Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 17 (3834) НОВИ САД, 26. АПРИЛ 2019.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох, часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 10. MAЯ 2019. РОКУ, ЯК ДВОЧИСЛО

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС! Фото: Лю. Дудаш

Фотоґрафия: 0688P

Фотоґрафия: 0717P

Фотоґрафия: 0640N-B882

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ ОДБОРОХ И РОБОТНИХ ЦЕЛОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ЦИХО ЗМЕ, ЛЄБО АКТИВНО ДЗБАМЕ Пише: Мелания РИМАР, предсидателька Одбору за образованє

О важносци и предносцох образованя на мацеринским язику ром ше нїхто нє пита чи сцу анкетовац родичох и чи поступя у остатнїх рокох барз вельо бешедованe, та велї о тей теми слу- так як укажу резултати анкети. Тоту законску обовязку муша хали и знаю, чи сцели, чи нє сцели чуц. Нє сцем нїкому надри- сполнїц и сполнюю ю. льовац свойо становиско и прешвечовац го. Я знам цо ми зна- Знаме же Основна школа и ґимназия зоз Домом школярох чи же сом як дзецко, у родительским доме приповедала вше „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре преглашена за Школу од лєм по руски, и же сом, як родитель, зоз своїма дзецми у оби- окремного значеня. Чи то нє чесц нє лєм тому валалу, алє цалей рускей заєднїци? Нач брудзиц гнїздо у хторим єме, рошнєсцу предлужела так приповедац. Заболєло ме кед сом нєдавно чула яки прицисок ше з боку чол- ме, напредуєме? них людзох зоз кулскей општини окончовало на даєдних роди- Нєдавно у Беоґрадзе отримана презентация Напрямкох за одвитучох у мишаних малженствох у Руским Керестуре чийо дзеци юце представянє националних меншинох у програмох настави и маю буц, або су уж уписани до першей класи у тим нашим ва- ученя и змистох учебнїкох у Републики Сербиї. Документ Налалє, а хторим руски язик нє мацерински, же би вимагали од- прямки пририхтани у рамикох заєднїцкого проєкту Европскей дзелєнє зоз сербским наставним язикох. Вельо боляцше тото униї и Совиту Европи „Моцнєнє защити националних меншинох же ходзенє по обисцох и нагварянє родичох кончели нашо у Сербиї” у сотруднїцтве зоз Министерством просвити. Єден зоз цильох того проєкту то подзвигованє людзе, родзени Керестурци. Дзе ту совисц, дзе свидомосц о националней Национални меншини у наставних свидомосци о националних меншинох и припадносци? Нач брац шекеру и ви- програмох и образовних стандардох їх правох и унапредзованє толеранциї. Национални меншини у наставних процинац по конарох на хторих шедзиме нє досц заступени. грамох и образовних стандардох нє досц вєдно и ти, и я, и нашо дзеци и унучаТреба подзвиговац свидомосц заступени. Треба подзвиговац свидота? О тей родительскей схадзки чул и векшинского жительства о мосц векшинского жительства о присутНационални совит, алє ше нє сцел оглашиц. Исто так нє сцел реаґовац анї кед присутносци меншинох у дружтве носци меншинох у дружтве и заєднїцкей держави. Припаднїки меншинских заєдз нагоди Дня мацеринского язика преди заєднїцкей держави. ставителє Општини Кула нащивели кеПрипаднїки меншинских заєднїцох нїцох часто заступени лєм кед ше бешедує о фолклору, народним облєчиве, трарестурску школу, и такой по законченю схадзки „скрали звит по своєй мустри” часто заступени лєм кед ше бешедує дициї, обичайох. У штредкох, општинох о фолклору, народним облєчиве, лєбо округох хтори ше нє препознаваю и окончовали прицисок на медиї же би традициї, обичайох. У штредкох, як мултикултурални и мултиетнїчни, нєт обявели таку, (а були зме присутни и свидомосци же меншини маю ровнознаме) нєточну вистку. Чи пре власни општинох лєбо округох хтори ше интерес чи пре интерес владаюцей нє препознаваю як мултикултурални правну учасц у дружтве. Тото нам хиби у учебнїкох за предмети Швет коло нас, странки, члени Националного совиту и мултиетнїчни, нєт свидомосци Познаванє природи и дружтва, История, на чолє зоз предсидательом цихо. же меншини маю ровноправну Подобова и Музична култура. Додатки Закон о основох системи образованя учасц у дружтве ґу учебнїком за спомнути предмети пии воспитаня дава право националним сани за одредзени национални меншименшином на образовно-воспитну роботу на їх мацеринским язику и писму. У 1 240 основних ни, та так Руснаци маю додатки хтори лєм вони хасную у настави, школох у Сербиї порядна настава ше одвива на сербским Румунє додатки лєм о своєй историї, уметносци, културним наязику и ище на осем язикох националних меншинох (ал- шлїдстве... и припаднїки каждей националней заєднїци уча лєм о банским, болгарским, босанским, мадярским, румунским, себе, а припаднїки векшинского народу лєм о себе. руским, словацким и горватским). Коло дзешец проценти Реформа школства вимага писанє нових наставних планох и од вкупного числа школох облапене зоз наставу на даєдним програмох, нових стандардох и нових учебнїкох. Ту ше уключує вше вецей наших учительох, наставнїкох и професорох, а зоз спомнутих меншинских язикох. Гевтим хтори би любели дакус поупрекосциц, чи напако- нєшка уж маме фахово кадри за шицки школски предмети и сциц директором же ше одупераю попри сербского/серб- нїхто би ше нє шмел вигваряц и унїмац ше же вон ма вельо ских оддзелєньох односно оддзелєньох на язику на хторим други обовязки, же тото нїґда нє робел, же нє ма искуства у пибешедує векшина жительох того места, отвориц и оддзелє- саню програмох... Нашим будуцим поколєньом, а най би их бунє зоз наставним язиком и даєдней другей националней за- ло вецей, длужни зме обезпечиц тото на цо маю право, и, вшеєднїци кед родичи вимагаю за свойо дзеци, мушим повесц лїяк дзбац о тим цо нам здобули нашо предки. же директором школох попри моралней, ище моцнєйша за- Познати америцки писатель, науковец, политичар, економиста конска обовязка у анкетним лїстку хтори родичи маю ви- и борец за шлєбоду, Бенджамин Френклин гварел: „Инвестиполнїц, оможлївиц и оддзелєнє на язику, лєбо язикох наци- ция до знаня приноши найвекшу камату”. Укладайме до обраоналних меншиnох хтори жию на териториї места, лєбо оп- зованя своїх дзецох и уключуйме шицки високо oбразовани штини. Оможлївиц, значи отвориц оддзелєнє кед ше у анке- кадри зоз шорох нашей националней заєднїци. Най нас водза ти вияшнєли родичи за найменєй пецерих школярох. У тим фаховци у своїх обласцох и най на чолних местох буду валуслучаю школа посила вимогу до Министерства просвити, шни, добротворни и образовани людзе. А праве таки, заслужни часто скромни и цихи. Нє берме себе право нє дзбац о науки и технолоґийного розвою, а министер одобри. Нє мам особного хасну лєм за свою кишенку, за свойо „ухлє- образованю на мацеринским язику и нє однїмайце дзецом тобенє”, даяку лидерску амбицию, та бранїм директорку єдиней то цо им задармо можеме, а поведла бим – мушиме дац, а то рускей школи, алє ше чудуєм же нач поєдинци нашедаю на язик мацеров и оцов.■ злобни спокуси ширяци нєоправдани обвиньованя. ДиректоСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

26. AПРИЛ 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 5. Зоз схадзки Роботного цела за нєрухомосци Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 6. Зашедала Скупштина општини Кула

■ Духовни живот 10. Велька ноц у Руским Керестуре, Квитна нєдзеля у других парохийох

■ Економия 16–17. Совитованє о анґажованю сезонских роботнїкох

■ Култура и просвита 18. Златна значка КПЗ Сербиї додзелєна др Юлиянови Рамачови

■ Литературне слово 19–22. Поезия и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Владо Гайдук з Керестура

■ Информатор 30–35. Мали memoriam

оглашки

■ Спорт 38. Рекреация за жени у Дюрдьове Насловни бок: Керестурци Вельку ноц швецели з владиком Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш Шлїдуюце „Руске слово” видзе 10. мая 2019. року як двочисло

НЄТ КЕДИ ЧЕКАЦ По 30. април тирва Конкурс за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2019. року, хтори концом марца розписал Одбор за културу Националного совиту Руснацох. По пропозицийох Конкурса, чий текст зме обявели у ”Руским слове” число 14 од 5. априла, Одбор за културу будзе софинансовац проєкти орґанизованя манифестацийох котри у Календаре репрезентативних манифестацийох, а на нїм можу участвовац здруженя гражданох, установи и други орґанизациї. Прияви ище мож поднєсц виключно на формуларох хтори мож достац у просторийох Националного совиту Руснацох, на интернет боку Совиту www.rusini.rs, як и на сайту „Руского слова”. Тидзень длужей, по 6. май, отворени „шестрински” конкурс Заводу за културу войводянских Руснацох, хтори скоро источасно розписани Конкурс за софинансованє програмох и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї. По розробеним моделу хтори функционує уж даскельо роки, Национални совит, односно його Одбор за културу през свой конкурс финансую формални рамик – фестивал лєбо манифестацию, а Завод за културу го зоз конкурсом полнї зоз змистом – музично-сценскима точками у жанрох хтори ше презентую на тих фестивалох. Розлика медзи двома конкурсами же Завод обявел буджет – по конкурсу може буц розподзелєне 700 тисячи динари. Буджет конкурса хтори розписал Одбор за културу ище ше нє зна. Причина єдноставна – нє зна ше ище анї буджет цалого Совиту. О проблемох и почежкосцох хтори така ситуация спричинює на терену тиж зме писали у прешлим чишлє „Руского слова”. Розумлїве же нєт кеди поскладац руки и чекац най держава обяви буджети наменєни националним совитом и уплаци пенєж; же тей одлуки ище нєт, нє значи же живот стої. Прето Совит, односно Одбор, зробел єдине можлїве. Розписал Конкурс, а пенєж ше розподзелї док сцигнє и у зависносци кельо го будзе. У найлєпшим случаю, а найскорей же так и будзе, то би требало знац по конєц мая. У медзичаше, окончи ше конкурсна процедура, та кому ше як уйдзе. Ми нє маме луксуз трациц час. Медзитим, уж и кед муши буц так, голєм го нє треба росиповац.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА НЄРУХОМОСЦИ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

НЄОБХОДНЕ НАЙСЦ ПЕНЄЖИ ЗА ТАКСИ У Заводу за културу войводянских Руснацох вовторок, 16. априла отримана схадзка Роботного цела за нєрухомосци Националного совиту Руснацох у преширеним составе, а бешедоване о будинку у улїци Матици сербскей у Новим Садзе. На схадзки участвовали и предсидатель Националного совиту Борислав Сакач, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, як и секретар Совиту Таня Арва Планчак. Роботу у преширеним составе накладала значносц питаня о хторим ше на нєй бешедовало, проблему хижи хтора купена з намиру тирвацого ришеня дїловного простору наших двох значних институцийох – НВУ „Руске слово” и Заводу за културу войводянских Руснацох, хтори у тей хвильки хаснує просториї нашей Установи. Штредком марца зоз Городскей управи за будовательну жем и инвестицї, як гварел предсидатель Роботного цела за нєрухомосци Йовґен Мудри, сцигол Обрахунок доприношеньох за ушорйованє будовательней жеми у поступку видаваня ришеня о одоброваню виводзеня роботох за реконструкцию и пременку намени хижи у улїци Матици Сербскей. – Обрахунок хтори зме достали зоз Городскей управи за ушорйованє и будовательну жем, ма вецей таблїчки. Єдна таблїчка ше одноши на обрахунок Городскей будовательней жеми, а друга на претварянє бивательного простору до дїловного. Спод смужки обраховане же почитуюци тоти два таблїчки требало би уплациц 1 803 495,51 динара за такси. У розгварки зоз компетентнима у Городскей хижи надпомли зме же тот простор будзе дїловни и же ше го нє будзе видавац, односно же нє ма профитабилни карактер и же то буду просториї дзе будзе змесцени наш Завод за културу. Накадзи ше тоти пенєжи уплаци за спомнути

такси, мож обчековац же ше достанє будовательну дозволу и же потим мож подняц дальши активносци – гварел предсидатель Роботного цела за нєрухомосци Йовґен Мудри. Як надпомнул предсидатель Роботного цела, НВУ „Руске слово” и Завод за културу войводянских Руснацох два ключни институциї за будучносц Руснацох на тих просторох, та би у тим смислу ришованє проблему спомнутих доприношеньох, таксох, требал буц приоритетни. Конєчно би ше дошло по конєц першей фази ришованя проблему хтори ше почало ришовац пред трома роками. Нажаль, пре нови законски предписаня, наш Национални совити тот пенєж нє може уплациц зоз свойого буджета. Прето нєобходне обдумац иншаки модел же би ше тоту обовязку сполнєло. На схадзки заключене же Роботне цело за нєрухомосци предклада Националному совиту же би нашол можлївосц уплацованя такси Городскей управи за будовательну жем и инвестициї, цо нєобходне же би ше цали процес у вязи зоз будинком у улїци Матици сербскей приведло блїжей ґу концу. А. П.

КАНЦЕЛАРИЯ ЗА ЛЮДСКИ И МЕНШИНСКИ ПРАВА

ЗАПРОВАДЗОВАНЄ АКЦИЙНОГО ПЛАНУ ЗА МЕНШИНИ

Директорка канцелариї за людски и меншински права Влади Сербиї, Сузана Панунович, представела Дзешати звит о запровадзованю Акцийного плану за витворйованє правох националних меншинох хтори ше одноши на период октобер – децембер 2018. року. Сход отримани 18. априла у Палати Сербиї, а медзи присутнима були и представителє Националного совиту Руснацох, предсидатель Борислав Сакач и предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач. Як визначела Пауновичова, барз значне же ше континуовано пишe звити з 11 обласцох хтори ше находза у Акцийним планє, и же и далєй добре одволанє у процесу самого писаня звитох. За реализованє у тим периодзе октобер–децембер 2018. року до Канцелариї сцигли вєдно 116 активносци предвидзени з тим Акцийним планом. Од 75 ношительох активносцох, 59 послали свойо прилоги цо виноши 79% одволаня. Пауновичова тиж визначела же 45 єдинки локалней самоуправи послали свойо прилоги до Дзешатого звиту, як и 20 совити за медзинационални одношеня. – Податки хтори доставаме од локалних самоуправох доприноша же би була яснєйша слика о стану и найлєпше указую яки потреби и виволаня зоз хторима ше стретаю припаднїки националних меншинох – оценєла Пауновичова.

4 РУСКЕ СЛОВО

Як дознаваме од предсидателя Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желька Ковача, и наш Совит медзи тима хтори поряднє пишу звити до Акцийного плану у шицких кварталох, цо зробене и за тот Звит, та наш Совит и похвалєни як єден з найактивнєйших у тим процесу. У сотруднїцтве зоз Канцеларию Совиту Европи у Беоґрадзе у рамикох проєкту „Змоцньованє защити националних меншинох у Сербиї” виробена и Анализа звиту у хторей препознати значне напредованє у унапредзеню законских ришеньох и їх дошлїднєйше применьованє як и подзвигованє людских и материялних капацитетох у дзепоєдних обласцох дружтвеного живота у хторих ше витворює права припаднїкох националних меншинох. Тото, як наглашела Пауновичова, ясне документоване у послатих звитох, а шицки препорученя хтори експерти дали додатно злєпшаю процес приношеня звитох. На представяню Дзешатого звиту присутни були представителє ресорох у Влади, националних совитох националних меншинох, АП Войводини, институцийох, нєзависних целох, медзинародних и орґанизацийох цивилного дружтва и медиї, а шицки поинформовани же Єденасти циклус посиланя звитох почал 1. марца 2019. року. М. А. 26. АПРИЛ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ПОЛИТИКА У ДЕРЖАВОХ ГОРНЇЦИ УКРАЇНА

ВОЛОДИМИР ЗЕЛЕНСКИ ВИБРАНИ ЗА ПРЕДСИДАТЕЛЯ У другим кругу предсидательских виберанкох у України хтори отримани внєдзелю, 21. априла, прешвечлїво победзел глумец и комичар Володимир Зеленски (41). По перших податкох, Зеленски достал 73 одсто гласи, покля актуални предсидатель України Петро Порошенко 25 одсто, пренєсли шветово аґенциї. Україна ма 30 милиони гласачох, а на виберанки вишли 62 одсто. Зеленски достал 13,4, а Порошенко 4,4 милиони гласи. Зеленски поручел гражданом же их нїґда нє зрадзи и гварел же його прешвечлїва побида може посужиц як модел другим бувшим совєтским державом котри ше жадаю рушиц зоз твардей политики.

– Я нє политичар. Я лєм обични чловек котри пришол звалїц систему. Я сам резултат ваших гришкох и обецункох – гварел пред тим Зеленски у предвиберанковей кампанї, цо претолковане як универзалне порученє политичному естаблишменту, алє и становиско хторе му принєсло потримовку гражданства нєзадовольного з владаюцу елиту и огромнима социялнима розликами у держави. Зеленски на виберанкох формално бул кандидат партиї „Слуга народу”. Його политична платформа з хтору наступал у кампанї досц широка и обща кед слово о ґеополитичних ключних питаньох. Фокусовал ше на векшу партиципацию гражданох у одлучованю през референдуми, борбу процив корупциї и вибудов либералнєйшого дружтва. Дотерашнї предсидатель Петро Порошенко припознал пораженє на предсидательних виберанкох и гварел же и далєй останє у политичним живоце України. У першим кругу вибернкох за предсидателя України участвовали аж 39 кандидати, а до другого кругу вошли Зеленски за хторого гласали 30 одсто, и Порошенко хтори достал 16 одсто гласи виберачох. Як и у першим кругу, и у другим кругу виберанкох у Медзинародней мисиї припатрачох Шветового Конґресу Українцох, були представителє Союзу Руснацох Українцох Сербиї – Боґдан Виславски, Йоаким Грубеня и Велимир Паплацко, чий задаток бул надпатранє одвиваня виберанкох у Амбасади України у Сербиї у Беоґрадзе. И. С. 26. АПРИЛ 2019.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ИНДУЛҐЕНЦИЯ Инструментализованє медийох до средствох нєскритей и ганєбней политичней пропаґанди може же господаром обиц о главу кед их голєм на хвильку нє тримаю на оку. За домашнє хаснованє, кед треба огваряц, преволовац, криминализовац и квилїц политичних опонентох режиму, иґноруюци етику, закони и стандарди явного дискурсу, тунї а читани таблоидни медиї релативно єдноставни, док ґод порядно сцигує державни пенєж. Медзитим, кед ше тота „медийна пракса” пробує применїц и на ґлобални уровень, кед ше острасцено, напамят и нєарґументовано оценює подїї у ширим швеце, таблоиди поставаю орудиє хторе зна покалїчиц и того цо ше з нїм розмахує. Огень у хторим озбильно страдала катедрала Нотр дам у Паризу, вирски, историйни и културни скарб цалого чловечества и заходней цивилизациї, добри приклад. Бовчанє огромней факлї до хторей ше претворела осемсторочна церква заслупнуто провадзел цали швет. Окрем наших таблоидох, у хторим нє лєм же давани спорни становиска и аналоґиї медзи огньом у Паризу и страданьом сербских православних святиньох на Косове (дзе Французка, як и велї други уплївовни заходни держави, нє реаґовала адекватно), алє було и отвореного балканского радованя по принципу „най бочному здохнє крава”. Забуло ше, обчековано, у ерупциї патриотизма подгратого на паризким огню, же на тих трусних просторох палєни и минировани святинї шицких конфесийох, и же за анї єден таки злодїйски акт нє шме буц порозуменя. Аж ше огень у Нотр даму у таблоидох преглашело за „Божи знак”, реванш и вимсценє од горе пре достойнєйши третман предсидателя Косова як предсидателя Сербиї гинто на означованю 100-рочнїци од законченя Велькей войни. Медзитим, праве кед ше автор спомнутей тези мал наздавац награди пре вилїв патриотскей инспирациї, ушлїдзел коперникански обрат – предсидатель Републики сообщел же кажди граждан Сербиї дзелї смуток чловечества пре страданє Нотр даму. Осудзуюци текст експресно скапал зоз сайту. Гоч нам Французи такой постали браца, и здогадли зме ше же су нам историйни приятелє, предходни ґаф нє остал нєзамерковани. Реаґовали французки медиї, алє и амбасадор тей держави. Приступ „най сушедови здохнє крава, а власци опозиция” очиглядно нє применлїви на медзинародним уровню. Место же би ше з накнадну пригодну донацию за обнову Нотр даму, за цо Сербия уплацела милион еври (иншак, за дзень у Французкей назберана скоро милиярда), „куповало индулґенцию” и отпуст гриху, а шицко здабе праве на тото, и туньше би було, и розумнєйше, а на концу и пристойнєйше, знова роздумац же чи нєшкайши таблоиди, таки яки су, наисце заслужую софинансованє з державного буджету. Та най од цалей тей ситуациї будзе голєм даякого хасну. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ЗОЗ СХАДЗКИ СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

Одборнїки СО Кула на своєй схадзки, 23. априла прилапели Статут локалного парламента, окончени перши ребаланс буджету за чечуци рок, прилапени вецей предкладаня, вигласани кадрово пременки, а за члена Општинскей ради вибрана Рената Джуджар з Руского Керестура. Одборнїки прилапели вименки Статута Општини хтори на основи думаня Министерства за державну управу и локалну самоуправу усоглашени зоз законскима предписанями. Медзи вименками даскельо ше одноша на роботу општинскей виберанковей комисиї, а єдна з вименкох и же Општина свойо акти як цо то одлуки, правилнїки, розкази, упутства, ришеня, заключки и подобне, ма ровноправно обявйовац и на язикох и писмох хтори у службеним хаснованю на териториї општини, а то попри сербского и мадярски и руски язик. На схадзки прилапени и вименки и дополнєня о буджету Општини за 2019. рок хтори спричинєли нєпла-

КРЕДИТНА ПОТРИМОВКА ПАРАСТОМ На схадзки Скупштини прилапена и Програма потримовки за запровадзованє польопривредней политики и политики руралного розвою општини за тот рок, як и Програма обезпечованя роботи и унапредзеня привредного амбиєнту по 2020. рок. У Програми потримовки польопривреди предвидзена и кредитна потримовка парастом з Општини, а то софинансованє каматох за польопривредни кредити. На тото годни раховац мали и штреднї ґаздовства хторих и найвецей єст на териториї Општини. Буду то краткорочни польопривредни кредити за набавку „обрацаюцих” средствох, односно репроматериялу. За средства годни конкуровац лєм реґистровани ґаздовства, на явну поволанку док будзе розписана, минимална сума потримовки одредзена на кредит 100 000 динари, а максимални кредит до 1 000 000 динари по єдней вимоги. Помоц Општини будзе виношиц 100 одсто за камату, або надополнєнє на одобрени кредити.

Фото: Ку-медис

БУДЖЕТ ВИМЕНЄНИ ПРЕ ПРОСВИТАРОХ

новани, а як визначене, вельки видатки за виплацованє драгових трошкох просвитним роботнїком, такволаним „ципелкаром”. Предсидатель Општини Дамян Милянич, подзековал шицким просвитним роботнїком хтори пристали на звонкасудске вировнанє и наглашел же општина виполнї шицки свойо обовязки гоч то и пременї плани з початку рока. Схадзка Скупштини почала з минуту цихосци на чесц покойному членови Општинскей ради Йоакимови Надьови з Руского Керестура, котри умар 7. aприла. На схадзки потим на його место одборнїки з тайним гласаньом вибрали Ренату Джуджар, дипломованого филолоґа, тиж зоз Керестура. Одборнїки вигласали ище даскельо Одлуки, о поставяню средствох за оглашованє и одредзованє надополнєня за тото, Одлуку о висини надполнєня за запровадзованє преходу и поставянє обєктох на нєрухомосцох у явней власносци, Одлуку о надополнєньох за хаснованє явних и нєкатеґорованих драгох и друге. Розришени и меновани члени роботних целох и комисийох, як и школских одборох. Тиж за о. д. директора Туристичней орґанизациї меновани потерашнї директор Владимир Станкович, хторому на тей функциї вишол мандат. М. А.

ЗОЗ ЯКП „РУСКОМ” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРИРИХТОВАНЄ ЗА ШВЕТА Явне комуналне подприємство ЯКП „Руском” и того року покошело вилєтни места коло лєшику, базену, озерку и других локацийох дзе Керестурци звичайно преславюю 1. май. Од директора „Рускома” Иґора Фейдия, дознаваме же терен за преславйованє 1. мая порихтани, нє лєм у Керестуре, алє и у Крущичу, покошене и попирскане од клїщох. – Попри стандардних роботох, у плану нам положиц и мехи за шмеце, на ,,удерних” местох, же би людзе мали дзе класц одрутки, чували и околїско. То практикуєме уж даскельо роки, и можем похвалїц жительох Керестура, же векшина за собу охабя шор – гварел Фейди. После 1. мая, шлїдзи порядне отримованє явней поверхносци як и рихтаня терену за Кирбай. ЯКП ,,Руском” планує заврец улїчки, поставиц мобилни тоалети

6 РУСКЕ СЛОВО

и покошиц. З оглядом на тото же ше 19. мая орґанизує вельке збуванє у Керестуре, преслава преглашеня Епархиї Св. Миколая, на хторе приходза 80 владикове и кардинал, од нашого собешеднїка дознаваме же на керестурским пияцу будзе требац обезпечиц места за коло 20 автобуси. Ан. М. 26. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

ШКОЛЯРЕ ПОПОРАЄЛИ БЕҐЕЛЬ Школяре висших класох з Еколоґийней секциї у ОШ „Братство єдинство” у Коцуре традицийно даскельо раз до рока розчисцую простор коло беґелю и на таки способ водза рахунку о випатрунку побрежя и вилєтного места на коцурскей часци беґеля Дунай–Тиса–Дунай. Так и прешлого штвартку орґанизовали єдну таку роботну акцию. Вєдно зоз своїма наставнїками на побрежйох беґелю вихасновали красну хвилю и позберали шмеце, пластичну амбалажу, офар-

бели мобилияри и огласни табли на вилєтним месце. На роботней акциї школяром помагали наставнїки Весна Раґаї Цап, Мелания Мали, Владимир Бесерминї, Снежана Шанта, Николета Гор-

няк Папуґа, на чолє зоз руководительку школскей Еколоґийней секциї Ґабриєлу Ковач. Инициятор роботней акциї була Еколоґийна секция коцурскей школи котра школяром обезпечела ошвиженє, а тоту школску акцию потримали и Месна заєднїца Коцур котра обезпечела мехи за шмеце и рукавици. Ратко Дюрдєвац зоз Еколоґийного руху Вербас, школяром обезпечел материял за фарбенє, и на концу оловранти. З. К.

У КОЦУРЕ

У ДЮРДЬОВЕ

РОЗЧИСЦЕНА ДЕПОНИЯ ҐУ САВИНОМУ СЕЛУ

ОБИЧАЙ „ЛАЗАРИЦА” ИЩЕ ПОПУЛАРНИ

Месна заєднїца Коцур прешлого штвартку орґанизовала розчисцованє будовательней депониї на драги од Коцура ґу Савиному Селу. Будовательну депонию на котру Коцурци вивожа будовательни одпад отримує ЯКП „Комуналац” зоз Вербасу. Медзитим, понеже ше случує же роботнїки того подприємства нє сцигую на час розчисциц депонию, коцурска Месна заєднїца анґажує дакого же би у медзичаше помогнул и розчисцел нагромадзени одпад и на тот способ отримал безпечносц самей депониї. Депонию на тот завод розчисцел Драґан Рашета зоз подприємства „Р-ДМД” зоз Коцура.

Вочи Лазаровей соботи, пияток 19. априла, по дюрдьовских улїцох бул галайк радосних дзецох котри ше бавели коло огня, котри у народзе познати як „Лазарица”. Обичай, гоч є досц стари, ище вше жиє у даєдних часцох валала, а на рускей улїци ше чека з окремну радосцу.

Будовательна депония крашнє задумани проєкт, алє є часто и вельки проблем, понеже нєсовисни гражданє окрем спомнутого одпаду на депонию вивожа и рижне шмеце котре причина за ширенє нєприємного паху котри завадза Коцурцом котри жию блїзко при депониї. З. К. 26. АПРИЛ 2019.

Жителє ше уж други раз за шором добре зорґанизовали. Родичи даскельо днї пред „Лазарицу” позберали сухи конари, ґранча, бали слами, а задаток дзецох, котри ше радую пре тоту подїю, бул же би виписали и подзелєли поволанки своїм товаришом, сушедом и на таки способ поинформовали шицких о тим збуваню у їх улїчки. Сход почал на 19 годзин, а друженє коло огня тирвало длуго. Дзеци на кратко вишли зоз каждодньових обовязкох и з радосцу уживали на улїчки, а главне бависко того вечара им були пруцики котри руцали до огня и прескакованє балох слами котри им родичи пририхтали. Коло паху дима могло почувствовац и пах печеней сланїнки з котру ше на концу госцели тоти цо огладнєли. Л. К.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ КНЇЖКИ И АВТОРСКИХ ПРАВОХ

У КЕРЕСТУРЕ ШЕ ДОСЦ ЧИТА

Пре нєшкайши способ живота и презентованя прейґ интернета, та и читаня електронских кнїжкох, вше ше менєй чита, вообще, а ище менєй кнїжки котри виду з друку. З нагоди Шветового дня кнїжки и авторских правох, як ше кнїжку почитує у Руским Керестуре, пояшнєла Мария Дорошки, кнїжнїчарка у Народней библиотеки у Руским Керестуре, а матична библиотека Народна библиотека у Кули. – Мам уж длугрочне искуство зоз читачами у Керестуре и можем заключиц же ше ту досц чита. Найвецей до библиотеки ходза пензионере и роботнїки, а найвецей ше чита белетристику, нашо, руски кнїжки. Но, кажди читач и свойофайтови виглєдовач, бо виглєдує яки його интересованя, та ше чита и зоз обласци релиґиї, филозофиї, социолоґиї и других обласцох. Дзеци читаю найвецей лектири. Кед дзеци першей и другей класи маю наставу у „Замку”, приходза наисце часто – гварела Дорошкова. Людзе котри ходза до библиотеки, по Марийових словох, задовольни зоз фундусом кнїжкох. Провадза цо єст нове, а и кажди три-штири мешаци доставаю нови кнїжки, та вше єст цо пречитац. Кнїжки набавяю углавним зоз матичней библиотеки, алє доставаю и друнки од читачох.

– Поєдинєчна членарина рочнє 500 динари, фамелийна 600, а за дзеци основней школи 300 динари. Думам же то досц вигодне, бо лєм єдна кнїжка кошта тельо кельо цалорочна членарина, даєдни кнїжки аж и вецей. Кнїжку ше затримує 15 днї, а особом хтори нашо члени, алє су хори и нє можу часто приходзиц, допущуєме же би затримали и длужей – потолковала Мария. По єй словох, вше єст порозуменя у библиотеки за хасновательох. Читац кнїжки, то барз добре, то може буц єдна файта самопомоци, терапиї, бо кажде може, кед чита, мац єден свой швет, куцик, задовольство кед пречита дацо цо ше му пачи и цо му помага. О. Ж.

У ПРИЛАПЮЮЦИМ ЦЕНТРЕ „ПРИНЦИПОВЕЦ”

ВЕРБАС „КАРПАТИ”

МИҐРАНТИ ПИСАЛИ ПИСАНКИ

ДЗЕЦИНСКА РОБОТНЯ

Гоч медзи миґрантами зоз рижних державох нєт християнох, аниматоре Каритасу у прилапююцим центре „Принциповец” при Шидзе вочи Велькей ноци орґанизовали роботню писаня писанкох. Як нам гварела Даница Гирйоватий, аниматорка з Каритасу, задумка була же би ше миґрантом приблїжело яке то християнске швето Велька ноц и яки обичаї за тото швето. Источасно през бешеду, алє и практичну роботу, миґранти мали нагоду нє лєм видзиц як ше пририхтує писанки у технїки „де купаж” и як ше их пише з воском, алє и сами участвовали у креированю. – У роботнї участвовали коло 15 миґранти зоз Ниґериї, Ирану, Пакистану и Индиї. Им то нове, бо муслиманє нє маю писанки и дзечнє слухали нашо толкованя цо то Велька ноц и яки обичаї за тото швето и сами креировали их випатрунок. На концу кед писанки були закончени, вони их висликовали и слики послали своїм ближнїм, же би видзели их красоту – гварела Даница Гирйоватий. Вл. Дї.

8 РУСКЕ СЛОВО

У КПД „Карпати” и того року, односно всоботу, 20. априла, отримана дзецинска роботня на котрей з нагоди наиходзацей Велькей ноци офарбени писанки и отримана едукативна приповедка о Велькей ноци и Исусовим страданю. Роботню отримала Славица Мали, профе сорка руского язика котра дзецом котри ходза на факултативне ученє руского язика през креативну роботню бешедовала о обичайох котри вязани за Вельку ноц, а школяре рисовали, фарбели писанки и учели о традициї котру ше пестує през швета. По законченю роботнї, кед писанки були офарбени, дзеци орґанизовали мале змаганє же би дознали же чия писанка найтвардейша, як и облїванє на котрим перше хлапци облївали дзивчата, а потим дзивчата хлапцох. На роботнї участвовали коло 40 дзеци зоз ОШ „Братство єдинство”, ОШ „20. октобер” и ОШ „Светозар Милетич”. З. К. 26. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

У ДЮРДЬОВЕ

ГУМАНИТАРНИ КОНЦЕРТ У ШКОЛИ У ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдове, стреду, 17. априла, з початком на 17 годзин, отримани гуманитарни концерт у котрим участвовали школяре тей школи, алє и наймладши зоз оводи „Дюрдєвак”. Гуманитарни концерт бул орґанизовани з намиру же би ше помогло єдней фамелиї чия хижа згорела у огню. З вельку помоцу и акцию до котрей ше уключел цали валал, фамелия пошвидко достала помоц за будованє новей хижи. До гуманитарней акциї, попри школи, були уключени шицки гражданє котри мали дзеку помогнуц на гоч яки способ. – Даєдни людзе давали будовательни материял, даєдни однєсли облєчиво, а помогли и Грекокатолїцка и Православна Церква – гварела директорка школи Вукица Петрович. – Тота фамелия ма шесцеро дзеци и шицки дзеци школяре тей школи, та зме думали же би школа на єден красни и гумани способ могла помогнуц тим дзецом и їх родичом – гварела єдна з орґанизаторкох концерта. Родичи и шицки присутни котри жадали помогнуц, пенєжну часц могли зохабиц у шкатули котра була положена на уходзе до школи. Програма була богата, а у нєй участвовали дзеци од першей по осму класу, як и наймладши зоз оводи котри ше представели зоз танцом, писню, ґлуму и рецитацию.

Як нєсподзиванє на концу програми ше послужело колачи – на грубо з маком, котри добродзечнє пририхтали мацери школярох, котри на таки способ жадали участвовац и нєсподзивац шицких присутних. Директорка школи Вукица Петрович подзековала шицким котри пришли потримац свойо дзеци, алє и помогнуц фамелиї котрей помоц нєобходна. Л. К.

НА ТРЕЦИ ДЗЕНЬ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛИ ДЗУРЯ

ПРЕСЛАВА У ВОДИЦИ

Трецого дня Велькей ноци, 23. априла, календарски ше поклопело же истого дня и швето велїкомученїка Георгия – у народзе Дзуря. Велька Служба Божа була у Водици, служели ю катедрални парох у Крижевцох о. Михал Симунович и керестурски капелан о. Михайло Шанта, а при обяду пошвецаня жита придружел ше и о. Владимир Медєши, капелан керестурски, котри пред тим споведал. Гоч хвиля нє була вигодна, заш лєм пришло досц вирних, а Служба и пошвецанє жита були ше у лєтнєй каплїци. Наказовал о. Михайло Шанта, котри визначел значносц велїкомученїка Георгия, котри при наших вирних ма окремне значенє и котри остал приклад шицким нам.

26. АПРИЛ 2019.

– У його живоце мож визначиц любов, витирвалосц, одреканє и тото цо нєшка часто забуваме, же гоч як чежко, треба исц „процив струї”. Теди кед найдземе сили иншак думац як векшина, теди указуєме же маме свойо роздумованє, свойо становиска, а то часто наиходзи на осудзованє. Нє у ситуациї зме же мушиме давац живот за другого, алє можеме давац себе, свой час другим, увагу – наглашел о. Шанта. По сле Служби Божей пошвецене жито, алє того року нє бул обход коло церквочки пре подлу хвилю. Михал Симунович, катедрални парох у Крижевцох, алє и кере стурски син, у Водици бешедовал о дзепоєдних ново сцох и своїх упечаткох. – Дзечнє приходзим до Кере стура, любим ту присц, бо ту парохия дзе сом народзени, бул и капелан штири роки, ту ми родичи поховани. Кере стур остал моя перша любов. У Крижевцох грекокатолїкох мало єст и нїґда нас нє було вельо, алє понеже то шедзиско нашей Епархиї, намагаме ше цо вецей ожиц парохию. Од 1964. року владика вецей нє бива у Крижевцох, алє управа владиче ства пре селєна до Заґребу, так же владика приходзи лєм кед окремни нагоди. Тераз маме нового управителя владиче ства монс. Милана Стипича, котри заменєл нашого дотерашнього владику Николу Кекича котри пошол до пензиї – гварел о. Симунович. О. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 9

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНА ВЕЛЬКА НОЦ

РА ДУЙМЕ ШЕ – ХРИСТОС ВОСКРЕС!

ирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре од 21. по 23. април преславели найвекше християнске швето Воскресенє Христово – Пасху, за хторе ше на богослуженьох пририхтовали у Страсним тижню предводзени з владиком нашей епархиї св. оца Миколая кир Георгийом Джуджаром. На Вельку стреду у Катедралней церкви служена остатня Служба Божа преждео священих дарох, а на Вельки штварток, Вечурня и Служба Божа Василия Велького, хтору предводзел владика з домашнїма священїками парохом о. Михайлом Малацком и капеланами о. Владимиром Медєшом и о. Михайлом Шантом. По Служби окончени и єдинствени обряд умиваня ногох хтори може зробиц лєм владика. Так наш владика Георгий умил ноги 12 членом Церковного одбору на чолє з предсидательом Михайлом Рамачом. То символични чин на памятку як Исус на Тайней вечери умил ноги апостолом як приклад же и вони, цо значи и шицки християнє, єдни другим длужни то робиц, односно так любиц єдни других. На Вельки пияток на 15 годзин була вечурня и хованє Исуса Христа зоз покладаньом плащанїци до Божого гробу, на хторим були присутни красне число парохиянох. Як то обичай, по законченю шицки циловали плащанїцу. Того року першираз за тот час домашнї Камерни хор Катедралней церкви св. оца Миколая под руководзеньом Лидиї Пашо шпивал тропар „Благообразни (Благородни) Осиф” хтори пошвецени плащанїци, а нагоди за молитву пред Божим гробом було и цалу Вельку соботу. Вечар на 20 годзин почало Пасхалне бдиниє у котрим ше означело и подїю Воскреснуца так же священїки и владика символично винєсли плащанїцу з гроба и поставели ю на олтар дзе будзе стац през наступни 40 днї. Тиж окончени и символични уход до Царства нєбесного, кед шицки вишли зоз церкви вонка, та на главни уход до Катедрали владика представяюци Исуса уведол народ ознова нука до церкви,

10 РУСКЕ СЛОВО

символично, як Исус з воскрешеньом шицких уведол до Царства нєбесного. Внєдзелю рано, на Перши дзень Пасхи, Литурґия була на 8 годзин, а Архиєрейска зоз пошвецаньом кошаркох з паскалним єдзеньом на 10 годзин. Служели ю владика Георгий з домашнїма священїками, швичкаре були одборци, Апостол читал и шпиванє водзел домашнї дзияк Янко Виславски. Шпивал и домашнї Хор катедралней церкви св. оца Миколая и Дома култури под руководзеньом Лидиї Пашо, а солиста у „Вируї” бул Михайло Рамач. Преосвящени владика у казанї визначел велькосц швета Пасхи, же воно означує побиду живота над шмерцу, добра над злом, шветла над цмоту, любови над мержню. – Радуйме ше прето, бо Христос Воскрес и то значне за шицких цо вериме до Воскрешеня з хторим нам Исус отворел дзвери до спашеня. Тиж нам дал сиґурносц же раз шицки воскрешнєме у Исусови, так як цо по Адамови шицки людзе умераю. Прето тоту воскресну радосц спашеня будземе чувац и жиц нє лєм на саме швето, алє през шицки днї свойого живота – визначел владика Георгий. По Служби владика и священїки у обходу у церковней порти пошвецели и кошарки зоз паскалним єдзеньом и присутних вирних хторих було у вельким чишлє, як домашнїх так и госцох. Заш лєм, мож замерковац же паскални кошарки у порти єст вше менєй. На Други дзень швета у Катедрали були штири Литурґиї и на шицких мированє, а найвецей вирних и дзеци було на полдванастовей Служби. Мированє було и на Служби у манастире Исусових малих шестрох. На Треци дзень 23. априла, источашнє було и швето Дзуря хторе преславене на Служби Божей у Водици на 10 годзин, дзе було и пошвецанє младого жита. У Керестуре затримани и традицийни обичай вельконоцного облїваня на Други и Треци дзень, а облївачох було вельо и шицких ґенерацийох, та и на рижних превозкох, од бициґлох и коньох, а найвецей на тракторских прикочох.■ М. Афич 26. АПРИЛ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ НОВИ САД

МИСИЯ ОДКУПЕНЯ

Новосадянє Квитну нєдзелю преславели на Богослуженьох у Церкви св. апостолох Петра и Павла, а Службу служел парох о. Юлиян Рац. Пошвецени багнїтки вирни однєсли до своїх обисцох, подобно як и православни вирни, так же у городзе всоботу и внєдзелю було видно велїх людзох зоз багнїтками у рукох. У своєй казанї парох о. Юлиян наглашел же славиме торжествени уход Исуса Христа до Єрусалиму, славиме и уход до страсного тижня, алє треба роздумовац и о себе и своїх грихох. Треба же бизме у духу одламали палмово конарчки и кричали „благословени хтори приходзи у мено Господнє”. – Исус пришол на тот швет, то мисия одкупеня, а ми треба вше же бизме були подзековни. Треба же бизме уж ту на жеми дожили воскре сенє. Замеркуйме и же Исус уходзел до Єрусалиму на маґарцу, скромно, гоч є Цар нєба и жеми. Христа шветочно дочековали, алє исти людзе потим ме сто „Осана” (виратуй Го споди),

кричали „Розопнї го”. Алє церпеня, то и найвекши доказ Исусовей любови ґу нам – гварел парох ново садски о. Рац. М. Г. К.

ОПШТИНА ШИД

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ПРИВИТАЛИ ИСУСА

БАГНЇТКИ ЗА ШВЕТО

У наших грекокатолїцких заєднїцох у општини Шид внєдзелю на Квитну нєдзелю було шветочно, а у церквох вельо вецей вирних як звичайно. У Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак. У казанї вон, медзи иншим, наглашел же кед Исус уходзел до Єрусалиму, народ го витал зоз палмовима конарами хтори руцал опрез нього. Тиж додал же тото вельке швето нависценє Велькей ноци о тидзень. Отец Режак пошвецел багнїтки, а вирни их потим однєсли до своїх обисцох, дзе их чуваю през рок. Шветочно було и у нашей церкви у Бачинцох, дзе Службу Божу служел и багнїтки пошвецел парох о. Дарко Рац. Пригодни Богослуженя були и у церквох у Беркасове и Бикичу, хтори служел и багнїтки пошвецел парох о. Владимир Еделински Миколка. Вл. Дї.

26. АПРИЛ 2019.

Сримскомитровицки вирни у красним чишлє пришли привитац Исуса, преславиц Квитну нєдзелю до своєй церкви и прияц пошвецену багнїтку. Окрем Митровчанох, ту були и вирни зоз Латяарку. Пред Службу ше велї споведали, так же и Служба пожнєла, а вец после пошвецаня, святочно одслужена Служба Божа. Окрем домашнїх грекокатолїкох, були присутни и даскельо православни, а по мацери Руснаци, як и єден православни богослов зоз Сримских Карловцох, котри першираз зоз радосцу участвовал на грекокатолїцкей Квитней нєдзелї. Було и надосц дзеци, а дзепоєдни ше и причащали, понеже уж мали Першу Причасц. После Служби по українским обичаю вирни себе винчовали швето зоз багнїтку, зоз котру благо били єдни других и висловююци традицийне „Шутка бє, я не бю, за тиждень буде Великдень” („Багнїтка биє, я нє биєм, о тидзень будзе Велька ноц”). о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ

МОЛИТВИ БОГУ НА СЛАВУ

КОЦУР

У коцурскей грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици, 21. априла означена Квитна нєдзеля по юлиянским календаре, а на Службох Божих вирним подзелєни багнїтки, хтори вони однєсли дому и на теметов. На Утринї багнїтки пошвецел коцурски парох о. Владислав Рац, а члени Церковного одбору их подзелєли вирним на Службох Божих. По розпорядку Богослуженьох, на Желєни штварток, 25. априла на 19 годзи вечурня зоз Службу Божу святого Василия Велького. На Вельки пияток, 26. априла строги пост, а Богослуженя на 7 годзин утриня, на 15 годзин будзе Вечурня зоз плащанїцу, односно хованє Исуса Христа, на 19 годзин будзе Дзевятнїца до Божого мило сердия и на 20 годзин Єрусалимска утриня – плач Мацери Божей. На Вельку соботу дзень цихей молитви, а на 21 годзин буд зе Вельконоцне всеночне зоз Службу Божу и Воскресну утриню. На нєдзелю Велька ноц, а Служби Божо буду: на 8 годзин читана (дзецинска) Служба Божа, а по законченю Служби будзе кратка дзецинска програма на чесц Пасхи. На 10 годзин шпивана (велька) святочна Служба Божа зоз пошвецаньом паскох, а на 16 годзин вечурня воскресна. На Шветли пондзелок будзе мированє, а Служби Божо буду: на 7 Воскресна утриня, на 8 читана (мала) Служба Божа. На 10 годзин будзе шпивана (велька) Служба Божа и на 19 годзин вечарша Служба Божа. На вовторок розпорядок Богослуженьох будзе як и на пондзелок. З. К.

РИМОКАТОЛЇКИ ПРЕСЛАВЕЛИ ВЕЛЬКУ НОЦ

У римокатолїкей церкви Шицких святих у Коцуре, 21. априла преславена Велька ноц. Паноцове Кароль Сабадий и Карло Милер у церкви пошвецели коло 40 вельконоцни кошарки котри парохиянє принєсли з нагоди того швета. Дзеци котри ходза на виронауку, после Служби Божей отримали кратку програму на тему Воскресеня Исуса Христа, шпивали и рецитовали, а у стихох було описане Исусово страданє и воскресенє. Програма, котру з дзецми порихтала Ґабриєла Зупко, була на сербским и мадярским язику. По законченю програми шицки дзеци у церкви достали дарунки и чоколадового заячка, котри обезпечели и пририхтали паноцове и члени Церковного одбору Римокатолїцкей Церкви. Дарунки достали и дзеци котри нє участвовали у програми, а им дарунки тиж направели дзеци. З. К.

БЕОҐРАД

ПРИШЛИ ЧИСЛЕНИ ГОСЦИ Беоґрадски вирни Квитну Нєдзелю преславели на 18 годзин у своєй каплїци у Вишеґрадскей улїци 23. Даскелї медзи нїма вихасновали и нагоду вельконоцней споведзи. Було коло 30 вирних, котри походза зоз скоро шицких наших парохийох, а то Миклошевци, Петровци, Вуковар, Шид, Керестур, Коцур, Дюрдьов, Митровица, алє и зоз Босни, та аж и дзепоєдни зоз України, котри ту на дочасовей роботи, а биваю у Ґорнїм Милановцу. Тиж так бул и першираз єден млади леґинь православней вири, котри пришол зоз своїм цимером Мартином Макайовим. Вельку радосц нам принєсли и тройо дзеци зоз супругу Анрею нашого приятеля Кристофора, котри пре тоту нагоду пришол зоз америцкей амбасади зоз Авґанистану. По сле пошвецаня багнїткох, вирни ше розишли до сво їх домох. о. В. В.

12 РУСКЕ СЛОВО

26. АПРИЛ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ ДЮРДЬОВ

ПРИРИХТОВАНЄ ЗА ВОСКРЕСЕНЄ У грекокатолїцкей церкви Рожде ства Пре святей Богородици у Дюрдьове внєдзелю пре славена Квитна нєдзеля. На Служби Божей на 10 годзин були велї вирнїки и дзеци котри зоз своїм присуством возвелїчали тото швето. На тот окремни дзень, за шицких християнох, церква ше здогадує на єдну значну євангелску подїю у котрей Исус на маґарцу вошол до Єрусалиму, а людзе котри го витали як цара зоз палмовима конарами, понеже дожили дзень пред тим вельке чудо воскре сенє Лазара. Па но цец Ми ха ил Хо ло шняй у сво єй ка за нї здо гад нул шиц ких при сут них на то ту подїю, а на кон цу Слу жби вир нї кох по ин фор мо вал о роз по ряд ку Слу жбох Божих у Стра сним ти жню, и по во лал шиц ких ко три ше жа даю спо ве дац, же за то то буду мац на году на со бо ту, 27. апри ла, од 8 по 10 год зин.

Каждого року пред Квитну нєдзелю, традицийно, члени Церковного одбору одходза нарезац багнїтки до дюрдьовского хотара, приноша их до церкви и пририхтую за вельке швето, та так було и того року. Л. К.

ВЕРБАС

ВЕЛЇ НА ВЕЛЬКЕЙ СПОВЕДЗИ У двох вербаских парохийох, старовербаскей и нововербаскей, внєдзелю, 21. априла, означена Квитна нєдзеля, а дзень пред тим, всоботу у обидвох парохийох була и Велька споведз котру нащивело красне число парохиянох. У Старим Вербаше церква на Богослуженю на Квитну внєдзелю була полна, а Службу служел о. Алексий Гудак. По багнїтку до двох Службох вкупно пришли коло 190 парохиянє, а всоботу ше у тей парохиї висповедали 55 вирни. У нововербаскей парохиї всоботу о. Иґор Вовк висповедал 49 парохиянох, а ютредзень красне число вирних пришли и по багнїтку, понеже грекокатолїцка церква у Новим Вербаше на Квитну нєдзелю була полна. У грекокатолїцкей церкви у Старим Вербаше Богослуженя през швета буду по шлїдуюцим розпорядку: На Вельки штварток на 18 годзин Утриня страсцох на котрей ше будзе читац 12 Євангелиї. На Вельки пияток на 16 годзин будзе хованє Христово. На Вельку соботу на 18 годзин будзе Пасхалне бдиниє зоз Службу Василия Велького. На нєдзелю, на 6 годзин будзе Воскресна утриня, а на 10 годзин будзе пошвецанє паскох. У нововербаскей парохиї на Вельки штварток и на Вельки пияток Служба на 17 годзин, а на нєдзелю Служба Божа будзе на 5 годзин рано. З. К. 26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ „ШИДПРОЄКТ” ЗОЗ ШИДУ ОЗНАЧЕЛ 40-РОЧНЇЦУ РОБОТИ

ПРОЄКТАНТИ ВШЕ ЗАВЖАТИ

„Шидпроєкт” ма 54 инжинєрох и технїчарох з хторих вецей як 30 инжинєре зоз лиценцами Инженєрскей комори Сербиї

єдавно ДОО „Шидпроєкт” зоз Шиду означело 40 успишни роки дїлованя, а тото подприємство медзи водзацима у Войводини и медзи 10 найуспишнєйшима у Сербиї. Тераз уж давного 1979. року, кед основане подприємство, нєпреривно ше розвивало и затримало водзацу улогу у проєктованю и надпатраню будинкох на подручу цалей Сербиї. Як дознаваме од Санї Спасоєвич, директорки „Шидпроєкта”, тото подпроиємство успишно превладало, такволани, транзицийни период 1989. року. – У першим кругу приватизациї 1989. року векшина занятих у подприємстве маю учасц у капиталу подприємства, хторе ше предлужело розвивац. Нєпреривно ма-

РОБОТА У РУСИЇ Медзи значнима будинками, директор Ждерич видвоює и два хтори проєктовани у иножемстве. У сотруднїцтве зоз „Центропроєктом” зоз Беоґраду, 2006. року проєктовани дїловни комплекс у Краснодару, а 2008. року хотел у Казаню у Русийскей Федерациї.

ме роботи, провадзиме и участвуєме на явних конкурсох за рижни проєкти и надпатранє вибудови будинкох. Достаточно повесц же рочнє витвориме вецей як два милиони еври заробку – гвари директорка Спасоєвич. ПРОЄКТОВАЛИ ЗНАЧНИ ОБЄКТИ У ЖЕМИ Кед пред 40 роками основане подприємство, главни напрями роботи були на розвою шидскей општини. Наш собешеднїк визначує проєктованє статкарскей фарми у Илинцох, потим проєктованє мостох на рики Босут у Моровичу и Вишнїчеве и други. „Шидпроєкт” успишно сотрудзує и зоз Транспортним факултетом у Беоґрадзе и будовательнима факултетами у Беоґрадзе и Новим Садзе. Значни будинки хтори проєктовани то: Швидка помоц у Новим Садзе, Станїца за наплацованє Врчин, потим станїца за наплацованє на драги у Суботици и шицки бочни станїци по Нови Сад, на спомнутей драги. Подприємство було анґажоване и на проєкту Гранїчного преходу Ґостун зоз Чарну Гору, на проєкту реконструованя Ґалериї „Сава Шуманович” у Шидзе и проєкту реконструованя Народного музею у Панчеве.

14 РУСКЕ СЛОВО

„Шидпроєкт” надпатра и вибудов Гранїчного преходу Сот у општини Шид, на гранїци ґу Републики Горватскей и вибудов квартельох за колективне биванє Камендин – Земун, на поверхносци 20 000 квадратни метери, хтори финансує Европска уния. ДРУЖТВЕНО ОДВИЧАТЕЛЬНИ И НАГРАДЗОВАНИ – У нас присутни дух партнерства и сотруднїцтва, маме друженя занятих з яри и вєшенї, а тиж и фахово екскурзиї хтори финансує подприємство. Як дружтвено одвичательна фирма стипендуєме помедзи 12 и 15 студентох, як и школяра ґенерациї Ґимназиї „Сава Шуманович” у Шидзе, на першим року студираня. Рочнє за тоту намену опредзелюєме 1,9 милиони динари и тоту праксу запровадзуєме уж 20 роки – наводзи директорка Саня Спасоєвич и додава же „Шидпроєкт” участвує и у гуманитарних акцийох на подручу шидскей општини, и же помага у отримованю културних манифестацийох. „Шидпроєкт” ма 54 инжинєрох и технїчарох з хторих вецей як 30 инжинєре зоз лиценцами Инжинєрскей комори Сербиї. Шицки вони робя на виробку технїчней документациї, технїчней контроли проєктней документациї, просторно урбанистичним планованю, робя технїчни препатрунки, фахове надпатранє, правя енерґетски пасоши, фахово студиї як и на роботох инжинєринґа и консталтинґа. За успишну роботу „Шидпроєкт” и наградзовани. Достал Плакету Привредней комори Войводини 1998. року, потим Плакету Привредней комори Сриму 2004. и 2008. року, як и плакету Привредней комори Сербиї 2009. року. Початком 2017. року, после 40 рокох роботи, до пензиї пошол длугорочни директор мр Йосип Лоґарушич, дипломовани будовательни инжинєр, за нового директора меновани Давор Ждерич, а однєдавна на тей функциї Саня Спасоєвич.■ Вл. Дїтко 26. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

МАНИФЕСТАЦИЯ „ФЕСТИВАЛ КВЕЦАˮ У КУЛИ

АФИРМОВАНЄ ОПШТИНИ КУЛА ЯК ТУРИСТИЧНЕЙ ДЕСТИНАЦИЇ Свойо продукти на Фестивалу виложели учашнїки од Суботици по Врнячку Баню, вкупно 56 викладателє и дистрибутере, а аж двацец пецеро зоз оштини Кула Фестивал квеца, на котрим окрем квеца по вигодних ценох, опреми за аґрокултуру и провадзаци асортиман, понукнути и Вельконоцни базар, дзе могло виберац прикраски и аранжмани за наиходзаци Вельконоцни швета, як и рижни други продукти котри провадза таку манифестацию, отримани у Кули 19. и 20. априла. Владимир Станкович На Фе стивалу участовали Кристина Семан и Страхиня Паравиня здруженя женох и продукователє з Кули и з местох општини, алє и учашнїки од Суботици по Врнячку Баню, вкуп- ла тоту манифестацию як обще добро шицких граждано 56 викладателє и дистрибутерє, од хторих скоро по- нох, цо потвередзел и Страхиня Паравиня, помоцнїк предсидателя општини Кула. ловка зоз оштини Кула. На културно-уметнїцкей програми, котра отримана з Як виявел предсидатель Туристичного здруженя опна годи отвераня тогорочней манифестациї, участвовали штини Кула Владимир Станкович, попри того ФестиваПред школска установа, школи, културно-уметнїцки друлу, котри ше отримує два раз рочно, Туристичне здруженє орґанизує вецей манифестациї туристичного характе- жтва, а през цали дзень присутних забавял „Рудика бендˮ. ру. ВЕЛЇ ВИКЛАДАЧЕ ПОПРЕДАЛИ СВОЙО ПРОДУКТИ ФЕСТИВАЛ ОТВОРЕНИ З КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКУ ПРОГРАМУ Медзи велїма викладачами було и Здруженє женох „Иде аˮ зоз Кули, котри тиж участвовало зоз своїма про– Найвецей сотрудзуєме зоз Здруженьом женох „Идедук та ми. Понукали на предай керпари, заглавчки, декорааˮ, „Орґаник лайфˮ, „Байкуˮ зоз Руского Керестура и з „Еко Кулу”. Туристичне здруженє Кула орґанизує або циї за Вельку ноц, кошарочки, пахняци мещки з лаванду, помага орґанизовац коло 30 орґанизациї и рижни мани- прикрашени писанки, прикраски, черепчки за квеце и сафестациї у шицких местох општини Кула – виявел Стан- ме квеце. Наталия Садовски з того Здруженя потвередзела же их кович. Гоч зме мале туристичне место, намагаме ше нащиви- виступ на Фетивалу квеца бул успишни. – На перши дзень отримованя манифестациї добре зме тельом понукнуц цо вецей змисти вязани за туризем, же по предали, а наздаваме ше же и нєшка так будзе. Кеди ґод бизме ше афирмовали як место зоз векшим туристичним нас поволаю, ми вше порихтани участвовац и понукнуц понуканьом. Општина Кула як покровитель, препознатото цо вредни руки наших женох направя – гвари Наталия Садовски. Янко Такач, тиж член того Здруженя, додал же Здруженє женох „Идеаˮ иснує од 15. марца 2014. року. Жени робя, правя шицко цо мож з руками направиц, а кажда зна кельо може попредац. Як член того здруженя, помага им, превожи. Його супруга тиж у здруженю, та мож повесц же є вше на помоци. Зоз Керестура на сайму були и Ержебет Грубеня котра понукала квеце, а понеже була красна хвиля, було вельо заинтересованих за понукнуте и Кристина Семан, зоз ташками котри сама направела з рижних материялох и коло єй продуктох було вельо заинтересованих. Продуковательох квеца и других викладательох зоз Керестура на тот завод на Фестивалу було мало, найвироятнєйше пре швето Воскресеня, котре того викенду було у тим нашим валалє.■ О. Живкович 26. АПРИЛ 2019. РУСКЕ СЛОВО 15

ЕКОНОМИЯ ОТРИМАНА ОБУКА О ПРИЯВЙОВАНЮ СЕЗОНСКИХ РОБОТНЇКОХ

НЄТ ВЕЦЕЙ РОБОТИ НА ЧАРНО

Пише: Андреа МЕДЄШИ

У орґанизациї НАЛЕД-у, нємецкей розвойней аґенциї ҐИЗ и Порцийней управи, вовторок 23. априла, отримана обука за приявйованє сезонских роботнїкох у польопривреди, пре нови Закон хтори почал важиц од януара 2019. року малей сали Скупштини општини Кула привит нащивительом пожадала помоцнїца предсидателя Општини Кула Єлена Павков. За теорийну часц и одвити на питаня учашнїкох у обуки задлужени бул НАЛЕД консултант Мирослав Райлич, а технїчну часц, точнєйше, способ на яки функционує електронска системаза приявйованє роботнїкох, потолковала Александра Стоянович, тиж спред орґанизациї НАЛЕД. Обука мала два часци, теорийну и технїчну. У теорийней часци представени закон и дати одвити на питаня о тим же хто може буц сезонски роботнїк, а хто роботодаватель, на яки способ функционує приявйованє и од’явйованє роботнїкох, яки права маю сезонски роботнїки, як заключиц контракт, на хтори способ ше окончує евиденция роботи и яки рок за прияву роботнїка. У технїчней часци указане функционованє електронскей системи за приявйованє и од’явйованє роботнїка, односно портал www.sezonskiradnici.gov.rs

180 ДНЇ У ЄДНОГО РОБОТОДАВАТЕЛЯ Роботодаватель ма право анґажовац сезонских роботнїкох найвецей 180 днї у календарским року. Єден роботнїк нє шме буц анґажовани вецей як 120 днї у календарским року на сезонских роботох у єдного роботодавателя. После тих 120 дньох, сезонски роботнїк може робиц и далєй на сезонских роботох, алє лєм при другому роботодавательови.

16 РУСКЕ СЛОВО

ДЕФИНОВАНЕ ХТО СЕЗОНСКИ РОБОТНЇК Кед слово о ясним дефинованю хто може буц сезонски роботнїк, по новим Закону, сезонски роботнїк то особа хтору роботодаватель анґажує за окончованє сезонских роботох зоз пенєжним надополнєньом. Кед роботодаватель физична особа хтора ше занїма з польопривредним продукованьом (роботодаватель польопривреднїк),

вон може без пенєжного надополнєня анґажовац сушеда, родзину або приятеля же би му помогнул коло роботох на полю. Така файта анґажованя ше нє трима за сезонску роботу у польопривреди.Важне надпомнуц же роботнїк у каждей ситуациї муши мац при себе особну карточку, або даяки други документ хтори потвердзує його идентитет. Заняти особи тиж можу буц анґажовани на сезонских роботох, медзитим, заняти хтори дочасово на хорованю, нє шме у тим периодзе буц анґажовани на сезонских роботох при другому роботодавательови. Пензионере и студенти тиж можу буц сезонски роботнїки, а роботодаватель може анґажовац и особи младши од 18 рокох (алє нє младши од 15 рокох), кед за нїх ма писмену согласносц родичох або старательох, як и лїкарски анализи зоз хторима ше потвердзує же малолїтна особа котра способна робиц тоти роботи и же то нє загрожує єй образованє (у случаю же робота влєце под час школского розпусту). Сезонски роботнїки можу буц и державянє других жемох, под условийом же маю приявене пребувалїще у локалней управи Министерства нукашнїх дїлох Сербиї, а роботодаватель их приявює з помоцу евиденцийного числа за иножемних гражданох (ЕБС). НАЛЕД консултант Мирослав Райлич, на викладаню окременазначел же при векшим чишлє хасновательох пенєжней социялней помоци, присутни страх од того же ше им тоту социялну помоц престанє уплацовац кед ше приявя як сезонски роботнїки. 26. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

Медзитим, нєт потреби за таки страх, понеже, як Райлич наглашел, особи хтори хасную пенєжну социялну помоц можу источашнє буц анґажовани и як сезонски роботнїки, а тоту пенєжну помоц ше им предлужи уплацовац. РОБОТНА ГОДЗИНА НЄ ШМЕ БУЦ МЕНША ЯК 155,30 ДИНАРИ Значне наглашиц же роботодаватель хтори анґажує сезонских роботнїкох може буц поднїматель, або правна особа (реґистровани у АПР-у), або физична особа хторама польопривредне ґаздовство, без огляду чи є уписана до Реґистру польопривредних ґаздовствох. Тото цо найвецей зацикавело,а источашнє и збунєло учашнїкох обуки, то питаня коло приявйованя, односно, од’явйованя роботнїкох, коло того чи ґазда истих роботнїкох шме приявиц у предполадньовей и пополадньовей змени, чи нєобходне кажди дзень приявйовац роботнїка и чи єст даяки утвердзени термин за одявйованє истого роботнїка. На тоти питаня пан Райлич гварел же ше приявйованє и од’явйованє сезонских роботнїкох окончує на сайту www.sezonskiradnici.gov.rs. – Роботодаватель свойого роботнїка муши приявиц або од’явиц истого дня по анґажованю и то найпознєйше до 10 годзин рано (у предполадньовей змени), або до 15 годзин у пополадньовей змени (з тим же пополадньова змена почина од 13 годзин). Роботодаватель нє шме приявиц истого роботнїка и у предполадньовим и у пополадньовим термину у истим дню, алє достаточна ранша приява же би робел максимални 12 годзини на дзень. Приявйованє роботнїкох ше нє муши окончовац кажди дзень, може и на кажди 7, або на мешац (найвецей на три мешаци), кед исти роботнїки робя у истого ґазду, а кажду пременку ше муши евидентовац того роботного дня – гварел Райлич. Закон о сезонских роботнїкох гвари же минимална цена роботней годзини нє шме буц менша як 155,30 динари и роботнїки муша през дзень одпочивац найменєй 30 минути. Шицки други вигодносци як цо змесценє, єдзенє, драгово трошки, можлїва векша наднїца и длугши одпочивок, остава на поради медзи роботнїком и ґаздом.

26. АПРИЛ 2019.

Райлич толкує далєй же з оглядом на тото же польопривредни роботи часто ноша одредзени специфичносци як цо то, наприклад, двократне анґажованє роботнїка, цо би найлєпше було кед би роботодаватель реґуловал зоз интерним актом з котрим би були упознати роботнїки. ОБОВЯЗКИ РОБОТОДАВАТЕЛЯ Пре Закон о поєдноставеним роботним анґажованю на сезонских роботох оможлївене и усмене заключованє контракту, цо значи же скорей як роботнїк почнє робиц, обовязка роботодавателя упознац роботнїка зоз шицкима условиями роботи – место роботи, дньови и тижньови роботни час, одпочивки под час роботи, висина заробку итд. Того моменту кед сезонски роботнїк приступи роботи, вон практично ,,подписалˮ усмени контракт. Медзитим, як Райович визначує, єст ситуациї кед ше тот закон злохаснує. – Иснує акт о преценьованю ризика на роботи, по хторим роботодаватель, на ясно написаним документу, спозорює роботнїка о можлївих ризикох на його роботним месце. Роботнїк пречита, подпише и роботодаватель зоз себе знїма кажду одвичательносц. Кед же ше роботнїк покалїчи, вон ма написане же роботнїк о можлївих ризикох бул начас обвисцени. Медзитим, у случаю роботодавательох у польопривреди, тот акт нє муши буц виробени. Же би нє пришло до злохаснованя того закона, совитуєм роботодавательом же Би на єдним паперу заш лєм написали же роботнїк обвисцени о ризикох и же роботнїк тот папер подпише – толкує Райович. Вон наглашел же тот поступок окреме важни кед на роботним месце наисце єст даяка файта ризику од покалїченя або професийней хороти (кед ше роботнїк пендра на даяки висини, пирска польо або овоц зоз хемийнима защитнима средствами итд.). Роботнїки заш лєм нє буду мац подполне здравствене осиґуранє, алє їх здравствена карточка будзе оверена и годни ю хасновац по тей основи лєм кед покалїченє настало як пошлїдок тей роботи, цо значи же ше роботнїк годзен лїчиц кед достанє слункове вдеренє (сунчаницу), алє нє и, наприклад, запалєнє гарла. Контролу над применьованьом Закона буду окончовац Порцийна управа, Польопривредна инспекция и Инспекция роботи. Пенєжна кара за физични особи пре потупйованє того закона од 5 000 до 150 000 динари. ■

ПОРЦИЯ И ДОПРИНОШЕНЯ У 2019. року минимална мешачна основа за доприношеня виноши 23 921 динари, цо зведзене на дньови уровень, виноши 797 динари, и то основа за плаценє порциї и доприношеньох. На тоту основу ше применюю шлїдуюци стопи: 1. Порция на доходок 10% и дньово виноши 80 динари; 2. Доприношеня за пензийне и инвалидне осиґуранє 26% и дньово виноши 207 динари; 3. Доприношенє за здравствене осиґуранє у случаю калїченя на роботи и за професийни хороти 2% и дньово виноша 16 динари. То значи же роботодаватель за єдного сезонского роботнїка дньово треба же би плацел 303 динари на рахунок порцийох и доприношеньох.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗЛАТНА ЗНАЧКА КУЛТУРНО-ПРОСВИТНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ СЕРБИЇ

ДОБИТНЇК ДР ЮЛИЯН РАМАЧ У Беоґрадзе додзелєни Златни значки Културно-просвитней заєднїци Сербиї, а медзи наградзенима и наш професор др Юлиян Рамач котрому мило же хтошка препознал и припознал його длугорочну роботу при Руснацох. – Тото припознанє як и други котри сом достал єдна файта припознаня и Руснацом, односно же хтошка замерковал же Руснаци робя на очуваню своєй традициї, култури и идентитету, понеже КПЗ Сербиї окрем визначним Сербом, додзелює златни значки и припаднїком националних заєднїцох – гвари Рамач. Златна значка Културно-просвитней заєднїци Сербиї додзелює ше за найвисши досцигнуца у обласци култури, просвити и уметносци, а того року професор др Юлиян Рамач медзи 60 добитнїками того значного припознаня. Його роботу у нашей заєднїци препознало и номиновало го Дружтво за руски язик, ли-

тературу и културу з Нового Саду, а Рамач им окреме подзековни на тим. Програма з нагоди додзельованя значкох отримана у Народним театре у Беоґрадзе, а тота награда му треца у потерашнєй кариєри. – Тота значка ми треца награда у кариєри, а попри нєй достал сом припознанє КПЗ Войводини „Искри култури” по виходзеню Сербско-руского словнїка и награду Шветлосци „Микола М. Кочиш” за роботу котра була обявена у тим часопису. Професор др Юлиян Рамач уж 11 роки у пензиї, а под час своєй кариєри видал и сотрудзовал на видаваню кнїжкох и словнїкох, а найвекшу часц своєй кариєри препровадзел на Филозофским факултету у Новим Садзе дзе преподавал на Оддзелєню за русинистику од його снованя по пензию. Длугорочни є член Дружтва за руски язик, литературу и културу. З. К.

ОДДЗЕЛЄНЄ ЗА РУСИНИСТИКУ ПРЕДСТАВЕНЕ У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ

ПРЕДНОСЦИ СТУДИРАНЯ НА РУСКИМ ЯЗИКУ

У просторийох Руского културного центру у Новим Садзе, 17. априла, представена робота Оддзелєня за русинистику Филозофского факултета у Новим Садзе. Пред Маткованьом, а на паузи проби Младежскей фолклорней ґрупи, Анамариа Рамач Фурман и Ана Римар Симунович спред Оддзелєня за русинистику на Филозофским факултету у Новим Садзе, упознали присутних зоз болоньску систему студираня, предметами хтори ше виучує на основних студийох, як и о здобутей квалификациї и перспективох после студираня на Оддзелєню за русинистику. – На оддзелєню за русинистику нє лєм же ше преподава о руским язику, алє ше и преподаваня по руски, то язик хтори ше порядно хаснує на тим оддзелєню. Кед ше дахто упише на Оддзелєнє за русинистику, вон, насампредз, постава студент Филозофского факултета Универзитета у Новим Садзе, цо наисце нє мала ствар. Наша Катедра порядно провадзи шицки иновациї хтори запровадзує Филозофски факултет, и кед зме меншина, нє

18 РУСКЕ СЛОВО

ощербени зме – гварела Анамариа Рамач Фурман, на початку промоциї. Медзи иншим, поведзене же ше окрем историї Руснацох и фахових предметох з язика и литератури, як и общих предметох, учи вецей странски язики, алє же єст и рижни звонканаставни активносци, як цо, наприклад, Дзень отворених дзверох, Европски дзень язикох, Дзень мацеринского язика, як и рижни програми и трибини. У краткей презентациї участвовали и студенти Лидия Костелник, Дарко Заґорац и Тамара Салаґ, и вони гварели же предносц студираня на Русинистики тота же ґрупи малочислени, та наставну материю мож лєгчейше звладац. На стретнуцу представени и можлївосци хтори понука студиранє на Филозофским факултету, насампредз, черанка студентох медзи универзитетами у вецей державох хтору оможлївює програма Еразмус +, а хтору и вихасновал праве Дарко Заґорац, а постої можлївосц пребувац на другим универзитету у другей держави єден семестер. – Попри шицкого того, студенти трецого и штвартого року Оддзелєня за русинистику можу конкуровац за стипендию хтору додзелює Национални совит Руснацох, за хтору треба виполнїц одредзени условия, а попри тей, можу конкуровац и за даєдну другу стипендию – гварела Ана Римар Симунович. Интересантне тото же на Филозофским факултету постої студийни тидзень, а то у ствари, тидзень пред испитним термином у хторим ше настава нє отримує и студенти ше теди можу баржей пошвециц ученю за испити. Тиж так, студенти хтори нє на Русинистики можу ше уписац на руски язик як странски язик. Т. С. 26. АПРИЛ 2019.

АПРИЛ

2019. рок ЧИСЛО 4

Оленка ЖИВКОВИЧ

БАГНЇТКИ Запахли багнїтки у рукох. Запахли на жертву, на боль и церпенє. Затанцовали по думкох багнїтки здогадуюци ше дзецинства и чистей щирей вири, Новому цо приходзи. Нє знала душа дзецка цо тото нове, нє спознавала глїбину жертви дарованей. Аж тераз, у цихосци храму лєм дотхла роздумованє о вичносци, як пах багнїткох.

26. АПРИЛ 2019.

Татяна БЕУК ЛАТЯК

СЦЕРАМ Сцерам одрана шицко, нє знаюци анї сама цо перше треба висцерац. Найлєгчейше сцерац без вибераня, шором, од дзецинства, прейґ младосци, по нєшкайши днї, розплачем ше з часу на час. Вируцуєм дзепоєдних милих людзох зоз живота, най ме нє здогадую же сом була щешлїва, слиза слизу здоганя, отвера ше нєбо. Дрем фотоґрафиї, пожовкнути писма, одруцам блок з телефонами... И нє ставам, як дзива, як нєрозумна, робим яґод же ми ЮТРЕ завиши од того. На концу висцерам себе, анї бановац нє будзем. Виправка: пре технїчни причини у прешлим чишлє „Литературного слова” випадло мено авторки писнї „Птици”. Мено авторки Мирослава Даждиу.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

Ася ПАПУҐА

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Здравка Бабич народзена у Билечи у Републики Сербскей. Добитнїца є трицец домашнїх и медзинародних припознаньох за поезию. Обявює у ексклузивних часописох „Сербска вила”, „Нова зора”, на дружтвених мрежох и интернет порталох. Поезия єй прекладана на вецей язики и обявена и у странских часописох. Член є Здруженя писательох Републики Сербскей, як и сенатор Шетовей униї поетох у Сенату шветовей униї поетох у Италиї. Обявела три кнїжки поезиї: „Погляднїци зоз Билечи”, „Мешац стварял жену”, „Вон ме люби зоз кирилку”.

Здравка БАБИЧ

СВЯТИ ЗАРУЧНЇКИ НАШО ПЛАКАНЄ Глєдала сом водопади у твоїх очох.

ТВОЯ АТЕХА Загультала сом це до горуцого витру опила зоз свою слизу и замкла на 9. боку Газарского словнїка, дзе пише:

А ти ми морйо до сна послал. Тераз слухам як жем цихо. Вадза ше плима и осека.

Кед ше пребудзице Стретли ше нашо гикнуца. и нє болї вас нїч, знайце же сце вецей нє медзи живима. Кед даяка жена пожада це любиц уджобнє ше на оштре на власним шерцу.

У златним змерку септемберскей ноци, трепеца два гвизди на нєбе. У нїх два глїбоки тайни... Святи заручнїки. У змерку нєбо ше з твоїм меном вола ЙоАкиме! А я Ана. Найблаженша од шицких, нєвина, обтерхована звонка часу... Подписала сом благовищенє, хвильку влапела побочкац ци очи. З огньом шепоту з огньову молитву повивам з ґамбами рими твоєй осаменосци. Зоз звуком церковних дзвонох шептам ци тайну вичносци. Моя нєма силуета будзи ци здогадованя на облапенє першого стретнуца. Я нєшка вечар нє шпим над твою твару литурґийну, док на дну олтара кадзиш исконски боль. Искри вибива жима на моїх ґамбох у храму твоєй божественей души. У цихосци твоїх пальцох, розсипуєм арию гадвабних дотикох з любовним криком. Врац ше ЙоАкиме! З дотхнуцом Адамовским, офарб з бакрову фарбу мойо желєни винїци. У одкосу бетелїни, на моїх узретих першох, з исконским укушеньом мудросци повивай нєбесне дзивче. На вики виков... Аминь! (Святи и праведни Йоаким и Ана, по християнскей традициї, були родичи Дївици Мариї, односно Исусова баба и дїдо. Святих и праведних Йоакима и Ану славиме 22. септембра)

20 РУСКЕ СЛОВО

26. АПРИЛ 2019.

***

Витай! Ти, хтори так нагло, а так єдноставно и лєгко, просто лєм ту. Знова, и знова и знова. Витай, ти, хтори так нєсцерпено береш, а так нєсебично даваш шицко свойо, шицко мойо, шицко цо сом анї нє знала же мам, же постої, же вообще можлїве... прето же нє було препознате. Витай! Ти, чий дотик аж болї од моцносци и цеплоти, ти, пре хторого огень бовчи як нїґда, знова и знова и знова! Витай, ти, хтори ґаладно и галаво ґрабеш кажду часц мойого цела, а так ясно видзиш же ми праве тото и треба. Ти, хтори нащежар ошвицел тото цо нїґда нїхто нє могол, гоч ше пробовало. Витай, ти, хтори ми отворел нєчловечи апетит, ти, хторого нєзасицено жадам вше баржей знова, и знова, и знова! Ти, хтори роздзераш, хтори кусаш, хтори таргаш, хтори до креви драпеш, а так нїжно, ясно и мило видзиш, знаш и розумиш цо робиш и кого береш. Хторому першираз у живоце то безусловно допущуєм. Витай, ти чийо божески чарни власи сцем кажди вечар чувствовац на своїм хрибце, чийо вирисовани слова на плєцох сцем кажде рано перше видзиц. Витай у моїх ноцох! Витай у наших швитаньох, ти, хтори перши конєчно препознал и пренашол як преламац корч у моїм целу, ти, пре хторого ше трешем годзинами знова, и знова, и знова! Тебе даруєм кажди крик док ме наганяш же бим розтаргала гласово струни, врещаци твойо мено. Док ми допиєш, сам пойдзеш. А тераз – лєм витай! Знова, и знова, и знова! 26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

Ася ПАПУҐА

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Здравка БАБИЧ

СВЯТИ ЗАРУЧНЇКИ НАШО ПЛАКАНЄ Глєдала сом водопади у твоїх очох.

А ти ми морйо до сна послал. Тераз слухам як жем цихо. Вадза ше плима и осека.

20 РУСКЕ СЛОВО

26. АПРИЛ 2019.

***

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА

ЗАГЛОБЕНИ У ИСТОРИЇ (Звонимир Павлович, „Зазбероваче труплох”, драми, „Руске слово”, 2018, Нови Сад”) „Руске слово” прешлого року, цалком на концу, видало кнїжку Звонимира Павловича, три драми под заєднїцким насловом „Зазбероваче труплох”. Под насловом першей предлужує єдинствени, по руски, континуовани анґажман у драмскей литератури, а познавательом руского драмского живота ясне и же ше то може повесц и о його участвованю у руским театре. У тих двох виреченьох основни характеристики кнїжки у циню других, як цо лапидарно приказана и авторова творча биоґрафия на рамикох истей, зоз котрей мож дацо дознац, алє нє вельо конкретного. Понеже зме два драмски тексти уж видзели на сценох: „Зазбероваче труплох” у реализациї РНТ „Петро Ризнич Дядя” и „Бабушка” у виводзеню Драмскей секциї Руского културного центру з Нового Саду, вони познати, а треци текст, котри його потерашню театерску литературу приводзи по крещендо, кед уж бешедуєме у сценских релацийох, маме нагоду першираз видзиц. Драма „Зазбероваче труплох” була обявена як прилог у „Шветлосци”, та на себе обрацела увагу так же є, нєзвичайно швидко, положена на репертоар спомнутого, руского, професийного театра. Сценску верзию драми „Бабушка” зме видзели озда рок пред тим як є обявена, а трецу драму „Такси за Бабилон” упознаваме аж тераз. Интересованє за виводзенє „Зазберовачох труплох” було вельке, a и коментари о нєй було досц. Углавним, було двоєнє на тему чи то биоґрафия родоначалнїка рускей писменосци и литератури, чи є авторова фикция на, шицким Руснацом интересантну тему о улоги др Гавриїла Костельника у историйно турбулентних часох чий форґов однєс и його и руцел цинї на дїло котре за собу охабел.

Одбранїц литературни твор лєгчейше кед ше вон сам бранї зоднука, на способ як ше браня Павловичово „Зазбероваче труплох”. Без огляду на тото цо вон сам у послеслову гутори о тим, упутеним до креативносци ясне же литература нє списує живот, за тото єст документи и документарна творчосц. Писатель на основи стварносци креїрує швет котри ма пренєсц порученя о дїйох котри ше случую и їх уплїву на його юнакох. Павлович креїровал Костельника як чловека котри интелектуално моцни, алє є и чувствительни и ламаци пред моралнима виборами. И, виходзи уж нє раз з литературу потвердзене искуство чловечества, же цо чловек висша вертикала, вон церпи вецей прициски, же ше на ньго квача и грихи велїх коло нього, анонимних. Писатель креїрує його чловечески одлуки, указує на процес їх девалвациї чи афирмациї (история тото исте роби по критериюмох часу и тих цо ю пишу). Маме коло себе швижи приклади як ше меняю морални и историйни становиска о релевантних особох у розличних дружтвених стредкох. По тим цо за нас, тутейших Руснацох, Костельник зробел, и далєй чловек за шицки часи. „Бабушкa” драма, аж мало повесц траґедия, хтора драстично зужує визир през котри патрене на Костельникову судьбу. Автор гутори же го инспировали двоме писателє, Кушнер и Кафка, а стреднє информовани читач би ше могол поволац на плеяду писательох, од Солженїцина, по Тишму, Киша, або аж и на голоотоцких писательох, та и на нашого Владимира Бильню, та шицких других котри обрабяю траґедию поєдинца у системи екстремней диктатури. У нєй ше зло, як час чече, вше швидше мултипликує, покля, як балон нє пукнє и з нього вичури шицок чловечи смрод, а вец го витри пременкох роздую. По нови круг пекла... Треца драма спада до кругу литератури абсурда, Бекетового типу, у хторей, як уж поведзене, крутила зла на самим верху, на хторим зацих, тота хвилька пред розпадованьом, бо далєй нє мож... Далєй метафора рики до хторей шицки падаме як трупла, чийо цела цага вода, зопера их даяки пняк, заквачи галов, прицишнє нови мертви... Морбидне як найцмейши макабр театер, у хторим анї мали франти нє приноша искри шветлосци. Кед уж бешеда о читаню змиста, место повесц упечаток же ше по морбидни ефект часто доходзи през инсистованє на бруду, гоч му анї нє место, та ше (як и саме менованє труплох у наслове) хаснує сербски лаца, нємотивовано (же младши уж маю таку погубену бешеду нє оправданє) озда, ми нє маме формоване поджемє, та хаснуєме сербски сленґ, а литература по руски, ма буц и учебнїк руского язика. Ирина Гарди Ковачевич

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Данило Вуксанович

22 РУСКЕ СЛОВО

26. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

У ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

БУДЗЕ РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ

– Основна школа „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове до нового школского року войдзе богатша за ище єдно руске оддзелєнє, на радосц шицких занятих у тей школи, а и шицких родичох. У нашей школи остатнї два роки нє було першокласнїкох у руским оддзелєню, алє ше того року радуєме же ше дзеци буду мац нагоду учиц на своїм мацеринским язику – гварела психолоґ Соня Шанта. Того року до першей класи уписане 57-еро дзеци, од того осмеро дзеци уписани до рускей класи. У руским оддзелєню потераз уписани пейц хлапци и три дзивчата, а їх учителька будзе Єлена Кухар. Тестиранє дзецох за першу класу ище вше тирва. По словох психолоґа школи, на тестираню дзеци ше досц добре указали, маю красне предзнанє, вельо того уж знаю. Добри су у лоґичних операцийох котри важни за першу класу и тот возрост. Тиж так надпомла же дзеци котри буду исц до рускей класи буду мац вигоднєйши условия за ученє, буду учиц у меншей ґрупи, цо барз добре. Учителька им ше може вельо вецей пошвециц. Дзеци вельо менєй маю роботи дома, бо ше у школи вельо того научи и посцигнє. – Шицки звонканаставни активносци котри руским дзецом оможлївени и попри школи барз добри, бо шицко то вєдно барз уплївує на їх вкупни розвой. Мойо думанє же ше родичи обаваю же як ше дзеци познєйше знайду у школованю кед иду до рускей класи, алє то може буц лєм додатни плус за тоти дзеци – гварела Соня.

Школа у Дюрдьове уж роками ма праксу же учительки пред урядовим початком школского рока нащивюю дзеци у оводи. То перши контакт дзецох зоз учительку, а тиж так и предшколски дзеци нащивюю школу. То ше указало як добра пракса, бо на таки способ ше приблїжую школи и ґу обовязком котри их там чекаю. Учителька Єлена Кухар зоз своїма школярами штвартей класи з вельку радосцу вигосцела будуцих школярох. Домашнї им пририхтали кратку програму, одшпивали им даскельо шпиванки и кратко им виприповедали же як вони препровадзели штири роки у школи. У такей атмосфери и дзеци зоз оводи мали дзеку указац цо вони знаю, та одрецитовали и одшпивали даскельо писнї. Моцни аплауз потвердзел же тото стретнуце було успишне. Л. Кухар

ВИСТАВА ФОТОҐРАФИЙОХ ПРЕЗ ОБЄКТИВ МЛАДИХ У НОВИМ САДЗЕ

КУЛТУРНЕ НАШЛЇДСТВО И ИНТЕРКУЛТУРАЛНОСЦ

Фото: В. Вуячич

Вистава „Културне нашлїдство през мой обєктив”, як резултат проєкта котри реализовал Завод за културу войводянских Руснацох зоз финансийну потримовку Фондациї „Нови Сад 2021 – Европска пре столнїца култури”, отворена пондзелок вечар, 22. априла, у про сторийох ОПЕНС-а, у Новим Садзе. – У проєкту участвовали 17-еро штредньошколци представителє нашей рускей, сербскей, бунєвацкей, влашскей, ромскей и че скей националней меншини. У рамикох того проєкту присуствовали на двох стретнуцох под час котрих орґанизовани вецей интерактивни преподаваня и роботнї о културним нашлїдстве, интеркултурално сци и фотоґрафиї, и медзисобно упознали и представели свойо национални заєднїци. На вистави виложени 42 фотоґрафиї на тему културного скарбу. През

26. АПРИЛ 2019.

проєкт „Културне нашлїдство през мой обєктив” намагало ше вибудовац активне одношенє младих ґу институцийом култури през їх участвованє у културних збуваньох и розвою будуцей публики – гварела Анамария Ранкович, директорка Заводу отвераюци виставу. О вистави Єлена Йованович спред Фондациї „Нови Сад 2021 – Европска пре столнїца култури” гварела же у фокусу були млади и їх видзенє традициї, а тиж так була уключена и интеркултуралносц, та ту бул акцент на тим цо тото цо младих зєдинює и дзе вони видза розлики. У мено Фондациї Йовановичова подзековала нашому Заводу на добрим сотруднїцтве и потримовки котра дата, з тей нагоди младим. Вукашин Ґрозданович як домашнї спред ОПЕНС-у гварел же млади треба най останю ту, у тей держави, же би зоз своїма идеями були активни и креативни, а старши ту же би им тото и оможлївели. Вон тиж так подзековал на одличним сотруднїцтве, а резултат то була тота вистава фотоґрафийох хтору зме мали нагоду видзиц. У проєкту участвовали и тройо млади Руснаци чийо фотоґрафиї були виложени на тей вистави – Наташа Джуджар, Марина Грубеня и Лука Вуячич. Ношителька проєкта була Єлена Перкович, а координаторки проєкта були Аня Делач и Александра Живкович Бучко. По сле Нового Саду вистава будзе представена и у Билей Церкви, Суботици и Кучеву, одкаль авторе фотоґрафийох. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА СКУПШТИНА КПД „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

АКТИВНОСЦИ ВОЧИ ЮВИЛЕЯ На Скупштини КПД „Дюра Киш” у Шидзе прилапени Звит о роботи Дружтва за 2018. рок, як и финансийни звит, хтори присутним поднєсол предсидатель Дружтва Златко Манько. Поднєшени и звит Надпатраюцого одбору, а предсидателька того цела Нада Кечкеш суґеровала же би требало вецей шпоровац

Руским доме у Шидзе отримана Скупштина КПД „Дюра Киш” на хторей принєшени вецей значни одлуки. Насампредз прилапени Звити о роботи Дружтва за 2018. рок хтори поднєсол предсидатель Дружтва Златко Манько. Вон обсяжно представел активносци шицких секцийох и наступи на рижних манифестацийох у прешлим року. Скупштина прилапела и Финансийни звит за прешли рок хтори тиж поднєсол предсидатель Манько. И з тей нагоди вон визначел же средства нє провадза динамику активносцох, насампредз у першей половки рока кед пожня, або спомалшено сцигую. Поднєшени и звит Надпатраюцого одбору, а предсидателька того цела Нада Кечкеш суґеровала же би можебуц требало вецей шпоровац насампредз кед слово о єдзеню и напою и же би ше зоз зашпорованима средствами могло купиц голєм єдно облєчиФЕСТИВАЛ во, або дацо подобне. Цо МЕЛОДИЇ РУСКОГО ДВОРУ” 10. АВҐУСТА ше дотика Плана роботи ” за за 2019. рок, на СкупТогорочни фестивал народних и тамбурових оркештини гварене же шицки секциї предлужа свою строх „Мелодиї Руского двору” будзе отримани 10. порядну роботу и актив- авґуста, а нє першей соботи у септембру як було поносци и, же уж од тераз тераз. Пременка термина як обгрунтованє, ушлїдзетреба ше помали пририх- ла пре подлу хвилю хтора остатнї роки онєможлївйотовац за означованє вель- вала фетивал кед бул отримани на лєтнєй бини у кого ювилея Дружтва 100 порти Лєтнєй владическей резиденциї. Як гварел роки од снованя, хтори предсидатель Златко Манько, тиж пре нови термин, будзе означени 2020. ро- намагац ше будзе же би Фестивал вошол до рамикох културней манифестациї „Шидске културне лєто” ку. Єдна з планованих акхторе каждого року почина у другей половки юлия и тивносцох и же би ше то- тирва по 19. авґуст, односно, по Преображенє Госго року отримало єден поднє и Кирбай нашей церкви и парохиї. концерт дружтвох зоз оп-

штини Шид, Сримскей Миторвици, алє и зоз Петровцох, Миклошевцох и Осиєку зоз Републики Горват скей. Тиж будзе отримани и традицийни фе стивал „Мелодиї Руского двору” за хтори ше розпатра одредзени пременки у концепциї и наградзованю. Скупштина прилапела и одлуку о гербу Дружтва на хторим мотиви рускей застави зоз медвед зом, потим гушльов ключ хтори символизує музику як и отворена кнїжка хтора символизує просвиту, бо Дружтво ма и просвитну функцию цо у назви Дружтва и визначене. Тиж виписани и рок снованя дружтва 1920, назва Шид и назва Дружтва. Єдна з одлукох була и одлука о членарини хтора виношела 100 динари за цали рок, а тераз є звекшана на 200 динари и одноши ше на полнолїтних членох Дружтва. На Скупштини ше нашло и питанє пременки двох членох Управного одбору хтори пре обєктивни причини (одход до иножемства) нє годни участвовац у роботи того орґана и дружтва. Принєшена одлука же би нови членїци Управного добору були Гелена Папуґа и Ясминка Димитриєвич. Тиж на Скупштини було слова о тим же у активносцох Дружтва нє участвую досц Руснацох и бешедоване цо би требало зробиц же би Руснаци були активнєйши же би приходзели на програми и дружиц.■ Вл. Дїтко

24 РУСКЕ СЛОВО

26. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ОСМАКОМ ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” З КОЦУРА ПРЕДСТАВЕНА КЕРЕСТУРСКА ҐИМНАЗИЯ

БАРЗ РАХУЮ НА КОЦУРСКИХ ШКОЛЯРОХ У коцурскей ОШ „Братство єдинство” 17. априла школяром осмей класи руского оддзелєня представена Штредня школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, з акцентом на Ґимназию на руским наставним язику, алє и ґимназию на сербским язику и напрям туристични технїчар. На презентациї спред Националного совиту Руснацох участвовал предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и директорка Школи „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович котри зоз своїх аспектох представели можлївосц и прецо важне и штредньошколске образованє на мацеринским язику, и на яки способ наш Национални совит потримує школярох и їх родичох же би вибрали руску Ґимназию. Подробнєйши информациї коцурским школяром презентовани през барз квалитетно поробени промотивни филм у хторим Школу „Петро Кузмяк” представели сами школяре, професоре и директорка Школи. У филме представена под єдним закрицом и основна и штредня школа, єй напрями, потим єй кабинети, интернат и його понуканя, терпезария, физкултурна сала и терховня цо шицко на розполаганю школяром. Тиж так преставени и шицки змисти и звонканаставни и звонкашколски активносци хтори Школа понука, а попри тим и сам Керестур и його

атрактивносци и интересантносци, и места хтори школяре найдзечнєйше нащивюю. – У руским оддзелєню осмей класи коцурскей Школи єст єденац школярох и промоцию провадзели з вельким интересованьом, а дзепоєдни ше вияшнєли же су заинтересовани уписац ше до Керестура, цо нам барз мило и дзечнє на нїх рахуєме. Цешиме ше же ше остатнї роки школяре з Коцура знова у векшим чишлє опредзелюю предлужиц школовац у нашей Ґимназиї, бо Коцур попри Керестура єдно з найвекших руских местох – виявела после промоциї директорка Пашо Павловичова. На промоциї були присутни и директорка Школи „Братство єдинство” Славица Байор и професорка биолоґиї и членїца Националного совиту Руснацох Весна Раґаї Цап. М. А.

ОСНОВНА ШКОЛА „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

ДАЦ ПОРИВ ДЕМОКРАТСКЕЙ КУЛТУРИ

Основан школа „Йован Йованович Змай” з Дюрдьова закончела реализацию дворочного проєкта „Побудзованє демократичней култури”. Резултати проєкта котри започати у априлу 2017. року як резултат дали освидоменосц школярох и занятих у школох о компетенцийох и вредносцох демократскей култури. У проєкту „Дац порив демократскей култури” участвовали двацец школи, дзешец основни и дзешец штреднї школи у Сербиї. После законченого проєкта наставни кадер и школяре богатши за искуство котре у їх школи вибудовало векшу толеранцию, бо проєкт мал задаток унапредзиц антидискриминаторни принципи засновани на националних стандардох, стандардох Републики Сербиї и моделу Совиту Европи. Понеже у наших школох нєт иснує предмет о демократичней култури учашнїки ю уводзели як часц каждого предмета. За тот проєкт основани Школски тим ко-

26. АПРИЛ 2019.

три поряднє участвовали на схадзкох и едукативних роботньох у Сербиї, Чарней Гори и Албаниї дзе мали чесц бешедовац о своїх резултатох и активносцох, алє и чуц думаня, искуства и совити других учашнїкох. Дзекуюци проєкту преславйованє Националного дня Руснацох постала порядна дїялносц у ОШ. Од теди школяре школяром на тот наш дзень помагаю же би на директни способ похопели хто Руснаци. Єдна з активносцох у школи була драмска сличка школярох осмей класи. У нєй приказали як єдна часц оддзелєня жадала сцекнуц з годзини, бо ше нє порихтали за одвитованє, а други мали задаток прешвечиц их же треба остац. Закончуюца конференция, як остатня активносц у проєкту, отримана у земунскей Ґимназиї. Теди додзелєни Плакети школом демократичних вредносцох. Спред дюрдьовскей ОШ превжали ю членїци Школского тима директорка Вукица Петрович и учительки у школи Мария Тртич и Светлана Шовлянски. – По законченю проєкта постали зме свидомши, яснєйше нам у котрим напряме треба же бизме розвивали живот и роботу у школи. Демократска култура наш модел живота. Зоз єй розвиваньом треба же бизме лєпше жили, окреме у штредку як цо Дюрдьов котри вецейнационални – гварела директорка Вукица Петрович. Проєкт „Дац порив демократскей културе” реализовани у рамикох програми Европскей униї и Совиту Европи за заходни Балкан и Турску. Финасовала го Европска уния и Канцелария Совита Европи у партнерстве зоз Министерством просвити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ВЛА ДИМИР, ВЛА ДО ГАЙДУК, ПЕНЗИОНЕР З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

КОШТОВАЛ СОМ ЗОЗ ШИЦКОГО

Пише: Любомир ДУДАШ

ФИЧА – Мнє, заш, мучело ище дацо... Застава 750, лєбо Фича, як народ гвари... У живоце сом мал два таки авта. Єден, жовти, у мнє ше гонєло без санованя, алє зоз дошлїдним и шоровим отримованьом 34 роки. Нє пошол потим як одпад, предати є, та и далєй робел свою роботу у нового ґазду. Други нє потримал тельо, алє и тот ме нє зохабел нїґда у драже. Тераз мам Опела, алє Фича остал Фича...

26 РУСКЕ СЛОВО

Нє познац Владу Гайдука у Руским Керестуре би було наисце нєможлїве, алє з котрого боку? Владо, тераз уж єденасти рок пензионер дакедишнєй Друкарнї „Руске слово”, а мало того єст цо нє робел у живоце, наисце...

младших рокох, лєбо дзецинства, найбаржей паметам як сом лапал риби, вшадзи и на шицки можлїви способи, зоз кошаром без дна, зоз мрежу, пендельом, черенцом, мередовом, та и голима руками кед то могло – приповеда Владо доволуюци наисце давни, но заш лєм прекрасни, памятки. – Ту на Вепровацкей, тераз Русинскей улїци, мой оцец дакеди мал палєнчару, роками, алє нє и цали живот. Опрез хижи и тераз ярок лєм же теди бул полни з воду, а найволєл сом кед „Юта”, на концу валала ґу сушедному Крущичу, правела паузи у роботи и кед през ярок цекла бистра и чиста вода. Чежко то нєшка и задумац, но ми у тим ярку знали лапац потьки и вецей як килу и пол, два, та и вецей, требало лєм знац кеди и нїч инше за мнє и шицких товаришох з Вепровацкей нє було важне.Теди сом, озда, уж мал и коло петнац роки, научел и зоз пендельом обезпечиц полудзенок, вечеру лєбо инше. Було дакеди и проблеми, нє бул сом моцни и високи ростом, та пендель лєцел лєм зоз мосцика, а нє було их вельо, покля ярок нє одцекал споза Ґажийовей хижи та по теметов, до Старого беґелю, та до Велького беґелю. Рибу зме лапали часто и на Буячей, на других долїнох, та и числених яркох и беґельчикох – нє става з приповедку Владо. Од теди му рибарски стаж чече вецей як пейдзешат роки и то вше зоз плацену членарину, односно рибарску карту. – Просто, як да повем, то найкрасше цо мож найсц як гоби лєбо лєм розвагу, Можем повесц, а цешим ше зоз тим, же найвеша риба котру я влапел на циґонь бул петнацкилови Амур. Було ище того, алє такей килажи вецей нє... Но, роки преходзели, прешла єдна, прешла друга школа, та Владо почал робиц як типомашинист, у Друкарнї. То бул єден бок.

На другим була робота у младежи, тедишнєй, вредней, роботней и зложней яку мало хто мал и у надалєко широким околїску. ЧАСИ НА КОТРИ ШЕ РАДО ВРАЦА – То час, перши роки коло 1970-тих, кед ше робело здушнє, кеди ґод требало, дабоме задармо, алє ми мали и идеї, и дзеки цошка пременїц, та зме то и меняли на найлєпши способ, а на добробут шицкей младежи валала, та и шицким другим котри приходзели и зоз сушедних и дальших местох. То час орґанизованих и барз нащивених балох, танцох, роботних акцийох ... Уж кед зме коло того, мнє нє заобишли и три Союзни младежски акциї, Нови Беоґрад, Ниш и Летенка. Часи котрих ше и тераз радо и зоз задовольством здогадуєм – приповеда Владо Гайдук як да кнїжку власного живота праве тих дньох по хто зна хтори раз ознова пречитал. Бо, после Летенки ше и оженєл зоз бриґадирку Дану, нєшкайшу супругу, зоз котру маю сина Мирка, а од нього и нєвести Наташи и два унучки, двойнятка Ему и Сташу. – Якош, кед ше тераз огляднєм, цалком нормално у тедишнїм чаше було же сом и зоз роботи бул и длугорочни младежски активист нє лєм у валалє, алє и у Кули, як и активист, та и секретар у парти й ней 26. АПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

орґанизациї Друкарнї. Таки були часи, алє твердзим же шицко цо робели, нє лєм я, алє и други, робели зме з дзеку и ясну визию того цо зме сцели, и жадали полєпшац, а поробели зме наисце вельо того – предлужує собешеднїк приповедку у котрей єст полно, алє шицко зоз ясним цильом и змистом длугорочних активно сцох на велїх польох. Допущел сом себе шлєбоду надпомнуц му и музику зоз котру жил надосц роки як ритем ґитариста вєдно зоз Теофилом Сабадошом, Мижом Микитом и Мироньом Джужаром, Беґайлом. Владо потвердзує и предлужує свойо видзенє рокох котри даєдни уж давно прешли... ОДХОВАЛ ДАСКЕЛЬО ТИСЯЧИ НУТРИЇ – Вше сом шицко любел знац, алє и поробиц го на спо соб за котри сом тримал як найлєпши, та сом так почал ховац и нутриї, а теди то була, у велькей держави, права индустрия котра приношела и добри заробок... Одховал сом, так по скромнєйше, помедзи три и пол и штири тисячи нутриї, а можеш задумац кельо лєм найкрасши женски бунди з того ушити. Медзитим, пришли нїяки роки, пришла инфлация, други биди того швета и тераз нє знам чи дахто ище дацо таке роби, а я сотруд зо вал и зоз Суботи ча ня ми, зоз Словенцами и шицкима другима, и зарабял. Було, та прешло – змахнул з руку, а вец предлужел: – Якош источасно, теди зоз помоцу Миро ня Ма лац ку, аґро нома и ди ректо ра „Першого маю”, направел сом зоз супругу и перши крочаї у заградкарстве. Кед Малацко спомнул же у Голандиї паприґу

пе стую на иншаки спо соб, я такой зоз питаньом – а чи вони наисце мудрейши од нас, чи лєм вецей роздумую и вецей науку хасную? Закончело ше, а тирва и нєшка ище вше, же Владо и Дана такой теди уведли залїванє по системи капканя, а шори у пласте нї ку були нє пол ни ме тер єден од другого, а од кореня по верх пластенїка мушели буц поцагани шпарґи пре лєгчейши рост. – Спочатку було вшелїячини, алє сцер пе нє и до шлїд носц приведли до паприґи, найчастейше то була „Искра”, висоти поверх плєцох одро снутого, а обера ло ше и висши спрати. Углавним, и тота робота звладана так як зме то зоз супругу сцели и жадали. Окрем паприґи Дану и Владу на блїзших пияцох познали и по огуркох, парадичох и сладкей кукурици... – Нє знам анї сам, алє думам же сом таки одмалючка. Шицко ме и вше интере совало, а ми наисце були и таки ґенерациї. Можебуц сом то од дїда, мацерового оца, нашлїдзел. Вон єден час бул на роботи у Америки и там ше и научел як и цо треба робиц, а вельо того сом научел и од оца у одрастаню як и мой, тераз уж покойни брат, котри бул наисце майстор и за майстрох. Чи то ґени чи нє, нє знам, алє знам и свидоми сом того же и кед би ознова драгу требало виберац, вибрал бим исту, роботну, чисту и че сну, та най ме голєм по таким и паметаю и блїзши и дальши потамаль док тому придзе час...■

Владо Гайдук: З нутрийох могло добре заробиц

Паприґа знала нароснуц и поверх плєцох

26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ СТОРОЧНЇЦИ ОД СНОВАНЯ РНПД –

ПЛОД УЛОЖЕНОГО ТРУДУ Пише: Дюра ЛАТЯК

Початки националного будзеня при Руснацох на териториї дакедишнєй Угорскей, особлїво на подручу нєшкайшей Восточней Словацкей и Закарпатскей обласци України, ґу котрим етнїчно припадаю и бачванско-сримски Руснаци, вязани за мено священїка Александра Духновича (1803–1865). Реализовало их у нас Руске народне просвитне дружтво, основане 2. юлия 1919. року у Новим Садзе

догадаме же после вибору членох Управного одбору на чолє з предсидательом о. Михайлом Мудрийом, у фокусу бул праве його реферат „О язику за южнославянску руску писменосц” дзе вон на концу предклада же най ше за „руску писменосц у держави СХС приме тот руски язик, котрим наш южнославянски руски народ тераз бешедує”1. Отец Михайло Мудри так обгрунтовал свой предлог: „За карпатско руски кньижевни язик нье можеме повесц же вон то наисце, бо то є правеньина и мишаньина зос церковного и других руских язикох. Як „Неділя“ писала, так ше ньигдзе нье гуторело. Кед би ми дакле за наш кньижевни язик вжали гоч хтори од тих двох постояцих правих руских кньижевних язикох, теди би себе и свойому народу, церкви и школи наруцели єдну вельку терху и то пре то, бо би мушели воспитовац себе и дзеци нашо на таким язику, цо го нье бешедує дома аньи мац аньи дзеци, цо го нье зна аньи священик аньи учитель. Хто би писал кньижки и новинки за народ на тим язику, цо го нье зна? Знаме зоз ньедавней прешлосци, як чешко було учительом учиц дзеци на цудзим язику (ту дума на мадярски язик – зам. Дю. Л.), па то заш да заведземе до школох! Нье гуториме ми, же су нам руски кньижевни язики зошицким страни, бо зме и ми дзеци велького руского народу, алье су нам на тельо цудзи, же их нье знаме вигваряц так, як вони вигваряю, же су нам вельо и вельо слова цалком ньепознати. Кед би нашо дзеци у школох мушели учиц гевти кньижевни язики, то би с того льем то вишло, же би аньи свой власни язик аньи гевтот кньижевни нье научели.

28 РУСКЕ СЛОВО

o. Михайло Мудри

Останьме дакле при свойому, яки є, таки є, наш є. Же ми сцеме свой власни кньижевни язик, то нье значи, же ше с тим сцеме одорвец од своих братох на сиверу. Нье!! Ми треба да и гевти язики учиме и знаме. Дай Боже, да придзе тот час, да будземе єдни у язику, алье док до того нье придзе, мушиме мац темель на котри станьеме у роботи за руску просвиту, бо иншак зме нье годни аньи почац. Тот темель то є наш мацерински язик. Вон нас ма повязац зос гевтима литературнима язиками. Вон є руски, па кед го будземе добре познавац – порозумиме ми и гевти и льехчейше их прилапиме, примеме за свойо. Пригваряю нам, же кед ми останьеме при своим южно-славянско-руским язику у кньижевносци, же теди будземе одрезани од свойого кореньа т.є. одорвани од своих руских братох на сиверу и од их култури. Тота пригварка нье може ше доказац. Льем тельо одповеме. Хто будзе добре знац тот свой язик, льегко ше приучи и на свой – повеме – прадьидовски руски кньижевни язик, кед му будзе потреба... ( визначел – Дю. Л.) 1 Записник І-го руского народного собрания отриманого 2./ VII. 1919, Руски календар за югославянских Русинох на прости рок 1921. рок, зложел у мену Руского народного просвитного друштва Дюра Биндас, Видатель и властитель РУСКЕ НАРОДНЕ ПРОСВИТНЕ ДРУШТВО У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, Сремски Карловци, 1920, боки 6-8. Тиж так и „Шветлосц” ч. 4/1989, б. 539.

26. AПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА (IX) На концу свойого реферата о. Михайло Мудри предложел слїдующу резолуцию: „Понеже ше наш южно-славянски руски язик указал способним за водзенье культурного розвитка нашого народу, понеже ма у себе свойствия и силу дальшого розвиваня, понеже наш южно-славянски руски народ нье сце опущиц и забуц свой прадьидовски язик, алье го сце усовершовац, пре то предлагам, да ше за язик

МУДРИ, о. МИХАЙЛО Длугорочни парох керестурски, перши предсидатель Руского народного просвитного дружтва (РНПД) Народзел ше 30. децембра 1874. року у Руским Керестуре. Основну школу закончел у Руским Керестуре при славному учительови Петрови Кузмякови. Першу класу ґимназиї, вєдно зоз познєйшим владиком Дионизийом Нярадийом, у Винковцох, а познєйши класи з вельку матуру у Заґребе як питомец нашей семинариї. Богословию закончел у Заґребе. За священїка є, як нєоженєти, пошвецени у Дюрдьове 21. октобра 1900. року. Пошвецел го Крижевски владика Юлий Дрогобецки. Ище як неоєрей бул меновани за актуара владическей канцелариї у Крижевцох, а 1902. року постава душпастир у Прґомелю, администровал и Дишник, а доходзел и до Липовлянох. Од 12. марца 1912. року вон администратор „in spiritualibus” у Руским Керестуре, од 10. януара 1918. є „in materialibus et in spiritualibus”, a oд 12. фебруара 1919. року постава керестурски парох. З декретом Святого Отца од 1. марца 1924. постал тайни „коморник” Його святосци папи Пия ХІ. На Сновательней схадзки РНПД 2. юлия 1919. року пречитал свой реферат „О язику”, на основи котрого, на його предлог, за наш литературни язик вигласани тот язик на котрим и нєшка бешедуєме. Вибрани є за предсидателя РНПД-а и тоту длужносц окончовал до своєй шмерци. Старал ше о ширеню дїялносци РНПД по шицких местох дзе були нашо парохиї, як и о материялней бази за тоту дїялносц. Вельо роки ше дописовал зоз др Гавриїлом Костельником и слухал його поради у вязи зоз програмну дїялносцу РНПД. За купованє Народного дому и на друкарню подаровал 35.000 тедишнї динари, а понеже нє мал своїх нашлїднїкох, церкви и „Просвити” охабел и цали свой рухоми и нєрухоми маєток. Свойо написи найчастейше обявйовал у „Руских новинох” и Руским календаре. Звладани з чежку хороту, умар у Руским Керестуре 13. октобра, а поховани є на керестурским теметове 15. октобра 1936. року.

26. АПРИЛ 2019.

нашей рускей писменосци, на котрим ше ма темельиц, будовац и розвивац просвита нашого южно-славянского руского народу, вежнье тот живи мац ерински язик, на котрим бешедую терас нашо Русини у Бачкей, Сриме и Славоніи.” Як зазначене у Записнїку, „по реферату ше отворела векша дебата, у котрей ше заступники валала Коцура и єден посланик зос Сриму, виявели проци тей резолуціи и жадали да ше за писмени язик вежме уж еден постояци руски писмени язик”. По законченей дебати прешло ше на гласанє. Предлог о. Михайла Мудрого прияти з найвекшу векшину”! Була то велька и далєкосяжна и Биндасова побида у борби за будуци литературни язик бачванско-сримских Руснацох, започата ище 1913. року! Значне ту спомнуц же при концу Сновательней схадзки „Собраніе випомина Дюрови Биндасови записницке припознанье за його старанье и труд”2 (зоз чарнима буквами наглашел – Дю. Л.) Була то цала „плаца” Биндасови за уложени труд и власни пенєж на путованя и други трошки коло мобилованя людзох за отримованє Сновательней схадзки. А найвекше задовольство зоз плодом уложеного труду висловел на початку привитного слова отвераюци „собрание”: „Шерцо ми от радосци ше треше, кед ступам на тото место да вас шестри и браца нассходзених зос шицких наших руских крайох привитам на першей нашей народней рускей схацки”.3 За нас то ище єден доказ же за Биндаса тота схадзка представяла кулминацию уложеного труду. Мож було очековац же праве вон станє на чоло орґанизациї за чийо ше снованє тельо закладал. Алє – вон ше задоволєл и зоз функцию першого подпредсидателя! То ище єден доказ же му нє бул циль лидерство, алє културно-просвитна робота, чий вон и надалєй бул основна порушуюца сила. Потвердзую то и слова др Гавриїла Костельника зоз писма Дюрови Биндасови, послатого 9. децембра 1919. року зоз Львова: „Сподзивал сом ше, а тераз ше з радосцу дознавам, же Ти главни орґанизатор тих наших „снопох” там на югу. Жаль ми лєм, же и я нє можем буц тераз з Вами, бо би сом Вам ше могол у койчим придац. Добре сце зробели, же сце вжали наш живи язик. Я о тим уж писал у тутейших новинох, и шицки Вас за то хвалєли. Ви задалєко од главного руского швета, па би сце нїґда нє могли добре научиц нїяки литературни язик (українски або московски)...”4■ (Предлужи ше) 2 Исте, б. 539. 3 Привитне слово Дюри Биндаса; – „Шветлосц” ч. 4/1989, б. 530. 4 Писмо цитиране зоз статї Романа Миза :Ґу „Хронїки єдного часу” (2), (Материяли за историю нашей култури); – „Шветлосц” ч. 4/1969, б. 343.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. априла наполнєли ше 40 днї як ше до вичносци преселєла наша мила

ГЕЛЕНА ХОМА (1940–2019) з Руского Керестура Красни памятки у своїх шерцох и молитвох зоз любову на ню чуваю дзивки Сенка и Марча зоз фамелиями зоз Канади Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнї ше рок як вецей нє з нами наш мили

ВЛАДКО ГАЙДУК – Ґарґи (20. VIII 1978 – 30. IV 2018) з Руского Керестура Мили наш, боль нє у словох, нє у слизох, алє у наших шерцох дзе ти будзеш навики. Твойо, мац Ирина, оцец Владо, шестра Соня и брат Ваньо зоз своїма фамелиями Най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнї ше рок як вецей нє з нами наш мили

ВЛАДКО ГАЙДУК – Ґарґи (20. VIII 1978 – 30. IV 2018) з Руского Керестура Час хтори прешол нє зменшує слизи и боль у наших шерцох. Одпочивай там дзе нєт жалю и болю. Твойо, баба Ана и Славо Варґово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. априла 2019. року наполнєли ше 14 роки як нас занавше зохабела наша мила баба, прабаба и швекра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. априла наполня ше 20 роки як нє з нами мой мили брат

ЛЕВОНА БУЧКО народзена Рац СЛАВКО РУСКАЇ (1918–2005) (1961–1999) з Руского Керестура з Вербасу памятку на Вас чуваю вашо найОд шестри Мариї зоз фамелию милши Спочивай у мире Божим! Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. априла наполня ше 40 смутни днї як ши занавше пошол до вичносци

ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ (1939–2019) з Руского Керестура Пошол ши сциха и нєсподзивано, а за собу ши охабел пражнїну. Занавше ожалосцена супруга Гелена Най ци Господь Бог подарує вични мир!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. априла наполня ше 40 смутни днї як ши нас зохабел

ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ (1939–2019) з Руского Керестура Дзень за дньом крача, а слизи и далєй з ока капкаю. Памятки ше шорую, а слова оставаю нєвитворени. Ожалосцена дзивка Весна зоз супругом, унука Кристина зоз фамелию и унука Николина Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. априла наполня ше 40 смут- Дня 30. априла наполня ше 40 ни днї як нас нєсподзивано и занав- смутни днї як нас зохабел наш ше зохабел наш мили оцеци дїдо мили брат и бачи ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ (1939–2019) з Руского Керестура Остали ище слова нєвиповед зени, ошмихи нєзашмеяни, погляди нєдопатрени. Зохабел ши нас и пошол ше стретнуц з милима хтори нас давно ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ зохабели, як и ти тераз. Нам ши оха(1939–2019) бел лєм памятки на час препровадзез Руского Керестура ни зоз тобу. Здогадованє на тебе чуваю Памятку на ньго чуваю браца дзивка Славка и унук Жарко Елемир и Славо зоз своїма фамеСпочивай зоз Божим благословом и лиями любову Исуса Христа! Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла 2019. року наполДня 19. априла наполнєли ше нюю ше штири смутни роки як нє штири жалосни мешаци як нє з з нами наш мили супруг, оцец и нами наша мила дзивка, шестра дїдо и тета

СОНЯ КОЛОШНЯЇ ВЛАДИМИР ДУДАШ (1971–2018) (1949–2015) Кед нам одходза наймилши нє болї шмерц, алє болї пражнїна и боля слова котри зме єдни другим нє виповедли, а требали зме. Боля слизи и памятки, а найбаржей од шицкого болї цихосц. Пошли сце там дзе вецей нїч нє болї. Вично ожалосцени: мац Гелена, шестра Наташа, жец Педя, жец и супруг Дзвонко, Яна, Стефан и мала Ивона Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. априла 2019. року наполнєли ше 23 роки як нас занавше зохабели наш мили

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. априла 2019. року наполнєли ше 23 роки як нас занавше зохабел наш мили

ЛЮБОМИР САБО (1929–1996) Памятку на ньго чуваю син ЛЮБОМИР САБО Ярослав, нєвеста Славка, унук (1929–1996) Желько, унука Снежана зоз супругом Деяном и праунуки Виктория Памятку на ньго чува супруга Фема и Урош Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

26. АПРИЛ 2019.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполня ше 40 днї як ме зохабела моя мила мац

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на Вас чува син Звонимир Медєши Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла 2019. року наполнюю ше два смутни роки як ме занавше зохабел мой мили супруг Владо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполня ше 40 днї як вецей нє з нами наша мила мац и баба

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура У красних памяткох, з любову и почитованьом навики вас чува дзивка Славка, жец Михал и унука Ваня зоз супругом Славком Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполня ше 40 днї як престало дуркац шерцо нашей милей мацери и баби

ВЛАДИМИР МАЛИ (1943–2017) з Коцура Нїґда нє вибляднє памятка на твою любов хтору ши ми даровал, твою доброту и шицки красни хвильки препровадзени з тобу. Занавше це будземе чувац у своїм шерцу. Твоя мила подоба и доброта останє занавше з нами. Оставаме у вельким болю здогадуюци ше шицких красних хвилькох котри зме вєдно препровадзели и з любову и почитованьом памятку будземе чувац. Занавше твоя супруга Йоска Спочивай у мире, най це ангели чуваю!

З любову и почитованьом у красних памяткох вично Вас буду чувац дзивка Наталия зоз супругом Янком, и унукове Мирко и Яни Хомово Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая наполня ше 7 чежки роки як нас зохабела наша мила дзивка и шестра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполня ше 40 днї як нас зохабела наша мила мац и баба

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню чуваю син Михал зоз супругу Злату и унукове Иван и Андрей Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. априла наполнєли ше 40 Дня 26. фебруара наполнєли ше 5 смутни днї як нас занавше зоха- роки як нас зохабел наш мили бела наша мила шестра и нина шовґор

ЄЛЕНА ХОМА народзена Дудаш (22. VII 1965 – 1. V 2012) Мила Єлко, час нє лїчи боль у шерцу, алє постава вше НАТАЛИЯ МЕДЄШИ АНДРИ МЕДЄШИ векши. Дзень за дньом, рок за роком преходза, алє тебе нєт. народзена Колошняї (1941–2014) Глїбоко до наших шерцох усадзел ше чежки боль и смуток (1944–2019) з Руского Керестура котри ту вше останю. Спочивай у мире Божим до воскресеня! З любову и почитованьом и красни памятки на нїх навики буду чувац шестра Мария зоз супругом Йовґеном, сином Славком и дзивку Таню и Вично ожалосцени твойо мили родичи и шестра Весна зоз їх фамелиями супругом Най спочиваю у мире Божим!

26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела мила мац, швекра и баба

ЙОСКА БАБИЙ ЙОСКА БАБИЙ народзена Шанта (1956–2019) (1956–2019) зоз Сияриньскей Банї зоз Сияриньскей Банї народзена у Дюрдьове народзена у Дюрдьове Ожалосцени супруг Бата Ожалосцени дзивка Катарина зоз мужом и дзецми Новакович зоз дзецми ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела наша шестра

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела шестра

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. априла наполня ше 40 жалосни днї як вецей нє з нами наша мила

МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ народзена Виславски МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ (1963–2019) народзена Виславски з Руского Керестура (1963–2019) Памятку на ню вично будзе чувац з Руского Керестура Памятку на ню вично будзе чувац нина Мелана Дороґхазийова и єй дзеци Хромишово и Пеїчово бутик „Призма” Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая наполня ше 4 роки як нас зохабел наш Дейо

ДЕЯН ТАТИЧ (1986–2015) ЙОСКА БАБИЙ ЙОСКА БАБИЙ (1956–2019) (1956–2019) зоз Сияриньскей Банї народзена Шанта народзена у Дюрдьове Ожалосцени брат Славко зоз Ожалосцени брат Янко зоз дзецми супругу и дзецми

Дейо наш, нїґда нє забудземе дзень кед ше занавше загашела шветлосц у твоїх очох и престало дуркац твойо шерцо. Алє ти вше з нами и у красних, и у чежких хвилькох. През дзень у наших думкох, през ноц у снох, а вше у наших шерцох. Твойо мац, оцец, Єлена и Биляна

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. мая 2019. року наполня ше дзешец роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. априла занавше нас зохабела

ЙОСКА БАБИЙ (1956–2019) народзена Шанта Ожалосцени Мария и Раґайово зоз дзецми

ЙОСКА БАБИЙ (1956–2019) зоз Сияриньскей Банї народзена у Дюрдьове Влада Ожалосценa Леона Хромиш зоз дзецми

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. априла наполнєли ше 19 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая наполня ше 17 роки од кеди нас зохабела наша мац, швекра и баба

ЯНКО ЦАП (1943–2000) АМАЛИЯ КОРПАШ з Дюрдьова (1926–2002) З почитованьом будземе чувац з Петроварадину памятки на вашу доброту. Мирослав, нєвеста Ожалосцени: супруга Мелана, Син син Янко, нєвеста Златка и унуки Душица, унуки Наташа и Ксения з фамелиями Ивана и Борис з Ґоцу

32 РУСКЕ СЛОВО

ДАНИЛ ГАРДИ (1951–2009) з Вуковару Преходза роки, алє памятки на його любов, доброту и пожертвовносц чуваю супруга Андєлка, дзивка Таня, жец Славко и унучата Сара и Филип Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая 2019. року наполня ше два роки як вецей нє з нами наша мила мац, швекра, баба и прабаба

Дня 5. юния 2019. року наполня ше 17 роки як вецей нє з нами наш оцец, швекор, дїдо и прадїдо

АМАЛИЯ ПАЛАНЧАНИН

ВЛАДИМИР ПАЛАНЧАНИН з Вербасу Памятку на їх доброту и пожертвовносц нїґда нє забуду їх наймилши Спочивайце у мире Божим!

26. АПРИЛ 2019.

informator@ruskeslovo.com

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. мая наполня ше штири роки як вецей нє з нами наш мили

ДЕЯН ТАТИЧ (1986–2015) з Коцура Барз зме смутни же ши пошол, алє зме барз щешлїви же зме це мали и барз горди же зме мали привилеґию буц твойо пайташе. И так преходзи дзень за дньом, а анї єден без здогадованя на тебе. Барз мало слова, а барз вельо жалосци же бизме ци поведли як нам хибиш. Най це ангели чуваю! Дзивка Биля, кум Сале, кума Мира, Рака, Сани, Папи, Чики, Дакич, Копча, Славиша, Чуме, майстор Здравко Баїч, Риле, Буки Юрчи, Аца, Валєвац, Бошке и Мичора

26. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. априла наполнєли ше 40 Дня 4. априла наполнєли ше 5 днї як нас занавше зохабела роки як нє з нами наш мили оцец, наша мила мац, баба и прабаба дїдо и прадїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. априла наполнєли ше 40 Дня 4. априла наполнєли ше 5 днї як нас занавше зохабела роки як нє з нами наш мили оцец, наша мила мац, баба и прабаба дїдо и прадїдо

ЯНКО МАЛАЦКО ЛЕОНА МАЛАЦКО (1936–2014) (1938–2019) з Руского Керестура

ЛЕОНА МАЛАЦКО ЯНКО МАЛАЦКО (1938–2019) (1936–2014) з Руского Керестура З любову и почитованьом у красних памяткох навики вас чува син Янко зоз супругу и дзецми Спочивайце у мире Божим!

Зоз подзековносцу, у красних памяткох навики вас чува син Владо зоз супругу и дзецми Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

МИКОЛА КАНДРАЧ (1926–2011)

АНА КАНДРАЧ – ГАНЬЧА (1949–2005) Мила Ганьчо, 26. авґуста 2005. року пошла ши од нас ґу Створительови. Вира же ши пошла на шветле место, давала ми сили жиц преходносц без тебе. Спочивай у Божим мире! Твоя ожалосцена мац НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. априла наполнєли ше 13 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, швекор, дїдо и прадїдо

Дня 27. априла 2011. року напущел ши дом преходносци и преселєл ше до вичносци. Преходза роки, а твоя потримовка и порада, даваю ми сили витримац жиц без вас Спочивай у Божим мире! Твоя супруга Мария

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЮЛИН НАДЬ – Джамбасов (1928–2006) Були сце Наш. Остали нам лєм красни памятки на Вас и здогадованє. Нїґда Вас нє забуду: дзивка Славка, жец Славо, унук Желько, унука Нена зоз супругом Деяном як и ваш праунук Урош Най вас ангели чуваю!

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

34 РУСКЕ СЛОВО

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 2” Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта TELENOR d.o.o. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 2” у Улїци Булевар ошлєбодзеня 33, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 4717, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 18. априла 2019. року принєсла ришенє число VI501-57/19 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ У БЕОҐРАДЗЕ видавам єдну хижу у комфорним квартелю за два женски особи. Обявиц ше на телефонске число 064/28-33971. НА ПРЕДАЙ хижа у Руским Керестуре зоз локалом, вигодна и за польодїлцох на адреси Маршала Тита 196. Обявиц ше на телефонски числа 025/703-092; 063/8-114-307 и 021/705375 (волац вечар од 19 до 21 годзин).

26. АПРИЛ 2019.

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

7. ДНЇ ТЕАТРА „ВЛАДИМИР САБО – ДАЙКО” КОЦУР Пияток, 3. май 2019. року 20 годзин – Означованє 50 роки роботи у драмским и културним живоце и 70 роки живота Дюри Салонтая (мала сала Дома култури) 20,30 годзин – Премиєра дзецинскей представи „Васо Пикасо” Саво Шкобич у режиї Моники Гарди, орґанизатор Дом култури Коцур и Етноклуб „Одняте од забуца” Коцур (велька сала Дома култури) 21 годзин – Приказованє представи „Франтовнїца” Петро Ризнич Дядя. Собота, 4. май 2019. року – дзецински представи 11,30 годзин – „Нє сцем резанки” текст Крист Бендов, режия Весна Каманова и Ярмила Чобрдова, ОШ „15 октобер” Пиньвиц (по словацки). 12,30 годзин – „Кед ше босорка залюби” текст Мира

Станишев, преложел Владимир Бодянец, режия Блаженка Бодянец, Дом култури Руски Керестур, Драмски студио АРТ (по руски) 14 годзин – „Кандур у чижмох” текст Шарл Перо, режия Наталия Зазуляк, преклад и прешпив музичних точкох Лидия Пашо, Основна и штредня школа „Петро Кузмяк” Руски Керестур (на руским язику). Нєдзеля, 5. май 2019. року – дзецински представи 14,30 годзин – „Вай-фай принцеза” текст Людмила Шандалова, режия Нада Лендєр, РКУД „Гавриїл Костельник” Кула (на руским язику). 15,30 годзин – „Симфонија у ф-дуру илити мала лекција против шунда”. Автор, режия и ґлума дипломовани ґлумец Цветин Аничич, Културнообразовни центер Шид (на сербским язику).

ИНФОРМАТОР/СПОРТ ШК „ОМЛА ДИНЄЦ”

„КУП ВОЙВОДИНИ” – ДОБРИ ТРЕНИНҐ Внєдзелю, 21. априла Шаховски клуб „Омладинєц” у Коцуре бавел змаганє у Купу Войводини „Светозара Ґлиґорича” процив ШК „Бачка Паланка 1”, одбавел нєришено 2:2, алє ше на финалне змаганє пласовали шахисти зоз Бачкей Паланки пре побиду на першей табли

АПРИЛСКА „ЗАГРАДКА” Же на тогорочним Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї найнащивенши були представи за дзеци, шведочи и фотоґрафия на насловним боку априлского числа „Заградки”. У публики школяре зоз шицких школох ширцом Бачки и Сриму, дзе орґанизована настава руского язика, хтори патрели представу „Кандур у чижмох” своїх парнякох зоз Руского Керестура. Театралним фалатом за дзеци виведзеним на Мемориялу пошвецени и цали 18. и 19. бок. О годзинох руского язика у школох у Кули и Вербаше вистки и фотоґрафиї на 2. боку, а яки резултати посцигли школяре на 10. Медзиокружним змаганю зоз руского язика, дознаце на 22. боку. За литературну часц часописа вибрали зме стихи писательох Михайла Ковача и Миколи Скубана, и приповедки Мирона 26. АПРИЛ 2019.

Будинския и Златки Чижмар, а ту и кратки твори преложени зоз сербского язика авторох Лїляни Крстич, Зорици Баїн Дюканович и Славки Петкович Ґруїчич. Рубрика „Облачок до швета” пошвецена найпознатшей сербскей писательки сказкох Ґроздани Олуїч, хтора нєдавно умарла у Беоґрадзе. О вельконоцним обичаю облїваня можеце пречитац у рубрики „Наш народни скарб”, а найвекшому християнскому швету – Пасхи пошвецени цали 10. бок. У Малей заградки кратки писнї и приповедка, и тото цо наймладши найволя – илустрациї за фарбенє. Же Китайски театер шветове чудо, и же вулкан Етна наисце барз опасни, прешвечице ше кед пречитаце рубрику „Най, най…” М. Р.

Пласман на финалне змаганє Купа пред початком змаганя нє були амбиция ШК „Омладинєц” пре вельки трошки котри вимага участвованє на єдним таким турниру, та коцурским шахистом змаганє процив процивнїка, котри ше змага на истим уровню як и Омладинєц послужел як добри тренинґ и зогриванє на початок новей шаховскей сезони. Омладинєц за тото змаганє нє могол раховац на свойого найлєпшого бавяча Карла Балу, та його место на першей табли завжал Владимир Лазор котре свойо змаганє од Фидемайстра Милоя Браїча страцел. Праве побида Фидемайстра Браїча шахистом зоз Бачкей Паланки принєсла и пласман на финални турнир котри ше будзе бавиц у даєдним зоз векших городох у Войводини. Побиду на тим змаганю зазначел Споменко Павичевич, реми одбавели Стеван Перич и Ґавра Коларич, а Владимир Лазор свойо змаганє страцел. Нова сезона у шаховских лиґох почина 11. мая, а Омладинєц у першим колу будзе госцовац у Кули дзе го дочека екипа Гайдук. Коцурски шаховски клуб и того року будзе у истим составе, понеже нїхто нє напущел Клуб, а нїхто анї нє пришол. Амбициї и того року буду ше бориц за сам верх таблїчки. По законченю турнира шахисти мали орґанизоване друженє и полудзенок котри обезпечел Любомир Задрепко зоз Коцура. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ДВА ЗМАГАНЯ, ЄДЕН БОД Керестурски ФК ,,Русинˮ прешлого тижня одбавел два змаганя у Подручней фодбалскей лиґи Зомбор. ФК „Борац 46” – ФК „Русин” 5:0 (3:0) За Русин на тим стретнуцу бавели: М. Надь, Ланчужанин, А. Кочиш, Малацко, Надь, Бранкович, Маркович, Будински, Дюканович, Катона, С. Кочиш, а у другим полчаше до бависка вошли Жарич, Саянкович и Гарди. Перше змаганє, стреду 17. априла, ФК ,,Русинˮ бавел у госцох процив ФК ,,Борац 46”, а судзеци по резултату, було то найчежше и найслабше бависко русиновцох у ярнєй часци сезони. Нажаль, без ґолох за Русин и аж 5 ґоли за домашню екипу. Уж на самим початку могло нагаднуц же бависко нє прейдзе лєгко, кед ше уж у 2. минути затресла Русинова мрежа. Потим ушлїдзели ґоли у 10. и у 16. минути. Други полчас почал дакус мирнєйше, медзитим, такой после 15 минути Русиновци достали штварти, а нєодлуга у 84. минути и остатнї, пияти ґол. ФК „Русинˮ – ФК „Стари ґрадˮ 1:1 (1:1) За Русин бавели: М. Надь, Ланчужанин, А. Кочиш, Малацко, Надь, Саянкович, Бранкович, Маркович, Дюканович, С. Кочиш , Жарич а у другим полчаше до бависка вошли Катона, Чизмар и Гарди. Судия змагня бул Душан Панчич, а делеґат Деян Андрич. Друге змаганє одбуло ше внєдзелю, 21. априла, на уж добре познатим домашнїм терену Ярашу. Чи пре красну хвилю чи пре Вельконоцни швета, назберало ше красне число (коло 400), нєзвичайно добре розположених патрачох.

З оглядом на тото же ше ФК ,,Стари ґрадˮ зоз Бачкей Паланки находзи на 1. месце на таблїчки, на терену ше нагадовала упарта борба. Перши полчас указал же то будзе досц чежке змаганє понеже уж у 7. минути Русин достал перши ґол. Медзитим, у 28. минути домашнї виєдначели, дзекуюци уж увежбаному бавячови Стефанови Кочишовому, а то остал и резултат першого полчасу. Други полчас русиновци преважно бавели у одбрани, та ше так домашнї твардо тримали и удатно зоперали напади госцуюцих. После тих двох змаганьох, Русин ше зоз єдним бодом вецей и далєй трима на штвартим месце на таблїчки зоз 38 бодами, а опрез нього екипи꞉ ФК ,,Славия” зоз 43 бодами, ФК ,,Крила Країни” зоз 45 бодами, и ФК ,,Стари ґрад” зоз 50 бодами. У идуцим колу, ФК ,,Русинˮ будзе госц у Оджаку, процив остатньо пласованого ФК ,,Оджак”, та обчекованя вельки. Ан. М.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ТРИВУНОВИЧОВ „ГЕТ ТРИК”

ФК „Бачка 1923” – ФК „Нови Сад” (Нови Сад) 4:4 (2:3) Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох 250. заш лєм уписал до лїстини стрилцох у 24. минути, а по конєц Стретнуце судзел судия Ґрмуша (Петроварадин). першого полчасу, у 38. минути госци дали ище єден ґол, а Стрилци за Бачку були: Маркович у 9. минути, Ду. Три- стрилєц бул Бакош. У другим полчше тиж було вельо добри акциї и возбудзеня вунович у 18, 50, (зоз пенала) и 73. минути. Жовти карнавиячох. У 50. минути до лїстини ше ознова уписал Душан тон у екипи Бачкей достал Лю. Тривунович. БАЧКА: Лишич, М. Маркович, Лю. Тривунович (М. Три- Тривунович, алє тераз зоз „билей точки”. Резултат бул нєривунович), Деянович, Вуйович, Роґич, Петрович (Янко- шени по 67. минуту, кед госци дали и штварти ґол. Анї їх радосц нє тирвала длуго, бо у 73. минути, найлєпши бавяч на вич), П. Маркович, Баґич, Ду. Тривунович (Солдат). У двацец першим колє Новосадскей лиґи бавели ФК „Бач- стретнуцу, Душан Тривунович на тим стретнуцу дал треци, ка 1923” зоз Дюрдьова и ФК „Нови Сад” зоз Нового Саду. вировнуюци ґол. – Стретнуце було чежке, бавяче бавели процив моцней екиОддавно ше у Дюрдьове нє видзело таку ревию ґолох, та навияче були задовольни, гоч конєчни резултат бул нєришени. пи и наисце ше максимално закладали дац шицки ґоли, а зоз У першим полчеше домашня екипа, у 9. минути дала пер- таким квалитетним бависком зме оправдали место у финалу. ши ґол на стретнуцу. Лабда наруцена зоз корнера, а Марко- Мали зме досц покалїчених бавячох, алє на щесце, нїч нє тавич бул найсхопнєйши и дал ґол. Но, госци накадзи рушели ке озбильне. Орґанизация того стретнуца була на високим зоз центра терену одлично наруцену лабду до ґолу претво- уровню, условия за бависко були одлични. У наиходзацим перел найлєпши стрилєц у госцинскей екипи Срдян Росич. риодзе нас чека стретнуце у Сириґу (27. априла) котре тиж Исти бавяч мал ище єдну нагоду дац ґол зоз пеналу, алє го так будзе чежке, алє ше наздаваме успиху – гварел тренер допремахнул. Други ґол за Бачку дал Душан Тривунович у 18. машнього клуба Раденко Шарович. Л. К. минути. Но, радосц Бачкей нє тривала длуго, бо ше Росич, 36 РУСКЕ СЛОВО 26. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ИСКРИ ВИШМИКЛА ПОБИДА ФК „Искра” – ФК „Ядран” (Фекетич) 1:1 (0:0)

Коцур: Патрачох: коло 250. Ґол за Искру: Душан Ваяґич. ИСКРА: Калинич, Дрляча, Родич, Юрчук, Дякович, Сталевич, Пєшивац, Малацко, Шанта (Ваяґич), Дамян Ґубаш (Дурутович) и Сердар. Искра внєдзелю на своїм терену дочекала екипу Ядран зоз Фекетичу, екипу котра стаємна у стредку таблїчки и котра до Коцура пришла одбавиц єдно розтерховане стретнуце, а фодбалером Искри побида була императив понеже су у борби за сам верх таблїчки и у стретнуцох на домашнїм терену „муша” победзовац. Прицисок зоз котрим фодбалере Искри вошли до стретнуца чувствовал ше и у бависку, понеже бавискo нє було чечне, „од ноги до ноги”, на котре звикли любителє фодбалу у Коцуре. У першим полчаше ше бавело углавним на стредку терена и з тей часци мож видвоїц по єдну добру шансу на обидвох бокох, алє ґолманє були розположени за бависко, та ше на одпочивок пошло зоз резултатом 0:0. Други полчас почал на исти способ як и перши, знова ше найвецей бавело на стредку терена, а розлику у бависку зоз своїм уходом направел Душан Ваяґич и Искра после його уходу забавела кус лєпше. Праве Ваяґич Искри принєсол предносц кед после єдней добрей соло акциї Зорана Сердара дал водзаци ґол за Искру. После приятого ґолу и госци ше дакус отворели, та публика у тих хвилькох мала нагоду патриц дакус лєпши фодбал. Госци пошвидко могли поровнац резултат, медзитим

Искров ґолман Калинич ище раз добре интервеновал. Пред самим концом змаганя, кед судия уж указал надополнєнє часу, Искрова охрана слабо реаґовала после єдного ауту госцох и прияла ґол котри Искри зоз „кишенки” вибил два боди зоз котрима би ше на самим верху таблїчки поровнала зоз Войводину зоз Бачкого Ґрадишта, понеже и Войводина, котра у тей хвильки лидер на таблїчки на домашнїм терену одбавела нєришено 1:1 зоз екипу Дюрдїна. После 22 одбавених колох у Подрученй лиґи Суботица Искра на другим месце на таблїчки зоз 50 освоєни боди. У шлїдуюцим колу Искру у Баймоку очекує дерби змаганє процив штвартопласованого Радничкого 1908, котри за Искру заостава лєм 4 боди и зоз евентуалну побиду би ше активно уключел до борби за бараж за уход до Войводянскей лиґи. Змаганє ше пре Вельку ноц по юлиянским календаре будзе бавиц на соботу. З. К.

ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД

НА ШЕЙСЦОХ СТРЕТНУЦОХ – 35 ҐОЛИ У 15. колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид на шейсцох стретнуцох дати аж 35 голи. Найрозположенши були фодбалере Напредку з Ва ши ци хто ри на го сцо ва ню у Илинцох победзели Борец аж зоз 10:0. Тельо ґоли було и на стретнуцу у Шидзе дзе домашня Єднота победзела ОФК „Бинґулу” зоз 9:1. Єдинство у Моровичу прешвечлїво победзело Ґраничар зоз Ямени 6:0, а успишни були и фодбалере беркасовского Сримцу хтори го сцовуюци у Люби победзели Єдинство зоз 4:0. Фодбалере ОФК „Бачинци” и далєй шорую пораженя. На го сцованю у Батровцох страцели од Омладинца зоз 2:1, а найменєй ґоли и нєришено бавели Ердевик 2017 процив Синдєлича зоз Ґибарцу 1:1. 26. AПРИЛ 2019.

На таблїчки Сримец перши зоз 40 бодами, Єднота друга зоз 37, а ФК „Ердевик 2017” треци зоз 31 бодом. Штварте Єдинство (Лю) ма 27, а пияте Єдинство (М) зоз 25 бодами. Напредак ше сти ма 23, а седми Синдєлич и осми Омладинєц (Б) маю по 16 боди. Ґраничар дзевяти и ОФК „Бачинци” дзешати маю по 13 боди, предо статня єденаста ОФК „Бинґула” ма 11 боди и остатнї дванасти Борец ма лєм штири боди. На нєдзелю у 16. колє Напредак дочекує Єдинство (Лю), а Сримец будзе домашнї Єдинству (М), Ґраничар дочекує Єдноту, ОФК „Бинґула” будзе бавиц процив Ердевику 2017, Синдєлич дочекує Омалдинєц, а у Бачинцох ОФК „Бачинци” дочекую Борец.

У 21. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, фодбалере ОФК „Бикич” дома призначели нову побиду 2:1 процви Шумара зоз Оґара. Обилич 1993 зоз Куковцох страцел на го сцованю у Крушедолу зоз 3:0, а и Гайдук з Вишнїчева дома страцел од Митро су зоз Сримскей Митровици зоз 2:1. На таблїчки и далєй прешвечлїво перши Донї Срим 2015 зоз 51 бодом. Гайдук други зоз 41 бодом, а побида ОФК „Бикич” принєсла треце ме сто и 40 боди. Обилич 1993 тераз штварти зоз 39 бодами. У 22 колє будзе општински дерби бо ФК „Обилич 1993” дочекує ОФК „Бикич”, а Фрушкогорец з Мандєло су дочекує Гайдук з Вишнїчева. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ЙОҐА И АЕРОБИК У ДЮРДЬОВЕ

ЗМОЦНЮЮ МЕНТАЛНУ И ФИЗИЧНУ МОЦ Дюрдьовска ОШ „Йован Йованович Змай” попри квалитетного знаня котре оможлївює своїм школяром, дава можлївосц водзиц здрави способ живота, нє лєм дзецом, алє и шицким младим и старшим особом котри маю дзеку за тим. У школи ше по законченю настави орґанизую рижни спорти за рижни возрости. Окремну можлївосц за таке дацо маю жени, котри можу тренирац аеробик, або йоґу у просторийох школи

оґа тренер Драґослава Драґич зоз Нового Саду. Драґослава закончела психолоґию, тиж так закончела Факултет за спорт и туризем – напрям за йоґа учительох и инструкторох, специялиста є за йоґу. Йоґу у Дюрдьове почала тримац 2014. року и як гвари, планує предлужиц. Окрем у дюрдьовскей школи йоґу трима и на даскелїх местох у Новим Садзе на Ґрбавици и Детелинари у єдней женскей терховнї и приватней оводи, у Катю, а трима и индивидуални годзини на сучасни способ, прейґ скайпу. Тренинґи єст два раз у тижню (вовторок и штварток) з початком на 20 годзин, а єден тренинґ йоґи тирва годзину и пол. – Тренинґ починаме зоз опущованьом 10-15 минути, вец преходзиме на класични, так волани асани (вежби), после того робиме вежби диханя котри тирваю тиж так 10-15 минути. Кажде роби кельо може и кельо му одвитує, идзе ше по гранїцу лагодносци, важне же би ше кажде чувствовал опущено и приємно – гварела Драґослава. Вона пояшнєла же йоґа барз значна за цалосне здравє, як за физичне так и за психичне, емоционалне и духовне здравє и то кажде хто вежба йоґу може почуствовац. – Особи котри тренираю йоґу науча як ше мож опущиц на прави способ и психично, и физично, и часто у цеку годзини мож почувствовац же цо то наисце значи глїбоке опущованє цалого цела. Треба розликовац каждодньови одпочивок коло телевизиї, або коло кнїжки, и тото опущованє котре цалком иншаке и комплекснєйше.

38 РУСКЕ СЛОВО

Кажда вежба у йоґи вплївує и на психу и на цело, и на змиренє розума, и на змиренє цела – гварела Драґослава. Як спомнуте на початку, попри йоґи жени маю можлївосц тренирац и аеробик. Аеробик ше у школи отримує уж даскельо роки у фискултурней сали. Пременєли ше велї тренере, а тераз тот спорт водзи професор физичного воспитаня Зоран Боснич зоз Жаблю. Вон аеробик трима од фебруара того року и як гвари, задовольни є зоз одволаньом женох, а окреме му мило же жени активни и водза здрави способ живота. – Аеробик ше отримує три раз у тижню (вовторок, штварток и пияток). Наменєни є шицким дзивком и женом котри сцу буц активни, здобуц кондицию и здрави звикнуца – гварел Зоран. Єден тренинґ тирва 60 минути и состої ше од аеробних вежбох котри маю за циль згорйовац масци, як и звекшац кондицию при женох. Интензитет вежбох кажде прилагодзує себе у зависносци кельо ма кондициї. – Намагам ше же би кажди тренинґ випатрал иншак, же би мал вше иншаки вежби котри добре плївую на цале цело. Ефекти котри ше посцигую зоз аеробним тренинґом то унапредзованє кондициї, змоцньованє и оформйованє мускулох, розпущованє масцох и ошлєбодзованє од стресу. Маме вельку помоц и потримовку од Спортского союзу Жабель котри нам оможлївел 20 струнячи и на тим зме им шицки вєдно барз подзековни. Поволуєме шицки заинтересовани жени же би ше ґу нам придружели, бо лєм у здравим целу и здрави дух – гварел на концу тренер Зоран.■ Л. Кухар 26. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ФИНАЛНЕ СТРЕТНУЦЕ КУПА СЕРБИЇ ФОДБАЛСКОГО СОЮЗУ НОВИ САД

ФАВОРИТИ И БОРБЕНИ ОПТИМИСТИ ФК „Кабел” (Нови Сад) – ФК „Бачка 1923” (Дюрдьов) 2:1 (2:0)

Стреду, 17. априла, на стадиону ФК „Кабел” на новосадским Штранду одбавене финалне стретнуце Куп змаганє Сербиї Фодбалского союзу Нови Сад. За погар и вельку титулу ше борели екипи ФК „Кабел” зоз Нового Саду и ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова – перша екипа лидер у Сербскей лиґи и, нєочековане, наша ФК „Бачка 1923” хтора на шестим месце у Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад

наяви того стретнуца Кабел бул фаворит хтори шансу освоїц тот трофей чекала скоро два децениї. Важне надпомнуц и же ФК „Кабел” у Сербскей лиґи – ґрупа Войводина, прешвечлїви лидер. З єдного боку то велька терха за бавячох, алє и вельки мотив. Процивна екипа Бачкей, бо нєочековано победзела у стретнуцу зоз екипу Цементу, мала свойо мотив. Насампредз же то найвекши успих у историї дюрдьовского Клуба. – Свидоми зме же нє можеме вельо грожиц процивнїцкей екипи, бо су вельо моцнєйши од нас. Медзитим, з оглядом на шицко пробуєме буц успишнєйши од велького фаворита. Вшелїяк, стретнуце будземе бавиц отворено и нє будземе ше бранїц. Наздавам ше же процив такого фаворита охабиме добри упечаток – гварел пред змаганьом тренер Бачкей, Раденко Шарович. ДОМАШНЇ, ЗАШ ЛЄМ, БУЛ ЛЄПШИ На стадионє ФК „Кабел” у Новим Садзе було 700 патарчох, а стретнуце судзел судия М. Митрович (Нови Сад). Стрилци були: Кнежевич у 17. минути и Владич у 42. минути за Кабел, а Петрович у 68. минути за Бачку. Судия дал два жовти картони – єден Клаїчови зоз екипи Кабелу и Солдату зоз екипи Бачкей. БАЧКА: Лишич, Др. Тривунович, Лю. Тривунович, Деянович, Вуйович, Роґич (М. Тривунович), Солдат, Маркович, Баґич (Петрович), Ґелич, Ду. Тривунович (Янкович). У першим полчасу домашнї з лєпшим бависком дали два ґоли и практично ришели хто будзе побиднїк трого значного стретнуца. Уж у першей минути стретнуца домашнї мали нагоду за ґол, алє схопно реаґовал ґолман Бачкей Лишич. Но, после єдного доброго нападу по лївим боку и наруценей лабди у каребним просторе Бачкей, найлєпше ше знашол Кнежевич и дал перши ґол за Кабел. Три минути пред концом першого полчасу, екипа Кабелу дала ище єден ґол. До лїстини ше уписал найлєпши стрилєц екипи Владич. БАЧКА БУЛА ДОСТОЙНИ ПРОЦИВНЇК У другим полчасу Бачка почала анґажованше бавиц. После шлєбодного бица у 68. минути, добре ше знашол Никола Петрович зоз екипи Бачкей и дал ґол. После того ґолу, домашнї ище баржей рушел до нападу и у тим

26. АПРИЛ 2019.

ВЕЛЬКИ УСПИХ ФК „БАЧКА 1923” – Победзела домашня екипа ФК „Кабел”, алє ше и ми одлично указали и борели зме ше до конца. Стретнуце закончене зоз резултатом 2:1. На полчасу бул 2:0 за Кабел. У другей часци бависка зме ше по резултату приблїжели ґу домашнїм зоз єдним ґолом. Ґол за Бачку дал Никола Петрович у 67. минути. Стретнуце було чежке, процивнїцка екипа була моцна, алє зме ше борели по сам конєц стретнуца. Зоз бависком екипи сом задовольни и шицки зме щешлїви, бо то за нас вельки успих – гварел тренер ФК „Бачка 1923” Раденко Шарович.

периодзе мали вецей добри нагоди хтори нє вихасновали. Шанси мала и Бачка, а найлєпша була минуту пред концом стретнуца. Лабда вошла до ґолу екипи Кабела, алє ґол бул оправдано понїщени пре нєдошлєбодзену позицию у хторей бул бавяч Бачкей. Судия пискал конєц стретнуца, после чого шлїдзело шветочне додзельованє погару. Новак Ко стрешевич, предсидатель Фодбалского союзу Нового Саду придал погар капитенови екипи Бачкей, Предраґови Марковичови за участвованє у финалним стретнуцу Куп змаганя. Член Городскей ради Нового Саду за спорт, Оґнєн Цветичанин, побиднїцки погар уручел капитенови ФК „Кабел” Стеванови Вучковичови. После тей шветочней церемониї ушлїдзела велька радосц и славенє бавячох и навиячох Кабелу хтори заслужено победзели и освоєли Куп. Медзитим, екипа ФК „Бачка 1923” зоз указаним бависком була достойни процивнїк, цо потвердзує и конєчни резултат. ■ А. Паланчанин Л. Кухар

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 17 (3834) НОВИ САД, 26. АПРИЛ 2019.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 10. MAЯ 2019. РОКУ, ЯК ДВОЧИСЛО

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС! Фото: Лю. Дудаш

Фотоґрафия: 0688P

Фотоґрафия: 0717P

Фотоґрафия: 0640N-B882