Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

У ЗАВОДЗЕ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

КРЕАТИВНА РОБОТНЯ ЗА ДЗЕЦИ ВОЧИ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

РОК LXXV ЧИСЛО 16 (3833) НОВИ САД, 19. АПРИЛ 2019.

■ САЯМ ГОРТИКУЛТУРИ У ҐОСПОДЇНЦОХ Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Андреа Медєши

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0283P

Фотоґрафия: 0290P

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох, часу, обставинох,

Фотоґрафия: 0641N-B884

обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културноисторийному скарбу Руснацох на тих просторох.

■ ФОДБАЛСКА ЯР НАГАДУЄ УСПИХ

ЗМИСТ

ВИНЧОВАНКА

ПОЧИТОВАНИМ ЧИТАЧОМ ВИНЧУЄМЕ ВЕЛЬКОНОЦНИ ШВЕТА ■ Тижньовнїк 4–5. Проблематика финансованя Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 10. Актуални подїї у Коцуре

■ Економия 12–13. Пред судску розправу о судьби „АБЦ ФУД”

■ Култура и просвита 16. Успих наших рецитаторох на Покраїнскей смотри

■ Дом и фамелия 19–21. Писанки, символ Велькей ноци

■ Руске словечко 24–25. Драшко Перович Заградков” сотруднїк ” зоз Вербасу

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Мара Горняк зоз Коцура

■ Духовни живот 30. У Руским Керестуре пред Вельку ноцу

■ Информатор

Фото: М. Римар

32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 38. Дамян Ґубаш, капитен коцурскей „Искри” Насловни бок: „Русин” надбавел „Славию” Авторка фотоґрафиї: Андреа Медєши

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

2 РУСКЕ СЛОВО

19. АПРИЛ 2019.

ВЕЛЬКОНОЦНА ВИНЧОВАНКА

ХРИСТОС ВОСКРЕС!

елькопосни ход и паломнїцтво нас допровадзели до преслави торжества Христового Воскресеня, найвекшей подїї у историї спашеня – побиди живота над шмерцу, правди над нєправду, любови над нєнависцу. Учашнїки зме нєпохоплївого за людски род, таїнства: Исус воскреснул з гроба, як и предсказал, дал нам живот вични и вельку милосц. Його побида над шмерцу – то запорука и нашей побиди над силами зла, и ґаранция нашого воскресеня. Воскресенє Христове нательо важна поїдя, же святи апостол Павло зоз нїм условлює сущносц християнского вироученя: „Кед Христос нє воскреснул, вец даремне нашо наказованє, даремна и наша вира” (І Кор. 15, 14). Воскресенє Христово визначело нови сенс людскому животу, дало му смисел и ориєнтир. Зоз своїм Воскресеньом з мертвих Христос утвердзує у нас виру до будуцого блаженного живота и дава силу уж тераз жиц з новим животом, яки нам даровани у святим Кресценю. Пасха Христова нє лєм отвера перспективу нашого будуцого, алє дава сили и за терашньосц. Тото швето то швето нє лєм єдного дня, алє цалого живота. Пасха Христова – спонукнуце за нашо власне воскресенє прейґ преглїбеня духовного живота и дїялней вири, бо наша вира без дїлох остава мертва (Як. 2,20). Свята Церква нас поволує роздзелїц радосц Воскресеня Христового зоз другима. Най Пасха Христова побудзи у нас чувствительносц на людску биду, смуток и церпенє, же би прейґ наших добрих дїлох други почувствовали присутносц воскреснутого Спасителя. У нїм ми черпаме надїю, же после наших жемских трапезох и випробованьох, настанє за нас шветли дзень нового преображеного живота. А шветло Христового Воскресеня уж тераз ошвицує нашо церпеня, даюци им нови сенс и спасенне значенє. Окремну радосц торочому швету дава подїя подзвигнуца нашого Апостолского еґзархату на Епархию Святого Миколая. После петнац рокох иснованя Апостолского еґзархату од 2003. року, 6 децембра 2018. року, на швето святого отца нашого Миколая по григориянским календаре, наш Апостолски еґзархат бул подзвигнути на Епархию Святого Миколая зоз шедзиском у Руским Керестуре. Зоз тим ришеньом зме постали самостойна церковна структура, як знак духовней дозрето19. АПРИЛ 2019.

сци и церковней стабилносци. Зоз торжествену преславу преглашеня Епархиї, яке будзе 18. и 19. мая 2019. року, подзекуєме Господу Богу за вельки дар нашей Церкви прейґ заступнїцтва Пречистей Дїви Мариї и нєбесного покровителя святого Миколая. Як возлюбени дзеци Божо и вирни ученїки Христа, веряци до Христового Воскресеня, предлужиме исц по надїйней драги, яка нам отворена зоз Христову Пасху, бо шветло яке зашвицело у Воскресеню нашого Спасителя, провадзи нас до спашеня. Винчуєм Вам, дороги вирни нашей Епархиї, швето Воскресеня Христового. Нєзаходне шветло Христовей Пасхи най ошвицує наш живот и принєше до наших шерцох мир, радосц и надїю. Христос Воскрес! Воистину Воскрес! + Георгий Джуджар Ваш Владика

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ ИЩЕ ВШЕ БЕЗ БУДЖЕТУ

ПРОБЛЕМИ ШЕ ПЕРШЕ ПОЧУВСТВОВАЛО У ПОДРУЧНИХ КАНЦЕЛАРИЙОХ Пишу: Марина ДЖУДЖАР Владимир ДЇТКО

ЦО МОЖ, А ЦО НЄ ЗОЗ БУДЖЕТУ По Уредби Министерства финансийох национални совити зочени зоз досц нєлоґичнима огранїченями трошеня средствох зоз буджету. Наприклад можу купиц рахункари, алє нє сервисовац их, можу виєднац дїловни простор, алє нє и плациц мешачни трошки струї, води и телефона. Тиж нє шму плациц поштански трошки, або провизию у Управи за трезор, а лєм так можу дїловац. У Канцелариї за людски и меншински права им суґеровали же би то финансовали зоз донацийох, цо ироничне, кед маме на розуме же Руснаци нє маю матичну державу, як цо то, наприклад, маю Мадяре одкаль им приходзи ище векша потримовка.

4 РУСКЕ СЛОВО

Нови Закон о националних совитох принєшени на час, по нїм запровадзени и новемберски виберанки, потим национални совити и формовани. Медзитим, на самим початку мандата тоти високи цела националних заєднїцох зочени зоз пожнєньом буджета цо барз компликує початок їх роботи

роблем хтори заєднїцки шицким националним совитом провадзи и Национални совит Руснацох. Кельо ґод ше Совит намагал отримац континуитет роботи, почежкосци уж мож обачиц. Перши котри их почувствовали то подручни канцелариї котри НС Руснацох финансує зоз по 10 000 динари, 10 мешаци у року. Перши средства подручним канцеларийом зоз Совиту уплацени початком мешаца, ретроактивно за три мешаци од початку рока, а з якима проблемами ше стретли надалєй нам потолковала секретар НС Руснацох Таня Арва Планчак. – Проблем ше нам зявел и зоз финансованьом подручних канцеларийох, прето же нам подручни канцелариї „одноша” 1,1 милиони донари рочнє. То стаємни и предвидзени трошок, алє ми условени же нашо средства муша буц унапрямени по системи – 50 одсто за стаємни трошки и 50 одсто за проєкти. Кед бизме трошки за подручни канцелариї ураховали до стаємних трошкох, ми би прешли понад зарисовану гранїцу од 50 одсто. Нашо рахунководство, после вичерпних консултацийох зоз Канцеларию за людски и меншински права винашло ришенє, та средства за подручни канцелариї опредзелєни за обласц култури по контрактох котри зме з нїма подписали на цали мандат Совиту – визначела Арва Планчакова.

Дружтва, слово о по 10 000 динари за предходни три мешаци за роботу Подручней канцелариї. На други средства Дружтво и далєй чека и, як нам гварел Манько, то звичайне зявенє. – У длуствох зме од початку рока за струю и други комунални услуги. Зогриванє зме подмирели з количеством древа кельо зме мали. Тиж маме обовязки и ґу фаховим сотруднїком, но и попри почежкосцох ми робиме, а у остатнїм чаше маме и вецей членох – гвари Златко Манько. Далєй предлужує же у 2019. року обчекую з општини 400 000 динари за порядну дїялносц Дружтва, конкуровали и на општински конкурси, алє средства ище нє достали. Кед слово о финансийох, подобна ситуация и у КПД „Иван Котляревски” у Бикичу. Як нам гварел Деян Бобаль, предсидатель бикичского Дружтва, од општини за порядну дїялносц у тим ше року питало 300 000 динари, а конкуровали и на конкурси. – Попри финансийних почежкосцох нашо активносци порядни. Ознова зме порушали активносци фолклорней секциї и зявели зме ше на змаганю на Општинскей смотри музично-фолклорней творчосци за дзеци у Шидзе. Помали ше пририхтуєме и за нашу найвекшу манифестацию у валалє „Пришли нам Русадля” – гвари Деян Бобаль.

У СРИМЕ ПОДРУЧНИ КАНЦЕЛАРИЇ РОБЯ ПОРЯДНЄ

ЯК ШЕ ФИНАНСУЄ СОВИТ

У КПД „Дюра Киш” у Шидзе уж сцигли перши средства з Националного совиту Руснацох. По словох Златка Манька, предсидателя

Национални совит Руснацох ше финансує зоз трох жридлох: главни и найзначнєйши средства приходза зоз уровня Републики Сербиї, потим з уровня Автономней покраїни 19. АПРИЛ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com Войводини, и треца часц зоз локалних самоу- ру войводянских Руснацох и Фондациї „Руправох. Зоз перших двох жридлох ше потераз тенорум” – толковала Таня Арва Планчак, и доставало средства чия сума була вше напре- додала же прешлого року з того уровня владок утвердзена, а локални самоуправи тоти сци достали 9 милиони динари. средства опредзелюю спрам своїх критериюмох, без законскей обовязки о їх висини. СоНАЙВЕЦЕЙ НАЙВЕКШИМ вит затераз достава порядни мешачни рати на свой рахунок зоз Републики, медзитим понеже Критериюм розподзельованя часци средище вше нє утвердзени критериюми по котрих ствох по принципу сновательних правох идтоти средства буду розподзелєни, вони ище зе на руку лєм вельким националним совивше под вельким знаком питаня. том як цо то мадярски котри и потераз доста– Зоз Покраїни зме того року достали коло вал коло 25 одсто од вкупних средствох, а те1,4 милиони за стаємни материялни трошки, раз найвироятнєйше достанє ище вецей, пои коло 1,5 милиона за програмску и розвой- неже су снователє численим културним, ну активносц и шицко друге. Углавним то ко- образовним и информативним установом. ло 200 000 менєй у одношеню на прешли Очкодовани буду шицки други менши нацирок, а средства цалком иншак формуловани, онални совити, Национални совит Словацох та з тим пременєна и їх намена – гварела Арва Планчакова. Зоз локалнима самоуправами ситуация цалком нєпредвидзена, у каждей локалней самоуправи є специфична и иншака. Зоз Законом о националних совитох єст предвидзене же локални самоуправи муша финансовац роботу националних совитох чий язик у службеним хаснованю на їх териториї, лєбо ту шедзиско националного совиту, лєбо У Подручней канцелариї Националного совиту у Шидзе же єст одред зене число припаднїкох националней меншини, алє нї- у дакус лєпшим положеню од руского, а руґдзе, з нїяким актом нє одредзене же кельо мунски у подобней ситуациї, а шицки други би то требало буц, и по яких критериюмох у ище горшей. Потерашнї критериюми були ше тоти средства розподзелює. Зоз шицкого таки же єдна часц пенєжу дзелєна на єднаки мож заключиц же добра дзека локалней часци, та по числу жительох припаднїкох насамоуправи же кельо вона видвої за одредзе- ционалних меншинох. Друга часц средствох ни национални совит, форма ше задоволює и ше розподзельовала по критериюму же ше зоз єдним динаром, и з єдним милионом. Як облапяло шицки активносци националних нам потолковане у Совиту, средства зоз ло- меншинох у обласцох образованя, култури, калних самоуправох ше у цалосци унапря- информованя и службеного хаснованя язика мює на подручни канцелариї до местох ко- и писма. Наприклад, тераз ше нє будзе брац три маю шедзиско у тей општини, цо праве до огляду анї порядну, анї виборну наставу, причина же дзепоєдна канцелария розполага бо НС Руснацох нє снователь школом, та анї зоз вельо векшима средствами. културни манифестациї котри нє реализую Републични средства то главне жридло фи- установи, односно фондация котрей НС Рунансованя, медзитим ище вше нє утвердзене снацох снователь и подобне. Могло би питац же кельо Совиту будзе припадац у тим року. преношенє сновательних правох – у школох – Сума котра ше з Републики видвоює за лєбо манифестацийох, на НС Руснацох, алє национални совити на єднаки часци шицким то вец поцагує и проблематику обовязки физа 10 милиони звекшана у одношеню на пре- нансованя, цо за Совит очежуюца, та аж и шли рок, алє маме два нови национални со- нєможлїва обставина. вити. Ту и нови способ розподзельованя Затераз ше обчекує же буджет будзе познасредствох другей часци, алє ище вше нє зна- ти штредком рока, найскорей концом мая, а ме яки буду конкретни цифри. 30 одсто од скорейших рокох то було закончене у марцу. шицких средствох иду на єднаки часци шиц- По утвердзованю средствох котри му маю ким совитом, 35 одсто по основи числа жите- припаднуц будзе принєшена конєчна одлука, льства, 15 одсто по критериюму келїм уста- аж теди ше почнє ускладзовац висина дальновом и фондацийом национални совит сно- ших ратох за котри ше обчекує же буду зменватель, а 20 одсто на активносци тих устано- шани. Провадзаци Календар манифестацийвох котрим є снователь. Проблем же НС Ру- ох Совит розписал чечуци конкурси, прияви снацох снователь лєм РНТ „Петро Ризнич буду препатрени, а реализация средствох Дядя”, НВУ „Руске слово”, Заводу за култу- будзе накадзи будзе прилапени буджет.■ 19. АПРИЛ 2019.

ОБТЕРХОВАНЄ З НОВИМА ТРОШКАМИ На терху буджета националних совитох од того року положени и трошки прекладаня учебнїкох, писаня наставних планох и програмох за школи. Скорейших рокох национални совити лєм давали согласносц на спомнути документи, а од того року су цалком одвичательни за нїх и їх финансованє. Значна терха за буджет НС Руснацох и плаци занятим, за цо ше до прешлого року видвойовало 3 милиони динари (особа у рахунководстве, секретар и предсидатель Вивершного одбору), а понеже од того року заняти и предсидатель НС Руснацох, то ище 1,6 милиони динари на рочним уровню котри будзе требац плановац у буджету. Зоз того виходзи же и кед би средства зоз Републики були исти як прешлого року, кус вецей як половку будзе требац опредзелїц за плаци.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ВИВЕРШНИ ОДБОР НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

РОЗПАТРЕНИ ПРОЄКТИ НА ПОКРАЇНСКИМ КОНКУРСУ У Заводу за културу войводянских Руснацох, штварток, 11. априла, отримана схадзка Вивершного одбору Националного совиту Руснацох на хторей формовни предлог софинансованя програмох и проєктох хтори значни за нашу културу и уметносц по покраїнским конкурсу, а потримани и шицки три кандидатки за вибор директора Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре. Члени Вивершного одбору вигласали Предлог одлуки о додзельованю средствох по Конкурсох за софинансованє програмох и проєктох значних за културу и уметносц у трох обласцох – защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци, обласци видавательней дїялносци и

унапредзованя правох националних меншинох, заєднїцох у АП Войводини у тим року. Конкурсни средства за софинансованє програмох и проєктох додзелюю Покраїнски секретарият за културу и информованє и секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини. Слово о вкупней суми од 1 160 000 динари за хтори конкуровали 10 ношителє з вєдно 21 проєктом. Дружтво за руски язик, литературу и културу конкуровало з пейц проєктами, Руски народни теaтер „Петро Ризнич Дядя” придал три проєкти, дружтва „Жатва”, „Тарас Шевченко”, „Карпати”, РКЦ, и Руска матка по два проєкти, а з по єдним проєктом конкуровали и дружтва з Кули, Шиду и Нового Орахова. По предкладу Вивершного одбору, шицки проєкти би требали достац финансийну потримовку, а конєчни резултат конкурса будзе познати док го прилапи Конкурсна комисия на покраїнским уровню. Прилапени предклад Вивершного одбору, по процедури ше посила Конкурсней комисиї хтора прецизно утвердзи план розподзельованя пенєжу. Члени Вивершного одбору на схадзки єдногласно потримали шицки три кандидатки за вибор директора Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре. На конкурс ше приявели Славица Байор, Ксения Медєши и Ксения Мученски. А. Паланчанин

СХАДЗКА РОБОТНОГО ЦЕЛА ЗА МЛАДИХ

РОЗПОДЗЕЛЄНИ КОНКРЕТНИ ЗАДЛУЖЕНЯ На першей схадзки Роботного цела за младих Националного совиту Руснацох хтора отримана пияток, 12. априла у Заводзе за културу войводянских Руснацох, принєшена одлука о розписованю конкурса, а медзи членством тиж розподзелєни конкретни задлуженя. Члени Роботного цела на схадзки прилапели Правилнїк о членстве у Роботним целу за младих. Прилапени документ прецизнєйше одредзує статус членства у Целу. По нїм, право постац и буц член ма кажда млада особа хтора ма вецей як 15 роки и жада активно участвовац у його роботи. Представителє Виглєдовацкого кругу на схадзки винєсли идею о сотруднїцтве зоз Здруженьом младих у Новим Садзе хторе би пошвидко требало оформиц. Представителє Круга винєсли конкретни предклади дзе би Виглєдовацки круг и Здруженє младих Нового Саду могли сотрудзовац. Здруженє младих будзе свойофайтови нєформални пандан дакедишнїм младежским здруженьом, алє приспо-

6 РУСКЕ СЛОВО

добени ґу сучасному способу функционованя цивилного сектора. Задумане же таке Здруженє годно апликовац на ширшу палету конкурсох. На схадзки бешедоване и о финасийним плану за тот рок. Роботне цело за младих у тим року рахує же на розполаганю у своїм фонду за рижни проєкти младих по наших местох будзе мац подобну суму пенєжу як и прешлого року – коло 380 000 динари. Медзитим, то ше дефинитивно будзе знац аж док Национални совит достанє буджет. З тим у вязи була и точка дньового шора хтора ше одношела на розписованє конкурсох за младежски проєкти. Спрам

предписаньох од того року Роботне цело за младих годно конкуровац за средства за проєкти у штирох обласцох вязаних за меншински права – образованє, културу, информованє и службене хаснованє язика. Конкурси, як поведзене на схадзки, буду розписани по конєц юния, а буду обявени накадзи ше их конкретизує. Роботне цело за младих на своєй першей схадзки дефиновало задлуженя каждого члена, по началу власного опредзелєня и прихильносцох, а спрам компетенцийох Цела. Затераз Борис Фейди, як порадзене, будзе задлужени за комуникацию зоз рускима младежскима орґанизациями у швеце; Соня Гудакова прилапела длужносц консултанта зоз младима котри конкурую за проєкти у штирох обласцох значних за витворйованє правох меншинох; Емилия Чизмар прилапела обовязку явних одношеньох, односно пи-ара. Остало нєодлучене же хтори член будзе задлужени за комуникацию зоз рускима младежскима орґанизациями у нашей жеми. А. П. 19. АПРИЛ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ПОЛИТИЧНИ СХОДИ У НОВИМ САДЗЕ

ВУЧИЧ НАЯВЕЛ ДВА НОВИ ФАБРИКИ У рамикох кампанї „Будучносц Сербиї” на Площи шлєбоди у Новим Садзе штварток, 11. априла, отримани митинґ на хторим гражданом о актуалней дружтвено-политичней ситуациї, економским стану у держави и планох за наступни период бешедовал предсидатель Републики Сербиї Александар Вучич. Окрем предсидателя, бешедовали и министер вонкашнїх дїлох Влади Сербиї Ивица Дачич, предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович, предсидатель Скупштини Войводини Иштван Пастор, а шицких привитал городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич.

Предсидатель Вучич найвецей бешедовал о своїм видзеню дотерашнїх резултатох власци на чиїм чолє Сербска напредна странка, насампредз у обласци економиї и унапредзеню обставинох у здравстве, образованю и других явних службох. Як потвердзенє того цо гварел, Вучич наявел ище два инвестициї у Новим Садзе, поєдинєчно вредни по 50 милиони евра, од хторих єдна фабрика чоколади, и друга у чиїх погонох ма буц роботи за 400 занятих. По його словох, то вельки и значни вистки, бо, у Новим Садзе остатнї 40 роки нє отверани нови фабрики. Кед слово о политичней ситуациї, Вучич гварел же нє будзе бешедовац з лидерами опозициї о їх вимогох коло пририхтованя условийох за шлїдуюци виберанки, алє гварел же политични диялоґ треба водзиц у институцийох як цо Народна скупштина Републики Сербиї.

ПРОТЕСТ „1 ОД 5 МИЛИОНОХ” Граждански протест „1 зоз 5 милионох” отримани пияток, 12. априла, опрез Сербского народного театра у Новим Садзе. На сходзе бешедовал новосадски ґлумец и театрални режисер Радослав Рале Миленкович, хтори повторел же ше гражданє хтори участвую на протестох нє збераю пре политику, „Курту, лєбо Мурту”, алє прето же су нєзадовольни у жеми дзе чолнїки на власци можу приповедац цо ґод лєм сцу, як да нїхто други нїч нє зна, нє памета, як да нєт историї, здогадованя и здравого розума.

Министер Дачич найвецей бешедовал о медзинародней ситуациї, насампредз кед слово о прицискох на державне руководство Сербиї коло припознаваня нєзависносци Косова, на хтору, як визначел, держава нє пристанє. На сходзе хтори орґанизаторе оценєли як єден з найвекших у Новим Садзе, по полицийним сообщеню, було вецей як 35 тисячи гражданох хтори орґанизовано пришли з подруча цалей АП Войводини. Окрем гужви, нє зазначени нїяки инциденти. Финални митинґ у Вучичовей кампанї „Будучносц Сербиї” заказани за пияток, 19. априла, у Беоґрадзе. И. С. 19. АПРИЛ 2019.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ПОЛИТИЧНИ МОНОЛОҐ Людзе виду на виберанки, хто достанє найвецей гласи, найчастейше формує владу и роби у интересу гражданох. То подрозумює и диялоґ зоз опозицию, фаховцами, нєвладовим сектором, почитованє законох и Уставу, и инше цо ше подрозумює у демократскей системи и дружтве. Так то випатра у Утопиї. У векшини розвитих жемох интересни ґрупи, на рижни способи, уплївую на виберанки, гевти хтори победза формую власц и намагаю ше витвориц плани гореспомнутих интересних ґрупох. Же би заш лєм отримали слику o демократиї яку ю представяю гласачом, консултую ше зоз нєполитичнима орґанизациями, фаховцами и явносцу, цо нє значи же їх думаня и становиска беру до огляду, лєбо прилапюю. Так то даґдзе индзей, а у нас, як и у добрей часци восточноевропских, балканских и жемох бувшого СССР-а приповедка иншака. Ту кед ше придзе на власц, вец ши ґазда. Е тераз, даєдни ґаздове маю паньски манири, даєдни нє, алє углавним поента иста. Я на власци, а ви хтори сце нє на власци ме баш анї нє интересуєце. И так роками, нїч нове. Медзитим, таке подзелєнє яке тераз маме у нашим дружтве, уж оддавна нє було. Власц константно приповеда же би опозиция требала свойо идеї виношиц у Скупштини, алє вец иста тота власц предложи 500 скоро исти амандмани и опозиция нє може дойсц до слова, так же тота метода одпада. Далєй, маме ТВ дуели, алє лєм як можлївосц, понеже би стретнуца представительох власци и опозициї пред камерами на националних телевизийох могло почитац на пальци єдней руки, так же и од того нєт нїч. Но, понеже директни диялоґ нє постої, остава же би новинаре, кед дахто да вияву, глєдали одвит зоз другого боку, алє и ту резултат пайтоновски: власц и опозиция часто нєровномирно заступени у финалним продукту и вец нє мож повесц же то обєктивно виприповедана приповедка, а о тим кельо ше политичаре тримаю теми кед ше им дацо питаце, и кельо найвекша часц гевтих хтори поставяю питаня схопна, лєбо шмела, водзиц интервю, нє вредзи анї бешедовац. А словнїк, то приповедка за себе. Полни є увредзованьох на рахунок другого боку, у виявох ше манипулує, обвинює без арґументох, викривя факти и реалносц. Тому подобне то розправи нєдороснутих дзецох хтори нє свидоми цо значи одвичательносц за власни поступки и слова, хтори лєм преруцую вину на другого нєсхопни же би вислухали собешеднїка, розумели и прилапели тото о чим ше бешедує и дали смислени одвит. Е, кед маце таку розправу, односно сипанє власних флоскулох, без жаданя и схопносци же би ше цивилизовано бешедовало, ясне же нє можеце мац диялоґ, алє лєм монолоґ хтори, на нашо нєщесце нє ма вельо смисла, aлє, Боже мой, ма публику. И будзе ю мац ище роками як ствари стоя, понеже ше нїхто озбильно нє намага же би то пременєл и рушел у напряме формованя цивилизованей политичней сцени на хторей би место монолоґа главни инструмент водзеня политики бул диялоґ, та гоч и таки яки ше водзи у заходних демократийох. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА КОНФЕРЕНЦИЯ З НАГОДИ 16. „НОЦИ МУЗЕЙОХ” У БЕОҐРАДЗЕ

ШЛЄБОДА НАЦИОНАЛНОГО ВИРАЖОВАНЯ Туристичне здруженє Руски Керестур, точнєйше їх предсидателька Любица Няради участвовали на першей Конференциї за новинарох и медиї у Музею Народного театра у Беоґрадзе, дзе 11. априла було представянє проєктох за „Ноц музейох” на тему „Шлєбода”. Руски Керестур, у котрим прешлого року першираз була „Ноц музейох” охабел добри упечаток. По отриманей прешлорочней манифестациї, котра потримана прейґ проєктох општини Кула и Одбору за младих Националного совиту, Любица Няради писала проєкт, давала и звит и фотоґрафиї. Того року ю з орґанизациї „Ноци музейох” поволали же би на конференциї представела проєкт тогорочного означована „Ноци музейох”. – Думам же сом на тото представянє пошла добре порихтана. З оглядом на тото же тема 16. Манифестациї „Шлєбода, повязала сом то зоз шлєбоду националного виражованя – гварела Любица. – Указала сом як тримаме до права на виражованє своєй националней припадносци и пестуєме традицию, нашо обичаї и презентуєме тото цо интересантне за єдну таку манифестацию. Була сом облєчена и нашим народним облєчиве, а требало представиц и нашо националне єдло. Понеже Велька ноц нє далєко, представела сом вельконоцну кошарку, до котрей сом поскладала, так як ми маме обичай, паски, сирца, шунки, колбаси, писанки, баранче з масла. На столє бул престарти червени парток и декорована вельконоцна кошарка и праве така презентация була интересантна шицким медийом. Нашу кошарку ше наисце сликовало! За тото Любица Няради мала и спонзорох: шунку и колбаси донирала приватна месарня „Байо”, чий власнїк Янко

Кирда, паски упекла пекарня „Макаї”, писанки були зоз Здруженя женох „Байка”, баранче з масла направела шестра служебнїца Вероника Ґралюк, а сирец уварела сама Любица. – И того року у Руским Керестуре будзе орґанизована „Ноц музейох” 18. мая, а по проєкту у плану роботнї за дзеци. Школяре, учительки и професоре Основней школи и ґимназиї „Петро Кузмяк” тиж поволани анґажовац ше, а найвироятнєйше ше приключа и дзеци зоз Предшколскей установи „Бамби”. Заплановни музични точки, представи ше и нашо народне облєчиво. Того року ше зоз виставу „Биолоґийни експонати у 3. димензиї” придружи и професорка биолоґиї у Ґимназиї „Петро Кузмяк” Тереза Катона. Тоту нагоду Любица нє вихансовала лєм за презентацию „Ноци музейох”, алє и за представянє цалей нашей рускей заєднїци, Руского Керестуре, и будинку „Замок”. Буц вибрана до Беоґраду на представянє велька чесц, и по шицким, Любица Няради позберала симпатиї и новинарох и орґанизаторох котри жадаю предлужиц сотруднїцтво зоз Туристичним здруженьом Руски Керестур. О. Ж.

КОНКУРС ЗА ДОДЗЕЛЬОВАНЄ НАГРАДОХ УСПИШНИМ ШТРЕДНЬОШКОЛЦОМ

ПОКРАЇНА РЕҐРЕСУЄ ПРЕВОЗ СТУДЕНТОХ КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

ПОТРИМОВКА ВРЕДНИМ И ТАЛАНТОВАНИМ

КОНТРАКТИ ЛОКАЛНИМ САМОУПРАВОМ

Фонд за млади таланти Републики Сербиї розписал Конкурс за додзельованє наградох школяром штреднїх школох за посцигнути успихи на припознатих змагньох у календарским 2018. року. Конкурс будзе отворени по 10. май 2019. року, а право на награду буду мац школяре штреднїх школох, хтори у периодзе од 1. януара 2018. року по 31. децембер 2018. року освоєли єдну з перших трох наградох/местох на републично, або медзинародно припознатих змаганьох. Конкурс обявени на урядових интернет презентацийох Министерства младежи и спорта www.mos.gov.rs и Фонда за млади таланти Републики Сербиї www.fondzamladetalente.rs Ан. М.

8 РУСКЕ СЛОВО

Покраїнски секретар за високе образованє и науково виглєдовацку дїялносц проф. др Зоран Милошевич уручел у Новим Садзе контракти и ришеня локалним самоуправом о додзельованю пенєжних средствох. На основи явного конкурса, општина Кула достала 1 189 994 динари за реґресованє превозу 109 студентох зоз кулскей општини у медзигородским транспорту у 2019. року. Средства за реґресованє превоза наменєни за студентох на буджету, за студентох хтори нє хасную услуги змесценя и костираня у студентских центрох и хтори нє хасную стипендиї, або кредити. У мено општини Кули, конктракт подписала помоцнїца предсидателя општини Кула Єлена Павков. Ан. М. 19. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

УШОРЙОВАНЄ ВОДИЦИ И КАТЕДРАЛНЕЙ ПОРТИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Початком априла у нашим Марийовим святилїщу водицова студзенка обновена, положени нови механїзем за вицагованє води. Тиж так реновирана ограда коло катедралней порти. Як и кажде обисце и церковни обєкти вимагаю стаємне отримованє, та Церковни одбор керестурскей Катедралней церкви хтори ше старa и о Водици, тих дньох у вельких роботох, як пре звичайне ярнє пораєнє, ище баржей пре наиходзацу вельку преславу преглашеня Епархиї хтора будзе 19. мая. Дзекуюци донациї єдней керестурскей фамелиї, Церковни одбор орґанизовал роботу, и на студзенку положене тирваце металне закрице, обезпечени гидрофор и чоп, та ше воду вецей нє будзе вицаговац по стародавнє зоз каблом на ланцу, алє зоз чопа. Источашнє так вода у студзенки будзе и гиґиєнски защицена. У тей роботи єдну часц материялу донирало и керестурске подприємство „Електромонтажа”, а по словох тутора Водици Владимира Чизмара, познате же Водица при шерцу цалому нашому народу, и же велї на рижни способи помагаю же би була цо красша и ушоренша. Так тих дньох, дзекуюци тиж донациї єдней жени, заменєни лустери у лєтнєй каплїци понеже єден и так сам одпаднул. – Барз нам мило же ше до ушореня Водици уключели и други цо нє Керестурци, бо Водица одвше була шицких нас. Так прешлей єшенї даскельо учительки з Коцура ше зложели и купели коляци ружи, принєсли их и посадзели коло водицового дому и пещери. Тиж так велї домашнї вирни стаємно чи зоз свою роботу, материялом, доприноша же би Водица була вше ушорена, же би було покошене, обилєне, офарбене и же би мала вельо квеца. У тим стаємно активни домар Янко Олеяр, и керестурски Фемка Баранова, Мелания Колошняйова, хтори ше стараю о квецу, як и Ана Дудаш, Ана Варґа, Олена Папуґа и Етела Папуґа, хтори и того року зоз своїм материялом обилєли древка, алє и мурик и стари водицов будинок.

Фото: М. Рамач

СТУДЗЕНКА ИЩЕ КРАСША

Од тутора Чизмара ище дознаваме же ше тих дньох догваряю и пририхтую роботи на конєчним оправяню драги до Водици, хтору влонї започала општина Кула. Так ше пририхтує оправиц коло 8 критични места на тей драги хтори скорей очкодовани од чежких камионох зоз цвиклу. Тоти роботи ма финансовац Општина, а поробиц их ма подприємство „Войводина драги” по 19. май. Тих дньох доробена велька робота на виронаучней салуиу порти Катедралней церкви, хтора нєдавно цалком обновена з одвонка и зоднука, положени нова ПВЦ столария, вонкашня изолация и фасада и обилєна є зоднука. Тиж так през два тижнї тирвало реновиранє огради коло порти. На огради покладзени вєдно 180 копиї цо нови место поламаних, або заменєни нєориґинални. Копиї виляти у познатей лївнїци „Микита” у Кули, а материял коштал приблїжно 90 000 динари. Пририхтованє и поставянє шицкого цо було потребне у тей роботи добродзечнє, за 95 роботни годзини поробели керестурски майстрове Йовґен Семан, Янко Виславски, Владо Медєши, Янко Ковач Кижмишка и Дюра Надь. М. А.

У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

НОВА ФАСАДА НА ПАРОХИЙНИМ БУДИНКУ Понеже фасада на парохийним будинку у Сримскей Митровици барз препадла, и гоч ше ю и оправело нєдавно, мушело ше ю обновиц у цалосци, и то по Ри-

19. АПРИЛ 2019.

шеню Заводу за защиту памятнїкох култури Сримскей Митровици. Роботи були преценєни на вецей як 400 тисячи динари, а понеже Управа за сотруднїцтво зоз Церквами у Беоґрадзе по конкурсу видвоєла лєм 300 000 динари, остаток вифинансовали сами парохиянє. Єдну часц даровал домашнї майстор Ненад Ходоба, котри и поробел шицку тоту роботу концом априла. Парохиянє ше цеша же конєчно їх парохийни будинок вецей нє найгорши у центре Митровици, як цо потераз бул. Тих дньох почина и закончуюца фаза роботох на вонкашнєй обнови церкви и малтерованю долнєй часци фасади. Окончователь домашня, Ходобова фирма зоз Сримскей Митровици, а роботи би мали буц закончени до Пасхи. о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА СХАДЗКА ПЧОЛАРОХ

ИСКУСТВА И ХАСНОВИТИ СОВИТИ

У Руским доме, у Коцуре прешлого штвартку, 11. априла, пчоларе отримали схадзку пред початком новей сезони. На сходзе котри орґанизовал и иницировал Микола Шанта, окрем искусних пчоларох були и тоти котри заинтересовани же би ше можебуц у будучносци занїмали зоз пчоларством. Тиж так, було слова о початкох и виволаньох зоз котрима ше стретаю тоти котри ше нєдавно почали занїмац зоз тоту файту роботи. Як шицко тото мож успишно превозисц, свойо искуства зоз присутнима подзелєл и єден пчолар зоз Равного Села. Бешедовало ше о упечаткох у тей роботи, о тим як прешла жима вплївовала на пчоли и кошнїци, алє ше и дзелєло информациї же дзе на котри способ може купиц опрему за пчоларсто и цали рої пчолох. Пчоларе медзи собу подзелєли искуства о прешлей сезони, коментаровали же хторого меду було найвецей, алє и яка розлика медзи стационираним и мобилним пчоларством. Понеже Коцур богати зоз баґренами, слунечнїком и другима културами зоз котрих ше прави добри мед, констатоване же є идеалне место за стационоване пчоларство. Тиж так, Микола Шанта присутних поинформовал же на котри способ мож апликовац на ри-

жни конкурси и за кредити за купованє опреми за пчоларство и присутних упознал на котри способ сам и туньше, направел восково основи, котри иншак можу коштац и до 40 000 динари. Понеже на догварену схадзку нє могли присц шицки заинтересовани, Шанта наявел можлївосц же би у наиходзацим периодзе требало орґанизовац ознова подобну схадзку за пчоларох, дакус прешириц пчоларство у Коцуре и анимировац младих же би ше уключели до тей нє такей лєгкей, алє добрей роботи котру мож робиц у шлєЗ. К. бодним чаше.

ТРИБИНА У ДОМЕ КУЛТУРИ

У КОЦУРЕ

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ РОМОХ

ЦАЛОДНЬОВИ ВЕЛЬКОНОЦНИ ВАШАР

У Коцуре пондзелок, 8. априла означени Шветови дзень Ромох, та з тей нагоди отримана трибина у Доме култури, котра була на тему чуваня здравя од опасносцох котри грожа на улїци. Општина Вербас, Дом здравля „Велько Влахович” зоз Вербасу и вербаска Полицийна станїца орґанизовали трибину, односно друженє з младима на котрим було рижнородни теми, а найвецей ше бешедовало о опасносцох з котрима ше млади нєшка зоочую у дружтве и на местох дзе ше рушаю. Представителє спомнутих установох присутним на трибини окремну повагу дали младим и визначели же прецо значне же би чували физичне, репродуктивне и социялне здравє, а службенїки Полицийней станїци спозорйовали на опасносци од злохаснованя дроґи и пошлїдкох з котрима ше зочую хаснователє психоактивних субстанцох. Окрем трибини, роботнїки Дома здравя истого дня орґанизовали и безплатни здравствени препатрунки за шицких заинтересованих. З. К.

10 РУСКЕ СЛОВО

У Церковней сали у Коцуре, 13. априла отримани цалодньови Вельконоцни вашар котри орґанизовал парохийни Каритас. Нащивителє могли купиц рижни вельконоцни прикраски, паски, писанки, мед, домашнї маджуни, рижни продукти зоз цеста и ручни роботи на те-

му Велькей ноци. Предавачох и викладачох було дванацецеро, а окрем домашнїх Коцурцох, було их и зоз Пиньвиц и Руского Керестура. Цени були символични, нащивителє приходзели цали дзень опатрац и куповац, а окрем того, могли достац совити и идеї же як на интересантни способи прикрашиц тогорочни писанки. Вельконоцни вашар нащивел и владика кир Георгий Джуджар. На Вельконоцним вашаре ше зберало и добродзечни прилог за роботу КУД „Жатва”, та з тей нагоди назберане 5 888 динари котри буду вихасновани за потреби Дружтва. З. К. 19. АПРИЛ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ПОЧИНАЮ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА „ДНЇ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПАПРИҐИ”

ЧЕКАЮ ВЕЛЇХ ГОСЦОХ Починаю пририхтованя за манифестацию „Днї керестурскей паприґи” котра ше, як нам виявела Душица Орос, предсидателька Здруженя париґарох „Капсикум Анум” Руски Керестур, отрима 17. авґуста и за розлику од прешлих рокох, будзе тирвац лєм єден дзень. – Почали зме ше уж пририхтовац, пишеме конкурси за средства до Оштини Кула, а будземе конкуро-

вац и до Покраїни. Як и вше, плануєме обисц парцели, будзе и опатранє оглядного поля, Конїцки клуб зорґанизує дефиле. Тиж ше будзе преглашовац и найлєпши штанд, найвироятнєйше ше и того року будзе вариц айвар, а орґанизуєме маскенбал за наймладших. Уж традицийно тота манифестация нє може прейсц без вареня рижних єдлох у котлох, а будзе грац и наша

музика. На манифестацию чекаме велїх госцох, а уж ше наявели зоз Парачину и госци зоз Републики Горватскей. Увидзиме цо шицко годно реализовац. Любели бизме орґанизовац концерт даякей визначней особи або познатей ґрупи, о чим бешедуєме зоз руководством Општини – виявела Душица. Як виявел предсидатель Конїцкого клубу Желько Папуґа, по календаре змаганьох Союзу за конїцки спорт Сербиї, нєт шлєбодни термин у авґусту за отримованє обегованьох. Конїцки клуб длужни притримовац ше розпорядку обегованьох котри одредзує Союз. Союз им даскельо роки виходозел вочи пре манифестацию, алє того року ше истого датума орґанизує обегованє другого клуба, та обегованє у Керестуре нє годно орґанизовац кед и манифестация. Змисти котри були прешлих рокох, буду орґанизовани и тераз, буду поставени штанди рижних госцох, одкупйовачох, продуковательох потребного прибору и средствох за продукцию паприґи, буду присутни и хемийни хижи котри потримую манифестацию, як и шицки здруженя зоз валалу котри и потераз участвовали. Ол. Ж.

У ДОМЕ ЗДРАВЯ У ШИДЗЕ

БЕЗ ОЧНОГО ДОХТОРА Од кеди кон цом окто бра пре шло го ро ку по шла до пен зиї др Зо ра Ма но й ло вич, оф тал молоґ (оч ни дохтор) у Доме здра вя у Шид зе, тота здрав стве на уста но ва при мар ней здрав стве ней за щ и ти оста ла без фа хов ца та ко го про фи лу, а па ци єн ти без дохто ра хто ри им год зен помог нуц кед маю про бле ми зоз оч ми и ви дом. Заш лєм, дохторка Манойлович и по сле одходу до пензиї, як нам потолковал др Крсто Куреш, директор Дома здравя, анґажована за препатрунки кандидатох за вожачох и за ловарох. Тоти препатрунки др Манойлович окончує лєм пондзелками. Директор Куреш далєй пояшнєл же од ре сорного министерства здравя глєдане дошлєбодзенє же би Установа заняла нового офталмолоґа. 19. АПРИЛ 2019.

– До стали зме дошлєбодзенє од Министерства за дохтора за порядни препатрунки очох, а кед слово о хороти катаракти, вец ище чекаме одвит. По сле того зме розписали конкурс за офталмолоґа, алє ше на конкурс нїхто нє явел. Правда и же маме єдну нашу дохторку на специялизациї зоз офталмолоґиї, алє треба чекац ище два роки же би вона закончела - гварел директор др Крсто Куреш. Пациєнтом пре тоти обставини нє лєгко. Або муша путовац 40 километри до Сримскей Митровици, або, хто ма пенєжи, же би ше нє трапел путуюци, може заплациц, наприклад, препатрунок очох и одредзованє диоптирї кед потребни окуляри у приватнїка. А чи ше дахто яви на повторени конкурс за офталмолоґа, остава видзиц. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ РОЗПРАВА О НППР „АБЦ ФУД” ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА ИЩЕ РАЗ НА СУДЗЕ

ЧИ ТО КОНЄЦ ДЛУГОРОЧНЕЙ АҐОНИЇ?

Пише: Марина ДЖУДЖАР

Розправа о новим Напредок пририхтаним планє реорґанизациї (НППР) „АБЦ ФУД” з Руского Керестура, после длугшей павзи заказана по пияти раз за стреду, 17. априлa, з початком на 9 годзин у судскей сали число 4 у Привредним судзе у Зомборе

оверителє зоз Руского Керестура, роботнїки и паприґаре ше находза у „Д” класи НППР, як нєобезпечени поверителє. На адреси керестурских, а и других поверительох остатнї три тижнї сциговали писма зоз Хладзальнї зоз поволанками за гласанє, иронично, алє точно же велї поверителє достали празни коверти без обвисценя. ОД ҐИҐАНТА ПО ЛИКВИДАЦИЮ Судьба дакедишнього керестурского ґиґанта Хладзальнї „АБЦ ФУД” котра основана у рамикох Комбинату „Перши май” дзе були заняти на стотки Керестурци, можебуц будзе конєчно розришена. Чи ше уда наплациц длуство дакедишнїх роботнїкох и керестурских паприґарох, и у якей мири, то би требал указац дальши розплєт пред Привредним судом у Зомборе. После нєуспишней приватизациї, подприємство ше стретло зоз чежку ситуацию, насампредз церпела продукция. После нєвиплаценей паприґи 2010. року и чежкого периоду котри провадзени зоз штрайком, а потим исти штрайк розганяли Специялни єдинки жандармериї, теди розпочала аґония котра тирва ище и нєшка. Векшина роботнїкох зохабела свойо роботни места, дзепоєдни одходзели аж и колективно, а шицки зоз истима бриґами нєвиплацених заробкох. Прешлого року до явносци вишло и руководство Хладзальнї, алє у ромскей емисиї на другей програми Радио телевизиї

12 РУСКЕ СЛОВО

Войводини дзе су катеґоровани як дружтвено одвичательне подприємтво котре обезпечело роботни места за Ромох котри спадаю до катеґориї гражданох котри чежше находза роботу. Власнїца Хладзальнї Виолета Шулеич у тей емисиї потолковала и причини прецо ше керестурска фабрика находзи у чежшей финансийней ситуациї, и же на їх кризу барз вельки пошлїдки охабела шветова економска криза. Нажаль, до руководства Хладзальнї ше нам нє удало дойсц, анї з тей нагоди, анї теди кед обявена емисия на ромским язику. Нєшка, як нєурядово дознаваме, Хладзальня нє роби. Капура заварта уж коло два мешаци, а паркинґ опрез нєй празни. О НППР БУДУ ГЛАСАЦ И КЕРЕСТУРЦИ Як дознаваме зоз Здруженя паприґарох „Капсикум анум”, у консултацийох зоз адвокатку др Марию Йоксович, котра заступа векшину керестурских паприґарох и роботнїкох, догварене же би кажди поверитель требал послац одвит на адресу суда. З оглядом на тото же розправа уж одкладана штири раз, нєт орґанизованого одходу зоз валалу, а анї интересованя поверительох. Шицки штири розправи пред Привредним судом у Зомборе були одказани на инициятиву и вимогу руководства хладзальнї. Перша розправа о новим НППР була заказана, а потим одложена 16. юния 2017. року, кед Хладзальня вимагала дополнюю19. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ци час за розпатранє заувагох на НППР. Потим є одкладана ище три раз – 17. октобра 2017. рок, кед Хладзальня вимагала одкладанє пре процесни пригварки, 1. децембра 2017. тиж пре процесни проблеми коло правних нашлїднїкох єдней банки як поверителя, алє котри ше вияшнєли же потримую нови НППР, а остатня одложена 17. януара 2018. року, одкеди цала ситуация так повесц мирує. На остатнєй розправи у януару 2018. року предшедуюца судийка Биляна Перич анї нє одредзела приблїжни датум же кеди будзе отримана идуца розправа, а по отримованє идуцей, пиятей розправи, прешли 15 мешаци. Теди суд розказал дочасовому предликвидацийному управнїкови Милошови Шешевичови же би превжал потребни мири за анґажованє фахового ревизора за виробок нового Позарядового финансийного звиту, понеже Звит котри бул придати зоз новим НППР вицекол, после 10 мешацох, цо бул и обчековани период же ше процедура прилапйованя або одруцованя нового НППР закончи. ЦО ПРИНОШИ НОВИ НППР Зоз предкладаньом нового НППР застановени стари НППР, котри важел по перши квартал 2017. року кед источашнє застановене и виплацанє поглєдованьох у складзе з нїм. Стари НППР глашел так же поверительом ше виплацовало длуство зменшане за 40 одсто його вредносци, на 10 рати у интервалу од пейцох рокох, медзитим, виплацанє застановене уж на трецей и штвартей рати кед предложени нови НППР. По новим НППР, поверителє би ше требали одрекнуц ище 60 одсто од нєвиплаценого длуства и знова обчековац виплацованє на рати у интервалу од пейцох рокох, з мированьом од дзевец мешаци и рочну камату од 1 одсто. О истим поверителє поставяю питанє же кельо реални можлївосци длужнїка же би и то виплацел и чи ше з прилапйованьом нового НППР наисце риши ситуация у Хладзальнї, кед познате же погон застановени. Праве то причина прецо за керестурских поверительох тота ситуация уж постала цалком безсмислова. З рахунком длуства котре перше зменшане за 40 одсто, потим кед би тото цо остало, було зменшане ище за 60 одсто, то би виношело коло 30 одсто вредносци першобутних поглєдованьох, на тото додаваюци виплацени рати и камату. Факт же нови НППР може буц прилапени и же найвироятнєйше будзе, як нам после єдней розправи судийка Биляна Перич потолковала, векшина поверительох ше уж напредок вияшнєли же потримую нови НППР. У случаю же би нови НППР бул прилапени, поверителє Хладзальнї можу и маю 19. АПРИЛ 2019.

право обчековац яке-таке виплацованє своїх поглєдованьох. Можебуц же по прилапйованю и Хладзальня поруша свой погон, а ту ище єдна можлївосц за власнїцу керестурскей фабрики, же би ю предала. Кед би Хладзальня достала нови НППР, цалком реалне гоч котре ришенє. Кед же би нови НППР нє бул прилапени, цала приповедка аґониї ше закончує зоз банкротом, теди ше намирює длужнїкох по шоре зоз предаваньом хладзальньового капиталу котри досц скромни и остатнї роки значно зменшани, алє шором по приоритетних класох, а керестурски паприґаре и роботнїки у нєобезпеченей класи „Д”, дзе скоро сиґурне же би ше им нє удало нїч наплациц. Можебуц же питанє достоїнства чи то вредзи и кельо то мизерни цифри пенєжу котри ше лєм роками зменшовали, алє вшелїяк же то пенєж котри и роботнїки и паприґаре заробели, а питанє чи буду, и кельо буду виплацени. РИШЕНЄ КЕД БИ БУЛИ ВИДЗЕЛЄНИ ЗОЗ КЛАСИ Адвокатка Йоксовичова зоз уложенима 20 заувагами на нови НППР ище на самим початку того процесу вимагала же би поверителє котри поглєдую длуство за паприґу и роботнїки були видзелєни до окремней класи, понеже у „Д” по такей системи гласаня буду прегласани од вельо векших поверительох. Медзи иншим вимагала прекладанє нового НППР на руски язик и же би ше оможлївело водзенє поступку на руским язику, пре численосц поверительох бешеднїкох руского язика. Цо суд обезпечел аж на трецей розправи, алє часточно зоз прекладательку за руски язик котра симултано прекладала вияви и записнїк, алє остали нє преложени шицки документи у вязи зоз тим планом, цо тиж вимагала адвокатка Йоксовичова. И по прилапйованю нового НППР иснує ище єдно можлїве ришенє, же би ше зоз жалбу на його прилапйованє при висшей инстанци суда вимагало видзельованє поверительох зоз спомнутей класи. Надпоминаме же тот напис закончени скорей як цо отримана стредова розправа пред Привредним судом, а о ришеньох и одлукох котри принєше суд будземе писац у идуцим чишлє.■

У ПРАКСИ ВШЕ ЛЄПШИ НППР ОД БАНКРОТУ Як наклада пракса, а патрено на подобни случаї, суд забера становиско же лєпше кед би фабрика предлужела робиц зоз гоч яким одписованьом длуства, бо ше на таки способ оможлїви дальша робота фабрики и роботнїком. То поправдзе так, алє питанє и же дзе гранїца такого ришованя статуса Хладзальнї? По шицким же вельки поверителє – банки, Покраїна, осиґуруюци хижи и др. тоту утрату зменшаня длуства нє почувствую, а вони насампредз маю становиско же лєпше достац гоч цо, яґод нїч.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ОТРИМАНИ СЕДМИ САЯМ ГОРТИКУЛТУРИ, ЕТНО ДЕТАЛЬОХ И РУЧНИХ РОБОТОХ

БРЕНД ҐОСПОДЇНЦОХ И ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

Еколоґийне здруженє „Баґрем Бели” у Ґосподїнцох всоботу, 13. априла, на малим спортским терену, орґанизовало традицийни, седми по шоре, Саям гортикултури, етно детальох и ручних роботох

опри Активу женох зоз Ґосподїнцох, на Сайму гортикултури, етно детальох и ручних роботох, свойо продукти и роботи указали 18 викладаче зоз рижних местох зоз Сербиї. Штанди, медзи иншим, мали вецей самостойни ремеселнїцки роботнї: „Креативна роботня”, „Слики на склу”, „Квеце” и „Марк Бурґер” з Ґосподїнцох, Квеце „Коле” и „Цукрова волна и балони” з Дюрдьова; „Бависка” , „Бависка и маґнети” и „Бомбоница” з Чуроґу ; „Квеце” з Темерину, „Дуґа” зоз Житишта, „Заглавчки зоз друкованима продуктами – маїци” з Ветернику, „Продукти з арониї” зоз Шабцу и Бетонски фиґури зоз Коцура. Саям урядово отворел предсидатель Месней заєднїци Ґосподїнци, Борис Страживук, котри привитал шицких присутних и гварел же є задовольни же тота манифестация з рока на рок вше векша, же ма вше вецей викладачох и вше вецей нащивительох. Вон окреме подзековал Еколоґийному здруженю „Баґрем Бели” зоз Ґосподїнцох, на успишним орґанизованю манифестациї. ВЕЦЕЙ ВИКЛАДАЧОХ И НАЩИВИТЕЛЬОХ Нащивителє на Сайму мали нагоду нє лєм розпатрац ручни роботи вредних женох зоз рижних здруженьох, алє и почувствовац прекрасни пахи рижнородного квеца, а тиж так и покоштовац смачни колачи, котри пририхтали жени зоз Активу женох зоз Ґосподїнцох. За тоту манифестацию Актив женох каждого року прави рижнородни колачи и присмачки за шицких учашнїкох и госцох. Вони колачи нє предаваю, алє их зоз вельку любову подзеля присутним и то им, як гваря, приноши окремну радосц. Єден з орґанизаторох Сайма, Миодраґ Живкович, гварел же тота манифестация постала бренд Ґосподїнцох, алє и општини Жабель. – Маме барз вельку потримовку Општини Жабель, Месней заєднїци и шицких гражданох Ґосподїнцох. Вони ше радую тей манифестациї и тото им нагода же би уживали у красним квецу, у ручних и етно роботох, як и у шпиванкох, танцох, рецитацийох. У одношеню на предходни роки, того року зме мали вецей викладачох и вецей нащивительох и мило нам же ше вше вецей людзе уключую и до

14 РУСКЕ СЛОВО

орґанизациї тей манифестациї. Кед бизме нє мали потримовку такей файти, чежко би було шицко тото зорґанизовац. Вельо єст роботи при орґанизованю манифестациї, алє шицко тото успишно ришуєме дзекуюци тей потримовки и дзекуюци младим волонтером котри лєдво чекаю тот дзень. Окреме ми мило же и тогорочна културно-уметнїцка програма барз богата и же тирва коло два ипол годзини. Медийни спонзор Сайма Здруженє „Медиа портал” зоз Нового Саду, котри провадзи шицки нашо случованя и барз нам помага – гварел Живкович. БОГАТА КУЛТУРНО-УМЕТНЇЦКА ПРОГРАМА Вон гварел и же Еколоґийне здруженє „Баґрем Бели” ма активни сайт, котри им облак до швета и же прейґ сайту обвисцую людзох о шицких актуалносцох, нє лєм у Ґосподїнцох, алє и у цалей општини. Мило им же їх тексти и слики котри кладу на сайт маю можлївосц пречитац и опатриц и людзе котри жию далєко у швеце. И попри похмареней и дижджовней хвилї того дня, манифестация була нащивена, а за красну, позитивну и веселу атмосферу були задлужени: наймладши зоз ОШ „Жарко Зренянин” и дзеци зоз оводи „Маслачак” зоз Ґосподїнцох, котри крашнє рецитовали, шпивали, танцовали, алє и велї други учашнїки. У културно-уметнїцкей програми участвовали и: Д.О.Н.К.Т „Дєрдан”, КУД „Тарас Шевченко” и Етно шпивацка ґрупа „Василис” зоз Дюрдьова, „Прело” зоз Чуроґу, Шпивацка ґрупа „Ритмика” зоз Нового Саду, Здруженє „Пралипе” у сотруднїцтве зоз КУД „Романо Тернипе”. На концу програми орґанизаторе уручели подзекованя школяром котри участвовали на подобовим змаганю под назву „Обрацам ше ґу квецу, же бим у квецу нашол радосц”, а програма закончена зоз наступом младого и талантованого музичара Марка Ковачева, котри одграл даскельо писнї на клавиятури. На Сайме уживали шицки присутни, як у краси квеца, етно детальох и ручних роботох, так и у смачних колачох и богатей културно-уметнїцкей програми.■ Л. Кухар 19. АПРИЛ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ЗОЗ КЕРЕСТУРСКОГО ХОТАРА

ЯРНЯ ШАТВА ПРИ САМИМ КОНЦУ Ярня шатва у керестурским хотаре тих дньох, кед заключуєме нашо новини, при самим концу. Ище концом фебруара зашато символично мало цвикли, уж давно пошати слунечнїк, а при концу и садзенє кукурици и сої

го року. Цену насампредз диктує шветоайскорей же продукция цвикли у ве тарґовище и вельки продукователє Керестуре одходзи до историї, цо тей олєярки, як цо то Україна и Русия. нє добре, алє кажде муши мац економНа рахунок тей поверхносци ше у кеску оправданосц своєй продукциї, нє рестурским хотаре того року звекшаю мож обчековац же будзе дацо робиц на поверхносци под кукурицу и сою. Кукувласну чкоду. рицу ше навелько садзело тиж од конца – У керестурским хотаре уж 2–3 роки марца и тих дньох будзе посадзена. Соя цвиклу ше садзи на барз малих поверхзавежнє вельки процент, пре климатски носцох, маме лєм двох упартих продупременки и сушну жиму и яр, тиж ше ю ковательох, то Звонко Сабо и його брат вчас почало шац, уж концом марца, гоч Дюра котри кажди рок садза од 6 по 8 шатва ище вше нє закончена. У керегольти. Вельки продукователє цвикли стурских подприємствох нє маю точни цалком зохабели тоту културу, а насамподатки о яких поверхносцох слово, попредз пре нєзадовольство з одношеньнеже нє кажде бере ориґиналне нашенє, ом цукровньох ґу нїм. Нє задовольни су алє пририхта и дороби свойо власне, коже цукровнї зараховюю вельки процент тре себе, нпр. зохабел од влонї. Нажаль, нєчистоти при пребераню цвикли и як наглашує Малацко, таку калкулацию прето же припозанаваю мали процент велї примушени зробиц. диґе стиї. То нєре ални параметри, з Условия за шатву були релативно оглядом на оптималну продукцию и суслаби пре сушни период, алє парасти часну механїзацию з хтору ше тота роСлавко Малацко понагляли позаверац жимску бразду же бота окончує – дознаваме од Славка Малацка з подприємства „Аґро-Хома” прейґ хторого спом- би ше влага нє випарйовала. – То поробене уж у фебруару и нормално, накадзи ше нути контрача свою продукцию. Цо ше дотика других ярнїх шацох, слунечнїк уж поша- видзело же температура жеми коло 8 ступнї и же єст влати и по Малацковим видзеню, поверхносци сиґурно и ги у тим пасму жеми до хторого идзе зарно, помедзи 5–6 преполовени, найскорей пре нїзку цену яка була прешло- центи, такой ше шало. Нєдавно було кус дижджу и ниа того тижня нам спадло медзи 10–12 литри. Тельо будзе достаточно же би тото пошате зарно голєм посходзело, а ДИЖДЖ ДОБРИ ЗА ЖИТО за далєй будземе видзиц – потолковал Малацко. По його словох диждж котри тераз падал найдраго– Углавним тот диждж ше житу барз здал. Людзе цинши за жито. Цо ше дотика жита, пошате є у оптималше побунєли пре жовти лїсца на житу, думали же ше ним термину, алє була барз сушна єшень, та длуго нє посзявели даяки хороти, алє то нє було прето, алє пре суходзело, даєдно аж у новембру, у децембру, а єст парцели шу. Кед би нє спаднул тот диждж, велї парцели жита цо зишли у януару под шнїгом и тераз наисце широки дибули под знаком питаня, велї ше надумовали аж и япазон шаца и нєвироятни розлики, та го прето нє могло преорац, алє зме апеловали най ище причекаю и же анї универзално прикармйовац, пирскац итд. По Малацбизме вицагли голєм яки-таки урожай, та и яки-такових словох, гоч було вєшенї бешеди же у Керестуре ки заробок – гварел Малацко. будзе вецей жита, вони нєдавно обишли хотар и випатра же то нїч нє вецей як прешлого року, а можебуц у даяким проценту, аж и менєй як влонї. Часто на тото уплївує и нєсиґурна и нєпозната цена. Ярцу єст и статкового, и пивского, и скоро подєднака поверхносц ше шеє у валалє кажди рок. – По моїм, випатра ми же людзе виходза з пивского ярцу, а на хасен статкового хтори углавним одкупює кажде. Гоч пивски кус драгши, маме проблем же го єдино одкупює сладарня у Бачкей Паланки и кед тот ярец прейдзе одредзени процент протеину, вони го плаца як статков. Думам же и то причина прецо людзе так одлучую, а у цалей польопривредней продукциї єст велї проблеми на хтори ми як подприємство, та и продукователє, нє можеме уплївовац – наглашує Малацко.■ М. Афич

19. AПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА УСПИХ НА ПОКРАЇНСКЕЙ СМОТРИ У СЕЧНЮ

НАШО „ЗЛАТНИˮ РЕЦИТАТОРЕ На Покраїнскей, ювилейней 50. смотри рецитаторох „Поето народу мойогоˮ у Сечню, отриманей од 12. по 14. април, рецитаторе хтори рецитовали по руски посцигли значни успих. Ема Живкович освоєла друге место у младшим возросту, и вєдно зоз Минеу Югас у штреднїм возросту, обидва зоз Руского Керестура, ше пласовали на Републичну смотру у Валєве, котра будзе отримана у маю. Першого дня наступали рецитаторе младшого возросту, други дзень рецитаторе старшого и трецого дня рецитаторе штреднього возросту. У шицких трох катеґорийох Руснаци мали своїх представнїкох. У катеґориї младшого возросту Яна Варґова медзи осемнац найлєпшима – „златнимаˮ рецитаторами у Покраїни, а Ема Живковичова освоєла друге место и пласовала ше на Републичну смотру у Валєве. Обидва рецитаторки зоз ОШ „Петро Кузмякˮ Руского Керестура, а пририхтовали их Наталия Зазуляк и Оленка Живкович. Окрем нїх, у тим возросту ше змагал ище и Иван Молнар зоз Дюрдьова, спред КУД „Тарас Шевченкоˮ котрого пририхтовал Йоаким Гарди. Други дзень ше отримовало змаганє рецитаторох у катеґориї старшого возросту, у котрим наступали двойо рецитаторе котри рецитовали по руски. Спред КУД „Тарас Шевченкоˮ з Дюрдьова наступала Валентина Салаґ, а єй фахови руководитель бул Йоаким Гарди. Вона ше пласовала медзи 26 найлєпшима – „златнимаˮ рецитаторами на Покраїнскей смотри. Попри нєй на смотри участовал и Йован Живкович котри рецитовал спред Руского културного центра Нови Сад, а пририхтовала го Оленка Живкович. Фахови консултат за руски язик тих двох дньох була Амалия Ковач зоз Кули.

Трецого дня ше змагали рецитаторе у катеґориї стреднього возросту, а по руски Валентина Новата и Минеа Югас спред Дома Култури Руски Керестур, котрих за смотру пририхтала Ивана Дудаш. Обидва рецитаторки були медзи двацец найлєпшима – златнима рецитаторами Покраїнскей смотри, а Минеа Югас ше пласовала на Републичну смотру. Фахови консултант за руски язик у тим возросту була Мирослава Даждиу. Понеже же то була ювилейна, 50. Покраїнска смотра рецитаторох орґанизаторе ше остарали же би спомли длугорочних рецитаторских ентузиястох котри вецей нє медзи нами. Спомнути були и Владимир Бесерминї и Михайло Зазуляк кори зохабели вельки шлїд у роботи з рецитаторами, а познєйшє и як консултанти за руски язик. Додзелєни Специялни повелї за длугорочну континуовану роботу и Повелї за континуовану роботу и резултати у рецитаторским руху. Достали их Наталия Ґрунчич зоз Суботици, Амалия Ковач зоз Кули, Яким Гарди зоз Дюрдьова и Ивана Дудаш зоз Руского Керестура. О. Ж.

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

ОСМАКИ МАЛИ ПРОБНИ ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ У ОШ „Братство єдинство“ у Коцуре, як и у цалей Сербиї, школяре осмих класох мали пробни Закончуюци испит пред уписом до стреднєй школи. Прешли пияток и всоботу, школяре осмей класи ОШ „Братство єдинство”, як и шицки осмаки у Сербиї, робели пробни Закончуюци испит. Перши дзень, односно пияток, мали пробни тест з математики, а

16 РУСКЕ СЛОВО

ютредзень, всоботу з мацеринского/руского язика, и комбиновани тест з пейцох предметох, односно зоз историї, ґеоґрафиї, физики, хемиї и биолоґиї. Проб ни За кон чу ю ци ис пит у Ко цу ре по кла да ли 53 школя ре, а у ру скей кла си вкуп но 11 школя ре. Школя ром то була на года же би вид зе ли як ис пит буд зе ви па-

трац и дзе му ша ище злєп шац сво йо зна нє по по кла да нє пра во го ис пи ту. Резултати пробного Закончуюцого испиту буду познати того тижня, та наставнїки годни видзиц же у хторих обласцох треба школярох лєпше пририхтац за покладанє Закончуюцого испиту. З. К. 19. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ПРОФЕСОРКИ МР НАТАЛИЇ БУДИНСКИ НОВИ НАГРА ДИ И ПРИПОЗНАНЯ

ИНОВАТИВНОСЦ И КРЕАТИВНОСЦ ЄЙ АДУТ – Нє постої обща формула хтору бизме могли применїц и достац добри резултати. Задаток наставнїка же би ше усовершовал, а задаток школи, же би ослуховала и провадзела сам цек живота – гварела Наталия Будински

рофе сорки математики у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Кере стура, мр Наталиї Будински, на конкурсу хтори орґанизовала ,,Еuropean schoolnetˮ орґанизация, спомедзи 120 наставнїкох зоз цалей Европи, вибрана робота як приклад добрей пракси хтори повязує математику и реални живот. Попри тим, єй роботня ,,Заєднїцки менователь математики и поезиїˮ вибрана спомедзи 5 найкреативнєйших, а участвовала и на Шветовей образовней конференциї найиновативнєйших наставнїкох швета у орґанизациї Компаниї Майкро софт (Microsoft) у Паризу. – Одход на Малту оможлївела орґанизация ,,Еuropean schoolnetˮ. То єдна образовна орґанизация, чий циль же би помогли министерством образованя, школом и наставнїком у Европи у унапредзованю образованя. Вони мали конкурс на хтори сом послала даяки приклади зоз своєй пракси, хтори повязую математику и реални живот, а була сом вибрана спомедзи 120 наставнїкох хтори ше явели на тот конкурс зоз цалей Европи. На Малти було уручованє припознаньох з боку представнїкох вельких индустрийох як нпр Самсунґ, Майкрософт (Microsoft), Циско (Cisco), a циль того сходзe бул же би ше направелo диялоґ медзи наставнїками, як ношителями образованя, и велькима индустрийнима компаниями. На тим сход, зоз Сербиї, була и професорка Сладяна Трайкович – толкує Наталия. У викладаню, Будинскова часто свойо годзини математики збогацує з рижнима иновативнима методами, а нєраз математику злучує и зоз, на перши погляд, нєзлучуюцима обласцами як цо танєц, музика, поезия. Так, на Конкурс з нагоди манифестациї ,,Май мешац математикиˮ, хтори орґанизовал Центер за промоцию науки, Наталия послала роботню у хторей на нєзвичайни способ злучела математику и поезию. На конкурс сцигло коло 90 прияви, а жири преглашел пейц найкреа-

МАТЕМАТИЧНА ПОЕЗИЯ У МАЙСКИМ „ЛИТЕРАТУРНИМ СЛОВЕ” – Плануєме и у додатку „Литературним слове”, у маю, за Май мешац математики, обявиц дацо зоз тей поезиї хтора ше опера на математику, а хтору на роботньох писали школяре. На тот способ ше читаче „Руского слова” буду мац нагоду подробнєйше упознац и зоз тоту файту поезиї – наявела Наталия Будински. 19. АПРИЛ 2019.

тивнєйши и найупечатлївши роботнї медзи хторима и роботня професорки Наталиї Будински. – Послала сом идею за приклад роботнї хтора би промововала математику и наставу математики, на тему ,,Заєднїцки менователь математики и поезиї”. На тоту идею сом пришла кед сом була на єдним од семинарох у иножемстве, у Финскей и у Канади, дзе сом мала нагоду присуствовац на роботньох хтори тримали професоре факултетох хтори ше занїмаю зоз математику як науку, алє и зоз поезию хтора ше опера на математику. Тоти преподаваня на мнє охабели барз моцни упечаток, та сом тот єден сеґмент спознаня жадала пренєсц и на своїх школярох – гвари Наталия. Бешедуюци далєй на яки способ повязала математику и поезию, професорка толкує же то файта поезиї дзе ше математика хаснує як метафора, стилска фиґура, як пренєшене значенє зоз хторим би ше описали даяки чувства, думки... То глїбоки писнї зоз глїбоким порученьом, инспиративни и порушую читачох на роздумованє. Же би ше пренашло праву математичну метафору и повязало зоз таким дачим як емоция, треба добре познац математику. О участвованю и на Шветовей образовней конференциї у Паризу, Наталия гвари же отамаль ноши єдно прекрасне искуство и надосц позитивни упечатки. – У Паризу орґанизована черанка найиновативнєйших Микрософт наставнїкох швета, дзе ше зоз каждей держави збераю наставнїки хтори маю даяку интересантну праксу подпомогнуту зоз Микрософт технолоґию, дзе ше чера идеї за рижни иновациї у образованю, присуствує ше на рижних роботньох, презентацийох... Вельо ше роби на интердисциплинарносци, на повязованю рижних предметох, на хаснованю технолоґиї у настави, на розвиваню медзипредметних компетенцийох як цо комуникация, креативносц, одвичательне справованє у дружтве итд – толкує Наталия. Зоз швидким розвойом технолоґиї и зоз пременку способу живота, пришло до того же ше и у образованю муша направиц даяки пременки. Як гвари Будинскова, треба обдумовац нови способи едукованя, нови иновациї хтори буду прилагодзени сучасним школяром и модерному дружтву. Нє постої обща формула хтору бизме могли применїц и достац добри резултати. Задаток наставнїка же би ше усовершовал, а задаток школи, же би ослуховала и провадзела сам цек живота.■ Ан. Медєши

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА АДРИАНА НА ДЬ НАЙЛЄПШИ СТУДЕНТ У СВОЄЙ ҐЕНЕРАЦИЇ

НАГРА ДА ЯК КОРУНА ШКОЛОВАНЯ Адриана Надь з Руского Керестура, студентка на Високей здравственей школи фаховних студийох у Беоґрадзе, на напряму Фахови медицински радиолоґ, того року вибрана спомедзи 700 студентох, як студентка ґенерациї зоз просекову оцену у цеку студийох 10,00

кремне задовольство мац нагоду представиц младу, амбицийну особу, Адриану Надь, хтора за нєполни 22 роки посцигла успихи у велїх обласцох, а єй способносци и таланти нєридко замерковани и наградзовани. Награди ше додзельовало у Дому Народней скупштини Републики Сербиї, а на шветочней академиї, попри найлєпших студентох високих школох зоз цалей Сербиї, присуствовали и дзепоєдни посланїки, як и предсидателє Студент ских конференцийох и академийох фахових студийох и високих школох Сербиї. – Приєм бул барз красни, у єдней малей сали Народней скупштини, и наисце ми була чесц буц у дружтве коло 30 найлєпших студентох Сербиї. Понеже сом була вуковец и у основней и стреднєй школи, тота награда ми окреме вельо значи прето же на даяки способ заокружує мойо дотерашнє школованє. До титули студента ґенерациї нє було лєгко дойсц. Требало уложиц надосц труду и закладаня, алє най-

ҐЛУМИЦА ОДМАЛЮЧКА Окрем у медицини, Адриана успишна и у рижних других обласцох рускей култури. Публика ю на сцени часто ма нагоду видзиц и як водительку рижних програмох и манифестацийох. Попри рецитованя и фолклору, ма вельку любов и ґу ґлуми, а нє раз достала награди и припознаня на ,,дескох хтори живот значаˮ.

важнєйше, як визначує Адриана, кед постої любов ґу тому цо ше учи и кед ше постави ясни циль хторому ше намага. – Од початку самого школованя, од основней школи, сом ше намагала посцигнуц одлични резултати и успихи, и вше сом була свидома же то моя найважнєйша и найзначнєйша улога док сом млада и же образованє и ученє то тото цо треба же би ми бул приоритет. Одреканя було надосц, ище у основней школи, та сом себе гварела же або будзем менєй спац, або ше менєй дружиц и, найвецей церпело спанє. През франту бешедує Адриана. З оглядом на успихи у цеку школованя, и Адриана, як и кажди студент, була у дилеми кадзи далєй? Понукну-

18 РУСКЕ СЛОВО

ца, совити зоз шицких бокох, алє на концу заш лєм по слухала „нукашнї” глас и опредзелєла ше за тото цо ю найвецей виполньовало – медицину. – Дилему коло вибору фаху сом нє мала, понеже и мой оцец тиж фаховни медицински радиолоґ, та я лєм предлужела по його крочайох. Медзитим, и попри тим же ме велї совитовали най ше упишем на факултет, понеже може вецей понукнуц, я ше заж лєм опредзелєла за висшу школу и думам же сом нє погришела. У цеку студираня сом здобула упечаток же на висших школох, пре менши ґрупи студентох, атмосфера интимнєйша и же одношеня медзи студентами и професорами вельо блїзши и коректнєйши. Вшелїяк же и сам способ преподаваня професорох, їх доступносц на консултацийох и добра комуникация зоз студентами, допринєсли мойому успиху. И попри тим же у индексу ма сами дзешатки, Адриана визначує же єй просек и оцени нїґда нє були найважнєйши. Вони лєм резултат пошвеценосци и витирвалосци у роботи. – Мой мотив за успих нїґда нє були оцени, односно дзешатки. Вельо важнєйше ми було здобуц знанє и звладац препреченя як у школованю, так и у самим живоце. Вше сом була свидома же кед дам шицко од себе, кед будзем успишна и кед ше даяк визначим – будзем замеркована, та ми то после помогнє и за даяки нови можлївосци, нови познанства, або даяке роботне место. Нє мож нє спомнуц податок же млади, успишни людзе як Адриана, каждодньово напущую Сербию, а гевти цо ше ище нє одважели на таки крочай, озбильно роздумую о тим. Медзитим, наша собешеднїца у тей хвильки ма иншаки плани. За ню анї иножемство, анї Беоґрад, за тераз, нє опция. – Свидома сом же велї млади одходза, медзитим мнє одход до иножемства остатня опция. Якош ше наздавам же за добрих студентох и вредних роботнїкох вше ше найдзе даяке роботне место. Найволєла бим остац ту, у Войводини. Тераз плануєм стажирац 6 мешаци, после того бим достала лиценцу за роботу, а понеже ше планує увесц и мастер студиї за мой напрям, нє виключене анї, же предлужим студиї.■ Ан. Медєши 19. АПРИЛ 2019.

РОК XVIII ЧИСЛО 4 Число ушорела: Вероника ВУЯЧИЧ

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ ред нами найвекше церковне швето Велька ноц. Тото християнске швето славя шицки християнє. ПҐазди нї вредно рихтаю кошарку хтору ше однєше до

церкви пошвециц. Окрем паски, шунки, колбаси, масла и сирца до кошарки ше кладзе и писанки. Рихтанє писанкох красни обичай у хторим дзеци дзечнє участвую, а окреме кед вибераю найтвардейше вайцо, вец здумую як го прикраша, и на концу ше змагаю у дурканю з писанками, а кед победза цеша ше же добре вайцо вибрали.

19. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ДАХТО ПИСАНКИ ПИШЕ, А ДАХТО ФАРБИ

Лилова – зачирце вайца цо сце офарбели зоз червену цвиклу до фарби порихтаней зоз червеней капусту. Фарбенє писанкох зоз природнима фарбами може буц барз интере сантне кед любице експериментовац и кед маце часу. Шицко цо ма природно моцну фарбу мож вариц у води – шпинат, чернїци, боровници, малини, кари, цимет... Правце вшелїяки комбинациї, чого ше лєм здогаднєце. Тиж на таки писанки можеце додац рижни травки. Пред тим як почнєце фарбиц вайца положце на варене вайцо травку, лєбо интересантне лїсце, положце до ценкей ботоши и звяжце на обидвох концох, та так офарбце. Кед ше вам нє будзе пачиц, вше можеце зафарбиц до даякей другей фарби, та ознова будзе интересантне. Природни фарби нє чкодза, окреме нам то важне кед их сцеме познєйше єсц, бо велї спомнути поживово продукти маме у обисцу, а таки фарби нам буду и туньши.

З рока на рок писанки вше модернєйши. Вше єст нови технїки як их мож вицифровац и офарбиц, а єст и рижни материяли з хторих мож писанки направиц. У предавальньох єст древени, лєбо вайца зоз стиропору и з нїх можу настац прекрасни писанки, а окреме су интересантни кед до тей роботи уключице и дзеци. Им то будзе велька радосц

ельконоцну кошарки можеме прикрашиц з вайцами хтори офарбиме з природнима фарбами, а окремна будзе и технїка кед писанки буду и виписани зоз воском. ОФАРБЦЕ ВАЙЦА ЗОЗ „ОМБРЕ” ТЕХНЇКУ Технїка „омбре” популарна кед сцеме зафарбиц власи, медзитим то лєм синоним за преход од цмейшей на блядшу ниянсу фарби вообще. Так мож и писанки офарбиц. Вайца перше треба увариц и охабиц най ше охладза и осуша. Вец ше порихта фарба за вайца так як пише на пакованю, алє кус моцнєйше (за трецину менєй води як пише на мещку кед хаснуєце фарби за писанки у мещку). До ширшого погара ше усипе лєм на палєц порихтаней фарби. Уварене вайцо вежнєме до руки и замачаме до погара з фарбу лєм долню часц вайца. Мушиме тримац же би ше вайцо нє обрацело. Тримаме так док вайцо нє достанє ниянсу яку жадаме (минуту до два). Вец до погара досипеме води дас на цент и ознова положиме вайцо аж на дно и тримаме го.

ПИСАНЄ ПИСАНКОХ

Тоти писанки офарбени зоз природнима фарбами хтори достати з мархви, чернїцох и шпинату

Кед ше достало другу блядшу ниянсу ознова додаме води и положиме вайцо и тримаме же би ше ровномирно офарбело. На концу треба додац води же би вайцо було цалком у фарби. Охабце най одстої 10-20 секунди. Так сце достали виниянсоване вайцо, хторе треба охабиц най ше осуши. Намасце го зоз олєйом кед сцеце же би ше блїщало. Таки мож фарбиц и зоз природнима фарбами. ПРИРОДНИ ФАРБИ ЗА ПИСАНКИ Писанки мож офарбиц и зоз природнима фарбами, за цо мож похасновац рижни присмачки и желєняву, як цо то пирка зоз цибулї, червена цвикла, шпинат, куркума, кафа, цимет.

Зоз „омбре” технїку мож швидко и лєгко направиц ниянсовани писанки лєм з єдну фарбу

20 РУСКЕ СЛОВО

Фарбу порихтаме так: за фарбу зоз цибулї треба 4 шольки пирка (хтори начисциме дас зоз 12 главкох цибулї) за фарбу з куркуми треба 3 ложки куркуми за фарбу од белавей капусти треба 4 шольки нарезаней капусти за фарбу зоз шпинату треба 4 шольки нашеканого шпинату, итд. Цибулю, белаву капусту, куркуму лєбо шпинат положиме до шерпенки, додаме пол литри води и охабиме най вре 30 минути. Вец охабиме най ше кус охладзи, прецадзиме и фарба порихтана. 19. АПРИЛ 2019.

Кед волїце цмейши писанки вец лєпше кед вайца уварице вєдно зоз вибраним поживовим продуктом. Алє кед волїце блядше офарбени писанки, вец можеце вайца вибилїц и вайца фарбиц у жимней порихтаней природней фарби. Червену у рижних ниянсох мож достац зоз соку з вишньох, лєбо зоз парадичанки, та и червеней цвикли так же сок улєєце до шерпенки, помали поскладаце вайца и варце. Кед сцеце моцну фарбу, нє додавайце води. Целова – вихаснуйце червену цвиклу, лєбо сок зоз брусници и арониї. Овоци мож и зомлєц у блендеру лєбо соковнїку, и вец вариц з вайцами, лєбо лєм положиц вайца най одстоя у увареним соку, лєбо превареним чарним вину (охабиц през ноц). За цму жовту – вайца треба вариц у фарби зоз куркуми 30 минути, бляду жовту ше достане кед ше вайца зачиря до води у хторей уварени пирка зоз цибулї, жовту мож достац и кед вайца варице зоз зомлєту скорку зоз лимуна, помаранчеца лєбо мархви, алє и у чаю зоз руменца. Желєну фарбу ше достанє зоз шпинату, лєбо покриви. Нашекани лєбо зомлєти лїсца ше вари з вайцами, дас годзину, лєбо и длужей. Доганова фарба ше достанє од кафи, алє и зоз чарного чаю. За цму доганову вайца треба вариц у чарней кафи 30 минути (найлєпша фарба зоз филтер, лєбо инстант кафи). Помаранчецова фарба ше достанє и зоз червеней паприґи. Меркуйце лєм най нє будзе ґорка, бо вец и вайцо годно буц горке. У горуцей води розмишайце млєту паприґу (3-4 ложки у литри води) и вец додайце вайца. З часу на час треба превериц чи ше вайца досц офарбели. Бляда белава – вайца ше лєм зачири до уж порихтаней фарби зоз червеней капусти, моцнєйша бляда белава – охабце вайца у справеней фарби зоз червеней капусти най одстоя зачирени цалу ноц. 19. АПРИЛ 2019.

Писанки мож писац и зоз стару технїку зоз воском. Увари ше вайца, осуши ше их и причека най ше охладза. Вец ше их офарби з яку сцеме фарбу и з воском ше пише по писанкох. За тоту технїку треба нам пошва, хтору можеме направиц так же до клайбаса, на верх, удуркаме гвоздик зоз хторим будземе писац. До плїткей судзини (з пиксли, лєбо нє фарбеного верха з дунца) положиме восково печаци и кус воску (зоз швички) и пущиме лєм най ше розпущи на ринґли. Кед ше офарбени восок розпущи можеме писац по вайцох.■

Пририхтала В. Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ДАХТО ПИСАНКИ ПИШЕ, А ДАХТО ФАРБИ

ПИСАНЄ ПИСАНКОХ

Тоти писанки офарбени зоз природнима фарбами хтори достати з мархви, чернїцох и шпинату

Зоз „омбре” технїку мож швидко и лєгко направиц ниянсовани писанки лєм з єдну фарбу

20 РУСКЕ СЛОВО

Пририхтала В. Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

LOVE&ART

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

22 РУСКЕ СЛОВО

аисце нє знам яка то треба буц жена же би ци супруг вибудовал Тадж Махал. Ей, нє крипту, алє памятнїк котри нєшка под защиту УНЕСКО-а! Лєбо, з другого боку, яки то супруг вибудує покойней супруги таки памятнїк. Гмммм... Барз ме заинтересовало тото зданиє накадзи сом чула же представя мавзолей покойней супруги индийского моґулского цара Шах Джаґана. Нормално, як и кажда суєтна жена, такой сом себе почала поставяц питаня – те як випатрала, те чи була красна, те чи знала шпивац, чи вишивац, чи цо ше уж швечи женом у индийскей култури. Муши буц же була моцни отров у фляшочки. Дакус ми було яснєйше кед сом пречитала вецей историйни шлїди о тим, та ше случело цо и зоз кажду мистерию котра нам на початку випатра як мистерия, док ше дакус нє заглїбиме. А вец, на концу, кед спознаме цалу правду, видно же зоз шицким кумує людска природа (лєбо кельо маш драхми у сламячи). Шах Джаґан (ткв. краль швета) бул моґулски цар и гваря за час у хторим владал же бул златни и просперитетни. Догварене му малженство зоз штернацрочну Арджуманд Бену Беґум (волайме ю любена жена. Любена жена ходзела зоз своїм любеним мужом вшадзи – на боїско, на путованя, а нє мала власни политични амбициї. Народзела му штернацецеро дзеци, а при

остатнїм пологу умарла. Шах Джаґан бул барз убити. Цали рок нє сцел нїґдзе пойсц, а понеже го любена жена пред шмерцу замодлєла же би єй справел мавзолей яки швет ище нє видзел, вон свой боль похасновал як инспирацию. Архитектови шицко погуторел цо задумал, а тот лєм райзовал. Так настало тото прекрасне чудо. Врацаме ше на початок – окрем же любена жена була барз красна, ришела сом вериц же пожадала мац мавзолей нє пре суєту, нє прето же би себе воздзвигла, алє прето же жадала памятнїк котри здогаднє Шах Джаґана на ню, на їх щиру любов, на дзеци котри му народзела, рахуюци же ше вон оженї з другу после єй шмерци. Цо ше нє случело (да знала, нє мушел трошиц таке богатство на камень и блато). Любела бим дознац як би архитектура цалого чловечества випатрала кед би вон нє справел куполу зоз мрамору, и кед би зоз своїма архитектонскима ришенями нє подзвигнул латку, за тедишнї час. Будзе же подїї з нашого живота, у ствари, место дзе ше злучую любов и уметносц, котре звичайну животну приповедку преточи до вецейвиковного, фасцинантого и монументалного здания котре каждого охаби без слова.■ П.С. Слухай, мили, справим ци салаш за 50-ти! И коня враного ци купим, и студню ци вибиєм, лєм най маш место дзе ми уж раз можеш на миру справиц ТОТУ ПРЕКЛЯТУ ПОЛЇЧКУ ЗА КВЕЦЕ!☺

19. АПРИЛ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ОПШТИНСКА СМОТРА МУЗИЧНО-ФОЛКЛОРНЕЙ ТВОРЧОСЦИ ЗА ДЗЕЦИ

БИКИЧАНЄ ШЕ ПЛАСОВАЛИ НА ЗОНУ

У орґанизациї Културно-образовного центру у Шидзе прешлого пиятку отримана Општинска смотра музично фолклорней творчосци за дзеци. Наступели пейц КУД у младшим возросту и три у старшим. У младшим возросту наступело КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу. Наступели два пари (два дзивчата и двоме хлапци) зоз „Козачоком” хореоґрафа Владимира Ивана и музичним провадзеньом Владимира Сивча, обидвоме з Нового Саду. Уметнїцки руководителє були Кристина Шолтис и Милан Гнатко зоз Бикичу. Танцовали Дора Боцко, Лара Сивч и браца Славко и Михайло Крстеканич. Шицки танци провадзела и оценьовала Даяна Костич, хореоґраф зоз Старей Пазови, а Бикичанє ше пласовали за дальше змаганє на Зонску смотру хтора будзе отримана 12. мая у Сримскей Митровици. Зоз наступом задово-

льни хореоґраф Владимир Иван хтори приходзел до Бикичу вежбац их, а помагали му Шолтисова и Гнатко. Смотру отворели наймладши, дзеци СКУД „Єднота” зоз Шиду хтори представели словацку шпиванку и танци. Потим наступели КУД „Филип Вишнїч” зоз Вишнїчева, а вец танєчнїки зоз ОШ „Сава Шуманович”, фолклорни ансамбл „Бренчки” зоз Ердевику. Танци и шпиванки указали и младши члени горватского КУД „Шид”. У катеґориї старшого возросту наступели танєчнїки ОШ „Сава Шуманович” зоз Ердевику зоз танцами зоз Шумадиї, потим КУД „Филип Вишнїч” зоз Вишнїчева зоз танцами зоз Студеници и на концу удатни наступ мали члени КУД „Младосц 2016” зоз Бачинцох, хтори тиж виведли танци зоз Шумадиї. Вл. Дї.

ПРЕДСТАВИТЕЛЄ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ У КОЦУРЕ

ПРЕДНОСЦИ ОБРАЗОВАНЯ НА РУСКИМ ЯЗИКУ У предшколскей установи „Герлїчка” у Коцуре, вовторок, 16. aприла, отримана схадзка представительох Националного совиту Руснацох зоз родичами дзецох котри ходза до рускей предшколскей ґрупи и котри од септембра почню ходзиц до першей класи. Спред Нацоналного совиту Руснацох на схадзки були предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач и членїца Одбору за образованє Ксения Бенце, а окрем родичох на схадзки присуствовали и воспитачки котри робя у руских и мишаних ґрупох, як и учительки ОШ „Братство єдинство” з руских класох Славица Чельовски и Славица Хромиш, вєдно зоз школску библиотекарку Ксению Медєши. Предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач родичом потолковал же на котри способ ше Национални совит трудзи отримац руски оддзелєня у школох по наших местох и руски ґрупи у дзецинских заградкох. Тиж так, бешедовал о стимулацийох котри дава Национални совит же би родичи котри маю дилеми, заш лєм уписали дзеци до рускей класи. 19. АПРИЛ 2019.

– Нашо право же можеме уписовац дзеци до предшколскей установи на нашим мацеринским язику и думам же тото право родичи треба же би вихасновали у векшей мири, бо нє маю шицки национални меншини таки можлївосци. Национални совит Руснацох будзе и надалєй потримовка родичом, зоз стипендиями котри ше давало, а будзе ше помагац и у наиходзацим периодзе. Схадзка у Коцуре була з родичами же би вони знали цо им оможлївене з нашого боку, алє и же би ришели дилеми кед их маю – визначел предсидатель Вивершного одбору НСР Желько Ковач. Ксения Бенце наглашела же ше нє шмело допущиц же би руску предшколску ґрупу припоєли ґу мишаней ґрупи и єден зоз приоритетох Одбору за образованє будзе отримованє чистей рускей предшколскей ґрупи у коцурскей заградки, а визначела и же треба пробовац формовац мишану руско-сербску ґрупу у Старим Вербаше, у предшколскей установи „Слунечнїк”. – Нови Одбор за образованє НСР нєдавно мал першу конститутивну схадзку на котрей направени план роботи и думам же треба вецей робиц на терену, бешедовац з родичами, алє у одредзе-

нєй мири же би ше то нє похопело як окончованє прициску на дакого, понеже би дало контраефект. Насампредз, родичом треба визначиц предносци образованя на мацеринским язику, понеже єдна национална заєднїца препознатлїва по тим кельо роби на очуваню свойого скарбу, традициї, обичайох и язика. Окрем того, пробуєме формовац и предшколске оддзелєне на руским язику у предшколскей установи „Слунечнїк” у Вербаше, односно мишане оддзелєнє. После шветох, у першей половки мая зробиме анкету у Старим Вербаше же бизме видзели чи родичи заинтересовани за таку идею, а по моїм думаню на початку би требало отвориц мишане оддзелєнє и по возросту, и по язику. То вшелїяк нє годно зробиц за наиходзаци школски рок, медзитим треба помали почац робиц на тим же би и тото зажило, понеже у Старим Вербаше єст вельо руски фамелиї – гварела членїца Одбору за образованє Националного совиту Руснацох Ксения Бенце. На схадзки було зауваги же ше подобна схадзка требала отримац скорей и же би було добре поволац и родичох чийо дзеци ходза до руских и мишаних ґрупох, без огляду на возрост дзецох З. К.

РУСКЕ СЛОВО 23

Число 18

Ушорела: Мелания РИМАР

ЗОЗ ВЕРБАСУ

„ЗАГРАДКОВ” СОТРУДНЇК ДРАШКО ПЕРОВИЧ

а год зи ни ру ско го язи ка зоз еле мен та ми на ‐ ци о нал ней кул ту ри у Основ ней шко ли „Све ‐ то зар Ми ле тич” у Вер ба ше по ряд нє ход зи и Дра ‐ шко Пе ро вич, шко ляр пи я тей кла си. У тей шко ли их єст ше йд зе ша це це ро од пер шей по осму кла ‐ су, хто ри ви бра ли тот ма це рин ски язик як ви бор ‐ ни пред мет. Под зе лє ни су до ґру пох по во зро ‐ стох, та на став нї ца Сла ви ца Ма ли й о ва три днї у ти жню три ма год зи ни у тей шко ли, а шко ля рох ма и у шко лох „20. ок то бер” и „Брат ство єдин ‐ ство”. Ча со пис за дзе ци „За град ка” им, так по ‐ весц, основ не на став не сред ство на год зи нох при по ве да ня, пи са ня и чи та ня по ру ски. Ри со ‐ вац знаю и то ти дзе ци хто ри ище нє сци гли по ко нєц бу ква ра, та на став нї ца нє вше стар чи по збе рац ри сун ки, ви ске ни рац и по слац до Ре дак циї, пре то Дра шка ви бра ла як по моц ‐ нї ка за то ти тех нїч ни ро бо ти. Тре ба ло шед зиц и шед зиц опрез ске не ра, кед на ‐ раз мал на гро мад ки два цец, та и ве цей ри сун ки, а ка жди тре ба ло под пи сац и по ‐ слац, алє ше це ши з то ту обо вяз ку. – Дзеч нє сом брал по до бо во ро бо ти сво їх то ва ри шох и по си лал сом до „За град ки”. За ком пю тер вше мо же на йсц ча су, алє я барз лю бим и сли ко вац, та кед ми до пи ло ске ни ра ‐ нє, бо за то то тре ба по тро шиц досц ча су, по чал сом шко ляр ски ро бо ти сли ко вац. Ка ‐ жду про гра му за 8. ма рец, ро бот ню пред Ве ль ку но цу кед у КПД „Кар па ти” фар би ‐ ме пи сан ки лє бо да я ки кон церт у тим вер ба ским Дру жтве дзе уча ствую и дзе ци, при зна чу єм зоз фо то а па ра том и по си ‐ лам до ча со пи су – гва ри Дра шко. Кед мед зи на град зе ни ма шко ля ‐ ра ми за ли те ра ‐ тур ни и по до бо ‐

24 РУСКЕ СЛОВО

во ро бо ти обя ве ни вло нї у „За град ки” вид зел и сво йо ме но, бул нє пре по вед зе но ра до сни. До ‐ стал спе ци ял ну на гра ду як на й вред нє й ши со ‐ труд нїк, та го то то при по зна нє ище бар жей мо ти ‐ во ва ло буц на став нї ци вше „при ру ки”. И то го ро ‐ ку на Драм ским ме мо ри я лу Пе тра Ри зни ча Дя дї у Ру ским Ке ре сту ре, кед те а трал ну пред ста ву за дзе ци бу ли па триц шко ля ре зоз шиц ких шко лох дзе ше учи ру ски язик, Дра шко на пра вел ве льо фо то ґ ра фиї. Єст з чо го ви бе рац за обя вй о ва нє. Окрем у шко ли, Дра шко ше учи при по ве дац по ру ски и зоз ма це ру и зоз ба бу и дї дом. До ма зоз оцом и дво ма стар ши ма бра та ми при по ве да по серб ски. У шко ли по ряд ну на ста ву слу ха тиж по серб ски, а як стран ски язи ки учи анґ ли й ски и ру ‐ си й ски. Од спорт ских ди сци пли нох на й во лї тре ни рац ко шар ку, а шлє бод ни час до ма ви пол нює и зоз до ма шнї ма лю бим ца ми. Ма два ко рит няв ки, два пси, и два мач ки, а кед ра хує и то ти цо зоз су шед ‐ ства за ход за до дру жтва у їх дво ре, вец ма аж ше ‐ йсц мач ки и ма чич ки. О шиц ких вон дзба и за шиц ко зна на йсц ча су ке льо тре ба. „За град ка” з ра до сцу при ла пює та ких со труд нї ‐ кох, а ютре‐по ю тре, хто зна, мо же буц Дра шко буд зе со труд зо вац и зоз на шим ча со пи сом за мла дих „Мак” и зоз но ви на ми „Ру ске сло во”. М. Р. 19. АПРИЛ 2019.

slovecko@ruskeslovo.com

ВЕЛЬКОНОЦНА ПРИПОВЕДКА а Вельку ноц ше вирни позберали у церкви преславиц Христово воскресенє. Почала Служба Божа. Паноцец Н ше модлєл, шпивал и цала Церква шпивала. После Слу‐

ЦИН ЦИН Цин‐ци линцин Хто то? Ангел з нєба. Цо сце? Доброти му треба. Добри дзеци глєда, до першох, до шерца добрим дзецом шеда. Цин‐ци линцин Хто то? Ангел з нєба. Цо сце? Фарби. Якей? Златней презлатней багнїтковей. Цо ище? Златней презлатней писанковей и ище глєда нови прикраски, запах и фарбу швеценей паски.

жби Божей людзе ше радовали, винчовали єдни другим благословене швето, а потим ше розишли кажде до свой‐ ого дому. Церква заварта. Кед у нєй запановала цихосц, Исус ви‐ шол зоз Кивоту и рушел до варошу, а вец предлужел по широких польох. У далєкосци збачел мале шветло. Рушел ше у тим напряме. Сцигол ґу єдней колїби. Подуркал на дзвери и вошол нука. На посцелї лєжала хора жена, а при нєй було мале дзецко. ‐ Дзе твой муж, жено? – опитал ше Исус. ‐ Почекай го, пошол до варошу. Дораз ше враци – одви‐ товала жена. Исус шеднул и чекал. И наисце, нєодлуга учул дурканє. До колїби радосни вошол муж и гварел: ‐ Пать, жено, кельо одрутки хлєба сом назберал у варошу! Исус ше на шицко тото припатрал, та прегварел: ‐ Того святого вечара сцем буц госц у вашим доме!

МИХАЙЛО КОВАЧ

НА ВЕЛЬКУ НОЦ Заграла турня наша, заграли писню дзвони, а глас зоз турнї однєс витор над длуги гони. Над гони, луки и лєс желєни глас однєс, радосну вистку глашел же Христос‐Бог воскрес!

Илустрациї зоз архиви Руского слова” ”

Милан Гарвилчак, VII Шид

Николина Кошарко, II Вербас 19. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: МАРА ГОРНЯК ЗОЗ КОЦУРА

Пише: Оля РУСКОВСКИ

И У ЦМОТИ ЗЛАТО БЛЇЩАЦЕ Кажда особа зоз собу ноши даяку приповедку, искуство и памятки на прешли часи, та так и Мара Горнякова, жена хтору живот часто ведол по дирґацих дражкох. А вец, як гвари, анї шнїц нє могла же дзе ше станови. И попри тим же Мари вжата можлївосц видзиц слункову шветлосц, и пред очми єй лєм цмота, ю тото нє зопарло же би з ошмихом на твари була єдна з найуспишнєйших ґуґлашкох на швеце, успишна у плїваню, у шаху, писаню поезиї, штриканю, гейґлованю ... Нашла свойо щесце и свой дом хтори виполнєла зоз златнима медалями и погарами

ерши памятки Мари Горняковей вязани за Босну и Герцеґовину дзе є и народзена 1955. року у Вельким Ясеновцу. Роки дзецинства єй нє були лєгки, прето же ю одмалючка зарабровала хорота хтора познєйше, уж кед и виздравела, указала же найвекши пошлїдки охабела праве на єй очох. – Одмалючка сом була слабовида, алє у пиятей класи основней школи почала сом ношиц окуляри зоз вельку диоптрию, и вид ми барз швидко слабнул. Так сом 1981. року постала член Союзу цемних – бешедує Мара. У тим периодзе живота шестра и родичи єй були велька потримовка, алє и Мара одлучелаже нє страци надїю, и же будзе жиц так як ю родичи учели – намагац ше превозисц чежки хвильки хтори живот поставел опрез нєй, зоз дзеку и сцелосцу. СПОРТ БУЛ ЄЙ РАТУНОК Ище у школи ше занїмала зоз атлетику, а тото предлужела и як член Союзу цемних

26 РУСКЕ СЛОВО

и слабовидих. Вше була барз упарта, и попри атлетики, змагала ше и у пейцобою, у беганю, руцаню копля, руцаню диска, руцаню кладива и скоку до далєка. Як гвари Мара, найлєпши резултати посцигла у руцаню диска, а друге, баржей тренирала прето же би ше лєпше чувствовала, и дружела. – У рокох котри шлїдзели пришла нєщешлїва война. Пошла сом з родного места, була сом як на витру, а мойо животне путованє ше закончело у Коцуре. Ту сом стретла и мою любов, и ту сом ше и одала – гвари наша собешеднїца. – Кед бим шицко могла виприповедац, думам же би ми анї три кнїжки би нє було досц – щира Мара и предлужує: – Паметам велї красни хвильки, витворела сом ше як мац, дожила сом найвекше щесце и найвекше поцешенє у своїх двоїх дзецох. Нажаль, тераз мам лєм дзивку и двох унукох, син ми умар. Найчежше ше з тим ношиц, бо и тераз чувствуєм же часц мойого шерца и моєй души пошла з нїм. 19. АПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

Алє, мушела сом ше бориц, мушела сом предлужиц далєй – нє дзечнє о тим приповеда Горнякова. Кед свой дом нашла у Коцуре 2006. року, постала член Союзу цемних и слабовидих Вербас, Кула, Оджак и ту почало єй интересованє за ґуґланє и плїванє. Як гвари Мара, цикави єй и шах, алє гоч ходзи на змаганя, бави баржей пре задовольство, розвива свой мозоґ... Мара Горнякова предсидателька Спортского клубу „Вид Марези” з Вербасу, а то и єдини спортски клуб спомедзи инвалидних орґанизацийох на териториї општини Вербас, чий є и инициятор за снованє. Тиж є и член и делеґат Управного одбору и Скупштини Союзу цемних Сербиї. – Ґуґлашска екипа настала зоз Медзиопштинскей орґанизациї цемних и слабовидих Кули, Вербасу и Оджаку, и посцигли зме значни успихи. Тиж сом и ґуґлашски ре зентативка Сербиї и змагам ше на европских и шветових першенствох, дзе сом зазначела красни успихи. Пейц роки сом перша у держави и перша у Покраїни у ґуґланю, а наздавам ше же до даєдней з перших трох медальох дойд зем и на европским и шветовим уровню – оптимистична Горнякова. Єй наймилши активносци праве плїванє и ґуґланє, и ту є и найуспишнєйша. Три роки є и перша у держави у плїваню, и як гвари, тота активносц єй вошли под скору и покля будзе мац моци, будзе и плївац, и ґуґлац. – Буц побиднїк насправди барз красне чувство, окреме на вельких першенствох, окреме кед побиду провадзи и державна гимна. Теди емоциї нє мож стримац, слизи ше сами скотуляю. Любим доказац людзом хтори нє маю инвалидитет же кажда особа, гоч з гендикепом, може крашнє и квалитетно жиц. Вше сом ше намагала нє розчаровац перше себе, алє анї людзох коло себе. Свой

19. АПРИЛ 2019.

гендикеп нє доживюєм як препреченє, а думам же так анї людзе хтори ше стретаю зо мну. Весела сом по природи, добре ше уклапює до дружтва, любим буц самостойна и позитивна. Мам щесца же сом окружена з людзми хторих почитуєм и хтори и мнє почитую, розумя и потримую ме у шицким. Насправди им дзекуєм. ЛЮБОВ ШИЦКОМУ ПОРУШОВАЧ Порядни є учашнїк и на манифестациї „Вредни руки цемних женох Сербиї”, дзе ше змага у гейґлованю, штриканю, кухарству, и у других рижних дисциплинох дзе цемни и слабовиди жени можу указац свойо квалитети. Як гвари наша собешеднїца, барз люби штрикац и геклац, шиц на машини, а цале обисце прикрашела зоз своїма ручнима роботами. Уключена є и до културних манифестацийох, рецитує, шпива, и кажди єй наступ випровадзени з овациями як публики, так и комисиї. – Звладала сом и Брайово писмо, и то ми оможлївело же бим предлужела уживац у читаню и писаню поезиї. Инспирацию за писанє находзим у любови – вона порушовач шицкого. Найволїм писац о своїх дзецох, о красних хвилькох хтори сом дожилал, а тиж пишем и кнїжку у хторей приповедам о себе, наволала сом ю „Зоз мнє – я”. Так же, цо длужей будзем жиц, длужей будзем писац – з ошмихом закончує думку. Скоро нє вериц же попри шицких змаганьох, активносцох, писаня, Мара ма и други интересованя хтори вязани за физиотерапеута, а гвари, и далєй ше жада усовершовац, у шицким цо роби. Бо, тото цо жиє, гвари, то вельке богатство и велька животна школа. Виполнєте є з памятками, з успихами, фамелию и приятелями... Од себе нєсебично дава шицко цо зна и цо може. Видза то велї, и часто тото и наградза.■

НЄ ВОЛАЙЦЕ МАРУ Попри шицких златних медальох и погарох хтори краша єй витрину зоз наградами, Мара наградзена и зоз двома повелями городу Беоґраду. Два роки за шором освоєла перши места на Медзинародним змаганю, та ше аж дзепоєдни учашнїки побунєли през франту „Нє волайце вецей Мару на змаганя, шицки медалї нам ознова позбера” – гвари наша успишна Коцурица.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ СТОРОЧНЇЦИ ОД СНОВАНЯ РНПД –

СНОВАТЕЛЬНА СХАДЗКА

Пише: Дюра ЛАТЯК

Початки националного будзеня при Руснацох на териториї дакедишнєй Угорскей, особлїво на подручу нєшкайшей Восточней Словацкей и Закарпатскей обласци України, ґу котрим етнїчно припадаю и бачванско-сримски Руснаци, вязани за мено священїка Александра Духновича (1803–1865). Реализовало их у нас Руске народне просвитне дружтво, основане 2. юлия 1919. року у Новим Садзе

а щесце, до другого одкладаня схадзки нє пришло. Керестурци, Коцурци и Дюрдьовчанє орґанизовали одход до Нового Саду на кочох! Сримци – на ладї. Хранилович обезпечел дозволу и место отримованя схадзки. Так, 2. юлия 1919. року у святочней сали новосадского маґистрата, на 9 годзин пред поладньом, почала з роботу Сновательна схадзка будуцей рускей просвитней орґанизациї. Чесц же би ю отворел и привитал присутних, припадла єй иницияторови о. Дюрови Биндасови. Отвераюци тото историйне зашеданє, читаюци привитне слово, з нєскриту радосцу о. Биндас, указал свойо вельке одушевиє, котре найлєпше илуструю його слова у статї обявеней познєйше у Руским календаре за 1921. рок под насловом „О пребудзеню бачвано-сримских Русинох”: „Пребудзенье?... Чудне ци ше видзи тото слово брату—шестро! Думаш себе цо за слово, ша ми од шицких народох найменьей спали, бо зме ше дзень и ноц вредно трудзели обрабяюци богату жем на котрей жієме; у земледьилству, скотоводству, обльечиву були зме вше меджи першима. Послухай ме льем, брату – шестро, да ци напомньем твою прешлосц и терашньосц. Шицки ми знаме же зме Руснаци, конар велького руского племену, и при тим святим мену остац сцеме, гоч зме дальеко од своих братох; у руским духу воспитовац – просвищовац ше жадаме; з руску писму вешельиме свойо шерцо; руски добри обичаи затримац, усовершиц сцеме; стараме ше о руских кньижочкох и школох; руски друштва (читальн’) основуеме; руски права вшадзи гльедаме...(нєпотребне вихабел – Дю. Л.)

28 РУСКЕ СЛОВО

о. Йован Хранилович

Обновме ше на нови наш руски живот, створме себе власну руску просвиту, красшу будучносц, а старши браца на помоц нам буду. Научме ше цешиц ше у своим, полюбме и упознайме сами себе и теди шицки почувствуеме благодать правого народного живота!”1 Зоз привитного слова його одушевиє илуструю тоти слова: „Ньет вецей кинеского мура на широким Дунаю, котри нас Бачванских Русинох дзельел от Вас Ср’мцох. Шльебодно нам ше зьедин’ц и о единственей народней рускей просв’ти – красшей будучносци ше остарац. Стим сом уж и виповед ц’ль нашей першей схацки... (нєпотребне вихабел – Дю. Л.)... Привитуем Вас шицких найщирейше и найсердечньейше! 2 Потим предложел новосадского грекокатолїцкого пароха, „заслужного кньижовника” о. Йована Храниловича за предсидателя „собрания“, за подпредсидательох вибрани учителє Михайло Поливка з Керестура и Емил Ґубаш зоз Коцура. 3. 1 Руски календар за южнославянских Русинох на прости рок 1921. Зложел у мену Руского народного просвитного друштва ДЮРА БИНДАС, дюрдьовски руски парох и подпредсидатель Р.Н.П.Д. Видатель и властительш РУСКЕ НАРОДНЕ ПРОСВИТНЕ ДРУШТВО Руски Керестур, боки 2-4. 2 Дюра Варґа, исте, Привитне слово Дюри Биндаса,бок 530-531 3 Записник І-го руского народного собрания отриманого 2./VII. 1919. року у Новим Саду, Руски календар на 1921. рок, б. 6-8, а обявени є и у часопису „Шветлосц“ ч. 4/1989, б. 538-540.

19. AПРИЛ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

Биндас бул и перши референт на Сновательней схадзки, зоз рефератом котри ноши наслов: „О ПОТРЕБИ РУСКОГО ПРОСВИТНОГО ТОВАРИСТВА ЗА БАЧВАНО–СРИМСКИХ РУСИНОХ”, на концу котрого предложел слїдующу резолуцию: „Южнославянски Русини, собрани зос обидвох странох Дуная на пефршей народней схацки у Новим Саду, одредзую у мено шицких своих братох, да ше такой оснуе народне руске товариство, котрому циль будзе зачувац народни характер Русинох и розвивац и розпространяц руску народну просвииту и у културних вопросох вшадзи заступац интерес южних Русинох”. Тота його резолуция єдногласно прилапена и на єй основи принєшена одлука о снованю Руского народного просвитного дружтва, „котрому циль будзе: зачувац народни характер Русиснох и розвивац и розпространяц ру-

Фото: В. Вуячич

РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА (VIII)

ХРАНИЛОВИЧ, о. ЙОВАН Грекокатолїцки парох новосадски, новинар, писатель и дружтвени дїяч Народзел ше 18. децембра 1855. року у Кричкох (даґдзе ше водзи же у Петровим Полю, котре спада тиж до парохиї Крички, Далмация), дзе його оцец Микола теди бул парох, а оталь бул познєйше премесцени до Сошицох (Жумберак). За священїка бул пошвецени нєоженєти 1878. року. После службованя у вецей местох у Жумберку, крижевски владика Илия Хранилович (котрому бул и родзина) го послал за капелана до Коцура (1886), а вец до Керестура (по 1889), одкаль у авґусту 1889. року постал грекокатолїцки парох у Новим Садзе. У Новим Садзе здобул вельки угляд медзи новосадску интелиґенцию, та єден час бул и предсидатель новинарскей орґанизациї и директор и редактор демократских новинох „Єдинство”. Дня 25. новембра 1918. року предшедовал Велькей народней скупштини у Новим Садзе, на котрей принєшена одлука о присоєдинєню Войводини до Сербиї и войсц до составу новоствореней держави Кральовини Сербох, Горватох и Словенцох. За войводянских Руснацох Йован Хранилович значни прето же як парох и декан за Бачку мал приятельски одношеня зоз тедишнїм дюрдьовским парохом о. Дюром Биндасом, на чию молбу ше анґажовал коло обезпечованя потребних условийох за отримованє Сновательней схадзки Руского народного просвитного дружтва. На предлог о. Дюри Биндаса Хранилович и предшедовал на Сновательней схадзки РНПД-а 2. юлия 1919. року. Умар у Новим Садзе 5. авґуста 1924. року. Поховани є на новосадским руским теметове. Його памятнїк у форми обелиска, котри подзвигла новосадска новинарска орґанизация, и бачвански Руснаци, нєшка под защиту держави. 19. АПРИЛ 2019.

Городска хижа у Новим Садзе, бувши Маґистрат

ску народну просвиту и у културних вопросох вшадзи заступац интерес южних Русинох”4 У складзе з горню одлуку вигласани и „статути руского просвитного друштва” (официйно познєйше достали назву Правила – зам. Дю. Л.)5 После вибору членох Управного одбору на чолє з предсидательом о. Михайлом Мудрийом, І подпредсидательом о. Дюром Биндасом и ІІ подпредсидательом учительом Емилияном Ґубашом, секретарами Михаилом Поливком и Юрийом Павичом и касирами Михаилом Шимком и Петром Коєсаром, нововибрани предсидатель о. Михайло Мудри „преподал” реферат „О язику за южно-славянску руску писменосц” и на концу предложел же най ше за „руску писменосц у держави СХС приме тот руски язик, котрим наш южнославянски руски народ тераз бешедує”6. (У оградзеню слїдующи текст!) „За карпатско руски кньижевни язик нье можеме повесц же вон то наисце, бо то є правеньина и мишаньина зос церковного и других руских язикох. Як „Недiля” писала, так ше ньигдзе нье гуторело. Кед би ми дакле за наш кньижевни язик вжали гоч хтори од тих двох постояцих правих руских кньижевних язикох, теди би себе и свойому народу, церкви и школи наруцели єдну вельку терху...”■ (Предлужи ше) 4 Исте, цитат зоз часопису „Шветлосц” ч. 4/1989, б. 538. 5 Правила Руского народного просвитного друштва; – Руски календар 1921, Руски Керестур, б. 8-12, одобрени у Министерстве нукашнїх дїлох у Беоґрадзе 10. юния 1920. року. 6 Записник І-го руского народного собрания отриманого 2./ VII. 1919, Руски календар за югославянских Русинох на прости рок 1921. рок, зложел у мену Руского народного просвитного друштва Дюра Биндас, Видатель и властитель РУСКЕ НАРОДНЕ ПРОСВИТНЕ ДРУШТВО У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, Сремски Карловци, 1920, боки 6-8. Тиж так и „Шветлосц” ч. 4/1989, б. 539.

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ

ПОЧАЛ СТРАСНИ ТИДЗЕНЬ Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, хтори ше ровна по григориянским календаре, внєдзелю 14. априла, у вельким чишлє преславели Квитну нєдзелю – багнїтки, а велї млади и дзеци ше и висповедали за наиходзаце швето Пасху. На шицких Службох Божих було вецей вирних як звичайно, а поготов на пол дванастовей Служби Божей, церква була полна з дзецми, родичами, младима. Велї вихасновали и нагоду за вельконоцну св. Споведз. Службу на пол дванастей служел капелан о. Владимир Медєши, и наказовал о важносци євангелскей подїї наволаней Квитна нєдзеля. Як визначел, Квитна нєдзеля учишлєна медзи 12 найвекшима християнскима шветами, а то дзень на хтори ше Церква здогадує на євангелску подїю кед Исус славно, на маґарцу, як робели тедишнї царове, вошол до Єрусалиму, потим як всоботу пред тим воскреснул Лазара. Пре тото вельке чудо теди го народ привитовал зоз палмовима конарами, та и у нашей Церкви обичай же на Квитну нєдзелю пошвецаме багнїтки. – Зоз вчерайшим дньом ше закончую 40 днї хтори нас здогадую на Исусов пост, а з нєшкайшим дньом започина друга часц – Страсни тид зень з котрим ше здогадуєме остатнїх дньох тужемного живота и церпеня Исуса Христа котри прежил за нас свойо страсци (по церковно славянски страсци знача страданє) и церпенє и даровал нам спашенє и живот вични – заключел у казанї о. Медєши. Домашнї парох и капелан о. Михайло Малацко и о. Михайло Шанта споведали младих, дзеци и других за

Пасху. Споведз почала од 11 годзин пред Службу, а помогли споведац и старовербаски парох о. Алексий Гудак и кулски капелан о. Платон Салак ЧСВВ. На Квитну нєдзелю у Катедралней церкви на пол осмей була утриня, на 8 годзин мала Служба Божа, на 10 велька и на 19 вечарша. На утринї священїки пошвецели багнїтки, хтори вирни пред шицкима штирома Службами вжали и однєсли до своїх домох и на теметов, на гроби своїх милих. М. А.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БОГОСЛУЖЕНЯ У ТИЖНЮ ПРЕД НАМИ На Вельки пияток, на 8 годзин Утриня зоз читаньом 12 страсних євангелийох, а на 15 годзин Вечурня зоз покладаньом плащанїци до гроба. Почина и Дзевятнїца до Божого мило сердия. На Вельку соботу, на 8 годзин Єрусалимска утриня, а на 20 Пасхалне бдїниє – вечурня з воскре сну утриню. На нєдзелю, 21. априла, Воскре сенє Христово – Пасха, Служба Божа на 8 годзин и на 10 Арихиєрейска зоз пошвецаньом паскох. На Шветли пондзелок, 22. априла Служби Божо на 8 годзин, 10, на пол дванастей и на 19 годзин и на шицких мированє. На Шветли вовторок, 23. априла пада и швето Дзуря та Служби Божо буду у церкви на 8 и 19 годзин, а на 10 лєм у Водици з пошвецаньом жита. У Водици, од 27. априла починаю вечарши Служби Божо и каждей соботи, а буду и на кажде швето по григориянским календаре на 10 годзин. М. А.

30 РУСКЕ СЛОВО

19. АПРИЛ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

О. ДР ЯКОВ КУЛИЧ ОТРИМАЛ У ШИДЗЕ ПРЕПОДАВАНЄ О ИСТОРИЇ НАШЕЙ ЦЕРКВИ

ЛЮБМЕ СВОЮ ВИРУ

У парохиї Преображеня Господнього у Шидзе прешлей нєдзелї госц бул о. др Яков Кулич зоз Коцура, хтори предводзел Службу Божу, а сослужел домашнї парох о. Михайло Режак. После Богослуженя о. Кулич отримал преподаванє о историї нашей Церкви. На початку вон здогаднул же кед ше Руснаци приселєли на тоти простори, зачували свою виру, язик и традицию и же перше будовали церкви, а перши паноцове и дзияци приходзели зоз Горнїци. Окреме визначел же нашо предки чували и зачували и свой церковни шпив. Вон указал и на значносц историйного 1054. року, кед ше Церква подзелєла на Заходну и Восточну, хтори ше медзи собу оддальовали. Тиж наглашел и 1595. рок, кед кед римски папа Урбан Осми подписал зєдинєнє, односно унию, зоз хтору наша Церква зачувала обряд, календар и язик, а як верховни поглавар з апо столским еґзархом прилапени папа. ВИЗНАЧНИ ВЛАДИКОВЕ преосвященим кир ГеоргиПаноцец Яков указал и на значПа но цец др Яков Ку лич на гла шел знач йом Джуджаром – визначел носц царици Мариї Терезиї за живот носц на ших вла ди кох – Бу кат ка, Се ґ е дия и др Кулич. Руснацох и нашу Церкву, хтору вона Горняка, хтори участвовали з нагоди отриВон окреме наглашел ванаволала грекокатолїцка, бо обряд мованя Другого ватиканского концила жносц одуки од 6. децемгречески, а вира католїцка. Вона ше 1962–1965. року. Гварел же нашо владикове и старала и обезпечиц маєток Церкви, Церква вше були припознати и же зме ше як бра 2018. року, кед з одлуку папи Франциска Апостолжем и лєси, же би могла жиц. мала грудка отримали по нєшкайши днї. ски еґзархат за грекокатолїРоку 1777. основане Крижевске кох у Сербиї подзвигнути владичество хторе ше старало о грена уро ве нь Епар хиї Свя то го Миколая. Здогаднул и на кокатолїкох. Оталь и познати маєток у Шидзе и лєси зоз ис то ри й ну по дїю хто ра буд зе 19. мая у Руским Керестухторих ше Церква витримовала. ре, кед ше шве точ но пре сла ви под звигованє Апостол– У бувшей Югославиї грекокатолїки були под инґеско го еґзар ха та на уро ве нь Епар хиї и поволал и вирних ренцию Крижевского владичества. Кед ше тота держава розпадла, на подручу Сербиї и Чарней Гори 2003. року зоз Сриму же би пришли на тоту вельку подїю до РускоВл. Дї. основани Апостолски еґзархат за грекокатолїкох на чолє го Керестура.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ПАМЯТНЇК ДАКЕДИШНЬОМУ ПАНОЦОВИ

У Сримскей Митровици на теметове потераз бул поховани єден паноцец, алє ше то нє знало, а вец ше случело же Неґован Пелич, зоз руского роду Шкрпан, чийо предки були активни коло вибудови нєшкайшей церкви у Сримскей Митровици, пречитал податок у кнїжки „Руснаци у Сримскей Митровици” котру видало Дружтво за руски

19. АПРИЛ 2019.

язик, литературу и културу 2004. року, же на Руским теметове поховани паноцец Марко Малич, парох зоз Бачинцох. Нажаль, на гробе нє писало анї його мено, анї основни податки о нїм, прето ше Неґован явел домашньому парохови и виявел му свойо вельке жаданє же би вон бул єден од донаторох памятнїка тому младому паноцови. Пошвидко направена плоча з основнима податками и поставена є на теметове медзи парохом Владимиром Сеґедийом и Михалом Гирйоватим, деканом сримским. Средства за роботу каменорезачови виплацели троме дародавци: Неґован, парох сримскомитровицки и о. Дарко Рац, парох бачински. Паноцец Марко народзени у Жумберку 1878. року, пошвецени є як нєоженєти, єден рок бул у Коцуре, а од 1903. року бул у Бачинцох, дзе збудовал нєшкайшу церкву и парохийни дом. Кед ше 1918. року похорел на запалєнє плюцох, парохиянє го привезли до пароха Храниловича до Митровици дзе и умар у штерацетим року живота. Поховани є на Руским теметове у Митровици. о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На соботу, 20. априла, наполня ше штерацец жалосни днї, як нє з нами наша мила мац, баба и прабаба

МАРИЯ РЕГАК (1937–2019) з Руского Керестура

МИХАЙЛО ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом, памятку навики буду чувац дзивка Марча, жец Ириней и нєвеста Марча, як и унуки: Тамара зоз супругом Жельком, Борис зоз супругу Анамарию, Соня и Аня, и праунук Иван Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. априла наполнї ше рок як нас занавше зохабела у 89. року живота наша мила нина

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. априла преселєл ше до вичносци

У красних памяткох вично го буду чувац колеґове и приятелє зоз Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя” Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

OСTATНЇ ПОЗДРАВ

МАРИЯ ЙОНАК народзена Ждиняк (1929–2018) МИХАЙЛО ВАРҐА зоз Шиду (1952–2019) Єй доброту и милу подобу вично будзе чувац братняк Янко Ждиняк Гелена и Федор Скубаново зоз свою фамелию зоз Шиду

МИХАЙЛОВИ ВАРҐОВИ (1952–2019) з Руского Керестура Од руских редакцийох Радио Телевизиї Войводини

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 6 роки як нас зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Наполнєли ше 25 роки як нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЯНКО ДЮРКО (1923–2013)

ГЕЛЕНА ДЮРКО (1926–1994)

Вично вас чуваме у наших шерцох. Вашо наймилши

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. априла наполня ше 12 чежки и жалосни роки як нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

Наполнєли ше 43 роки як нас зохабел наш мили брат и бачи

ЯКИМ ДЮРКО (1945–1976) Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. априла занавше нас зохабел наш мили

МИХАЛ ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура Ожалосцени майстор Владимир и майсторица Джуджарово Спочивай у мире Божим!

NA ZDOGADOVANW

МИРОН САЛОНТАЇ (1946–20017) з Коцура

MA]DALENA VISLAVSKI VLADIMIR VISLAVSKI MIRE, malyr narodzena Monar (3. X 1922 – 2. X 1995) (17. I 1924 – 19. IV 2008) z Ruskogo Kerestura Mili rodi~i, va{a dobrota i po`ertvovnosc ostanw nam u vi~nim paУ красних памяткох це чуваю супруга Серафина, син Мирослав зоз metanx. Dzekuwme vam za {icko co sce za nas zrobeli. фамелию и дзивка Славица Байор зоз фамелию Sin Ynko i dzivki Irina, Zlata i Mariy zoz fameliymi Спочивай у мире Божим! Spo~ivajce u mire Bo`im!

32 РУСКЕ СЛОВО

19. АПРИЛ 2019.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєл ше рок як нас занавше зохабела мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєл ше рок як ме занавше зохабела мила шестра

ИРИНА ДУДАШ народзена Ковач (1929–2018) з Руского Керестура

ИРИНА ДУДАШ народзена Ковач (1929–2018) з Руского Керестура Красни памятки на єй любов и доброту навики буду чувац, син Мирко, нєвеста Славка, унук Дадо зоз супругу Биляну, унук Мирко зоз супругу Ивану, и праунучата Леон, Оґи, Ника и Олеґ Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. априла 2019. року наполня ше осем жалосни роки як нас зохабела наша мила шестра и нина

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. априла наполня ше три жалосни роки як нє з нами наш мили

МАРИЯ ГЕРБУТ народзена Хованєц (1953–2011) з Руского Керестура Чуваме це у найкрасших памяткох. Спочивай у мире Божим!

ДЮРА БУЛЬЧИК (1943–2016) з Вербасу З любову и почитованьом красни памятки на ньго у своїх шерцох навики буду чувац шестра Ана и фамелия Джуджарова Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла 2019. року наполня ше 20 жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

Будзем Вас вше паметац и чувац у своїм шерцу, шестра Амалка Ковач Спасичова Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. априла наполнєли ше 10 роки як вецей нє з нами наш супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ЗАЗУЛЯК (1935–2009) з Руского Керестура Памятку на ньго вично буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

ЙОАКИМ ЧАПКО (1938–1999) з Руского Керестура У наших шерцох и думкох, з любову и почитованьом чуваме памятку на тебе. Твойо наймилши, супруга Мария, дзивка Наталия зоз супругом Владом, син Славко зоз супругу Ясмину, дзивка Весна зоз супругом Владом, та унуки: Єлена зоз супругом Яником, Славко, Иґор, Иван, Владимир, Алексей, и праунук Алекса Спочивай у мире Божим!

19. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

ПРОМОЦИЯ РОНДОВЕЙ КНЇЖКИ БУДЗЕ У МАЮ Славко Роман Рондо, автор кнїжки „Одняти од псох” заказал промоцию за соботу, 25. май, на 21 годзин у Дискотеки „Амадеус” у Руским Керестуре. Автор промоцию орґанизує самостойно, обецуюци читачом же першираз учую приповедки о його творчосци и живоце, хтори нїґда нє виприповедани. У културно-уметнїцкей програми наступя ґрупа „Ария”, СтуПиденти и рецитатор Мирослав Малацко. Кнїжку „Одняти од псох” видала Новинско-видавательна установа „Руске слово”, та редактор Видавательней дїялносци Микола Шанта отвори промоцию. Видаванє кнїжки финансийно помогла Амбасада України у Беоґрадзе. ***

ВАНЕСА ВАЛЕТ ГАРДИ ШЕ ПРЕДСТАВИ НА САЙМЕ УМЕТНОСЦИ У МИНХЕНУ

Уметнїца Ванеса Валет Гарди представи свойо роботи на Сайме уметносци у Минхену, у Нємецкей. Саям уметносци у Минхену будзе отворени од 1. по 5. май 2019. року и будзе комерцийного характеру. Ванеса Валет Гарди медзинародно припозната сучасна уметнїца руского походзеня, котра жиє у Французкей. Кнїжка-каталоґ Ванеси Валет Гарди „Монохром/Monochrome” обявели НВУ „Руске слово” вєдно зоз здруженьом „Руска лиґа” 2012. року як пияту кнїжку у едициї ARToff часописа МАК. Детальнєйше о Сайме уметносци у Минхену и роботох Ванеси Валет Гарди мож провадзиц на сайту www.vanesahardi.com/en/.

МАЛИ ОГЛАШКИ НА ПРЕДАЙ хижа у Руским Керестуре зоз локалом, вигодна и за польодїлцох на адреси Маршала Тита 196. Обявиц ше на телефонски числа 025/703-092; 063/8114-307 и 021/705-375 (волац вечар од 19 до 21 годзин).

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

34 РУСКЕ СЛОВО

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС1482_01 НС_Нови_Сад_Променада_Rooftop” Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” d.o.o. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС1482_01 НС_Нови_Сад_Променада_Rooftop” у Улїци Булевар ошлєбодзеня 119, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 900/18, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. априла 2019. року принєсла ришенє число VI-501-180/19 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС-Драґе Спасич” – НСУ257/НСЛ257” у Новим Садзе, у улїци Драґе Спасич 10, на катастерскей парцели число 3720/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта Силвана Милетич зоз Нового Саду, улїца Коперникова число 10, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов продукцийного обєкта – гала за продукцию древених палетох и древеней ґалантериї прижемней поверхносци (П)”, у Руменки, Державна драга IIA-113, на катастерскей парцели число 47/10, К.О. Руменка, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

19. АПРИЛ 2019.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 3” Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта TELENOR d.o.o. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 3” у Улїци Турґенєва 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 6900/26, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. априла 2019. року принєсла ришенє число VI-501-181/19 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НСУ 268/НСЛ268 НС – ТЦ Променада” Ношитель проєкта „Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ 268/НСЛ268 НС – ТЦ Променада” у Новим Садзе, у улїци Булевар ошлєбодзеня 119, на катастерскей парцели число 900/18, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. априла 2019. року принєсла ришенє число VI501-179/19 же потребне преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

19. АПРИЛ 2019.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ТРИ БОДИ – „НА МУСКУЛИ” ФК „Искра” – ФК „Напредак” (Надаль) 2:1

Коцур: стадион ФК „Искра”, патрачох 300. Стретнуце судзела Изабела Ковач (Канїжа). Ґоли за Искру дали Дамян Ґубаш, у 67. минути и Зоран Сердар, у 87 минути. Жовти картони у екипи Искри достали: Иван и Дрляча, а червени Дрляча. ИСКРА: Калинич, Юрчук, Дрляча, Сталевич, Дякович, Родич, Иван, Малацко, Шанта, Дамян Ґубаш и Сердар. До бависка вошли Ваяґич и Дурутович. Прешлого викенду у Коцуре госцовала екипа Напредку зоз Надалю, екипа зоз котру Искра на домашнїм терену углавним нє ма вельо проблеми и зазначує прешвечлїви побиди. Медзитим, внєдзелю Искра до побиди сцигла вельо чежше як звичайно. Публика на стадионє мала нагоду одпатриц єдно добре змаганє, напарту борбу и красни акциї з обидвох бокох. Заш лєм по бависку Искра була екипа котра мала лєпши шанси и длужей затримовала лабду медз своїма фодбалерами. Окрем лєпшого бависка, фодбалере Искри мали и лєпши шанси за ґол, а найлєпшу премахнул Зоран Сердар кед после єдного шлєбодного бица котри виведол Марян Малацко зоз даскельо метерох потрафел ґолмана и резултат ше по одход на одпочивок нє пременєл. У другим полчаше предлужело ше бависко углавним на стредку терена зоз благу инциятиву Искрових бавячох, алє окрем шансох публика у тим периодзе бавис-

ка видзела и три ґоли, алє и два червени картони. До предносци перша пришла домашня екипа кед Дамян Ґубаш вихасновал єдну нагоду и так принєсол вельку радосц домашнїм навиячом, а тота велька радосц, нажаль, тирвала барз кратко, понеже госци виєдначели резултат накадзи рушели з центру. После тих двох ґолох почала права драма. Обидва екипи почувствовали же би могли дойсц до побиди, та ше почало бавиц и кус оштрейше. После єдного такого старту Тони Иван ше нє складал зоз одлуку судиї и пре пригварку достал жовти картон, а понеже после картону предлужел пригваряц достал ище єден жовти, а то значи и черевни картон. За Искру у тей хвильки то була барз нєвигодна ситуация, бо мушела победзиц, а мала бавяча менєй. Медзитим, на щесце єден бавяч Напредка тиж достал червени картон на подобни способ як и Иван, та екипи були виєдначени. Перши жовти картон достал пре радованє после датого ґолу кед зруцел дрес, а други тиж пре пригварку на судийову одлуку. Теди до вираженя пришла физична пририхтаносц фодбалерох, а фодбалере Искри були тоти котри у финишу змаганя мали вецей кондициї и на концу им ше прейґ Зорана Сердара удало дац побидоносни ґол. После 21. одбавеного кола у Подручней лиґи Суботица, Искра на другим месце на таблїчки и ма 49 освоєни боди. У шлїдуюцим колє Искра ознова будзе бавиц дома, на тот завод у Коцуре будзе госцовац Ядран зоз Фекетичу. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ДВА ҐОЛИ ЗА ТРИ БОДИ ФК „Русин” – ФК „Славия” (Пиньвиц) 2:0 (0:0)

Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 300. Стретнуце судзел Н. Дюрдєвич (Алекса Шантич). Стрилєц двох ґолох бул Стефан Кочиш у 72. и 76. минути. Жовти картон у екипи Русина достал Михайло Надь. РУСИН: Михайло Надь, Реля Ланчужанин, Боян Надь, Боян Голик, Страхиня Жарич, Боян Бранкович, Оґнєн Маркович, Деян Будински, Срдян Дюканович, Давид Катона, Стефан Кочиш. Тренер Русина вихасновал до бависка уключиц замени Предраґа Марковича, Матея Саянковича, Йоакима Гардия, Александара Чизмара, Иґора Маньоша, Александара Кочиша и Кристияна Боднара. Фодбалски клуб (ФК) ,,Русин” внєдзелю 14. априла, на домашнїм терену победзел екипу ,,Славия” (Пиньвиц) зоз резултатом 2:0 (0:0). Без сумнїву було то стретнуце на хторим найлєпши бул Стефан Кочиш, хтори зоз двома ґолами указл же є у одличней форми. Гоч нє бул у першей по стави, хтора почала змаганє, бо вошол до бависка у другим полчасу, лєм штири минути му требало же би дал два ґоли и обезпечел три боди екипи Русина. Перши полчас прешол зоз пар нагодами за обидва екипи, медзитим без ґолу. Но, указовало ше же ше ба-

виско углавним одвива на половки го сцуюцей екипи. Други полчас цекол вельо динамичнєйше, у хторим бул окреме розположени за бависко млади rусиновец Стефан Кочиш, котри у 72. и 76. минути дал обидва ґоли за свою екипу. Русин тераз ма 37 боди и находзи ше на 4. месце на таблїчки, а опрез нього екипи꞉ ФК ,,Крила Країне” зоз 39 бодами (Бачка Паланка), ФК ,,Славия” зоз 40 бодами (Пиньвиц) и ФК ,,Стари ґрад” зоз 46 бодами (Бачка Паланка). У шлїдуюцим 22. колє, на стреду 17. априла, ФК ,,Русин” будзе госцовац у Обровцу процив ФК ,,Борац 46”, а змаганє почнє на 16꞉30. Ан. М.

9. КОЛО РУКОМЕТНЕЙ ЛИҐИ „СИВЕР”

ПРЕШВЕЧЛЇВА ПОБИДА РУСИНОВЦОХ РК „Русин” – РК „Сивец 69/2” (Сивец) 35:24 (18:10)

У дзевятим колє у рукометней лиґи ,,Сивер”, рукометаше Русина внєдзелю, 14. априла, зазначели ище єдну прешвечлїву побиду. Бавели процив екипи зоз Сивцу и нєпреривно мали резултатску предносц. Перши полчас будзе запаметани по красних ґолох, хтори були схопносц дзепоєдних бавячох.

36 РУСКЕ СЛОВО

Други полчас почал з розлику од седем ґоли, а як час преходзел, вше вецей ше шоровали нагоди за Русин. На терену ше комбиновали постави бавячох, та шицки бавяче мали нагоду опробовац ше, понеже процивнїцка екипа слабша. З тей нагоди за Русин бавели꞉ Тома (9), Салак (7), Гербут (6), Варґа (4), Югик (3), Микита (2), Михайло Мудри (2), Надь (1), Ґовля (1), Владимир Мудри, Дюрко, Пирожек, а мрежу чувал Милинкович Даниєл. Судийки були Мария Радоичич и Милица Калудєрович, а делеґат-контролор Давор Горват. Екипа Русина ше и далєй находзи на першим месце зоз 16 бодами у ґрупи, дзе после дзевец одбавених змаганьох маю зазначени осем побиди и єдно пораженє, дали 270 ґоли, а їх мрежа ше затресла 202 раз. Екипа ма добри скор, односно ґол розлику од аж 68 ґоли, цо указує же анґажовано бавя у нападу. У шлїдуюцим колє, на соботу, 20. априла, у домашнєй спортскей гали, Русин бави процив екипи ,,Борац” з Бачкого Ґрачцу. Ан. М. 19. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

ДЕРБИ КОЛА

ФК „Бачка 1923” – ФК „Индекс” (Нови Сад) 1:1 (0:0) Дюрдьов: Стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох 100. Стретнуце судзел судия Стоїч (Нови Сад). Стрилєц чола за Бачку бул Душан Тривунович у 66. минути зоз пеналу. Жовти картони у екипи Бачкей достали: Баґич, Д. Тривунович и Солдат. БАЧКА: Лишич, Др. Тривунович, Ль. Тривунович, Деянович, Вуйович, Роґич (М. Тривунович), Петрович, Ґелич, Маркович, Баґич, Ду. Тривунович, Янкович, Солдат. У Дюрдьове 10. априла на главним терену Фодбалского клуба „Бачка 1923” одбавене стретнуце Першенства 19. кола у котрей як госци бавели ФК „Индекс” зоз Нового Саду и як домашня екипа ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. Стретнуце закочене з резултатом 1:1. Перши ґол у 66. минути дал Душан Тривунович зоз домашнього клуба, а други ґол у 79. минути, а и дал го Петар Баняц зоз ФК „Индекс”. Госци зоз Нового Саду, екипа Индексу, з початку стретнуца диктовали темпо, алє нє могли найсц прави „рецепт” и драгу по ґол домашнїх. Перши полчас закончени без ґолох. У другим полчаше, у каребним просторе госци направели фаул кед звалєни фодбалер Бачкей Петрович. Одлични судия Стоїч, такой указал на билу (пенал) точку, а сиґурни еґзекутор бул Душан Тривунович. Тринац минути познєйше госци вировнали резултат хтори бул и конєчни на тим стретнуцу. Без огляду на резултат тренер домашнього тима, Радован Шарович, задовольни зоз успихом, а гварел и яки успих посцигли у прешлим тижню и яки плани Клуб ма за наступаюци период.

– Прешлого тижня зме бавели дома процив екипи зоз Степановичева у котрей зме посцигли красни резултати и прешвечлїво победзели зоз резултатом 4:0. Мушим надпомнуц же ше бавяче дакус „потрошели”. Пошвидко сцигло и тото стретнуце, три днї зме бавели за шором без паузи. Пред нами чежки период, бо на нєдзелю 14. априла Клуб бави у Руменки, а о тидзень бавиме финале купа Фодбалского союзу Нового Саду – гварел тренер Радован Шарович. Медзитим, гоч пред екипу чежки период, наздава ше же зоз моцну екипу, буду тиж так моцни резултати. Ґолман и капитен ФК „Индекс”, Милош Субашич гварел же тото стретнуце було дерби того кола. – Стретнуце було фер и коректне. У першим получасу, по моїм думаню, ми були лєпши, мали зме вецей нагоди за ґоли, а у другим получас була успишнєйша домашня екипа. То и резултовали зоз ґолом зоз пеналу, алє ше и ми успишно врацели до бависка и дали зме ґол за виєдначенє. Опрез нас єдно чежке стретнуце котре бавиме дома процив екипи зоз Петроварадину. Л. К.

***

ПЕРШИ ПОЛЧАС ЯКОШИК, А ДРУГИ... ФК „Єдинство” (Руменка) – ФК „Бачка 1923” Руменка: стадион ФК „Єдинство”, „Бачка 1923” зоз Дюрдьова. Було то патрачох 100. Стретнуце судзел су- чежке стретнуце за госцинску екипу, дия Драґолєвич (Бачки Ярак). Жов- цо ше указало и зоз конєчним резултати картон у екипи Бачкей достал том од 3:0 за домашнї клуб ФК „Єдинство”. Деянович. Домашня екипа ше указала як барз БАЧКА: Лишич, Др. Тривунович, Лю. Тривунович (М. Тривунович), добри процивнїк, були барз успишни Деянович, Вуйович, М. Маркович, на тим стретнуцу цо и доказали зоз коПетрович, П. Маркович, Баґич (Ро- нєчним резултатом. У першим полчасу резултат бул 0:0, дич), Ґелич (Солдат), Ду. Тривуноалє як почал други получас, домашнї вич. Фодбалски клуб „Єдинство” зоз Ру- вецей нападали на ґол Бачкей. Лєм два менки бул домашнї стретнуца 20. минути од початку другого полчасу, у першенства кола процив екипи ФК 47. минути, домашнї дали перши ґол. 19. AПРИЛ 2019.

3:0 (0:0) Осем минути познєйше, у 55. минути, дали и други ґол, а и на треци ше нє чекало вельо. Ґол хтори бул печац на тим стретнуцу домашнї дали у 71. минути. Екипа ФК „Єдинство” зоз Руменки, предлужели побиднїцку, добру, серию одбавених стретнуцох. После того стретнуца екипа ФК „Бачка 1923” на шестим месце на таблїчки зоз 27 бодами. У шлїдуюцим, 21. колу, екипа ФК „Бачка 1923” будзе бавиц на своїм терену процив екипи РФК „Нови Сад 1921”. Л. К.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ДАМЯН ҐУБАШ – КАПИТЕН ЕКИПИ ФК „ИСКРА”

АТМОСФЕРА У ЕКИПИ ПРИНОШИ ДОБРИ РЕЗУЛТАТ Фодбалски клуб „Искра” остатнї даскельо роки зазначує барз добри резултати и за тот час им ше удало зоз Медзиопштинскей лиґи войсц до Подручней фодбалскей лиґи Суботица, у котрей су, уж два роки при самим верху таблїчки и лєм на крочай од найвекшого успиху у историї, а то пласман до Войводянскей лиґи

рез тоти даскельо роки бавяцки кадер ше менял, дзепоєдни ба вяче закончели кариєру, дзепоєд ни прешли до других клубох, алє даскельо бавяче у Искри през ца ли тот час и роками су уж ко сца нїк на котрим ше будує екипа и бависко тей екипи, а єден з нїх и Дамян Ґубаш зоз Коцура. Предводнїк тей успишней ґенерациї коцурских фодба лерох капи тен Искри Дамян Ґубаш, котри од ма люч ка у Клубу и под час його ка ри є ри ше зме нє ли да ске льо ґене рациї фодба лерох. Було ту и ґене рациї барз добрих фодба лерох, котри заш лєм нє зазначова ли та ки добри ре злутати. – Шиц ки тоти роки кельо бавим за перши тим бавел сом наисце зоз добрима бавячами, мед зитим розлика мед зи тоту ґенерацию и други ма у тим же тераз нєт под зелєня у екипи, такволани клани, алє зме шицки пайташе и у зоблєка льнї ше чувствує добра клима и „хемия” мед зи бавячами. Нєт зва ди, а то по моїм думаню наша найвекша моц пре котру зме, ниа, озно ва у вер ху та блїч ки. За до бри ре зултати тей ґенерациї Искрових фодба лерох тиж у ве лькей мири заслужна и управа клуба, котра ше намага обез печиц шицки нєобходни условия и за трени нґ и за змаганя – гвари капитен Искри Дамян Ґубаш. НОВА НАГОДА ЗА УХОД ДО ВОЙВОДЯНСКЕЙ

Прешла се зона за коцурски фодбал була єдна од на й успишнє йших потераз, понеже Искра векшу часц се зони була на першим ме сце на та блїчки, а на концу закончела як треца и бавела бараж за уход до Вой водянскей лиґи у котрим од нєй була лєпша лєм екипа Червинки. По сле нє успиху у баражу зоз Клуба пошли даскельо бавяче котри були стандардни, та ридко хто очековал же Искра може ознова буц конкурентна у борби за перше ме сто, а циль бул закончиц се зону мед зи першима пейц екипами. – У тей хвильки зме на другим ме сце на таблїчки и на здавам ше же витримаме затримац тото друге ме сто. Кед нам ше враца голєм двоме бавяче думам же буд земе и лєгчейше побед зовац. До конца єст ище

38 РУСКЕ СЛОВО

вельо змаганя, а мед зи нї ма и два чежки змаганя, процив Пролетера зоз Равного Села и процив Радничкого зоз Баймоку котри буду ключни, а по моїм думаню, кед би ше нам уда ло побед зиц у Баймоку, вец дру ге ме сто на таблїчки ре алне. Пер ши чежко же можеме буц понеже Во й водина зоз Бачкого Ґрадишта ма дакус лєгчейши розпорядок од нас и нє верим же може даґд зе „кикснуц” – гвари Дамян. ПОКАЛЇЧЕНЯ И СУСПЕНЗИЇ НАЙВЕКШИ ПРОБЛЕМ Ярня часц се зони принєсла велї проблеми, понеже пре нєодвитуюцу тренерску лиценцу Искра му шела пременїц тренера, та ме сто Александра Петровича пришол Миро слав Кнежевич, котри нє мал вельо часу упознац екипу и бавячох. Окрем того, у ярнєй часци сезони Клуб ма вельо проблеми зоз покалїченима бавячами пре котрих пририхтуюца часц нє могла буц одробена на найлєпши спо соб, а тоти проблеми ше предлужели и на початку полусезони, та, наприклад, найлєпши ґолґетер Искри Радован Ґаґович у ярнєй часци сезони одбавел лєм єдно змаганє. У екипи у каждей хвильки єст голєм двоме бавяче котри пре покалїченє нє можу помогнуц, а кед ше ґу тому дода и даєдна суспензия пре жовти и червени картони вец ше случує же екипа на змаганє пойдзе зоз єдну, або двома резервами. – Покалїченя бавячох и суспензиї пре картони нам правя вельки проблем тей яри. Потераз зме ище анї єдно змаганє нє одбавели комплетни, а по моїм думаню, анї нє одбавиме. Найбаржей нам хиби наш найлєпши стрилєц Ґаґович, котрому на змаганю у Нєґошеве зламали нос и вон нє годзен бавиц сиґурно ище даскельо наиходзаци кола. Окрем нього на каждим змаганю даєден ключни бавяч до станє други жовти картон, та на шлїдуюцим нє бави, а кед нїхто нє ма проблеми зоз картонами, вец дахто покалїчени и так доокола – заключує Дамян Ґубаш. Руководство и навияче Искри ше наздаваю же ше и тоти проблеми зоз покалїченями бавячох и суспензиями успишно риша, та же и Искра голєм єдну часц сезони одбави комплетна и же годна указац же є справди єдна од найлєпших екипох у лиґи.■ З. Колєсар 19. АПРИЛ 2019.

sport@ruskeslovo.com

СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У СТОЛНИМ ТЕНИСУ

НАЙЛЄПШИ БУЛИ НОВОСА ДЯНЄ Прешлей соботи у Спортским центру у Шидзе на терену СТК „Партизан”, отримани змаганя у столним тенису у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. На змаганє ше одволали осем екипи зоз наших местох у Войводини и зоз Републики Горватскей. Участвовали екипи зоз Петровцох, Миклошевцох, Вербасу, Нового Саду, Дюрдьова, Бачинцох, Бикичу и Шиду

а початку екипи були под зелєни до двох ґрупох, а ище док змаганє тирвало уж було видно же хтори екипи войду до закончуюцого змаганя за найлєпши пласмани. На концу перше ме сто освоєли столнотенисере РКЦ Нови Сад, други були КПД „Иван Котляревски” зоз Бикичу, треци Петровци, штварти КПД „Драґутин Драґен Колєсар” зоз Бачинцох, пияти Миклошевци, ше сти „Папивинґ” зоз Вербасу, седми КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и остатнї осми столнотенисере КПД „Дюра Киш”. СОСТАВ ЕКИПОХ За РКЦ Нови Сад ше змага ли Владимир Иван, Иван Горняк и Душан Ракич. Бикичаньох представяли Деян Ґрбич, Драґан Барна, Дарко Боба ль и Янко Романяк. За Петровци ше змага ли Младен Миланович, Дамир Бойко и Андрей Миланович. Екипу КПД „Драґутин Драґен Колєсар” творели Неманя Добриєвич, Иґор Керавица и Лазар Керавица, а Миклошевчаньох представяли Владо Гайдук, Зоран Сва лина, Иван Поле и Светислав Єрґич. За „Папивинґ” ше змага ли Иван Папуґа, Дюра Папуґа, Сашо Голик и Сашенька Дьордєвич. Столнотенисере КУД „Тарас Шевченко” були Михайло Киш, Стархиня Марич и Борис Цап, а за КПД „Дюра Киш” ше змага ли Йован Радакович, Иґор Горняк, Милан Гарвильчак и Лука Цирба. ЯК И ВШЕ, ДРУЖЕНЄ НА КОНЦУ Преглашованє побиднїкох и додозельованє меда льох и под зе ко ва нь ох було у Ру ским доме. Спред Спорт ского здруженя спорт ских бавискох присутним

ПОМОЦ ЖЕ БИ ШЕ ЗАКОНЧЕЛО БИСТУ ЯШИ БАКОВА Посел шветочного додзельованя припознаньох и наградох учашнїком турнира у столним тенису, предсидатель Спортского здруженя Спортских бавискох „Яша Баков”, Иван Папуґа поволал шицких хтори жадаю и маю дзеку помогнуц же би ше закончеЛо бисту Яши Бакова. – КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и Спортске здруженє Спортских бавискох „Яша Баков” рушели з проєктом виробку бисти нашого визначного дїяча и велького спортисти и атлетичара Яши Бакова. Бисту виробел наш уметнїк Силвестер Макаї, а вилєє ше ю у лїварнї у Сивцу. Перша фаза трошкох хтора ше одноши на виробок бисти у глїни, а потим у бронзи кошта 130 000 динари. Ми, затераз, у каси маме 30 000. Тоту нагоду бим вихасновал поволац шицких хтори маю жаданє участвовац з пенєжну потримовку же би нам ше явели и же бизме дали жиро рахунок на хтори годни уплациц пенєж.

бешедовал Иван Папуґа о живоце и творчо сци Яши Бакова нє лєм у спорту. Успишни домашнї и орґанизаторе змаганя у столним тенису було КПД „Дюра Киш”, а потим друженє предлужене коло полуд зенку и смачного сримского паприґашу.■ Вл. Дїтко 19. АПРИЛ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

У ЗАВОДЗЕ ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ

КРЕАТИВНА РОБОТНЯ ЗА ДЗЕЦИ ВОЧИ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

РОК LXXV ЧИСЛО 16 (3833) НОВИ САД, 19. АПРИЛ 2019.

■ САЯМ ГОРТИКУЛТУРИ У ҐОСПОДЇНЦОХ Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Андреа Медєши

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0283P

Фотоґрафия: 0290P

Фотоґрафия: 0641N-B884

■ ФОДБАЛСКА ЯР НАГАДУЄ УСПИХ