Ruske slovo 18-19 2023

ТИЖНЬОВНІК ПО РУСКИ РОК І.ХХІХ ЧИСЛО 18-19 (4043-4044) НОВИ САД, 12. МАЙ 2023

у у и / ю .г и з к е з іо у о .с о т ЦЕНА 40 ДИНАРИ

■

-------- - ------------

9 770350

460007

1

А н а то м и я наш о часу

Прецагли зме ше през игловоуш ко Пише: Олена ПАПУҐА, предсидателька Одбору за образованє Националного совиту Руснацох

Обявени резултати Попису жительства хтори ше одноша на националну структуру гваря же у Сербиї єст 11 483 Руснацох. Пред 11 роками нас було 14 246. Нєстали 2 763 Руснаци. Задумайце, таке як кед би вецей нє було Руснацох у Коцуре, нє дай Боже

виту. Режеме ми сами себе, а можеме чекац же нам и держава зреже вельо того цо маме, а ми ше будземе мушиц помириц з тим. Тим однародзеним то нє будзе важне, кед уж по даскельо ґенерациї уписую дзеци до сербского оддзелєня, бо то нїби драга до лєпшого живота. Зоз ґаженьом по своїм нашлїдзеним нє верим же виду на спашену драгу, алє то тема за озбильну анализу.

Кед зме вжиме дознали же у Сербиї жию 6 690 887 жителє, а на попису пред 11 роками було 7 186 862, и же нас єст за 11 роки 495 975 менєй, а же у Войводини єст коло 200 000 людзох менєй, давало нам страх же Руснаци док дознаю кельо их єст, достаню пляску яку нїґда нє достали. Остатнї обявени резултати Попису жительства хтори ше одноша на националну струк­ туру гваря же у Сербиї єст 11 483 Руснацох. Пред 11 ро­ ками нас було 14 246. Нєстали 2 763 Руснаци. Задумайце, таке як кед би вецей нє було Руснацох у Коцуре, нє дай Боже.

З тим зме ше зочели и тих дньох кед у Одборе за об­ разованє Националного совиту робиме кампаню за упис до руского оддзелєня. Свидоми на колєнох модля най ше нє страци руске оддзелєнє у Коцуре, наприклад, а други Руснаци хтори и сами давно ходзели до сербского оддзелєня женю на свою воденїцу же руске оддзелєнє анї нє таке о главу...

По резултатох Попису шицки национални менши­ ни у Сербиї зазначели поражуюце зменшанє численосци. Лєм Бошнякох єст вецей як пред 11 роками. Так наприклад, число Горватох ше зоз 57 900 зменшало на 30 107 (єст их менєй за трецину), Мадярох було 253 889, тераз их єст 184 442, Словацох було 52 750, тераз 41 730... Першираз у историї векшину жи­ тельства у Суботици творя Серби, єст их 38 174, док Мадярох єст 37 200. Бунєвцох, Мадярох и Горватох у тим городзе єст за коло 20 000 менєй як на прешлим попису, а за тельо вецей єст невияшнєтих (13 380), а Марсовцох, Космополитох, Могиканцох, Гобитох, Пинґвинох и подобних єст вєдно 5 901. Руснацох у Су­ ботици єст 149. Число хторе обявел Завод за статистику будзе уплївовац на положенє каждей националней меншини у Сербиї, понеже дзепоєдни законски ришеня зоз обласци меншинских правох повязани з численосцу поєднинєчних меншинох. Поражуюце же ше свидомосц о националней припадносци страцела при людзох и же ше велї вияшньовали анационално, реґионално, у Суботици ше число таких звекшало за штварцину. Прецо людзе страцели свидомосц о националней припадносци, єдна з нєвигодних обставинох з хтору ше шицки припаднїки националних меншинох муша зочиц у анализи. То важи и за нас, Руснацох. Щезуєме, млади нє сцу бешедовац по руски, нє можеме найсц пецеро школярох у Коцуре и у Дюрдьове же бизме оформели першу класу на руским язику, новинаре з руских редакцийох нє сцу уписац дзеци до руских класох, воспитачки завераю воспитни ґрупи по руски самоинициятивно, без знаня Националного со-

2

РУСКЕСЛОВО

Док ми шицко маме - од кодификованого язика, школох, оводох, факулетох, а зменшуєме ше, нашо Руснаци на Горнїци хтори були по 1991. рок забранєни, нєшка од попису по попис рошню. Цо ше дотика нашого положеня медзи Руснацами у Европи, числа гуторя же зме страцели друге место. Найвецей Руснацох єст у Словацкей, вец у Польскей (2 000 вецей як на прешлим попису), а ми Руснаци зоз Сербиї на трецим месце (2 763 менєй). Нажаль, у України дзе нас єст найвецей, нє припознаваю нас. З тей националней биди зме сами нє годни висц. Ніяка стратеґия, Национални совит, та и держава Сербия нам нє поможу. Нєт закона хтори освидоми наших страцених Руснацох же би чували свою рускосц. Нїґда нас нє отримовало число, бо нас нїґда анї нє було вельо. Отримовало нас чувство припад­ носци рускому народу. Гуторели зме за себе „мала грудка сами сир” , шерцо, вира и розум нас чували. Та, єст шветла у нашим тунелу. Нє створени ми же бизме препадли. Нє треба плакац над нашу судьбу, алє начишлїц дзе гришиме и цо маме робиц. Шиц­ ко тото ше нам случує и прето же нам держава нє дава добри условия за каждодньови живот. Млади одходза за лєпшим животом до иножемства и до вельких варошох дзе ше траца. Кед би було добрей роботи у валалох дзе жиєме, и ми би ше розвивали. Було нас 25 658 на попису 1961. року - кед ше Югославия розвивала, розвивали ше и ми. Кампаня за Попис 2031. року муши почац ище того року. Мушиме робиц з людзми хтори вецей нє бешедую по руски, а чувствую ше як Руснаци, нє шмеме занєдзбац Керестур, бо то наша мац и глава, мушиме робиц з младима и волац до помоци Руснацох зоз старого краю. Вони нам добри приклад як мож найсц руске шветло у цмим тунелу. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую уш орйовацку политику новинох „Руске слово”

12. МАЙ 2023.

З м ист

У в о д н їк

Пише: Иван САБАДОШ, зам енїк главней и одвичательней редакторки

Траґедиї

ІШШШ

слово

Тижньовнїк Прешлого тижня у Републики Сербиї чарни вистки здоганяли єдна другу. Стреду рано тринацрочни хлапец у Школи „Владислав Рибникар” на Врачару у Беоґрадзе штрелял до школских товаришох и наставнїкох - забити осмеро дзеци и роботнїк обезпеченя, шесцеро дзеци и наставнїца ранєни. Дзень познєйше, 21-рочни чловек штрелял зоз автоматского оружия - заби­ ти осем и ранєти штернац млади особи зоз валалох при Младеновцу. Моти­ ви тих злодїйствох нєясни и звонка розумного похопеня. У Републики Сербиї пре нєзапаметану траґедию у беоґрадскей школи була преглашена тродньова жалосц.

5. Резултати конкурсу Одбору за културу НС Руснацох

Нашо места 6. Означени Дзень побиди над фашизмом

Економия 12. Сервис Аґролайф у польопривреди

Мозаїк

Колектив НВУ „Руске слово” сочуствує у болю фамелийох нєвиних жертвох и солидарни є з явносцу хтора вимага одвити на питаня як ше могли случиц таки траґедиї, и цо робиц же би ше нїґда вецей нє повторели.

14-15. Нашо млади на черанки у Дортмунду

Я к першу миру, Влада Републики Сербиї наявела драстично строгши законски предписаня о триманю и контроли реґистрованого оружия и драконски кари за нєлеґалне оружиє. У медзичаше гражданє достали шлїдуюци мешац же би до полициї придали нєлеґалне оружиє без законских пошлїдкох.

17. У основних школох тирва упис першокласнїкох

По шицких критериюмох и каждим резону, злодійства у Беоґрадзе и М ла­ деновцу национална траґедия хтора заслуплаявносц и каждого з нас и спричинєла чувство колективней и особней нєбезпеки. Кед же сце знємирени, побешедуйце з даким. Велї фахово институциї отворели контакт линиї за дзеци и одроснутих хторим потребна психолоґийна потримовка.

24-25. Стретнуце: др Славица Дудаш зоз Риєки

Култура и просвита

Дикица 22 -23 . Нє до шмиху ми...

Людзе, роки, живот

Духовни живот 29. Преславени Кирбай у Руским Керестуре

Институт за менталне здравє у Беоґрадзе - 063/8681-757 и 063/8682-217.

Информатор

Клинїка за психиятрию УКЦС - 066/8300-854

30-32. Мали оглашки и Іп тетогіат

НАДЕЛ - национална дзецинска линия - 116-111

Спорт

Совитодавни телефон за родичох - 0800/007-000

36-37. Звити зоз фодбалских лиґох

Центер за менталне здравє - 011/361-2467 Центер „Шерцо” - 0800/300-303 Клинїка „Лаза Лазаревич” - национална линия за помоц адолесцентом 0800/309-309 СОС телефон Министерства просвити - 0800/200-201

Насловни бок: Школяре ОШ „Петро Кузмяк” на екскурзиї у Словацкей Авторка фотоґрафиї: Оливера Винаї

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ С Л О В О ” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней м енш ини * Видава НВУ ,,Руске сло во ”, Нови Сад * Перше число вишло15. юния 1945. року у Руским Керестуре* Адреса: НВУ ”Руске с л о в о ”, Ф утож ска 2/Ш, 2 1 0 0 0 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, В ероника Вуячич, М икол а М. Цап, М икол а Ш анта * редакторе/ки р у б р и к о х - Мирон Горняк-Кухар, Мартица Тамаш, Александар Паланчанин, Олена Папуґа, Славица Фейса, Ясмина Д юранїн * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Оля Русковски, Лидия Вереш * лекторки - БлаженаХома-Цветкович, Рената Вуясинович Новини „Руске слово” * ґраф ична редакторка - Л ю пка Цвеїч * ґраф ични дизай нер ки - М ария Гудак, Таня С ал он таї* Телефон: о дликовани зоз Орденом 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 2 0 0 0 динари, а у инож емстве 100 евра * Ж ир о-р ахун ок братства и єдинства зоз стр иб ерним венцом Вапса Іпіеза а.сі. ВеодтасІ160 -92 3 2 4 4 -8 2 * Девизни рахунок 1 6 0 -0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 -5 3 * Рукописи ше нє враца 19 70 . року. * Друкує Друкарня ,,М ахіта дгаР’ Петроварадин * Е-таіІ: гегіаксі|а@ги5ке5Іоуо.сот * №еЬ 5ІІе:тм\м.ги5ке5Іото.сот * УУ І55М 0350-4603 * С 0 В І5 5 5К-ІР 15915778 * Д руковани ти р аж 2 0 0 0 *

Директор д р Б О Р И С ВАРҐА *** Главна и одвичательна редакторка О Л Е Н А П Л А Н Ч А К -С А К А Ч

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО

3

Т и ж н ь о в н їк

ОБЯВЕНИ РЕЗУЛТАТИ ПОПИСУ ЖИТЕЛЬСТВА

У Републики Сербиї єст 11 483 Руснацох По резултатох Попису, скоро шицки национални заєднїци нєшка маю менєй припаднїкох як пред 10 роками. Реални демоґрафски рост зазначує лєм бошняцка заєднїца Републични завод за статистику (РЗС) концом априла обявел податки о националней структури жительства Републики Сербиї по резултатох Попису жительства хтори окончени влонї у октобру. По податкох РЗС, на Попису 2022, 11483 гражданє виятпнєли ше як Руснаци, од того 5 622 хлопи и 5861 жена. Вкупне число Руснацох у Републики Сербиї за 2 763 особи менше як на предходним попису 2011. року кед було 14 246 гражданох хтори ше вияшнєли як Рус­ наци. То зменшанє за приблїжно 19,25 одсто, односно скоро пиятину популациї у одношеню на предходни попис. Здогаднїме же зменшанє рускей популациї у периодзе медзи пописами 2011. и 2002. року було за коло 10,5 одсто. Найвецей Руснацох пописане на подручу Општини Кула (коло 3,6 тисячи) и Општини Вербас (2,8 тисячи). Кус вецей як 1 800 Руснацох єст у Городу Новим Садзе. На подручу Општини Жабель єст кус менєй як 1 000 Руснацох, а Општини Шид дакус вецей як 800 уписаних припаднїкох рускей заєднїци. По Попису, у Републики Сербиї найчисленши Серби (5 360 239), Мадяре (184 442), Бошняки (153 801) и Роми (131 936). Словацох єст 41 730, а Горватох 39 107 особи. Шлїдза Румунє (23 044), Влахи (21 013), Македонци (14767), Бунєвци (11 104), а Українцох єст 3 969 особи. Кед ше спатри обявена вкупна национална струк­ тура жительства Републики Сербиї, шицки нацио­ нални заєднїци маю менєй припаднїкох як пред 10 роками. Винїмок Бошняки (2011. их було 145 278) и албанска заєднїца, алє вона бойкотовала прешли попис (2011), та тедишнї податки нє були релевантни (нєшка 61 687 особи, наспрам 5 809 особи уписани 2011. року). Число Чарногорцох ше преполовело медзи двома пописами (нєшка 20 238, наспрам 38 527 особи 2011. року). З другого боку, Русох у Сербиї нєшка єст три раз вецей як пред 11 роками (нєшка 10 486, а 2011. року 3 247 особи). Интересантне же на По­ пису 2022. року 27 143 особи ше вияшнєли як Югославянє, реґионално ше вияшнєли 11 929 особи, аж 136 198 особи вихасновали право нє вияшнїц ше национално, 21 643 особи припадаю малим националним заєднїцом, 6 403 особи ше вияшнєли двояк, а националносц за 322 013 особи нєпозната. Предходно вжиме РЗО обявел информацию же по резултатох Попису 2022, хтори нє окончени на териториї Косова и Метохиї, та нє облапя податки о тамтейшей популациї, у Републики Сербиї єст 6 647 003 жительох. На попису 2011. року (тиж без КиМ), у Сербиї було 7 120 666 жительох, цо зменшанє од скоро пол милиона людзох у периодзе медзи двома пописнима циклусами. И. С.

4

РУСКЕСЛОВО

КОНСТИТУОВАНИ ОДБОР ЗА СЛУЖБЕНЕ ХАСНОВАНЄ ЯЗИКА И ПИСМА

Сотруднїцтво ключне Конститутивна схадзка Одбору за службене хаснованє язика и писма Националного совиту Руснацох отримана 28. априла у просторийох Руского културного центру у Новим Садзе. Схадзку водзела предсидателька Блаженка Хома Цветкович, а участвовали и шицки члени - Силвия Орос Барна, Ясмина Надь и Олена Папуґа з Руского Керестура, Тамара Рамач и Мария Дудаш з Нового Саду и Златка Рац зоз Суботици. За заменїцу предсидательки вибрана Силвия Орос Барна, а за записнїчарку Олена Папуґа. По словох Цветковичовей, тот состав Одбору будзе робиц у континуитету зоз прешлим зволаньом, прето же уж велї процедурални ствари порушани, та ше їх конєчне розришованє очекує у тим зволаню. То ше насампредз одноши на комуникацию зоз шейсцома локалнима самоуправами у хторих жию Руснаци (Кула, Вербас, Нови Сад, Жабель, Бачка Тополя и Шид). Пред-

сидателька предходного зволаня Олена Папуґа дала огляднуце на розпочати активносци и поинформовала членох о питальнїку котри бул послати шицким локалним самоуправом, на основи хторого ше сцело спатриц фактични стан о службеним хаснованю язика и писма. Вона предложела же би ше ознова по­ слало подобни питальнїк и видзело чи ше зоз Уставом заґарантовани права унапредзело, чи нє и у складзе з тим плановало дальши активносци. На схадзки було слова и о актуалним тренду меняня назвох улїчкох по локалних самоуправох, та прето на схадзку бул поволани и член скупштинского Одбору за медзинационални одношеня Городу Нового Саду Миломир Шайтош, котри дал напрямки у урядовим поступку меняня назви улїчкох. Предсидатель Националного совиту Руснацох Йоаким Рац, вєдно зоз своїма сотруднїками - предсидательом Вивершного одбору Жельком Ковачом и секретаром Таню Арва Планчак, наглашел же барз важне же би шицки одбори квалитетно робели, бо лєм так можеме зачувац здобути права. На тей схадзки Одбор себе задал велї задатки, бо у тей обласци єст и вельо проблеми. Можебуц же ше у тим зволаню нє сцигнє шицко розришиц, алє вельку часц идейох мож витвориц, вшелїяк, у сотруднїцтве зоз самим Националним совитом, алє до велїх питаньом треба уключиц и других поєдинцох, та аж и цалу националну заєднїцу - виявел после схадзки предсидатель Националного совиту Руснацох. Я. Дюранїн

12. МАЙ 2023.

Т и ж н ь о в н їк

НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ

Розподзелєни средства Одбору за културу На 16 проєкти з обласци рускей култури розподзелєне милион и пол динари, кельо бул и буджет Конкурсу

нари, а КПД „Дюра Киш” зоз Шиду за купованє и оправянє народного облєчива и инструментох достанє 100 000, док КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова за 20. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе” достанє 100 000 динари, Дом кул­ тури Руски Керестур за Културну манифеста­ цию „Костельникова єшень” достанє 100 000 динари, а Матка - Дружтво Руснацох Нового Саду Войводини за Фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї” достанє 20 000 ди­ нари. РКУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули за анґажованє руководительох секцийох до­ станє 50 000 динари, а за исту намену тиж 50 000 динари достанє и Дружтво Руснацох Сримска Митровица.

У Календаре манифестацийох НС нє на­ ходза ше два проєкти котри тиж сцигли на Конкурс Одбору за културу, та прето и нє могли достац средства, а то КПД ДОК Нови Сад за Фестивал гумору и сатири „Коцурска чутка” и проект Рускей матки 17. Шветови На заєднїцкей схадзки Одбору за културу и Вивер- конґрес Русинох/Руснацох/Лемкох. шного одбору Националного совиту Руснацох котра прейґ Зум платформи отримана 27. априла, средства С у м а и с т а , а п л и к а н т о х в е ц е й зоз Конкурсу Одбору за културу розподзелєни на 16 Схадзку водзела предсидателька Одбору за културу проєкти з котрима конкуровали нашо дружтва, инМелания Мали котра и предложела розподзельованє ституциї и здруженя. средствох, а после конструктивней дискусиї, шицки Вкупна сума опредзелєна за тот конкурс 1 150 000 присутни пецеро члени єдногласно потримали єй динари, а тот пенєж наменєни проєктом за орґанизо- предкладанє. ванє манифестацийох у обласци защити нєматериялЄдногласно тото предкладанє прилапел и комного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у плетни Вивершни одбор, т.є. його штверо члени и 2023. року, односно за програми котри ше находза у предсидатель Желько Ковач. На Дньовим шоре ВО Календаре репрезентативних манифестацийох На- була ище єдна точка, а то вимога же би дали думанє ционалного совиту. На Конкурс сцигли 18 проєкти, а о мрежи явних основних школох на териториї Городу за два проєкти средства нє опредзелєни, бо ше нє на- Нового Саду, цо одбор єдногласно потримал. ходза у Календаре. Зоз дискусиї коло розподзельованя средствох и на тот завод ше розяшнєл вецейрочни проблем же средП о тр и м а н и проєкти ства НС исти уж даскельо роки, та так иста сума и на Дружтво Руснацох Суботици за анґажованє руковоконкурсох, а хасновательох, апликантох, єст вше дительох секцийох достанє 60 000 динари, Дом кул­ вецей. Прето средства нє лєгко розподзелїц, а як предтури Руски Керестур за Драмски мемориял „Петра ложел член Одбору за културу Иван Канюх, требало Ризнича Дядї” достанє 100 000 динари, а за Фестивал би ше принципиєлно опредзелїц чи потримовац мали рускей култури „Червена ружа” 120 000 динари, КУД дружтва чи векши проєкти. „Петро Кузмяк” з Нового Орахова за анґажованє рукоПраве прето же пенєжи нєт досц , окреме менши водительох секцийох достанє 60 000, КПД „Карпати” за Хорски фестивал достанє 100 000 динари, а КПД дружтва би требали цо лєпше и атрактивнєйше обду„Иван Котляревски” Бикич за манифестацию „При­ мац свойо проєкти и конкуровац з нїма и на велї шли нам Русадля” достанє 40 000 динари. РКЦ Нови други конкурси. У тим би искуснєйши члени Одбору Сад за 22. Дзецински фестивал „Веселинка” достанє могли помогнуц тим котри ище вше нє досц схопни у 100 000 динари, а КУД „Жатва” Коцур за „Коцурску тей робити - заключел Канюх, а у тим го потримали жатву” - 260 роки од приселєня Руснацох до Коцура и други члени Одбору, та начално прилапене же мен­ достанє 100 000 динари, Дружтво за руски язик за По- шим дружтвом треба помогнуц обдумац одредзени добову колонию „Стретнуца у Боднарова” достанє 20 активносци хтори би адекватнєйше сполньовали конМ. Афич 000 динари, а за 33. Днї Миколи М. Кочиша 30 000 ди­ курсни предиспозициї.

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 5

Н аш о м еста

ДЗЕНЬ ПОБИДИ НАД ФАШ ИЗМОМ

Нашлїдство котрому зме длужни ше кланяц На Дзень побиди над фашизмом у Другей шветовей войни, 9. мая у Вербаше и у Руским Керестуре ше гражданє зоз минутами цихосци и кладзеньом венцох здогадли на жертви хтори ше борели процив фашизма Памятнїк погинутим борцом у Народноошлєбодительней войни (НОВ) и того року у центру Руского Ке­ рестура у Спомин-парку револуциї положени венєц. З тей нагоди, у красним и гет векшим чишлє як прешлих рокох, зишли ше валалчанє рижних ґенерацийох. Присутни при памятнїку з минуту цихосци дали почесц шицким погинутим борцом НОВ, а з тей нагоди у мено Месней заєднїци єй секретар Михайло Пашо здогаднул же з Руского Керестура у НОВ и ош-

лєбодзеню жеми од фашизму участвовала 371 особа, од котрих 56 особи погинули. Значенє побиди у НОВ за шицки терашнї и будуци ґенерациї вельке, нє тре­ ба то забуц, и окреме то младим треба приповедац. На концу парох о. Владислав Варґа вимодлєл моли­ тву за шицких борцох хтори погинули у войнох, як и за їх фамелиї. Представнїки општини Вербас, дзепоєдних здруженьох гражданох и политичних орґанизацийох означели 9. май - Дзень побиди над фашизмом и Дзень Европи и положели венци на памятнїки погинутим борцом Народноошлєбодительней войни. О. Р/Ан. М.

СОЧУВСТВИЄ ЗА ЖЕРТВИ ТРАҐЕДИЇ

Най таке нїхто нїґда вецей нє дожиє Же у Каритасу волонтере и учашнїки провадза и нє вше приємни збуваня у нашим дружтве и маю сочувствиє за потреби других указали на штвартковим стретнуцу за старших и пиятковим стретнуцу за дзе­ ци. На способ котри присподобени тим двом возростом волонтере, священїки, старши и дзеци ше помодлєли за погинутих и покалічених 3. и 4. априла у ОШ „Владислав Рибникар” у Беоґрадзе и у Младеновцу, и за їх фамелиї. През молитву и роздумованє о людзох, хтори страдали виражене старанє за будучносц младих. После того орґанизовани и молебен до Пречистей Дїви Мариї, котри бул источасно и смутни и святочни. Старши ше на таки способ помодлєли и за души покойних, покалїчених и за їх фамелиї. Молебен предводзел керестурски парох о. Владислав Варґа, а помогли му и ш. Терезка и ш. Вероника, СНДМ. На пиятковим стретнуцу за дзеци орґанизоване пригодне збуванє на котрим ше, на єден дискретни способ, дзеци зоз щиру

6

РУСКЕСЛОВО

молитву помодлєли за своїх парнякох хтори страдали и запалєли швички. Потим священїки о. Владислав и о. Ярослав Варґа на прикладни способ дзецом потолковали же єдни другим мушиме буц на услуги, маме обачиц кед дахто ма бриґу, кед є вистати, кед є змучени, и теди му зоз ошмихом, красним словом, друженьом и розгварку помогнуц. Координаторка Каритасу Соня Алексич орґанизова­ ла кратку роботню у котрей дзеци на єдним простору могли написац свойо чувства и думки о тим як ше чувствую у тей нагоди. З нагоди двох вельких траґедийох у центру Руско­ го Керестура внєдзелю, 7. мая, орґанизоване палєнє швичкох и даванє почесци настраданим. Коло 100 валалчанє запалєли швички и положели квеце. Палєнє швичкох у Спомин-парку орґанизовала Месна заєднїца Руски Керестур. Ол. Ж/ Ан. М.

12. МАЙ 2023.

Н аш о м еста

ПРЕДКОНҐРЕСНА СХАДЗКА ДВОХ КОЦУРСКИХ МЕСНИХ ОДБОРОХ

Концепция направена, помоц и далєй потребна У Доме култури у Коцуре внєдзелю, 30. априла, отримана заєднїцка схадзка Месного одбору Рускей матки за Коцур и Месного одбору Културно-просвитного дружтва ДОК - Нови Сад На схадзки ше присутни могли упознац зоз найновшима деталями орґанизованя 17. Шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох, хтори будзе отримани од 17. по 19. авґуст у Новим Садзе, а могли и предложиц делеґатки/делеґатох за два пленарни зашеданя Кон­ ґресу, та за делеґатку Конґресу зоз Коцура предложена мср Славица Чельовски, за делеґата проф. др Михайло Фейса, а за делеґатки Форуму младих Шве­ тового конґресу предложени Йована Стрибер и Ката­ ри на Фейди. - Треци раз у Войводини, Сербиї, будзе Конґрес Ру­ синох/Руснацох/Лемкох швет, а то найвекша културна, наукова, педаґоґийна подїя. Шицки пейц комисиї уж формовани пред трома тижнями у Новим Садзе. Помоц и далєй потребна у орґанизациї и спонзорстве, концепция Конґресу направена - визначел др М. Фейса з тей нагоди. Проф. др Михайло Фейса поинформовал же перши дзень учашнїки препровадза на Фрушкей гори, на єдним польопривредно-пчоларским ґаздовстве, за тото задлужени Милан Ґнип. За вечаршу часц пер­ шого дня задлужена Валентина Чизмар, а у Културним центру Войводини плановане же би була и вистава Влади Нярадия, як и поетски вечар. - Други и треци дзень дополадня буду два пленар­ ни зашеданя на хтори ше може ище хто сце приявиц за пейцминутову дискусию. Пополадню будзе отри­

мана наукова конференция под назву Сучасна русинистика нєшка и у будучносци, и прави ше проєкти котри обєдиня Руснацох у дзешец державох швета Ческа, Польска, Словацка, Україна, Мадярска, Румуния, Горватска, Сербия, ЗАД и Канада. Роби ше на тим же би ше видало карпато-руснацко-русинсколем ков ску кнїжку писньох. Остало обезпечиц пенєж за костиранє и змесценє учашнїкох, гварел др Фейса, алє ше наздава же то риши Министерство за людски и меншински права и дружтвени диялоґ, лєбо Покраїнска влада. Дзе ше отрима заєднїцки културно-уметнїцки вечар, ище нє познате. Мал буц у Сербским народним театру, алє вон будзе заварти у чаше Конґресу, пре реновиранє. За шицки додатни информациї мож контактовац предсидателя Орґанизацийного одбору 17. Шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох проф. др Ми­ хайла Фейсу (Ге]йат@§таі1.сош). О. Р.

У БИКИЧУ ЧУВАЮ ТРАДИЦИЮ

Поставене „майово древо

її

Бикичанє и того року випочитовали традицию кед ше медзи 30. априлом и 1. майом у лєше одрубе єдно найвисше древо, кед ше го принєше до валалу, оквеци и закопе до жеми на штред валала. И того року леґинє и младши Бикичанє порихтали „майово дре­ во” хторе опрез дакедишнєй одкупней станїци за

млєко, будзе „пишне” по Русадля кед КПД „Иван Котляревски” орґанизує традицийну културну манифестацию „Пришли нам Русадля” . На концу тей културней програми ше тото „майове древо” зрубе. Вл. Дї.

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО

7

Н аш о м еста

ЯРНЇ ФЕСТИВАЛ КВЕЦА У КУЛИ

За каждого було дацо красне Концом мешаца, 28. и 29. априла, Крамерову улїчку у Кули вецей як сто викладателє прикрашели зоз рижнима файтами квеца, рошлїнами котри ше хаснує як присмачки, еґзотичнима и украснима стеблами, прикрасками за заградку и обисце Кед жима тирва длужей як зме звикли, а остатні роки то анї нє жима, алє якиш дижджовни период пред яру, шицки пожадаме цошка пременїц у каждодньовим живоце. Уж бизме почац робиц коло обисца, купиц червену мушкатлу на балкон, або старгнуц квецик, та го положиц до вазни на стол. Здруженє женох „Идея” зоз Кули и їх нова предсидателька Вера Василюк задовольни як ше представели на Фестивалу квеца, а Василюкова ше наздава же предлужи традицию роботи того Здруженя. Вона и

сама виклада свойо продукти - прикраски од епоксилней смоли и природного пресованого квеца. Пчоларске ґаздовство „Летвенчук” , супружнїки Таня и Михайло, на Фестивалу приказали свойо про­ дукти з меду - мед, прополис, полен, медову палєнку и окреме интересантни аранжмани зоз їх продукта­ ми. ОШ „Петефи бриґада” и єй школяре орґанизовали виставу того цо сами направели и зоз гуманитарну акцию помогли будуцим першокласнїком же би ушорели свою учальню. Орґанизаторе Фестивалу Општина Кула и Тури­ стична орґанизация општини Кула. Ол. Ж.

ПОДПИСАНИ ДВА КОНТРАКТИ ЗОЗ МИНИСТЕРСТВОМ ЗА ЗАЩИТУ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ

Ґаз - еколоґийни енерґент Министерка за защиту животного штредку Ирена Вуйович, подписала контракти зоз представнїками 27 локалних самоуправох за заменьованє котловнїцох у явних установох и зоз 19 локалнима самоупра­ вами за заменьованє инди виду ал них пецох на тварде гориво пре злєпшованє квалитету воздуха. На тим конкурсу Министерство опредзелєло 220 мили они динари за софинан сованє заменьованя котлох у явних устано вох и 170 мили они динари за софи нан со ванє заменьованя инди виду ал них пецох на тварде гориво. Котловнїци ше будзе найвецей заменьовац у школох, оводох, домох здравя.

8

1 1 ■умшт

ЩІГ-

НВ

- їЛя і Ж Г

Я Ш■ л 1к К г | 1 У

-•' 1

і І * Шф ш \

щ

Ь Т щш

і

1 ■ 1

'

1*

и

ш ш

£

Општини Кула тото Министерство додзелєло кус вецей як 10 милиони динари за замену и оправянє котловнїцох на ґаз. Часц средствох за реализованє Проєкта за зменшанє заґадзеня воздуху зоз пецох у ґаздовствох, односно 4 милиони динари, опред­ зелєло Министерство защити животного штредку, а другу часц ше видзелї зоз буджету општини Кула.

на тварде гориво и 15 котловнїци у явним сектору. За защиту животного штредку то значи 1 200 тони С02 менєй у воздуху и кед вежнєме до огляду же єдно древо компензує 12 килоґрами С02то значи же потребне 100 тисячи стебла за єдну општину як цо то Кула.

Того року 50 ґаздовства пременя котли, а кед ше рахує и 2022. рок, у сотруднїцтве зоз Министерством вкупно ше пременї 300 котли у индивидуалних пецох

Циль же би шицки явни установи (остали ище три) прешли на зогриванє на ґаз, бо то еколоґийно прилаплїви енерґент. Д. Барна

РУСКЕСЛОВО

./ Я

Л

V

Н№9

12. МАЙ 2023.

Н аш о м еста

ОШ „СРИМСКИ ФРОНТ” У ШИДЗЕ ПРЕСЛАВЕЛА ДЗЕНЬ ШКОЛИ

Припознаня школяром и наставнїком Основна школа „Сримски фронт” у Шидзе означела Дзень школи (28. априла) зоз шветочну академию хтора отри­ мана у школскей шветочней сали. Директор школи Далибор Фарбаш, привитал шицких госцох, медзи хторима бул и предсидатель Општини Шид Зоран Семенович як и нащивительох, а потим придал подзекованя найуспишнєйшим школяром за посцигнути резултати у порядней настави и школских змаганьох, а тиж и найлєпшим наставнїком. Школа як свой дзень означує 12. април кед 1945. року пребити Сримски фронт у закончуюцих операцийох за ошлєбодзенє жеми од фашизму у Другей шветовей войни. Вл. Дї.

ДЮРДЬОВ

Як виховац щешлїви дзеци У голу ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове отримани ище два трибини за родичох под назву „Найчастейши питаня и дилеми сучасних родительох, за успишне родительство” и „Нє меняйце дзецко, пременьце попатрунок на дзецко и одношенє з нїм.” Трибини, як и по тераз, водзела вихователька у заградки „Дюрдєвак” Предшколскей установи ,,Дзецинство” и медзинародно сертификовани Монтесори педаґоґ за дзеци возросту од трох по дванац роки Александра Виславски. Теми за тоти два трибини вишли зоз рижних питаньох хтори Александра достава каждодньово, нє лєм на трибинох. Даєдни з темох о хторих було бешеди то - як помогнуц одруценому дзецку, прецо дзецко нєсиґурне, як победзиц парняцке насилство, прецо

ше зявює анксиозносц при дзецох и як ю мож побед­ зиц, як виховац щешлїви дзеци... На трибинох Александра визначела же родичи муша научиц прилапиц свойо дзецко таке яке є, муша го любиц и потримовац. Тиж так, наглашела же родичи муша научиц комуниковац зоз своїм дзецком на прави способ и керовац критики и казни, а до фокусу треба же би положели порозуменє и сотруднїцство. Єден з найважнєйших заключеньох трибинох то же кажде дзецко ма свойо єдинствени потреби и же нє постої универзални приступ родительству. Медзитим, родичи мали нагоду научиц як треба прилагодзиц свой приступ у складу зоз потребами дзецка и створиц позитивне одношенє з дзецком. Л. В.

ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ

Хижи за людзох у потреби Друга явна поволанка за купованє хижох лєбо квартельох на териториї општини Жабель обявена 25. априла и будзе отворена по 30. септембер того року. Нєрухомо сци хто ри ше купує муша буц на териториї општини Жа­ бель (Жабель, Чуроґ, Дюрдьов и Ґосподїнци). Формулар прияви и про вадза ци пред пи сани вияви доступни на сайту Општини Жабель (вдвдвд.гаЬаІі.гз), а информациї мож достац у Услужним центру општи-

12. МАЙ 2023.

ни Жабель и у канцеларийох Месних заєднїцох Жабель, Чуроґ, Дюрдьов и Ґосподїнци. Спомнута явна поволанка обя­ вена у рамикох проєкту „Жабель за отримуюци квартельни ришеня и активну инклузию” хтори у рамикох програми „Потримовка Европскей униї социялному биваню и активней инклузиї” , финансує ю Европска уния, а запровадзує канцелария Зєдинєних нацийох за проєктни услуги. Л. В.

РУСКЕСЛОВО

9

Економия

РУСКИ КЕРЕСТУР

Вше векша улога младих у польопривредним сектору Пише: Деян БАРНА

Младши од 40 рокох можу достац безповратни средства - субвенциї, финансийну и фахову помоц при отвераню фирмох, задруґох, олєгчаня за порцию и други даваня держави и додатни усовершованя

Нє тайна же польопривреднїкох младших од 40 рокох єст вельо менєй як тих цо маю вцей як 40 роки.. Тиж то велька робота и виволанє за державу и дружтво же би ше млади людзе занїмали зоз польопривреду, та и були ношителє польопривредних ґаздовствох. Помоц младим польопривреднїком може буц указана на рижни способи, та так наприк­ лад то можу буц безповратни средства - субвенциї, финансийна и фахова помоц при отвераню фирмох, задруґох, або през олєгчаня за порцию и други да­ ваня держави, та и през додатни усовершованя.

О д м а л ю ч к а у тей роботи Єден з наших собешедїкох млади польопривреднїк Звонимир Русковски зоз Руского Керестура подзелєл

Звонимир Русковски

10 РУСКЕСЛОВО

з нами своио початки у польопривреди, а и як то нєшка вон роби: - Одмалючка сом зоз оцом ишол вшадзи, вон гонєл трактор на Управи и тото ме вше интересовало и цикавело. Кед сом мал штири роки уж сом ходзел зоз нїм на польо и вшадзи дзе ше могло пойсц. Трактор

сом научел гонїц на 5, 6 роки, чим сом могол долапиц куплунґ. Робим и свою жем и дацо под аренду, шицко вєдно коло 30 гольти. За коло 80 одсто жеми цо обрабям хаснуєм субвенциї од держави и задовольни сом. Садзим сою, слунечнїк, кукурицу и ярец, а после ярцу кладзем карфиол, так же мам два култури у єдним року на истим полю. Закончел сом польопривредну школу у Футоґу, пренаходзим ше у тим и то ми примарна робота у котрей плануєм остац - гварел нам Звонимир Русковски. Собешедїк Андрей Малацко зоз польопривреду ше почал занїмац кед закончел школованє у керестурскей Ґимназиї, а понеже мал од кого научиц тоту ро­ боту и сам ше до нєй упущел и успишно ю окончує, з тим же, як гвари, вше ше ище дакому пита и за совит. До польопривреди сом вошол самоинициятивно, после штреднєй школи. Польопривреда ме ґенерално вше интересовала, а шицко почало пред шейсцома роками. Почал сом робиц у єдного поднїмателя у Керестуре, робел сом штири роки и ту сом научел шицко тото цо по тераз знам, цо ше дотика цалей роботи на полю, як то функционує, цо треба перше робиц и як. Потим Михал Мученски зоз Руского Керестура пришол на идею же би отворел польопривредну

12. МАЙ2023.

Економия

апатику и сцел ме вжац под своио менторство як защитара рошлїнох и я прилапел тоту роботу. Тераз сом заняти у „Плантариї аґрар” , його фирми. Обрабям дацо и своєй жеми, алє векшину робим под аренду. Цо ше дотика механїзациї, мам свою, а кед дацо треба, помагаме себе зоз Мижом. Пренаходзим ше у тей роботи як защитар и плануєм остац на длужей, а кед ми треба даяки совити, вше их дзечнє поглєдам од мойого оца и Мижа - потолковал нам Андрей Малацко.

П о м о ц и с о в и т и и на и н те р н е т платф орм ох Же млади польопривреднїки у Сербиї жадаю же би ше и їх глас чул, гутори и факт же того року порушана платформа за младих польопривреднїкох у Сербиї хтору порушало Здруженє „Млади польопривреднїки Сербиї” и Центер за отримуюцу польопривреду и рурални розвой/А§гопе№8, а у рамикох проєкту „Змоцньованє младих польопривреднїкох за хаснованє локалних субвенцийох у польопривреди” . Тераз млади на єдним месце „Субвенциї у польопривреди” можу найсц информациї о рижних проєктох, фондох и других активносцох котри им можу буц значни и хасновити. Виробена и апликация котру мож пренайсц у Ооо§1е ріау предавальнї, а оможлївене и доставанє информацийох прейґ имейлу лєбо СМС порученя. Уключованє младих до польопривреди ма вельку значносц як за державу и дружтво, так и за сам рурални розвой.

Андрей Малацко

стояци то поробиц же бим уруцела до одвитуюцей швидкосци. Попри тим, занята сом як ветеринарски технїчар у Вербаше у Карнексу на фарми и задовольна сом з роботу. Сцигуєм шицко, после роботи у Вербаше дома робим и украшованє нохцох, алє зоз Мартина Рац зоз Керестура нам приклад же младим добру орґанизацию сцигнєм и на польо. Єден дзень польопривреда нє муши буц примарна робота, алє вона кед зме меняли ґуми на трактору, зняла сом видео и тиж приклад же ше и млади дзивчата можу пренайсц у пришли зме на идею отвориц наш профил на дружпольопривреди, гонїц трактор, та аж и комбайн: твених мрежох и на ньго зме кладли шицко цо роИдея о польопривреди якошик вше була ту и од- биме и нєсподзивала сом ше же кельо було вельо кеди знам за себе, вше сом була на полю зоз оцом и препатрунки. Од вше сом у польопривреди, вше будпомагала му. Вше сом сцела буц зоз нїм у трактору, зем помагац оцови, алє чи би ми то могла буц при­ без огляду на тото чи було жимно чи горуцо. Паметам марна робота... думам же нє - визначела нам як ми мац приповедала, же сом на два роки була пер- Мартина Рац, хтора ма и приявене польопривредне шираз зоз нїм на полю цали дзень, орали зме и теди ґаздовство на свойо мено. сом ше цала змарзла. На дзешец роки сом першираз гонєла трак­ тор сама зоз двома прикочами „змайовками” и то за мнє було барз вельке. После даскельо рокох, привезла сом бали зоз поля по главней драги и то було мойо найвекше дожице. Тераз сом вше на розполаганю оцови, кед сезона, кед руцаме кукурицу прето же нєт досц людзох за трактористох, а я помагам так же цагам прикочи и углавним шицко цо треба. Трактор сом научела гонїц так же ту при Ярашу нам блїзко жем и ту сом вше зага­ няла, вежбала на менячу швидкосци же бим попаметала, а куплунґ сом нє могла сциснуц зоз шедзиска, та сом мушела на Мартина Рац

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 11

Економия

АҐРОЛАЙФ ЗА ЕФИКАСНЄЙШУ ПОЛЬОПРИВРЕДУ

Пошвидшац процес диґитализациі и прейсц на сучасну продукцию Перши метео станїци котри поставени у Войводини и часцох Босни и Герцеґовини, од котрихєдна и у Вербаше креировали 620 500 препоруки за ефикаснєйши роботи на полю и мири превенциї од зявеня 117 хоротох и чкодлївцох, гварене на закончуюцей схадзки проекту „Диґитализация општинского управяня зоз ж ему", хтора отримана 20. априла у Беоґрадзе

Аґролайф апликация, прейґ хторей польопривреднїки провадза шицки збуваня и орґанизую свою продукцию, доступна шицким у веб верзиї и у Ооо§1е Р1ау предавальнї хтора безплатна за преберанє у своєй основней верзиї. За кажду парцелу котру обрабяю польопривреднїки можу єдноставно уношиц и провадзиц податки о рошлїнох, и мац преглядну слику о розпорядку польопривредних роботох. Менаджер за розвой дїлованя у Те1е§гоир-у Стефан Дюрович гварел же значно унапредзели свойо софтверске ришенє, през сотруднїцтво зоз вельким числом польопривреднїкох и одвичательних особох за польопривреду зоз локалних самоуправох. - Як и вельо раз потераз, указало ше же за розвой технолоґийних алатох найважнєйши поврат ни инфор ма циї котри доставаце од хасновательох, а у тим случаю було их у значней мири, маюци у оглядзе же отримани вецей як 90 обуки, тренинґи и едукациї. През

Информациї котри хасновательом обезпечує нови сервис Аґролайф (А§гоШе) ключни за звекшанє уро­ жаю у польопривредней продукциї. По сообщеню зоз закончуюцей схадзки проєкту, Диґитализация општинского управяня зоз жему, прето и потребне пошвидшац процес диґитализациї и зоз традицийней прейсц на сучасну и иновативну польопривредну продукцию. Општину Вербас на тей схадзки представяла руководителька Оддзелєня за польопривреду Општинскей управи Вербас Миля Кнежевич. Покля метео станїци у швеце уж навелько часц каждодньового живота фармерох, у нас су ище вше новина, и прето НАЛЕД и компания Телеґруп (Те1е§гоир), з потримовку Нємецкого розвойного сотруднїцтва котре запровадзує ҐИЗ, порушали трирочне пилотованє системох у жемох Заходного Балкану. По­ ставени 73 таки пошореня, котри увежени з Аґро­ лайф апликацию, з цильом же би ше позберало векше число информацийох о хаснованю державней жеми, же би ше зопарла дальша деґрадация обрабяцох поверхносцох котри ше даваю до закупу.

ТОТ ПРОЄКТ ПОТРИМАЛ ҐИЗ ҐИЗ потримал тот проект, прето же зме жадали оможлївиц лєпшу контролу хаснованя державней жеми з боку фармерох закупцох. З оглядом на тото же то одвичательносц општинских орґанох у Сербиї, Босни и Герцеґовини и компетентного министерствау Чарней Гори, до фокусу зме положели їх нови схопносци повязани з диґитализацию процесу провадзеня по­ льопривредних роботох на видатих парцелох, лєпшу инфраструктуру у виду метео станїцох и унапредзенє ширшого процесу видаваня жеми и способу информованя о обробку жеми. Думам же зме направели вельки крочай, вєдно зоз шицкима партнерами, з ци­ льом очуваня квалитета жеми и лєпших урожайох як за терашнїх, так и за будуцих закупцох - гварела на концу проектна менаджерка у ҐИЗ-у Амира Оманович. план отримовносци и суґестийох котри зме достали од хасновательох и партнерох, з вельку дозу оптимизму уходзиме до шлїдуюцей фази диґитализациї у польопривреди - визначел Дюрович.

По словох менаджера за добру управу у НАЛЕД-у Стефаноса Йокича, Вербас, Зомбор, Индїя, Бачка То­ поля и Суботица перши локални самоуправи у Сербиї котри достали метео станїци, а за дацо вецей як два роки реґистровани 3 500 хаснователє.

Проєкт потримала програма Нємецкого союзного министерства за економске сотруднїцтво и розвой (БМЗ) и реґионалного є характеру. Перши метео станїци поставени у Сербиї, потим ище у пейцох локалних самоуправох у Босни и Герцеґовини, а процес Вецей як трецина закупци општинскей жеми, диґитализациї општинского управяня зоз жему имкотри тераз прейґ Аґролайф сервису зазначую шицки плементовани и у Чарней Гори. Проєкт запровадзени свойо активносци и на основи того прейґ метео станї- у шицких трох жемох у сотруднїцтве зоз партнерами цох доставаю препоруки кеди час за виход на польо, з Мрежи за вигодне дїловне окруженє (БФЦ мрежа), за гноєнє, наводньованє и защиту од чкодлївцох. То котру творя НАЛЕД, Привредна комора Републики доприноши очуваню квалитета жеми и задовольства Сербскей, КЕ^АН и Привредна комора Чарней Гори. будуцих хасновательох, понеже история активносцох Оля Русковски доступна и до рока назадок - гварел Йокич.

12 РУСКЕСЛОВО

12. МАЙ 2023.

Економия

РОЗПИСАНИ КОНКУРС ЗА ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ У ВОИВОДИНИ

За статкарох 15 милиони динари Польопривреднїки у Войводини можу до 29. мая конкуровац на безповратни средства од Покраїнского секретарияту за польопривреду котри и розписал конкурс за додзельованє средствох за полєпшанє статковей продукциї, а зоз котрима ше софинансує нови орудия у обласци продукованя и преробку меса и млєка. Циль конкурсу полєпшанє квалитету млєка и меса, звекшованє статкового фонду, занятосц членох ґаздовства котри ше занїмаю зоз статкарску продукцию, преширйованє асортиману зоз новима продуктами,

брендованє продуктох и звекшованє животного стандарду на валалу. Зоз цильом звекшованя статкового фонду уводзи ше нову файту спонукнуца за целїчки, од квалитетних яловкох на файту, квартално по 25 000 динари. Статкаре окреме задовольни зоз предкладаньом же би ше утаргло минималне количество предатого млєка од 3 000 литри за витворйованє премиї. Кажда литра кравского млєка будзе мац премию од 15 дина­ ри. Циль и наздаваня у будучносци же би ше врацела цена млєка на 80 динари по литри, плус премия од 15 динари. Безповратни средства за потримовку инвестицийох по тим Конкурсу ше утвердзую од 70 одсто од вкупней вредносци инвестициї. Максимална сума безповратних средствох по єдней прияви нє може буц векша як два милиони динари, док минимални безповратни средства по єдней прияви 200 000 динари, а будзе ше признавац лєм инвестициї котри реализовани у тим того року. Конкурс будзе отворени по 29. май 2023. року. Подробнєйши информациї мож опатриц на сайту: рйр.У0]У0ГЇіпа.§0У.гй Д. Барна

ЗОЗ ЗАДРУЖНОГО СОЮЗУ ВОИВОДИНИ

Польопривреди дац менши камати, интервентни одкуп и векши субвенциї Чежка ситуация у аґрару у периодзе ярнєй шатви була повод за конференцию за медиї хтору 27. априла орґанизовал Задружни союз Войводини. З тей нагоди предсидателька ЗСВ мр Єлена Несторов Бизонь винєсла заключеня Управного одбору тей орґанизациї, хтори як вимоги буду послати держави. ЗСВ вимага же би держава цо скорей интервеновала на тарґовищу так же би обезпечела длугорочни мири субвенционованя каматох на кредити при дїловних банкох и других давательох средствох. Циль же би ше камати зведло, як гварене, на даяки розумни уровень од 1 до 2 одсто.

друґарох. ЗСВ предклада субвенционованє вкупней поверхносци реґистрованей жеми на хторей єст польопривредна продукция. Тоту вимогу предсидателька ЗСВ обгрунтовала з тим же ше шицки польопривредни продукти задруґох и задруґарох находза у леґалним обтоку, з плаценьом шицких порцийох, доприношеньох, таксох и других надо полнєньох дер жавним орґаном. Велї задруґи и задруґаре, як гварела, розполагаю зоз вецей як 20 гек­ тарами реґистрованей польопривредней жеми.

Кед маю вецей маєтку, вецей доприноша буджету, а срозмирно менєй з нього доставаю. З приГлєда ше и же би Републична дирекция за робни ре­ лапйованьом тей вимоги оможлївело би ше зерви одкупела по найвисших можлївих ценох аде­ праведнєйше розподзельованє стимулацийох, алє кватне количество старих резервох жита и других и зменшало шиву економию - гварела Несторов землєдїлских продуктох, же би ше одстранєло тераз Бизонь. актуалне поремеценє у понукнуцу и поглєдованю на ЗСВ вимага и ошлєбодзованє од порциї на услуги тарґовищу. на заєднїцку продукцию хтора ше окончує медзи заВимага ше звекшанє основних стимулацийох за друґами и задруґарами. Актуални закон о ПДВ-у землєдїлску продукцию по гектаре, у складзе зоз рос­ тераз заєднїцку продукцию рахує як обток, та так ше том трошкох продукциї и инфлаторнима рушанями за окончованє машинских и других услугох плаци у даскелїх прешлих рокох. Тиж, вимага ше утаргованє порция, цо обтерховює здруґи и задруґарох на споогранїченя од 20 гектари за витворйованє стимула- соб на хтори би нє требало, гварене на конференциї цийох у землєдїлскей продукциї при задруґох и їх за- за медиї. М. Тамаш

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 13

ЧЕРАНКА МЛАДИХ ЗОЗ НОВОГО САДУ И ДОРТМУНДУ

Наша застава наштред Берлину ПИШЕ: Т ам ара БАЛОҐ

Екуменска гуманитарна орґанизация (ЕГО), вєдно зоз партнерскима орґанизациями зоз младима евангелистами зоз Дортмунду, Лунену и Селму (ЕуапдеІізсНе Іидепгі йогїтипгі, Шпеп апгі 5еІт) участвовала на шеснастей по шоре младежскей черанки младих зоз Нового Саду и Дортмунду Тогорочна черанка младих отри­ мана у периодзе од 30. марца по 8. април у Нємецкей, у городу Дортмунд, алє и у Берлину и Лунену, на теми ,,Розличносци и помиреня” . Циль тей черанки було промовованє интеркултуралного ученя, помиреньох и почитованя розличносцох. На роботньох котри орґанизовани през дзешецдньове пребуванє младих у Нємецкей бешедовало ше и о европским гражданстве и чераню думаньох и становискох младих о значеню участвованя гражданох у животу локалней заєднїци и доприношеня помиреню медзи младима.

Альоша и Михайло у Берлину

Зоз С е р б и ї одпутовали сед м е ро м лади Михайло Ковач и Альоша Дюранїн єдни од седмерих младих зоз Сербиї котри були на тей черанки. - Тота черанка ше досц розликовала у одношеню на шицки мойо предходни, бо мала иншаки кон­ цепт. Нє мали зме лєм преподаваня и роботнї, алє зме на

Стретнуце з городоначалнїком нєформални способ ученя дознавали о нових темох и упознавали ше з другима младима. На тей черанки нащивели зме Дортмунд, Берлин, Лунен, алє и камп на озеру Кану. Там зме були три днї, поставяли зме шатри и помагали зме пририхтац камп за нове хаснованє, т.є. за други ґрупи младих. На тей черанки сом упознал вельо интересантни особи, окреме бим визначел Томия, нашого цимера зоз кампу котри жиє у Нємецкей уж пейц роки, алє по походзеню є з Мадаґаскару. Його животна при-

14 РУСКЕСЛОВО

12.ІШ2023.

природи, чистих гайзибанох, рижних памятнїкох и инсталацийох по городох... Михайлови ше барз пачело як ше Нємци стараю о животним штредку.

Упознали нових пайташох поведка ми окреме була цикава. Тиж так упознал сом и зоз сербского тиму Андреу и Самуела з Бачкого Петровцу з котрима сом без даяких почежкосцох комуниковал я по руски, а вони по словацки приповеда Михайло Ковач.

І

На тоту черанку ше можу приявиц шицки котри маю од 16 до 19 роки и котри сцу виглєдовац и упознавац ше зоз рижнима културами, научиц дацо нове, алє и забавиц ше. Були зме у Берлину дзе зме видзели Бранденбурґску капуру, Берлински мур, Бундестаґ, Городску скупштину дзе ше отримую вельки митинґи, места дзе у мурох зачувани остатки кулькох од Другей шветовей войни и векши церкви. У Лунену зме упоз­ нали нємецку ґрупу младих и

і

\

0Ш 2023-

обишли зме протестантску церкву. Пред концом тей черанки приял нас городоначалнїк Дортмунду Норбет Дамен, и з нїм зме могли побешедовац о младежскей политики и о сотруднїцтве младих зоз побратимских городох. О цилю тей черанки зме дискутовали на роботньох, а то же як ше треба справовац у конфликтних ситуацийох, же треба вислухац другого и почитовац його иншаке думанє, цо нам може помогнуц розумиц других людзох - приповеда Альоша Дюранїн.

На п утованьох ше здобудзе нови искуства Тото пребуванє у Нємецкей принєсло и велї нови искуства и спознаня о живоце людзох у других державох. Починаюци од путованя на авиону, прекрасней

- Векша часц местох дзе зме були барз чиста. Окреме озеро Кану. Город Дортмунд нє таки, алє векшина местох гей. Од городоначалнїка зме достали мали еколоґийни древени черепчки зоз глїну у брикетох и нашеньком слунечнїку котри зме шицки дома посадзели як памятку на пребуванє у Нємецкей - закончує Михайло. Альошови ше барз пачело сотруднїцтво з другима младима, бо ше з велїма спорозумйовал бешедуюци по руски. - И тераз сом ше прешвечел яки добри наш руски язик, бо скоро шицки славянски язики розумим, а и мнє розумя. Було ми добре и тото же зме з другима бешедовали по анґлийски, а то вше нагода же биш вежбал конверзацию. Кед зме правели камп, час зме препровадзовали так же зме перше розчисцели терен, потим зме дзвигали шатри и помагали єдни другим - задовольно ше здогадує Альоша. Нарок, 2024. року, таке стретнуце младих отрима ше у Новим Садзе.

РУСКЕСЛОВО 15

К ултура и просвита

ШКОЛЯРЕ ОШ „ПЕТРО КУЗМЯК” НА ЕКСКУРЗИЇ У СЛОВАЦКЕЙ

Путованє до старого краю вше интересантне Школяре осмей класи Основней школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура ше прешлого тижня врацели зоз екскурзиї з Републики Словацкей, точнєйше зоз Земплинскей Теплици, дзе ше през три днї дружели и упознали зоз домашнїма парняками, а нащивели и знаменїтосци околних городох Гуменого и Требишова Екскурзия до Земплинскей Теплици представя дакедишню Жимску школу, уж по пияти раз ю орґанизує Национални совит Руснацох, односно Одбор за образованє, на основи подписаного спорозуменя медзи двома Меснима заєднїцами - керестурску и Земплинску Теплицу. На екскурзию пошли осемнацецеро школяре, у провадзеню їх оддзелєнского стар­ шини наставнїци Оливери Винаї, а спред Националного совиту Руснацох бул предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач.

А к ти в н о сц и були д о б р е вип лан овани Керестурски школяре у Словацкей пребували од 29. априла по 2. май, у интернату школи, а такой по при­ ходу дочекал их сердечни привит представительох школи на чолє зоз директорку. През три днї пребуваня у Словацкей школяре од рана по вечеру мали випла но вани инте ре сантни актив но сци, а час после вечери бул предвидзени за друженє з дзецми зоз Словацкей. Перши дзень керестурски школяре препровадзели у Кошицох дзе нащивели Ботанїцку заграду зоз мен­ шу Зоолоґийну загра ду, а оби ход зенє спонзо ро вала словацка орґанизация „Феникс” . После того,

16 РУСКЕ СЛОВО

ушлїдзело розпатранє центру городу и опатранє сувенирох, як и шлєбодни час за обиходзенє предавальньох, а после вечери були орґанизовани и креативни роботнї у хторих школяре мальовали по маїцох. За шлїдуюци дзень була предвидзена нащива Гуменому и музею винскей пиньвици, а потим госци зашли и до Требишова дзе им бул орґанизовани по-

12. МАЙ 2023.

Култура и просвита

лудзенок. Школяре нащивели и локални Огньогасни дом, у хторим видзели їх камиони и опрему, а домашнї за нїх пририхтали и менши концерт локалного фолклорного ансамблу.

Вистава стар и х ствар ох Окрем путованьох, дзеци мали и рижни други спортски и креативни активносци, як и орґанизовани диско вечар кед єдни дру­ гих учели танцовац и бавиц рижни инте ре сант ни бави ска. Остатнї дзень пред одходом, осмаки нащивели и Дом култури и виставу старих стварох котри тамтейши жителє дакеди хасновали, а як знак предлуженя отримованя сотруднїцтва и приятельства, городоначалнїк, односно староста, як го домашнї волаю, подаровал нашим кузмяковцом шольки зоз надписом Земплинскей Теплици.

зме себе принєсли дому за кра­ сну памятку. Попри друженя, пачела ми ше и нащива музею и Гумену, Ботанїцкей загради у хторей зме видзели вельо рижнородни рошлїни и инсекти, а були зме и у тарґовинским цен­ тре у Кошицох. Зоз тей екскурзиї сом дому принєсла вельо красни памятки - позитивни упечатки зоз екскурзиї подзелєла шко­ лярка Сташа Малинович. Екскурзию орґанизовал и финансовал Национални совит рускей наци онал ней мен ши ни, а финансийно помогли и родичи.

Наймоцнєйши упечаток на мнє охабело друженє зоз школя­ рами зоз Земплинскей Теплици. Зоз нїма зме мали танєчни роботнї и украшованє маїцох хтори

Ан. Медєши

ТИРВА УПИС ДО ПЕРШЕИ КЛАСИ ОСНОВНЕИ ШКОЛИ

Обовязно заказац термин за тестиранє дзецох У Основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, як и у шицких школох у Сербиї, од 1. априла тирва упис школярох до першей класи. По конєц ап­ рила ше уписали коло 20 будуци першокласнїки, а требало би их буц 49. Упис тирва по 31. май. По словох педаґоґинї Школи Наташи Мученски, обчекує ше тельо будуцих першокласнїкох кельо тераз ходза до Предшколскей установи „Бамби” , т.є. до керестурского оддзелєня „Цицибан” , по предшколскей пририхтуюцей програми. Як надпоминаю зоз керестурскей Школи, упис до першей класи тирва по 31. май, алє пред тим цо скорей треба заказац термин и тестиранє дзецох прейґ порталу Е-управа. Термини за упис треба вибрац у робот них дньох. Родичи хтори нє можу свой термин заказац онлайн, можу то зробиц и директно у школи, лєбо на число телефона 025/703-042 и 025/703-041.

12. МАЙ 2023.

Пред уписом потребне же би бул окончени лїкарски препатрунок дзецка, а шицки други потребни доку­ менти школа набави по службеней длужносци. М. А.

РУСКЕСЛОВО 17

К ултура и просвита

КЕРЕСТУРСКИ ҐИМНАЗИЯЛЦИ ШЕ ВРАЦЕЛИ ЗОЗ БОЛОНЇ

Фахова пракса зблїжела младих Прешлого тижня зоз нащиви Болонї у Италиї врацели ше петнацецеро школяре першого и другого року Ґимназиї „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, хтори на тото путованє пошли прейґ проекту мобилносци, ключней активносци акредитованого Еразмус плус проєкту

Школяре за дзешец днї мобилносци, од 24. априла по 3. май, ходзели до италиянскей штреднєй школи „Аігїгоуапгїі КиЬЬіапі” у Болонї, а паралелно зоз мен­ торами робели на розвиваню проєктней идеї, точнєйше на снованю школярскей задруґи у школи. Школяре нащивели и велї знаменїтосци у Болонї и околних местох, та активно хасновали анґлийски язик у каждодньових ситуацийох. Циль того проєкту, як потолковала координаторка Лїляна Фина котра и одпутовала зоз школярами до Болонї, то розвой медзипредметних компетенцийох школярох, того року зоз акцентом на поднїмательство, як и розвой язичних компетенцийох, културней освидоменосци, учасци у демократским дружтве школярох и їх осамостовйованю. Позитивни упечатки зоз того путованя подзелєли з нами и два школярки першей и другей класи Ґимназиї.

Барз зме шицки були возбудзени кед зме сцигли до Болонї, бо зме нє знали цо нас чека. До школи зме ходзели три днї, и наисце сом ше нєсподзивала зоз їх способом роботи хтори подполно иншаки од нашого. Упознали зме ше зоз школярами и директорку тей школи, а годзини зме препровадзели зоз професорку Кристину, хтора зоз Италиї. Шмеяли зме ше и франтовали, алє на концу велї през франту и здобули нови знаня. Болоня сама по себе барз красна. Розкошни бу­ динки, вельки церкви и любезносц жительох на мнє зохабели барз моцни упечаток. Барз сом подзековна же сом мала нагоду нащивиц тото место и участвовац у таким проєкту и же мам дожица хтори занавше будзем паметац - гварела школярка другей класи Андрея Надь. И я ношим барз красни упечатки з того пу­ тованя. Насампредз, прето же сом мала можлївосц пойсц до варошу у хторим основани перши универзитет на швеце. Варош прекрасни, ма вельо интересантни будинки, як историйни так и сучасни. Обишли зме Городску библиотеку и Националну ґалерию „Ріпасоїеса” , дзе зме видзели импоз антни дїла италиянских уметнїкох. Наша менторка була любез на про фе сорка хто ра нам дакус приблї-

ПРОЄКТ БУДЗЕ ВАЖИЦ ИЩЕ ТРИ РОКИ Здогаднїме, пред трома роками Школи „Петро Кузмяк” першираз одобрени проєкт за двотижньову фахову праксу у Солуну, за школярох на­ пряму Туристични технїчар. Початком того року, у рамикох истого Еразмус плус проєкту, подписане спорозуменє и за фахову праксу за школярох общого образованя, односно ґимназиї на руским и сербским наставним язику, хтори будзе важиц наиходзаци три роки.

жела систему школства у Италиї, а зоз хтору зме оби­ шли и три школи. Мали зме преподаваня анґлийского и нємецкого язика, як и упознаванє зоз италиянским язиком и културу. На остатку зме розрабяли бизнис план котри нам оможлїви успих у наших будуцих проєктох. Попри роботньох, було часу и за вилєт до познатого приморского варошу Сезепаїісо, його панорамске розпатранє, а тиж и покоштовац италиянску пицу и сладоляд. Тота програма значна прето же зблїжує младих хтори маю розлични роздумованя и идеї, понука иновациї и злєпшованє квалитету роботи, та з тим и будучносци младих - задовольно потолковала школярка першей класи Ґимназиї Лара Сопка. Ан. Медєши

18 РУСКЕСЛОВО

12. МАЙ 2023.

Култура и просвита

ФОЛКЛОРНИ СЕКЦИЇ Д О М А КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР ПОЧАЛИ СЕЗОНУ

Замерковани наступ на Општинскей смотри На смотри у Сивцу наступели три фолклорни секциї Дома култури Руски Керестур - младша група одтанцовала „Дзецински танци” , штредня група тансц „Мойше” , старша фолклорна група „Дзивоцки тансц” , а хореоґрафка шицких трох танцох Андрея Штефанко. Гоч на тот завод остали без пласману на висши уровень змаганя, шицки ше того дня крашнс препровадзели и дружели зоз своїма парняками зоз кулскей општини. їх наступ публика замерковала и наградзела зоз щирим аплаузом. Аматерох провадзел оркестер „Юлиян Рамач Чамо” , чий руководитель Кристиян Няради. По Календаре Союзу уметнїцкей творчосци аматерох Войводини и Културно-просвитней заєднїци Кула, зоз 62. Општинску смотру дзецинскей музично-фолклорней творчосци у Сивцу 29. априла отворена тогорочна сезона наступох аматерох секцийох у културно-уметнїцких дружтвох.

Позберац телїх аматерох у Доме култури наисце вельки успих, а дзецински аматере вредно робели през рок же би ше пририхтали за наступну сезону. Аматере маю проби два раз тижньово, вєдно зоз свою хореоґрафку и корепетитором Кристияном Нярадийом поряднє вежбаю. Ол. Ж.

ПРЕДСТАВЕНА КНЇЖКА ДЮРИ ЛАТЯКА О РНПД

Арґументованетолкованє нашей прешлосци Союз Руснацох Українцох Сербиї прешлого викенду у просторийох Руского културного центра у Новим Садзе орґанизовал промоцию своїх актуалних виданьох кнїжки Дюри Латяка „Национални препород Русинох у Бачкей и Сриме и Руске народне просвитне дружтво (1919-1941)” , и нового двочисла билтена „Глас Союзу” .

Як здогаднул публициста Дюра Латяк, його найновша кнїжка „Национални препород Русинох у Бачкей и Сриме и Руске народне просвитне дружтво (1919­ 1941)” настала зоз фельтону хтори з нагоди 100-рочнїци снованя РНПД пририхтал и обявйовал у „Руским слове” 2019. року. Фельтонизовани материял преширени и дополнєни, и Союз го як заокружену публикаПромоция, хтору отворел предсидатель Союзу Рус­ цию друковал 2021. року дзекуюци финанс ийней нацох Українцох Сербиї Боґдан Виславски, почала з потримовки Амбасади України. минуту цихосци за жертви забойствох у Беоґрадзе и Младеновцу, а новосадски парох о. Юлиян Рац виКед слово о дополнююцим материялу з хторим премодлєл Оченаш. На промоциї, попри домашнєй пуб- шире ни пер шобут ни фельтон, Латяк окреме визна лики, медзи госцами бул амбасадор України у чел авторски напис учителя Михайла Ковача у Републики Сербиї др Володимир Толкач, як и предси­ хто рим роз тол ко вани приєм вибе жен цох з Кар пат датель УКПД „Кобзар” зоз Заґребу Славко Бурда. скей України нєпоштредно пред Другу шветову войну у Руским Керестуре и Шидзе хтори орґанизовало РНПД. Докторанд историї Саша Сабадош акцентовал же тота кнїжка значна и за нашу наукову и за лаицку явносц, понеже арґументовано толкує историят РНПД з чиїм снованьом розпочало институцийне конституованє рускей националней заєднїци у нєшкайшей форми. На концу представене двочисло 25/26 „Гласа Союзу” хторе нєдавно обявене. Зоз змисту ше видвоює обсяжни текст автора Йоакима Грубенї о наиходзацим ювилею, 100-рочнїци снованя ФК „Русин” зоз Руского Керестура. И. Сабадош

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 19

К ултура и просвита

ИРИНА ГАРДИ КОВАЧЕВИЧ, ДОБИТНЇЦА НАГРАДИ ЗА ЖИВОТНЕ ДЇЛО ДРУЖТВА ПИСАТЕЛЬОХ ВОЙВОДИНИ

У каждим слове цали Универзум Инспирує ме Костельников стих у хторим шпива же му даскельо слизи з руских очкох плаца за шицки шпиваночки. Кед єдному Костельникови то було досц, цо я мам вецей сцец? Дружтво писательох Войводини нєдавно уручело Награду за животне дїло писательки Ирини Гарди Ковачевич. Вершинске припознанє ше додзелює чле­ ном ДКВ старшим як 65 роки хтори маю окреме припознати литературни опус, активни су и видлїви у явним живоце. Лауреатка Ирина Гарди Ковачевич без дилеми сполнює шицки спомнути критериюми. Яке то чувство од колеґох по пирку достац награ­ ду чия сама назва значи достоїнство и поволує на роздумованє? РС

- Мушим припознац же ме награда наисце нєсподзивала, бо сом роками уж нє нательо активна и присутна у Дружтве. Раховала сом, ми свой час мали, цо зме поробели, поробели зме... Мнє тота награда гутори же сом ище ту, най парафразуєм наслов свойого ново го руко пи су есеїстич ней прози. Гварели сце, з тей красней нагоди же Награда за животне дїло особна сатисфакция, алє и припо­ знанє нашей литератури. РС

шпиваночки. Кед єдному Костельникови то було досц, цо я мам вецей сцец? З Вашей творчей биоґрафиї видно же сце прешли цалу литературну драгу од шеґертованя по майсторске писмо, од писньочкох по „Верхи”. Чи мож повесц же писанє нє лєм талант и дзека, алє и велька робота, насампредз, на себе? Р С

- Тримам же зме з ню врацени до бависка, спортски поведзено. Дружтво писательох Войводини остатнї децениї, як да пре дружтвену климу страцело интересованє за меншински литератури. Тераз ше пре пожнєнє виволане з епидемию збили три награди та ю окрем мнє приял и Перо Зубац и найзначнєйши тутейши румунски писатель Славно Алмажан. Я ше наздавам же фиґуруєм у войводянскей литератури нє лєм прето же сом Рускиня хтора твори по руски, алє и прето же руска литература насправди войводянска литература написана по руски. Вишло же зме, заш лєм, замерковани, Дюра Папгаргаї перши з нас достал тоту награду пред вецей як 20 роками. Нє нательо значне кельо Дружтво наисце зна о мнє и о моєй роботи, алє кельо му значне мац ме у своїх шорох. Мойо найлєпши роки, одвивали ше у заєднїцким югославянским и войводянским просторе. Кеди лєм було даяке стретнуце писательох, у войводянскей делеґациї вше було и нас, писательох хтори пишу на меншинским язику. Доставали зме нагоду представиц ше - кед же сом значна за Руснацох, значна сом и за войводянску литературу и културу, и обратно. У тим ше цешим. То нє флоскула, бо рижнородносц наисце богатство и краса того швета. Гоч мам кнїжку преложену на сербски, нїґда ми нє завадзало же сом нє общеприсутна, же сом нє мултинационална, у сми­ слу прекладох. Досц ми же сом руска писателька. Инспирує ме Костельников стих у хторим шпива же му даскельо слизи з руских очкох буду плаца за шицки

20 РУСКЕСЛОВО

Добре же док чловек млади нє зна до чого ше лапа, бо би ше можебуц на час того охабел... Дакус то як фодбал, дакеди случай, момент одредзи драгу. Копнєш до лабди, трафи ше же войдзе до ґолу, вец це волаю бавиц бо им хиби єден, хтошка видзи же ци идзе, да ци нагоду и з тебе вибудує познатого бавяча... Мала сом шесце же сом почала робиц у „Руским сло­ ве” . Хто зна кадзи бим пошла да сом остала на економиї. Ту зо мнє випродуковали новинара, а вец и писателя. Як и шицки, писала сом писньочки, та вец: „могла биш дацо о жими, могла биш дацо о Першим маю... ” . Познєйше, кед ше ми даґдзе питали препоручиц руского автора, вше сом нашла дакого, най ше дакому обяви дацо у прекладзе. Нїґда сом нє думала же то лєм я мушим буц тота, же я найлєпше представям тото цо Руснаци маю дац. Вше сом глєдала лєпших, алє наисце лєпших. Бо кед препоручиш нєквалитетне, и свойо мено кладзеш под знак питаня, бо кажди руски писатель представя и мнє! Затераз сце остатня лауреатка Костельниковей награди хтору додзелює „Руске слово”. У обгрунтованю визначена Ваша дошлїдносц и одвичательносц, же сце нїґда нє одбили помогнуц, вше з истим толкованьом - Хто будзе, кед нє ми? РС

12. МАЙ 2023.

Култура и просвита

- Я критику лєбо рецензентство похопюєм як помоц же би нам литература була цо лєпша. Мам даскельо критериюми за оценьованє од хторих сом нїґда нє од­ ступала. Вше ми барз важна була чистота язика - кед є уж писане по руски, то муши буц допатрани руски язик на хторим пишеш нє прето же други язик нє знаш, лєбо прето же це лєм Руснаци обявя, алє прето же маш чувство, почитованє и потребу виражиц ше на мацеринским язику. Язик як заградка - твоя є, нє можеш пущиц та най рошнє у нєй цо сце. Мушиш ю допатрац, плєц... РС

Єдна сце з ридких цо маю авторитет и кредибилитет вше повесц тото цо наисце думаце...

пачиц, алє думам же ище знам препознац вредносци правей литератури, можем вицагнуц сущносц, кондензат нєшкайшого попатрунку на швет. Добра лите­ ратура муши буц розлична, автентична. През децениї, здобула сом искуство и схопносц препознац - ридко хто ме може спревесц, гоч яки є добри имитатор. Препознам рукопис каждого руского писателя по стилу, по цеку думкох и словох, по язику, гоч є нє подпис ани, бо шицко напис ане по руски з увагу читам. Нє може буц добри писатель тот хто нє добри читатель. Аж и зоз найгорших кнїжкох ше може цошка научиц - кед нє инше, же ше так нє пише. З кнїжку „Нєбо над Керестуром” порушали сце тренд интересованя за нашу прешлосц, и при авторох, и при читательстве. Як Вам ше видзи, прецо нєшкайша публика сце читац о старини?

Т С

- Складам ше кед ми гуторя же я интуитивни литературни критичар, бо думам же виключно наукови приступ ґу литератури єднострани, огранїчени и покус мистификовани. Аж думам же погришно єдно - Спомла сом Славка Алмажана, хтори гвари же уметнїцке дїло мерац з центами: квантитативно, глє- шанса меншинских литературох нє у имитациї векдац симетрию, правилшинскей лєбо ґлобалних носц, порядок... У природи цекох, трендох и темох, алє ше красота подрозумює, тото цо други нє маю. Кед сом Наздавам ше ж е фиґуруєм у войводянскей алє и шлєбода кре атив но починала писац „Нєбо” , вельо литератури нє лєм прето ж е сом Рускиня сци у вибору. На першим хтора твори по руски, алє и прето ж е руска сом читала Маркеса, та сом похопела же нашо етноґрафмесце, литературу ше литература насправди войводянска ски и фолклорни мотиви нємуши любиц, читац и ознолитература написана по руски одвоїви од духа народу, тиж ва читац... Ознова читаме мож литературно мистификотото цо нам красне, препознатлїве у чим зме ше пренашли, нє тото цо нам вац як наш маґийски реализем. Кед лєм роздумаме кельо нашо стари слова, цали пасма язика, каждодподиходзи, бо вец таке подценює читателя. ньово капу. А у каждим слову цали Универзум - шицРС Кельо чежко буц обєктивни у нашим нєвельким литературним кругу, дзе ше очекує позитивни ко тото цо ми, цо зме були и цо зме. Кажде слово на найглїбшим уровню ноши цали єден способ живота, оцени, бо гат, лєм най руска кнїжка видзе... ? виру и идентитет народа, систему вредносцох... Ста- Прави ше подла услуга тому кого хвалїме, а сами руха хтора ткала руски парток, рихтала го млодей до до того нє вериме. Вец лєпше лєбо прецихнуц, цо тиж лади, на єдним висшим, надсвидомим уровню, нє добре, лєбо порадзиц, помогнуц - ту ци тото хиби, виприповедала нам приповедку о нас. Можебуц „Нєбо тото би могло так,.. Кед же ми уж цошка зверене, вец над Керестуром” єден руски парток... ше мушим, пре себе саму, А чом є добре прилапене? потрудзиц и поробиц цо Кельо ше ти оддалїш од кореможем. То ствар чесноти, Нє м ож е буц добри писатель тот хто ньох, од завичаю, жиєш модер­ ґу себе и ґу авторови, ґу нє добри читатель. А ж и зоз найгорших но лєбо у Америки, дзешка чита чо ви. Я нє пле дуєм кнїж кох ше м ож е цошка научиц - кед нє глїбоко у себе ти ношиш тот же моя оцена вершинска инше, ж е ше так нє пише Универзум и маш потребу зачуи єдина точна. Я лєм вац го. Звучи як парадокс, алє верим же зоз моїм чувцалком лоґичне же „Нєбо над ством и назбераним знаКерестуром” найвецей читане у нашей дияспори, ньом и искуством можем помогнуц. Знала сом ше медзи людзми хтори пре рижни причини ширцом тельо пошвециц дачийому рукопису, же сом за тот швета. Емиґрация ше баржей трима за свою матку час могла написац ище єдну кнїжку... Алє нє жаль ми, їм ше тримац за коренї да ше нє потраца важнєйше и то по моїм нє страцени час, кед же зме з тим доста­ ли ище єдного писателя, лєбо пристойне дїло до рус- як нам цо зме ище вше ту. кей литератури. Найважнєйше ґу шицкому РС Розумлїве, през розгварку хторей повод припоприступиц зоз добру и щиру намиру, а час укаже квазнанє за животне дїло нєпреривно нам ше прецалитет. гує живот, час, тирванє, шлїди... РС

Од писательох старшей ґенерациї часто чуц поносованє же „млади нє слухаю”... Чи преросли стари парадиґми и будую свою, чи нам судзене же кажде поколєнє учи зоз власних гришкох? - Тераз можебуц повем єретичну думку, алє я аж думам же би анї нє було добре кед би ше млада ґенерация уповала на нашо слова. Я можебуц можем нє похопйовац тото цо ше нєшка пише, може ми ше нє

12. МАЙ 2023.

- Чловекови нє досц лєм наєсц ше, буц чисти и да му цепло. Шицки инстинктивно маме потребу записац ше у часу, охабиц шлїд, дац ше тому Швету, на способ на яки можеме. Гоч зме наисце лєм точка у тирваню. Нє вични людзе, живот вични. Кед тото по­ хопиш, и прилапиш, шицко постава лєгке и достава смисел. Нашо лєм посадзиц заренко - а други после нас буду уживац у його плодох. Як - живот то уж посклада... И. Сабадош

РУСКЕСЛОВО 21

ш

РОК х ь М А Й 2023. число 500

Кед нєт хто други, Винчуєме сами себе!

ВИНЧАНИНА БЕНЗИНУ

ЯК БИМ МУ ПОВЕДЛА

Супруга знємирено вола Швидку помоц - Помагайце, дохтор, забога, и цо скорей...! Мой винчани, место палєнки похлєптал пол литри бен­ зину и бега по дворе як шалєни! Цо я да робим зоз нїм? - Нє старайце ше - озвал ше дежурни дохтор - станє вон и сам док му нєстанє горива!

- Яй - приповеда пайташка пайт ашки зоз ошмихом - ша я це вечар видзела кед сце ше облапяли зоз тим Швабом... Озда нє сцел ище дацо окрем лїчка побочкац? - А як я най то знам - прегварела перша - поведла би я йому же з того нїч, алє по нємецки нє знам!

ПРЕКРАСНЕ ВРАЦАНЄ После даскелїх палєночкох у карчми розприповедал ше єден од пайташох за столом - Наисце, уж пар мешаци, найволїм опатрац ДВД зоз моєй власней свадзби и то у рикверцу... - Ошалєл ши, чи цо ци? - озвал ше други. - Мнє наисце так прекрашнє, ук­ лючим видео, пущим наспак, гудаци врацаю пенєжи, печенє у фалаце, а моя винчана одходзи до власней мацери!

ШЕПТАНЄ На школскей настави бул присутни и школски инспектор... - Я, мили дзеци, написала єдно виреченє по анґлийски, модлїм вас, хто нам то преложи на наш язик? Шицки заслупли, а вец ше озвал Петрик - Я преложим... и почал цалком гласно: - Яка вам учителька красна, озда найкрасша у школи! - Петре - скричала вона - то нє тото цо я написала, виходз вонка зоз класи! - Идзем, такой идзем, а ти нє шептай кед анї ти нє знаш по ан­

Насправди, алє ше зато нє зарекам гоч кеди, по­ чало ше ми привидзовац кеди-нєкеди... Уж нєраз сом подумал же бутєлар полнєйши, а воно, ба купак! Подумал сом и же нам дражки ровни и прости, други купак. Привидзело ми ше и же нєт вецей найлон ово мещки у корунох древкох коло каждого обисца... Но, нє о тим сом сцел. Пред пензионерским у моїм милим валалє бициґла, шорова, чиста, крашнє вифарбена и ище и реґистрована, а Срез кулски... Бодай би го..., подумал сом, алє сом остал цихо. Ша, кед тедишнї власци вимагали реґистрованє бициґлох, було их менєй у валалє як тераз таксистох у Кули. Цо за бида? Нє, озда же челєднїк даяки заостал од теди? И то би було нєможлїве бо теди ту

РУСКЕСЛОВО

ґлийски - сциха доруцел инспекторови Петрик!

ЗНАМ Я ЦО СОМ ВИДЗЕЛ Надумала ше жена окупац у штред билого дня... Хлоп, єй власни, як да знал цо ше станє, почал закуковац же би видзел цо з того будзе. - Но, та, цо тельо маш закуковац - озвала ше його жена - ша видзел ши ме уж нєраз таку... - Гей, точно, видзел сом це, алє, баш кед сцеш знац, нє можем ше здогаднуц кеди сом це видзел же ше купаш!

СКОРО - Оцец, оцец - радосно скричал Петрик кед ше зоз школи дому врацел - скоро сом петичку до стал нєшка у школи! - А, прецо же ши нє достал тоту петичку? - Ша прето же ю достал мой пайташ зоз котрим шедзим у лавки мудро прегварел татов синочок.

була Желєна заграда, а нє Дом борцох, итд, та и пензионерох... Розяшнєло ми ше аж кед поцешени власнїк потвердзел же то бициґла зоз мацерового талу, а тал ше чува, люби и допатра, вєдно зоз реґистрацийну таблїчку и паперами дома котри то потвердзую. Тельо лєм додал же теди, пред Другу войну и то огооо-го, и бициґли иншак правени - правели их же би потирвали, нє як нєшка - два тижнї вецей як им важи ґаранция! Инґе

12. МАЙ 2023.

Д икица

нїма Янко и Дюра. Надзераю ше же лєм цо им мандулї нє вилєтали.

ЯК ШЕ ДАРАЗ СЛАВЕЛО ПЕРШИ МАЙ

Цо сиґурне, сиґурне! Вечаром у Новей карчми розположенє було уж скоро першомайске. Приходзело вельке роботнїцке швето, Перши тай. Вшадзи ше, а оддавна, отримовало културни и спортски манифестациї. Одходзело ше на вилєти до природи, пекло прашата, рихтало роштилї. Два днї без роботи - бо ше озда слави. Та так було и у Керестуре тих шейдзешатих рокох прешлого ви­ ку за Перши май. Найважнєйттти бул турнир у фодбалу на Ярашу. Змаганя медзи подприємствами. Вельке питанє хто будзе побиднїк... Хто положи Першомайски погар до витрини? У Новей, за каждим столом други фодбалере. Рускословци, Першомайци, учителє, Ютанци, майстро­ ве, тарґовци. Лярмаю шицки, правя стратеґию, наздравяю. Качмар Миронь бега зоз полнима

криґлами. Нє зна, як и вше за таке швето, дзе му глава! У самим куце шедза и попивкую тоти цо нє при­ падаю анї єдним фодбалером, парасти. Радза ше цо буду робиц през швето. Янко и Дюра пойду навияц на Яраш, Митро нє люби фодбал та пойдзе на польо. Зна вон же ше нє роби през швето алє од самого ра­ на роби як и вше по тераз! Учула ше сирена на дильове. Ми­ тро ше обрацел. Двоме його товарише стоя при чарней лимузини. Махаю зоз руками. Волаю го же би пришол ґу нїм на пораду... Убегнул Митро на бициґли до двора и такой зоз капурки почал кричац. Марйооо, дай ми другу маїцу и ґачи и нїч ми ше нє питай. На Яра­ шу атмосфера зоварла. Бави ше за Першомайски погар. Финале! Навияче лярмаю на бавячох, на судийох, „дзеля правду” . Медзи

З ПОШТАРОВЕЙ ТОРБИ

Яков, Яша, и бициґла

Раз так, кед сом виплацовал пензиї прейґ драги Яшового ду­ тяну, Яша стал опарти на дзверох и провадзел ме з очми. Кед сом уходзел до обисца виплациц пензию, бициґла ми оставала вонка, под облаком. У тим обисцу и супруг и супруга були пензионере. Требало ми часу повиплацац, бо док вони подписовали, я читал динари з бутєлара, а кед подписали, озно-

12. МАЙ 2023.

- Дюро, попатри тамадз, указуюци з пальцом на чловака у ґачох як бежи коло терена. Дюра попатрел. - Ша то, Митро! За кого вон будзе бавиц кед ма два лїви ноги? Зишол з розума, чи цо? Бежи Митро и лєм спод ока патри чи ище стої чарна лимузина при трибини... Закончело ше стретнуце. Наста­ ла гужва. Винчованє побиднїком, сликованє зоз погаром, Першомайским! Тоту гужву вихасновал Митро. Пришол ґу Янкови и Дюрови и лєм тельо им гварел. - Нїч ми ше нє питайце! На вечар вам шицко виприповедам, у Новей. Так и було. Вечаром у Новей Ми­ тро шицко виприповедал Янкови и Дюрови. Цо и як ше то зоз нїм збуло. - Волєл сом пейц круги обегнуц коло терену, яґод задармо робиц держави на полю! - Качмар, принєш три криґли пива бо нам пайташ барз смиядни од фодбалу. Од того дня Митро слави штири днї Перши май. Два днї пред шветом, алє и два днї после того нє роби нїч! Цо, сиґурне, сиґурне.

О покойному ше вше бешедує ва сом им лєм шицко найлєпше. Так и о на­ вичитовал шому Яковови, Яшови. Вон нє лєм обидвоїм /і же бул тарґовец, алє бул и спорт­ окреме. То " ски активиста у шицких клубох у досц длуго валалє. Любел франтовац на тирвало. свой, алє и на люцки рахунок. Кед сом виТримал дутян. А у дутяну, так повесц шицкого, од игли по локо­ мотиви. Було ту и дробнїци як цо то жувача, чоколадки, шампони за єдно змиванє... Яков то вше ураховал у рахунку зоз купеним же би нє врацал кусур. Так раху­ нок вше виходзел на округло.

Нараз Янко скричал:

^

Владимир Дудаш Иванов

НЄДО ШМИХУ м и ...

шол зоз їх оби- Лйі сца, бициґли нєт! Патрим чи є нє у капури, алє бициґли и далєй нєт. Попатрел сом прейґ драги и збачел Яшу як ше лапа за брух од шмиху. Прелєцела ми през главу думка же то його масло, же вон виновати за бициґлу котра скапала. Прешол и я на други бок, вошол сом до дутяну, а Яша ше шмеє аж на рату, алє, бициґли и далєй нєт. Ту шерпенї, миски, жохтари... Думам у себе, та дзе же ю скрил? Идзем до маґазину, чи є нє там. Отворим дзери, а вона праве там, опарта при стелажи. Таки бул Яков, Яша, - нє мержело го прейсц прейґ улїци и вжац ми, та скриц бициґлу. Любел франтовац, наисце! Дюра Салонтаї

Купуєм ШИЦКО... К и р ц іе т зіа го дуогсуе зіа ге у е з т а з іп е , 1г І2ІсІеге зиС о т а з іп е , к ге к а у е з е , з р о ге їе , Іе іе у іго го , е іе к ігіс п е рес, сепігаіпо рес ііт о у е , к о т р ііи іе ге , Ьакаг, т е з іп д , а іи т іп ііи т с із ііт о Іа у а п е , I С уогізіе. ИС. Р іа зе Іе д іе регуа о С т а С о їа г іт . Іу а і і па Ьго] 061хххххх. А, озда... и предавам дипло­ ми о закончених, даяких, школох, лєм нє тих цо ше дацо и учи у нїх! Скоро задармо, а мож ше и єднац. Кед же вам ту дацо ясне, я лєм надпомнєм же то скоро каждодньово оглашки на явних мрежох. Тельо о писменосци и ЯЙ НАМ! Инґе

РУСКЕСЛОВО 23

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т

СТРЕТНУЦЕ: СЛАВИЦА ДУДАШ, ПРОФЕСОРКА З РИЄКИ

Ґарадичу по ґарадичу, по докторат Доц. др сц. Славица Дудаш у културним швеце рускей заєднїци у Горватскей найпознатша по барз успишних наступох зоз Дружтвом „Калїна" зоз Риєки, алє єй професийна кариєра вельоупечатлївша. О тей драги, од Миклошевцох, прейґ Нового Саду по Берлин, а вец заш по Риєку, вона приповеда...

Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

могли уписац на студиї. И нєшка ше здогадуєм єй словох и перших информацийох о студийних програмох и упису на Польопривредни факултет дзе и сама студирала. Приявела сом ше на напрям Землєдїлство зоз заградкарством. Покладала сом три примаци испити, а спомедзи 490 приявених студентох, я прията як єденаста на лїстини од 190 будуцих студентох хтори прияти - здогадує ше початкох своєй академскей драги и єдней новей фази у єй живоце хтору наволала „нїґда нє одустац” . Кед була абсолвент (пияти рок студийох) почала война на просторох бувшей Югославиї, а з Нового Саду до Миклошевцох теди нє мож було путовац. По словох нашей собешеднїци нє мож було анї студирац як спада. Єден час з родичами вообще нє мала контакт. - Праве теди сом мала дипломовац, алє видзела сом же з того нє будзе нїч, та сом претаргла студиї у Новим Садзе и пошла до Нємецкей. Там сом перше була вибеженєц, учела сом нємецки язик, а у медзичаше сом народзела и сина. Понеже сом видзела же без дипломи будзе чежко, почала сом студирац и робиц. Попри шицким тим, траґично сом страцела и оца. Були то насправди чежки часи у моїм живоце хтори нє прешли без пошлїдкох - памета Славица.

Дудашова народзена у фамелиї Олґици и Дюри Рамачових з Миклошевцох. Зоз шестру, тиж Олґицу, росла у мирним сримским валалє дзе активносци найчастейше вязани за церкву, фамелию, културу и спорт. - Моя перша учителька була моя сушеда Мария Па­ пуґа, хтора ме почала учиц 1974. року, а факултативну наставу мацеринского язика преподавал ми учитель Дюра Лїкар. Ище як дзецко, любела сом ше на бициґли спущовац з брегох спрам Томповцох, скакац на ґумох, бавиц ше на вибивачки, а мали зме и свойо „бази” , односно, кажде свой конар на сушедовим ореху. Було нам крашнє одрастац у Миклошевцох - гвари вона.

Дудашова студирала на универзитету Гумболд (НитЬоМі) у Берлину и як гвари, нє було лєгко студирац на странским язику, алє за розлику од Нового Саду, дзе знало буц коло 400 студентох у амфитеатру на базичних преподаваньох, там то були мали ґрупи дзе ше шицки познали по мену и презвиску, и знали хто одкадз приходзи.

Перша ґенерация по Болоньским процесу - У Берлину сом нє була єдина странкиня на студийох. Упознала сом нових людзох хтори ми поста­ ли добри приятелє и з хторима сом и нєшка у контакту. Зо мну студирали Луа з Виєтнаму, Фаустас з Литви, Паул з Кениї... Од шицких испитох хтори

З валалу до валалу Други штири класи Славица ходзела до школи у Чаковцох, а потим ше уписала до стреднєй польопривредней школи до Руского Керестура, по шестриних шлїдох, алє и других Миклошевчаньох и Петров чаньох хтори ше уж там школєли. - У стреднєй школи польопривредного напряму моя професорка и класна була ми Емилия Планчак. У штвартей класи часто приповедала з нами о будуцим унапряменю, випитовала нам ше о наших прихильносцох, преценьовала чи бизме, и дзе бизме ше

24 РУСКЕСЛОВО

Славица и єй ментор з Нємецкей на конґресу у Сараєве

12. МАЙ2023.

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т

сом положела у Новим Садзе припознали ми лєм три семестри, та сом ше преруцела на гортикултуру, дипломовала и постала инженєр аґрономиї - приповеда Славица, хтора була перша ґенерация студентох Болоньского процесу. На тим ше нє застановела, уписа­ ла ше и на докторски студиї.

тературу, велї други преподаваня и робота на проєктох, медзи на род на черан ка знаньох и искуствох, ро­ бота зоз студентами хтори нам приходза прейґ Еразмус плус програми...

Ниа, у тей хвильки мам пецерих студентох з Портуґалиї на предмету ароматични и лїковити рош­ На постдипломских студийох сом достала три- лїни. Сатисфакция за шицок тот труд, толкує рочну стипендию самостойней держави Берлин, а Славица, кед вас припознаваю и почитую, а тото цо при концу докторских студийох ми ше поспишело научице, дава додатну вредносц вашому академскодостац ище два шейсцмешачни стипендиї, єдну од му животу. самого унуверзитету Гумболд, а другу прейґ єдней У єй роботней кнїжочки попри шицкого цо скорей фондациї за помоц странцом. Професор БбИше, мой посцигла, уписане и тото: Водитель европских проментор, мал добри искуства у роботи зоз странцами, єктох, ароматерапеут и Гитотерапеут. та попри фаховей потримовки, давал потримовку и Остатні 17 роки була ментор коло 80 дипломцом, а у пренаходзеню стипендийох за своїх докторандох. того року будзе мац пецерих студентох хтори Славица ше на докторски студиї уписала 1999. року, дипломску роботу одлучели писац праве при нєй. а закончела их на початку 2005. Докторовала з обласци гортикултури, точнєйше, ароматичних и лїковиШ пивацки усп и хи у Д руж тве „Калїна" тих рошлїнох на тему: Випитованє вплїву вибраних - Бул то период од 2007. по 2019. рок. Наступали зме факторох на етерични олєй тимияну. на велїх наших, алє и других манифестацийох. Вше

Блїж ей ґу своїм После Нємєцкей Славица одходзи до Риєки и 2006. року достава роботу на Универзитету у тим месце, точнєйше на Польопривредним оддзелєню у Поречу. За 17 роки роботи напредовала у своїм фаху, напредовала од асистента по професора фахових студийох, нєшка є доктор зоз науковей обласци биотехнолоґиї, обласци аґрономиї (польопривреди). Доц. др сц. Славица Дудаш преподава на даскелїх студийних програмох, напрям ох: на фахових трирочних студийох Медитеранска польопривреда и Ви­ нарство у Поречу и на нових студийох аґротуризма у Риєки. Преподава заградкарство, ароматични и лїкоЗ лїва на право: Ґабриєла Ткалец, Ж елька Комленац, Дияна Сорич Дупор, Драґица Церовац, Ален Полич и Славица Дудаш

У лабораториї вити рошлїни и заградкарство у защицених просторох, у пластенїкох. Робота професора, як гвари, з боку часто випатра лєгка, окреме кед ше споминаю длугши одпочивки, алє други бок тей медалї же чловек насправди муши любиц свою роботу, бо зоз законченима студиями, наука нє престава.

зме ше намагали буц цо успишнєйши, а то вимага велї проби и вельки труд. Шпивали зме найчастейше руски и українски шпиванки. Замерковал нас познати истарски шпивач Ален Полич и поволал нас же бизме з нїм наступели, а нам то була велька чесц. Було то 2011. року на фестивалу „Мелодиї Истри и Кварнеру” и освоєли зме перше место. А вец ушлїдзели и други наступи. Було то барз цикаве искуство, велька бина, вельки орке стер, про фе сионал ци хтори нас рихтаю за наступ, рефлектори, овациї публики... Каждому з нас якош мило, були зме занєшени зоз шицку тоту популарносцу, обчаровало нас, алє моя професия ми була важнєйша, а и шицким моїм колеґиньом зоз тей шпивацкей ґрупи - приповеда Славица и предлужує о наступу на барз познатим сериялу „Лиєпом нашом” хтори ше длугши час приказовал на пер шей про гра ми гор ват скей теле визиї.

Славицов син Иґор, з початку того тексту, нєшка одроснути чловек, жиє у Берлину, дзе закончел сту­ диї физики на Технїчним универзитету, а у тей хвильки є на трирочних студийох права. Мац Сла­ Моя робота, попри спомнутого, подрозумює и ца- вица ше у нїм барз цеши, вона у Риєки, алє часто ю лого живота ше усовершовац, провадзиц фахову ли- мож видзиц и у Миклошевцох кед приходзи обисц свою мацер.

12. МАЙ2023.

РУСКЕСЛОВО 25

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т

ПАЛОМНЇЦТВО ДО ЛУРДУ У ФРАНЦУЗКЕЙ (1)

Мария Лурдеска нашо прибижище

Пише: Олена ПАПУҐА

Лурд, варощик на югу Французкей од Керестура оддалєни 2 050 километри, алє у шерцу блїзки каждому Руснакови грекокатолїкови, бо оддавна нашо людзе там одходзели на паломнїцтва. Паломнїцтво хторе було од 16. по 23. априла 2023. року орґанизовал римокатолїцки священїк о. Доминик Ралбовски и ш. Кристина Ралбовски зоз Селенчи. Вирни були зоз Суботици, Зомбора, Апатину, Селенчи и местох зоз Горватскей, ґу хторим ше приключели два Рускинї

Орґанизовани одход зоз наших валалох бул 1975. и 1977. року кед до Лурду ишли два автобуси у истим чаше. Стоцецеро людзе зоз своїма священїками вєдно нащивели тото святилїще у єдним путованю, а у новшим чаше до Лурду паломнїкох водзел покойни о. Михайло Малацко. Лурд ше находзи на югозаходу Французкей у подножю Пиринейох, на рики Ґава, а же би ше там дошло треба прейсц Горватску, Словению, Италию и цале Азурне побрежє у Французкей. Нєшка Лурд ма коло 17 000 жительох, а може прияц 5 000 000 паломнїкох у каждей сезони. По нащиви туристох у року Париз перши, а Лурд други, бо ма 270 готели.

Церква припознава святилїщ е

тим Папа Пий Дзевяти преглашел доґму о безгри шним зачатию. Церковним виглєдовачом постало ясне же нєука и нєписмена Бернадка нє могла сама видумац тот термин и вец го повторйовац.

Французке святилїще церковно припознате 1873. року, од Бернадкових видзеньох теди прешло лєм 15 роки. Од самого початку до того святилїща приходзели рики паломнїкох. Од початку указаньох водзело ше интензивни розправи о їх правдивосци. Феномен Лурду ше випитова1II миі ліпні піечже. 5іе Ви пасійи ло з рижних наукових бокох, алє паломнїки нє преставали ходзиц на Млі піиі) іячілі ІІО тото место. т і теі Чиє ш . Л їковита вода п ом ага М м і.

Святилїще Лурд настало на осно­ ви указаньох Блаженей Дївици Мариї худобному 14-рочному дзивчецу Бернадки Соубироус, хтора народзена 7. януара 1844. року у Лурду. Оцец єй бул млїнар, а було их дзевецеро дзеци у фамелиї. У фебру ару 1858. року Бернад ка потвердзела же ше єй указала Блажена Дївица у пещери Масабєл при Лурду, дзе одходзела зберац древа за топенє. Дня 11. фебруара 1858. указала ше єй Мария у билей шма­ ти зоз белавим ременьом и жовтима ружами под ногами. Така статуа 1864. року положена на уход до пе­ щери хтора стої там до нєшка. Указаня ше шоровали, Бернадка доживйовала нєприємносци, а у 16. указаню єй Мария гварела же є „Безгришне зачатиє” . То бул пресудни податок, бо штири роки пред Дзивче Бернадка С° убир°ус

26 РУСКЕСЛОВО

вирним Од 11. фебруара по 16. юлий ше Мария Лурдеска 18 раз указала св. Бернадки. Шицки указаня були у пе­ щери Масабєл при рики Ґава, при варощику Лурд. Кед було 9. указане, Мария єй гварела най ше идзе окупац на жридло у пещери. Вона зна­ ла же у пещери нєт води, та ше пошла окупац до рики Ґава. Мария єй указала на камень епод хторого одразу почала чечиц вода. Було то 25. фебруара. Тото жридло чече до дзень нєшка, дньово да 100 000 литри води и то тельо кажди дзень. Хемийна анализа доказала же вода нє ма лїковити состойки, то обична

12. МАЙ2023.

Л ю д з е ,р о к и ,ж и в о т

Крипта була перша церква хтора направена. Окресана каменьова гора, историйни жридла пишу же є отворена 1866. року и же Бернадков оцец будовал тоту церкву, а бул присутни и кед ше ю отве ра ло

Горня базилика, або Базилика Безгришного зачатия То друга церква хтора пошвецена 1876. року. Барз є красна, направена у ґотским стилу, на єдним боку випатра же виходзи зоз пещери Масабєл, дзе ше Мария указовала Бернадки

вода за пице зоз жридла. Же би була чудотворна, приписує ше милосцом Мацери Божей. Тота вода виздравює хорих, людзом меня животи на добре. Коло 4 000 виздравеня ше случели у перших 50 рокох святилїща. Податки о виздравеньох доступни дохтором без огляду на їх вирску и националну припадносц. Прето 200-300 дохторе рочнє нащивя чудотворни шпиталь у Лурду. Од тедишнїх 3 962 вилїченьох, 278 були виздравеня психичних хоротнїкох, а обявени и числа виздравених од туберкулози, туморох, препатрели цемни, почали чуц глухи. Тото цо мала, обична и побо жна Бернад ка поро бела кед ше напила и умила у чудотворним жридлу дало надїю милионом хто­ ри чудотворно виздравели у целу и у души. Шицки виздравеня потвердзели дохторе. (Предлужи ше)

Лурдска пещера то место дзе ше Мац Божа указовала Бернадки. То найпознатше место у Лурду. Вода хтора чече зоз жридла находзи ше под пещеру. Ту ше служа Служби Божо. Статуа М ариї направена так як ю описала Бернадка. Од 1872. року та по нєшка кажди дзень на 21 годзин паломнїки зоз швичками модля ружанєц на площи Еспланаде. Процесия тирва годзину и пол, а закончує ше зоз благословом священїка. Пацерки ше модлї на вецей язикох - єдно таїнство по польски, друге по нємецки... За хорих ше кажди дзень на 17 годзин орґанизую їх процесиї

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 27

Д уховни ж ивот

ВИРНИ ПРЕСЛАВЕЛИ ДЗУРЯ

Св. Георгий чува нашо поля Швето велькомученїка Георгия, у народзе познатше як Дзуря, нашо вирни у наших грекокатолїцких церквоху Коцуре, Старим и Новим Вербаше, Кули, Ґосподїнцох, Новим Садзе, Сримскей Митровици, Дюрдьове и сримских валалох преславели всоботу, 6. мая.

ци у Коцуре. Вельку Службу Божу служел декан бачки и парох коцурски о. Владислав Рац. - Тото швето вше приволує и виволує шмелосц на ришеносц, на мудросц и розумлївосц у живоце - визначел з тей нагоди о. Рац.

По законченю Служби Божей и процесиї коло цер­ кви, як то звичай на Дзуря, у церковних портох священїки пошвецели младе житко и штири боки швета, хтори символизую штири боки хотарох. Жита котри за тоту нагоду пририхтали члени церковних одборох, а вирни жито однєсли дому хторе ше виплєце до венчика и положи за образ. По обичаю, прешлорочне пошвецене жито ше дава статку и живини. У дюрдьовскей церкви Службу Божу служел о. Михаил Холошняй, визначуюци у казанї же „перше виреченє у Евангелиї на швето Дзуря, визначує сло­ ва Исуса Христа хтори нам розказує же бизме любели єдни других” . - Нєт чловека хтори нє виповеда тото слово, жада же би любов була у і І його живоце, його шерцу и у шерцу дру­ гих - гварел о. Михаил. Тиж так швето велькомученїка св. Георгия преславене и у гре кокатолїцке й Церкви Успения Пресвятей Богороди -

28 РУСКЕСЛОВО

У Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак, визначуюци у казанї же „пошвецанє жита и молитва благослов за добри урожай жита, же би през рок було хлєба” . У нашей церкви у Бачинцох на швето Слу­ жбу Божу служел парох о. Дарко Рац, а у Бикичу и у Беркасове о. Влади­ мир Еделински Миколка. У кулскей парохиї на Дзуря Службу Божу служел парох єромонах Дамян Кича ЧСВВ, а сослужел єромонах Платон Салак ЧСВВ, шпив провадзелаи ш. Цецилия Суботнїцка НДМ и Надїя Воротняк НДМ. У Старим Вербаше Службу Божу служел о. Алексей Гудак, а у Новим Вербаше о. Данил Задрепко. Л. В /О. Р/ Вл. Дї/О. Ж.

12. МАЙ 2023.

Д уховни ж ивот

КИРБАИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Вельо радосци и заступнїцтва св. Миколая Вирни керестурскей парохиїсв. о. Миколая вовторок, 9. мая, на святочни способ означели швето - Преношенє мощох св. о. Миколая

Кирбайску архиєрейску Службу Божу служел епарх кир Георгий Джуджар зоз домашнїма священїками и госцами. Окрем кир Георгия, на Служби сослужели и священїки з нашей Епархиї, декан бачки о. Владислав Рац, декан сримски о. Михайло Режак, о. Юлиян Рац, о. мр Дарко Рац, о. Алексий Гудак, о. Владимир Еделински Миколка, о. Данил Задрепко. Зоз Кули були о. Дамян Кича, ЧСВВ, о. Платон Салак, ЧСВВ, та госц зоз Словацкей о. Антоний Турчаник, ЧСВВ. Зоз Горватскей, зоз Крижевского владичества служели о. Ми­ хайло Симунович, о. Владимир Седлак и о. Роман Ступяк. Служели и домашнї священїки о. Владимир Медєши, о. Михайло Шанта и о. Ярослав Варґа. Домашнї тей святочней Служби Божей бул парох керестурски о. Владислав Варґа.

найважнєйши у його жемским живоце були скромносц, понїзносц, любов до ближнього и добри дїла. Исус нє раз опоминал Юдейох: Знаки глєдаце? Чуда глєдаце? Тот проблем остал аж по нєшка. Як людзе глєдаме дацо цо би пременєло наш живот, дацо нєзвичайне. Святи Миколай нас учи же наш терашнї живот и наш будуци, вични живот, завиша од нашей души, од нашого нукашнього живота. Завиша од того як ше ми будземе справовац, кельо ми охабиме места у нашим шерцу за Господа Бога же бизме жили з нїм, же би Вон жил зоз нами, же би нас провадзел. Праве тото найважнєйше - визначел у своєй казані кир Георгий. У керестурскей церкви ше находза мощи св. Ми­ колая, котри под час Служби стали на пристолє. Зоз тима мощами и образом св. Оца Миколая, котри ношели священїки, бул и обход вирних. Праве з мощами цала парохия и вирни поблагословени, же би их св. Миколай хранєл и чувал. Так кажде однєсол благослов дому, до своєй фамелиї, вєдно зоз полним одпустом котри достали шицки присутни. Всоботу вечар, у саночним после Служби Божей и молебену, кир Георгий Джуджар повинчовал новому зволаню Церковного одбору. Одборци зоз прешлого зволаня котри вецей нє буду окочовац свою службу од владики достали подзекованє котра им и їх фамелийом вельо значи. Подзекованє достали Михайло Рамач, Славко Роман, Владимир Колєсар, Мирон Семан, Владимир Чизмар, Дюра Будински, Михайло Венчельовски и Желько Папуґа.

Чи прето же бул роботни дзень, чи прето же людзе нє маю пенєжи, алє мож було замерковац же на ваЧи чудо найважнєйша основа у християнским шарскей часци Кирбаю було вельо менєй людзох як швеце, або живоце? Чи то найважнєйше? Кед попат- дотераз. Нє була гужва, а предаваче гварели же нє париме глїбше до живота св. Миколая, замеркуєме же метаю же тельо мало попредали на керестурским Кирбаю.

Пришагал нови Церковни одбор После вецей як двох мешацох чеканя, керестурска парохия св. Миколая достал нови Церковни одбор. На нєдзельовей Служби Божей, 7. априла, 12 члени нового одбору святочно на штред Храму, на Святим писму пришагали же буду почитовац тоту обовязку. Члени нового Церковного одбору ше после пришаги зишли на Конститутивней схадзки, на хторей штирме одборнїки зоз предходного и осемцме нови одборнїки вибрали членох на нови длужносци. Предсидатель нового Церковного одбору Мирослав Новта, подпредсидатель Миронь Будински (зоз предходного зволаня одбору), касир Михайло Фейди, туторе Водици Янко Няради (зоз предходного зволаня) и Мирослав Чизмар, туторе церкви Владимир Роман и Владимир Будински, туторе церковних будинкох Дюра Арва и Саша Виславски, туторе теметова Михал Рац (зоз предходного зволаня) и Велимир Винаї, а за зт'манє богослуженьох на

12. МАЙ 2023.

Фейсбук профилу Катедрали задлужени Саша Рац (зоз предходного зволаня). После Конститутивней схадзки нововибраним одборцом представени длужносци, упознати су зоз чечуцима проблемами оправяня дзвонох и озвученя у церкви. Бешедоване и о роботох на Духовним центру „Емаус” , як и о звичайох котри состойна часц керестурскей парохиї св. оца Миколая. Ол. Живкович

РУСКЕСЛОВО 29

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 2. мая 2023. року занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и брат

ЯНКО ВАРҐА (1943-2023) з Руского Керестура умар у Мелбурну - Австралия Памятку на ньго буду чувац ожалосцени супруга Мария, дзивка Мария-Тереза, дзивка Весна-Натали, жецове Карл и Славко, унучата Пол, Давид, Айден, Итан, Айми и Зови. Шестри Ната и Сенка зоз фамелиями и брат Дюра Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. мая 2023. року наполня ше два роки як нас за­ навше зохабела наша наймилша

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше два смутни роки як вєдно пошли до вичносци нашо мили родичи, баба и дїдо и прабаба и прадїдо

КСЕНИЯ НАДЬФЕЇ (1951-2021) з Коцура Два роки прешли як два мешаци одкеди ши ше преселєла до даякого другого швета, медзи ангели и гвизди. Нїґда нє будзеш знац же кельо нам хибиш, у наших ши думкох и молитвох кажди дзень. З любову и почитованьом чуваме це у наших шерцох, памятку на твою нашмеяну твар, твою любов и потримовку. Спочивай у мире Божим наймилша наша! Ожалосцени: супруг Силвестер, дзивка Иринка и син Силви СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. априла 2023. року наполнєли ше 25 роки як пошол до вичносци наш мили супруг, оцец и дїдо

МАРИЯ ПАШО (1937-2021)

ВЛАДИСЛАВ ПАШО (1933-2021)

з Руского Керестура Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. фебруара 2023. року наполнєли ше 32 роки як нас зохабел наш мили

Дня 15. мая 2023. року наполнєли ше 32 роки як нас зохабела наша мила

ЯНИ ШЕПИНСКИ (1954-1991)

СЛАВИЦА ШЕПИНСКИ народзена Колевска (1957-1991)

ВЛАДИМИР РИМАР (1933-1998) з Дюрдьова

Памятки на ньго у своїх думкох и молитвох чуваю: супруга Люба, син Владимир, нєвеста Мелания и унуки Ана, Михаїл и Мария Спочивайце у мире Божим!

30

Памятку на нїх навики чува дзивка Йована и шестра Славица Спочивайце у мире Божим!

12. МАЙ2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. мая 2023. року наполня ше чежки и боляци 40 днї як нас занавше напущел наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. мая наполнєл ше жалосни рок як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

ГЕЛЕНА ДЖУДЖАР (1946-2022)

ЙОВҐЕН МИХАЛЬОВСКИ (1958-2023) з Дюрдьова З любову и почитованьом красни памятки на ньго буду чувац супруга Душана, син Саша зоз супругу Шлю, унучата Никола, Мария и Марко, и дзивка Зденка зоз супругом Александром Спочивай у мире Божим!

З любову и почитованьом чуваме це у наших шерцох и красних памяткох. Твойо - дзивка Терезка зоз супругом Михалом, син Кимо зоз супругу Йоланду и унуки Мижо зоз Оливеру, Тамара зоз супругом Блаґойом, Дарко и Йован Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

Нашим милим родичом

На милих родичох

ЯКИМ ОРОС Лацканьов МАРИЯ ОРОС (1932-2011) народзена Сопка з Руского Керестура (1933-2019)

ЯНКО ХОМА (1933-1996)

ЛЕОНА ХОМА народзена Малацко з Руского Керестура (1934-2019)

З любову и почитованьом памятку на вас занавше будземе Роки преходза, алє памятки на вас и на вашу доброту будземе на­ чувац у своїх шерцох и молитвох. Вашо синове - Йоаким, Любо- вики ношиц у наших шерцох. Вашо наймилши мир и Славко зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! Спочивайце у мире Божим!

Городска управа за защ иту животного ш тредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на ж ивотни штредок („Службени глаш нїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок

Подприємство „М-ЬШ Е” гї.о.о зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а гї.о.о. Веодгагї” , М илутина М иланковича 1ж, Нови Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на ж ивотни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефони!' „N82553.01 N8 Моуі 8агї_8Ьегаіоп” у улїци Полґар Андраша 1, у Новим Садзе на катастарскей парцели число 7840/3, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношител проєкта мож достац на увид у просторийох Городскей управи за защ иту животного ш тредку Городу Нового Саду, роботни д н ї у чаше од 10 до 15 годзин, по 5. юний 2023. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по­ ступку явного увиду, презентациї и явней роз­ прави о студиї о преценьовню вплїву на ж ивотни штредок („Службени глаш нїк РС” , 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защ иту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 6. юния 2023. року, у просторийох Городскей у п ­ рави за защиту животного штредку Городу Но­ вого Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.

12. МАЙ 2023.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

N

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04 и 36/2009) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок

О принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок

Ношитель проєкта „Сієуєг виррііев 8о1иііо п ” гї.о.о. Петроварадин” Ради Кончара число 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Реконструкция тонер касетох за штампачи” , у кругу комплекса „Побида” , у Новим Садзе на катастерскей парцели 496/26, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 3. мая 2023. року принєсла ришенє число ¥1-501-169/23 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей у п ­ рави за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни д н ї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей уп­ рави за защиту животного штредку вдвдвд. епуігопоуівай.огд.гв. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 д н ї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку 25. 04. 2023. року принєсол ришенє о нє приступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Вибудов крижней драги на крижаню державней драги ІІА ряду ч. 121 и општинскей драги на км 14+253,51 државней драги ІІА ряду ч. 121 як кружней крижней драги на к.п. ч. 8340/7, 8340/8, 8340/9, 8343/2, 8335/2, 8334/2, 8333/2, 8332/2, 8486/1 и 8486/2 К.О. Шид ношителя проєкта ЯП „Драги Сербиї“, улїца Булевар краля Александра ч. 282, Беоґрад. Ришенє о нє приступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботни дзень од 10 г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 46). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од обявйованя того обвисценя.

РУСКЕСЛОВО 31

И нф орм атор

Република Сербия Автономна покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и н ац ионални мен­ ш ини - н ац ионални заєд­ нїци Булевар М ихайла Пупина 16, 21000 Нови Сад Тел.: +381 21 456 217, 487 4604 Ф +381 21 456 217 0ип2@У0)У0Йіпа.д0У.Г8

На основи члена 24. пасус 2. П окраїнскей скупш тин скей одлуки о п окраїнскей управи (“ Службени новин и А П В ” , число 37/2014, 54/2014 - др. предписанє, 37/2016 , 29/2017, 24/2019, 66/2020 и 38/2021), члена 11. и 23. Покраїнскей скуп ­ ш тин скей одлуки о буджету Автон ом ней п о к р аїн и Войвод ини за 2023. рок (“ Службени новини А П В ” , число 54/2022), а у вязи з членом 7. П окраїнскей скупш тин скей одлуки о додзельованю буджетних средствох за унапредзенє положеня националних м енш инох - националних заєднїцох и розвой м ултикултур ал изм а и тол е р ан ц и ї (” Службени новини А П В ” », число 8/19) и члена 3. пасус 1. П равилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и нац ионалн и м е н ш и н и национални заєднїци за унапредзованє положеня националних м енш инох - националних заєднїцох и розвой мултикултурализм у и толеранц иї у А втоном ней п окраїни Войводини (“ Службени новини А П В ” , число 7/2023), покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални м енш ини - национални заєднїци, розписує

ЯВНИ КОНКУРС за орґанизованє едукативно-рекреативного кампу ш колярох ш треднїх ш колох

приявох на Явну поволанку за участвованє у едукативнорекреативним кам пу школярох ш треднїх ш колох формує лїсти н у ш колох - учаш нїкох активносцох. III О КРЕМ НИ УСЛОВИЯ Явни набавки Кед хаснователь средствох зоз того конкурсу подпада под реґулацию Закона о явних набавкох, односно кед ше сред­ ства яки витворени по ти м кон курсу буду хасновац за н а ­ бавку роботох, доброх або услугох, а учасц явних средствох твори вецей як 50% вредносци набавки, хаснователя сред­ ствох ше будзе трим ац за наручителя и вон ма обовязку применьовац Закон о явних набавкох. IV СПОСОБ АПЛ ИКОВАН Я • Явни конкурс ше обяви у «Службених новинох Автономней покраїни Войводини», дньових новинох «Ало» и на интернет-боку Секретарияту, як и на порталу е-Управа, на сербским язику и на язикох н ац ио налн их м енш инох хтори ше службено хаснує у Автоном ней п окраїни Войводини. • Прияви ше поднош и лєм на конкурсних формуларох сек­ ретарияту у єдним прикладнїку. • Прияви на явни конкурс ше п однош и на сербским язику або на язику националней м енш ини хтори ше службено хаснує у Автоном ней покраїни Войводини. • Прияви ше подноши: о особнє - на п и са р н їц у п о к р а їн ск и х орґанох управи (службени уход, будинок П окраїнскей влади, Бановински преход бч, Нови Сад); о по п ош ти на адресу: П окраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални м енш ин и - национални заєднїци Булевар М ихайла Пупина 16, 21000 Нови Сад З назначеньом: ЗА КО НКУРС ЗА ОРҐАНИЗОВАНЄ ЕДУКАТИВН О-РЕКРЕАТИ ВНОГО К А М П У Ш КОЛЯРОХ Ш ТРЕДНЇХ ШКОЛОХ V ОЦЕНЬОВАНЄ ПРОЄКТОХ И ОДЛУЧОВАНЄ О ДОДЗЕЛЬОВАНЮ СРЕДСТВОХ • Прияви поднош ительох вреднує и оценює конкурсна комисия у складзе з критерию м ам и яки утвердзени з Правилн їк о м о додзельованю будж етних средствох П окраїн ского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални м ен ш и н и - нац ионалн и заєд н їц и за унапредзованє положеня националних менш инох - националних заєднїцох и розвой мултикултурализм у и толеранциї у Автономней п о ­ кр аїни Войводини (“ Службени новини А П В ” , число 7/2023), • Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасни и нєподполни або нєправилно виполнєни прияви, прияви хтори поднєсли нєовласцени особи, прияви вип исан и нєч и тко або зоз ґраф и тн и м клайбасом, прияви хтори нє предмет Конкурсу, як а н ї прияви поднош ительох хто р и м уж додзелєни средства по основи предходних конкурсох Секретарияту, а нє вимирели превж ати обовязки по ти х конкурсох; • При одлучованю о вибору орґанизатора змаганя, попри критерию м ох яки предписани з Правилнїком , до огляду ше бере и тоти критерию ми: о предкладанє едукативних и спортско-рекреативних ак­ тивносцох; о обсяг акти вносц ох и число плановани х уча ш нїко х кампу; о предкладанє л о ка ц и ї и постояцей и н ф ра структури за реализацию активносцох; о предкладанє провадзацей програм и и активносцох под час реализованя кампу; о предкладанє терм ину отримованя кампу; о предходне искуство подношителя прияви у истих або подобних активносцох; о предкладанє буджету активносцох и обезпеченей услуги за учаш нїкох; •Секретарият затрим ує право од поднош ителя прияви питац, по потреби, д одатну докум ен таци ю и и н ф о р м а ц и ї або висц на саме место, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє д одатних условийох; • П о країн ски секретар п ри но ш и риш енє о розподзельованю средствох, яке ше обяви на урядовим интернет-боку Секретарияту и на порталу е-Управа. Д одатни и н ф орм а ц и ї о я вним конкурсу мож достац у Секретарияту, на число телефона: 021/ 487 4604, по е-пош ти на адреси Ьоіап.дгедигіс@уоіуойіпа.доу.г8.

Конкурс ше розписує за орґанизованє п одпроєкту “ Камп м ул ти к у л ту р ал и зм у ” - едукативно-рекреативного кам п у ш колярох ш тредн їх ш колох зоз тер итор иї А П Войводини (у д альш им тексту: Камп) у рамикох проєкту «Афирмация мултикултурализм у и толеранциї у Войводини». Конкурс ше розписує на вкупну суму 4.500.000,00 динари. I ОБЩИ УСЛОВИЯ КО НКУРСА Вкуп н у сум у ше додзелює за орґанизованє двох ш тиродньових кам пох по прияви єдного поднош ителя прияви. Термин отрим ованя п од пр оєкту од 15. по 30. ю ний 2023. року. II УСЛОВИЯ КО НКУРСУ • На конкурс ше мож у приявиц здруженя, фонди, фондац и ї и други нєпроф итни орґан изаци ї зоз те рито р иї АП Войводини; • На явни конкурс ше нє м ож у приявйовац директни и инд иректни буджетни хаснователє, привредни друж тва и нац ионални совити националних менш инох; • К онкурсну документацию мож превжац од 5.5.2023. року у простори й ох Секретарияту або на вдеЬ адреси Секрета­ рияту вдвдвд.рита.уоіуойіпа.доу.гз • Термин за поднош енє приявох 22.5.2023. року. • На явним кон курсу ше додзелює средства за орґанизованє двох ш тиродньових едукативно-рекреативних кампох ш колярох ш треднїх ш колох зоз териториї АП Войводини, зоз цильом промовованя м едзиетнїчней толеранциї и мултикултурализм у у АП Войводини спрам шлїдуюцого: о участвованє найм енєй 14, а найвецей 16 ш тр едн їх школох; о число ш колярох хторе ш кола делеґує то найм енєй 6, а найвецей 10 (рахуюци и єдного професора); о активносци муш а подрозумйовац медзисобну комуникацию и сотруднїцтво учаш нїко х зоз р озличних ш тредкох; о а кти вно сц и м уш а уклю човац едукативни елементи и спортско-рекреативни елементи (змаганє у популарних бавискох схопносци, способносцох и знаня) и буц реализовани у адекватних условийох на одвитую цих теренох; о обезпечованє змесценя и костираня (найменєй 3 єдзеня дньово) у чаш нїко х под час тирваня кампу; о обезпечованє п отребних со труд нїко х на активносцох обезпеченя, судзеня, коо р ди нац иї и ко м у н и ка ц и ї зоз учашнїками; о обезпечованє адекватней опрем и и реквизитох за п о ­ треби орґанизациї бавискох; • Орґанизатор обезпечує вкупну координацию и технїчну реализацию активносцох кампу; • Секретарият на основи предкладаньох акти вносц ох и

32 РУСКЕСЛОВО

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Ж олт Сакалаш с.р.

12. МАЙ 2023.

Спорт

ТРЕЦА ВОЙВОДЯНСКА ЛИҐА „СИВЕР”

Бод на госцованю, три боди дома У двох колох Трецей рукометней лиґи „Сивер” Русиновци освоєли штири боди - єден на госцованю у Ґрачацу, а три дома процив Ґрафичара. РК „Борец” (Бачки Ґрачац) (13:12)

РК „Русин” 24:24

Внєдзелю, 30. априла, рукометаше Русина свойо 12. коло у Трецей рукометней лиґи „Сивер” у Бачким Ґрачцу одбавели нєришено процив екипи Борца з резултатом 24:24 (13:12). Сушедни дерби рукометаше Русина закончели зоз дзелєньом бодох. Часто нєзґодни, домашнї бавяче ше на своїм терену стретли з розположенима госцами. Рукометаше Русина одбавели єдно зоз своїх лєпших виданьох, та и резултат адекватни. През цали цек стретнуца зменьовали ше у водству раз єдна, раз дру­ га екипа, а нєришени резултат бул повторени аж дзешец раз. Найрозположенши у Русиновей екипи бул капитен Михайло Мудри хтори дал аж дзевец ґоли, потим пейц ґоли дал Борис Югик, Мирослав Виславски и Иґор Варґа дали по три ґоли, а Виктор Микита и Стефан Дюрко по два. РК „Русин” - РК „Ґрафичар” (Бездан) 30:28 (20:17) У предостатнїм колу своєй Рукометней лиґи „Сивер” рукометаше Русина пияток, 5. мая, пред своїма навиячами славели побиду над госцами зоз Бездану з резултатом 30:28 (20:17). Було то стретнуце з вельо фаулами, на хторим до­ машня екипа мала аж седем виключеня по два мину-

ти. Тот податок указує же кельо борбеносци, зною и пожертвеносци потребне дац кед ше сце освоїц обидва боди. Початок стретнуца припаднул госцом хтори були змиренши у охрани, а ефикаснєйши у нападу. После початней инициятиви госцох, од резултату 6:6, домашнї пребераю бависко до своїх рукох и уж у 20. ми­ нути водза з 15:9. Госци зменшовали розлику, но, по конєц стретнуца домашнї рукометаше нє дошлєбодзовали нїяке нєсподзиванє. Найлєпши на терену бул Милош Булатович хтори дал аж 11 ґоли и указал кельо значне єдно таке помоцнєнє, а анї кус менєй важни були и други бавяче - Михайло Мудри (дал 6 ґоли), ка­ питен Славко Гербут (дал 5 ґоли), Виктор Микита и Филип Орос (дали по 3 ґоли) и Борис Югик и Филип Тома (дали по єден ґол). У шлїдуюцим, остатнїм, 14. колу рукометаше Русина одбавя стретнуце у Сивцу процив домашнєй екипи Сивац 69/2, лидера на таблїчки Войводянскей лиґи „Сивер”. Ан. М.

ПОДРУЧНА ЛИҐА СУБОТИЦА

Побида Искри у Ловченцу Ловченац: Нєґош - Искра 0:1 Ґол за Искру: Латинкин Состав: Новаков, Секулич, Милованович Л., Човс, Сердар, Малацко (Дюричич), Латинкин, Колошняи, Пердух, Драґоєвич (Симунович), Милованович Н. (Зорич) Искра тей яри зазначела лєм два побиди, обидва на госцуюцих теренох. После успишного госцованя у Таванкуту, Искра победзела и у Ловченцу. Лєм найвекши оптимисти були прешвечени же Искра на традицийно чежким госцованю у Ловченцу може зазначиц побиду процив Нєґоша, а окреме кед ше вежнє до огляду же тидзень пред тим прецерпела чежке пораженє на домашнїм терену од Сут’єски зоз Бачкого Доброго Поля.

12. МАЙ 2023.

У першим полчасу шицко було на боку коцурскей екипи и Искра була тота котра грожела и мала вельо лєпши шанси за ґол. Искра була лєпша и по бависку и бавело ше углавним пред ґолом Нєґоша. После даскелїх нєвихаснованих шансох Душан Латинкин, котри нє бул на остатнїм стретнуцу, у 29. минути вихасновал єдну шансу и принєсол Искри предносц од єдного гола, а тот ґол бул и єдини на тим стретнуцу. У другим полчасу домашня екипа була ровноправнєйша и у тим периодзе оби­ два екипи мали даскельо добри шанси, алє, на Искрово щесце, резултат ше нє пременєл. Искра после 25. кола на 10. месце на таблїчки зоз 27 бодами. У шлїдуюцим колу у Коцуре будзе госцовац Напредак зоз Надалю. З. К.

РУСКЕСЛОВО 33

Спорт

ОТРИМАНЕ ОКРУЖНЕ АТЛЕТСКЕ ПЕРШЕНСТВО У ЗОМБОРЕ

Далєй ше пласовали два штредньошколки На Окружним школским атлетским першенстве хторе отримане пияток, 28. априла, на Городским стадиону у Зомборе участвовали седемнацецеро школяре керестурскей школи „Петро Кузмяк” , од хторих 14 школяре возросту од 4. по 8. класу основней и три школярки штреднєй школи. На Медзиокружне змаганє пласовали ше - школярка трецей класи Андєла Ледєнац и школярка штвартей класи Маша Кере кеш, оби два з оддзелєня тури стич но го напряму. Други места завжали - Иван Планчак у бежаню на 100 метери, Дюла Фаркаш у бежаню на 300 метери, Силвия Папуґа у скаканю до висока, Єлисей Пап у скаканю до далєка. Друге место у штафети, екипно, завжали хлапци у составе - Иван Планчак, Никола Сопка, Лука Фа, Теодор Штранґар, Филип Ноґо, Кристиян Малацко. Треци места завжали - Кристина Сопка и Саня Кандрач, Кристина у бежаню на 60 метери, а Саня у скаканю до висока.

Кед слово о штредньошколкох, треце место освоєла Александра Дїкич, школярка штвартого року хтора ше змагала у бежаню на 100 метери, друга була Маша Керекеш хтора ше змагала у скаканю до далєка, а Андєла Ледєнац була перша у руцаню кулї . На змаганю участвовали коло 250 дзеци Заходнобачкого округу. Наших школярох нїзших класох водзели їх тренер Саня Еделински и помоцнїк тренера Антония Тиркайла, а шко­ лярки штреднєй шко ли їх про фе сорка физичного Ела Мормил. За першопласованих штредком мая буд зе отри мане Мед зи окру жне школ ске атлетске першенство у Новим Сад­ зе. Ан. М.

ПОВОЛУЮЦИ КАРАТЕ ТУРНИР У БАЧУ

13 учашнїки - 13 медалї У Бачу всоботу, 22. априла, отримани традицийни 16. Вельконоц ни тур нир пово луюцого характеру на хторим участвова­ ли 250 змагателє зоз 23 клубох. На тим змаганю участвовали и 13 учашнїки зоз Карате клубу „Русин” Кристина Гар вильчак , Феликс Ковач, Анета Попо вич, Адриян Попович, Виктор Шимко, Дарко Еделински, Марко Еделин ски, Маша Ерделї, Лина Папуґа, Милица Джакула, Стефан Такач, Матеа Бучко и Миа Сабо. Керестурским каратистом на тим змаганю попри тре нера Ми­ хайла Оро са Лация пома гала и Марина Надь як помоцни тре­

34 РУСКЕСЛОВО

нер, понеже ше источашнє мушело провадзиц два борилїща, єден за хлапцох, а други за дзивчата. КК „Русин” ше змагал лєм у робеню катох, а у борбох ше годно зма гац у наи ход зацим пери од зе, понеже слово о малих дзецох. Змаганє пре шло успи шно, освоєни пейц перши места, пейц други места и три треци места. Шицки учашнїки достали пригодни награди, за друге и треце место додзельовани дипломи и медалї, а хто освоєл перше место достал и импро визо вани погар. Орґанизатор того турниру бул домашнї Карате клуб „Славия” зоз Бачу. Д. Б.

12. МАЙ 2023.

Спорт

РОЗВОЙНА ЛИҐА МЛАДШИХ КАТЕҐОРИЙОХ

Одличне бависко процив реномованого ривала Млади фодбалере зоз Керестура процив ривалох з Червинки однєсли два побиди, єдно стретнуце страцели и єдно одбавели нєришено

Марко Илич, Єлисей Пап, Тони Орос, Тадей Виславски, Патрик Варґа, Андрей Виславски, Алексей Виславски, Ален Бики, Дарко Еделински и Ерик Русков ски. За кус младши состав (3. и 4. класа) наступели Йован Цвєтичанин, Николина Гарди, Дар­ ко Еделински, Стивен Банич, Давид Гар­ ди, Йован Бошкович, Даниєл Фейди, Тони Надь Пикси и Давид Колошняї.

На керестурским Ярашу всоботу, 29. априла, фодба­ лере младшей катеґориї Русина предлужели стретнуца у своєй Розвойней лиґи процив парнякох зоз Червинки. По красней хвилї наступели дзеци возросту од 1. по 6. класу основней школи хтори були подзелєни до штирох екипох.

Русиновци у тим составе лєм предлуже­ ли добре бавиц як цо бавели и од початку сезони, та процив Червинки одбавели нє­ ришено 2:2. У першим полчасу екипа Чер­ винки водзела зоз аж 2:0, медзитим, русиновци були упарти и витирвали, и зоз ґолом Давида Гардия и Дарка Еделинския удало им ше виєдначиц на 2:2. Бависко було активне и динамичне, обидва екипи ше наисце борели за побиду, но, стретнуце закончене з нєришеним резултатом, гоч обидва екипи мали ище надосц наго­ ди. Бул то дуел ровноправних процивнїкох .

Найстарша екипа Русина, 4, 5. и 6. класа, одбавела потераз свойо найуспишнєйше стретнуце у тим року, з оглядом на тото же победзели реномованого процивнїка з Червинки з резултатом 5:0. Найрозположенши бавяче хтори дали аж по два ґоли були Марко Илич и Никола Планчак, а ту и Тони Орос з єдним датим ґолом. Бавяче на терену були барз добре поставени, на шицких позицийох бавели тактично, тимски и динамично, през цале стретнуце вершели прицисок на процивнїкох, просто поведзено, нє допущовали госцом же би ше „розмахали” у бависку. Бавели нападацки и процивнїк барз чежко доходзел до акцийох, а нашо хлапци лєм чекали свою нагоду. За найстар­ шу екипу наступели - Алекс Цвайґ, Никола Планчак,

На меншим терену наступели и дзеци 2. и 3. класи, хтори Червинку победзели зоз 4:2, а два ґоли за Русин дал Тони Надь, док по єден ґол дали Тони Сивч и Давид Гарди. Окрем нїх, за Русин наступели и Давид Еделински, Лука Залич, Андрей Надь, Иван Надь, Страхиня Кршич, Кристиян Чонка и Кристофер Дудаш. Наймладши русиновци, дзеци 1. и 2. класи, бавели на меншим терену, а од Червинчаньох страцели зоз 9:3. Два ґоли за свой тим дал Лука Тасич и єден дал Тони Сивч. Окрем нїх, у тим составе наступели и Марко Еделински, Михайло Шомодї, Алек Малацко, Дориян Попович, Стефан Такач и Филип Бурчан. Два стретнуца судзел предсидатель Клубу Тихомир Медич, а два тренер ґолманох у младших катеґорийох Мирослав Накич. Ан. Медєши

12. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 35

Спорт

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

Дюрдьовчанє страцели од Новосадянох у 23. колу ФК ,,Червена гвизда” (Нови Сад) - ФК ,,Бачка 1923” 4:3 (1:0) БАЧКА - Неманя Иґнїч, Янко Вуйович, Стефан Топчиов, Стефан Тривунович, Душан Тривунович, Ненад Дюрич, Стефан Максимович, Деян Станкович, Милан Роґич, Драґан Тривунович и Деян Ву­ йович. Нови Сад - стадион ФК ,,Червена гвизда” ; главни судия бул Павле Ґрґурович з Петроварадину, а помоцнїки були Петар Калман з Нового Саду и Деян Чобанов з Руменки; ґоли за Бачку дали Стефан Тривунович у седемдзешатей минути и Милан Роґич у седемдзешат пиятей и осемдзешат штвартей минути; жовти картон у екипи Бачкей достали Стефан Максимович и Душан Тривунович. У 23. колу Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад хторе одбавене 30. априла фодбалере ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова страцели од фодбалерох Червеней гвизди з резултатом 4:3. Стретнуце нє почало обецуюцо анї за домашнїх, анї за госцох. Обидва екипи мали даскельо добри нагоди за ґол на початку стретнуца, алє их нє вихасновали. Пейц минути пред концом першого полчасу, у 40. минути, домашнїм ше поспишело дац свой перши ґол.

бич, Деян Вуйович, Стефан Деянович, Душан Три­ вунович. У резерви - Стефан Топчиов, Милан Роґич и Никола Балоґ. ДЮРДЬОВ - стадион ФК „Бачка 1923” . Главни судия бул Алекса Николич з Нового Саду, а помоцнїки були Саша Самац з Футоґу и Желько Штумпф з Нового Саду. Ґоли за Бачку дали Илия Данґубич у штвартей минути и Душан Тривунович у штерацетей минути. У 24. колу Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, хторе одбавене 7. мая, фодбалере Бачкей з Дюрдьова победзели фодбалерох Татри з резултатом 2:1.

У другим полчасу фодбалере Червеней гвизди бавели ище лєпше и удало им ше дац други ґол у 47. мину­ ти, а нєодлуга, у 56. и 58. минути, ище два. Теди уж могло нагаднуц хто будзе побиднїк того стретнуца, алє пред концом стретнуца дюрдьовски фодбалере ше „пребудзели” . У 70. минути Стефан Тривунович копнул до лабди хтора закончела у процивнїцким ґолу. Милан Роґич свою схопносц на терену указал и на тим стретнуцу и за Бачку дал ище два ґоли, у 75. и 84. мину­ ти, алє то нажаль нє було досц же би Дюрдьовчанє вишли як побиднїки того стретнуца.

Стретнуце нє було барз чежке за домашнїх. Максимално ше закладали за кажду лабду на шицких часцох терена и бавели анґажовано и нападацки, а то дало плод. Перши ґол на стретнуцу бул за Бачку и то на по­ чатку стретнуца, у 4. минути, цо дюрдьовских фодбалерох мотивовало же би ище лєпше бавели. Госцом ше поспишело же би и вони нєодлуга, у 11. минути, дали свой перши ґол и виєдначели резултат. Пред концом першого полчасу, у 40. минути, фодбалере Бачкей даваю свой други и остатнї ґол на тим стретнуцу.

Бачка звладала Татру

У другим полчасу обидва екипи мали даскельо добри нагоди за ґол хтори нє вихасновали.

ФК ,,Бачка 1923” - ФК ,,Татра” (Кисач) 2:1 (2:1) БАЧКА - Неманя Иґнїч, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Деян Станкович, Предраґ Маркович, Ненад Дюрич, Стефан Тривунович, Илия Данґу-

После того кола Бачка ище вше на пиятим месце на таблїчки зоз 44 бодами. У шлїдуюцим колу дюрдьовски фодбалере ше стретню у Буковцу з фодбалерами Фрушкогорского партизана. Л. В.

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

Єднота напредує на таблїчки У 14. колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид Єдно­ та зоз Шиду на госцованю у Батровцох победзела фодбалерох Омладинца зоз 4:2, у Ґибарцу Синдєлич и Гранїчар з Ямени бавели вировнато 1:1, у Бинґули Борец з Илинцох победзел ОФК „Бинґулу” зоз 4:1, Братство и Єдинство з Люби нє одбавели стретнуце у Соту, а у тим колу бул шлєбодни Сримец з Беркасова. На таблїчки Синдєлич перши зоз 31 бодом, Єднота

36 РУСКЕСЛОВО

друга з 28 бодами, Борец треци з 22 бодами, Єдинство (Лю) штварте з 19 бодами, Гранїчар пияти з 18 бода­ ми, Сримец шести зоз 14 бодами, Омладинєц седми зоз 12 бодами, ОФК „Бинґула” предостатня, осма, зоз 10 бодами и остатнє дзевяте Братство без бодох. У 15. колу Єднота дочекує Братство, Єдинство (Лю) будзе бавиц дома з Бинґулу, Борец будзе домашнї Синдєличу, Гранїчар дочекує Сримец, а у тим колу будзе шлєбодна екипа Омладинца.

12. МАЙ2023.

Спорт

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐАЗОМ БОР

Госци водзели, домашнї победзели ФК „Русин” - ФК „Липар” 3:1 (0:1) РУСИН - Деян Кронич, Стефан Тома (Деян Чернок), Боян Голик, Александар Кочиш, Реля Ланчужанин, Деян Павло­ вич, Филип Вуйович, Янко Кулич, Оґнєн Маркович, Матей Саянкович (Деян Будински), Андрей Малацко. Перши општински дерби одбавени 30. априла на домашнім Ярашу, а закончени є зоз сиґурну побиду фодбалерох Русина. У 24. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор звладана екипа з Липару з резултатом 3:1 (0:1). Уж на початку стретнуца русиновци направели вецей шанси за ґол, но, лабда нїяк нє сцела войсц до мрежи. Найвецей шанси мал Янко Кулич кед зоз „ножнїчками” потрафел горню греду. Старе фодбалске правило глаши же кед ти нє даш ґол, даю го процивнїцки бавяче. Праве тото ше и случело кед на центершут бавячох з Липару Стефан Тома нєзґодно одреаґовал на наруцену лабду и потрафел свой ґол, та госци почали водзиц з 1:0. Други полчас друга приповедка. Од початку другого полчасу фодбалере Русина ше розлєтали по терену, цо уплївовало и на пременку резултату. Перше Филип Вуйович у 49. минути достава лабду коло 30 метерох од процивнїцкого ґолу, преходзи двох, трох бавячох и зоз 18 метерох прецизно цилює нєбранєни лїви долнї кут ґолу. Виєдначованє резул­ тату тераз дава ище векши полєт домашнїм бавячом, та о минуту и Саянкович дава ґол и звекшує водство Русина на 2:1. Стретнуце достава цалком други цек, та домашнї тримаю под контролу векшу часц терену. Пред самим концом стретнуца Саянкович звалєни у 16 метерох, судия писка пенал за Русин, а

сиґурни реализатор зоз 11 метерох бул Филип Вуйович.

Х ет-трик Я нка Кулича ФК „Наша гвизда” (Силбаш) - ФК „Русин” 1:4 (1:1) РУСИН - Деян Кронич, Стефан Тома, Боян Голик, Александар Кочиш, Реля Ланчужанин, Деян Чернок, Филип Вуйович (Александар Тома), Лука Иличич (Никола Циврич), Янко Кулич, Оґнєн Маркович, Матей Саянкович. Ґоли за Русин дали Янко Кулич 3 и Филип Вуйович. У 25. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор хторе одбавене внєдзелю, 7. мая, фодбалере Русина госцовали у Силбашу дзе ше стретли з домашню екипу, Нашу гвизду. З оглядом на тото же домашнї у долнєй часци таблїчки, обчековало ше возбудзуюцше стретнуце, но, русиновци и у тим случаю нє дошлєбодзели нїяке нєспод зи ванє. Початок стретнуца припаднул домашнїм - на самим початку, у 8. минути, почали водзиц з 1:0. По нєписаним сценарию, русиновци аж после достатого ґолу починаю озбильно бавиц - так и тераз було, таргли ше и почали бавиц свойо препознатлїве бависко. У 20. минути стретнуца ґолґетер Янко Кулич виєдначує резултат. Друга часц стретнуца започала з ґол ом Филипа Вуйовича у 61. минути. Уж теди ше видзело же ше русиновци чежко одрекню трох бодох. Точку на змаганю положел розположени Янко Кулич кед дал ище два ґоли, перши у 77. минути, а други минуту познєйше. У шлїдуюцим колу Русин будзе бавиц дома процив Борца 46 з Обровцу. Ан. М.

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

Канонада ґолох у Бешенове У 22. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере Гранїчара з Адашевцох призначели прешвечлїву побиду на госцованю у Бешенове и победзе­ ли БСК з 9:1. У Бикичу ОФК „Бикич” вицагнул лєм бод процив Борца (Р) з резултатом 1:1, Фрушка Гора у Руми страцела од Обилича 1993 з Куковцох з 2:1, Напредак победзел Ердевик 2017 з 2:1, фодбалере Зеки Булюбаши тиж з 2:1 победзели Єдинство, у Ночаю Змай страцел од ЛСК-а з Латярку з 5:1, а Срим зоз Сримскей Рачи победзел на госцованю Борец з Вельких Радинцох з 2:0. На таблїчки ЛСК прешвечлїво перши з 57 бодами, Гранїчар (А) други з 51 бодом, Обилич 1993 треци з 45

12. МАЙ 2023.

бодами, Зека Булюбаша штварти з 42 бодами, Єдинство пияте з 41 бодом, ОФК „Бикич” и далєй шести зоз 37 бодами, Срим седми зоз 32 бодами, БСК осми з 26 бодами, Напредак дзевяти з 24 бодами, Ердевик 2017 дзешати з 21 бодом, Борец (Р) єденасти з 20 бодами, Змай дванасти з 19 бодами, Фрушка Гора предостатня, тринаста, з 14 бодами и Борец (ВР) остатнї, штернасти, з 11 бодами. У 23. колу Обилич 1993 дочекує ОФК „Бикич” , Борец (ВР) будзе домашнї Напредку, Срим будзе бавиц дома з Фрушку Гору, Борец (Р) дочекує Змай, моци одмераю и ЛСК и БСК, Гранїчар (А) доче­ кує Зеку Булюбашу, а Єдинство будзе домашнє Ердевику 2017 Вл. Дї.

РУСКЕСЛОВО 37

Спорт

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНИ ЯВНИ ЯРНЇ ТРЕНИНҐ

Промоция здравого стилу живота На Явним тренинґу наступели школяре з Атлетского и Карате клубу „Русин” , учашнїци двох старосних ґрупох Рекреациї за жени, Фитнес ґрупа „Порушай ше” з Нового Саду , а представела ше и ґрупа Рііпезз шаїк

Главни спонзор Ярнього явного тренинґу була Месна заєднїца (МЗ) Руски Керестур, котра помогла коло його орґанизациї иницияторки Мариї Гарди. Циль тренинґу бул презентовац здрави животни стил през здраве костиранє и физичну активносц як насущну потребу. На Явним тренинґу наступели шко­ ляре з Атлетского и Карате клубу „Русин” котрих водза тренере Саня Еделински и Михал Орос, односно Анамария Няради, наступели и учашнїци двох старосних ґрупох Рек­ реациї за жени котрих водзи Лїляна Еделински. Госци були Фитнес ґрупа „Порушай ше” з Нового Саду котру водзи Йована Симич, а представела

У красним желєним амбиєнту коло керестурского базену всоботу, 29. априла, отримани Явни ярнї тренинґ зоз мотом „Порушай ше, направ перши крочай... Опредзель ше за здрави живот” , на котрим наступели рекреативци и мали спортисти двох Русинових клубох.

ше и ґрупа РИпєйй вдаїк котру водзи Мария Гарди. Тиж бул и мини-маратон „Беж за здравє” котри орґанизовала Ясна Тасич. О здравим костираню присутних здогадла нутриционистка Михаела Милинкович, а Явни тренинґ и важносц физичней активносци за здрави психофизични живот попри нєй потримала и вецейнїста шветова шампионка у бодибилдинґу Илона Гека Зарубица. Програму водзела Адриана Надь Барна. Учашнїки ше ошвижели и зоз овоцу и желєняву хтору обезпечела МЗ, зоз швижу лимунаду зоз кафичу „Мала Оаза” , а Ясна Тасич направела интеґрални кекси. На тренинґу попри учашнїкох було, алє могло буц и вецей нащивительох, младих родичох зоз дзецми, а тиж и старших. Но, заклада ше же ярнї и єшеньски Явни тренинґ годзен постац и традиция, та ше орґанизаторе наздаваю же з часом прицагню вецей нащивительох и учашнїкох. М. Афич

38 РУСКЕСЛОВО

12. МАЙ 2023.

И нф орм атор

— о а _ г

’ч И - ’ г ж г ; Ш.1_ - Д іі“!ДК Г—пг. 1 и «*■■

ЯвСЗАЙ Щ ---- ш

„Бал" на нашим Ют'юб каналу На нашим Ют’юб каналу Кш ке й іо у о га гїгесі обявени нови видео - виривок зоз представи за дзеци „Бал” , автора Сашу Палєнкаша. Скрацени текст представи, хтори обя­ вени и у даскелїх прешлих числох „Заградки” , пречитали ґлумици зоз представи, а то Мая Надь (принцеза), Ксения Катрина (ангел), Валентина Гарди (дябол), Яна Варґа (кралїца и мац) и Андрей Орос (наратор), а текст провадза фотоґрафиї зоз премиєри и репризи, як и илустрациї. Представа „Бал” премиєрно виведзена у самостойней продукциї у децембру прешлого року на Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї у Руским Керестуре, у режиї Адриани Надь Барна, а прешлого штвартку, 27. априла, участвовали на Зонскей смотри театралней творчосци за дзеци у Кули. На нашим Ют’юб каналу мож патриц и други змисти за дзеци зоз „Заградки” , як и анимациї сликовнїцох „Кухня” , „Фарби”, „Родзини” , „Карусел” итд. Же бисце провадзели новосци на нашим каналу, потребне кликнуц на ЗиЬксгіЬе.

12. МАЙ 2023.

"дзе цобудзе*дзе цо будзе4

ГОСЦОВАНЄ ПРЕДСТАВИ „М ЕТАМ О РФ О ЗИ” У ДЮРДЬОВЕ На пияток, 12. мая Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя” на бини КУД „Тарас Шевченка” на 20 годзин будзе бавиц представу „Метаморфози” . Уходнїца за представу 200 динари. Госцованє у Коцуре будзе концом мая, о чим явносц будзе благочасово обвисцена.

НА СОБОТУ СБ „ЯШ А БАКО В” У ШИДЗЕ На соботу, 13. мая, будзе змаганє у столним тенису у рамикох XXXI Спортских бавискох ,,Яша Баков” . Турнир будзе отримани у спортскей гали у Шидзе на 9 годзин.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ ОБЛАКОХ И ДЗВЕРОХ З НЕОПРЕМ ҐУМУ ТИРВАЦА ИЗОЛАЦИЯ ОД ВИТРУ, ЖИМИ, ГАЛАЙКУ, ПРАХУ Телефон 060/50-88-433

М АЛ И ОГЛАШ КИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” КУПУЄ ХИЖУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, за потреби канцеларийох и дописовательства. Глєдаме добре очуване обисце (може и на поверх) блїзко при центру, квартельни нукашнї простор котри би мал минимум 120т2 (и векши простор пре архиву), зоз цо меншим простором за отримованє желєних поверхносцох. Волац на телефон 069 67 33 01.

РУСКЕСЛОВО 39

УПИШЦЕ ДЗЕЦИ ДО РУСКИХ о в о д о х и ш к о л о х

Почитовани родичи, До 31. мая 2023. року тирва упис школярох до оводох и до перших класох у основних школох у Републики Сербиї. М аме три школи дзе ше по­ рядну наставу отримує по руски - у Руским Керестуре, Коцуре и у Дюрдьове. Же би ше оформело руске оддзелєнє, треба пецеро школярох. У школи на упису вам длужни понукнуц питальнїк же бисце вибрали язик на хторим жадаце же би ваш школяр провадзел порядну наставу, лєбо вам понукнуц же би руски язик дзецку бул виборни предмету школох дзе нєт порядна настава по руски (Нови Сад, Вербас, Кула, Шид, Бачка Тополя). Тиж маце право уписац дзецко до рускей ґрупи у оводох у Коцуре и у Дюрдьове. Зочуєме ше зоз ситуацию же нє у каждей школи родичом понукаю вибор, лєбо их аж активно одгваряю од порядней лєбо виборней настави по руски. Нїхто вам нє може вжац тото право! Маце право вимагач питалнїк и вибрац руски язик! Най ше вашо дзецко школує по руски, вибераце ви, родичи. Кед же вам на упису нє даю питальнїк, або вас буду одгваряц, явце ше до Националного совиту рускей националней меншини за потримовку. Нєшка половка руских школярох интеґрована до оддзелєньох на векшинским наставним язику и нє хасную предносци образованя на руским мацеринским язику. Того року славиме два значни ювилеї - 270-рочнїцу образованя на рус­ ким язику и 120-рочнїцу оводи, односно предшколского образованя по руски. Нє знєверме богатство и традицию хтору нам предки охабели до нашлїдства. Родичи, нє дайце же би ваша свидомосц о руским идентитету була занєдзбана. Вашо дзеци вам ютре буду подзековни на мацеринским язику. Нє дошлєбодзме най ше у рускей класи загаши шветло! Йоаким Рац, предсидатель Национал­ ного совиту Руснацох 025/705-222 Олена Папуґа, предсидателька Одборуза образованє 063/863-7-863