през густе шитко. Катарина Челикович народзена у Вараждину 1960. року библиотекарска є совитнїца, писателька и публицисткиня. На Филозофским факултету Свеучилїща у Заґребе дипломовала Компаративну литературу и русистику. Од 1986. року робела у суботицкей Городскей библиотеки, а од 2009. фахова є сотруднїца за културни проєкти и програми у Заводу за културу войводянских Горватох. Редакторка є коло пейдзешат публикацийох и авторка даскелїх кнїжкох. Вивершна є редакторка Часопису за литературу и уметносц „Nova riječ”/„Нове слово”. Пише поезию и прозу, хтору обявйовала у велїх часописох. Добитнїца є вецей припознаньох и наградох, а фахово роботи єй обявйовани у зборнїкох у Горватскей, Сербиї и Мадярскей.

Барз важне и праву ствар зробиц Точно теди кед єст нагоди Бо нас час нє будзе сановац А ми пре тото длуго будземе бановац.

Кристално чиста зоз корита вимурела краса скапала давно у галайку словох прелїґнута яґод кедиш Атлантида.

Треба и знац скриц страх, превозисц го И глїбоко до жеми закопац еґо Нє вредновац ше з цудзим думаньом Алє шицко поробиц з власним роздумованьом.

За стретнуце зоз ню требало застануц и же би до нєй могол патриц чловек вошол до цихосцох глїбини.

Тераз вам то гуторим, радзим, совитуєм Яки нам могли красни буц днї, тераз лєм задумуєм. Кед бим шицко тото теди знал Тераз бим тоти стихи нє писал.

НАРОДЗОВАНЄ Умерали на драги док глєдали рядошлїд чи сцу скорей чи после чи сцу риму чи шлєбоду папер або екран трацели блїск и чистоту чекаюци праву хвильку писнї мойо.

Оленка ЖИВКОВИЧ

СЦЕМ ЦЕ УЖ ВИДЗИЦ Давно мойо очи до твоїх нє попатрели Давно мойо руки власи твойо нє мервели. Уж сом и забул як тоти твойо ока випатраю Гоч их мойо у думкох нїґда нє забуваю. Длуго прешло од твойого шмиху на мойо дожица. Уж ми хиби гласкац твойо лїца И длуго прешло од позних ноцних дискусийох О наших компликовано-простих животних филозофийох.

НЄ МАМ ДОМ Потрешени дом мой и нєстабилни без обидвох плюцових кридлох штучно диха.

Алє вичносц прешла од наших розходох. Од сладкей вистатосци после швидких ходох И трешеня целох док ше єдно ґу другому приблїжовали. Ей, дзе лєм тоти лїтни ярнї вечари скапали?

Найлони и опрема у борби з нєвидлївим видлївосц зменшую оддалєносц медзи людзми звекшую.

Знам же ми на твар ошмих залїпиш. Помогнї ми бруд у глави вимиц. Сцем най ми розум накармиш, а душу окрипиш. Сцем це уж видзиц.

ЗОЗ СНА ДО ЯВИ У сну шедзим з милима особами зоз прешлосци. Давно су нє з нами и їх животна мудросц ми тераз хиби. У рукох тримаме кнїжки хтори пре цошка були значни и им и мнє. Бешедуєме з ошмихом о часох котри були безбрижни, а нашо стретнуца каждодньови. Полуцмота у хижи и часточки праху лєдво видлївохо помали лєтаю през воздух. Приємна и мирна атмосфера процивносц каждодньовосци котра ше предзера през полусон и як нож реже устати воздух сна. Намахам ше претархнуц сон док ме слунко помали гласка по твари розлїпююци клїпки злїпени у прешлосци. Терашньосц ме нагло руца до живота зоз нєчуйним криком сна.

(Зоз горватского язика преложела Олена Планчак-Сакач)

20 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Катарина ЧЕЛИКОВИЧ

Жарко ОСТОЇЧ

ГЛАСНА ЦИХОСЦ

ЦИНЇ ПРЕШЛОГО ЧАСУ

Кристално чиста зоз корита вимурела краса скапала давно у галайку словох прелїґнута яґод кедиш Атлантида.

За стретнуце зоз ню требало застануц и же би до нєй могол патриц чловек вошол до цихосцох глїбини.

Оленка ЖИВКОВИЧ

НЄ МАМ ДОМ Потрешени дом мой и нєстабилни без обидвох плюцових кридлох штучно диха.

Найлони и опрема у борби з нєвидлївим видлївосц зменшую оддалєносц медзи людзми звекшую.

(Зоз горватского язика преложела Олена Планчак-Сакач)

20 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

Сашо САБА ДОШ

МИХАЛ ІІ

лика ожалосценого оца з трома нєвелькима дзецми з хторима стої коло труни їх усопшей мацери зоз часу кед єден винїмково драги експеримент, дахто би гварел и дїло самого Сотони, по мену даґеротипия бул гет далєко од блатней дражки у там якимшшик валалчику на самим окраїску католїцкей цивилизациї, на югу єдней компликованей и контрадикторней держави хтору поєдинци волали Какания. Нєшка може буц лєм продукт представох на бази малочислених, скоро нєиснуюцих, зачуваних жридлох о живоце просекового параста панонского юга уж давно прешлих часох. Можеме лєм задумац интензитет їх чувствох док крачали по жеми мокрей од пахняцого априлского дижджу у процесиї од їх дому по теметов. Нїхто би нє мог остац ровнодушни на осемрочне дзивче як сциска своїх двох младших братох при швижо викопаним гробним месце до хторого нєодлуга спуща древену труну хтора подполно жимне цело жени, хтора им подаровала живот, зєдинї зоз чарну жему – хранїтельку їх шицких. Тоти дзеци ище нє розумя же кажди живот згори як циґар медзи ґамбами вистатого параста док оре остатню бразду зоз свою вислужену раґу. Доґмало ше науча. Процесия на чолє з капеланом, хтори лєм цо пришол до валалу з далєкого Жумберку и анї кущичко нє розуми тоту йому цудзу бешеду, нє розпущує ше. Позберани людзе врацаю ше до валалу, до обисца чия чарна застава нєдавно пред тим була знята. Ґдовец ше, ходзаци и без нагоди за преблєканє, преображує до млодия и уходзи до двора дзе го чекаю ожалосцени родичи сина хтори за собу охабел нєвесту. Ґдовица ше у хвильки претворе-

ла до млодей и придружела ше процесиї хтора за нєстварно кратки час од посмертней постава свадзебна. Нєстварно швидки и час хтори прешол од паноцового „Со духи праведни” по тиж паноцово „вінчаєтся раб Божий Михаїл со рабою Божою Марією”. Дзеци страцели мацер и достали мачоху. И жили так вєдно з оцом, мачоху, полубратом и полушестру док мацер и мачоху нє вжала зоз собу остатня керестурска колера. Дакеди ше чловек муши опитац кельо наисце стари дзепоєдни обичаї хтори пестуєме. Заклїнаме ше до їх стародавносци, а лєм кратки попатрунок на прешлосц нас демантує. Запрепасцуєме ше кед млода сце вжац свойого найлєпшого пайташа за кума, а по пейдзешати роки прешлого року при млодятох у церкви ставали виключно двоме хлопи. Бешедуєме о цалим року жалосци за покойним, а история нам шведочи же нашо стари нє мали часу за таки „луксуз”. Так єден ґдовец, дзешка концом предпрешлого столїтия, нову мацер за свойого дворочного сина пренашол на свадзби своєй найстаршей дзивки дзе го його нови жец упознал зоз свою шестринїцу, хторей супруг и мали дзеци нєдавно шицки поумерали. Таки нам приклади гваря же живот „дакеди давно” у тих идеализованих часох кед зме озда були „векши Руснаци” як нєшка, бул вельо швидши и вельо нємилосерднєйши як нєшка. Дахто злонамирни би можебуц повед же смуток за своїма милима видумство модерних часох. Поправдзе, „нашо стари” свой смуток мушели ношиц на своїх плєцох док крачали далєй по коляйох чежкого валалского живота. Нє мали кеди запатрац ше до своєй нукашньосци, писац смутни писнї, приповедки...

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Владо Няради

22 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ПРОБНИ ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ У ОСНОВНИХ ШКОЛОХ У ДЮРДЬОВЕ И ҐОСПОДЇНЦОХ

ХТО ШЕ КОНЕКТОВАЛ РАНО, НЄ МАЛ ПРОБЛЕМИ Школяре перши дзень, стреду, 22. априла, покладали пробни закончуюци испит зоз мацеринского, руского язика або зоз сербского. Ютредзень, штварток, 23. априла, шицки покладали тест зоз математики, а пияток, 24. априла, комбиновани тест зоз пейцох предметох

а школярох зоз Основней школи „Йован Йованович Змай” з Дюрдьова стреду, 22. априла, почал пробни закончуюци испит. Робели го 63 школяре зоз штирох оддзелєньох осмих класох, з тим же двойо школяре тест покладаю по ИОП програми, односно по Индивидуалней образовней програми. Закончуюци испит покладало ше он-лайн, а школяре мали право виберац кеди буду робиц тести у периодзе од 8 рано по 20 годзин вечар. Школяре перши дзень, стреду, 22. априла покладали пробни закончуюци испит зоз мацеринского язика, 59 школяре покладали зоз сербского, а 4 зоз руского язика. Ютредзень, штварток, 23. априла, шицки покладали тест зоз математики, а пияток, 24. априла, комбиновани тест зоз пейцох предметох. З МАТЕМАТИКИ БУЛИ НАЙЧЕЖШИ ЗАДАТКИ Иван Хромиш зоз Дюрдьова мали матурант зоз руского оддзелєня осмей класи, и вон у прешлим тижню, як и його парняки покладал пробни закончуюци испит. У дюрдьовскей школи були орґанизовани пририхтуюци годзини за покладанє закончуюцого испита зоз шицких предметох котри мали покладац. Иван гвари же претарагованє порядней настави и пририхтуюцих годзинох, пре позарядови стан очежало пририхтованє, алє же ше вон, як и векшина його парнякох озбильнєйше пририхтує за покладанє, так повесц правого закончуюцого, односно аж после того преверйованя знаня. – Задовольни сом як сом поробел, алє вшелїяк же могло буц лєпше. Накадзи сом видзел питаня такой сом знал чи знам одвит, чи нє. Найчежши тест бул з математики. Шицки три тести сом почал робиц медзи дзевец и пол дзешатей, а кед ше векшина моїх парнякох почала конектовац же би робели тест, медзи дзешец и єденац, интернет почал помалши одчитовац, система ше почала претарговац, одн. як млади гваря „закуцавац”. Окрем того, и я и мойо троме пайташе зоз оддзелєня мали менши проблем кед требало вибрац же як наш мацерински будземе покладац руски язик, понеже вон нє бул правилно написани, та нас то у старту кус збунєло – гварел Иван Хромиш котри би ше любел уписац до Електротехнїчней школи у Новим Садзе, алє ше ище нє опредзелєл на котри напрям. ТЕСТ РОБЕЛИ И ҐОСПОДЇНЧАНЄ

Истих дньох як и школяре осмих класох зоз Дюрдьова так и школяре, маломатуранти зоз Основней школи „Жарко Зренянин” з Ґосподїнцох у прешлим тижню, шицки три днї покладали пробни закончуюци испит. У ґосподїнскей школи покладали 34 школяре и анї єден школяр по Индивидуалней образовней програми. У тей школи ше тради1. МАЙ 2020.

Ґосподїнци

цийно учи руски язик, алє школяре хтори уча руски язик як виборни предмет нє покладаю го на малей матури, понеже би за таке требала буц иншака програма. Школяре з ґосподїнскей Школи ше поряднє змагаю з руского язика, а медзи нїма и єдна з найуспишнєйших Драґана Иванов. – Пробни тест нє бул чежки. Сцигла сом шицко поробиц и задовольна сом з резултатами. Математика була найчежша. Мали зме пририхтованя у Школи, алє су претаргнути кед претаргнути и преподаваня, пре позарядови стан. Векшина моїх парнякох мали проблем конектовац ше же би покладали пробни испити, я го нє мала, понеже сом шицки три днї тести робела од дзевец годзин рано. Так сом надумала, поробиц их такой кед станєм же бим после о нїх нє мушела роздумовац. Шицки котри ше познєйше конектовали мали проблем понеже ше учитованє барз Драґана Иванов успорело – гварела Драґана котра би ше любела уписац до Економскей школи у Новим Садзе, або до „Исидоровей” ґимназиї на язични напрям котра тиж у Новим Садзе. Директрка дюрдьовскей ОШ Любица Клепич, як и директор ґосподїнскей ОШ Дарко Вранешевич упуцени до покладаня пробних закончуюцих испитох и обидвойо дознали же векшина школярох мали исти проблем, а то конекция и спорше учитованє тестох, а найвироятнєйше пре преобтерхованє системи. Маломатуранти резултати тестох достали о 24 годзин од покладаня теста. Ище вше ше нє зна кеди и на котри способ школяре осмих класох буду покладац закончуюци испит. Но, по даяких нагадованьох можлїве же ше закончуюци испит будзе покладац у юнию.■ С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ АНДРЕЯ МАҐОЧ, ВУКОВАРЧАНКА У НОВИМ САДЗЕ

ВАЖНЕ У СЕБЕ ПОЧУВСТВОВАЦ РУСКИ ҐЕН

Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

Андрея Маґоч родом з Вуковару, алє дзецинство, як и половку свойого живота, препровадзела у Петровцох. После законченого факултету у Осєку єден час робела у просвити, а нєшка є на цалком иншаким роботним месце и у другим варошу на Дунаю

БАРЗ НАПРЕДОК НЇЧ НЄ ПЛАНУЄ Опитали зме ше Андреї и о єй планох за будучносц, о тим цо би жадала, и дзе себе видзи у професийним а дзе на особним планє? – Видзи ше ми же сом през живот научела же нє треба барз вельо плановац. Я волїм пущиц най шицко помали чече. Жиєм у терашньосци, хаснуєм шицко цо ми кажди нови дзень понука, а у професийним напряме вироятно як и шицки заняти, наздавам ше же будзем напредовац. У особним живоце, лєм здравя най будзе, а шицко друге уж придзе саме – гвари Андрея.

24 РУСКЕ СЛОВО

етровци мали валал при Вуковаре, алє окремни на свой способ. Думам же ше велї зо мну зложа кед повем же каждому його валал найкрасши и наймилши – почина бешеду Андрея, хтора з Вуковару, алє дзецинство препровадзела у дїда и баби у Петровцох хтори з нїма жили. Оца страцела на свойо 8 роки, та ше о нєй и о єй братови Даворови старала мац Анкица. – Кажди дзень зме одходзели вечерац до дїда и баби, оцових родичох. Нє було то нє знам яке виварйованє, були то хлєбик з млєком, лєбо замешка на столє, алє нам то було цошка найсмачнєйше, можебуц и нє нательо пре саме єдзенє, алє пре тото цо потим шлїдзело. Обидвойо нам приповедали вшелїяки дожица з їх живота и малженства, а ми з братом шедзели и слухали з полну увагу. Були то красни часи – покус носталґично о нїх и сама приповеда. Перши штири класи основней школи Андрея закончела у Петровцох, а по осму класу ходзела до школи у Вуковаре дзе предлужела школованє и у Ґимназиї. На Филозофским факултету у Осєку Андрея дипломовала горватску литературу.

– По закончених студийох було чежко найсц роботу у фаху. Длуго сом нє робела, а вец ше нагоди за доставанє роботи шоровали єдна за другу. Робела сом у даскелїх основних и стреднїх школох и можем повесц же ми то були барз красни часи. Любела сом робиц з дзецми – гвари Андрея хтора после одредзеного часу учальню заменєла з канцеларию. Почала робиц у Новим Садзе у „Сербияґазу”. – Видзело ше ми же бим таку роботу нє требала опущиц и преселєла сом ше до Нового Саду. Тераз робим у кадровскей служби спомнутей фирми и гоч робота цалком иншака од тей цо сом робела, я барз задовольна – гвари Андрея. ЛИTЕРАТУРА НА ПЕРШИМ, ПУТОВАНЯ НА ДРУГИМ МЕСЦЕ З оглядом на часи у яких жиєме, опитали зме ше єй же цо ю окупирує у шлєбодним чаше. – Кнїжки, кнїжки и лєм кнїжки – з ошмихом гутори наша собешеднїца, Та, вец нє чудне же тота любов ґу кнїжком резултовала з тим же дипломовала на литератури. – Литература насправди цошка окремне. Ма вельку моц висловйованя и вельки уплїв на чловека, на його способ похопйованя шицкого цо го окружує. То националне богатство єдного народу, єднак так як цо и наша руска литература часц нашого идентитету – прешвечена Андрея, хтора ма ище єдну любов. Люби путовац. 1. МАЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

– Барз любим путовац и наздавам ше же нащивим ище велї дестинациї, а тото цо бим потераз з моїх путованьох видвоєла то нащива Тунису и Паризу. Тунис барз красна держава у Африки, а наймоцнєйши упечаток то преплєтанє европскей и арабскей архитектури и култури. Госцолюбивосц того народу ме тиж одушевела. З другого боку, Париз озда найкрасши город хтори сом нащивела. Вибудовани є на богатей историї, култури и уметносци, окреме сом остала без слова кед сом вошла до музею, до Лувру. Нє можем описац як сом ше чувствовала кед сом ходзела по тих його конкох, тоту красу треба дожиц – приповеда Андрея о своїх путованьох. МУШИМЕ ЗНАЦ О СЕБЕ, ЖЕ БИЗМЕ ДРУГИХ РОЗУМЕЛИ Андрея була член Союзу Русинох Републики Горватскей, а сотруднїк є у часописох „Нова думка”, „Венчик” и „Думки з Дунаю”. У „Новей думки” ушорює литературни бок, а у „Венчику” и „Думкох з Дунаю” обявює статї на розлични теми. Замерковани и добре оценєти єй прилоги у Союзових виданьох, а окреме преклади писньох наших познатих авторох на горватски язик. – Мило ми же читаче задовольни з моїма прилогами, бо то ми источашнє и вельки мотив же бим предлужела писац – гвари Андрея и предлужує розгварку о медийох: – Жиєме у часох кед сучасни технолоґиї пребераю класични форми скоро вшадзи, и у литератури, и у медийох. На интернету вельо того безплатне, алє мнє наймилше вжац новини або кнїжку и почувствовац їх

1. МАЙ 2020.

боки у своїх рукох и помали, при шольочки кафи, уживац у читаню. Но, щиро, думам же нєшка млади маю иншаки приоритети и же нє барз читаю нашо класични часописи. Робела сом з младима и знам як их чежко мотивовац же би пречитали даєдну кнїжку, а и з новинами подобне. Заш лєм, апелуєм на родичох, най воспитую свойо дзеци з любову ґу читаню – гвари наша собешеднїца. О стану младих Руснацох за Дунайом, та и ширше, о тим чи су свидоми значносци своєй националней припадносци, алє и чи им то важне у нєшкайших условийох и часу у хторим жиєме, Андрея гутори: – Думам же млади Руснаци нєшка нє свидоми значносци националней припадносци, бо ше векшина нє чувствує як Руснаци, нє маю усадзени тот национални ґен, а то гуторим з власного искуства. А чи то вообще важне у нєшкайших условийох и хвильки у хторей жиєме, я спознала же то барз важне. Потребне знац хто зме, одкаль зме, яка наша история, култура, и шицко то важне у формованю нашого идентитету – гвари Андрея и прелужує же и єдна присловка гутори о тим же мож розумиц других, лєм теди кед перше себе упознаме. Андрея однєдавна жиє у Новим Садзе. Вона ше з єдного городу на Дунаю, преселєла до другого, тиж на Дунаю. – Цо повесц? Нови Сад ме обчаровал. Крашнє дожиц таку госцолюбивосц и порихтаносц людзох помогнуц у рижних ситуацийох. Нови Сад єден барз красни, мултиетнїчни город у хторим ше приємно чувствуєм. Ма душу, и поручиц бим його гражданом най чуваю тоту красу – задовольно з ошмихом закончує Андрея.■

ШКОЛА ЛЄМ НА ХАСЕН Андрея Маґоч була єдна з преподавательох на Лєтней школи Союзу Русинох РГ дзе ше учи руски язик, история и култура Руснацох. – Думам же така файта поучованя барз хаснує велїм дзецом хтори нє маю нагоду ходзиц поряднє на мацерински язик. Там можу научиц даяки основи на тоту тему, а напреднєйши ґрупи и вельо вецей. З другого боку, преподаваня ше одвиваю през прилагодзену програму, дзеци уча на забавни способ а у „школи” су цали дзень, но, нє учи ше вше. Єст шлєбодни час за спортски бависка и велї креативни роботнї, а з другого боку, дзеци ше дружа, упознаваю и поставаю и оставаю прави приятелє ище велї роки по законченю школи – гвари вона.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: СТЕФАН НОҐАВИЦA З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

БУДУЧНОСЦ ВИДЗИ НА ОКЕАНУ

Пише: Андреа МЕДЄШИ

Стефан Ноґавица после законченей Ґимназиї „Петро Кузмякˮ у Руским Керестуре, одлучел ше уписац на факултет хтори нє таки звичайни за нашо ровнїнски предїли. Зоз своїм школским товаришом Срдяном Ґовльовим з Нового Орахова, пред пейцома роками одходза на Поморски факултет у Котору на Универзитету у Чарней Гори. Окрем студийох, Стефан бешедує о путованьох, о велїм, та и о роботи у Америки

П КРУЗЕР – Док сом бул у Котору, єден чловек зоз Червинки хтори бул заняти на ладї, понукнул ми видзиц крузер хтори бул наисце зоз шицким опремени. Мал заварти базени, спа центри, тениски и фодбалски терени, театер у хторим кажда фотеля мала климу, а запаметал сом и же билиярски столи мали свой жиро-компас хтори, у случаю же наиду габи, трима стол у ровноваги же би ше кулї сами нє шейтали. Шицко тото ше надпатра зоз барз вельо камерами – гвари Стефан.

26 РУСКЕ СЛОВО

ред тим як сом ше уписал на факултет, требало нострификовац диплому зоз штреднєй школи, и то у Подґорици. Першого дня зме ше приявйовали на факултет, други дзень бул примаци испит зоз математики и анґлийского язика, а треци дзень зме достали резултати упису. Три роки тирвало студиранє, а штварти рок зме мали праксу. На факултету зме мали штири симулатори, односно просториї хтори симулую ладї, та зме на тот способ вельо того научели. По законченю покладаю ше бревети, односно сертификати або дипломи, а вец идзе кадетура, кед нас обучую за роботу трецого официра. После того поставаме треци официре и помагаме другому официрови, а же би ше сцигло по капитана, потребне коло 10 роки. Велї анї нє маю амбициї буц капитан на ладї, понеже їх одвичательносц барз велька – толкує Стефан. И попри тим же ше вше векше число людзох зоз Сербиї приявює за роботу на ладї, найвецей глєдани кухаре, келнере, фризерки, фотоґрафове як и други профили, заш лєм робота морякох (поморцох), капитанох, официрох палуби, кадетох и морнарох, ище вше слабо заступена. Но, як гвари Стефан, поступнє и ту приходзи до пременкох.

– Студентох на факултету було коло 200, на шицких трох напрямох, а я ше опредзелєл за поморски науки на хторим було 60 студентох. Пошвидко бим ше требал опредзелїц и дзе будзем робиц, а мнє найвецей прицагую путнїцки ладї, односно крузери. На нїх єст вецей людзох, дзекеди и до 10 000, док терховни ладї вельо „худобнєйши” и по числу людзох и по змисту хтори понукаю. Мам и пайташа хтори роби на найвекшим крузеру на швеце, хтори 300 метери длугоки, попод воду ма 12 метери, а понад воду 9 поверхи. На тим крузеру єст коло 10 000 рошлїни розлични файти, та вец можеце задумац о яких ладьох слово и цо шицко понукаю – проповеда Стефан. И попри тим же робота на ладьох глєдана и добре плацена, треба буц психично, та и физично витримовни, мешацами без найблїзших и войовац зоз чувством же ше шицко руша док, твой живот, гевтот звонка ладї – стої. – Треба буц психично моцни и витримац даскельо мешаци на океану, алє искуство роботи на ладї найвецей завиши од того дзе ше путує. Кед драга водзи коло Индонезиї, нїхто тамаль нє люби пойсц, найвецей пре безпечносц. Кед ше поведзме одвожи робу до тих часцох жеми, и кед после даскельо мешацох путованя треба висц на копно накупиц койцо, моряк нє идзе сам през варош, алє зоз своїма чуварами, 1. МАЙ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

понеже ше случую киднапованя. Прето сом и вибрал робиц на путнїцких, а нє на терховних ладьох – прешвечлїво приповеда наш собешеднїк. РОБОТА У АМЕРИКИ Стефан, попри тим же бул успишни студент и же подавал шицки испити у предвидзеним року, уж по упису на факултет похопел же му за доброго моряка будзе нєобходне и добре знанє анґлийского язика. Прето ше уж на першим року факултету опробовал у роботи у Америки, до хторей пошол два раз, преґ познатей студентскей орґанизациї „Work and travelˮ. – Першираз сом пошол зоз своїм братняком зоз Кули, а шлїдуюцого року сом пошол сам. Пошол сом прето же сом сцел научиц язик, пре путованє, алє вшелїяк и пре заробок. На самим початку було почежкосци з анґлийским, понеже сом язик нє бешедовал так добре. Ґазда у хторого сом робел мал седем обєкти, ресторани и готели, а я робел у готелу. Робел сом на оддзелєню дзе ше правело рижни колачи, хлєби, то було дацо подобне як цукрарня и пекара, а робел сом и велї други роботи, як келнер, басер (busser) чия улога же би одложел прибор кед госц закончи з єдзеньом. Такой на початку моєй роботи сом достал кухара хтори ше загаковал. Вон ше загаковал, а я нє знал по анґлийски. Случовало ше же кед ме замодлєл принєсц дацо, я би принєсол дацо цалком погришне. – през франту ше здогадує Стефан и предлужує: – Перши дзень ми кухар дакус поуказовал роботу у кухнї, а други дзень ми такой дал кнїжку з рецептами по хторей сом требал рихтац єдзенє. Окрем у кухнї, робел сом и у „вешераю”, а шицки мойо роботи були у рамикох готелу. Можем повесц же сама робота иншак орґанизована як у нас. У нас, роботнїк у ресторану або готелу, кед нє ма роботи, углавним може дакус и пошедзиц док муштерия нє придзе, а там вам вше найду даяку роботу. Но, могол сом витримац, гоч перши два тижнї було досц напарте годзинами стац на ногох... Алє мали зме добре дружтво, фину атмосферу, та нам и робота лєгчейше ишла – гварел Ноґавица. СВАДЗБИ НЄ ЯК У НАС Интересантне и його искуство келнера на свадзбох хторим, як сам гвари, Американци нє придаваю вельку значносц. На єдзенє, напой, та и на музику нє троша вельо, а свою любов велькодушно пришагаю... Аж и животиньом. 1. МАЙ 2020.

– Робел сом и як келнер на рижних свадзбох хтори ше отримовало у спомнутим готелу. Там свадзби нє тирваю так длуго як у нас, лєм од 20 по 23 годзин. Госцох часто нєт вецей як 200, музику пущаю прейґ звичайней апликациї на мобилним телефону, маю шведски стол и наздравяю з воду, алє з другого боку було барз нєзвичайни „париˮ. Окрем винчаньох парох истого полу, бул сом келнер и на такей свадзби дзе ше жена “винчала” зоз псом. На тей свадзби були присутни єй родичи, та и кумово и громаду госцох, а свадзба коштала коло 15 000 евра. Тот пес достал єй презвиско, а жена потим усвоєла дзецко – приповеда Стефан. Його упечатки зоз Америки барз позитивни, а можлївосц упознаваня людзох, иншакей култури, як и туристичне обиходзенє рижних городох, збогацело його животне искуство. – У хижи у хторей сом бул змесцени, було нас вецей зоз розличних державох. Було студентох зоз України, Болгарскей, Румуниї, Русиї, а зоз велїма з нїх ше и нєшка чуєм. У першим року обишол сом Детроит и ище даскельо места у Мичиґену, а шлїдуюцого року сом дзешец днї препровадзел лєм у Нюйорку. Жадал сом обисц цо вецей у тим городзе, понеже понуканя наисце интересантни, а и Чикаґо ше ми тиж пачи. Крашнє упознац людзох розличних нацийох, їх звикнуца, видзиц як функционує система на другим континенту, а любел бим и надалєй предлужиц свойо путованє по цалим швеце – закончує Стефан. ■

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая наполня ше 5 роки як нас зохабел наш мили

ДЕЯН ТАТИЧ (1986‒2015) з Коцура

Пред пейцома роками зохабел нас наш мили пайташ, кум, брат, як зме го волали, леґинь широкей души и велького шерца у хторим було места за шицких людзох швета. Нє мож описац нашу утрату, боль, жалосц пре його шмерц. Нїґда нє забудземе тот страшни дзень кед ше загашела шветлосц у його очох и кед його шерцо престало дуркац. Занавше є у наших думкох. Мичора, Боске, Валєвац, Аца, Юрчи, Буки, Риле, Билїч, майстор Здравко, Чуме, Славиша, Копча, Дакич, Чики, Папи, Сани, Раки, кума Мира, кум Сале и дзивка Биля Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

1. MAЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла 2020. року у своїм 67. року занавше нас зохабел

РАДЕ ЛАТИНОВИЧ з Коцура Будземе Це паметац. Дакедишня Управа РК ,,Омладинєц”, бавяче и любителє рукомету з Коцура Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла 2020. року у своїм 67. року занавше нас зохабел

РАДЕ ЛАТИНОВИЧ з Коцура Барз крашнє дзекуєм же ши ми помогнул теди кед ми було найчежше. Яков Олеар з Коцура Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая наполня ше 5 роки як нас занавше зохабел наш мили Дейо

OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. априла 2020. року стануло шерцо мойому шовґрови

ЛЮБОМИРОВИ ЛАЗОРОВОМУ (1932‒2020) з Коцура Сена з дзецми з Руского Керестура

Спочивайце у мире Божим! Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У фебруару мешацу наполнϵли Дня 29. априла наполнли ше 40 ше 27 роки як нас занавше зоха- днї як нас занавше зохабел наш бела наша мац, баба и швекра мили оцец и дїдо

МЕЛАНИЯ ПАВЛОВИЧ МИКОЛА ПАВЛОВИЧ народзена Папуґа (1937–2020) (1943–1993) з Руского Керестура Памятку на їх доброту вично буду чувац син Михал зоз супругу Славку и унука Ваня зоз супругом Славком Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. фебруара 2020. року Дня 29. априла 2020. року наполнϵли ше жалосни 27 роки наполнϵли ше жалосни 40 днї як як нас занавше зохабела наша нас занавше зохабел наш мили, мила любена и добра мац и баба любени и добри оцец и дїдо

МИКОЛА ПАВЛОВИЧ МЕЛАНИЯ ПАВЛОВИЧ (1937–2020) (1943–1993) з Руского Керестура До шерца сом вас вжала и ту зо мну ви жиϵце у далϵкей Канади. Дзивка Сенка, жец Михал, Петро, Марина и Стефан, Звоне, Иван Кенеди и Кинсли Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Двацец седем роки мила мамо ти жиϵш и наших думкох, и шерцу

Штерацец днї прешли и реалносц же вецей на нашу капурки нϵ войдзеш чежко прилапиц

ДЕЯН ТАТИЧ (1986‒2015) з Коцура Гваря... плач без слизох найбаржей болї, то жалосц хтора нїґда нє преходзи, нє мож ше виплакац, анї забуц, а жиц ше муши зоз больом у думкох и шерцу... Знаме же видзиш и чуєш кельо це любиме и кельо нам хибиш Твойо наймилши Спочивай у мире Божим! 1. МАЙ 2020.

МЕЛАНИЯ ПАВЛОВИЧ МИКОЛА ПАВЛОВИЧ (1943–1993) з Руского Керестура (1937‒2020) Вашо весели подоби вше буду провадзиц наш живот и памятка на вас нϵ вибляднϵ нїґда. Дзивка Верунка, жец Славо и унуки Маряна, Ивана и Кристина Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнєли ше жалосни 6 мешаци як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

ЯНКО ХОВАНЄЦ (1946‒2019) з Руского Керестура

Час преходзи и вше нам баржей хиби твоя любов. Навики будзеш жиц у наших шерцох, красних памяткох и молитвох. Супруга Гелена, дзивки Славка, Терезка зоз Милетом и Оля, и унуки Саня и Оля, Андрей и Дарян Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла 2020. року Дня 21. априла 2020. року наполнєло ше пол рока як нас наполнєли ше 9 смутни роки як занавше у смутку зохабел мой нас занавше зохабела моя мила мили брат шестра

МАРИЯ ГЕРБУТ ЯНКО ХОВАНЄЦ народзена Хованєц (1946–2019) (1953–2011) з Руского Керестура Красни памятки на нїх чува шестра Фема зоз супругом Дьордьом Спочивайце у мире Божим! Дня 18. марца 2020. року наполнєли ше дзешец смутни роки як престало дуркац добре шерцо нашого наймилшого супруга, брата и уйка

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая 2020. року наполня ше дзешец роки як престало дуркац добре шерцо нашей милей мацери, баби и швекри

ВЛАДИМИРА ТАМАША (4. IV 1949 – 18. III 2010)

МАРИЇ ТАМАШ (23. VIII 1928 – 2. V 2010)

Його безконєчна любов, ошмих и доброта занавше останю у наших шерцох. Супруга Славица, шестра Хеленка зоз супругом Николом и синами Миланом и Владимиром

30 РУСКЕ СЛОВО

Памятки на єй безконєчну любов и доброту останю занавше уткани до наших шерцох. Дзивка Хеленка зоз супругом Николом и синами Миланом и Владимиром и нєвеста Славица

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ЄЛЕНА ХОМА народзена Дудаш (28. VII 1965 ‒ 1. V 2012) з Руского Керестура Мила Єлко, 1. мая наполнюю ше 8 жалосни, чежки, преплакани роки, як це судьба однєсла од нас. Чежко вериц же то так. Занавше будзеш жиц у наших шерцох, думкох и молитвох. Твойо мили родичи, и єдина шестра Весна зоз супругом Спочивай у мире Божим до воскресеня! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая 2020. року наполня ше три роки як вецей нє з нами наша мила мац, швекра, баба и прабаба

Дня 5. юния 2020. року наполня ше 18 роки як вецей нє з нами наш оцец, швекор, дїдо и прадїдо

АМАЛИЯ ПАЛАНЧАНИН ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН народзена Уйфалуши з Вербасу Памятку на їх доброту и пожертвовносц нїґда нє забуду їх наймилши Спочивайце у мире Божим! Дня 1. мая 2020. року наполнюю ше двацец роки як вецей нє з нами наш мили оцец, дїдо и швекор

ПЕТРО ТАМАШ (7. VII 1927 – 1. V 2000) У наших шерцох занавше чуваме памятки на його любов и ошмих. Дзивка Хеленка зоз супругом Николом и синами Миланом и Владимиром и нєвеста Славица

Най спочиваю у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. априла наполнєли ше 20 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЯНКО ЦАП (1943–2000) з Дюрдьова Час преходзи а Ви нам вше вецей хибице. З почитованьом будземе чувац у своїх шерцох памятки на Вашу доброту. Ожалосцени супруга Мелана, син Янко, нєвеста Златка и унуки Ивана и Борис з Ґоцу

1. МАЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com

ЕПИДЕМИЯ ВИРУСА КОРОНА www.covid19.rs МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВЯ – ИНФОРМАЦИЇ О ВИРУСУ КОРОНА

064 8945 235

Институт за явне здравє Сербиї „Др Милан Йованович Батут”

011 2684 566

Дежурни линиї (8–22 г) 064 88 11 908, 064 88 11 909, 064 88 11 910, 064 88 11 911, 064 88 11 912, 064 88 11 913, 064 88 11 914, 064 88 11 915, 064 88 11 916 и 064 88 11 917. Психосоциялна помоц и потримовка

0800 309 309

063 7298260 (за дзеци и родичох) 063 1751150 (за старших од 18 роки) Министерство нукашнїх дїлох Информациї о компетенцийох у обставинох епидемиї 011/2741-580 infokoronavirus@mup.gov.rs Тарґовищна инспекция За приявйованє нєпочитованя огранїченя ценох основних поживових, гиґиєнских и медицинских продуктох

011/ 2699-610 (7.30–22 годзин) ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНИ СЛУЖБИ За приявйованє подозривосци на инфекцию з вирусом корона, кед ше обача симптоми Институт за явне здравє Войводини 064/8028-894; 064/8028-895; 064/802-88-96 Завод за явне здравє Зомбор 062/1956-866 064/421-58-50 063/468-034 Завод за явне здравє Сримска Митровица 064/8092-911 0648092-938 064/80-92-930 Завод за явне здравє Суботица 064/1009-276 064/80-52-963 КОЛ-ЦЕНТРИ ЗА ПОМОЦ СТАРШИМ ГРАЖДАНОМ У городох и општинох Сербиї отворени колцентри за помоц гражданом у условийох забрани виходу з обисцох старших од 65 рокох, односно 70 рокох. Док тирваю превентивни мири позарядового стану, волонтере старшим гражданом до обисцох буду доручовац основни животни артикли, средства за гиґиєну и лїки. Старши гражданє ше за тоту услугу можу приявиц кажди дзень на шлїдуюци числа телефона:

Город Нови Сад 021/4871-700 (8–22 годзин) Општина Кула 025/724-177, 021/751-157 (0–24 годзин) Општина Вербас 021/706-306 (0–24 годзин) Општина Жaбель 021/210-22-84 (7–18.30 годзин) Општина Шид 022/712-122, 022/712-552 (0–24 годзин) Город Сримска Митровица 022/ 618-276, 064/808-66-88, 064/808-66-89 Опш. Бачка Тополя 064/862-44-73, 064/862-44-75 (7–20 г.) Город Суботица 024/636-136

1. МАЙ 2020.

ДОМИ ЗДРАВЯ Шицки Доми здравя на териториї Републики Сербиї обявели контакт-телефони своїх окремних амбулантох, наменєних за информованє о респираторних проблемох, як и централних амбулантох хтори даваю шицки информациї о роботи ДЗ и других здравствених услугох. Фиксни телефони доступни од 7 до 18 годзин, а мобилни 24 годзини

Дом здравя Нови Сад ОКРЕМНА АМБУЛАНТА (респираторни проблеми, горучка) 021/4879626 021/4879627 021/4879628 021/4879629 021/4879630 021/4879631 ЦЕНТРАЛНА АМБУЛАНТА (други информациї и здравствени проблеми и услуги) 021/4879632 021/4879633 021/4879634 021/4879635 021/4879636 Дом здравя Кула О – 025/711-121 064/84-924-74 025/711-737 025/731-115 064/84-924-73 025/731-121 Ц – 025/703-336 (РК), 025/703-050 (РК) 064/84-924-69 025/721-210 025/729-494 064/84-924-67 Психолоґийне совитовалїще: 064/849 24 57 Дом здравя Вeрбас О – 021/7954-434 062/780-289 064/846-81-05 064/846-81-06 Ц – 021/7954-423 021/7954-458 063/86-070-34 062/780-285 062/780-259 Амбуланта за психолоґийну помоц: 021/7954-485, 021/700-208 (7–15 годзин) Дом здравя Жабель О – 021/831-054 064/805-7-236 063/199-88-06 062/899-26-09 069/274-96-04 Ц – 021/831-054 021/832-927 064/8057-211 Амбуланта Дюрдьов 021/29-39-010, Амбуланта Ґосподїнци 021/836-017 Дом здравя Шид О – 022/712-522 060/712-42-40 Ц – 022/712-522 060/712-42-40 Дом здравя Сримска Митровица О – 022/615-820 064/8770-581 064/8770-563 064/8770576 Ц – 022/615-130 022/615-110 022/615-180 064/8770047 064/8770140 064/8770127 Дом здравя Бачка Тополя О – 024/711-056 064/6591028 064/6591037 065/9616626 Ц – 024/774-199 064/6591081 064/6591003 065/9616632 Дом здравя Суботица О – 065/99185578 065/9185577 065/9185538 024/571-735 Ц – 065/9155534 024/527-956 065/9155537 024/557-154 065/9155539 024/546-237

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

32 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

informator@ruskeslovo.com Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о приношеню ришеня о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку дня 24. 04. 2020. року принєсол ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Баґерованє ричного наношеня зоз корита рики Дунай од км 1103+500 до км 1104+000 на к.п. чс. 10753 КО Ковин. Ношитель проєкта „Карин Комерц МД” д.о.о. зоз Ветернику, улїца Живорада Петровича чс. 8. . У скалдзе зоз преглашеним позарядовим станом у Републики Сербиї, (Одлука о преглашеню позарядового стану, „Сл. новини РС”, чс 29/20) увид до Ришеня будяе можлїви лєм у диґиталней форми на официйней интернет адреси Покраїнского секретарията за урбанизем и защиту животного штредку (www.ekourbapv.vojvodina.gov.rs). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє учаше од 15 днї од обвйованя обвисценя.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

„РУСКЕ СЛОВО” ПРЕХОДЗИ НА ОНЛАЙН ОГЛАШОВАНЄ

У условийох позарядового стану Новинско-видавательна установа „Руске слово” преходзи на онлайн оглашованє. То значи же би гражданє оглашки, а окреме посмертни In memoriam-и, уплацовали прейґ рахунку, а тексти диктирали прейґ телефона. Число рахунка на котри треба уплацовац: 160-923244-82 (Банка Интеза). Текст оглашкох посилац прейґ мейлу informator@ruskeslovo.com, або видиктирац на телефон 066 / 202-414 од пондзелку по пияток, од 9 до 15 годзин (остатнї рок за обявйованє оглашкох и In memoriam-ох у новинох „Руске слово” стреду по 10 годзин) Причина таких мирох – рестрикциї рушаня гражданох, окреме старших особох, котри предвидзела Република Сербия. Надпоминаме же у плану же би шицки виданя НВУ „Руске слово”, тижньово новини, часописи, новини и кнїжки виходзели поряднє. Може буц лєм очежана дистрибуция, односно новини и часописи можу сциговац зоз (векшим або меншим) запожнєньом. Найоперативнєйше информованє рускоязичних гражданох окончує ше прейґ новинскей аґенциї „Рутенпрес”, котра на сайту „Руского слова”. 1. МАЙ 2020.

ОБВИСЦЕНЄ

о приношеню ришеня о обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку дня 22. 04. 2020. року принєсол ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за ПРОЄКТ Реконструкция резервоара, пумпней станїци, цивовода инсталациї и прецекалїще ваґон цистерни за чарни деривати на к.п. чс. 2498/18, 2498/32, 2555/1, 2555/14, 2555/42 и 2556/3 КО Нови Сад III на Терминалу за претоварйованє и маґазионованє нафтних дериватох Нови Сад. Ношитель проєкта НИС а.д. Нови Сад, улїца Народного фронта чс. 12, Нови Сад. У скалдзе зоз преглашеним позарядовим станом у Републики Сербиї, (Одлука о преглашеню позарядового стану, „Сл. новини РС”, чс 29/20) увид до Ришеня будяе можлїви лєм у диґиталней форми на официйней интернет адреси Покраїнского секретарията за урбанизем и защиту животного штредку (www.ekourbapv.vojvodina.gov.rs). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє учаше од 15 днї од обвйованя обвисценя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

И ДАЛЄЙ ВАРИМЕ ВЄДНО Понеже сце рубрику „Горуци тепши” крашнє прилапели, вона будзе и надалєй состойна часц наших новинох. Поволуєме вас же бисце и далєй зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше увариц полудзенок, упечиц колачи и справиц даяки интересантни єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak.ruske@gmail.com. Можеме сотрудзовац и прейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац. шце нам удзуйме,уцпиих тр со , аз р е Ищ з гор ахнє! и най нам т приємно п тепшох фур

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо informator@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ЯК ШЕ ЗАКОНЧИ СУПЕРЛИҐА

„ПИСКА” ШЕ КОНЄЦ – ЧИ ШЕ БАВИ Ище вше нєизвесне кеди ше лабда ознова закотуля на наших стадионох. Анї клуби нє маю єднаке становиско, а кед ше здобудзе условия же би екипи почали своєродну форму мини-пририхтованьох, Фодбалски союз Сербиї би мушел пререзац и дац конкретни одвит Єдни би же би ше одбавело лєм штири кола и „писка- лєбо предлуженю. Насампредз прето же ище єст досц ло конєц”, други же би ше замаганє у наймоцнєйшей часу, а державни шампионат би ше могло пошвидшац – лиґи закончело як плановане зоз бавеньом стретнуцох могло би ше бавиц и каждей стреди. Но, вшелїяк, жаданє шицких клубох вязане за час. Кед же го будзе досц за „плей оф” и „плей аут”. Нєурядово, ФК „Червена гвизда и „Войводина” би та- (од хвильки кед ше утаргнє позарядови стан и дошлєкой закончели першенство и же би ше одпискало конєц, бодзи орґанизованє спортских манифестацийох), Сутакой после 30 кола и же би того року нє було одбавйо- перлиґа би ше закончела так як и плановане. Шицки ливаня стретнуцох за перше место и за випадованє. Мед- ґаше маю становиско, хторе затераз нєурядове, же би зитим, зявел ше проблем реґуларносци, насампредз кед ше у наступней сезони могло утаргнуц „плей оф” и „плей аут” стретнуца, та би вец слово о випадованю, та би по тей стретнуца у лиґашским змаганю лоґики, требало роздумовац о премогли почац познєйше як звичайширйованю Суперлиґи за єден рок, но. а цо би, як велї думаю, ище баржей Медзитим, шицки екипи у Суперзакомпликовало обставини. ллиґи маю исте становиско о змагаМедзи екипами и чолнїками у ню у КУП-у Сербиї хторе сцигло клубох, иснує и думанє хтори нє по штварцину финалох – буду одвидза причини же би ше дацо менябавени по конєц. А. П. ло у системи змаганя, законченю, Фото: www.superliga.rs

ШВЕТОВА КОШАРКАШСКА СЦЕНА

ТАРҐУЄ ШЕ, ГОЧ И ПАНДЕМИЯ

КВАЛИФИКАЦИЇ ЗА ОЛИМПИЯДУ НАРОК

ФК „НЮКАСЛ” ПРЕДАТИ ЗА 350 МИЛИОНИ ЕВРА

Фото: www.kss.rs

На схадзки Вивершного одбору Медзинародней кошаркашскей федерациї, хтора отримана у Минхену, одлучене же ше квалификацийни турнир за Олимпийски бависка, вєдно зоз труниром хтори требал буц отримани у Беоґрадзе, одклада за идуци рок. Таки одлуку ше очековало, насампредз прето же Олимпийски бависка у Токию одложени за идуци рок. Кед слово о турнире, планує ше же будзе отримани од 22. юния по 4. юлий. Пред тим бул одредзени термин же би вон бул од 23. по 28. юний то го ро ку. Пре пандемию шицко од ложе не за иду ци рок. На схадзки одлучене же отримованє кошаркашского Шампионата Европи у Ґрузиї, Нємецкей, Че скей и Италиї хтори плановани за иду ци рок, буд зе отримани 2022. року.

34 РУСКЕ СЛОВО

Дотерашнї власнїк ФК „Нюкасл” Майк Ешли, одлучел сполнїц жаданє навиячох того клуба и предац го. Як преноша новински аґенциї, клуб предати фондациї зоз ПИФ, хтора припада принцови Могамедови бин Салманови. Клуб предати за 350 милиони евра. Фондация ПИФ дала 80 одсто пенєжу, а по 10 одсто дали брат и шестра Рубен и Аманда Ставелей зоз Фондациї Капитал. Єдине условиє хторе дотерашнї власнїк Ешли вимагал то же би за предсидателя клуба була вибрана Аманда Ставелей.

ЕВРОПСКЕ ПЕРШЕНСТВО У АТЛЕТИКИ

ОДЛУЧИ ШЕ У МАЮ Як одлучене на схадзки Европскей атлетскей федерациї у Монте Карлу, у маю будзе познате кеди ше отрима Европске першенство у атлетики. Плановане же би ше тота велька манифестация отримала у Паризу од 26. по 30. авґуст. У тей хвильки ше ище вше преценює чи Европске першенство вообще може буц отримане пре пандемию вируса корона. 1. МАЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

ВИРУС КОРОНА VS. ФОДБАЛ

ИЩЕ ВШЕ ПРЕДНОСЦ МА ХОРОТА Любителє фодбалу лєдво дочекали конєц фебруара и початок марца пре єдну причину – почина фодбалске першенство и то на шицких уровньох, односно ранґох. Правда же пред тим хто сцел могол уживац у першенствох других державох у Европи, та и ширше. Алє анї то нє тирвало длуго, бо шицко погубел вирус корона

уводзеньом позарядового стану велї ствари хтори було звичайне кончиц през дзень постали огранїчени лєбо утаргнути, а у найлєпшим случаю, пременєна им форма реализованя. У условийох кед векшина институцийох нє роби, лєбо роби у власних обисцох, кед нє робя школи (на стандардни способ) и ище вельо того, вшлїяк же утаргнуте и отримованє спортских змаганьох. Та и фодбалу. ЕВРО ШАМПИОНАТ ОДЛОЖЕНИ ЗА ИДУЦИ РОК Нашо фодбалски клуби одбавели лєм два-три кола. Так повесц, ище ше анї нє сцигли зограц як треба и указац шицко цо през одпочивок, паузу медзи першенственима сезонами здобули и научели у пририхтуюцей фази. Кед би требало коментаровац тото цо на тих двох одбавених стретнуцох Искра, Русин и Бачка указали, далєко од того же мож буц задовольни. Искра страцела обидва стретнуца, тераз є на предостатнїм месце на таблїчки, Бачка досц шкинта, єдино Русин мож повесц, же одлучно почал тоту часц першенства. У процентох, лєм коло 30 одсто маме витворенє, та можебуц добре же першенство и претаргнуте. А кед же ше предлужи, ище вше нє мож сиґурно повесц, алє тоту нєпредвидзену прерву би нашо клуби требали вихасновац за озбильнєйши анализи и поставянє реалних цильох хтори би требало витвориц у предлуженю першенства. Но, першенства и змаганя претаргнути и у лиґох у хторих бавя европски клуби хтори през стретнуца и бависко на терену зарабяю динари. Фодбалером хтори бавя у таких клубох анї нє так мило же муша у самоизолациї чекац же би вирус корона щезнул. Европска фодбалска уния (УЕФА) накадзи рушело нєщесце од хороти шицки стретнуца одложела без прецизованя нових терминох. После видео конференциї зоз ґенералнима секретарами 55 националних союзох, членох УЕФА, и препорученьох хтори наведли члени роботних ґрупох, Вивершни одбор УЕФА зочени зоз пандемию вируса корона пре хтору станул и фодбал и швет принєсол вецей одлуки. Як пише у сообщеню Фодбалского союзу Сербиї, одказує ше шицки стретнуца репрезентацийох хтори заказани за юний того року. Одлука ше одноши и на стретнуца баражу за УЕФА ЕУРО у хлопских и женских селекцийох, змагательни стретнуца младших селекцийох, финални стретнуца Лиґи шампионох у футсалу... Термини у вязи зоз шицкима клубскима змаганями УЕФА за сезони 2020/21. ше до дальшого одклада, а окреме кед слово о приєму и реґистрациї нових бавячох. 1. МАЙ 2020.

Пре пандемию вируса корона за идуци рок одложене и Европске фодбалске першенство. Як сообщела УЕФА турнир будзе тирвац од 11. юния по 11. юлий 2021. року. У тим случаю бараж стретнуца, та и стретнуце Норвежска – Сербия буду одбавени у юнию того року, кед пре обставини вязани за вирус корона то годно, пише у сообщеню Фодбалского союзу Сербиї. Така одлука, пише у сообщеню, допринєше же би национални шампионати були закончени на час. Шицки змаганя и рамикох УЕФА, та и приятельски стретнуца муша чекац лєпши обставини. Предсидатель УЕФА Александар Чеферин после одлуки же Першенство Европи у фодбалу одложене виявел же у таких обставинох фодбалска явносц муши указац одвичательносц, єдинство и солидарносц. Здравє навиячох, бавячох и других муши буц у першим плану, та прето предсидатель Чеферин бул пишни на реаґованє його колеґох у Европи. Фодбал, як надпомнул, моц хтора порушує, а идея же би ше єден таки фестивал фодбалу отримало без публики нє могла буц прилапена. Праве прето шицки дїяче у фодбалу з тей нагоди указали свойо єдинство и солидарносц, и указали же єст вельо важнєйши ствари од профиту у тих чежких и нєщешлївих часох. ПОСЛЕ ЕПИДЕМИЇ ПРЕМЕНЇ ШЕ И ФОДБАЛ Предсидатель ФИФИ, Дяни Инфантино гварел же фодбал, кед ше враци после епидемиї вируса корона, нє будзе исти як цо бул потераз. – Фодбал станул у цалим швеце, алє кед ше враци будзе зошицким иншаки. Перше шицки вєдно преславиме виход зоз тих чежких и смутних часох. После тей лекциї хтору зме достали и хтору зме научели, фодбал будзе цалком иншаки. Будзе дружтвенши и менєй ароґантни... Ми будземе лєпши, гуманши и вецей пошвецени правим вредносцом – гварел Инфантино. Окрем того, як надпомнул, тераз прави час же би ше окончело реформи у фодбалу. Насампредз прето же розпорядок змаганьох пребарз обтерховани, а финасийни ресурси концентровани у рукох дааскелїх елитних клубох. У тим смислу, як наявел Инфантино, будзе менєй змаганя, турнири, будзе и менєй екипи, алє буду лєпше вибалансовани, а и менєй стретнуца, з цильом же би ше чувало здравє фодбалерох. ■ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ НИКОЛИНА ЗОРИЧ, РУКОМЕТАШКА ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ЛЮБОВ ҐУ РУКОМЕТУ ТИРВА УЖ 15 РОКИ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Початком априла, Рукометни клуб „Русинˮ означел 60 роки од одбавеного першого змаганя процив екипи Школи школярох у привреди (ШУП) з Кули. Женски Рукометни клуб „Русин”, з другого боку, оформени 23 роки познєйше и тренирал у рамикох РК „Русин”. Од теди ше зменьовали велї бавяче, тренере, а рукомет бул и нє бул популарни. Алє, яка ситуация з тим екипним спортом тераз

иколина Зорич уж 15 роки тренира праве тот спорт. Свойо початки тиж зазначела у спомнутим рукометним клубу, а любов ґу тому спорту усадзел єй перши тренер Янко Хома. Єй борительносц и талант на терену обачлїви на каждим змаганю, та роками була преглашована за найлєпшу ґолґетерку, до ставала припознаня успишней спортистки општини Оджак, а нєшка Николина тренира за 2. Войводянску лиґу Сивер. Однєдавна Николина помага лиценцированому тренерови Славкови Надьови тренирац и дзеци возросту од 7 по 14 роки у Руским Керестуре и Дироню. РУКОМЕТ – ОД ДЗЕЦИНСТВА – На рукомет сом ше уписала кед сом мала 12 роки, а окрем мнє, з моєй ґенерациї,

36 РУСКЕ СЛОВО

тот спорт вибрали ище коло 40 дзивчата. Наисце нас було вельо. Тренер нам бул Янко Хома, хтори бул источашнє и директор Школи „Петро Кузмяк” и можем повесц же вон нас наисце знал заинтересовац за рукомет. Окрем тренинґох, єднак важне було и друженє, часто зме правели роштиль, ишли ше вєдно купац, и думам же праве тот час хтори зме вєдно препровадзовали нам помогнул же бизме и як екипа на терену добре функционовали. Янко Хома мал добри приступ ґу тренираню школярох, алє тиж думам же предносц була и у тим же зме були иста ґенерация. Мали зме подобни интересованя, були зме пайташки зоз школскей лавки, та вец лєгчейше отримац таку екипу. Тоти приятельства були барз моцни, та ше то одражело и у квалитетним бависку. Тренирали зме на бетонским терену, у Старей школи, алє без огляду на условия, були зме задовольни же буд земе тренирац рукомет. З часом даєдни дзивчата почувствовали же тот спорт нє за нїх, та и одустали, алє тоти хтори предлужели тренирац були озбильни бавячки и були зме барз добра екипа. – започина свою рукометну драгу Николина. 1. MAЙ 2020.

sport@ruskeslovo.com

По упису до штреднєй школи, а потим и на факултет, дзивчатом ше драги розишли, а як гвари Николина, кед ше состав екипи пременї, кед приду старши бавячки, знаю ше зявиц и рижни нєпорозуменя. – Кажде пошол на свой бок, остали лєм ми, даскельо дзивчата хтори ше школовали блїжей при Керестуре. Думам же барз значи кед екипа составена зоз дзецох приблїжних рокох. Можебуц рок старши, або младши. Кед велька розлика у рокох, часто ше дзеци нє розумя. После уписованя на факултети тиж велї поодуставали. Я остала од старших бавячкох, та сом тренирала младши дзивчата, медзитим, теди кед постало досц нєозбильне, одлучела сом прейсц до другого клубу – гварела Николина. ПРЕПРЕЧЕНЯ У ВИТВОРЕНЮ СНА По напущованю РК „Русин”, Николина єден час бавела за Женски рукометни клуб „Вербас”, но, як гвари, рижни препреченя очежовали єй амбициї. – Трениранє за тот Клуб вимагало финансиї, а требало видвоїц и часу путовац на тренинґи, та сом ше врацела до Керестура, и ту сом предлужела з рукометом. Теди тренер бул Мирко Папуґа, хтори бул тиж добри и бавяч и тренер, медзитим и вон сам почувствовал нашу нєозбильносц, понеже вше менєй дзивчата ходзели на тренинґи. Кед ше случи же од 14 бавячкох на тренинґ приду 6, розумлїве прецо и сам тренер одустал. Теди и я вельо вагала. Сцела сом бавиц рукомет, сцела сом озбильно приступиц ґу тому спорту, та сом прето 2017. року прешла бавиц до Дироню – приповеда Николина. Дзекуюци тренерови Славкови Надьови, Николина почала тренирац за ЖРК „Диронь” зоз хторим є задовольна. Зоричова и капитен у своїм тиму, а тиж є и єдна з найстарших, найискуснєйших та и найозбильнєйших бавячкох у нїм. Однєдавна, вєдно зоз тренером Надьом, Николина тренира и дзеци возросту по 14 роки. Школярки тренираю зоз Зоричову у керестурскей школскей гали, а дироньски у своїм месце, та на змаганьох наступаю вєдно. – Тренирац дзеци сом почала прешлого року у октобру. У Дироню мам мишану ґрупу, и хлапцох и дзивчата на истим тренинґу розличного возросту, од 7 по 14 роки. Но, понеже нє мам анї часу, анї средства же бим ходзела раз на єден раз на други тренинґ, мам помоцного тренера хтори закончел Факултет спорту и физичного воспитаня. У Дироню мам коло 30 дзеци, цо проблем, понеже отримац тренинґ на хторим єст таке число дзецох, нє лєгко. А тото цо мнє як тренерови важне, то же бим дзеци научела як ше треба справовац на терену. Нє циль 1. МАЙ 2020.

лєм давац ґоли и мац добру охрану, алє мац и добре справованє на терену – толкує наша собешеднїца. КАЖДИ СПОРТ ВИМАГА УПАРТОСЦ Як гвари Николина, спортиста, окрем успихох на терену, треба же би бул и за приклад другим, окреме младшим хтори ше на ньго спатраю. Же би ше витворело даяки успихи и резултати, нєобходна дисциплина, добри роботни звикнуца, а вшелїяк, дакус и жертвованя. – Понеже помагам тренерови Славкови тренирц и дзивчата у першим тиму, ту поведзме, нє можем контроловац бавячки, без огляду же вони тиж младши од мнє. У їх главох рукомет цошка другорядне. Почню тренирац, алє су нє порядни на тренинґох, препущую тренинґи пре виходи, родзени днї, маю досц нєозбильни приступ ґу рукомету и велї ствари им приоритет у одношеню на рукомет. Мнє на першим месце вше бул рукомет, а вец гевто друге. Но, нажаль, подобна ситуация вшадзи кед у питаню рукомет. Наприклад, РК „Индїя” досц моцни клуб, єден з найлєпших у Войводини, як и екипа „Срем” зоз Сримскей Митровици, алє тренере тих клубох досц строги. Дакеди то и нєобходне же би ше затримало дисциплину, а знова, у тей часци Войводини, при нашому менталитету таки приступ тренера слабо преходзи. Кед дзецко почувствує же тренер лярма, такой нє сце ходзиц на тренинґи. У нєшкайши час на дзецко нє шмеш анї тон подзвигнуц, та вец и резултати знаю буц слабши. Я патрим буц и строга пре даяку дисциплину, алє вшелїяк и нормлано побешедовац з дзецми же бим видзела у чим проблем. Дакеди, кед нєобходне, робиме кари, та за кару достаню одробиц даскельо куканя, а кед дахто дацо пове, а пред тим нє дзвигнул два пальци так як цо ше роби у школи, роби дуплу серию. Но, заш лєм, нє можем повесц же дзеци нє слухаю – приповеда Николина и додава же окрем справованя на терену, тиж єй важни и їх оцени у школи. ■

ТРЕНИНҐИ, АЛЄ И ШКОЛСКИ ОБОВЯЗКИ – Кельо важне їх справованє, тельо и оцени у школи. Патрим же би нє запущели школу пре рукомет. Но, видзим же дзеци, окреме у Керестуре, дакус преобтерховани з рижнима обовязками. Попри велького вибору у спорту, дзеци ище маю и танєц, музичну школу, странски язики, додатни годзини у школи, полно предмети, а верим же родичом важнєйше же би им дзеци були добри школяре. Найгорше тото же кед дзецко попущи у школи, родичи им забраня виходи, односно тренинґи, же би нє ишли ґу другим дзецом, а думам же то погришне. Требали би им забранїц телефон, рахункар, а научиц их же то їх обовязка ходзиц на тренинґи. Рукомет заш лєм безплатни у Керестуре, кажде може присц, и тот хто нє ма можлївосци плациц даяки спорт. Дзеци у школи шедза барз длуго, дома тиж так, а верим же анї ученє вец нє таке продуктвине. Думам же од спорту дзеци можу мац лєм бенефициї, окреме здравствени, алє за то потребне дакус жертвованя и одреканя, а то питанє келї з нїх на то порихтани – заключує Николина.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Мария Бауцал

Пририхтованє:

Поґачики Потребне:

У одвитуюцей ■ 250 ґрами дробного сира судзини за миша■ 250 ґрами марґарину нє зоз руками до■ 250 ґрами муки бре вимишайце ■ пол ложички солї марґарин и муку. Марґарин треба же би бул мегки, алє го нє треба розпущовац, бо сце го вец нє годни ровномирно вимишац. Кед ше то добре зєдинї до того додайце дробни „швапски” сир. Шицко вєдно ознова добре загнєцце. Потим цесто положиц дас пол годзини, годзину до фрижидера же би одстало, то барз важне важне, же би ше сцагло и охладзело. Кед ше цесто охладзи розогнац го зоз розвалку. Правце поґачики зоз фурмочку, лєбо погариком. Положце их до тепши дзе уж положени папер за печенє. Од горе их можеце премасциц зоз вайцом, а по верху посипац зоз сусамом, кимом… Печиц их на 220 ступнї дас 20 минути, лєбо док нє почервеня.

Таня Салонтаї

Рожнїчи з билого меса и сланїни

Потребне: ■ 500 ґрами билого меса ■ 300 ґрами сланїни ■ древени палїчки

за рожнїчи

■ соль ■ олєй

Пририхтованє: Єдло ше швидко прави, а мож го печиц у релни, лєбо на роштилю. Древени палїчки за рожнїчи найдзеце у гоч хторей предавальнї. Биле месо ше пореже на дробни коцочки и посолї. Сланїну ше пореже на дробни фалатки. На древену палїчку за рожнїчи ше наджобує перше биле месо, а вец сланїну. Поолєює ше и положи до тепши за печенє. Печиц у релни на 220 ступнї. Рожнїчи мож сервирац зоз помфритом, лєбо даяким другим прилогом. Смачного!

38 РУСКЕ СЛОВО

1. МАЙ 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч, Т. Салонтаї

Лїляна Еделински

Проя зоз желєняву, сиром и сланїну

Пририхтованє: Направиц мишанїну зоз кукуричного ґризу, кукуричней муки, обичней муки, вайцох, олєю, води, йоґурту, сира и пращка за печенє. Добре розмишац и вец додавац порезану сланїну на коцочки, пошекану блитву, петрушково лїсце и цибулю. На самим концу додац обарену и одцадзену желєняву. Додац солї, веґети, попер, сусам, рашки (ким), лєн и Потребне: добре премишац. На■ 6 ложки кукуричней муки масциц фурмочки за ■ 6 ложки кукуричного ґризу мафини, усипац до ■ 4 ложки обичней муки тип-400 нїх мишанїну и печиц ■ 3 вайца на 180 ступнї док нє ■ 2 децилитри йоґурту почервеня. Зоз того количества виду 24 ■ 2 децилитри минералней води прої. Мож печиц и у ■ децу олєю обичней тепши. ■ пращок за печенє Смачного! ■ ложичку солї ■ ложичку попру ■ ложичку веґети ■ ложичку рашки (киму) ■ ложку сусаму ■ ложку лєну (нашенє) ■ 200 ґрами сланїни ■ 400 ґрами дробного сира ■ 400 ґрами змарзнутей желєняви по виборе ■ цибуля ■ 5 лїсца блитви ■ менша звязка петрушкового лїсца

1. МАЙ 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВИШЛО АПРИЛСКЕ ЧИСЛО „ЗАГРАДКИ”, ПОЛОЖЕНЕ Є И НА САЙТ

РОК LXXVI ЧИСЛО 18 (3887) НОВИ САД, 1. МАЙ 2020.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки. Фотоґрафия: 0241P

Фотоґрафия: 0244P

Фотоґрафия: 0252P

Фото: Оля Русковски

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■ ЗОЗ ПИЯЦУ НАЙЛЄПША ЖЕЛЄНЯВА