Ruske slovo 18-19

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

Як и прешлого року, и Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, пред” и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких лужа зоз рубрику Хладок ” же бисце зоз читачами Руского слова” подзелєли рецепти, дали ” поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок. Окрем рецептох, най на тих бокох буду и поради цо у тижню вариц, мали совити як нї зоз чого направиц смачни, а тунї полудзенок”. ” Нє треба вихабиц и швета, родзени днї дзе ше млади ґаздинї госцом можу похвалїц зоз векшим и богатшим менийом, бо шицко цо домашнє вше смачнєйше, а и кед цале обисце пахнє, та домашнї и госци лєдво чекаю шеднуц за стол. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац. Думам же нам и пияц будзе диктовац цо нам будзе у гарчкох, а будземе вєдно вариц маджун и лєтнї лакотки за ошвиженє. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Так же, сотрудзуйме, а Ви нам пишце и най нам з горуцих тепшох фурт приємно пахнє! Лю. Ц.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

РОК LXXIV ЧИСЛО 18-19 (3782-3783) НОВИ САД, 11. МАЙ 2018.

П

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: НОВА ТВОРЧОСЦ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0699P-1282

Фото: Мария Афич

ПОРИХТАЙЦЕ ШЕ ЗА ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

■ РУСКИ СКАРБ, ПРЕШЛОСЦ И БУДУЧНОСЦ

ЦО БУЛО ЗНАМЕ, А ЦО БУДЗЕ УВИДЗИМЕ Пише: Єлена ПЕРКОВИЧ, предсидателька Одбору за информованє Националного совиту Руснацох

Зоз мойого виглєдовацкого искуства можем повесц же те- держави, окрем прилапиц реалносц, и потримац медий-

Фото: В. Вуячич

рашнї состави националних совитох у Сербиї мали окре- ни проєкти од интересу за руску заєднїцу на конкурсох ме динамични период, велї и вельки виволаня коло дефи- котри держава розписує на републичним, покраїнским и нованя будуцого правного рамикa у котрим буду змесцени локалним уровню. Скромни буджет зоз котрим автономно розполагал Одбор унапрямовани за потреби руских статус и положенє припаднїкох националних заєднїцох. Тал тих числених полуудатних диялоґох зоз власцу, а медийох и орґанизацийох. За радикални ришеня же як маюци на розуме интензитет и аґенду приступних пре- надополнїц „загашени руски редакциї” хиби ясна и когваркох зоз Европску унию, останє и нововибраним чле- нєчна визия и Националного совиту, и держави котра ном националих совитох чийо би ше мандати требалo ище вше нє обезпечела механїзми за континуоване и квалитетне информованє и за векшинске и меншинске потвердзиц найпознєйше по конєц 2018. року. Мандат терашньому составу Националного совиту ру- жительство на локалним уровню. Одбор за информоваскей националней меншини вшелїяк бул обтерховани нє нє ма обєктивно часу розпочац дацо озбильне, алє бузоз проблемами у двох обласцох меншинских правох: дуцому составу охаби идеї за роздумованє. образованю, о чим сом нє компетентна писац, и у обла- Як перше, треба запровадзиц и отримовац контакти зоз локалнима самоуправами у котрих постоя медиї на русци информованя. скей бешеди, и добре ше Терашнї состав Одбору упознац зоз условиями и за информованє котрому Одбор за информованє нє мал вельки маневарски динамику розписованя я предсидателька однєпростор уплївовац на таки турбулентни конкурсох. давна, свой мандат потранзицийни поцаг держави як цо приватизованє Вєдно зоз тим, треба дочал праве у чаше кед залокалних медийох, окрем прилапиц реалносц, датно едуковац припаднїкончена „друга фаза“ и потримац медийни проєкти од интересу за руску кох новинарскей профеприватизациї медийох заєднїцу на конкурсох котри держава розписує сиї нє лєм о писаню, алє котра охабела катастрона републичним, покраїнским и локалним уровню. научиц их и „читац” конфални пошлїдки у инкурсни условия и упутиц Будуци состав Одбору би требал роздумац о методи формованю на локалих дзе найду информациї ним уровню, єднак на провадзеня квалитета реализациї проєктох котри о конкурсох нє лєм зоз сербским и меншинских достали потримовку зоз державних фондох державних фондох. язикох. На розуме треба Будуци состав Одбору мац же то було у чаше кед капацитети и фокус Националних совитох були уна- би требал роздумац о методи провадзеня квалитета реапрямени на виберанки 2014, и їх конституованє. Цо ше лизациї проєктох котри достали потримовку зоз державостатнї три роки случовало зоз приватизованима медия- них фондох. На тото ше надовязує потреба, цо леґитимне ми знаме, а як ше закончи увидзиме 2020. кед терашнї право, глєдац информациї чи власнїки медийох наменски власнїки вецей нє буду мац обовязку почитовац про- троша средства котри руски редакциї и медиї доставаю по проєктним финансованю зоз державних фондох. грамску шему яка була кед купели медиї. Одбор за информованє нє мал вельки маневарски про- То нє лєм интерес руских медийних проєктох, алє и стор уплївовац на таки турбулентни транзицийни поцаг других актерох у конкурсним финансованю и софинасованю, а то предпоставка за моцнєйше медзисобне сотруднїцтво Одборох за информованє других меншинских заєднїцох. Окреме же, як сом надпомла, пошвидко придзе 2020. рок. Националним совитом, односно їх Одбором за информованє у новим зволаню будзе требац часу же би „влапели” крочай и роботни темпо, и предочели держави на час можлїви сценарио у локалних приватизованих медийох. Точнєйше, требало би на час понукнуц конкретни предклади за отриманє локалного меншинского информованя. Тоти предкладаня би требали буц прилаплїви и держави, котра, по правдзе, функционує у зложених дружтвено-економских обставинох, и националним заєднїцом, и цалому дружтву. ■

2 РУСКЕ СЛОВО

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

11. МАЙ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Самоотримованє здруженьох гражданох у Керестуре (2) 6–7. Стимулованє самозанятосци у Општини Шид

■ Нашо места 9. Схадзка УО Рускей матки 12. Добродзечне даванє креви у Дюрдьове

■ Мозаїк 14. Активносци Оддзелєня за русинистику

■ Култура и просвита 18–19. На закончуюцим испиту з руского язика 25. Представена кнїжка пошвецена о. Дюрови Биндасови

■Литературне слово 21–24. Нова творчосц по руски

■ Економия 26. Медзинародни польопривредни саям у Новим Садзе 28. Предата Индустрия меса Срим” ”

■ Людзе, роки, живот

30–31. Наш госц: Лидия Фодор зоз Бачкей Тополї 32–33. Шлїдом емисиї РТС Кухня ” мойого краю”

■ Духовни живот 34. Кирбай у Руским Керестуре

■ Информатор

36–39. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 40. Рукометна лиґа младших катеґорийох 41–43. Подручни фодбалски лиґи Насловни бок: Предлужени обробок Бруґошових неґативох Авторка фотроґрафиї: Мария Афич

ДЗЕНЬ ПОБИДИ, ДЗЕНЬ ЕВРОПИ И того року отримани пригодни манифестациї и подїї з нагоди, 9. мая, Дня побиди над фашизмом и Дня Европи. Як вираз почитованя и пиєтету, на памятнїки борцом покладзeни венци, як вираз надїї и одшмелєня, слухали зме винчованки и бешеди о нашей европскей перспективи и нє так далєкей будучносци у фамелиї европских народох и державох. Медзитим, з рока на рок вше баржей обачиц же на тот дзень, у ствари, векшина слави лєм єдно швето, тото хторе му по власних преференцох и афинитетох баржей „лєжи”, а гевто друге скоро же иґнорує. Тото подзелєнє функционує по нєясним критериюму и на символичним уровню, а у ствари, є подзелєнє на „евроентузиястох” и „евроскептикох”. На акцию и реакцию, у сущносци на Заход и Восток. И як таке, цалком є погришне и без основи. Гоч то, голєм формално два швета, два здогадованя на розлични подїї, наисце су єдно, нєрозлучне. Нє лєм прето же би без Дня побиди нє було анї Шумановей декларациї, алє насампредз же обидва датуми дзеля исти цивилизацийни и чловеколюбиви вредносци шлєбоди, толеранциї, ровноправносци. Нєшкайша Европа бранєна и будована и на побережю Волґи, и на плажох Нормандиї. Правда, Европска уния нєшка ма свойо бриґи. Бреґзит, криза у України, ситуация зоз Каталонию, миґранти, моцнєнє правоориєнтованих рухох и популистичних лидерох... ґу тому, ище вше нє шицки членїци санировали пошлїдки ґлобалней рецесиї, а нє прешла анї „вистатосц од преширеня”. Медзитим, праве то потвердзенє же Европа жиє, нє лєм як идея, алє як конкретни, дїлатни орґанизем. Бо, то и у живоце нє шицко лєм шпиванка и квеце. Тиж як и у живоце, кед себе поставяме приоритети хтори проблем перше ришовац а цо може чекац, и Европа ма свойо приоритети. На нашу жалосц, лєбо щесце, хто уж як патри, наш реґион, ткв. Заходни Балкан, тераз нє медзи нїма. З другима словами, як цо ше уж случовало за остатнї трицец роки, єден час нас нє будзе цагац за руку, цо значи же ше сами мушиме баржей потрудзиц. Вироятнє праве то тото „квашне грозно” пре хторе рошнє евроскепса и прихильносц ґу рижним еґзотичним алтернативом, вироятним тельо кельо и даяка нова штурма на Райхстаґ.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович, Вероника Вуячич * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки– Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 1 6 0 - 0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 - 5 3 * Р у ко п и с и ш е н є в р а ц а * Д ру ку є Д ру ка р н я ” M a x i m a g r a f ” П е т р о ва р а д и н * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

11. АПРИЛ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК САМООТРИМОВАНЄ ЗДРУЖЕНЬОХ ГРАЖДАНОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ (2)

НАЙЧЕЖШЕ КЕД ПОРЯДНА ДЇЯЛНОСЦ З ПРОЄКТОХ Пише: Марина ДЖУДЖАР

На сиґурни буджет нє може раховац анї єдна спомедзи орґанизацийох, даєдним ше з членарини уда намириц праве основни трошки порядней дїялносци, алє лєм кед су скромни

П

риклад успишного здружованя, котре порушало паприґарох на розгварки, догварки и совитованя за унапредзованє власней продукциї, та и добру рекламу за валал и керестурски бренд – червену рогову паприґу, то Здруженє продуковательох паприґи „Капсикум анум”, на чиїм чолє Душица Орос. – У 2018. року маме 145 членох, од котрих наплацуєме рочну членарину 1 000 динари, без огляду на поверхносц на котрей продукую паприґу. Приходи котри витвориме з членарини релативно мали поровнуюци з нашима вкупнима трошками. Приходи витворюєме и по конкурсох, прешлого року зме на конкурсу Покраїни достали лєм 30 000 динари, з котрима ше нам нє удало подмириц анї єдно нашо едукативне путованє. За отримованє манифестациї „Днї керестурскей паприґи” тиж доставе средства по конкурсу, алє то тиж мало, та єдну векшу часц пенєжу нам даваю нашо спонзоре у форми донацийох, то спонзоре котри нашо вецейрочни сотруднїки, та уж стаємно и потримую нашо активносци. Путованя за наших членох безплатни, а рочнє реализуєме кажде за котре ше нам укаже нагода. Трошки рочней дїялносци Здруженя паприґарох досцигую суму од милион динари – дознаваме од Оросовей. Здруженє прешлого року порушало пейц членох Управного одбору же би реґистровали Землєдїлску задруґу, котра ше занїма зоз одкупом паприґи, а маю и отворену польопривредну апатику. ПРЕ 300 ДИНАРИ НА ПРИВРЕДНИ СУД

У рамикох Спортского дружтва „Русин” (СД) дїлую вецей клуби, кажди клуб запровадзує власни модел як ше будзе отримовац. СД нє ма можлївосц розполагац з буджетскима средствами. – Єдини способ финансованя СД бул зоз самодоприносу, з тих средствох зме вимирйовали банкарски и основни материялни трошки, вше кед бул звишок пенєжу, ми их роздзельовали нашим клубом. Покля СД мало векши инґеренциї, з нашого рахунку ше вимирйовали рахунки за струю на Ярашу и у Старей школи, а тераз зме вецей то нє можеме – толковал нам предсидатель Драґан Ковачевич. Пририхтую ше за преславу 100. рочнїци СД, котру планую означиц о

4 РУСКЕ СЛОВО

На донациї рахую лєм дзепоєдни

штири роки, а як дознаваме, под знаком питаня їх дальше финансованє, понеже нєт самодоприносу. Мото клуб „Шаркань” ма 15 членох, з котрих активни лєм осмеро. Донєдавна наплацовали членарину 200 динари рочнє, алє и тото утаргли. – Зоз писаньом проєктох маме неґативне искуство, понеже чежко достац пенєж, потим нїґда нє мож достац глєдану суму, а зоз даскельо раз меншу нє знаме одкадз почац. Так прешлого року зме достали 10 000 динари з Општини Кула, а кед зме подношели звит, та нам одступал за коло 300 динари, прецо сом ше нашол аж пред Привредним судом у Зомборе – дознаваме од предсидателя Славка Надя. О финансованю Здруженя гражданох „Руска матка” нашо новини порядно пишу. „Руска матка” ше финансує лєм по проєктох и нїґда нє знаю з чим буду розполагац за сиґурно. – Найвецей доставаме з Министерства култури и информованя, дацо з Покраїнских секретариятох и локалних самоуправох – гвари предсидатель РМ Дюра Папуґа. Потераз ше им вше удао на адекватни способ поднєсц звити и оправдац способ трошеня средствох. Зоз очуваньом националного идентитету Ромох занїмали ше аж два здруженя у валалє, вкупно мали коло 50 членох. – Остатнї два роки анї єдно здруженє нє активне, чийо активносци би наисце були потребни у Керестуре. Требало би ше занїмац, насампредз, зоз очуваньом нашого мацеринского язика и дефиновац розлику медзи припаднїками ромскей и румунскей националней меншини – приповеда нам Бошко Новакович, понеже ше нам до представнїкох здруженьох Ромох нє удало дойсц. 11. МАЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

До прешлого року бул активни и Месни одбор здруженя инвалидох роботи, котре водзел, тераз покойни Владимир Сеґеди, а його активносц нє предлужел нїхто. НЄ ШИЦКО ЗАВИШИ ОД УПРАВИ Способносц самоотримованя ма лєм керестурске Здруженє пензионерох, котре дїлує як Месни одбор кулского здруженя, алє є цалком самостойне. – Членарину котру наплацуєме остава цала у нашим здруженю. Наплацуєме 300 динари, цо одлука Општинского здруженя, а по одлуки нашого Управного одбору ище дополнююци 100 динари за отримованє наших просторийох. Нєт конкурси на котри би ми могли конкуровац з проєктами, та ше знаходзиме на рижни способи. Поштреднїки зме у набавки вецей продуктох по вигоднєйшей цени и способе плаценя за пензионерох, та по тей основи од добавячох доставаме донациї. Под час рока вше єст и наших людзох котри нам приноша векши, або менши донациї – гвари Ярослав Малацко, предсидатель пензионерох. У Доме борцох и пензионерох наплацую и дополнююци 10 динари од каждого предатого напою, цо средства котри ше видвоює до окремней каси за оправянє їх просторийох. У чежкей и цалком нєвигодней ситуациї ше находзи Добродзечне огньогасне дружтво котре иснує уж 88 роки, а ма 30 членох, медзи котрима активни коло дзешецеро. Нє поносую ше на нєдостаток членох, алє их бриґую вше менши средства, прецо и їх дїялносц загрожена. – Нє наплацуєме анї членарину, анї виходи на терен, як наплациц дакому виход кед му праве згорел маєток, а часто зме у таких ситуацийох и виновати при домашнїх – гвари командир Йоаким Рац. Зоз свойого буджету подмирюю основни трошки горива и коло отримованя простору. Проєктне финансованє за нїх ище єдно препреченє котре звладую зоз почежкосцами, а попри тим потребни им и нови камион. НЄ МОЖ РАХОВАЦ НА СИҐУРНИ БУДЖЕТ На сиґурни буджет нє може раховац анї єдна спомедзи орґанизацийох, даєдним ше з членарини уда намириц праве основни трошки порядней дїялносци, алє лєм кед су скромни. Орґанизациї як цо то Руска матка и Туристичне здруженє звладали проблематику писаня проєктох, та рочне напишу и до дзешец проєкти, нови идеї вше приходза. Спортске дружтво „Русин” нє пише проєкти, та з утаргованьом самодоприносу остали без єдиного жридла финансованя. Правда, нєт анї конкурси за кажду дїялносц з котру же занїмаю здруженя, Здруженє спортских рибарох пише проєкти Еколоґийного типу, а пензионере ше нє пренаходза нїґдзе. Средства за порядну дїялносц найчежше достац по проєкту, потим и подношенє звиту о наменски потрошених средствох то нове виволанє за кажду орґанизацию. На донациї рахую лєм дзепоєдни. Но, и то донациї пре директни хасен донаторох, так Здруженє пензионерох поштреднїк у тарґовини, а Здруженє паприґарох, односно їх манифестация нагода же би ше донаторе промовали пред домашнїма парастами. Векшина кубури и зоз власним простором, а тоти цо маю простор часто рахунки вимиряю зоз ткв. донацийох, котру дава сам предсидатель, або член орґанизациї.■ 11. MАЙ 2018.

РОЗПОДЗЕЛЄНИ СРЕДСТВА ЗА ФЕСТИВАЛИ

НАЙВЕЦЕЙ ПЕНЄЖИ ДОМУ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

У Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, 27. априла, отримана схадзка Одбору за културу Националного совиту Руснацох Главна точка на дньовим шоре була приношенє одлуки о розподзельованю средствох по Конкурсу за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2018. року По тим Конкурсу, котри найвецей фокусовани на розподзельованє средствох за орґанизованє руских манифестацийох у 2018. року, розподзелєне милион и 250 тисячи динари за 20 проєкти. Найвецей пенєжи, 200 тисячи динари достал Дом култури з Руского Керестура за Фестивал „Червена ружа”. По 120 тисячи динари достали КПД „Карпати” з Вербасу за Хорски фестивал и КУД „Жатва” зоз Коцура за „Коцурску жатву”. По 110 тисячи динари достали КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова за „Най ше нє забудзе” и КПД „Дюра Киш” з Шиду за „Мелодиї Руского двору”. Дом култури Руски Керестур достал ище по 100 тисячи динари за Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї и за „Костельникову єшень”. Руски културни центер з Нового Саду достал 90 тисячи динари за Фестивал „Веселинка”. Дружтво за руски язик, литературу и културу достал 35 тисячи динари за „Днї Миколи М. Кочиша”, а КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова за „13. май” достал 30 тисячи динари. Найвецей орґанизациї достали по 25 тисячи динари, а то: Дружтво Руснацох у Суботици за „Яр др Мафтея Виная”, Етно клуб „Одняте од забуца” зоз Коцура за Ноц музейох, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу за „Пришли нам Русадля”, Дружтво за руски язик, литературу и културу „Стретнуце у Боднарова”, Здруженє „Руснаци” зоз С. Митровици за Мацери Рускинї, РКУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули за Стретнуце рецитаторох и МАТКА – Дружтво Руснацох Нового Саду Войводини за Фестивал малих сценских формох. По 20 тисячи достали Парохия св. Кирила и Методия за Кирбай у Беоґрадзе, Союз Руснацох Українцох за Одход на Лемковску ватру у Ждинї и Руска матка за Одход на Биєнале лемковскей култури у Кринїци. Под час схадзки вецей члени того Одбору виражели нєздовольство зоз квалитетом пополнєних конкурсних апликацийох, а тиж спозорене на нєдостатки у звитованю дзепоєдних дружтвох у прешлих рокох. У дискусиї було спомнуте же би руска заєднїца, а окреме Одбор за културу, требали до УНЕСКО-вого нєматериялного шветового скарбу укючиц руски нєматериялни културни скарб. Б. Варґа

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК НОВИ МИРИ ЗА СТИМУЛОВАНЄ САМОЗАНЯТОСЦИ У ОПШТИНИ ШИД

З ДОБРУ ИДЕЮ ДО ЗАРОБКУ

Пише: Владимир ДЇТКО

Општина Шид и нємецка нєвладова орґанизация „Хелп“ подписали спорозуменє о сотруднїцтве з хторим нєзанятим особом котри маю добри идеї порушац власни бизнис оможлївя самозанятосц. Потримовка наменєна и тим хтори уж окончую даяку привредну дїялносц, алє ю жадаю прешириц

П

артнер у проєкту Розвойна аґенция „СИДА” зоз Шведскей, а тота програма планована же будзе тир вац два ро ки. Спо ро зуме нє под пи са ли Иви ца Йович, помоцнїк предсидателя општини Шид у мено локалней самоуправи и Предраґ Ердоґлия, представнїк орґанизациї „Хелп“ за Срим и Мачву. Як з тей нагоди наглашене, вредносц проєкта 30 000 еври, з чого учасц локалней самоуправи виноши 20 одсто. Плановане же би були додзельовани ґранти у вредно сци 1 500, 2 400 и 3 600 еври, а коло 40 одсто средствох будзе опредзелєне за нєзанятих Ромох, остаток на других нєзанятих, насампредз младих и жени. ПОТРИМОВКА ДОБРИМ И ОТРИМУЮЦИМ ПРОЄКТОМ – Ми нє одредзуєме хтору дїялносц дахто вибере, бо средства до станю лєм добри и отримуюци проєкти, чи то з обласци польопривреди, реме селнїцтва, услугох, або другей дїялно сци. То лєм початок сотуднїцтва зоз општину Шид, бо у плану познєйше орґанизовац и финансовац роботну праксу, наприклад, шейсц мешаци, з можлїво сцу же би вец тота особа до стала роботу там дзе була на роботней пракси. Тиж значна шанса и же би роботи хтори ше тераз окончую на чарно, як цо, на-

ЕДУКАЦИЯ И КОНТРОЛА Ердоґлия тиж потолковал же подношителє вимоги маю можлївосц написац чи су зацикавени же би ходзели на одвитиюцу фахову едукацию хтора им поможе у будуцей роботи. – Можлїве и же би проєкт мал векшу суму од 10 по 15 одсто од суми средствох цо сам подношитель додава, алє нє вецей, бо би ше страцел смисел проєкта. Тиж, кед подношитель почнє з роботу нашо менторе го буду з часу на час нащивйовац же би утвердзели як ше бизнис розвива – гвари Предраґ Ердоґлия.

6 РУСКЕ СЛОВО

приклад, зберанє секундарних сировинох през тот наш проєкт по стало леґалне – наглашел Предраґ Ердоґлия. Задовольство зоз сотруднїцтвом виражел и Ивица Йович, помоцнїк предсидателя Општини, хтори гварел же намира локалней самоуправи же би ше зменшалo нєзанятосц и же отверанє каждого роботного места барз значне за тот штредок. – Ми запровадзели сотруднїцтво зоз „Хелпом“ ище на самим початку миґрантскей кризи, кед вони обезпечовали гуманитарни пакети помоци за миґрантох. Потим ше сотруднїцтво предлужело, бо донирали два превозки за Червени криж и Дом здравя, котрому донирали и вонкашнї тишлєрай. Добре сотруднїцтво предлужене и зоз потримовку зменшованя нєзанятосци – гварел Ивица Йович. СРЕДСТВА НЄ НА РУКИ Же би проєкт цо лєпше бул витворени, отримана и його презентация зацикавеним, а Предраґ Ердоґлия обсяжно обгрунтовал як треба пополнїц апликацию, односно формулар, з хторим ше конкурує за средства. У сали СО Шид вон присутним гварел же рок за апликованє до канцелариї „Хелпа“ у Беоґрдазе по 7. май. – Кед нам сцигню апликациї, вец окончуєме селекцию спрам економских и социялних параметрох. Лєм подношителє вимоги хтори прейду тоту селекцию, буду телефонски обвисцени, а вец после того нашо представнїки их нащивя по обисцох же би спатрели шицки условия и можлївосци за будуце порушованє роботи. После того ушлїдзи нове ранґованє и на концу будзе направена конєчна ранґ лїстина – гварел Предраґ Ердоґлия. Вон такой на початку наглашел же ше средства нє дава на руки, анї нє уплацує на жиро рахунок подношителя, алє им ше купує опрему хтору вони наведли. Ердоґлия потолковал и же ше нє будзе куповац животинї, як поведзме кури и клїтки за їх триманє. До огляду приходза пластенїки, мотокултиватори, рижни 11. МАЙ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

машини и подобне. Тиж зоз спомнутих средствох ше нє годно финансовац ушоренє дїловного простору, як малтерованє, лїпенє цегелкох, билєнє и подобне, алє тот простор пред тим муши буц у функциї за хаснованє. Тиж, по правилох конкурса, за одобрени средства у суми од 1 500 еври и 2 400 подношитель муши участвовац з пейц одсто, а за 3 600 евра учасц виноши 10 одсто. Обовязно муши буц реґистрована привредна дїялносц и хто достанє средства муши тоту дїялносц оконочовац найменєй два роки. Тиж тота особа треба и же би одробела осем годзини вкупно

ПРЕШИРЙОВАНЄ РОБОТИ Медзи нащивителями презентациї конкурса бул и Йован Петрович хтори уж ма започату роботу, алє ю жада прешириц. – Добре же нам ше оможлївює финансийну помоц. Я вирабям профили з плеху за закрица галох и подобне. Мам и занятих роботнїкох, алє сом пришол послухац яки условия конкурса и чи сом годзен конкуровац за ище єдну машину за плех (лим) з хтору бим преширел роботу – гварел Петрович.

Йован Петрович

дружтвено хасновитей роботи. Наприклад, у Обреновцу, дзе тиж зажил проєкт, хаснователє средствох фарбели лавки и канти за одрутки у дзецинскей заградки, гварел Ердоґлия. Вон потолковал и же з єдного обисца годна конкуровац лєм єдна особа и лєм за єдну привредну дїялносц. Алє два особи зоз двох фамелийох можу здружиц средства до „ортацкого дружтва”, або же би єден бул власнїк, а у ньго други заняти. Окрем новей опреми годно глєдац и хасновану опрему и машини, алє у обидвох случайох лєм од правних особох, з понеже „Хелп” запровадзує поступок явней набавки шицкей опреми. Ивица Йович гварел и же локална самоуправа зоз свою фаховосцу помагала подношительом вимогох же би принєсли формулари и же би шицко цалком и точно пополнєли.■ 11. МАЙ 2018.

STANOVISKA Пише: Каролина ПАПУҐА, професорка руского язика

ОД НИРВАНИ ДО СИЛВАНИ Сам наслов то виреченє котре вигваряю людзе котри, у ствари, нє слухаю нїч. Точнєйше, то музични смак младeжи котра народзена после Дейтонского спорозуменя. Подрозумює познаванє гард рок бендох, алє ше источашнє до нєба дзвига култ Цеци, або Карлеуши. У ствари, анї нє знаю хто була Силвана Арменулич, алє зато знаю же у ґрупи Нирвана бул гевтот шпивач „цо ше рокнул”. Нє правим ше же сом оперована од народнякох, нїхто од нас нє, и то лєм пре факт же зме примушени жиц у Сербиї, дзе каждодньово мож слухац або видзиц даяки нови гит. Кед нє дома, вец у сушеда, на улїци, у пекарнї, та и у кафичу. Такволана новокомпонована, або турбо музика то найтуньша форма забави котра вообще нє вимага вельо, а анї нє ма даяку глїбину. Силикони зато найважнєйши фактор у шицким тим. Такой за нїма шльокици и циркони. Кельо ґод чловечество прешло вельку и длугоку драгу, мож повесц же нам вредносц порушованя єднака нули. Якош ше дружтво ґурло назад на координантни початок кед же у питаню морални вредносци и уровень свидомосци. Тото би нє требало звучац яґод даяки клише и любела бим обкеровац пропаґованє квазиморалу. Нашо дружтво, а окреме младеж констатно деґрадована. Ноцни виход подрозумює туню музику, скоро голе (нє)облєканє и превершене конзумованє алкоголу. Реалити програми дзе старлети главни гвизди почали буц цошка на цо ше младеж упатра и сцу буц як вони, и то лєм пре фалшиви привид реалносци. На каждим крочаю ше ґлорификує спреводзка, алкоголизем и насилство. И вец ше чудуєме же уровень насилства нагло пороснул нє лєм у школи, алє вшадзи вообще. Константно ше бомбардує младеж зоз такима змистами. На билбордох естрадни уметнїци (кед же их вообще и мож так наволац), у спотох тверкую скоро голи, маю сексуални одношеня по тоалетох и пропаґую животни стил котри нашо млади лїґаю. И прецо би вец єдно просекове дзивче вжало кнїжку до рукох и образовало ше, кед у медийох може видзиц же ше до пенєжу и лагодного живота доходзи зоз глїбоким деколтеом, кратку сукню и проституцию? Можебуц тераз права хвилька же би ше фокус обрацело на позитивни приклади. Порушац младеж же би ше образовали, занїмац зоз спортом, уметносцу. То би бул круциялни поступок кед бизме сцели здравше и квалитетнєйше дружтво. За саму деґрадацию музики виновата виключно публика. Кед би публика нє потримовала таких виводзачох, вони би просто нє могли исновац. Або, опорцийовац таку файту музики и уложиц пенєж до младих талантох, або до едукативних цильох. Могло би оформиц нови медиї котри би пущали музику домашнєй и странскей алтернативней сцени и так би ше дало можлївосц висц зоз мутлянки турбо-фолку и вец бизме сами виберали цо будземе слухац. О смакох би нє требало дискутовац, алє би требало оможлївиц доступносц даяких других алтернативних ришеньох. Зоз критичним роздумованьом ше мож спроцивиц тим котри креирую явне думанє и так зопрец кажду форму манипулациї. Нє проблем у музики котру ше слуха, покля ше роздумує зоз власну главу. А кед ше почнє озбильно роздумовац... Е, теди ше мож поволац на присловку: „Поведз яку музику слухаш, и повем ци же яки ши”. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ПОТРИМОВКА РОБОТИ УСТАНОВОХ У Шидзе отримана 20. схадзка Скупштини општини Шид з обсяжним дньовим шором. Найвецей точки ше одношело на роботу установох чий снователь локална самоуправа Одборнїком представени звити о роботи за прешли рок и програма роботи за чечуци рок. После викладаня директорох установох, одборнїки без розправи потримали роботу Музея наивней уметносци „Илиянум”, Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович”, Народней библиотеки „Симеон Пищевич”, Центру за социялну роботу, Дома здравя, Културно-образовного центру, Установи за физичну културу и спортску рекреацию „Партизан” и Туристичней орґанизациї. Принєшена и одлука о Плану реґулованя транспортней обиходнїци коло Шиду у КО Беркасово и КО Шид. Обиходнїца би мала буц од Беркасова ґу заходней часци звонка городу, а потим у напряме Адашевцох же би транспорт бул повязани з авто-драгу Беоґрад–Шид. Як гварене, тот документ перши крочай, а за нїм шлїдза нови документи кед ше точно будзе знац кадзи будзе обиходїца. СО дополнєла и одлуку о локалних административних таксох з хтору порцийни обовязнїки, хтори маю длуство и жадаю репрограму длуства з Локалну порцийну администрацию, буду ошлєбодзени од плаценя административней такси у виносу 200 динари.

ПОДЛИ МОСТИ Под точку „питаня и предкладаня”, Живана Дрековича, одборнїка СНС зоз Моровичу интересовало же кеди ше будзе пирскац суньоґи, бо ше Морович находзи на двох рикох, Босуту и Студви. Вон ше тиж опитал и кеди буду оправени мости у тим валалє, бо як гварел, поставаю нєбезпечни, а асфалтне пасмо нательо дослужене же ше труши и почнє одпадовац. Чека ше и нове асфалтованє мостох у валалє.

Значни одлуки одборнїки принєсли потримуюци звит о роботи Општинского штабу за позарядово ситуациї за прешли рок и рочни план роботи штабу за 2018. рок.

СО меновала Деяна Лоґарушича, потерашнього окончователя длужносци директора Центру за социялну роботу на место директора, а принєшени и вецей одлуки хтори вязани за маєтни питаня з компетенциї локалней самоуправи. Єдна зоз значнєйших була и вименка и дополнєнє програми дїлованя ЯКП „Водовод” за 2018. рок. Як обгрунтовал директор „Водоводу” Александар Йованович, так мушело буц пре пременку хаснованя кредитного задлуженя од 20 милиони динари. Место же би тоти средства були похасновани за вибудов єдней часци (паралелного) цивоводу, вихаснує ше их за вартанє єдней студнї, за формованє СЦАДА програми у Диспечерским центру, а єдну часц средствох ше вихаснує и за уградзованє мерача прецека води. З першобутну одлуку о термину одплацованя кредиту хтори бул два роки з ґрейс периодом од єденого рока, з нову одлуку то будзе 18 мешаци з ґрейс периодом од дзевец мешаци. В. Дїтко

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕДЛУЖЕНЕ ДИҐИТАЛИЗОВАНЄ БРУҐОШОВИХ НЕҐАТИВОХ

На керестурскей парохиї од 25. по 27. април тирвала перша тогорочна фаза диґитализованя, ушорйованя и идентификованя фотоґрафийох на склєняних неґативох зоз фотоґрафскей роботнї оца и сина Осифа и Йовґена Будинскових – Бруґошових На неґативох хтори у власносци керестурскей парохиї св. оца Миколая робя фаховци зоз Покраїнского заводу за защ-

8 РУСКЕ СЛОВО

иту памятнїкох, др Миряна Дєкич и Неделько Маркович. Помага им и Любица Отич зоз Музею Войводини, хтора задлужена за другу фазу тогорочней роботи. По словох др Дєкичовей, за три днї роботи у Керестуре попри скенираня, намагали ше доробиц идентификацию прешлих неґативох, гоч за тото нє лєгко найсц информаторох хтори препознаю особи и подїї на фотоґрафийох. – На тот завод акцент нам цо вецей идентификовац особи, и там дзе зме их уж препознали, пробуєме розтолковац и подїю хтору фотоґрафия представя же бизме одредзели и час и дружтвени цеки хтори ше случовали у Руским Керестуре у периодзе од 60 рокох, кельо провадзиме. Най здогаднєме, диґитализованє Бруґошових неґативох потримує Национални совит Руснасцох и наш Завод за културу. Фаховци зоз Заводу ище на даскельо заводи буду приходзиц на керестурску парохию и робиц на тим леґату. По конєц рока би любели пририхтац рукопис кнїжки за друкованє, у хторей буду обявени фотоґрафиї зоз спомнутих неґативох, а кнїжка би могла буц видрукована идуцого року. Потераз обробени коло 750 неґативи од скоро 2 000 кельо єст у леґату М. Афич 11. МАЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

СХАДЗКА УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ

МЕНЄЙ СРЕДСТВА ЗОЗ КОНКУРСОХ

Прешлого тижня у просторийох РКУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули, отримана схадзка Управного одбору (УО) Рускей матки (РМ). Попри членох УО, на схадзки присуствовали Михайло Катона и Борислав Сакач, предсидатель Церковного одбору грекокатолїцкей церкви Святих апостолох Петра и Павла у Новим Садзе На початку зашеданя УО утврдзел делеґацию за одход на X Медзинародни биєнале лемковскей/русинскей култури у Кринїци у Польскей 19. и 20. мая, у зменшаним составе – Дюра Папуґа, Юлиян Лазор, Борис Фейди и Славко Пап. Було плановане же би на Фестивал одпутовала и шпивацка ґрупа и оркестер зоз КПД „Карпати” з Вербасу, од чого ше одустало, понеже з проєктами по тей основи достате вельо менєй средства як цо потребне за одход. Надовязуюци ше на значне зменшанє средствох, а поровнуюци з прешлим роком цо достати по конкурсох, предсидатель РМ Дюра Папуґа винєсол информациї о познатих резултатох конкурсох. Средства котри нє одступаю од прешлорочних то з Општини Шид за „Русин филм фест” 100 000 динари и з Општини Кула за Стретнуце поетох у Руским Керестуре 30 000 динари. З Покраїнских секретариятох одобрене два раз по 20 000 динари, цо вельо менєй як цо предвидзене з проєктами – з єдного средства за порядну дїялносц, а з другого за одход до Кринїци, за цо исту суму достаню и по конкурсу з Националного совиту. Ище вше обчекую резултати штирох конкурсох, од котрих за РМ найзначнєйши Министерства за културу и информованє за видаванє глашнїка „Руснак”. Як поведзене, буду реаґовац на резултати конкурсох АП Войводини, понеже з истима розподзелєни средства и буджетским хасновательом, а як наведзене у конкурсних условийох, тота катеґория би нє мала право конкуровац. Информациї о запровадзеней явней консултациї о Нарису закона о вименкох и дополнєньох Закона о националних совитох националних меншинох Републики Сербиї и поступку його прилапйованя винєсол Борис Фейди, а дискутоване о розликох у одношеню на прешли Закон, та заключене же по питаню ви-

беранкох нє будзе сущни пременки, и же потребне причекац його прилапйованє за пририхтованє за наиходзаци виберанки. Реаґуюци на вистку же у порти грекокатолїцкей церкви Святих апостолох Петра и Павла буду поставени мраморово плочи покойним предняком Союзу Руснацох Українцох Сербиї, на схадзку бул поволани и Борислав Сакач. Сакач потолковал же схадзка Церковного одбору на котрей плановане одлучовац о тим будзе на пондзелок, 7. мая, алє же уж иснує начална и нєформална догварка же таки плочи нє годно поставиц до церковней порти, алє лєм до парохийного двора. По тим питаню, УО принєсол одлуку же буду благочасово реаґовац зоз заувагу котру пошлю Церковному одбору и владикови котри о тим ма принєсц конєчну одлуку.

Як дополнююца точка дньового шора, на предклад Моники Гарди з Коцура, прилапене же би ше кед будзе средства, як єден з трох додаткох глашнїка „Руснак” у тим року друковало и каталоґ роботох з Подобовей колониї „Коцур 2018”. М. Джуджар

У ДОМЕ ЗДРАВЯ ЖАБЕЛЬ

ЗАКАЗУЄ ШЕ ДИРЕКТНО И НА НОВИ ЧИСЛА Од конца априла у Доме здравя Жабель инсталована модерна телефонска централа, та пациєнти можу заказац препатрунок при дохторови так же директно поволаю на одредзени локал, службу и специялне оддзелєнє – З нову централу зме сцели пошвидшац заказованє препатрункох, бо пред тим шицки волали на єдно число, на централу з котрей ше унапрямовало пациєнтох на одредзени локали – гварел Никола Дукич, специялиста урґентней медицини.

Перши три числа остали исти 021/831 – ... а после нього треба удуркац число у зависносци при хторому дохторови, або дохторки, ше заказує препатрунок. Нагла помоц –103, (значи будзе 021/831–103, обща медицина –102, педиятрия –111, ґинеколоґия –112, интерна медици11. MАЙ 2018.

на –107, пнеумофтизиолоґия (препатрунок плюцох) –109, офталмолоґия –120, лїченє у обисцу –110, ултра звук и РТҐ –123, лаборатория –104, централни маґацин –122, патронажна служба –101, стоматолоґия –117, ортодонция –121, зубна технїка –119, правни и кадровски питаня –115, директор –114, рахунководство –113, шеф рахунководства –116, главна шестра/технїчар –106 и технїчна потримовка –105. Старе число централи вецей нє у фунциї, односно вецей нє служи за тоту намену. Окрем тей новини, концом прешлого мешаца обезпечени и авто марки Фиат „пунто” белавей фарби котри будзе хасновац служба за лїченя по обисцох. Купени є дзекуюци донатором зоз општинских местох, точнєйше штиром фамелийом: Фамелиї Николи Ошапа и подприємству д.о.о. „Паор”, фамелиї Мирослава Воґаняца и подприємству д.о.о. „Аґромеґа”, фамелиї Сими и Милана Новаков и подприємству „Аґроноваков” , як и фамелиї Васи Ловрича и подприємству „Васвент”. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ДЮРДЬОВА – ДЗУРЯ

ДОДЗЕЛЄНИ ДВА ПЛАКЕТИ Всоботу, 5. мая у просторийох Месней заєднїци Дюрдьов означени Дзень того валала. Славски колач и просториї МЗ пошвецел православни священїк о. Петар Дюкич, а Душанка Джамбас, предсидателька Совиту МЗ Дюрдьов, окреме привитала Чедомира Божича, предсидателя Општини Жабель и Радована Чолича, предсидателя Скупштини општини Жабель, як и представительох валалских здруженьох и дружтвох. Совит Месней заєднїци Дюрдьов осми рок за шором додзельовал плакети, а того року додзелєни два. Плакети достали Боривой Отич, новинар и хронїчар живота обичних людзох, котри зоз своїма авторскима ТВ емисиями чува од забуца традицийни сеґменти живота у Войводини и посила позитивну слику о нїх. Плакету превжал його младши син Неманя. Другу плакету достало валалске Здруженє „Паорастске шерцо” котре основане на инициятиву младих парастох з Дюрдьова, котри жадали ушориц и помогнуц свойому валалу. Вони у єдней од своїх гуманитарних акцийох ушорели часц парка дзе ше у валалє ба-

вя дзеци. Поставени нови риквизити за бавенє, а з стари ушорени и офарбени. Совит Месней заєднїци за плакети заслужних гражданох каждого року отвера конкурс на котри гражданє треба же би предкладали особи, здруженя и колективи зоз обгрунтованьом за цо су заслужни. Того року конкурс тирвал лєм штири днї и сцигли лєм штири предкладаня. С. Саламун

ШИД

ИЩЕ СЕДЕМ ФАМЕЛИЇ ВИБЕЖЕНЦОХ ДОСТАНЮ КВАРТЕЛЇ У Червеним крижу у Шидзе отримана схадзка представнїкох Комесарияту за вибеженцох и миґрациї Републики Сербиї, општинского поверенїка за вибеженцох зоз вибеженцами зоз подруча Републики Горватскей хтори, кед слово о квартельох, остали спод смужки Як на схадзки гварене, з оглядом же пред тим одлучене же лєм 10 фамелиї достаню квартелї у спомнутим будинку, медзинародни донаторе обезпечели додатни средства, та и спомнути седем вибеженски фамелиї достаню квартелї, алє у даєдним другим будинку. – Особи хтори уж конкуровали нє треба же би подношели нову вимогу и документацию и попри тим же остали спод смужки. Вони треба лєм же би дали документи кед же єст пременки у їх материялним або фамелийним статусу. За два сооби ше достава 30 квадратни метери квартелю, а за шлїдуюцого члена фамелиї ище 10 квадратни метери – гварел Радмило Дедович, у мено Комесарияту за вибеженцох и миґрациї Републики Сербиї. Вон тиж наглашел же после подписованя контракту хаснователє квартельох перши шейсц мешаци буду плациц закупнїну, а после того годни квартелї одкупиц по цени 50

НЄ ВШЕ ИСТИ ПРОГРАМИ Вибеженцови зоз Илинцох хтори ма жену и двойо дзеци би баржей одвитовало кед би у валалє, як гварел, достал хижу як цо уж скорей вибеженци доставали хижи. Поведзене му же одкуп валалских хижох цалком у другей програми за ришованє квартельних питаньох и же би вец мушел ознова конкуровац и була би утвредзена лїстина... Затераз нє мож знац чи будзе спомнути, або подобни програми, цо тиж завиши од донаторох.

10 РУСКЕ СЛОВО

одсто од тарґовищней вредносци на 25 роки. Вредносц квартеля утвердзує локална Порцийна управа по тарґовищних ценох. Дедович додал же ше хаснователь квартеля нє муши опредзелїц за його одкуп после пол рока, годзен и познєйше, алє є нє обовязни же муши квартель одкупиц. Цали час годзен хасновац квартель и плациц лєм квартелїну за хтору ше преценює же будзе од 2 500 по 5 000 динари, у зависносци од квадратури квартеля. Вибеженци мали числени питаня и обаваня як буду плациц квартелїну або одкуп квартеля кед су углавним нєзаняти. Велї з нїх лєдво вижию од мешаца по мешац. – Жиєм у єдним малим квартелю у Ямени без води и струї и там сом дочасово. Робел сом у лєсарским подприємстве дзевец роки, а з того ми лєм рок припознате до роботного стажу. На роботи сом покалїчел похребцину и тераз нє робим. Лєдво вижиєм од мешаца по мешац и наисце нє знам як то будзем плациц. З другого боку, добре же дахто дума на нас и сце нам помогнуц – гвари Радован Трлаїч, хтори дзеведзешатих рокох до шидскей општини пришол зоз Републики Горватскей зоз Новей Ґрадишки. У чежким материялним положеню и жена зоз Куковцох хтора тиж гварела же нє зна як вимири обовязки. Ивица Йович, помоцнїк предсидателя општини Шид и поверенїк за вибеженцох гварел же добре же донаторе одлучели помогнуц и тим седем фамелийом, так же 17 фамелиї годни буц у своїм доме, на хтори, як спомнул, чекаю децениями. В. Дїтко 11. МАЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У КОЦУРЕ ОТРИМАНА РОЧНА СКУПШТИНА ОГНЬОГАСЦОХ

СПОЛНЄЛИ ПЛАНИ ЗА ПРЕШЛИ РОК На Рочней скупштини Добродзечного огньогасного дружтва, отриманей 4. мая, сумировани резултати роботи за прешли рок и представели плани за 2018. На схадзки прилапени финансийни и звит о роботи Дружтва, звит Надпатраюцого одбору и представени план и укладаня котри ДОД будзе мац у тим року. У прешлим року огньогасци витворели шицко цо плановали, а сполнєли и єден зоз найважнєйших цильох котри мали – закончели ґаражу за камион. Попри тим, у шицких акцийох мали вельку потримовку донаторох котри им помагали финансийно, з материялом, и роботу. На Скупштини Дружтво ше похвалєло же едукациї на котри ходзели члени резултовали зоз тим же нєшка ДОД Коцур ма штирох членох зоз титулу висши огньогасни официр, дзешецеро маю званє официр, а младших огньогасних официрох єст штернацецеро. Други члени – огньогасци першей класи. ДОД Коцур тераз ма 237 членох, та и у тим року плановане отримовац рижни

едукациї и анимировац младих же би ше приключели ДОД-у. Дружтво у чечуцим року предлужи зоз едукацию своїх членох так же их будзе посилац на семинари на котрих годни унапредзиц свойо схопносци и знанє. Тиж, ДОД Коцур будзе отримовац курси за огньогасцох, як и вежби коцурским школяром, а того мешаца планую участвовац на покраїнских и републичних конкурскох за нєповратни средства. У плану поднєсц вимогу инвестицийному националному фонду за средства за вибудов огньогасного дому, алє и отримац явну вежбу зоз котру ше представя патрачом у емисиї „Петказанє” на РТВ Войводини. Комисия ДОД Коцур дзепоєдних членох Дружтва наградзела зоз огньогаснима плакетами. За златни значки огньогасного союзу Войводини предложени предсидатель Општини Вербас Милан Ґлушац и предсидатель Месней заєднїци Коцур Желько Бєлан, потим Зоран Докнич, Марко Армуш, Алексан-

дар Суботин, Зоран Никчевич, Елемир Джуджар, Йована Лончаревич, Милан Рашета, Зоран Скубан, Мелания Живанович, Радослав Милутинович, Сека Лазич, Мирко Штрбац, Янко Хромиш, Предраґ Вулетич и Желько Видович.

НАЙЗАСЛУЖНЄЙШИМ За орден ЙКВ Карадьордєвича и Томислава Карадьордєвича треци ступень предложени Саша Тодич, Роберт Бенце, Иван Бенце, Владимир Хромиш, Емин Надьфеї, Деян Будински, Дарко Мишич, Александар Хромиш и Милан Дукич.

За додзельованє плакети Огньогасного союзу Войводини предложени Янош Надьфеї и Владимир Орос, док за огньогасного официра и за златни криж за окремни заслуги предложени Златко Надьфеї. На Рочней скупштини коцурского ДОД-у присутни були госци зоз сушедних ДОД-ох, професийни огньогасци зоз Вербасу, як и предсидателька Огньогасного союзу Войводини Любица Крняїч, координатор за перши огньогасни конґрес Мирко Илич, предсидатель ОВС Вербас Саво Ґркович, представителє Општини Вербас Предраґ Роєвич и Марян Миянович, як и Желько Бєлан, предсидатель Месней заєднїци Коцур. На початку Скупштини шицки присутни зоз минуту цихосци и сирену оддали почесц огньогасцом котри умарли у прешлим року. Златко Колєсар

У ВЕРБАШЕ

ОБЕЗПЕЧЕНИ СРЕДСТВА ЗА САНАЦИЮ ВОДОВОДНИХ ҐУЗЛОХ

Подпредсидатель Покраїнскей влади Дьордє Миличевич уручел општином у Войводини контракти вредносци пол милиярди динари за софинансованє вибудови, санациї и реконструкциї водових обєктох у явней власносци и канализациї у 2018. року. Општина Вербас достала контракт у суми 26 милиони динари Пенєж наменєни за проєкт санациї ґузлох на часци водоводней мрежи у Вербаше, зоз чого Покраїна обезпечела 60 одсто безповратних средствох, а локална самоуправа 40 одсто. У Вербаше з покраїнского буджету будзе уложене 20 милиони динари, а додатни 6 милиони обезпечи општина Вербас. Контракт подписал предсидатель Општини Милан Ґлушац, хтори з тей нагоди визначел же то значни крочай у вельким проєкту модернизациї водоводней системи у цалей општини, хтори Општина витворює з нємецку KfW банку и SETEK-ом. – Зоз санацию ґузлох, хтора подрозумює замену опреми на 80 позицийох у городзе, обезпечиме зменшанє гаварийох хтори тераз єст часто пре дотирвалосц, як и зменшанє 11. MАЙ 2018.

утратох води и лєпше подмирйованє хасновательох. Покраїнска влада и ресорни секретерият препознаваю значносц наших проєктох и обезпечую финансийну и кажду другу потримовку, на чим им окреме дзекуєме – гварел Ґлушац после подписованя контракту. Подпредсидатель Миличевич виявел же з додзельованьом контрактох порушани озбильни инвестицийни циклус. – Слово о барз значних укладаньох АП Войводини и локалних самоуправох, хтори допринєшу унапредзеню квалитету живота у наших општинох, цо нам шицким циль – гварел Миличевич. Ресорни секретар мр Вук Радоєвич акцентовал значносц того конкурсу хтори Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство реализує прейґ Рочней програми за рурални розвой. Вон додал же розвой валалох подрозумює и укладанє до комуналней инфраструктури, и же заєднїцки интерес унапредзиц и водоводну и канализацийну мрежу, а окреме у населєних местох звонка шедзиска локалней самоуправи. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА ДОБРОДЗЕЧНЕ ДАВАНЄ КРЕВИ У ДЮРДЬОВЕ

ГУМАНИТАРНИ КАПИТАЛ Гумани особи охарактеровани як особи котри жадаю помогнуц у нєволї, а за тото нє глєдаю надополнєнє. Таки случай и зоз добредзечнима давателями креви. Вони по Закону маю право на рижни бенефициї у здравстве, гоч их велї ридко кеди хасную

У

Дюрдьове, як и у шицких местох Општини Жабель три раз до рока орґанизовани акциї добредзечного даваня креви. Наша општина позната як гуманитарни штредок, бо єст шумне число активистох вше кед треба дац крев. Велї Дюрдьовчанє, вельки гуманитарци. Од сто трицец седем давательох креви з валалу, осмеро ю дали вецей як пейдзешат раз. Найвецей раз дал крев Евґен Барна – 96 раз, потим Михайло Папуґа –76 раз, Дьордє Молнар –76 раз, Сава Пуїч –73, Ґаврило Балинович –53 раз, Йоаким Киш –52 раз и Миливоє Данґубич – 50 раз. По правилу, хлопи можу дац крев штири раз до рока, а жени три раз. ЖЕНИ ВШЕ АКТИВНЄЙШИ Жени у Дюрдьове тиж активни у даваню крев, а медзи нїма найактивнєйша Аница Вереш котра дала 33 раз, Злата Луковац 28 раз, Татияна Барна 22 раз, Ана Иґрачки 21 раз, Леона Ґоворчин 19 раз, Єлица Марич 17 раз и Славица Пантич 15 раз. Вшелїяк нє треба занєдзбац и шицких тих котри помогли и дали крев лєм даскельо раз. Троме хлопи з валалу хтори найвецей раз дали крев гваря же ше кед достаню поволанку за акцию, вона ма предносц у одношеню на шицки обовязки того дня. Право на два шлєбоди днї пре тоту гуманосц углавним нє хасную. Задовольни су же можу помогнуц и то им досточно, а кед слово о бенефицийох хтори маю по Закону, даєдни гварели же було нагоди кед их могли хасновац, алє нє знали же маю на нїх право, и нїхто их о тим нє поинформовал. – Одмалючка ме учели же кед можем помогнуц, треба же бим помогнул. З тим жиєм и кед слово о акциї даваня креви. О бенефитох сом ше нє розпитовал, а нїхто о нїх анї нє бешедує. У здравствених институцийох ми ше нїхто нїґда нє опитал чи давам крев. На щесце, нє ходзим так часто до дохтора – гвари Евґений Барна зоз Дюрдьова, котри шлїдуюцого року наполнї 65 роки, и найволєй би дац крев ище штири раз, та, як гвари, заокружи на 100 даваня.

БЕНЕФИЦИЇ ТРЕБА ВИХАСНОВАЦ Помогнуц людзом основни мотив добродзечним давательом креви, а даванє креви дефиноване як добредзечне, анонимне и нєнаградзене. Бенефициї по Закону о задравственей защити зоз обовязного законского осиґураня реґуловани зоз Правилнїком, та шицки котри ю дали вецей як дзешец раз нє плаца партиципацию за препатрунок, на лїки, окрем зоз окремней лїстини, за медицинско-технїчни помоцни средства и имплантати, стационарне лїченє у шпиталю, рентґенски препатрунок, скенер, меґнетну резонацу, холтер, ЕКҐ, лабараторийни анализи, и друге.

12 РУСКЕ СЛОВО

– Крев сом почал давац ище у штреднєй школи, и од теди сом нє преставал. Знам лєм єдно, же з тим дакому можем помогнуц, прето будзем давац доґод сом годзен – гварел Михайло Папуґа, Дюрдьовчань котри у 64. року живота и нє дума претаргнуц тоту гуманосц. Дьордє Молнар крев дава двацец штири роки и планує ю давац док ґод годзен. – Дохторка ми гварела же мам моцну крев и препоручела ми же бим ше приключел давательом креви. Послухал сом ю и од теди сом порядни на акцийох. Вше кед дам крев, чувствуєм ше лєпше, верим же тото чувство и прето же сом свидоми же можем дакому помогнуц – гвари Молнар. Же општинским здравственим интитуцийом треба часто надпоминац же сце добредзечни даватель креви, шведочи и Неделько Боянич, секретар Червеного крижу у Дюрдьове. – Вецей раз сом ше прешвечел же нашо давателє креви муша буц упарти вихасновац бенефициї на хтори маю право, и наисце их заслужую. Тиж можем шведочиц же док сом поволанки за даванє креви особнє уручовал, гражданє ше баржей одволовали. Теди сом мал нагоду стретац ше з людзми и волац их же би ше приключели ґу акциї – гварел Неделько Боянич, котри осми рок волонтира як секретар. Того року му виходзи мандат, та би любел кед би ше до таких и подобних акцийох уключело младих, алє, гвари, нєт заинтерованих. ПО КРЕВИ МОЖ ВЕЛЬО ДОЗНАЦ У Заводзе за трансфузию креви Войводини гваря же крев вше потребна, окреме влєце кед єст вше менєй давательох, и кед нє маю одвитуюци уровень гемоґлобину котри указує у яким стану орґанизем. Крев можу дац особи од 18 по 65 роки. У першей тогорочней акциї добродзечного даваня креви, хтора отримана вовторок, 24. априла у будинку Месней заєднїци у Дюрдьове, крев дали 51 особи, двойо першираз. Медзи нїма було 19 жени, цо барз добре одволанє, бо у тей акциї углавним хлопи активнєйши. – Достали зме значне количество креви котре будзе барз важне у дньох котри пред нами – гварел Васа Хулиджан, лїкар у мобилней екипи Заводзе за трансфузию креви Войводини. Вон препатра добредзечних давательох креви пред тим як цо даю крев. Визначел и тото же таки акциї нагода за безплатни препатрунок стану орґанизма, алє же Завод длужни после лабараторийней анализи креви каждого давателя поинформовац кед при пациєнтови пренайдзена даяка хорота котра ше преноши з креву, (жовтачка Б и Ц, сида и сифилис). Акцию похвалєли орґанизаторе з Червеного крижу у Дюрдьове и Заводу за трансфузию креви котри препатрали и прияли давательох креви котри людзох добрей дзеки прключа и на шлїдуюцу акцию котра у Дюрдьове заплановани о штири мешаци. ■ Сандра Саламун 11. МАЙ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

КИРБАЙ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВАШАР НАЙИНТЕРЕСАНТНЄЙШИ НАЙМЛАДШИМ

Як и роками назадок, на Кирбай у Руским Керестуре була богата вашарска часц вонконцом Русинскей улїци, од центру валалу ґу Косанчичу. Дзекуюци красней хви-

лї, предавачох рижнородних артиклох и нащивительох було тельо же нє могло анї прейсц, а шицко найинтересантнєйше за наймладших. На Кирбаю було и вельо госцох з других местох, як и з иножемства. Вечар у дискотеки „Амадеус” грал популарни новосадски бенд „Жовти амрел”, у хторим шпива и наш познати вокал и музичар Алексей Сивч. Отримованє тей програми финансийно помогла Месна заєднїца Руски Керестур котрей з буджетом Општини Кула опредзелєни 300 000 динари за орґанизацию преслави, того року за вашарску часц Кирбаю Месна заєднїца ознова орґанизовала и професийне обезбедзенє порядку и мобилни тоалети, цо предвидзене по предписаньох за явни сходи, як и цалодньову патролу транспортней полициї. Русинска улїца була заварта за транспорт од Фрушкогорскей по Орос Ґабра улїчку у периодзе од 9 до 20 годзин, цо було реґуловане з транспортнима знаками. М. Дж.

У ВЕРБАШЕ

КОЦУРСКИ ПЕНЗИОНЕРЕ

ПРЕДСТАВИТЕЛЄ ЕУ НАЩИВЕЛИ РОБОТИ НА ЦЕНТРАЛНИМ ПОШОРЕНЮ

КАЖДИ МЕШАЦ ИНДЗЕЙ

Представителє Делеґациї Европскей униї у Сербиї и Министерства защити животного штредку прешлого тижня нащивели централне пошоренє за преробок одрутних водох и позициї на хторих ше будує канализацийну мрежу у Кули и Червинки. Вони ше стретли з руководствами општинох Вербас и Кула, же би ше директно упознали покля ше сцигло з вибудову системи и єй часцох нєобходних за роботу централного пошореня. Представительох Делеґациї ЕУ, хтора главни финансиєр вибудови, интересовало чи сполнєти дзепоєдни обовязки хтори на себе превжала општина Вербас, з потримовку Покраїнскей влади и Влади Сербиї. – Упознали зме Делеґацию Европскей униї и Министерства зоз станом на будовалїщох. Роботи на пошореню предлужени, надпатруюци орґан ше врацел на будовалїще и верим же ше и далєй будзе одвивац так як заплановане. Вибудов канализацийней мрежи мушиме робиц паралелно, и лєм так обезпечиц же би по законченю роботох пошоренє такой почало робиц. Значне же зме контрактово обовязки општини Вербас, формованє заєд11. МАЙ 2018.

нїцкого подприємства з општину Кула и вибудов приступней драги витворели, а остало нам лєм же бизме по пошоренє приведли и ґазну мрежу – визначел предсидатель Општини Милан Ґлушац и подзековал Покраїнскей влади на потримовки у вибудови драги по пошоренє. Наталия Тривкович з Єдинки за провадзенє реализациї проєкту вибудови централного пошореня за преробок одрутних водох визначела же остало вибудовац диґестор и будинок коло нього. – Слово о пошореню хторе будзе служиц за розпадованє орґанского змисту и продукцию био ґазу, цо и найзначнєйша часц поступку. И у тей хвильки кед пошоренє роби у огранїченим обсягу з одрутнима водами зоз канализацийней системи, до беґелю ше пуща воду хтора нїґда по тераз нє була така третирована и пречисцена. Кед ше на систему прикапча индустрия, будземе мац звекшану часц орґанских змистох, алє ше наздаваме же з часом шицко дойдзе по гранїцу хтора зоз стандардом предписана за пущанє преробених одрутних водох до водоцекох – гварела Тривковичова. vrbas.net/А. М.

Месна орґанизация инвалидних и других пензионерох на остатнєй Рочней скупштини вибрала Цецилию Хромиш, котра будзе задлужена за орґанизацию рижних екскурзийох за пензионерох, односно членох здруженя.

Понеже уж почала сезона вилєтох, пензионере нєдавно були на єднодньовим вилєту през сримску часц Войводини. Вилєт почал у Петроварадину, дзе коцурски пензионере обишли Твердиню, на котрей зоз водзачом обишли катакомби и дознали интересантни деталї о историї и наставаню твердинї. Обишли и Фрушку гору, памятнїк Шлєбоди и манастир Язак, а вилєт закончени у Врднику, дзе ше пензионере зоз Коцура купали на базену. На вилєту були 17 пензионере, а як дознаваме, кажди мешац Здруженє за своїх членох будзе орґанизовац даяке путованє по Войводини и Сербиї. Пензионере пошвидко планую пойсц и до банї, до Мадярскей. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 13

МОЗАЇК ОДДЗЕЛЄНЄ ЗА РУСИНИСТИКУ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ

КЕД БУДЗЕМЕ ПЕСТОВАЦ НАШ ЯЗИК, УВИДЗИ ШЕ И ПЛОДИ Студийна ґрупа за руски язик и литературу на Филозофским факултету у Новим Садзе основана 1981. року. Од теди по нєшка вишколовала велїх наших фаховцох Пише : Тамара САЛАҐ

Т

ого року, як и остатнї даскельо роки, отримана промоция Катедри за руски язик и литературу у Руским Керестуре, а планує ше отримац ище у даєдних наших руских местох. З тоту промоцию ше пробує облапиц цо вецей нашо места и заинтересовац младих будуцих студентох же би ше записали на Оддзелєнє за руски язик и же би дознали яки маю можлївосци на тим напряме. – Видзи нам ше же Оддзелєнє за руски язик єдна важна институция на котрей нашо млади студенти можу достац добре знанє и образованє котре им може хасновац далєй у роботи. То насампредз, по законченю тих студийох, можлївосц же би ше робело у образованю, у основних и стреднїх школох, алє тиж так и у руских медийох. Зоз тим ше нє закончує число можлївих фахох, понеже на Оддзелєню за руски язик єст предмети котри нє тельо вязани за русинистични студиї, як цо наприклад педаґоґия, информатика, рижни литературни и културни предмети, итд. – толкує мср. Александер Мудри. Студенти русинистики маю можлївосц пойсц на студиї до иножемства у рамикох Еразмус плус програми. У тей хвильки то Ґданьск и Краков у Польскей, а до пред двома роками

14 РУСКЕ СЛОВО

могло пойсц и до Прешова до Словацкей. Можу пойсц и до Заґребу до Горватскей, алє и нє лєм до тих местох з котрима Катедра ма директне сотруднїцтво, алє и до других котри ше понука на факултету, у цалей Европи єст универзитети з котрима факултет подписал сотруднїцтва. – Думам же то барз добра нагода нашим студентом упознац ше зоз културу єдней странскей жеми, окреме хасновите кед ше учи даяки страни язик, наприклад польски, то можлївосц же би ше го лєпше научело. На концу студийох, то можебуц и перпектива за даяку дальшу роботу. Ми таку програму черанки маме и зоз професорами, тиж у рамикох Еразмус плус, так же нашо професоре можу пойсц до иножемства и преподавац, т. є. представиц Руснацох у Сербиї. Тиж так можеме и поволац професорох зоз других универзитетох. Потераз нас нащивел професор Душан-Владислав Паждєрски зоз Ґданьского универзитету у Польскей котри нам представел Кашубох и професор др Томаш Квока зоз Яґелоньского факултету у Кракове котри нам представел два теми у вязи зоз

Руснацами – Лемками у Польскей. Окрем того нашо студенти можу слухац и других професорох котри нащивя Филозофски факултет – приповеда мср. А. Мудри. Шицки котрих интересує язик, литература, култура – Катедра за руски язик праве место же би пришли и же би ше записали, познєйше же би були часц нашей рускей заєднїци и же би нашли свойо фахове роботне место, а зоз тим же би помогли и розвою нашей заєднїци, цо барз важне. – Кельо студент назбера знаня и кельо го укаже под час студийох, тельо и у нашим малим стредку буду знац за ньго, а ми як мала заєднїца, мушиме ше бориц за тото же би квалитетни и школовани кадри мали можлївосц робиц, а тиж так же бизме мерковали на свойо институциї, медзи иншим, ту и наша Катедра за руски язик – гвари мср. А. Мудри. Оддзелєнє за руски язик и литературу ма и мастер студиї, а мож предлужиц и докторски студиї, гоч их нєт на нашей катедри, то докторски студиї язика и литератури на Филозофским факултету, алє постої можлївосц же би ше вибрала тема котра ма вязи зоз руску литературу, або културу. – Щиро ше наздавам же Оддзелєнє за руски язик и надалєй будзе исновац и же ше будзе розвивац. Нє можеме обчековац же будземе мац барз вельке число студентох и же будзе вельо занятих, алє думам же треба же бизме робели на тим же бизме свойо место потвердзели и доказали же зме як заєднїца узрети мац институцию, як и шицки други – закончує мср. Александер Мудри. ■ 11. МАЙ 2018.

mozajik@ruskeslovo.com

и робот о т е в я. не ш народ ершого ма и з д е М не П ади означе ТА: Як го мл лавя? АНКЕ и? Чом го с вел пресла

ЯК ПРЕШОЛ ПЕРШИ МАЙ

ПРИРОДА, РОШТИЛЬ И РОБОТНЇЦКИ ПРАВА

Пишe: Лидия КОСТЕЛНИК Анабела Тома, Руски Керестур – Тот дзень у року сом препровадзела зоз леґиньом на Паличким озеру. На вилєт зме рушели предполадньом. Як зме сцигли ґу озеру, поглєдали зме себе хладок у хторим будземе одпочивац. На тей часци озера тиж було людзох хтори пришли одпочивац до природи. Було вельо нащивительох хтори ше шпацирали коло озера дзе були шатри зоз сувенирами, лакотками и бависками. Кед зме ше одпочинули, нащивели зме луна-парк на хторим ше и младеж и дзеци нєпреривно зменьовали на воженьох. Окреме ше нам пачел єден кафич, хтори ше находзи на води зоз трома поверхами зоз прекрасним попатрунком на озеро и природу. 1. май за мнє окремни дзень, бо є препровадзени у природи зоз нам милима особами, цо нє мож каждодньово дожиц. Марина Сеґеди, Дюрдьов – За 1. май сом була зоз дружтвом на Єґричкей. Барз зме ше крашнє препровадзели, дружели зме ше, роштиляли, франтовали... Думам же тот дзень, нагода же би ше дакус одпочинуло у природи. Аж и ми зоз дружтвом приповедали же бизме таки друженя могли орґанизовац частейше, нє лєм за 1. май. Ивица Няради, Руски Керестур – Преславйовал сом зоз дружтвом на беґелю у Руским Керестуре. Позберали зме ше, принєсли углє за роштиль, приколичку и комби зме паркирали так же би нам на тим месце одвитовало спац и направели зме себе зоз циради шатор, же бизме ше сконєли кед би падал диждж. Перши май ми значи прето же вельо робиме, учиме и треба нам тот одпочивок. Ту на беґелю було красне друженє, слухали зме музику и наисце зме ше опущели. Марина Сакач, Нови Сад – Перши май сом преславела зоз дружтвом зоз штреднєй школи и зоз дружтвом зоз факултету. Случайно зме шицки були у Новим Садзе, та сом их поволала на пикник до мойого двора. Картали зме ше и бавели ше зоз моїм псом. Нє правели зме роштиль, алє лєм швижу шалату и сендвичи, цо думам же на концу було лєгчейше порихтац, а и попораїц нєшор после. Понеже сом нїґда нїґдзе нє робела, ище вше нє мам чувство тей идеї правох за роботнїкох на особовим плану, алє нормално же розумим чом протести и преславйованя таки важни, поготов у нєшкайшим чаше приватних компанийох хтори защицени и дзе роботнїки нє маю нїяки права и дзе знаю же єст ище 50 особи хтори компания може заняц на їх позицию, та вец волїш буц цихо и робиц. Знам же перши протести почали у 19. вику у Америки, 11. МАЙ 2018.

и же даскельо людзе и погинули, бо ше сцели вибориц же би роботни дзень мал осем годзини. Страшне ми кед роздумуєм о тим як нам ше у одредзеним смислу враца история, же ознова мушиме окончовац прицисок на тих богатих цо управяю зоз нашима животами лєм вельо перфиднєйше, та зме часто того анї нє свидоми. Мило ми же ище вше єст идея о тим важним датуму, алє ми жаль же ше нє бешедує о историї и же нє маме даяки векши протести за роботнїцки права, бо ше то зведзе на шлєбодни дзень за друженє и опиванє на концу дня.

Филип Рац, Руски Керестур – За мнє Перши май то уживанє у природи, супер дожице и саме тото рихтанє за тот дзень цошка окремне. Могол бим тот дзень славиц вецей раз рочнє. Тото цо ми интересантне, то же зме шицки брудни и чувствуєме ше за димом зоз роштиля. Тиж ми мило же ше дзивчата на тот дзень нє шминкаю и теди су наисце найкрасши. Преславел сом го зоз мою 2000. ґенерацию, супер сом ше препровадзел, бо зме ше давно нє видзели и нє дружели. Кажде крача по своєй драги и вец тот дзень нам дошлєбодзел же бизме уживали, дружели ше и роштиляли. Єлена Дудаш, Коцур – Тот дзень сом препровадзела зоз фамелию, правели зме роштиль, як и шицки цо правя за Перши май. Мнє було добре, бо то дзень за одпочивок и мож го препровадзиц зоз своїма найблїзшима. Думам же ше страцело тото же то дзень кед ше нє роби. Даєдни людзе робя и на тот дзень, бо им так розказали їх ґаздове. Мойо думанє же тераз нє так як було дакеди. Людзе ше скорей радовали тому дню и одходзеню до природи, можебуц су тераз вистати од шицкого и нє сце им ше, можебуц гришим, алє я мам таке чувство. Иван Молнар, Дюрдьов – Я за 1. май бул у Руским Керестуре на ,,озеру Мики Маус”. Препровадзел сом го як и каждого року, у дружтве, вешелю, музики и друженю. Того року на ,,озеру” нас нащивели и тамбураше хтори ишли од кампа до кампа и грали, медзитим видзи ше ми же би требали ище вельо вежбац грац и шпивац. Тото медзинародне швето ше намагам кажди рок означиц голєм зоз роштиляньом кед нї зоз чим иншим, другим. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА МЕДЗИОКРУЖНЕ ЗМАГАНЄ З РУСКОГО ЯЗИКА У ДЮРДЬОВЕ

ШКОЛЯРЕ УКАЗАЛИ ДОБРЕ ЗНАНЄ Основна школа „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, всoботу, 28. априла, була домашня 9. Медзиокружному змаганю з руского язика и язичней култури за школярох од пиятей по осму класу Пише꞉ Сандра САЛАМУН

Н

а змаганю участвовали 49-еро школяре зоз дзешец наших местох, а приявени були седмеро вецей котри нє пришли пре хороту и змаганя зоз других предметох. Зоз порядней настави змагали ше 33-ойо школяре зоз трох основних школох – зоз Руского Керестура (12 школяре), Коцура (14 школяре) и Дюрдьова (7 школяре). Зоз єденац школох, дзе ше руски язик учи як виборни предмет, участвовали 16-церо школяре зоз седем наших местох – зоз Нового Саду (5), Вербасу (3), Кули (2), Ґосподїнцох (1), Савиного Села (1), Бачкей Тополї и Нового Орахова (3) и Сримска Митровица (1). Школяре хтори на тестох мали найвецей боди и завжали даєдно зоз перших трох местох достали на дарунок кнїжку. Наградзени и наставнїци з руского язика, а тром руским школом придати прикладнїки двотомного Словнїка руского народного язика, чий редактор др Юлиян Рамач, а Дружтво за руски язик, литературу и културу єден од видавательох и, по три сликовнїци за дзеци у виданю спомнутого Дружтва. Шицки учашнїки достали подзекованя oд Дружтва за руски язик, литературу и културу з Нового Саду як орґанизатора и домашнєй Основней школи у Дюрдьове. Тести мали часц зоз ґраматики и литератури, а обачене же би школяре баржей требали читац шветову литературу преложену по руски. Тести за школярох з руского як виборного предмету пририхтала Мелания Сабадош наставнїца руского язика и литератури у пензиї, а за школярох зоз порядней настави проф. др Юлиян Рамач, професор у пензиї. – Пред дзевец роками сом почал писац тести за змаганя. Намагал сом ше же би школяром було приступачне, алє вше мам страх же як поробя. Тогорочни од прешло-

16 РУСКЕ СЛОВО

рочних задаткох ше розликовали по форми, дацо додате, а дацо одняте, гварел др Юлиян Рамач. Змагательох и госцох привитала и Вукица Петрович, директорка дюрдьовскей ОШ, Лазар Чонкич, член Општинскей ради задлужени за образованє, Мелания Римар, предсидателька Одбору за образованє Националного совиту Руснацох. Свойо привитни слова виповедла и Мария Самарджич, наставнїца руского язика у дюрдьовскей школи, котра пред обявйованьом резултатох гварела же школяре добре поробели тести и указали високи уровень знаня, док єдна з орґанизаторох змаганя Ирина Папуґа, секретар Дружтва за руски язик, литературу и културу гварела же ше на тото змаганє одвовалало красне число школярох. ЮВИЛЕЙ КОЧИШОВЕЙ ТВОРЧОСЦИ Змаганє отримане у рамикох означованя дзеведзешатей рочнїци од народзеня и штерацец пейц рочнїци од шмерци Дюрдьовчаня, писателя Миколи Кочиша, котри бул перши предсисатель Дружтва за руски язик, литературу и културу. – Микола Кочиш бул писатель, линґвиста и педаґоґ котри написал значни дїла за руску литературу, Правопис руского язика, Ґраматику, Словнїк. Так нам мило же з тим змаганьом означуєме и тот значни ювилей, гварела Ирина Папуґа. Тото Дружтво на змаганю дало инициятиву же би проф. др Юлиян Рамач бул предложени за Вукову на11. МАЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

граду и за академика Сербскей академиї наукох. На Републичне змаганє за школярох седмих и осмих класох, котре будзе отримане 26. мая, тиж у дюрдьовскей ОШ, пласовали ше 13-цецеро школяре, осмеро зоз порядней и пецеро зоз виборней настави. НАЙЛЄПШИ НАГРАДЗЕНИ ЗОЗ КНЇЖКУ З порядней настави наградзени 14 школяре, док з виборней аж 10 школяре, по пецеро з ґрупи пиятей и ше стей, а зоз седмей и осмей по двойо або тройо, бо мали исте число бодох. З порядней настави зоз 5. класи наградзени – перше место Ґлориян Д. Штранґар з Руского Керестура (17 боди), друге Сенка М. Вереш з Дюрдьова (14 боди) и треце Марина Б. Медєши зоз Коцура (12 боди). Зоз 6. класи – перше место Милица Ж. Малинович з Руского Керестура (14 боди), друге Катарина А. Недич зоз Коцура (13 боди) и треце Катарина Н. Ґайдош з Коцура (12 боди). Зоз 7. класи перше место завжала Катарина Я. Кулич з Коцура (18 боди), друге Наташа Л. Тамаш з Коцура (17 боди), треце место завжали два школярки з истим числом бодох Ясмина В. Будински з Дюрдьова и Анастазия Я. Надь з Руского Керестура (достали по 13 боди). Зоз 8. класи перше место завжал Леон Ґ. Юрич зоз Руского Керестура (18 боди), Йована Б. Казак зоз Руского Керестура (17 боди), а треце место завжали Теодора Я. Русковски зоз Руского Керестура и Єлена М. Чордаш зоз Коцура (достали по 15 боди). Зоз виборней настави зоз 5. и 6. класи перше место завжали Михайло М. Ковач и Фиона М. Грубеня обидвойо з Нового Саду (достали по 20 боди), друге место завжали Иван М. Катона зоз Нового Саду и Иван З. Сеґеди зоз Вербасу (достали по 19 боди), треце место завжала Наталия В. Жирош зоз Кули (18,50 боди). Зоз 7. и 8. класи перше место зажала Каролина Д. Гарди зоз Нового Саду (19 боди), друге место завжали тройо школяре Богларка Т. Ґере зоз Бачкей Тополї, Ана С. Чижмар зоз Вербасу и Анастасия Е. Джуджар зоз Кули (достали по 18 боди). Треце место завжал Михаило М. Пап зоз Нового Саду (15 боди).■ 11. МАЙ 2018.

ШКОЛА „ПЕТРО КУЗМЯК” У ЕВРОПСКИМ ПРОЄКТУ

ДОБРА ДРАГА ЗА МОДЕРНИЗОВАНЄ НАСТАВИ Основна и штредня школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, на поволанку Центра за промоцию науки, медзи першима у Европи поволана же би участвовала у европским проєкту за доставанє STEM School Label, односно ознаки же ше у тей школи природни предмети робя по найсучаснєйших наставних методох. З нагоди того, у Науковим клубу Центра за промоцию науки у Беоґрадзе, 26. априла отримана роботня

моцнїца директорки Невенка Пєшчич. Цо тото свойофайтово припознанє значи Школи директорка Хелена Пашо Павлович гварела: — Наша школа ше визначела з нашу проф. Наталию Будинскову хтора зна и роби и звонка школи и то нє лєм за себе, алє и за Школу и наших школярох и колеґох дзе вше роби на сучасним отримованю годзинох природних наукох. Колеґиня би то сцела прешириц и на дру-

дзе наставнїки з керестурскей школи, вєдно з колеґами зоз ище двох школох зоз Сербиї, дискутовали о критериюмох хтори би означовали европски школи як школи хтори на окремни способ робя зоз школярами у обласци природних наукох, технолоґиї, математики и програмованя. На стретнуцу присуствовали и представнїки ИТ индустриї, виглєдовацких индустрийох, а представнїца Педаґоґийного совитодавного одбору зоз Бриселу ше уключела прейґ скайпу. На стретнуцу зоз керестурскей Школи були проф. математики мр Наталия Будински, проф. биолоґиї Тереза Катона, проф. физики Кристина Сабадош, проф. социолоґиї Татяна Колесар, проф. класней настави Славко Надь, педаґоґ Школи Любица Няради и по-

жтвени науки и схопносци, уметносци, на шицки предмети, та уключує шицких наших колеґох хто заинтересовани за таку модерну роботу, цо ше и так велї нашо наставнїкове намагаю. А вше од нас глєдаю же бизме робели на сучасни способ же би то нє була фронтална, алє интердисциплинарна настава и интересантна и прицагуюца за школярох, же би могли розвиц свойо компетенциї, як и же би бул интеґрални приступ ґу настави, а то повязованє розличних предметох. То вшелїяк будзе и велька промоция нашей Школи у швеце, наших наставнїкох, школярох. То значне и за уписованє до нашей Школи, а исто и за сам Руски Керестур же у нїм маме таке богатство, и же тоту Школу тримаме вєдно, цали валал, а нє лєм ми цо ту робиме. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НА ЗАКОНЧУЮЦИМ ИСПИТУ З РУСКОГО ЯЗИКА

Пишу: Мария АФИЧ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

ШКОЛЯРОМ ОМОЖЛЇВИЦ ТОЧНЄЙШЕ БОДОВАНЄ

Пред двома роками, наставнїки руского язика зоз шицких наших трох школох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове, порушали инициятиву и глєдали прейґ нашого Одбору за образованє НС Руснацох, же би ше бодованє задаткох у тесту з руского язика кориґовало и виєдначело з другима народносцами

Д

акус нє лоґичне, а озвали ше и родичи же як же то зоз шицкого мож достац пол бода, єдино з руского язика нє. На тоту тему бешедуєме зоз професорками руского язика и литератури у керестурскей Школи Каролину Папуґа и Ксению Шовш, як и зоз др Яковом Кишюгасом. Думаня подзелєни, а арґументи исную на обидвох бокох. На покладаню малей матури, односно закончуюцого испиту, уж роками ше зявює стандардно исти проблем при бодованю тестох. Сама сущносц задаткох така як треба, поробени су по стандардох, єст их рижни файти, на заокружованє, пополньованє, значи ту кажди критериюм випочитовани. Медзитим, наиходзи ше на проблем з бодованьом дзе школяром нє дата можлївосц достац пол бода. ТРЕБА ВИПОЧИТОВАЦ ПРАВИЛНЇК О БОДОВАНЮ – Даєдни задатки наисце обсяжни и дакус и безсмислене же би школяр нє достал у нїх анї пол бода кед пороби голєм три штварцини задатку, прето же у таблїчки котру на концу пополнюєме єст предвидзени пол бода, бод, або нула боди и нєпополнєти задаток, вец тота таблїчка безсми-

то цо знаю, бо школяр заш лєм цошка знал. Значи далєко од того же я за тото же би ше спущело критериюми при оценьованю, алє думам же треба попровадзиц тото бодованє як предвидзене. Предпоставям же єст и правилнїк о бодованю, та як важи за шицки меншини, так би требало важиц и за нас – пояшнює Каролина Папуґа. – Вше мож рушиц од якейшик филозофиї того цо ше сце, цо ше жада, а чи зме у цалосци унапрямени ґу знаню, чи ґу знаходлївосци? Кед нам водзаци главни циль же да знаме, да научиме, вец будземе учиц, та будземе мац и резултат. А кед нам будзе циль прецагнуц ше, лєм най прейдземе и як школяре, и як наставнїки, вец будземе виновациц шицко доокола. Матура як слово, гоч є ту положена дзе нє треба, алє гайд най и будзе, значи – узретосц. Матура то испит узретосци. Я дотераз бул стално процив тих пол бода, бо пол бода то вше лєм пол, чом ше нє потрудзиме знац за цали бод на тото питанє. Алє кед сцеце лєм пол, добре, того року у юнию буду мац у каждим тесту шейсц таки задатки у котрих єст и тота можлївосц на половку бода. Я нє верим же тото може дац добри резултати и же хтошка зоз тим може буц задовольни. Кед скакаце до висока, латка положена там дзе є

– Родичи револтовани, а нашо дзеци очкодовани. Думам же з тим сами себе скакаме до бруха, а наставнїки ше трудза, намагаю ше добре робиц и пририхтую школярох, алє резултати завиша и од школярох, и од ґрадива, и велї ту фактори заступени, алє думам же найважнєйше применїц правилнїк, бо так виходзи же хтошка нє добре роби свою роботу – Каролина Папуґа

слена. А мож патриц и з того угла же кед напр. школяр ма повязац седем дїла зоз седем авторами, або задаток зложени з двох часцох, а у єдней часци єст три подзадатки – значи шейсц задатки шицкого, пре єдну гришочку школяр очкодовани кед нє достанє анї пол бода у таким случаю. Ми вец школярох оценюєме за тото цо вони нє знаю, а нє за то-

18 РУСКЕ СЛОВО

положена. Гайде най пробуєме прескочиц тоту латку. А найлєгчейше повесц же спущце тоту латку за пол метера нїжей, ми шицки попрескакуєме, алє зоз тим нє пойдзеце нє знам дзе – гвари Яков Кишюгас. Треба знац же цала структура задаткох нє лєм при нас, алє при шицких, бо шицки националносци доставаю задату структуру же кельо задатки на основним уровню, на 11. МАЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

штреднїм и на напредним уровню. Основни уровень то задатки за тих цо очекую двойку. Штреднї уровень то за тих цо очекую тройку, лєбо штверку, а напредни за тих цо очекую же буду мац петицу. – Кед ше ти сцеш задоволїц лєм зоз тим найнїзшим уровньом, вец шицки маме проблем, нє лєм поєдинєц. Ми задатки правиме так же вше можеце якешик знанє, ґрадиво поставиц на найнїзшим уровню, а то уровень лєм препознаваня. Шлїдуюци уровень то уровень репродукциї, и найвисши уровень то уровень самостойносци, же можеце цошка сами направиц. Найвекше число задаткох ше находза

– Препознаванє файтох слова то ґрадиво другей класи основней школи. Кед и на таким будземе патриц през пальци, покля ше сцигнє. У шоре, прейдзеш ти, бо шицки преходза, и кед маш нула боди ти достанєш папер же ши положел. Та цо вецка, вец шицко без смисла. И то ци нє досц, та же биш достал и тоти по пол бода. Таке же сом препознал меновнїк и дїєслово! Гевти два сом нє препознал, та кед треба дописовац, будземе дописовац! Я нєпреривно од того одуставал, бо єст вельо вецей причини же би нє було так на половку, на штвартину. Єст лоґики у математики. Кед добре поставиш задаток, алє ши у предлуженю погри-

– Шицки тоти цо у Одборе за образованє и у НС Руснацох требали би ше баржей заложиц за тоту можлївосц, бо ше роби о школярох и о школох. Так идзе нєкрасна слика о нас, а знова ше повторело же и на пробних тестох нє було задатки з можлївосцу достац пол бода, а було задатки хтори наисце мали барз вельо часци. Думам же то наисце нєсправедлїве – Ксения Шовш

на тим основним уровню, уровню препознаваня, препознаванє то найнїзши уровень знаня и у шлїдуюцей нагоди, кед нє будзеш мац индикатор по котрим препознаш таке дацо, нє будзеш знац – наглашує Кишюгас. – Барз єст вельо задатки лєбо часци задатка дзе школяр погриши лєм дакус и траци бод и достава 0 боди, як кед би нїч нє знал, а вон можебуц зна три штварцини задатка лєбо 90 одсто, уж хтори яки задаток. Чкода за школярох, бо так би зоз тима пол бодами могли назберац и два, три у тесту. А то важне и за упис, поготов тим хтори сцу пойсц там дзе велька конкуренция и дзе часто зна праве єден бод одлучовац. Ґу тому и наша школа ше так вреднує спрам посцигнуцох на закончуюцим испиту так же и Школа вельо траци. А так би кажде назберал голєм дацо ище за лєпши успих. То по моїм думаню велька чкода. Окреме же шицки други маю тоти пол бода, а видзели зме же дзепоєдни аж и вецей задатки маю з можлївосцу по пол бода, як можебуц одредзене. Но, ми точно препатрели и видзели же на каждим язику кельо єст задатки з можлївосцу пол бода, єдино у нашим нєт. И то так уж роками. Чули зме од наставнїци зоз Дюрдьова же родичи роздумую писац молбу най

шел у даєдней математичней операциї, вец то случайна гришка, алє ши добре поставел задаток, та достанєш пол бода. Нє можеце дац пол бода кед школяр нє потрафи же хто написал першу кнїжку при Руснацох, а таки задатки маме – визначує Кишюгас. Постоя три тести и єден резервни, тот резервни служи за тото же би бул пробни. Же би видзели школяре як то випатра, та да ше их релаксує дакус, а у пробним тесту нєт на пол, анї на три ферталї бода. Єст лєм бод, або ше зна, або нє. За малу матуру исную три вариянти тестох, а министер вибере на дзень покладаня же хтора комбинация тестох ше будзе робиц, и у тим єдна файта тайновитосци, без можлївосци злохаснованя. – Кажди тест ма 20 задатки, од тих 20 задаткох 6 задатки маю тоту вариянту же кед ши одвитовал до поли, будзеш мац тоту латку спущену долу, скочиш, будзеш задовольни. Мнє чудує, нє тото цо глєдаю школяре, бо анї нє знам цо глєдаю, алє ше вельо вецей чудуєм наставнїком. Вони тоти главни цо питаю тоти пол бода. У ствари їм потребне оправданє пред явносцу же чом їх школяре слаби. Кажда

– Питанє знаня вообще барз проблематичне, а тото цо мнє проблематичне и цо ме дакус нервира, то тото же чом сцеме якушик знаходлївосц у цалей системи, прешмикнуц ше, прейсц зоз цо менєй, место процивно. Ми ше нєпреривно хвалїме же Руснаци уж 100 роки припадаю ґу катеґориї лєпше образованих людзох, и нє маме други можлївосци же бизме були нє знам як успишни, окрем того. Анї зме нє златаре, анї зме нє банкаре, анї нє маме барз вельо жеми – др Яков Кишюгас

дзеци по сербски покладаю закончуюци испит, а годно буц и же анї тельо нє буду уписовац дзеци до руских оддзелєньох – визначела Ксения Шовш. ЯК КОНЦИПОВАНИ ТЕСТИ – Боїм ше же ше цале дружтво спущело пар ґарадичи нїжей, нє очекує анї саме од себе нє знам цо, най прейдзе ище тот мешац, можебуц нам даю даяку плацу, чи пензию, та розвиваме себе якишик илузиї же кед сом тоту палїчку на пол метера спущел, я задовольни. А нє поставям себе питанє чом нє вецей, кед то мож – гвари Кишюгас. Тести конциповани на лоґики ґрадива котре школяре шицко уж прешли од пиятей по осму класу. Єст задатки котри на уровню другей и трецей класи основней школи. Та и на таких задаткох наставнїци глєдали можлївосц по пол бода, гвари Кишюгас. Наприклад кед маме 10 файти слова зоз тестом ше глєда же би школяр препознал 4, и од тих штирох вон препозна поведзме лєм два. 11. МAЙ 2018.

оцена твоя оцена як наставнїка и петица и єдинка. Маш и педаґоґийне правило котре гвари же за позитивну оцену мушиш мац вецей як 50 одсто. Чого ґод, кед у тесту єст 10 задатки мушиш поробиц 6 за двойку. Кед єст 20 задатки у тесту, мушиш поробиц 11 за двойку. Зоз по пол бода нє назбераш нїґда 11, алє нє применює ше мали милион ствари од того цо би було лоґичне, цо би требало. Тераз буду мац таки задатки зоз можлївосцу пол бода, а мнє чудує же то так, бо би школяре требали буц барз добре пририхтани за шицко. Перш же ту нєт нєпознати ствари, друге же уж 10 роки концом януара виходзи Збирка задаткох у котрей ше находза 450 задатки такей истей файти и структури як и тоти задатки котри достанєш у юнию на тесту. Нєт чудованя же яй цо ту тераз. У осмей класи нєт нового ґрадива котре ше учи. Лєм ше повторює шицко предходне ґрадиво од пиятей, шестей и седмей класи. И у каждей школи рихтаю школярох за покладанє малей матури. Маю и зоз чого их рихтац, и як рихтац – заключує Кишюгас.■

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА МОНОДРАМА „МИЛИОНЕРКА” ВИВЕДЗЕНА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

У Велькей сали Дому култури Руски Керестур, всоботу вечар, 5. мая, Амалия Ковач успишно и прешвечлїво виведла монодраму „Милионерка” по тексту Ирини Гарди Ковачевич, у режиї Янка Лендєра, а у продукциї РКУД „Др Гавриїл Костельник”. На жаль, барз мале число керестурскей публики могло уживац у одличним уж пиятим виводзеню „Милионерки”, и здогаднуц ше або дознац вецей о тим нє лєгким чаше економскей кризи и инфлациї пре воєни зраженя на тих просторох, а през женски окуляри мацери, занятей жени и ґаздинї. Гоч ше о 40 роки врацела на сцену як ґлумица Ковачова у тей улоги указала свой вельки талант, и през одличну дикцию и руски язик на високим уровню, цо нє чудне при дакедишнєй успишней рецитаторки и културни дїяч у роботи зоз дзецми, а барз добре ше знашла и зоз рухами и емоцию. Як сама по представи виявела гоч монодрама найчежши жанр нє було єй чежко бавиц и пре сам текст хтори єй и приватно блїзки. То сиґурно допринєсло єй прешлвечлївосци у каждим сеґменту и вимогом того фалата, а вона була задовольна

СМОТРА ДЗЕЦИНСКЕЙ ТВОРЧОСЦИ У OПШТИНИ КУЛА

ПЛАСОВАЛИ ШЕ НА ЗОНУ На 58. Општинскей смотри дзецинскей музично-фолклорней творчо сци котра отримана у Липару, участвовали и фолклораше Дома култури Руски Керестур. Смотра отримана у двох катеґорийох – за младши возрост, школярох до штвартей класи основних школох и старши возрост за школярох од пиятей по осму класу. Зоз Дому култури Руски Керестур наступели фолклораше з трох танєчних ґрупох, 3. и 4. класа танцовала хореоґрафию „Швитанє”, 5. и 6. „На пажици”, 7. и 8. класа „Карички, чапаши и чардаши”, а провадзел их Оркестер Дома култури Руски Керестур. Селекторка смотри була хореоґраф Слободанка Рац. Дoмашнї и орґанизатор були Основна школа „Никола Тесла”, Дом култури Липар, Културно-просвитна заєднїца Кула и Oпштина Кула. На Зонску смотру ше пласовали фолклораше 7. и 8. класи, пре обєктивни причини у составе ансамбла нє наступели на Зонскей смотри 28. априла у Кули, алє наступя док ше укаже нагода у поради зоз селектором. М. Дж.

20 РУСКЕ СЛОВО

Фото Яким Винаї

ГОЧ ПАМЯТКИ БОЛЯЦИ, НЄ ТРЕБА ИХ ЗАБУЦ

як публика реаґовала. Гоч представа здогадла на боляци памятки, по думаню Ковачовей, нє треба их забуц бо су вельке опомнуце же би ше таке вецей нє случело. Монодрама „Милионерка” премиєрно виведзена у децембру прешлого року, пласовала ше и на Покраїнску смотру, а нєодлуга ма буц виведзена и у Коцуре. М. А.

IN MEMORIAM

СЛАВКО ЗАГОРЯНСКИ (1947–2018) Пондзелок рано, у 71. року живота, у Шидзе умар композитор писньох у народним духу и културни дїяч у КПД „Дюра Киш” Славко Загорянски. Народзел ше 15. децембра 1947. року у Бачинцох. Шейсц класи основней школи закончел у Бачинцох, а 7. и 8. класу у Кукуєвцох. После того закончел стредню тарґовецку школу и здобул званє тарґовца. Полни 40 роки робел як тарґовец по цалей шидскей општини, прейґ Бачинцох, Бикич Долу, Соту, та и по сам Шид. Музику полюбел одмалючка. Окреме любел руску писню. На 17 роки ше научел грац на гармоники и на ґитари. Бул член хору Здруженя пензионерох у Шидзе, дзе наступал и як солист и як инструменталист. Попри тим, бул и активни член КПД „Дюра Киш” у Шидзе. Першу композицию на власни текст („Чекал сом милу”) на „Червену ружу” послал 1972. року. По 2007. рок, кед на „Пупчу” виведзена остатня спомедзи його композицийох, найвецей компоновал на тексти шидского наставнїка у пензиї Василя Мудрого (9). Вкупно викомпоновал 15 композициї, од чого за три написал и тексти. Славко Загорянски поховани вовторок, 8. мая на теметове у Шидзе. Най му будзе вичная памят! Я. Дю.

11. MАЙ 2018.

МАЙ

2018. рок ЧИСЛО 4

ТЕМА: „НОВА ТВОРЧОСЦ”

Н

ова творчосц вше цикава, дзекеди пре змист, нове мено, або иншаки погляд на околїско и живот хтори нас окружує. Зоз розвойом и сучасно сцу меня ше и стил писаня – шлєбодни жанр, виражованє, и складанє словох, лєм єдни зоз характеристикох хтори описую нову творчосц. Вона звичайно шлєбодного слова, допущує читачови остатнє судзенє и охабя про стор за власну думку. Важна характеристика новей творчосци и тото же є швидка, актуална, присутна. Ту є коло нас. Медзитим, зявенє такей файти обявйованя ма два боки, перши бок оможлївює ширенє и доступносц, афирмацию и надрильованє же би ше творело ище, ище, и ище, бо публика жадна нового и цикавого. На тот други бок, мож патриц и през неґативни характеристики – шицки маю єднаке правo буц поетове, уметнїки...а „гласне” слово дума же є моцнєйше, квалитетнєйше и лєпше од прикритого „шептаня”, односно нє шицко цо доступне и квалитетне, и нє шицко цо обявене и вредзи.

11. МАЙ 2018.

Квалитет часто призабути, бо ше „дурка” тото цо прицагує просекового читача, а то забава, розвага и шлєбодне висловйованє. С другого боку, дружтвени мрежи оможлївюю же би нови квалитетни тексти и поетове дошли до велїх ухох и очох, єдна зоз нїх и Фейсбук и наша ґрупа Литература по руски хтора оможлївує младим автором же би свойо твори указали явносци, швидше и єдноставнєйше. На бокох Литературного слова можеце видзиц даєдни зоз авторох хтори поряднє посилаю свою поезию, а за остатнї бок зме охабели прозу Кристияна Сопки. Медзи тима двома боками, профил читача одлучи хтори жанр и уровень квалитету поглєда. Ми вам понукаме вибор: Млади, нови авторе, пущце ше до шлєбоди обявйованя своїх думкох, нєнадрилююцо, шлєбодно... Пишце на Фейсбук ґрупу Литература по руски, бо нам важне цо маце повесц. Читаче, лайкуйце, шеруйце и читайце Фейсбук ґрупу Литература по руски, бо на тих бокох єст за каждого дацо. На бокох того числа Литературного слова обявюєме и твори младого подобового уметнїка Петра Медєша пред хторим тиж кариєра и будучносц. Же би ше нова творчосц ширела и розвивала свойо думаня, алє и критики, зауваги, коментари и идеї, та и твори пишце нам на мейл адреси literaturne@ruskeslovo.com и ruskeliteraturne@gmail.com. Редакция ЛС

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „НОВА ТВОРЧОСЦ” Кристина АФИЧ

СИСТЕМА ПРЕПАСЦИ ЖЕМСКОГО ЖИВОТА Стоїм на штред безконєчней улїци. Як судия ше припатрам на розлуку шерца и розума. Задумано патрим на розшате нєбо у жвератку тей длугокей улїци. Одблїскую тоти розжирячени шветлочка, од тей цмей и забрудзеней ровнї. Починаме забувац хто нас трима за талпи, хто отримує нашу ровновагу. Свидомо ґажиме по главох наших предкох. Ґажиме по їх златних корунох на главох, з надїю же забудземе на нашо зачаце. Брудзиме Жем зоз чимшик фалшивим. Приходза думки, алє их витор розноши. Розплашує їх циль, же би були виповедзени. Стоїм ище вше на штред тей улїци, припознавам, уж барз злєкнуто. Здоганяю ме зли витри, розноша, сцу ме зарабровац, най постанєм ище єдна од їх слугох. Сцу най забудзем хто сом и цо сом. Нє саную ме. Галаво єдза шицко опрез себе, безочно охабяю за собу шлїди катастрофи... З часом, здогонєли и мнє. Швидко однєсли и остатню отрушинку моєй души. Розплєтли нїтки мойого слабого шерца и запановали над Жему. Пре жаданє за власцу и галавосц, запановала конєчна цмота на Жеми. Вони нє похопели же достали лєм найменшу точку од цалей безконєчносци. Нєбо ше теди розплакало, з надїю же умиє тот грих. Безуспишно...

Жарко ОСТОЇЧ

Мирослав ЗАДРЕПКО

Александра РУСКОВСКИ

ЗЛАТНА

ПРИСТАНЇЩЕ

ОЧИ ЖВЕРАТКО ДУШИ

Розєдзени и у гнїву думки ми ше роя. Думки хтори єдну цалком лоґичну цалосц творя. Думки хтори правдиви, алє ше нє дознаю. Превельо гнїву, бридкосци, алє и правди маю.

нє глєдам вецей нє блукам по морю нашол сом пристанїще котре чека лєм мнє пристанїща од праху зоз билу панї вола ме же бим вошол велька шветлосц

Златна. Алє цалком друга ниянса. У глави, з думками, моя приватна сеанса. Златна. Алє вельо блядша. Скоро же и била. Подобна як Слунко, розжирячена, алє очом мила. Як стари маґарец плуг цагам, прето же якешик ришенє вимагам. Глєдам драгу до щиросци словох твоїх, Алє сам нє можем. То драга за двоїх. Ратуєм и тото кус цо мам. Ратуєм го як найлєпше можем и знам. Ратуєм, бо нє сцем же бизме були оцудзени. Ратуєм, гоч и до конца живота на цаганє плуга будзем осудзени.

войдзеш и дзвери ше завру велї пробовали нє удало им ше хто раз полєци зоз ангелами праху нє може злєциц, занавше остава швет снох швет жаданьох швет болю войдзеш кед пожадаш нє видзеш нїґда. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

(Литературни вечар, Дюрдьов 2018)

Тереза КАТОНА

ОСАМЕНА Анї є нє як дно − осаменосц... Mаш цошка под ногами. Анї є нє велька як Вселена, там можеш гвизду долапиц. Анї є нє цма як ноц коло тебе Маш цо видзиц − Саму себе. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

22 РУСКЕ СЛОВО

11. МАЙ 2018.

11. МАЙ 2018.

Єден погляд. Шветлосц, цеплота. Чувствуєм же червенїм. Жирячки. Їжим ше. Патрел на мнє зоз ошмихом на твари. Його ошмих бул щири. Чувствовала сом любов у його очох. Спознала сом же у єдних очох мож видзиц тельо вельо красоти. Таргла сом ше. Облапел ме. Нашмеяла сом ше, гоч сом нє була того свидома. Сциснул ме ище баржей. Чувствовала сом його цеплоту. Шерцо ми почало швидше дуркац. Попатрел до моїх очох. Чувствовала сом ше як кед би сом була на седмим нєбе, там ме Слунко греє. Нашмеял ше и гварел же ме люби. Його умилни глас ме змирює, опущує. Почал ше приблїжовац ґу мнє. Чувствовала сом його диханє. Приблїжел ше ище баржей ... и нїжно ме побочкал. Ноги ми ше тресли. Приємни витрик задул и гласкал ми власи. Влапел ме за руку и гварел же ме нїґда нє пущи. Його руки були цепли и нїжни. Нє видзела сом нїч коло себе. Лєм його.Його очи.Ошмих. Вон и я, єдини на швеце. Його очи ше дакеди шмеяли, а дакеди йойчали, Алє вше мали моц, поцешиц ме же шицко будзе добре. Гварел ми же будзе як витор, вше ту, на моїм боку. Попатрел на мнє. Нашмеял ше. Пламень. Любов. Єден погляд. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

РУСКЕ СЛОВО 23

literaturne@ruskeslovo.com

ТЕМА: „НОВА ТВОРЧОСЦ” Кристина АФИЧ

СИСТЕМА ПРЕПАСЦИ ЖЕМСКОГО ЖИВОТА Стоїм на штред безконєчней улїци. Як судия ше припатрам на розлуку шерца и розума. Задумано патрим на розшате нєбо у жвератку тей длугокей улїци. Одблїскую тоти розжирячени шветлочка, од тей цмей и забрудзеней ровнї. Починаме забувац хто нас трима за талпи, хто отримує нашу ровновагу. Свидомо ґажиме по главох наших предкох. Ґажиме по їх златних корунох на главох, з надїю же забудземе на нашо зачаце. Брудзиме Жем зоз чимшик фалшивим. Приходза думки, алє их витор розноши. Розплашує їх циль, же би були виповедзени. Стоїм ище вше на штред тей улїци, припознавам, уж барз злєкнуто. Здоганяю ме зли витри, розноша, сцу ме зарабровац, най постанєм ище єдна од їх слугох. Сцу най забудзем хто сом и цо сом. Нє саную ме. Галаво єдза шицко опрез себе, безочно охабяю за собу шлїди катастрофи... З часом, здогонєли и мнє. Швидко однєсли и остатню отрушинку моєй души. Розплєтли нїтки мойого слабого шерца и запановали над Жему. Пре жаданє за власцу и галавосц, запановала конєчна цмота на Жеми. Вони нє похопели же достали лєм найменшу точку од цалей безконєчносци. Нєбо ше теди розплакало, з надїю же умиє тот грих. Безуспишно...

Жарко ОСТОЇЧ

Мирослав ЗАДРЕПКО

Александра РУСКОВСКИ

ЗЛАТНА

ПРИСТАНЇЩЕ

ОЧИ ЖВЕРАТКО ДУШИ

Розєдзени и у гнїву думки ми ше роя. Думки хтори єдну цалком лоґичну цалосц творя. Думки хтори правдиви, алє ше нє дознаю. Превельо гнїву, бридкосци, алє и правди маю.

нє глєдам вецей нє блукам по морю нашол сом пристанїще котре чека лєм мнє пристанїща од праху зоз билу панї вола ме же бим вошол велька шветлосц

Златна. Алє цалком друга ниянса. У глави, з думками, моя приватна сеанса. Златна. Алє вельо блядша. Скоро же и била. Подобна як Слунко, розжирячена, алє очом мила. Як стари маґарец плуг цагам, прето же якешик ришенє вимагам. Глєдам драгу до щиросци словох твоїх, Алє сам нє можем. То драга за двоїх. Ратуєм и тото кус цо мам. Ратуєм го як найлєпше можем и знам. Ратуєм, бо нє сцем же бизме були оцудзени. Ратуєм, гоч и до конца живота на цаганє плуга будзем осудзени.

войдзеш и дзвери ше завру велї пробовали нє удало им ше хто раз полєци зоз ангелами праху нє може злєциц, занавше остава швет снох швет жаданьох швет болю войдзеш кед пожадаш нє видзеш нїґда. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

(Литературни вечар, Дюрдьов 2018)

Тереза КАТОНА

ОСАМЕНА Анї є нє як дно − осаменосц... Mаш цошка под ногами. Анї є нє велька як Вселена, там можеш гвизду долапиц. Анї є нє цма як ноц коло тебе Маш цо видзиц − Саму себе. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

(Фейсбук ґрупа Литература по руски)

22 РУСКЕ СЛОВО

11. МАЙ 2018.

11. МАЙ 2018.

Єден погляд. Шветлосц, цеплота. Чувствуєм же червенїм. Жирячки. Їжим ше. Патрел на мнє зоз ошмихом на твари. Його ошмих бул щири. Чувствовала сом любов у його очох. Спознала сом же у єдних очох мож видзиц тельо вельо красоти. Таргла сом ше. Облапел ме. Нашмеяла сом ше, гоч сом нє була того свидома. Сциснул ме ище баржей. Чувствовала сом його цеплоту. Шерцо ми почало швидше дуркац. Попатрел до моїх очох. Чувствовала сом ше як кед би сом була на седмим нєбе, там ме Слунко греє. Нашмеял ше и гварел же ме люби. Його умилни глас ме змирює, опущує. Почал ше приблїжовац ґу мнє. Чувствовала сом його диханє. Приблїжел ше ище баржей ... и нїжно ме побочкал. Ноги ми ше тресли. Приємни витрик задул и гласкал ми власи. Влапел ме за руку и гварел же ме нїґда нє пущи. Його руки були цепли и нїжни. Нє видзела сом нїч коло себе. Лєм його.Його очи.Ошмих. Вон и я, єдини на швеце. Його очи ше дакеди шмеяли, а дакеди йойчали, Алє вше мали моц, поцешиц ме же шицко будзе добре. Гварел ми же будзе як витор, вше ту, на моїм боку. Попатрел на мнє. Нашмеял ше. Пламень. Любов. Єден погляд. (Фейсбук ґрупа Литература по руски)

РУСКЕ СЛОВО 23

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ, ДРАМА, ПРОЗА… Кристиян СОПКА

СЦИГОЛ ҐОДО

(Ґодо „пожичени” зоз Бекетовей анти-драми „Чекаюци Ґодоа”) У велькей сали зишли ше шицки углядни гражданє городу. Ту були фаховци, научнїки, директоре, уметнїки и представнїки ремеселнїкох. Велька бида и глад пановали уж даяки час у тим городзе. Кажде мал ришенє и кажде думал же його ришенє найлєпше, як ше то найчастейше и збува при людзох. Тирвала тота их розгварка, котра була шицко лєм нє розгварка, длуго после змерканя. Нє була то перша, а випатрало анї остатня, така дискусия. Дзешка коло пол дванастей, на уходних дзверох зявел ше чловек у розкапчаним мантилу. Надкричованє престало и шицки патрели на того цо пришол. – Хто ви панє? – питал ше єден зоз тих у сали. – Я, Ґодо – обчековал же буду знац хто вон – Пришол сом и вам помогнуц. – Ґодо, наисце Ґодо – чуло ше шептанє медзи людзми. – Пан Ґодо. Войдзце, войдзце. – поволал го з руку чловек при столє –Тадзи, шеднїце – указал на карсцель. Ґодо помали крачал и розпатрал твари людзох коло хторих преходзел. Шеднул на карсцель. У сали була цихосц. – Шеднїце – благо вигварел Ґодо. Кед дурканє карсцельох престало, знова була цихосц – Чловек на чамцу ме превезол прейґ рики, видзел сом материял за мост зароснути у коровчу. Поля нє оробени лєбо запущени. Фабрики празни, а людзе опрез нїх. Шмеце на улїчкох, трава рошнє помедзи мещки. Театер нє ма дзвери, ма дески забити зоз гвоздами. У библиотеки голуби зоз кнїжкох правя гнїзда. Жобрак, ту за углом, ми гварел же ше уж мешацами нє можеце порадзиц анї коло того яка назва того городу. Дакус ше поганьбели, спущели глави, алє боком патрели на тих коло себе. Знали же то правда. Медзитим, даскельо хвильки прешло у роздумованю и такой шицки одразу пробовали розтолковац прецо то так. – Прецо же мост нє направени? – питал ше Ґодо. – Я гварел же мост муши буц перши – почал єден толковац, гласнєйше од других – На концу Пирйовей улїчки треба направиц мост. – НЄ!!! – скричал други – Прето же твоя хижа на концу тей улїчки, там сцеш мост. Я предкладам най ше зоз Главней улїчки виходзи на мост. – Вецкa город муши купиц твою жем коло рики – знова ше озвал перши. – Сцеш лєм зґаздовац. Роками ше радза же у предлуженю хторей улїчки будзе мост, Пирйовей, чи Главней. То два паралелни улїци, єдна од другей трицец метери. Обидвоме мали ище причини процив другого. –Добре, добре. – претаргнул их Ґодо – Цо же зоз полями було? Прецо же нєт житарки? – Нє добра ту жем за житарки. – озвал ше єден, по концу стола. – Треба кромплї и цвиклу садзиц. Предаме их драго и купиме житарки. – Мож ту и житарки, лєм треба добре погноїц и хасновац лєпши машини – з другого боку стола пробовал потолковац тлусти чловек. – Мало єст зарна и миши вельо поєдза – додал хтошка. Ґодо почал круциц з носом. Медзи людзми почала розгварка, поцихи. И ту було вельо думаня.

Фабриканти, прецо роботнїци нє робя?! – Ґодо ше огляднул ґу нїм. – Питаю вельки плаци – гварел директор фабрики. – Питаме плаци цо зме заробели, длужни су нам –надовязал ше представнїк синдикату. – Нашо продукти ше туньо предава, а роботнїци лєнїви. Мушели зме купиц и оправиц даєдни машини, нє остава за плаци – предлужел директор. – По цали дзень робиме, а вони лєм патра як най нам одбию зоз плаци. Кед нас и виплаца. – Погубели сце машину, нароком! Зато вам було зняте зоз плацох – нагнївано скричал директор. Так ше предлужовало надкричованє и коло шицких других темох. Коло шмеца ше нє могли порадзиц, хтори рядошлїд улїчкох будзе. Будинок театру нє сце нїхто отримовац. Библиотека запущена, стари библиотекар умар. Єдни нє сцу там задармо робиц, други их нє сцу плациц. Жобракох сцу вигнац лєбо им помогнуц, думанє подзелєне. Бешеда о каждей теми закончовала ше зоз зваду, гоч прецо. – Но, поведзце ми прецо мено того городу таке чежке за пораду? – уж вистати питал ше Ґодо. – Наш город мал мено по витязови хтори чесно служел кральови, док му тоти ту нє пременєли мено по так воланому геройови тей їх войни! – скричал стари чловек зоз баюсами. – Ми нє знаме яки тот ваш витяз дїла зробел, а за геройства того героя зме донєдавна мали и шведкох – гварел тот цо ше чувствовал преволани. И коло мена почало надкричованє. Ґодо слухал и штудирал. Кед уж нє могол розумиц цо бешедую, од лярми, прегварел и вон. – Послухайце ме! Мост мушице направиц так же би сце ше цо лєгчейше повязали зоз драгу ґу городу М. Поля мушице обрабяц и меняц аґро-култури з рока на рок. Роботнїци у фабрикох буду робиц тельо кельо их будзеце плациц, продукти вожце далєй, там буду вецей давац за нїх. Кратко поведзено, так их Ґодо порадзел, розтолковал найлєпше ришенє за кажди проблем. Накадзи закончел зоз ришеньом єденого проблему, людзе на хторих ше то одношело почали медзи собу пригваряц єдни другим. Так, зоз часом, вше вецей бешедовали. На концу викладаня Ґодо мушел кричац же би го дахто чул. Остатнї його слова нїхто нє слухал. У сали була лєм лярма исто як и док го нє було. Ґодо зогнутей глави вишол вонка. Завжати зоз бешеду, гражданє анї нє видзели же пошол. После скоро годзину галайку єден з нїх ше пробовал поволац на Ґодоово слова и збачел же Ґодо вецей нє шедзи медзи нїма. – Ґодо пошол! Вигнали сце Ґодоа! – гварел тот цо му Ґодо требал потвердзиц приповедку. У тей хвильки шицки видзели же их госца нєт. – Нє, ти го вигнал! Пре це пошол! – кричали людзе. Кажде пробовал повесц прецо Ґодо пошол. Осудзовали єдни других док Слунко нє вишло, а потим ше розишли. З поради нє було нїч. О два днї заказана нова схадзка. ■ (Литература по руски)

Число ушорела редакция ЛС: Александра Лендєр и Цецилия Надь. Илустрациї Петро Медєши

24 РУСКЕ СЛОВО

11. МАЙ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЕНА КНЇЖКА „О. ДЮРА БИНДАС – НАЦИОНАЛНИ БУДИТЕЛЬ И ПРОСВИТИТЕЛЬ РУСИНОХ”

ОРАЧ ГЛЇБОКЕЙ РУСКЕЙ БРАЗДИ Кнїжка „О. Дюра Биндас (1877–1950) – национални будитель и просвититель Русинох” представена всоботу, 5. мая, у церкви св. Апостолох Петра и Павла у Новим Садзе лово о зборнїку наукових роботох о живоце и дїлу о. Дюри Биндаса, котри пририхтал його унук Михайло Биндас, длугорочни новинар и редактор Рускей редакциї радио Нового Саду. Кнїжка обявена як приватне виданє, дзе видавате лє Дру кар ня и ви да вате ль на хи жа „Максимаґраф” зоз Петроварадину и Маруся Юриста зоз Заґребу, тиж унука паноца Биндаса. Як потолковане, кнїжка публикована як омаж и вираз подзековно сци вкупному дїлу хторе за собу охабел паноцец Дюра Биндас, духовнїк, про свититель и народни трибун, єден з порушовачох националного и културного будзеня нашого народу у преламних деценийох по сле Першей шветовей войни. Промоция почала зоз молитву вельочислених присутних и привитнима словами Марусї Юристи, новосадского пароха о. Юлияна Раца и преосвященого владику кир Георгия Джуджара, котри у надихнутей бешеди визначел же о. Дюра Биндас положел фундаменти за национални, културни и просвитни живот Руснацох у тедишнєй Югославиї. Владика здогаднул на слова покойного о. Романа Миза, хтори написал же паноцец Биндас бул єден з малочислених хтори попри душпастирскей роботи, цали живот витирвало орали и народну бразду. – Мож повесц же о. Биндас так глїбоко заорал националну бразду, же после сто рокох маме и цо орац, и на чим орац, и як орац. Най нам тот зборнїк будзе драгоказ кадзи исц далєй, же бизме и у будучносци орали и обрабяли тото польо и же би воно принєсло добри плоди – гварел владика Георґий и заключел же о. Биндас по нєшка ма место на чолє плеяди вельких поєдинцох нашого народу. На просвитительску и интелектуалну улогу, алє и доприношенє у вкупним дзвиганю квалитета дружтвеного живота Руснацох у перших деценийох прешлого вику указал проф. др Янко Рамач. Вон, медзи иншим, бешедовал о паноцових перших крочайох у снованю Руского народного просвитного дружтва – РНПД, на його редакторску роботу у вецей як половки Руских календарох, рочней кнїжки хтора сциговала до скоро каждого обисца, медзи двома шветовима войнами. Профе сор др Дюра Гарди здогаднул присутних на трох руских синох – Гавриїла Ко стельника, пароха ке ре стурского Михайла Мудрого и о. Дюру Биндаса чию роботу надпатрал и потримовал владика крижевскей Дионизий Няради. Вони започа ли руски 11. МАЙ 2018.

Фото: В. Вуячич

С

културно-национални препород двацетих ро кох прешлого столїтия. Окреме акцентовал основни напрямки хтори поставели спомнути велїканє, а преточени су до платформи РНПД – формованє литературного руского язика на основи народней бешеди бачванско-сримских Руснацох, школа и вообще просвита на мацеринскей бешеди, лоялносц рускей заєднїци теди младей южнославянскей держави, и свидомосц о заєднїцкей прешлосци и кореньох з народом у старим краю. Так повесц, то по нєшка остала главна струя у розвою рускей заєднїци, з тим же, окреме паноцец Биндас, визначовал и значносц привредного розвою и злєпшаня животного стандарду и звикнуцох народу, як нєрозлучни елемент дружтвеного проґресу. Микола М. Цап, як рецензент того зборнїка, здогаднул на службованє о. Дюри Биндаса, после Дюрдьова, у Коцуре и Вербаше, бо праве тот период службованя бул єден з найплоднєйших часох його вкупней културнопросвитней роботи, а о. Михайло Шанта котри у своєй дипломскей роботи писал о роботи о. Биндаса, а на тото завод спомнул його Молитвенїк за руски дзеци котри видруковани 1938. року, а котри бул длуго пририхтовани и гутори о свидомосци приблїжованя дзецох нашей грекокатолїцкей вири котре и нєшка окреме важне. Промоция кнїжки о паноцови Биндасови була преткана зоз музичнима точками Димитрия Цапа, Гелени Папуґа и Ани Римар, а модератор промоциї бул Микола Шанта. Гоч промоция була планована у парохиялней сали, пре наисце вельке число нащивительох отримана є у церкви, цо ище допринєсло шветочному характеру подїї.■ Я. Дюранїн / И. Сабадош

РУСКЕ СЛОВО 25

ЕКОНОМИЯ 85. МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ ОД 15. ПО 21. МАЙ У НОВИМ САДЗЕ

ВЕЛЬКЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ ЗА УЧАСТВОВАНЄ Тогорочни, уж 85. медзинародни польопривредни саям у Новим Садзе, означа национална вистава статку, вистава орґанскей поживи и продуктох з ознаку ґеопоходзеня, вельке число дїловних случованьох у Конґресним центру, Дарунок-бависко за нащивительох и традицийна вистава польопривредней механїзациї

З

на годи 85. Мед зи на род но го польопривредного сайма, на конференциї за медиї у Беоґрадзе, стреду прешлого тижня ґенерални директор Ново садского сайма Слободан Цветкович гварел же того року будзе вельо вецей фирми зоз Турскей, Италиї, Голандиї и Румуниї, а представя ше и компаниї зоз Русиї, Тунису, Велькей Британиї и Луксембурґу, хтори влонї нє були на Сайме. Фото: НС Кед слово о презентованю механїзациї вивершни директор за саямску дїялносц Ново садского сайма Борис Надлукач Шицко цо виложене на найпознатших саймох, будзе виложене и у Новим Садзе. виявел: Верим же нащивительом буду интере сантни зменша– За Виставу польопривредней механїзациї, хтора ня ценох, хтори одобрую члени Дїловного здруженя, твори трецину отвореного про стору за викладанє, каяк и финансийни институциї. Тоти попусти буду од 3 ждого року маме винїмне интере сованє нащивительох. до 10 одсто. Задовольство представя и факт же на Сайме будзе и „ИМТ” хторого купел индийски „ТАФЕ” – потолковал Надлукач. На тей, найвекшей приредби у обласци аґрара у реґиону, представя ше коло 1 500 викладаче зоз 30 жемох. Интере сованє за участвованє винїмне, о чим гутори и податок же капацитети за вистави пополнєти ище скорей як цо то було влонї. У рамикох Вистави статкарства и того року будзе отримане аукцийне предаванє найквалитетнєйшого статку. Окрем рогатого, на пияток, 18. мая, пред купцами ше найду и конї, швинї, овци и кози. Аукция будзе на Манєжу Ново садского сайма, а початок заказани за 13 годзин. У дарунок-бависку нащивителє зоз купенима уходнїцами, того року можу достац два трактори и ротофрезу. Слово о тракторох „беларус 622” и „джон дир 5045 д” и ротофрези „хисарлар”, а дародавателє Буяк сименталскей раси Диско ма 1 600 кили „Аґропанонка” и „КИТЕ” ДОО. Дня 18. и 19. мая будзе отримани и ярнї фестивал виНАЙДРАГШИ И НАЙЧЕЖШИ на на хторим коло сто викладаче буду промововац найКед слово о механїзациї, найдрагши експонат на квалитетнєйши вина и палєнки зоз тих просторох. Сайме будзе самоходна винїмачка цукровей цвикли Уходнїци за Польопривредни саям коштаю 600 дина„холмер Т4-40”, хтора кошта коло 600 000 евра, док ри, а роботни час од 9 до 19 годзин. За гевтих хтори принайдрагши трактор гушенїчар „джон дир 8345 РТ” за ду у рамикох колективних нащивох, у ґрупох векши як 300 000 евра. 15 особи, цена 400 динари. Школяре и студенти, тиж у Буяк сименталскей раси, по мену Диско, 2011. рок, орґанизованих нащивох плаца 200 динари, кельо кошта ма 1 600 кили и будзе найвекше живе гарло статку на и уходнїца за пензионерох и дзеци од 7 до 12 рокох. Сайме. Диско комбинация познатей лениї Дионис и Фамелийни дзень на пияток, 18. мая. Того дня цала фаВинипеґ, од оца Диадори и мацери Зиноди, єдней з намелия, зоз дзецми до 16 рокох, може нащивиц Саям з єдйлєпших австрийских кравох. ну уходнїцу за 600 динари. ■ М. Г. К.

26 РУСКЕ СЛОВО

11. МАЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПРОДУКЦИЯ ЯГОДОХ – ПЕРШИ ПЕНЄЖ У ПОЛЬОПРИВРЕДНЕЙ СЕЗОНИ

ЛЄТНЕ САДЗЕНЄ ШЕ УКАЗАЛО УДАТНЕ Кед слово о продукциї ягодох, могло би повесц же то овоц хтора польопривреднїком приноши перши пенєж у сезони. Заробок добри, а укладаня нє вельки, и врацаю ше з полним родом, за рок. Ягоди лєгко предац, а єст и можлївосци за вивоз Понеже ягода перша сезонска овоц, ридко хто нє може предац квалитетну ягоду, а мож ю продуковац на отвореним полю, або у пластенїкох. Фаховци визначую же би ше з ягодарством занїмали вецей польопривреднїки кед би було вецей системи за наводньованє и домашнього квалитетного садного материялу за садзенє. Продукователє гваря же ше у тей файти овоци пенєж швидко обраца, Министерство польопривреди враца и векши процент инвестицийох до пластенїкох и залївацей системи, а субвенционує ше и квалитетни материял за садзенє, лєм проблем же таких саднїцох ягоди у Сербиї скоро нєт. Продукователє прето углавним увожа саднїци з иножемних розсаднїкох. Найзначнєйше же би тот материял бул випродуковани з контролованих матичних пресадох, а нє продукцийних овоцнїкох, цо у Сербиї нє так и прето му звичайно спаднє квалитет. Найчастейши способ пестованя ягоди на гредочкох хтори престарти зоз „малу” фолию, з хаснованьом „капка по капу” системи. На такей файти продукциї мож засадзиц коло 40 тисячи младнїки ягоди на гектаре. Кед слово о часу садзеня, ягоду мож садзиц од яри та по єшень, алє ше у остатнї час найлєпше указало лєтнє садзенє, од штредку юлия по штредок авґуста, зоз фриґо младнїками. Продукователька ягодох з Вербасу, Ваня Дудаш, ма розсаду од прешлого року, так же єй то друга сезона и обчекує векши урожай. Засадзела коло 300 квадратни метери, у своєй

загради. – Скорей сом робела у сезони ягодох, у єдного польопривреднїка у Кисачу, та ми и самей пришла идея же бим пробовала з ягодами. За прикармйованє, защиту, сом хасновала и информациї з интернету, польопривредней апатики, учела у контакту з людзми. Мам тарґовище, пейц дутяни до хторих сом прешлого року предавала, та так будзе и того – гвари Ваня и додава же, зависно од хвилї, ягоди обчекує после першого мая. Познєйше им знїма квеце и чува их за май. Прешлого року цена на мало завишела од того кеди ягоди дошли, гевти перши з пластенїкох були 300 динари, а перша цена ягодох хтори посадзени на отвореним полю була 250, вец 200 динари и далєй. Ваня углавним роботи коло овоцох пороби сама, а кед треба, помага єй и фамелия. Планує остац у тей роботи, з часом би можебуц пробовала и вертикалне пестованє у пластенїку, алє затераз то лєм идея, та з часом одлучи. А. М.

ОПШТИНА ВЕРБАС

ПОМОЦ ЗА ПРОЄКТИ Министер привреди у Влади Сербиї Ґоран Кнежевич принєсол одлуку о розпорядку и хаснованю средствох за софинансованє єдинкох локалней самоуправи за виробок проєктно-технїчней документациї у 2018. року. Єдна з 54 локалних самоуправох и городох хтори витворели право на потримовку и Општина Вербас, хторей за виробок идейного ришеня проєкту за будовательне допущенє и проєкту за вибудов канализациї виха11. MAЙ 2018.

снованих водох у населєньох Бачке Добре Польо, Змаєво и Равно Село, на Южним краку, припадло милион 65 тисячи динари. Тоти средства предвидзени зоз Законом о буджету Републики Сербиї за 2018. рок, у рамикох Програми порушованя ровномирного реґионалного розвою, у суми од 143 милиони динари. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЕКОНОМИЯ У ШИДЗЕ ПРЕДАТА ИНДУСТРИЯ МЕСА „СРИМ” У ПРЕДЛИКВИДАЦИЙНИМ ПОСТУПКУ

БУДУ ВИВОЖИЦ ГОВЕДЗИНУ ДО ТУРСКЕЙ

У сали Скупштини општини Шид подписани контракт о предаваню Индустриї меса „Срим” у предликвидацийним поступку

К

онтракт о предаваню Индустриї меса „Срим” у предликвидацийним поступку, концом прешлого мешаца подписани у сали Скупштини општини Шид, медзи Даниєлу Пухалович, предликвидацийну управнїцу и Братиславом Боґатичом, власнїком Индустриї меса „Аґропапук” зоз Куковцох при Шидзе и Миленком Дюрдєвичом, власнїком Индустриї меса „Дюрдєвич” зоз Печинцох. Контракт подписани у присустве Бранислава Недимовича, министра польопривреди, водопривреди и лєсарства у Влади Републики Сербиї и Предраґа Вуковича, предсидателя општини Шид.

БОГАТА ТРАДИЦИЯ У ИНДУСТРИЇ На тот способ положена точка на аґонию познатей клальнї ище зоз бувшей СФРЮ, хтора ма длугоку и богату традицию у месовей индустриї од давного 1919. року. Клальня отворела нови погон 1998. року, а позната була и по тим же вивожела месо до заходноевропских державох, та аж и шунку у конзерви до Америки, цо у тедишнї час була ридкосц. „Срим” престал робиц 2001. року, а после вецейрочней аґониї, 2007. року клальня предата, алє нє почала

нову продукцию, а тераз, конєчно, зоз предликвидацийного поступку була предата двом клальньом. – Дзекуюци спорозуменю и догварки предсидателя Сербиї Александра Вучича зоз турским предсидательом Реджепом Таипом Ердоґаном пред роком, догварене же би Сербия до Турскей вивожела говедзину и слунечнїков олєй. Праве з тей догварки ше и витворела задумка, же би два клальнї зоз подруча Сриму купели Индустрию меса „Срим” и почали вивожиц говедзину до Турскей. Дньови капацицет будзе 300 буяци, а вкупни рочни контиґент вивозу 5 000 тони – гварел присутним министер Бранислав Недимович. Вон далєй додал же вери же кед би нє було того спорозуменя медзи двома державами и обезпечованя тарґовища, же би ше анї спомнути два клальнї нє одшмелєли купиц „Срим”. Такой реаґовало и домашнє тарґовище з пороснуцом одкупних ценох. За вивоз до Турскей муша буц випочитовани шицки ветеринарско-санитарни условия, як вимага Турска, а держава звекша и субвенциї за карменє буяцох. ПОМОЦ РОЗВОЮ СТАТКАРСТВА

НОВИ РОБОТНИ МЕСТА – Наздавам ше же „Срим” ознова будзе позната клальня як дакеди, бо у нєй робели велї ґенерациї и було то подприємство од велького значеня за шидску општину. Тиж буду отворени и нови роботни места, цо барз значне кед познате же вше вецей людзох, окреме младих, одходзи до швета глєдац роботу – гварел предсидатель општини Шид Предраґ Вукович.

28 РУСКЕ СЛОВО

Миленко Дюрдєвич наглашел же з обезпечованьом тарґовища витворени условия за звекшанє продукциї буяцох и поволал статкарох же би звекшали число буяцох цо буду кармиц. Вон гварел же ше наздава же у 2019. року капацитет будзе 30 000 буяци рочнє, а контиґент вивозу до Турскей звекшани на 10 000 тони. Братислав Боґатич наглашел же тота подїя значна нє лєм за Шид и Срим, алє и ширше, цо допоможе розвою статкарства нє лєм на тим подручу, а тиж буду отворени и вецей як сто нови роботни места.■ Вл. Дїтко 11. МАЙ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ НОВИ СПОСОБ ДОДЗЕЛЬОВАНЯ ЄДНОКРАТНЕЙ ПЕНЄЖНЕЙ ПОМОЦИ

ТРЕБА ШЕ РОБОТНО АНҐАЖОВАЦ

Хаснователє єднократней пенєжней помоци на подручу општини Шид, од тераз вецей нє годни достац тоту помоц „на красни очи”, алє ю муша одробиц кед су роботно способни

П

онеже ше хаснователє єднократней пенєжней помоци на подручу општини Шид тераз уж муша и роботно анґажовац за єй доставанє, при Центру за социялну роботу у сотруднїцтве зоз нєвладову орґанизацию „Дуга” зоз Ади и зоз потримовку Швайцарскей, основана Канцелария за зменшованє худобства. З оглядом на тото же тота канцелария лєм цо почала робиц после витвореня одредзених предписаньох з боку локалней самоуправи, як вона будзе функционовац и як ше од тераз будзе одредзовац додзельованє єднократней социялней помоци, бешедовали зме зоз Деяном Лоґарушичом, о. д. директора Центру за социялну роботу. ОПШТИНА ФОРМОВАЛА КОМИСИЮ

Деян Лоґарушич, о. д. директора Центра за социялну роботу

– Спомнута канцелария ше находзи у нашей установи и ту як волонтерка роби єдна особа. Кед подношитель вимогу прида нашей Комисиї за материялни даваня, вона ю прешлїдзує Канцелариї за зменшованє худобства, хтора формує предмет. Општина формовала и комисию хтора розпатра вимоги и окончує додзельованє, а средства ше преруцує нашей установи, бо општина вецей нє годна ровно преруцовац средства хасновательови – гвари директор Лоґарушич, хтори обгрунтовал, на перши попатрунок компликовану процедуру за доставанє спомнутей помоци. Помоц годно питац за вимирйованє длуства за електрику, набавки огриви, кнїжкох за дзеци, жимнїци, набавки лїкох и подобне. Кед општинска комисия одлучи о додзельованю средствох, видава ришенє о тим. Новосц же одтераз хаснователь помоци муши ю заробиц през дружтвено хасновиту роботу. По законє єдна годзина такей роботи ше обраховює по 143 динари. То ше вец прерахує до одобреней помоци и достава кельо

Будинок центра за социялну роботу

11. МАЙ 2018.

ВЛОНЇ БУЛО 640 ВИМОГИ По урядових податкох зоз Оддзелєня за дружтвени дїялносци Општинскей управи у Шидзе, у 2017. року було 640 вимоги за єднократну помоц. За тоту намену потрошене 5 137 950 динари. Кельо вимоги будзе у тим року, остава видзиц, бо особи хтори ю мали намиру питац, кед чули же тоту помоц буду мушиц перше одробиц, нє прилапюю тоту новосц зоз одушевийом.

хаснователь годзини муши робиц у даякей установи, або подприємстве локалней самоуправи. Тота особа, цо тиж новосц, нє достава пенєж на рахунок, бо ше знало случиц же таки средства и злохасновани. Центер за социялну роботу окончує плаценя потребних длуствох або набавки огриви, поживи и друге. ПОРЯДНА СОЦИЯЛНА ПОМОЦ И ДАЛЄЙ На таки способ годни достац помоц прейґ роботи роботно способни особи од 15 по 65 роки. У року єдна особа лєм раз годна питац таку помоц. – Кед, наприклад, подношитель вимоги твердзи же є хори, односно роботно нєспособни, вец ше упуцує на одвутуюцу комисию за оценьованє роботней способносци. Кед комисия утвердзи же є нє за роботу, вец достава єднократну помоц и без роботного анґажованя. Єднократну помоц може питац и особа хтора порядни хаснователь социялней помоци. Кед же ю нє зосце одробиц, єднократну помоц нє достанє, а порядну социялну помоц хтору достава мешачно и далєй будзе доставац – пояшнює директор Деян Лоґарушич.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЛИДИЯ ФОДОР З БАЧКЕЙ ТОПОЛЇ

ЯЗИЧНЕ И КУЛТУРНЕ БОГАТСТВО У ФАМЕЛИЇ

Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

У обисцу Фодорових у Бачкей Тополї бешедує ше аж на трох язикох. Дзивка Лидия з мацеру Вирку одмалючка учела руски язик, з оцом Рудолфом по мадярски, а вєдно з нїма, як и у школи, и сербски язик. Лидия, асистентка и докторантка на новосадским ПМФ-у, чечно приповеда на шицких тих язикох

Ш

ицки тройо найчастейше приповедаю по сербски, алє ше, як Лидия толкує, розумя на гоч хторим од спомнутих язикох. През франту гвари и же ше у нїх случує же дакеди у штред бешеди пременя язик, пре контекст теми... – Нїґда нє було проблем дома бешедовац на трох язикох, а знац вецей язики то праве богатство. Думам же окреме важне же знам и по руски и по мадярски, бо на тот способ доприношим и очуваню своїх кореньох и идентитету. Родичи од початку мали становиско же ми будзе хасновите знац шицки язики, и я ше зоз тим складам. Прешвечена сом же єдного дня и мойо дзеци буду бешедовац на шицких трох язикох – визначує Лидия, хторей любов ґу свойому пренєсли и баби, и дїдове. – Баба и дїдо по мацери жили у Новим Орахове, а по

30 РУСКЕ СЛОВО

оцови на салашу, блїзко при Орахове и Тополї. Велї школски одпочивки сом препровадзела у нїх, а любела сом пойсц и до єдних и до других, и наисце мам вељо мили памятки з того часу. У мацерових родичох сом мала и дружтво, шестринїцу и братняка. Баба и дїдо нам вилагодзели, бавели зме ше по цали дзень, влєце купали на дворе, бавели ше зоз животинями, „помагали” баби у кухнї. И у другей баби и дїда бул полни двор з рижнима животинями, а любела сом з дїдом ходзиц на польо кед ишол кошиц. Вше сом любела валал, як и нєшка. То ми озда остало зоз дзецинства. Дїдове ми, нажаль, вецей нє жию, а баба, мацерова мац у Керестуре, а оцова у Тополї. УСПИШНА ДОКТОРАНТКА И АСИСТЕНТКА Лидия одросла до успишней студентки докторских студийох Информатики (рахункарски науки) на Природно-матема11. МАЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

тичним факултету (ПМФ) у Новим Садзе, дзе роби и як асистентка. – Закончела сом основни и мастер студиї Информатики (информацийни технолоґиї) тиж на ПМФ-у, а одлучела сом ше за информатику прето же сом вше любела математику и интересовало ме програмованє. Требало уложиц досц часу же бим студиї закончела начас, а то ишло вєдно зоз добрима оценами. На Факултету сом почала робиц такой после закончених мастер студийох, 2013. року. Задовольна сом, бо ми тота робота одвитує и любела бим предужиц робиц у тим фаху. Циль ми закончиц докторски студиї и напредовац. Мала сом и гонорарни роботи, наприклад, у штреднєй школи, зоз дзецми хтори були таланто-

студиї, як и награду „Александар Саша Попович” за окремни успих за закончени мастер студиї и мастер роботу. Вше кед потребне и кед нагода, ходзим на конференциї и усовершованя же бим преширела свойо знанє и упознала ше зоз актуалносцами у своєй обласци. Була сом и на даскелїх домашнїх конференцийох, алє сом мала нагоду пойсц и, наприклад, до Шпаниї, Швайцарскей и Голандиї – толкує вона. ЛЮБИ НОШИЦ ТОТО ЦО САМА УШИЄ

Окрем у своїм фаху, Лидия ужива и у читаню, одходу до природи, люби и пестовац квеце, шиц, лєбо вежбац у терховальнї. НА РОБОТУ ПУТУЄ – Як дзецко сом ходзе ла и на фолклор, до Гоч єй роботне место у Новим Садзе, Лидия ше опредсерб ского и мадярского зелєла за живот у своїм родним месце, та кажди дзень пуКУД-у, теди зме нє матує на роботу. ли ру ски КУД. Интере– Волїм шлєбодни час препровадзиц дома, як у даяким сує ме ма дярска и румалим квартелю у варошу. Чежко повесц напредок цо ска кул ту ра, ново сци, будзе далєй. Можем себе задумац и у Новим Садзе и у Толи те ра ту ра, и провадполї, алє и даґдзе помедзи. Нїґда ше нє зна яки ше можлїзим их ке льо ми час довосци познєйше отворя. Затераз нє плануєм пойсц анї до пу щ ує – гва ри Ли дия, а иножемства, алє остац ту – гвари Лидия. кед бешеда о єй гобийох, додава же окреме вани за информатику – гвари наша собе- люби шиц и облєчиц тото цо сама ушиє. – Кед треба, дома порубим фиронґи, паршеднїца, хтора, кед почала робиц, зоз свотки и подобне, або дацо преправим. Зоз їма студентами була скоро парнячка. – Спочатку ми то було чудне, алє сом ше тим сом и почала, алє найволїм шиц шманамагала буц коректна ґу нїм и пренєсц им ти. Мац ме научела хасновац машину, як и цо вецей знаня. Тераз уж векша розлика шиц на рукох, а вона барз крашнє гекла и медзи нами, а и звикла сом ше – наглашує вишива. После сом зоз новинох и интернеЛидия, чий талант, труд и упартосц даске- ту учела як ше скрава. Тераз уж углавним сама видумуєм же цо сцем и як ушиц – вильо раз були препознати и наградзени. – Доставала сом награди, медзи иншим, значує наша всестрана, успишна млада софакултетски и универзитетски за успишни бешеднїца.■

11. МАЙ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 31

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ШЛЇДОМ ЕМИСИЇ РТС „КУХНЯ МОЙОГО КРАЮ”

НЯРАДИЙОВО ПРЕДСТАВЕЛИ И СЕБЕ И ЗАЄДНЇЦУ Пише: Мария АФИЧ

У трецей епизоди штвартей сезони популарней емисиї РТС „Кухня мойого краю”, хтора емитована 29. априла, як єдна зоз седем учашнїцох у сериялу представена Любица Няради и єй фамелия зоз Руского Керестура

У

сериялу участвую седем жени з рижних крайох Сербиї хтори у своїм доме другим учашнїцом представяю ґастрономию свойого краю и пририхтую вибрани єдла, гоч су анї єдна нє професийна кухарка. Хтора будзе найлєпша у презентованю своїх кухарских схопносцох на концу сами вибераю и оценюю и так ше ше медзисобнє змагаю. Найуспишнєйша достанє и пенєжну награду. Попри Любици у тим сериялу участвую и Мария Маркуш з Ґолубинцох у Сриме, Биляна Иванович з Кривей Реки на Златиборе, Даниєла Минич з Бобану при Алексинцу, Драґица Степанович зоз Суводаню при Валєве, Сека Вануцич зоз Ґоряня при Бору и Єлена Марич зоз Србобрану. Як дознаваме, цали сериял зняти прешлого авґуста, у шицких спомнутих седем местох, а емитованє почало нєдавно. О трецей емисиї у хторей Любица була домашня, у Керестуре, та и ширше, мож чуц велї позитивни коментари, як о самей

32 РУСКЕ СЛОВО

Нярадийовей фамелиї хтора ше представела, так и о тим же найкрасше презентовани и валал и його специфичносци од традицийно-културних, вирских по привредни, та з добрей часци и як туристична дестинация. А тото друге, як нам приповеда Любица, єй було и найважнєйше, понеже є попри свойого занїманя и роботи як педаґоґинї у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк”, активна у дружтвеней заєднїци, насампредз у Здруженьох. Предсидателька є Туристичного здруженя, активна у Рускей матки, а участвує и у Здруженю женох „Байка”, у еколоґийним здруженю и вшадзи дзе треба презентовац нашу традицию. У емисиї насампредз представена Любицова фамелия, понеже є супруга Емила Нярадия, нашого визначного ґлумца-аматера, и мац трох уж одроснутих синох Кристияна, Себастияна, и Емилияна. Любица и єй супруг бешедовали о своїх початкох, животних фундаментох и вред11. МАЙ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

но сцох свойого тридеценийного заєднїцкого живота, о вихованю дзецох и потримовки у тим же би розвивали свойо таланти, почитованю свойого народу и традициї... Емил тиж визначел потримовку Любици и у єй анґажованю у ширшей заєднїци, єй путованьох и намаганьох зробиц дацо хасновите за свой валал и руску заєднїцу. НА ШИЦКО ДУМАЛИ По концепциї сериялу, Нярадийово го сцински привитали у своїм доме, а Любица ше остарала же би то було у народним облєчиве, нє лєм їх двоїх, алє до помоци поволала и два дзивки Марину Романову и Николину Шаричову. Вони их, тиж у руских сукньох и баршоньох, зоз руску шпиванку дочекали и помагали Любици вислуговац. Док ґаздиня у своєй кухнї пририхтовала вибрани єдла, поховану паприґу зоз сиром, гурку зоз крупу и бабово колачи, го сцински на чейзи Желька Папуґу и Якима Чизмара були у Водици дзе, по их виявох, почувствовали приємносц и глїбину у тим нєкаждодньовим духовним амбиєнту. Нащивели и дакедишнї школски будинок Замок, нєшкайшого шедзиска Националного совиту Руснацох и музейну збирку. Потим були го сцински у Руским народним театре чий член и їх домашнї Емил хтори им за тоту нагоду специялно на сербским язику виведол монодраму о Баронови Минхаузенови. Як було видно, з Емилову талантовану ґлуму и його окремну духовито сцу, го сци були одушевени и до слизох нашмеяни. Нярадийово у своїм представяню барз жадали указац и кере стурску паприґу, та жени одведли до сушеда дзе ше преберало паприґу. Кед видзели ле сковацких накупцох, нє могли вериц же, поправдзе, роками єдза кере стурску паприґу, а нє з другого краю Сербиї. По вилєту у Нярадия коштовали и Любицово специялитети, коментаровали и оценьовали як були крашнє виго сцени и привитани. Конєчни резултати о побиднїци буду сообщени док ше закончи емитованє цалого сериялу.

11. МАЙ 2018.

З Любицу зме бешедовали о єй упечаткох. Як гвари, хтошка з нашей заєднїци ю препоручел продукциї того сериялу. Гоч ше на даскельо заводи вигварела, до конца єй уж було нєприємно, та пристала участвовац. – Пристала сом и то лєм прето же бим представела Руснацох, нашу заєднїцу и нашо традицийни єдла, же би у Сербиї знали же паприґа кере стурска, а нє ле сковацка, же маме цо указац як валал Кере стур и як заєднїца. Шицко тото би нє було без потримовки женох зоз „Байки”, окреме ми помогли Наталия Емейдийова, Мария Планчакова и Ганча Рацова, тиж и два школярки Марина Романова и Николина Шаричова, и барз им дзекуєм на тей помоци, бо ми то барз значело. То було знїманє „у цуґу”, седем днї од рана до вечара без паузи, до 11, 12 годзин вечар. Пред тим сом була у Ґолубинцох до двох... Барз дзекуєм и Мариї Надьовей хтора ми пожичела руске облєчиво, и членом Конїцкого клубу – гвари Любица. НАПАРТЕ, АЛЄ ИНТЕРЕСАНТНЕ Гоч шицко було напарте, з другого боку и интересантне и як Любица наглашела, збогацуюце искуство котре ше будзе паметац. – Тото цо ше ми пачело, то же зме видзели розлични национални заєднїци, розлични народни облїчива, розлични краї – од восточней по заходну Сербию и Войводину. Дружела сом ше зоз женми хтори активни у своєй заєднїци, хтори маю таки красни попатрунок на живот, хтори ше боря за свою фамелию, заєднїцу, економски пробую злєпшац финансийни бок у своєй фамелиї. Було то єдно фине друженє хторе почало такой у Беоґрадзе, дзе зме ше зишли. Дружели зме ше и уживали, и нє важне хто победзи, алє най нам то останє красне дожице и памятка. Так зме ше и справовали. Тото друге то же зме видзели Сербию з другого боку, нє познати туристични дестинациї, мали валали, нє знаш хтори од хторого красши... Кажда часц Сербиї ма красоту хтору треба презентовац и указац.■

РУСКЕ СЛОВО 33

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНИ РОДЗЕНИ ДЗЕНЬ НАШЕЙ КАТЕДРАЛИ – КИРБАЙ

МИКОЛАЙОВО МИЛОСЕРДИЄ НАМ ПРИКЛАД Парохия св. оца Миколая у Руским Керестуре, зоз своїма госцами, з Архиєрейску Службу Божу на 10 годзин, 9. мая преславела дзень преношеня мощох свойого нєбесного заступнїка св. о. Миколая – Кирбай. Як и кажди рок, богата була и вашарска часц Кирбаю

А

рхиєрейску Службу Божу у Катедралним храме на Кирбай предводзел преосвящени владика Георгий Джуджар, а сослужели седемнац священїки – троме домашнї и з парохийох нашого Егзархату, з Крижевского владичества, и францискански монах зоз Суботици. Службу Божу зоз своїм шпиваньом возвелїчал домашнї Хор Катедралней церкви св. оца Миколая и Дома култури Руски Керестур под руководзеньом Лидиї Пашо, а солиста бул Михайло Рамач. Апостол читал домашнї дзияк Янко Виславски, Євангелию о.

ПРИСУТНИ СВЯЩЕНЇКИ Кирбайску Службу з владиком Георгийом сослужели госц ґвардиян францисканского манастира у Суботици Зденко Лупер, з Крижевского владичества неоєрей Роман Снупяк з Миклошевцох, та з нашого Еґзархату декан беоґрадски о. Владислав Варґа зоз Сримскей Митровици, декан сримски о. Михайло Режак зоз Шиду, нови декан бачки о. Владислав Рац и о. Яков Кулич з Коцура, о. Дамян Кича ЧСВВ з Кули, о. Юлиян Рац з Нового Саду, о. Михаил Холошняй з Дюрдьова, о. Дарко Рац з Бачинцох, о. Алексий Гудак з Вербасу, о. Иґор Вовк з Нового Вербасу, о. Владимир Еделински Миколка з Беркасова, о. Данил Задерпко з Коцура, та домашнї парох о. Михайло Малацко, и капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта.

34 РУСКЕ СЛОВО

Данил Задрепко, а швичкаре були члени Церковного одбору. Попри домашнїх, на Служби було и надосц госцох з наших местох, шестри Служебнїци, панїматки, представителє Националного совиту Руснацох, як и Керестурци котри жию у блїзших и дальших жемох. У казанї владика Георгий повинчовал Кирбай, та здогаднул на подобу св. Миколая, патрона нашей Катедралней Церкви. – Шицки святи нам зоз своїм прикладом як швицарнїк швица на морю нашого живота, та так и св. Миколай. Його основна характеристика були милосердиє ґу ближнїм, бул и вельки добродїй бидних и широтох и ище вельо того. Най св. Миколай и у наших шерцох запалї искру такого милосердия, бо вира до Божого милосердия и молосердиє ґу другим то духовна радосц за шицких людзох на тим швеце. По Служби Божей бул одпустови обход коло церкви, хтори ше закончел з читаньом Євангелиї на шицких штирох бокох швета, а владика на каждим пошвецел храм и присутних вирних. Вонконцом Русинскей улїци ґу Косанчичу и того року була богата и барз нащивена вашарска часц Кирбаю, з найрижнороднєйшу робу и велїма забавнима бависками, насампредз на радосц дзецох и младих.■ М. Афич 11. МАЙ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

У КУЛИ

У НОВИМ ВЕРБАШЕ

ПРИШАГАЛ НОВИ ЦЕРКОВНИ ОДБОР

ПОМОЦ ЗА НАТАШУ

У грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, 6. мая преславене швето велїкомученїка Георгия, а пришагал и нови осемчлени Церковни одбор тей парохиї. На концу у церковней порти на штирох бокох

швета, у обходу и читаню євангелийох окончене пошвецанє жита, як молитва за добри и благословени урожай. Службу Божу на 9 годзин, служел парох кулянски о. Дамян Кича ЧСВВ, а капелан о. Платон Салак ЧСВВ споведал. По Служби перше була панахида за двох покойних членох потерашнього Одбору – за предсидателя Янка Микиту и члена Ивана Мика. Потим пришагали члени нового Од-

бору, а то Теодор Процикєвич хтори будзе предсидатель, Елемир Мудри економ, хтори були члени и прешлого со ставу, та члени Стефан Токарек, Мирон Гудак, Василь Семянов, Єроним Ковач, Иван Кузма и Яким Орос. Як дознаваме од капелана о. Платона ЧСВВ, їх вибор практично тирва од початку рока, понеже парохиянє гласали за предложених членох под час пошвецаня обисцох. Мандат одбору тирва пейц роки, алє прешли состав длужносц стараня о церковним маєтку окончовал у двох мандатох, а двоме члени ступели и до трецого. Попри тих двох и двох покойних членох, у прешлим составе були ище Василь Барановски, Павло Бахтяк, Владимир Бучко и Микола Дудаш, хторим парох подзековал за їх витирвалу длугорочну роботу вєдно зоз парохами о. Антонийом Турчаником ЧСВВ и о. Виталийом Лотоцким ЧСВВ, а новому одбору пожадал Божи благослов за окончованє тей одвичательней длужносци. М. А.

Нововербаска парохия Св. Владимира ше приключела ґу общей акциї збераня помоци за Наташу Ґайдош з Коцура, а концом априла парох о. Иґор Вовк фамелиї придал назберани пенєж. Под час посту, тота мала парохия назберала 13 тисячи динари, а як з тей нагоди визначел о. Вовк, кед жадаме буц християнє, вец мушиме так и жиц, през нашо християнски дїла. А. М.

IN MEMORIAM

О. ТОМИСЛАВ ДУДАШ Отец Томислав Дудаш народзени 24. октобра 1956. року у Петровцох, од оца Дюри и мацери Ирини народзеней Папуґа. Зоз фамелиї вишол ище єден священїк, покойни о. Йоаким Дудаш, Томиславов брат. Основну школу и Ґимназию закончел у Вуковаре, а потим бул у Папскей малей семинариї у Риме. Теолоґию дипломовал на Богословским факултету у Заґребе. За диякона є пошвецени 24. октобра 1982. року у Руским Керестуре, по рукох владики Йоакима Сеґедия, а за презбитера 1. мая 1983. року у Вуковару по рукох владики Славомира Микловша. Бул капелан у Шидзе, а од 1984. року управитель парохиї Беркасо11. MAЙ 2018.

(1956–2018)

во. Под час войни у Горватскей, 1991. року, кед ґранатовани Вуковар, ранєти є вєдно з оцом у своєй фамелийней хижи, а потим, познєйше, є вицагнути зоз вуковарского шпиталю и однєшени до Заґребу. Пре покaлїченя му ампутована нога. После окрипеня пошол до Нємецкей, дзе пасторално робел на тамтейших римокатолїцких парохийох. Року 2017. врацел ше до Горватскей до пензиї и жил у Вуґровцу при Заґребе, дзе у своєй хижи умар 2. мая 2018. року. Отец Томислав Дудаш поховани у Петровцох 4. мая. Крижевска епархия

РУСКЕ СЛОВО 35

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 40 жалосни днї як остал празни дом без мойого милого супруга

ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВСКИ (1937–2018) з Нового Саду Поцешеня нєт, оставаю лєм красни памятки у шерцох його наймилших. Супруга Сенка, дзивка Ясна и унука Драґана зоз фамелию

Нашому

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВСКИ (1937–2018) з Нового Саду Пошол ши од нас сциха так як ши и жил, добри наш Владо. Ми остали у смутку и болю же бизме це зоз пиєтетом споминали и часи хтори зме препровадзели вєдно з тобу. Занавше ожалосцени Иринка Миклошова и єй син Срдянко зоз фамелию

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. мая 2018. року прешло уж седем роки як вецей нє зо мну моя супруга, моя єдина

МЕЛАНИЯ РУСКОВСКИ народзена Мали (1947–2011) з Коцура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. априла 2018. року после длугей и чежкей хороти преселєл ше до вичносци

МИХАЛ ГЕРБУТ (1943–2018) з Нового Саду Нїґда го нє забуду його наймилши

Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. априла 2018. року занавше нас охабел

МИХАЛ ГЕРБУТ (1943–2018) з Нового Саду У красних памяткох буду го чувац Леона и Боґдан Виславсково Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. априла наполнєл ше рок як ше преселєл до вичносци наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 17. мая наполнєли ше два роки як ше преселєла до вичносци наша мила, мац, баба и прабаба

МИХАЛ ПАСТЕРНАК (1936–2017)

МАРИЯ ПАСТЕРНАК народзена Штранґар Мила моя, памятки на часи хтори зме вєдно пребули, даваю ми моци (1938–2015) з Ру ско го Ке ре сту ра витримац... Судьба це одняла одо мнє, алє зоз моїх думкох ми це нїхто нє Па мят ки на їх до бро ту, лю бов и по жер твов носц вич но буду паметац дзиводнєє. ка Геленка зоз супругом Славом, унука Арияна зоз супругом Йоелом и Твой супруг Микола Спочивай у мире Божим, мила моя! унука Андрея зоз супругом Слободаном и праунуком Николом Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. януара 2018.року наполнєли ше дзешец смутни роки як ше до вичносци преселєла наша мила мац, баба и прабаба

Дня 4. мая 2018. року наполнєли ше шеснац роки як ше до вичносци преселєл наш мили оцец, дїдо и прадїдо

МАРТА КАНЮХ СИЛВЕСТЕР КАНЮХ народзена Симкович (1914–2002) з Руского Керестура (1922–2008) Мили нашо родичи, час преходзи, алє боль остава. Зоз любову и почитованьом памятку на вас чуваю вашо наймилши: дзивка Мария Шолая зоз фамелию и дзивка Ксения Палатинус зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

36 РУСКЕ СЛОВО

NA ZDOGADOVANW U max togo roku i|e wdna smutna ro~n>ca {merci na{ih

najmil{ih

(1991 2018) MAR^I VLADKA (1995 2018)

11. MAЙ 2018.

informator@ruskeslovo.com IN MEMORIAM ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. мая 2018. року занавше нас Дня 20. априла занавше нас зохабела у 89. року живота наша мила зохабел нина

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая 2018. року наполнєли ше 40 днї як вецей нє з нами наша мила нина

ВЕРУНА ДРОТАР народзена Макаї (1932–2018) з Руского Керестура

МАРИЯ ЙОНАК ЙОВҐЕН АФИЧ – поштар народзена Ждиняк (1934–2018) (1929–2018) з Руского Керестура зоз Шиду Памятку на це чува ожалосцена Вше ше буду здогадовац на ню и чувац ю у красних памяткох Папянсупруга Ксения зоз хтору пожил 60 Єй доброту и милу подобу вично будзе чувац Янко Ждиняк зоз фа- ково з Нового Саду: Янко, Мария, Славка, Мирко и Томислав роки Най спочива у мире Божим! Спочивай у мире Божим! мелию зоз Шиду ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. мая 2018. року занавше нас Дня 1. мая 2018. року занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и пра- нас зохабел наш мили оцец дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая 2018. року наполнєли ше 40 днї як пошла до вичносци моя мила шестра

ВЕРУНА ДРОТАР народзена Макаї (1932–2018) з Руского Керестура

ЙОВҐЕН АФИЧ – поштар ЙОВҐЕН АФИЧ – поштар (1934–2018) (1934–2018) з Руского Керестура з Руского Керестура У наших ши думкох. Син Владо зоз Остатнї подрав посила дзивка Памятки на ню будзе чувац єй шестра Леона Папянкова зоз Руского супругу Блажену и дзецми Слав- Мария Надь зоз супругом Дюром Керестура Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! ком и Александром зоз фамелиями ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. мая занавше нас зохабел Дня 1. мая 2018. року занавше нас зохабел наш мили дїдо и пранаш мили дїдо и прадїдо дїдо

ЙОВҐЕН АФИЧ – поштар (1934–2018) з Руского Керестура З почитованьом, памятку на це чува унук Славко Джамбасов зоз фамелию Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому бачикови

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. мая наполнєли ше два роки як занавше престало дуркац шерцо нашей милей супруги, мацери, баби и прабаби

ЙОВҐЕН АФИЧ – поштар (1934–2018) з Руского Керестура Будземе це чувац у красних памяткох, унука Снежана Бесерминьова зоз супругом Петром и дзецми Юлияну и Алексейом Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. мая наполня ше два роки як ши вецей нє з нами

НАТАЛИЯ БУДИНСКИ (1942–2016) з Руского Керестура ЛЕОНА СИВЧ (1941–2016) ЙОВҐЕНОВИ АФИЧОВИ Преходза днї, мешаци, роки лєм (1934–2018) боль за тобу остава иста. з Руского Керестура Спочивай у мире Божим! Од Славка и Кима Афичових зоз Твой супруг Любомир, дзивка фамелиями До видзеня у вичносци, спочивай- Любица, унуки Мая и Таня и шеце у мире Божим! стра Ганя

11. МАЙ 2018.

Твою любов и доброту занавше будземе чувац у своїх шерцох. Вше будзеш з нами у наших думкох и здогадованьох. Ожалосцени: супруг Леонтин, дзивка Оленка, син Славко и нєвеста Тат’яна, унука София и Милан, унука Ваня и єй супруг Йовица, унука Даря и Лоґан, унука Оля, и праунуки Мираш и Дуня Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 37

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. мая 2018. року наполня ше 40 Дня 15. мая 2018. року наполня днї як нє з нами наш мили оцец и су- ше 40 днї як нє з нами наш мили пруг и дїдо братняк

ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1948–2018) з Руского Керестура У своїх шерцох памятки на це чуваю, супруга Натка, син Мижо зоз супругу Дияну, дзивка Марина зоз супругом Мирославом, як и унуки Мартина, Емина, Мелиса, Лейла и Матей Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР КОЛОШНЯЇ (1948–2018) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чува братняк Янко Ґалусков зоз супругу Мелану и дзецми Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. мая 2018. року наполня ше 6 смутни мешаци як престало дуркац добре и племенїте шерцо мойого супруга

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел наш супруг, оцец, дїдо и син

ВЛАДИМИР СЕМАН (1955–2017) з Руского Керестура

Вше це будземе чувац у наших шерцох, думкох и бешеди. Твойо, супруга Мелания, син Владко з Лидию, дзивка Таня з Мирком, унуки Виктор, Алекс, Тони и Роберт, як и мац Натала Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. мая 2018. року наполня Дня 30. априла наполнєли ше ше шейсц мешаци як нє з нами шейсц мешаци як ме зохабел брат наш оцец и дїдо

ВЛАДИМИР НАДЬ ЯНКО НЯРАДИ – ВУКАС (1942–2017) (1941–2017) з Руского Керестура Ожалосцени синове Любомир и Красни памятки на його любов вше будзе у шерцу ношиц супруга Владимир, як и унука Катарина Бранка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. мая 2018. року наполня ше два роки як нє з нами наша мила мац и баба

Го род ска упра ва за за щ и ту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ИРИНА ПАПУҐА (1947–2016) з Руского Керестура Памятку на це чуваю твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

38 РУСКЕ СЛОВО

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „PAPIR SERVIS FHB” DOO, Беоґрад, Унка, Трнастого октобра 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазионованє и третман нєопасних одруткох” на катастерскей парцели 394/3 КО Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 7. мая 2018. року принєсла ришенє число VI-50197/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ВЛАДИМИР СЕМАН (1955–2017) з Руского Керестура Час преходзи, а жаль и смуток и далєй нас нє преходзи. Твой брат Яшо зоз Анґелу Кошарково Спочивай у мире Божим!

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR ENERGOMONTAŽA” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2375_01 НС_Нови_Сад_Шумадийска” у улїци Шумадийска 16, на катастерскей парцели число 9328/2, К. О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o поднєшеним ришеню о приступаню виробку студиї о о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 25.04. 2018. року, принєсло ришенє о приступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Вибудов силоса за житарки Q=8x8000m3 зоз провадзацима обєктами на на к.п. чс. 6146/8 КО Бачка Тополя-варош, ношителя проєкта ҐЕБИ д.о.о. зоз Чантавиру, улїца Маршала Тита чс. 46. Зоз истим ришеньом одлучене и о обсягу и змисту предметней студиї. Ришенє о одлучованю о потреби виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац на увид роботнима днями од 10 г до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на пронєшеним ришеню у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

11. МАЙ 2018.

* дзе цо будзе *

ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ „РУСНАЦИ” Промоция кнїжки „Руснаци“ автора Дюри Латяка будзе отримана на штварток, 17. мая 2018. року у Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, у Футожскей число .2, а почнє на 12 годзин. О кнїжки буду бешедовац: модератор Микола Шанта, редактор Микола М. Цап, новинарка Олена ПланчакСакач, рецензент мср Саша Сабадош и автор. Орґанизатор промоциї Вивершни одбор Националного совиту Руснацох и його координатор Йовґен Мудри.

MALI НА ПРЕДАЙ хижа у Руским Кере стуре, улїца Народного фронта 49. Шицки информациї мож достац на теле фонске число 064/249-469-0. *** ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и

ОКРУЖНЕ ШКОЛСКЕ АТЛЕТСКЕ ПЕРШЕНСТВО

ЗНАЧНИ УСПИХИ КЕРЕСТУРСКИХ ШКОЛЯРОХ Штварток, 26. априла, отримане Окружне школске атлетске першенсто у Зомборе на котрим участвовали и 22 школяре Основней школи „Петро Кузмяк”

OGLA[KI шпорує на зогриваню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088433 и 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/102-41-14.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Подприємство „Тelenor Common Operation” D.O.O., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта TELENOR” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Лїпов Ґай 2” у улїци Новосадска драга 114, на катастерских парцелох чс. 3763/1 и 3763/2, К. О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Подприємство „Тelenor Com monOpe ra tion ” D.O .O ., зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта TE LE NOR ” D.O .O ., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Адамовичово населєнє 2” у улїци Цара Душана число 42, на катастерскей парцели число 2968, К. О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

11. МАЙ 2018.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

Першенство було з двох часцох – предполадньом ше змагали школяре од 1. по 4. класу, и 5. и 6. класа основней школи, а друга часц була предвидзена за змаганє 7. и 8. класох и штредньошколцох. Од младших ше визначел Дамир Надь, школяр штвартей класи, котри у скаканю до далєка завжал треце место з резултатом 3,71 метер, а у истей дисциплини участвовали и Ивона Рац, Марґарета Чизмар и Аня Ґовля, шицки три школярки трецей класи. Попри нїх Филип Ноґо и Емина Няради бежали на 60 метери, обидвойо з трецей класи. Вортекс руцали Матеа Югик, школярка трецей и Анита Чизмар зоз штвартей класи. Тим атлетичаром то було перше змаганє на таким уровню, та шицки були похвалєни. У младшим возросту, за школярох 5. и 6. класи, Филип Будински школяр шестей класи, завжал перше место у дисциплини руцаня кулї, котри дзекуюци ре зултату од 11 метери обезпечел пласман на Спортску олимпияду Войводини 17. мая у Новим Садзе. У тим возросту Теодор Няради, тиж зоз шестей класи, завжал друге место у бежаню на 60 метери, а змагал ше и Антоний Виславски, зоз пиятей класи у дисциплини скаканє до далєка. У другей часци змаганя, за школярох седмей и осмей класи,

школяре рускокере стурскей Школи наступели як тим − Неманя Стойков бежал на 100 метери, Лука Иличич бежал на 300, а Александар Зорич на 800 метери. До далєка скакал Дарко Надь, Никола Накич ше змагал у скоку до висока, Тони Пашо руцал кулю, а штафету бежали Пашо, Стойков, Надь и Иличич. Екипно ше им удало освоїц пияте место, а медзи нїма ше визначел Дарко Надь котри скочел 5,03 метери и завжал треце место. Поєдинєчно ше змагали Валентин Еделински у руцаню кулї, а Иван Рац и Давид Надь у скаканю до далєка. Штредньошколка Антония Монар завжала друге место у скаканю до висока. Пласман Монаровей, од 1,5 метери, указує же ше враца до форми, алє єй, на тот завод конкурентка була шампионка держави. Тереза Будински себе зоз скаканьом до далєка обезпечела треце место, и попри покалїченого скочного ставца. Атлетичарох за тоти змаганя пририхтали наставнїца физичного воспитаня у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” и тренер у Атлетским клубу „Русин” Саня Тиркайла, як и тренер за младши катеґориї Клубу Деян Будински, понеже шицки школяре источашнє тренираю и у спомнутим Атлетским клубу. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 39

СПОРТ РУКОМЕТНА ЛИҐА МЛАДШИХ КАТЕҐОРИЙОХ М 14

КАРАТЕ СОЮЗ ВОЙВОДИНИ

ЄДНО ПОРАЖЕНЄ И ЄДНА ПОБИДА

МЕДАЛЯ САРИ ПЛАНЧАКОВЕЙ

На пиятим турниру у ярнєй часци сезони у рамикох Лиґи младших катеґорийох до 14 рокох котри отримани у Оджаку, млади рукометаше „Русина” зазначели єдно пораженє и єдну побиду Турнир у Оджаку отримани всоботу, 21. априла, одбавени седем змаганя, зоз їх Першей ґрупи А лиґи кажда екипа бавела по два змаганя. Перше зма-

контролор Бранислав Ґруґуревич. З тей нагоди за „Русин” бавели: Стойков (9), Давид Надь (8), Ґовля (5), Ковачевич (2), Планчак (2), Гарди (2), Бодянец (1), Максимович (1), Накич, Гарди, Чордаш, Шимек и Дарко Надь, а мрежу чували Зорич и Новта Екипа „Русина” ше и далєй находзи на штвартим месце у

ВНЄДЗЕЛЮ ОДБАВЕЛИ ОСТАТНЇ ТУРНИР ТЕЙ СЕЗОНИ Млада селекция Рукометного клубу „Русин” до 14 рокох, бавела на остатнїм турниру у тей сезони, котри отримани 5. мая у Ридїци. Перше змаганє страцели од другопласованей екипи у ґрупи „Спартак Войпут” зоз Суботици зоз резултатом 23:16 (15:5), друге змаганє була нагода же би Русин у комбинованих поставох победзел екипу „Зомбор” котра закончела змаганє зоз 0 бодами на остатнїм месце, а конєчни резултат бул 15:13 (6:6).

ганє страцели од екипи „Ґрафичар” з Бездану 14:9 (8:7). Перши полчас русиновци провадзели процивнїцки ритем бависка и успишно одвитовали на виволаня, но у другим полчасу препущели вельо нагоди, а таки препущеня себе нє требали дошлєбодзиц процив квалитетней екипи з Бездану котра перша на таблїчки. У другим змаганю победзели екипу „Апатин” зоз Апатину, ту тренере Русина комбиновали постави бавячох, шицки бавяче мали нагоду опробовац ше на терену, понеже процивнїцка екипа слабша. На початку у першим полчасу, можебуц прето Русин и трацел, алє по конєц нє дали процивнїком оддихнуц. Змаганє закончене зоз резултатом 22:21 (6:10). Судийове були Цветкович и Зелич, а делеґат

40 РУСКЕ СЛОВО

ґрупи зоз 12 бодами, дзе после дзешец одбавених змаганьох маю зазначени шейсц побиди и штири пораженє, дали 133 ґоли, а їх мрежа ше затресла 116 раз. Исте число бодох на таблїчки ма и трецепласована екипа РК „Далматинац” зоз Ридїци, алє су у предносци зоз ґол розлику котра за тринац векша як „Русинова”. Другопласована екипа „Спартак” зоз Суботици зоз 16 бодами, пияте место забераю рукометаше „Апатину” з 8 бодами. Шесте место на таблїчки забера екипа „БСК 2012” зоз Бачкого Брестовцу, а маю лєм 2 боди, док остатнєпласовани „Зомбор” нє ма боди. Младих рукометашох „Русина” на тим турниру водзели тренере Злата Паплацко и Владо Планчак. М. Дж.

У юниорскей катеґориї у борбох змагала ше каратиска зоз Карате клубу „Русин” Сара Планчак котра уж ма зазначени числени успихи у тим спорту.Внєдзелю 15. априла у Спортско-рекреативним центру „Єдинство” у Новим Бечею отримани Войводянски куп у каратеу за кадетох, юниорох, младших сениорох и сениорох у рамикох змаганьох Карате союзу Войводини. Змаганє орґанизовал Карате клуб „Младосц” зоз Нового Милошева. Зоз керестурского Карате клубу ше змагала Сара Планчак, котра у своєй катеґориї за юниорох освоєла друге место, а карате тренира од дзецинства. То спорт у котрим ше пренашла и котри єй дава широки можлївосци за успих. Змаганє було нагода же би Сара потвердзела свойо квалитети у тим спорту, по финале звладала три процивнїци. – На змаганє сом пошла указац и превериц цо знам нове, медалю сом анї нє обчековала. Медаля пришла сама по себе, алє моя нукашня мотивация бул пласман на змаганє державного уровню. Праве прето тераз мам ище твардейшу и упартейшу мотивацию за дальши тренинґи – толковала Сара. Карате клуб „Русин” поряднє одходзи на змаганя, їх спортисти посцигую успихи приблїжни як и даєдни вельки клуби, цо би требало послужиц як приклад. Дзекуюци тому пласману, Сара ше 2. юния будзе змагац на Купу Сербиї котри будзе у Новим Садзе. Сару пририхтал тренер Михал Орос, а одход на змаганє помогли єй родичи. М. Дж.

ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА „БАЧКА”

ХИБЕЛА КОНЦЕНТРАЦИЯ РК „Русин” – РК „Сомбор” 24:25 (12:10)

Русин наступел у составе: Милинкович, Мудри, Стойков, Дудаш, Тома, Планчак, Боянович, Гербут, Югик, Салаґ, Микита, Варґа и Надь. У Спортскей гали у Руским Керестуре, коло 50 патрачох могло провадзиц добри рукомет обидвох екипох. Русиново бавяче у першим полчаше, док мали моци, мали и бависко. У другим полчаше госци превжали бависко до своїх рукох. Лєпше физично пририхтани бавяче зоз Зомбора з кажду минуту звекшовали резултат. Ґу концу змаганя русиновци у охрани почали бавиц твардейше, а ґолман Милинкович одбранєл даскельо „зицери” госцом и кед би Русиново бавяче мали дакус вецей концентрациї могли би вировнац резултат. Заш лєм, за розлику од бависка хторе приказали процив екипи Сивца, тото бависко процив екипи Зомбора було вельо лєпше. Ґоли на тим змаганю дали: Мудри 6, Тома 3, Планчак 3, Гербут 8, Салаґ 3 и Микита 1. Я. В. 11. МАЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

АНЇ ЄДЕН ҐОЛ У БАЧКОВЕЙ МРЕЖИ ФК „Бачка 1923” – ФК „Петроварадин” (Петроварадин) 2:0 (2:0)

ДЮРДЬОВ: Стадион ФК „Бачка 1923” патрачох коло сто. Главни судия Вукашин Кляїч (Бачки Ярак), помоцни Стефан Тепич (Шайкаш) и Миленко Чолич (Шайкаш). БАЧКА: Иґнїч (ґолман), Д. Тривунович, Лю. Тривунович Лю, Вуйович, Павлов, Цвиїч, Летич, Петрович, Солдат, Ґелич и Данґубич. Було три змени у другим полчасу. До бависка вошли Маркович у 46. минути, котри заменєл Летича, а источасно Яковлєвич заменєл Лю. Тривуновича. Дзешец минути после того Чулибрак заменєл Ґелича. У 29. колє ярнєй часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад дзевятопласовани ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова на своїм терену була домашня осмопласованому ФК „Петроварадин” з истоменного места котри у тей хвильки мал лєм два боди вецей од домашнїх. Змаганє ше закончело з прешвечлїву побиду ФК „Бачка 1923”, а обидва ґоли дал Летич у 27. и 32. минути. После того змаганя ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова на осмим месце на таблїчки зоз 40 бодами и помали алє сиґурно ше пентрала до першей половки таблїчки медзи осемнац клуби. Пред тим, у 28. колє ярнєй часци змаганя ФК „Бачка 1923” госцовала на стадиону єденастопласованого ФК „Ветерник” зоз Ветернику на котрим змаганю посцигнути аж осем ґоли. З бависка як побиднїк вишли фодбалере дюрдьовского ФК „Бачка 1923” котри дали шейсц ґоли, змаганє закончене 2:6 (1:2). За госцуюцу Бачкову екипу ґоли дали – Ґелич у 6. и 29. минути, Ружич у 64. минути,

Летич у 70. и 79. минути и Тривунович Д. у 72. минути. Док у 27. колє дзешатопласовани ФК „Бачка 1923” була домашня трецопласованому ФК „ТСК” зоз Темерину. Змаганє закончене нєришено 2:2 (0:2). З чим ше патраче и навияче домашнїх барз приємно нєсподзивали. Похвалєли Бачкових бавячох же ше по конєц змаганя намагали и нападали на процивнїцки ґол и нє одуставали, гоч госцуюца екипа до змаганя мала аж шеснац боди вецей. Ґол теди за домашнї дали – Ружич у 56. минути и Павлов у 90. минути. У трох остатнїх змаганьох ФК „Бачка 1923” заслужено достала седем боди и зоз дзешатого ше випендрала на осме место. Шлїдуюце змаганє за Бачку будзе на нєдзелю 13. Мая, на 17 годзин, на стадиону у Футоґу зоз другопласованим ФК „Софекс” котри ма осемнац боди вецей як Бачка. С. Саламун

КОЦУРСКИ КАРАТИСТИ

УСПИШНИ НА ТУРНИРУ У БАЧУ

Каратисти зоз Коцура участвовали на турниру у Бачу и зазначели красни резултат. На змаганю участвовали 470 каратисти, а тренер коцурских каратистох Йован Сабо одлично пририхтал екипу за змаганє, понеже ше седемнацецеро дому врацели зоз медалю. Коцурски млади каратисти освоєли 4 бронзово медалї, 6 стиберни и 7 златни медалї. Коцурски млади каратисти

11. МАЙ 2018.

витримовни и порядни на тренинґох, а таке одношенє ґарантує и добри резултати котри ше помали и витворюю на каждим змаганю на котрим участвую. Карате секция у Коцуре функционує як оддзелєнє Карате клуба „Вербас” зоз Вербасу, котри бул и найуспишнєйши на турниру у Бачу. Тренинґи каратистох ше отримує у основней школи „Братство єдинство” у Коцуре. З. К.

ЄДИНСТВО ОСТАЛО БЕЗ БОДОХ ФК „Єдинство” (Ґосподїнци) – ФК „ТСК” (Темерин) – 0:2 (0:2)

ҐОСПОДЇНЦИ: Стадион ФК „Єдинство”. Главни судия Зоран Стоилькович (Нови Сад), помоцни Йован Чулум (Шайкаш) и Мирко Радакович (Ґрадиште). ЄДИНСТВО: Илич, Трнинич, Зорич, О. Тепич, Ковачевич, Малинович, Бубнєвич, М. Тепич, Вуякови, Крмпот и Ґаджич. Замени нє було, домашнї нє дали анї єден ґол. У 29. колу ярнєй часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, котре отримане 6. мая седемнастоплаовани ФК „Єдинство” було домашнє штвартопласованому ФК „ТСК” зоз Темерину. После того змаганя ФК „Єдинство” остало на истим пласману на таблїчки з истим числом бодох, 22 боди. Шлїдуюце змаганє за ФК „Єдинство” будзе на соботу, 12. мая на 17 годзин у Ветернику з истоменовим фодбалским клубом, котре 15. на таблїчки и ма 11 боди вецей од Єдинства. С.Саламун

РУСКЕ СЛОВО 41

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ПОБИДА У РЕЖИЇ МЛА ДОГО СТЕФАНА КОЧИША Пред коло 300 патрачами, внєдзелю 6. мая по красней хвилї и одлично порихтаним теренє на Ярашу у Руским Керестуре, фодбалере Русина вибегли у составе: Орос Желько, Кочиш Александар, Янїч Милан, Гарди Йоаким, Голик, Грнчяр, Орос Борис, Павлович, Дюканович, Кочиш Стефан, Будински. До бависка вошли Саянкович хтори заменєл Будинския, Стефана Кочиша заменєл Боднар, а Янїча заменєл Барна. Понеже обидвом екипом потребни боди,так и започали змаганє. Госци уж у 10.минути мали нагоду, алє ґолман Орос на два заводи очувал свой ґол. Потим такой ушлїдзел контра напад

ФК „Русин” – ФК „Кула” 3:2 (3:1) Русина зоз хторого млади 16-рочни Кочиш Стефан дал ґол. После того Русиново бавяче предлужели добре бависко, та Гарди Йоаким у 16. минути дал и други ґол за Русин, а два минути познєйше ознова Стефан Кочиш сцекнул го сцинскей охрани и дал свой други ґол, а треци за Русин. Треба надпомнуц же Стефан Кочиш зоз своїма 16 роками и соботу бавел и за подросток Русина дзе знова бул ґолґетер и вшелїяк же зоз здобуцом вецей искуства будзе єден од Русинових ґолґетерох. У 18. минути 3:0 за Русин, публика була задовольна зоз бависком и наздавали ше же Русин да ище ґоли. Алє домашнї бавяче станули зоз ба-

7. ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛУ У НОВИМ ОРАХОВЕ

МЕМОРИЯЛ „ВЛАДИМИР ХОДАК ТИРКЕ”

Другого мая у Новим Орахове у организациї Спортского дружтва „Славия” отримани седми по шоре турнир у малим фодбалу ,,Владимир Ходак Тирке”. За турнир ше приявело седем екипи зоз Фекетичу, Ґунарошу, Бачкей Тополї по єдна, и зоз Нового Орахова штири. Бавело ше на двох теренох по системи кажде зоз каждим два раз по дзешец минути. По одбавених змаганьох найвецей успиху мала екипа Фламенгос зоз Нового Орахова. Вони победзели шицки змаганя и нє прияли анї єден гол. Єдно змаганє одбавели и „когуцики,” зоз Орахова подзелєни на два екипи. На концу Владо Ходак, син Владимира Ходака Тиркея, подзелєл припознаня найуспишнєйшим и задзековал шицким екипом, а тиж и тим цо на даяки способ помогли турнир, а то МЗ Нове Орахово, Женски форум „Армида”, младежски клуб и велї други. Красна хвиля допринєсла же турнир провадзело вельке число Ораховчаньох, а було и госцох зоз других местох. Лю. Рац

42 РУСКЕ СЛОВО

виском, та госци прейґ Букейловича зменшую резултат на 3:1. У другим полчаше Русиново бавяче ознова забавели слабо, а госци почали витворйовац нагоди, на щесце, нє мали досц моци дац и ґол. Но кед ознова у 55. минути Букейлович дал свой други ґол и зменшал на 3:2, велї подумали ше же тото змаганє годно закончиц з нєришеним резултатом. До конца анї єдна, анї друга екипа нє мали моци поробиц дацо вецей. Зоз тоту побиду Русин ше нашол на трецим месце од сподку таблїчки. На нєдзелю, 13. мая, Русин будзе госцовац у Оджаку процив екипи Гайдук юниор, дзе обчекую нову побиду. Я. Виславски

ДЕРБИ СПОДКУ ТАБЛЇЧКИ ФК „Русин” – ФК „Младосц” (Крущич) 2:0 (0:0)

РУСИН: Желько Орос, Александар Кочиш, Голик, Йоаким Гарди, Малацко, Грнчяр, Павлович, Борис Орос, Дюканович, Бранко Янїч и Стефан Кочиш. До бависка вошли Саянкович хтори заменєл покалїченого Грнчяра, Денис Гарди заменєл Стефана Кочиша, Будински заменєл Янїча. Ґоли за Русин дали Дюканович и госци дали автоґол. Жовти картони достали Малацко и Павлович. По красней хвилї на трибинох ше позберало коло 300 патрачох, як кед би ше бавело змаганє за перше место, а нє змаганє двох екипох хтори ше находза на остатнїх двох местох на таблїчки. Но, сушедски дерби вше прицаговал вельке число патрачох. Перши полчас слаби и єдни и други. Русиново бавяче цошка пробовали, а госци баш нїч, так же ше на одпочивок пошло зоз нєришенима резултатом. У другим полчаше, з початку, иста слика. Алє зоз вименками Русин дакус ожил, витворйовал нагоди, поготов Дюканович. И госци зоз Крущичу цошка пробовали, помали ше почали отверац и зоз тим дали простор за бависко Русина, хторе поставало вше швидше и лєпше, та з такого

Тренер Русина Ранко Делич

бависка и дати ґол. Госци правели нагоди, а Русиново бавяче по бокох преходзели охрану Младосци. Зоз єдней такей нагоди Саянкович уруцел лабду, а госцуюци бавяч ю змесцел до свойого ґолу. На концу зоз побиду Русина публика була задовольна. Шлїдуюце змаганє Русин ознова будзе бавиц у Керестуре, процив екипи Кули. На концу змаганя тренер Русина Ранко Делич виявел же Русиново бавяче ище вше бавя у страху хтори им нє допущує бавиц як треба. И на тим змаганю екипи барз хибели Катона и Чизмар хтори покалїчени, а на тим змаганю покалїчел ше и Грнчяр. Но, тренер Делич задовольни зоз одволованьом бавячох на тренинґи и зоз єдну озбильну роботу наздава ше же Русин зачува своойо место у Подручней лиґи. Я. Виславски 11. МАЙ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРА ПОСЛЕ ШТИРОХ КОЛОХ ПОБЕДЗЕЛА Искра у ярнєй сезони нє бави на уровню першей часци сезони котру закончела на першим месце на таблїчки. Подла форма приведла до того же Искра повязала штири змаганя од котрих анї єдно нє победзела. Тота подла серия, на щесце, претаргнута внєдзелю у Горґошу, понеже Искра победзела остатнєпласовану екипу Горґош 1911 зоз резултатом 5:1. Коло пред побиду у Горґошу Искра на домашнїм терену бавела процив Нєґоша зоз Ловченцу у змаганю у котрим шицки очековали рутинску побиду Искри, алє защ лєм три боди пошли до Ловченцу понеже Нєґош победзел зоз 1:0. По бависку Искра була лєпша и наисце заслужела побиду, медзитим Искрово нє вихасновани шанси госци покарали и пред концом змаганя зоз пеналу дали єдини ґол на змаганю. Чарна серия ше раз мушела претаргнуц, а Искра то зробела у Горґошу процив остатнєпласованей екипи Горґош 1911, котра на домашнїм терену уж нєсподзивала даскельо екипи зоз верху таблїчки. Коцурски фодбалере ришели нє дошлєбодзиц себе же би страцели и треце место на таблїчки котре обезпечує бависко у баражу за уход до Войводянскей лиґи. Од початку бавели свойо бависко и розлика у квалитету була виражена, окреме у першим полчаше котре закончене зоз резултатом 4:0 за Искру. Хто будзе побиднїк уж ше знало после першого полчаса, у другим Искра бавела вельо опущенше и дошлєбодзела домашнїм фодбалером же би и вони мали шансу дац ґол и же би нє дожили катастрофу. У другим полчаше публика видзела ище по єден ґол на обидвох бокох та конєчни резултат бул 5:1 за Искру. Ґоли за коцурску екипу на тим змаганю дали Зоран Сердар 4 и Тони Иван єден ґол. После 25 одбавених колох у Подручней лиґи Суботица,

МЛАДШИ СЕЛЕКЦИЇ ИСКРИ ШОРУЮ УСПИХИ Пионире и когуцики Искри одбавели даскельо змаганя у предходним периодзе. Когуцики концом априла участвовали на турниру у Бачким Ярку на котрим од 16 екипох були треци. Зазначели 4 побиди, 1 нєришене змаганє и єдно пораженє. На змаганю котре одбавене 5. мая когуцики Искри победзели Червинку зоз 4:0, а ґоли на тим змаганю дали Дарко Салонтаї 2, Филип Терзич 1 и Матия Паунович 1. Пионире у двох першенствених змаганьох победзели Сутєску зоз Бачкого Доброго Поля зоз 6:0 и Шлєбоду зоз Старей Моравици зоз 14:0. Ґоли процив Сутєски дали Давид Гарди 2, Данило Мезеї, Давид Неделькович, Давид Дакич и Дамян Михняк по 1 ґол. Процив Шлєбоди зоз Старей Моравици ґоли дали Алекса Дорокхази 3, Дамян Михняк 3, Давид Дакич 2, Давид Гарди 2, Кристиян Мученски 1, Дамян Колошняї 1, Оґнєн Салонтаї 1 и Милорад Ваяґич 1 ґол. Окрем двох першенствених змаганьох пионире одбавели и змаганє процив Червинки котре тиж победзели, а резултат бул 6:0. Ґоли дали Алекса Дарокхази 2, Оґнєн Салонтаї 2, Дамян Колошняї 1 и Давид Гарди 1 ґол.

Искра на трецим месце на таблїчки зоз 47 освоєни бодами кельо ма и штвартопласовани ОФК „Вербас”. У шлїдуюцим колу Искра на домашнїм терену дочека предостатнї Напредак зоз Надалю и кед победзи знова ма нагоду завжац друге место на таблїчки, бо другопласовани Обилич зоз Нового Кнежевцу, котри ма два боди вецей од Искри у шлїдуюцим колу будзе шлєбодни. З. Колєсар

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

РОЗПОЛОЖЕНИ ҐОЛҐЕТЕРЕ СРИМЦА У 17. колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид було вельо ґоли, а найвецей у Беркасове дзе домашнї Сримец победзел ОФК „Бинґула” зоз 7:0. У Шидзе Єднота победзела Ґраничар з Ямени 2:1, а напарто було и у Моровичу дзе бавели домашнє Єдинство и ОФК „Бачинци”, а змаганє претаргнута у 65. минути кед резултат бул 3:2 за Єдинство. Затераз ище нєт урядово информациї прецо змаганє претаргнуте. У Люби Єдинство страцело од Напредку зоз 2:0, Обилич 1993 прешвечлїво победзел Омладинєц зоз 5:1, а Ердевик 2017 победзел Синдєлич зоз 2:1. На таблїчки тераз Обилич 1993 перши зоз 43 бодами, други Напредак зоз 41, кельо ма и Ердевик 2017 на трецим ме сце. Штварти Синдєлич зоз 27, а бод менєй на пиятим ме сце маю Єднота и Єдинство (М) на ше стим ме сце. ОФК „Бачинци” седми зоз 25 бодами, Сримец 11. МАЙ 2018.

осми зоз 24, ОФК „Бинґула” дзевята ма 12, а тельо маю и Омладинєц на дзешатим и Ґраничар на єденастим ме сце. Остатнє ФК „Єдинство” зоз Люби хтори ма лєм штири боди. У 18. колє ОФК „Бачинци” дочекую Сримец, а Єднота одходзи на го сцованє до Ґибарцу процив Синдєличу. Тиж буду бавиц и Напредак процив Ердевика 2017, Ґраничар процив Єдинства (М), ОФК „Бинґула” и Обилич 1993 и Омладинєц процив Єдинство (Лю). У Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ОФК „Бикич” предлужує з добрима резултатми. Бикичанє дома бавели процив Зеки Булюбаши зоз Равня и победзели зоз 2:1 и у тей хвильки забераю дзевяте ме сто на таблїчки зоз 34 бодами. У 18. колє Бикичанє буду бавиц процив фодбалерох ФК „Донї Срем 2015”. Вл. Дї

РУСКЕ СЛОВО 43

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

Як и прешлого року, и Руске слово”, як часц лєтнєй шеми, пред” и горуци тепши”. Поволуєме вас шицких лужа зоз рубрику Хладок ” же бисце зоз читачами Руского слова” подзелєли рецепти, дали ” поради коло вареня, як лєгчейше и швидше направиц полудзенок. Окрем рецептох, най на тих бокох буду и поради цо у тижню вариц, мали совити як нї зоз чого направиц смачни, а тунї полудзенок”. ” Нє треба вихабиц и швета, родзени днї дзе ше млади ґаздинї госцом можу похвалїц зоз векшим и богатшим менийом, бо шицко цо домашнє вше смачнєйше, а и кед цале обисце пахнє, та домашнї и госци лєдво чекаю шеднуц за стол. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац. Думам же нам и пияц будзе диктовац цо нам будзе у гарчкох, а будземе вєдно вариц маджун и лєтнї лакотки за ошвиженє. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Так же, сотрудзуйме, а Ви нам пишце и най нам з горуцих тепшох фурт приємно пахнє! Лю. Ц.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

РОК LXXIV ЧИСЛО 18-19 (3782-3783) НОВИ САД, 11. МАЙ 2018.

П

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: НОВА ТВОРЧОСЦ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0699P-1282

Фото: Мария Афич

ПОРИХТАЙЦЕ ШЕ ЗА ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

■ РУСКИ СКАРБ, ПРЕШЛОСЦ И БУДУЧНОСЦ