Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОТВОРЕНИ ПИЯЦИ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXVI ЧИСЛО 16-17 (3885-3886) НОВИ САД, 24. АПРИЛ 2020.

Явне комуналне подприємство „Тржница” Нови Сад од вовторку, 21. априла, отворело пияци зоз роботним часом од 7 до 14 годзин. Пияци дезинфиковани скорей як су отворени, а заняти спозорюю же ше на пияцу треба притримовац мирох хтори ше совитує при защити процив ширеня Ковиду-19. На пияц ше уходзи на єден уход, а на други ше виходзи, у каждей хвильки заняти можу дочасово застановиц людзох на уходзе кед єст вельо особи на

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0216N

Фотоґрафия: 0235P

Фотоґрафия: 0237P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

пияцу, за кажду тезґу може буц єдна особа цо предава, а тоти цо предаваю продукти на пияцу муша ношиц защитни маски и рукавици. Купци би тиж требали мац маски на твари и рукавици, а совитує ше им же би цо менєй рушали продукти. Лєм най ше здогаднєме же на основи розказу директора ЯКП „Тржница”, а пре позарядови стан, шицки пияци на териториї Городу Нови Сад були заварти и нє робели од нєдзелї, 22. марца. В. В.

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґП рафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ ВИРНИ ВЕЛЬКУ НОЦ ПРЕСЛАВЕЛИ ДОМА

У ПОЗАРЯДОВИМ СТАНУ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” РОБИ У ПОЛНИМ КАПАЦИТЕТУ Пише: др Борис ВАРҐА, директор НВУ „Руске слово”

Я к и век ши ну под при єм ствох и уста но вох, пан де - шве це, 1745– 2002 III/1 том” Мирона Жироша и по-

мия ви ру са Ко вид 19 нє спод зи ва ла и НВУ „Ру ске езию „З видлами до шиї” Славка Романа Ронду. сло во”. Та кой по сле то го як вла сци внєд зе лю 15. Векшина тих кнїжкох би требала буц обявена уж по мар ца пре гла ше ли по за ря до ви стан у Сер биї, на ша конєц юния. Уста но ва исти вечар при нє сла ключ ни од лу ки и по- Г оч нє познати шицки резултати конкурсох на коча ла их та кой при ме нь о вац. Глав на од лу ка була: у трих зме участвовали зоз кнїжками и другима проусло ви й ох по за ря до во го ста ну и бор би про цив епи - єктами, а даєдни виданя добили менєй средства як де миї ви ру са ко ро на, колекцо зме обчековали, редакция тив и сотруд нї ки НВУ „Ру Видавательней дїялносци ске сло во” буду ро биц з доНВУ „Руске слово” од юния „Руске слово” вше, у красних, а окреме му и у пол ним капа ци те ту. будзе рихтац плановани и Длужносц меди й ох у та ких у чежких хвилькох, зоз своїма читачами. наявени виданя, а то: штири Длужносц медийох у таких ситуацийох рукописи за дзеци – Даниеси ту а ци й ох же би точ но, же би точно, обєктивно и швидко обєктив но и швид ко ин форли Тамаш „Страшидла”, Само ва ли яв носц о на й нов ших информовали явносц о найновших шу Палєнкаша „Вселенски збу ва нь ох, на сам предз о ми корабель”, Меланиї Римар збуваньох, насампредз о мирох рох и ста ну здрав стве ней „Хто як сце” и Олени Живи здравственей ситуациї у держави си туа циї у дер жа ви. А „Ру кович „Таньов швет”. У едиске сло во” вше, у кра сних, а циї „Дуга” плановани рукоокре ме у чеж ких хви ль кох, зоз сво ї ма чи тача ми. писи Славка Виная „Уровнї свидомосци” и Ясмини З а ро боту у по за ря до вим ста ну були зме швид ко по - Дюранїн „Женоблоґия”, а у активним пририхтоварихта ни. Но ви ни „Ру ске сло во” по ряд нє ви ход за, ню и два зборнїки – 75-роки НВУ „Руске слово” и од лу че ли зме же би на ша но вин ска аґен ция „Ру тен - „Два декади Дньовки”. прес” у по за ря до вим ста ну ро бе ла и през ви кенд. Н є стануло ше анї зоз иновациями, та так НВУ „РуПре ке ди-нє ке ди оче жа ну ди стри бу цию, но ви ни ске слово” обявело свойо штварте авдио-визуалне „Ру ске сло во” ше та кой клад зе на са йт и мож их виданє за дзеци „Весели и розшпивани руски бубез плат но чи тац, а пре без печ носц на ших за ня тих квар”, котре постало популарне на YouTu be каналу. огла шки и in memoriam ше по си ла пре йґ ин тер не ту Слово о визуализованей кнїжки-сликовнїци „Весеи пла ци пре йґ ра хун ку. И то до бре при лапе не. ли буквар”, котра вишла у виданю НВУ „Руске слоР ихта ше и ви ход за шиц ки ча со пи си, „За град ка”, во” концом прешлого року и наменєна є дзецом од 1 МАК и „Шве тлосц”, а по ско рей запла но ва ним ря - по 4 роки. Комбинацию писнї и илустрованей кнїждо шлї ду при рихтує ше и кнїж ки зоз Ви да вате ль но - ки диґитализовал и вишпивал Сашо Палєнкаш по го пла ну за 2020. рок. На шо чи таче анї нє можу за - мотивох Моцартовей „Дзецинскей писнї” (12 вариду мац ке льо тре ба труду же би ше вир ту ал но яциї у Ц-дуру). Хаснованє обидвох Букварох єдинусклад зе ло и отри ма ло фи зич ну ди на ми ку Уста но ви ствене средство за ученє азбуки руского язика, а токотра ма коло 60, шиц ко вєд но, за ня тих и сотруд нї - ту методу ученя през писню розробела вихователькох, як цо то НВУ „Ру ске сло во”. Сви домосц о ва - ка Емилия Костич з Руского Керестура. жно сци же би шви жи ру ско слов ски ви да ня сци гли Т ото цо нам идзе помалши, то орґанизованє роботдо на ших чи тачох ма ли шиц ки – од тих цо пи шу и ньох за авторох котри буду писац змисти сликовнїушо рюю текст, та по кол порте рох котри вам, по на - цох за дзеци, алє и вони буду пошвидко порушани гля ю ци пред поли ци й ски час, до ла дич ки уру цую он-лайн и по мейлох. Вироятно нам ше нє уда у перно вин ку, або ча со пис. Ца лому тому вред ному сло - шей половки рока означиц 75-рочнїцу НВУ „Ру ске во скла да те ль но му ор ке стру на уло же ним труду сло во”, зоз му зич ним ве ча ром, дод зе ль о ва нь ом щиро и барз дзе ку є ме. при по зна нь ох и скром ним друже нь ом. На й ско рей К ед сло во о кнїж кох, пер ше у пла нє по рихтац тоти же тоту подїю орґ а ни зу є ме док ше здо буд зе шиц ки за котри уж обез пече ни сред ства од спон зо рох, або без печ но сни усло вия. дод зе лє ни на кон кур сох. Так ше па ра лел но рихта: З аш лєм зме на й ве цей за ста ра ни у вя зи уплати Пи я ти том капи тал них тво рох Га ври ї ла Ко сте ль ни - сред ствох и суб вен циї зоз По кра ї ни за по ряд не функа, „Три ски з ве ль кей ду ши Юли я на Та ма ша – апо - к ци о но ва нє. Пре то же тото цо у на ших мо цох (шиц кри фи Бач ки и Снин скей долї ни” ака де ми ка Юли я - ко по ПДФ формат), на ша Уста но ва, НВУ „Ру ске на Та ма ша, „Бачван ско-срим ски Ру сна ци дома и у сло во”, ква ли тет но и на час зро би.■

2 РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 5. Епидемиолоґийна ситуация у АП Войводини

■ Нашо места 6–8. Волонтере – помоц и потримовка старшим

■ Духовни живот 10–13. Вельконоцни служби служени без присуства вирних

■ Економия 16–17. Заградкарство у позарядовим стану – интернет заменєл пияци

■ Култура и просвита 18. Он-лайн пририхтованє школярох за закончуюци испити

■ Дом и фамелия 19–21. Як зачувац нормални живот у чаше корони

■ Люд зе, роки, живот 26-27. Славко Шанта зоз Дюрдьова

■ Информатор 30–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. Фодбал и пандемия – вирус затераз водзи

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши

Насловни бок꞉ Вельконоцна служба у Новим Садзе Жридло фотоґрафиї꞉ www.facebook.com/Parohija svjatih apostoloh Petra i Pavla Novi Sad

ОСТОРОЖНИ ОПТИМИЗЕМ? Понеже прешлого викенду була запровадзена найдлугша, штиродньова подполна забрана рушня одкеди у Републики Сербиї преглашени позарядови стан пре епидемию вируса корона, такой початком роботного тижня Влада Сербиї у поради зоз здравственима фаховцами, голєм символично, релаксовала важаци рестриктивни мири. Полицийни час скрацени за годзину и будзе починац од 18, место од 17 як дотераз, гражданом старшим од 65 роки, после цаломешачней самоизолациї дошлєбодзене висц прешейтац ше на пол годзини три раз до тижня, отворени дзепоєдни желєни пияци, а найскорей буду и вислужни дїялносци дзе нєт масовнєйших сходзеньох... После Першого мая вироятно поступнє руши и привреда, можебуц и погосцительство... Кед же ше епидемиолоґийна ситуация у Сербиї у медзичаше нє погорша, державни верх нагадує и утаргованє позарядового стану, и пошлїдкове врацанє каждодньового живота до голєм кельо-тельо нормалного ритму и цеку. З єдного боку, таки приступ то класичне средство руководзеня и социялней психолоґиї, дзе фиґуративно, ложка меду обовязно идзе после горкого жовчу – людзом треба дац ентузиязму же ше нагадує тото славне шветло на концу тунела, односно же шицки дотерашнї рестрикциї и одреканя нє були даремни, алє дали жадани ефект и епидемия, по доступних статистичних указательох, под контролу. З другого боку, так диктує нєминовни реал-праґматизем – кед же уж векшина европских державох, та аж и тих дзе корона направела вельо вецей чкоди и болю як у нас, розпатра зблагованє рестриктивних нормох, то насампредз значи же руши привреда, тарґовина, бизнис... У тим ґлобалним бависку хторе диктує лоґика капиталу, анї ми нє маме луксуз барз длуго оставац звонка на лавочки, бо нам барз швидко найду замену. Ище єден виключно наш локални спецификум хтори наклада цо скорей висц зоз позарядового стану, и у факту же ше початком юния закончує мандат актуалного зволаня и составу законодавней и вивершней власци – Народней скупштини и Влади. А виберанки у позарядовим стану були би потераз нєвидзени, и ґу тому нєможлїви уставно-правни преседан. Шицко то арґументи хтори иду на хасен наздаваньом же шицкому тому цо нас тераз трапи пошвидко придзе конєц, алє остатнє слово на концу заш лєм будзе мац нєвидлїви, а заш лєм найзначнєйши актер у тей єдначини – вирус корона. Лїкаре, епидемиолоґи и вирусолоґи и у нас и у швеце спозорюю же Ковид 19 нє указує обчековани знаки слабеня, и же ище длуго будзе леталне гроженє чловечеству. Ґу тому, вакцину хтора го евентуално годна звладац аж и найвекши оптимисти нє обчекую голєм по шлїдуюцу сезону оберацих хоротох, и попри тим же на єй виробку мобилизовани водзаци шветово науково-виглєдовацки установи и ґлобални ресурси. То практично значи же и док тото шицко прейдзе, нє будзе готове... Прето, останьце дома докля ґод можеце.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

24. АПРИЛ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

4 РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНА СИТУАЦИЯ У АП ВОЙВОДИНИ

МЕНЄЙ НОВООХОРЕНИХ

Пише: Мария ПЕРКОВИЧ, новинарка и активистка

http://www.vojvodina.gov.rs/

Гоч по урядових податкох на початку пиятого тижня тирваня епидемиї Ковид 19 у Републики Сербиї лєм штири општини на подручу АП Войводини – Бачки Петровец, Mали Идьош, Kанїжа и Житиште, нє мали приявени случаї хорих од тей инфекциї, зоз Покраїнскей влади сообщене же обща ситуация лєпша як предходних тижньох, а епидемиолоґийни стан мож оценїц як задоволююци. Основ за осторожни оптимизем у факту же на теритириї Покраїни зменшане число новоохорених пациєнтох, а пондзелок, 20. априла, Клинїчни центер Войводини

одпущел вецей вилїчених, як цо мал госпитализованих хорих – 99 наспрам 97 особи. Од вкупно 6 630 случайох инфекциї з Ковид 19 кельо пондзелок було реґистроване у Сербиї, 442 особи були з Войводини, а од 125 смертельних случайох, 17 ше случели у покраїнских шпитальох. Далєй, по податкох од 21. априла, Клинїчни центер Войводини мал 100 госпитализованих, а Общи шпиталь у Панчеве, хтори прима и пациєнтох з Беоґраду, 144. Од вкупного числа госпитализованих, дзевец особи на механїчней вентилациї, т. є. респираторох. Источашнє, у дочасовим шпиталю на Новосадским сайме вовторок було 165 особи котри маю лєгчейшу клинїчну слику, а у Специялним шпиталю за регабилитацию „Юнакович” у Апатину 40 пациєнти. Териториялна дистрибуция охорених у АП Войводини така же окрем спомнутих штирох локалних самоуправох без хорих, ище 20 општини мали по менєй як 10 охорених, у дзевец менєй од 20 особи, а найвецей реґисторваних и далєй було у Новим Садзе (97), Панчеве (71), а значно менєй, до 40 пациєнтох, у Суботици, Вершцу, Старей Пазови, Сримскей Митровици, Зомборе, Зренянину и Кикинди. Медзитим, компетентни покраїнски служби спозорюю же и далєй нєобходне буц осторожни и одвичательни, и апелую на гражданство най дошлїдно, як и дотераз, почитує превентивни мири – отримованє социялней дистанци, хаснованє защитних маскох и рукавицох, порядну дезинфекцию и гиґиєну. И. С. 24. АПРИЛ 2020.

STANOVISKA

ДА СЕБЕ НЄ ВЕРИШ... „Ти як баба Ванґа!”, гвари ми, розумлїве, з предписаней оддалєносци, заслупнута сушеда коло раншей кафи, док єй преприповедовюєм вчерайшу анеґдоту вязану за „Руске слово”. Патри на мнє подозриво, понеже єй то покус, кед и нє цалком, випатра як потвердзенє же ствари нє чисти, же ту єст якаш, кед баш нє шветова, голєм руска конспирация. Бо, Руснацох єст мало, а зна ше же и заверенїкох нєт вельо, а кед их уж єст мало, по дефинициї цошка сцу, цошка муца и планую, найскорей шветову доминацию. Ясне як дзень. Слухам ю, та одразу на мнє пришол шор же бим заслупла... А, ниа, як то було, цо ше наисце случело. Вечар пред тим, вола ме главни редактор „Руского слова”, же пришол шор на мнє писац текст за колумну. Понеже тераз лєм єдно актуалне, суґерує ми написац дацо як ше мнє особнє видзи шицко тото коло епидемиї корони и єй приключенийох. Но, та, сом отворела свою власну архиву старих текстох, опатриц яки ми обсяг и кельо характери припадаю, бо то нїяк нє можем попаметац, а нє вше ше здогаднєм опитац. Отворим так, намислом, єден текст, на хторим случайно стал курсор. Прелєтла сом по нїм з очми, и ошмихла ше. Кваскаво. „Ирационална орґанизация економиї хтора вимага мобилносц прецо скоро половку будного стану у живоце препровадзуєме на роботи лєбо у драже (...) нєпреривни страх чи и дзе знова вдеря терористи, (...), страх од вирусох и страх од вакцинох…” стої, од слова до слова, у напису обявеним влонї, 11. юния. Но, та, ниа, о нєполни рок потим, зме у тим и таким истим страху лєм тераз нє гипотетичним, алє наисце реалним, позамикани по обисцох, позлєкани од вируса. И то сом рано виприповедала коло кафи. „Алє, як же ши знала же придзе корона?”, пита ше ми сушеда. И далєй зме обидва нє на мире, лєм пре иншаки причини. Нє, нє знала сом. Анї нє пише же корона придзе з яри 2020. року. И, нє пише же то будзе праве корона, стої лєм же „страх од вируса”, толкуєм, и думам себе же щесце же ми гинто спомнути редактор суґеровал най место страху од вирусох и епидемийох, як було написане з першей руки, пременїм на страх од вирусох и вакцинох, бо у тот час актуални и нарастаюци бул ткв. „антиваксерски” рух. Хто зна цо би було и зо мну, и з „Руским” и з Руснацами да сом го нє послухала, цо би сушеда аж вец о нас думала... Даремно я єй и далєй толкуєм, здогадуєм ю на дакедишнї чуми, колери и шпанки, птицову, та швиньску ґрипу, та еболу, денґу, заходни Нил... надпоминам же фаховци у озбильних, алє мало читаних публикацийох, децениями спозорюю же чловечество пре актуални способ живота барз ранїве пред такима нєвидлївима гроженями, а же нєшкайше виключне спатранє здравственей системи лєм през призму капиталу, цени и шпорованя приведло до того же як ґлобална заєднїца нє маме адекватни одвит на пандемию и прето єй пошлїдки, благо поведзено, катастрофални. „Aлє нам тото нїч нє гуторя”, реаґує сушеда, обачлїво знємирена, „лєм нам пущаю задруґарох, пари и фармерох”. Нє одвитуєм нїч, лєм єй суґестивно примахуєм... Голєм тераз уж нє дума же сом аґентура шветовей конспирациї... лєбо босорка. Алє ми нє да мира. Штудирам, а да я до „Руского” можебуц напишем же „бубуш комунизму кружи по Европи?” Можебуц ше нарок зобудзиме у праведнєйшим швеце?!☺ Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА АКЦИЯ ВОЛОНТЕРОХ – МЛА ДИ ПОМАГАЮ СТАРШИМ

ВЕЛЬКА ПОТРИМОВКА НАЙЗАГРОЖЕНШИМ Пишу: редакция и мрежа дописовательох

После преглашеня позарядового стану, вредни и шмели млади волонтере у наших местох здружели ше помогнуц особом котрим пре їх специфични стан потребна помоц и котрим мило же ше стретаю зоз познатима особами

НОВИ ИНФИЦИРОВАНИ Як стої на сайту Министерства здравя, 20. априла у општини Кула зоз вирусом корона инфицировани 14 особи, а як за „Руске слово” виявел директор Дома здравя Кула др Жарко Шевин, єдино Министерство здравя овласцене давац урядово податки о тей хороти. Но по нєурядових информацийох од спомнутого числа, єден случай позитивни на тот вирус при старшей хлопскей особи зоз Руского Керестура хтора ше лїчи у КБЦ у Новим Садзе. Як обявене на сайту Општини Вербас, Институт за явне здравє Сербиї ,,Др Милан Йованович Батут” 16. априла обявел официйни податок же на териториї вербаскей општини з вирусом Ковид 19 инфицировани осем особи.

ризни штаб Општини Кула накадзи преглашени позарядови стан пре епидемию Ковида 19, оформел и кол центер як сервис за помоц гражданом за потреби подмирйованя. Шедзиско центру у просторийох Здруженя „Белава птица”, а за тото мож наволац н телефон число 025 724 177. У Руским Керестуре Насампредз помоц можу достац особи хтори пре запровадзени мири здравственей безпеч- нам свой пенєж до рукох. Розумим же им нє носци нє шму виходзиц зоз своїх обисцох, а лєгко було мац довириє, окреме прето же дато особи старши од 65, односно на валалє од ґдзе було и фалшивих волонтерох, а циль им 70 рокох. У перших даскелїх дньох даванє бул лєм вжац пенєж... Ми вше крашнє побепомоци було централизоване, та подмирйо- шедовали з людзми, питаю ше нам чийо зме, ванє у шицких населєних местох окончовали и углавним нас особнє нє познаю, алє познаю волонтере з Кули. Так було и у Руским Кере- нашо баби, дїдох, родичох и вец шицко у шостуре, алє ше од 15. марца оформело ґрупу ре. Им значне же волонтере з Керестура, же волонтерох до хторей ше уключели коло 15 их кельо-тельо познаю. Тиж обачуєме же з початку людзе були вельо злєкнутши, и заособи, а з ґрупу координує Иґор Фейди. Орґанизовали ше прейґ Вибер-ґрупи и по- бриґованши, а тераз су уж опущенши, звикли чали обиходзиц, тераз уж скоро коло 40 оби- ше ̶ потолковала Силвия Малацкова. Подобне искуство ма и Саня Кусичова. сца у валалє. Волонтерe розподзелєни до 7-8 ̶ Требало здобуц довириє людзох, алє теекипох, а єдна екипа обидзе 4-5 обисца. ̶ Требало даскельо днї док шицко нє зажи- раз то уж шицко барз крашнє функционує, ло як треба. З початку зме з Кули питали спи- ми вше и фискални рахунки за шицко придасок особох цо ше явели до кол центру. Попри ваме, та нам людзе барз дзекую – гварела Сатим, ми у Керестуре сами наволали коло 400 ня. Подмирйованє функционує так же ше людтаки обисца, же бизме их поинформовали о можлївосци хтору маю, бо нє шицки о тим зе приявя до кол центру, алє як чуєме од наших собешеднїкох, з часом тоти цо им стаємзнали, поготов старши ̶ потолковал Фейди. но потребна помоц уж ше директно явяю „своїм” волонтером. Єст и таких цо им лєм НАБАВЯЮ ШИЦКО ЦО ТРЕБА дакеди потребна даяка помоц, поведзме кед Волонтере задлужени подмириц гражда- им нє можу покончиц їх найблїзши, або уж нох з основнима поживовима намирнїцами, дахто хто ше о нїх стара. Велї маю довириє, лїками, гоч до обисцох своїх „клиєнтох” вони та им волонтере и пензию винїмаю. ̶ Патриме же бизме людзом понабавяли приноша и шицко друге цо им потребне. Як тото функционує, погуторели нам волонтер- точно тото и яке им потребне. Кажде ма облюбени намирнїци хтори хаснує, чи одредзеки, а єдна з нїх то и Силвия Малацко. ̶ Кед зме почали, перши упечаток бул же ней марки, або продукователя, та ше и ту трелюдзе були дакус злєкнути. Нє було им шиц- ба потрудзиц, алє мушим повесц же людзе и ко єдно кед зме вошли до двора, таки у ма- розумя кед нє могло найсц чарного хлєба, або скох, рукавицох и лайбикох... Заш лєм, дали дацо инше, та ше принєсло замену. Набавяме

РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

АКЦИЯ ВОЛОНТЕРОХ – МЛА ДИ ПОМАГАЮ СТАРШИМ и друге цо до обисца треба, а то тераз и нашенє за садзенє до заградох, концентрат за живину, бо и без того нє мож буц ̶ потолковала волонтерка Єлена Сивчова. ЛЮД ЗЕ ЗАДОВОЛЬНИ Коментари хасновательох їх услугох таки же им мило же на нїх дахто дума, а вони ше притримую предписаних мирох. О тим як функционує тот сервис помоци старшим гражданом опитали зме ше дзепоєдним цо го стаємно хасную. Єдни з тих то и Дудашово, Наталия и Владимир. ̶ Ми ше до кол центру до Кули явели такой перши дзень як нас „заварли”. Перши два днї нам, тото цо зме питали, основни намирнїци, приношели з Кули, а вец ше уключели нашо волонтере. Ми тераз маме уж стаємного челєднїка цо нас обиходзи и наисце є барз пожертвовни и услужни, гоч так анї нє вимагаме. Я вше патрим направиц список цо нам треба же би нє мушел приходзиц кажди дзень. Но кед ше укаже ище даяка потреба, я му явим на мобилни же най принєше док будзе приходзиц, алє нє нароком. Алє вон то такой покончи. Наисце зме задовольни и подзековни же ше то так орґанизовало ̶ гварела Дудашова. Барз подзековни и Владимир Медєши хтори ма 73 роки и жиє сам. ̶ Я за волотерох дознал од пайташа, же його унука у тим уключена, та сом ше директно єй явел. То ми значело же знам хто су, бо приходза два дзивки хтори ми шицко поприноша. Я им напишем на цидулку цо ми треба, а тиж ми и пензию приноша. Барз су любезни и сцерпени, а треба ше то потрудзиц и побегац вшадзи. Часто и чекац, бо чуєм же нє раз налоґа. Гоч вони лєм войду на дзвери, принєшу цо треба и побешедуєме дакус, мнє и тото барз значи же хтошка придзе до обисца и озве ше кед зме у такей изолациї ̶ зверел нам Медєши. Же кере стурски волотере вредни и трудза ше буц на вислуги своїм согражданом, потвердзел и їх координатор Фейди, хтори им и з тей нагоди подзековал же ше тельо трудза и каждодньово анґажую. Вон тиж надпомнул же ше о шицким цо робя водзи строгу евиденцию хтору прешлїдзую и до централи до кулского центру. Пакети помоци 664 пензионером у Руским Кере стуре подзелєни на домашню адре су, розношенє закончене 16. априла, а тирвало од 7. априла. У розношеню участвовали 14 волонтере з котрима координовал Иґор Фейди, а на домашню адре су ношели пакети з основнима поживовима продуктами як помоц Општини Кула, пензионером чийо мешачни 24. AПРИЛ 2020.

У Дюрдьове

приходи нє векши як 30 000 динари. Як концом марца наявел предсидатель општини Дамян Милянич, тоти пензионере до станю попри поживових и пакети з хемийнима средствами, а вони би мали буц подзелєни концом того мешаца. Општина Кула за тоту намену видвоєла 12 милиони динари. ХАСНОВАНИ СОЦИЯЛНИ МРЕЖИ У позарядовим стану социялни мрежи ше указали як барз хасновити за комуникациї. Так Дюрдьовска Лидия Кухар, у Вибер ґрупи у котрей млади валалчанє, поволала заинтере сованих же би ше активовали и помогли старшим котрим помоц потребна. Идею до стала зоз социялних мрежох, бо видзела же ше у вецей ме стох млади анґажовали помогнуц старшим. – Мило ми же ище дахто дзелї мойо думанє, о тим же старшим треба помогнуц. Три дзивки ше такой одволали и раз два зме ше порадзели и контактовали з дюрдьовским священїком о. Михаилом Холошняйом котри найлєпше зна кому потребна помоц – гварела волонтерка Лидия. Вона, и ище три Дюрдьовчанки нащивели старших и хорих согражданох, поинформовали их яку помоц понукаю и зохабели свой контакт телефона. А барз швидко ше порадзели як буду робиц и такой ше дали ше до акциї. О тей файти помоци старшим роздумовала и Тамара Салаґ, та кед до стала порученє и апел, такой ше приявела помогнуц. Зоз нащиви старшим ма барз красни упечатки, и гвари же ше Дюрдьовчанє окреме радую же им помагаю їх валалчанки. – Барз то крашнє кед вас у такей нємилей ситуациї старши дочекаю зоз прекрасним ошмихом. Приємно су нєсподзивани же им ше понука помоц, а тоти цо маю дакого хто им приноши потребне до обисца, вжали наш контакт телефон же би го мали кед им случайно будзе требац – надпомла волонтерка Тамара Салаґ.

АКЦИЯ У НОВИМ САДЗЕ Млади у Новим Садзе ше зорґанизовали за волонтерску помоц старшим у потреби у позарядовим стану, през акцию Руского културного центра и Парохиї святих апостолох Петра и Павла. Медзитим, як гварел Михаїл Римар, до Велькей ноци по юлиянским календаре, нє мали поволанку за помоц. – Маме акцию РКЦ и нашей новосадскей парохиї, конкретнєйше Иван Канюх, Лука Вуячич, моя шестра Мария Римар и я, алє зме як ґрупа ище нє достали поволанку за помоц. Людзе хтори маю потребу, можу ше явиц мнє на телефон 064 390 32 40, новосадскому парохови, лєбо на Фейсбук бок Парохия Святих апостох Петра и Павла Нови Сад – гварел Михаїл Римар.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА АКЦИЯ ВОЛОНТЕРОХ – МЛА ДИ ПОМАГАЮ СТАРШИМ Єдна з тих цо свой шлєбодни час жадала даровац то и Марина Сеґеди. – Питаме ше старшим чи им дацо потребне, чи им треба пойсц дацо купиц до апатики або дутяну, ми им за шицко на услуги. И у шицким тим ше крашнє ше чувствуєм – потолковала волонтерка Марина Сеґеди. ЛЮДЗЕ УГЛАВНИМ ПОЗАМИКАНИ У тим младежским руху позитивно ше чувствує и Мария Хромиш. – Нащивюєме особи котри у цалодньовим карантину и котри нє шму висц на улїцу. Углавним су позамикани, та кус чежше до нїх дойсц. КаждоУ Коцуре му зме зохабели наш контакт, же понукаме помоц виглашел и наш священїк на Служи Божей котру вербаского Центра за физичну културу ,,Драґо Йовович” воше преноши на Фейсбуку – гварела волонтерка Мария Хро- лонтере Штабу за позарядово ситуациї Општини Вербас помиш. рихтали 6 тисячи пакети. Средства за пакети обезпечела ОпДоґод тирва позарядови стан, старши Дюрдьовчанє у по- штина Вербас з потримовку числених дружтвено одвичатетреби помоц можу нєогранїчено питац од спомнутих дзив- льних компанийох з вербаскей општини. кох волонтеркох з Дюрдьова на число телефона 069/553-5958. НА НЇХ ШЕ МОЖ ОПРЕЦ А на тото число телефона ше можу приявиц и млади котри жадаю помогнуц и тим добронамирним руху. У Коцуре, и у других населєних местох вербаскей општини, дзелєло ше пакети помоци зоз поживовима артиклами, ПРИХОДЗА ДО ОБИСЦОХ продуктами за отримованє особней гиґиєни и гиґиєни ґаздовства. Пакети дзелєли и на хижну адресу одношели воВолонтерски центер Штабу за позарядово ситуациї Оп- лонтере. О шицким ше водзело евиденцию, а кажде зоз своштини Вербас од початку запровадзованя позарядового ста- їм подписом потвердзел же приял пакет. ну нєпреривно робел на тим же би найстаршим гражданом, У позарядовим стану на волонтерох ше могло, а мож и текотрим рушанє було огранїчене през цали дзень, оможлївел раз, опрец у каждей хвильки. Дзекуюци їх гуманосци, дошицко цо им потребне. брей орґанизациї и роботи котру з вельку дзеку окончую, поҐу численим волонтером котри помагали и одволовали ше моц, пакети и шицку потребну потримовку успишно достана рижни вимоги старших гражданох, приключели ше и во- ваю шицки, котрим помоц потребна. лонтере зоз Коцура. Так нашим найстаршим до обисцох волонтере ношели основни поживово артикли, лїки и шицко УЧАСТВУЮ ОД ПОЧАТКУ друге цо им було потребне. На тот способ указали солидарносц, помоц и потримовку особом у потреби. Зоз преглашованьом позарядового стану, активовани ОпУ дньох позарядового стану, як и у других општинох, так штински штаб за позарядово ситуациї у општини Шид и веи у општини Вербас, були обезпечени пакети помоци шиц- цей стотки волонтерох Штабу. Волонтере дежураю нєпреким пензионером зоз приходами меншима як 30 тисячи ди- ривно у општинским кол центру. Тиж директно помагаю и нари и социялно загроженим гражданом. У велькей сали гражданом старшим од 65 роки хтори нє шму виходзиц з обисца и хторим приноша хлєб и поживу з предавальнї, або лїки з апатики и други потреби. Волонтере тиж були анґажовани и кед ше дезинфиковало город и валали у општини, потим паковали пакети за пензионерох хтори маю пензиї менши як 30 000 динари. Порихтали коло 3 500 пакети, а вец им приношели до їх обисцох. После того порихтали ище 2 000 пакети за гражданох у потреби и однєсли их на одредзени адреси. Анґажовани и волонтере Червеного крижа, хтори дзекуюци Червеному крижу Войводини розподзелєли и коло 200 пакети поживи и гиґиєнских средствох тим цо загрожени на валалох. Ґу тим активносцом треба додац и шицких гражданох хтори шили защитни маски и подаровали их Штабу, потим ту защитни визири, як и други донаторе хтоУ Шидзе ри помогли у набавки продуктох, або дали пенєжи.■

РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

МИРИ ПОЗАРЯДОВОГО СТАНУ НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ЗАЩИТА ЛЮДЗОХ И ОКОЛЇСКА Од уводзеня позарядового стану пре застановйованє ширеня вируса корона, Штаб за позарядово ситуациї Општини Жабель поднїма рижни превентивни мири и мири защити особох и околїска, у складзе зоз мирами Влади Републики Сербиї а початку априла, после схадзки Штабу за позарядово ситуациї у општини Жабель, дражки на найфреквентнєйших местох у центрох шицких штирох населєних местох општини поряднє дезинфикую општински огньогасци вєдно зоз ЯКП „Водовод општини Жабель”. Дезинфекцию ше окончує же би ше допринєсло у застановйованю ширеня вируса, и то од конца першого тижня априла кажди вечар у Жаблю, Чуроґу, Дюрдьове и Ґосподїнцох, док тирва полицийски час од 17 по 19 годзин. Священїком у местох општини дати сто пейдзешат литри средства за дезинфекцию, а приходи ґу шицким церквом у општини дезинфиковани, док будинок Дома за душевно хори особи у Чуроґу дезинфиковани и знука, звонка и його околїско. На схадзки Штабу штредком априла заключене же власнїки тарґовинских дутянох маю обовязку же би голєм раз на дзень дезинфиковали дражки опрез своїх предавальньох. Кед им хиби дезинфекцийни средства, можу их питац од Штабу на число телефона 064/8679178. Дезинфекция будинкох дюрдьовскей и ґосподїнскей ОШ нє окончена анї раз одкеди преглашени позарядови стан. Од першого дня преглашеня позарядового стану почал робиц кол центер за помоц старим, самим и хорим особом, котрим волонтерски тим одноши до обисца тото цо им потребне, а то найчастейше лїки, пензия и основни намирнїци. Штредком априла число волонтерох поросло, та на терену волонтираю сто особи. Сотруднїцтво Полицийней станїци Жабель, Општини Жабель, Дома здравя општини Жабель, Огньогасней станїци и Добродзечних огньогасних дружтвох и других явних институцийох котри уключени до волонтираня, або помаганя, функционує добре, потвердзел Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель.

ПРЕМЕНЄТИ РОБОТНИ ЧАС ЯВНИХ ДЕПОНИЙОХ Явне комуналне подприємство „Чистота” зоз Жаблю, котре ше стара о шицких трох явних депонийох на териториї општини Жабель, сообщело же пременєти роботни час депонийох. Депониї од початку априла робя од седем годзин рано до пол штвартей пополадню. Чолнїки „Чистоти” модля гражданох котри приноша шмеце же би ше притримовали упутства як им поведза заняти на депонийох и же би на депонию пришли на превозки котра може дойсц до часцох депониї дзе им ше пове же би зохабели шмеце. У процивним, зохабяц шмеце ше им нє дошлєбодзи, а кажде нє почитованє будзе санкционовац фахова служба. У планє же би ше убудуце на цалей поверхносци депонийох 24. AПРИЛ 2020.

ПОРИХТАНИ ИЩЕ ТИСЯЧ ПАКЕТИ Волонтере Општини Жабель прешлого тижня порихтали додатни 1 000 пакети з продуктами за костиранє старшим особом. Уж подзелєни 2 800 пакети з поживовима продуктами и гиґиєнскима средствами пенизонером котри маю пензиї менши од 30 000 динари. Подзелєни и 232 пакети социялно загроженим фамелийом. Нови пакети буду подзелєни старшим котри маю пензию векшу од 30 000 динари, а планує ше дац помоц и вибеженцом, 30 фамелийом. Општина Жабель дзекуюци Покраїнскей Влади подзелєла 4 000 пакети.

општини Жабель посипало жем же би ше нє запалєл огень. Шмеце зоз местох општини Жабель, од преглашеня позарядового стану, Явне комуналне подприємство „Чистота” Жабель, одноши по нє пременєтим розпорядку. План таки же би ше тоту комуналну дїялносц и надалєй окончовало поряднє, док ше зоз висших державних уровньох нє розкаже иншак. РЕҐИСТРОВАНИ ПЕРШИ СЛУЧАЙ ИНФИЦИРОВАНЕЙ ОСОБИ ОД ВИРУСА На основи податкох зоз урядового сайту www.covid19.rs, котри порушала Влада Републики Сербиї зоз потримовку правно-информацийней системи Републики Сербиї, у другим тижню априла у oпштини Жабель реґистровани перши случай охореня од вируса корона, односно Ковида 19. На сайту мож каждодньово пречитац статистични податки о тим кельо єст инфицированих у городох и местох, на облачку з меном „Статистични податки о вирусу COVID 19”. ■ С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! РУСКИ КЕРЕСТУР

ТАК ЯК НА ПЕРШУ ПАСХУ

Найвекше християнске швето, Воскресенє Христово – Пасха, у Руским Керестуре, пре позарядови стан яки ше нє памета, преславене 12. априла по григориянским календаре з богослуженями без вирних, а тиж так и у других местох о тидзень по юлиянским календаре асха преславена зоз Литурґию прейґ дружтвених мрежох. Праве пре тоти причини Парохия у Руским Керестуре отворела свой Фейсбук бок Katedrala sv Nikolaja же би вирним голєм так оможлївела директну духовну повязаносц прейґ богослуженьох. Єдино на Вельки пияток, вирни мали нагоду на кратко войсц до церкви и поклонїц ше пред Божим гробом, т. є. виложену плащанїцу.

ДОСТАТИ ОКРЕМНИ ДОПУЩЕНЯ Пре полицийни час за викенд и нашо священїки мушели достац окремни допущеня же би ше могли рушац у тим чаше и буц у своїх церквох. Так Службу Божу внєдзелю, на 10 годзин, служели парох керестурски о. Михайло Малацко и капелан о. Михайло Шанта, а дзияцки часци шпивал парох коцурски о. Владислав Рац. Зоз технїку у преношеню Служби помогнул Тихомир Фейди, а Службу зняла и Руска редакция ТВ Нови Сад. Як могло видзиц, Богослуженє директно провадзели коло пейцсто приключени мена, (цо значи и вецей, бо у тим були уключени и цали фамелиї), a уж теди пополадню призначени 1 648 препатрунки. НАЙВАЖНЄЙША ПОДЇЯ У ИСТОРИЇ Винчуюци швето, о. Малацко пречитал часц владиковей вельконоцней винчованки. Тиж тоту Пасху, способе преславйованя, поровнал зоз Пасху хтору ше першираз преславйовало, кед и апостоли були у карантину, правда, пре други причини. Вон поволал шицких же би духовно дожили сущносц тей найважнєйшей подїї у историї чловечества, а то спашенє хторе пришло по Исусовим крижу и воскреснуцу. На концу Служби священїки на штред церкви пошвецели даскельо паскални кошарки з єдзеньом, а шицких

КАЗАНЬ ПАРОХА О. МАЛАЦКА – Нєзависно од упечатку же ше нїч нє случело, нєзависно од престрашених ученїкох у изолациї и карантину, або тих цо ше склонєли зоз Єрусалиму, то була Велька Ноц, Вельки Дзень. Того дня Исус воскрес! И нїч вецей нє було исте, история чловечества и його спашеня од того дня достала свойо виполнєнє. И ми нєшка як апостоли у карантину, нє чувствуєме возвишеносц того Велького Дня, тей Велькей Ноци, бо зме зармуцени и застарани. Алє, вскреснуце ше збуло. Перши шведкове були вояци котри чували гроб, и од страху посцекали. Правдиви плоди пришли прейґ цихого слова „Марийо” котра пре вельки жаль нє препознала Исуса. Двоме ученїки нє препознали Исуса, бо анї нє думали же то можлїве же ше ґу нїм сам Исус придружел. Алє горело їх шерцо кед з нїма бешедовал! На концу, Исус ше обявел и тим у „карантину”, єденац апостолом зоз словами: Мир вам! Од радосци и чудованя – занємели, заслупли, бо нє верели своїм очом. Нє було того дня вельки одправи, богослуженя, дзвони, швеценя паскох... Праве так, як и нєшка. Алє Вон наисце воскрес! Швитало... – гварел у своєй казанї о. Михайло Малацко.

вирних цо он лайн провадзели Службу парох замодлєл же би теди дома пошвецели свойо паскалне єдзенє. На Други и Треци дзень швета священїки служели Служби Божо, без присуства вирних. Пасхалну Службу Божу, одложено на 12,30 годзин, емитовала Руска редакция Радио Нового Саду, док Руска редакция ТВ Нови Сад, знїмала Литурґию у церкви и скрацену емитовала того вечара у ТВ Маґазину.■ М. Афич

10 РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! КОЦУР

НЄ ЗАЦМЕНА РА ДОСЦ

Пре позарядови стан, Служби Божо у вельконоцним тижню у грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре ше служело без присуства парохиянох. На Вельки штварток, на 15 годзин була вечурня зоз Службу Божу св. Василия Велького. На Вельки пияток на 8 годзин рано була утриня зоз читаньом Євангелийох, а на 15 годзин була вечурня зоз покладаньом Плащанїци до гроба. Пополадньово Служби обидва днї парохиянє мали нагоду провадзиц на Фейсбук боку Грекокатолїцкей парохиї Коцур. Вельконоцну Службу Божу внєдзелю на 10 годзин служели парох коцурски о. Владислав Рац, капелан о. Данил Задрепко и о. др Яков Кулич, а вирни коцурскей парохиї и тоту торженствену Службу могли провадзиц лєм прейґ Фейсбук боку Грекокатолїцкей парохиї. Як гварел у казанї парох о. Рац, того року славиме швето Воскре сеня Христового оставаюци у своїх домох пре над`звичайни причини, хтори заш лєм, нє годни зацмиц значенє того велького швета. Швето Воскре сеня Христового вельке прето же пременєло историю цалого швета и ошвицело цмоту людзох, а радо сне прето же ошлєбодзело людски род од терхи гриха, и у нїм цала сущносц християнства. – Нєт славнєйшого швета як швето Христовей Пасхи, Його воскресеня. Приходзи до каждей людскей особи,

дурка на дзвери людского шерца, до каждого унапрямує свойо живе слово. А вира до воскреснутого Христа помага нам пременїц кажди смуток и жаль на радосц и надїю – визначел парох о. Рац. Парох пречитал и часц владиковей вельконоцней винчованки, визначуюци же кед нашо церкви, гоч и отворени, останю празни – най шицки вежнєме духовну учасц. На концу Служби паноцове пошвецели даскельо пасхални кошарки, а шицких котри директно провадзели Богослуженє парох о. Рац замодлєл же би у исти час у своїх домох пошвецели пасхалне єдзенє своєй фамелиї. – Придружуєме ше и ми винчованком за Вельконоцни швета, шицким вам, насампредз у Коцуре, Савиним Селу, Новим Орахове, Бачкей Тополї, як и шицким другим котри провадзели або шветкую з нами вєдно нєшкайши дзень – гварел на концу о. Владислав. О. Р.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ПАСХА ПРЕЙҐ ФЕЙСБУКУ

Як и у вешшини наших парохийох, и у Сримскей Митровици вирни дочекали Пасху у своїх обисцох. Дзекуюци предсидательови Националного совиту Українцох Миколови Ляховичови – шицки богослуженя од Квитней нєдзелї и Велького тижня вирни могли провадзиц прейґ Фейсбук бока „Коломийки”. На дзень Пасхи дошлєбодзенє предсидателя Општини В. Санадера оможлївело же би Ляхович пришол знїмац

Богослуженє и так, попри домашнього фамелийного шпиваня, пошвецени пейц паски, а директне преношенє провадзели 225 фамелиї, док з часом було 493 препатрунки зоз Босни, Горватскей, Канади... То и перша Пасха такого типу у живоце велїх, алє ше так на окремни способ вирни духовно повязовали и участвовали у духовней Причасци и пошвецованю паскох. о. В. В.

БЕОҐРАД

ПОВЯЗАНИ У ПАРОХИЯЛНЕЙ ҐРУПИ

У Беоґрадзе у фамелиї Стаменич Канюх паску пошвецел Алекса

24. АПРИЛ 2020.

На инициятиву пароха беоґрадского о. Владислава Варґи и зоз помоцу Олґици Радович Лендєр и других, першираз ше беоґрадски вирни повязали до своєй парохиялней ґрупи и так могли вєдно буц прейґ медзисобних поздравох

и контактох, а парох их могол информовац и духовно потримовац зоз рижнима духовнима змистами. И вони провадзели Пасху прейґ интернету, велї и ґрупи „Коломийки”, а вец и пошвецели свою домашню паску. о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! ШИД, БЕРКАСОВО И БИКИЧ

ТОРЖЕСТВЕНО, АЛЄ БЕЗ ВИРНИХ

У Шидзе, у Гарвильчаковей фамелиї

У церкви Преображеня Господнього у Шидзе парох о. Михайло Режак служел богослуженя на Вельки пияток, Вельку соботу, як и през шицки три днї швета Велькей ноци. На Перши дзень швета пошвецел и кошарку зоз пасхалнима єдлами. Спрам актуалного стану у держави, шицки богослуженя були без присуства вирних, як и у наших других парохийох. Вирни у своїх обисцох порихтали паску и єдла хтори ше кладзе до кошарки, а з оглядом на тото же ше нє ишло на Службу Божу до церкви, вирнїки после молитви дома зоз богоявлєнску воду пошвецели кошарки. Так було и у Гарвильчаковей фамелиї у Шидзе, дзе швето преславели Владимир, його супруга Нада и дзивка Єлена зоз сином Дарком. У тей фамелиї ше швета, та и Вельку ноц,

означує и по грегориянским, и по юлиянским календаре. За обидва Вельки ноци були порихтани писанки, паска и пасхални єдла. У церкви Святого архангела Михаила и беркасовски парох о. Владимир Еделински Миколка служел вечурню на Вельки пияток зоз покладаньом плащанїци до Христового гроба на 13 годзин, а потим на 15 годзин у церкви Успения Пре святей Богородици у Бикичу. На Перши дзень швета, внєдзелю, о. Еделински Миколка служел Службу Божу з пошвецаньом паски у Бикичу на 8 годзин, а у Беркасове на 10,30 годзин. Богослуженя були на Други дзень швета, перше у Бикичу, вец у Беркасове, а вовторок Служба Божа служена лєм у Беркасове. Вл. Дї.

БАЧИНЦИ

ПОДЗЕКОВАНЄ ПАРОХИЯНОМ зоз пошвецаньом кошаркох з пасхалнима єдлами. Служби Божо служени и пондзелок и вовторок на 10 годзин, а вовторок було и мированє. Як гварел парох Рац, шицки богослуженя були без присуства вирних пре забрану Ординарията епархиї, алє була присутна паноцова фамелия. Парох тиж дзекує шицким вирним хтори принєсли квице на парохию же би ше прикрашело Христов гроб и церкву. Вл. Дї.

Фото: М. Рац

У церкви Святого апостола и євангелисти Луки у Бачинцох на Вельки пияток парох о. Дарко Рац зоз панїматку служел вечурню зоз покладаньом плащанїци до Христового гроба, а вирни могли поєдинєчно присц и поклонїц ше Христовому гробу. На Вельку соботу служена Єрусалимска утриня, вечар Пасхалне саночне и Служба Божа св. Василия Велького. Внєдзелю о. Рац служел Пасхалну утриню, а на 10 годзин Службу Божу

ВЕРБАС

СЛАВЕНЄ У ШЕРЦОХ У грекокатолїцкей церкви Покрова Пре святей Богородици у Старим Вербаше и у грекокатолїцкей церкви Святого Владимира у нововербаскей парохиї, пре позарядови стан шицки Служби Божо у вельконоцним тижню були без вирних. Парох старовербаски о. Алексий Гудак и парох нововербаски о. Иґор Вовк служели вельконоц-

12 РУСКЕ СЛОВО

ну Службу Божу индивидуално, окружени лєм зоз членами своєй фамелиї. Як гварели парохове вербаских парохийох, шицки парохиянє могли пошвециц пасхалне єдзенє зоз швецену богоявлєньску воду, запалїц швичку и помодлїц ше, же би на таки способ радосц Христовей Пасхи вошла до каждого дому и до шерца каждого вирного. О. Р. 24. АПРИЛ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! НОВИ САД

БУДЗМЕ ВЄДНО ПРИ ИСУСОВИ У Новим Садзе, у грекокатолїцкей конкатедралней Церкви святих апостолох Петра и Павла, внєдзелю, 19. априла, на 10 годзин, парох о. Юлиян Рац служел торжествену Службу Божу воскресеня Господа нашого Исуса Христа, а хтору ше директно преношело на Фейсбуку на боку Parohija svjatih apostoloh Petra i Pavla Novi Sad. – Велька ноц, то Швето побиди живота над шмерцу. Воскреснути Исус нас цеши же маме нагоду за живот вични. Криза нас сце оддзелїц єдних од других. Нє дайме ше, алє ище баржей вєдно облапяйме воскреснутого Исуса – гварел парох о. Юлиян Рац, хтори и пошвецел паски у церкви. Дзияковал Йовґен Надь.

Парох тиж пречитал вельконоцне порученє нашого епарха кир Георгия Джуджара, же Исус Христос Син Божи и нєт радоснєйшей подїї од воскресеня. У тим жива сила, вилїченє и живот. Радуйме ше, бо нам Христос отворел дзвери до вичносци и вилїчел людску природу. Познєйше, одложене авдио преношенє тей Служби було на 12,30 годзин на 100 MHz на Радио Новим Садзе, Програми на руским язику. Истого дня, внєдзелю, тоту Службу Божу одложено преношела и Руска редакция телевизиї РТВ, ТВ2, на 20 годзин. Пред тим, пияток, у церкви у Новим Садзе була плащанїца на Исусовим гробе. М. Г. К.

ДЮРДЬОВ

ЗАЄДНЇЦКА МОЛИТВА У тижню пред Пасху и за вельконоцни швета, дзекуюци о. Михаилови Холошняйови, дюрдьовскому священїкови котри служи у церкви Рождества Пресвятей Богородици, вирни ше могли модлїц вєдно з нїм и провадзиц шицки Служби Божо, понеже су директно преношени на його власним Фейсбук профилу. Внєдзелю у церкви шпивали члени Холошняйовей фамелиї, а пред конєц Служби, традицийно у церковней порти пошвецени кошарки з пасхалним

єдлом, того року лєм даскельо. Же би ше могло провадзиц шицки часци тей Служби, помогли члени Церковного одбору. Вирни з Дюрдьова, алє и других наших парохийох и иножемства барз дзекую же маю нагоду провадзиц Служби у тих нємилих часох. Зняти Служби Божи мож опатриц на ФБ профилу о. Михаила Холошняя, котри ше намага же би ше преношело шицки Служби док тирва позарядови стан. С. С.

КУЛА

У грекокатолїцкей парохиї св. Йосафата у Кули, швето Пасхи, Воскресенє Христово, 19. априла преславене на богослуженьох, алє без присуства вирних. Пред тим богослуженя були на Вельки штварток и Вельки пияток зоз вечурню и покладаньом плащанїци, хтори служели домашнї парох о. Дамян Кича ЧСВВ и капелан о. Платон Салак ЧСВВ. Нєвельке число вирних ше пияток були помодлїц пред Божим гробом, почитуюци мири здравственей безпечносци. Пасхална Литурґия була лєм внєдзелю рано на 5 годзин, зоз пошвеценьом пасхалного єдзеня, вечурня на 17 годзин, а парохиянє могли лєм духовно буц повязани зоз свою Церкву, понеже у Кули нєт условия же би Служба була преношена прейґ дружтвених мрежох. Гоч то оби24. АПРИЛ 2020.

Фото: Ф. Пронек

СЛУЖБА РАНО НА 5 ГОДЗИН

чай у кулскей парохиї, пасхална Служба на 9 годзин внєдзелю нє була, а анї у филияли парохиї у Крущичу.. Литурґиї у церкви у Кули домашнї паноцеве служели и на Други и Треци дзень швета. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЗАГРАДКАР ДАМИР КОЧИШ З ДЮРДЬОВА

ПОЗАРЯДОВИ СТАН ПРЕМЕНЄЛ СПОСОБ ПЛАСОВАНЯ Пише: Сандра САЛАМУН

Преглашованє позарядового стану у Републики Сербиї вимага нє лєм позарядову орґанизацию заградкарох и других продуковательох, алє спричинєло и позарядови стан дистрибуциї продуктох. Заградкар Дамир Кочиш зоз Дюрдьова ше у тим шицким добре знаходзи, алє и гвари же нова ситуация вельке виволанє

ред трома роками Кочишова фамелия зоз Дюрдьова одлучела ше вихасновац ресурси котри маю же би себе дополнєли буджет. Уж треци рок садза цибулю котру предаваю док є ище млада, а други рок мак и цеснок, котри предаваю у главкох. Того року би сцели випродуковац и арпаджию же би себе при садзеню цибулї зменшали трошки укладаня, а кед же з ню буду задовольни, планую ю и предавац. То робота у котрей анґажована фамелия и сцели би ю робиц длугши час, а продукую тельо, кельо можу сами поробиц. И шицко робя з власнима руками. МАК И ЦЕСНОК ШВИДКО ПОПРЕДАЛИ Прешлого року, кед першираз випродуковали мак, Дюрдьовчанє ше нєсподзивали же у валалє єст купиц домашнї мак. Крашнє очисцени и осушени мак барз швидко попредали, так швидко же анї нє сцигли „розглашиц” же го маю на предай.

14 РУСКЕ СЛОВО

Прето того року мак пошали на векшей поверхносци. Од початку садза стару сорту котру достали од старших женох з валалу, цо мак шали у своїх заградох. Од шицкого цо мали на предай, його найшвидше попредали, а ґаздинї котри од нїх купели гваря же предносц того маку же є домашнї, алє и же го такой мож хасновац. Окрем маку и цеснок швидко попредали. Садза єшеньски цеснок „Босут” з Института за польодїлство и заградарство з Нового Саду и стару автохтону сорту котру достали од старших андьох з валалу. У продукованю направели селекцию – за шаце виберали и зохабели найлєпше и тераз го маю цалком тельо кельо им треба. И єшеньского цеску посадзели вецей, бо були лєм даскельо раз на пияцу, а гевот други шицок попредали з дому. Прето того року посадзели и ярнї цеснок, алє и далєй садза и єшеньски. – Перше зме почали продуковац цибулю и провадзели цо ше найвецей глєда и цо бизме могли ище продуковац. З про24. АПРИЛ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

дукцию це ску зме задовольни. Домашнї це снок нє мож поровнац зоз китайским котри нє ма анї таку арому, анї таки лїковити прикмети. И ярнї це снок плануєме по садзиц на векшей поверхно сци. Интере сантне же цибуля и це снок, кед на нїх забудзеш, це опоминаю же их маш по садзиц, бо пущаю ключки – гварел млади продукователь желєняви Дамир Кочиш котри єден у ланцу тей фамелиярней роботи, у котрей уключени найблїзши члени фамелиї. Єшеньски це снок будземе винїмац концом авґуста, а на предай будзе концом октобра, дакус скорей як почню забивачки. – Час укаже чи предлужиме тоту продукцию. Затераз зме задовольни, алє вше мож и лєпше. Увидзиме чи нам ше уда випродуковац арпаджию. Тераз маме на предай младу цибульку, на лєто будземе предавац мак, а на єшень це снок – толкує Кочишов. СЕЗОНА МЛАДЕЙ ЦИБУЛЇ ПРЕСТАВА КОЛО ПЕРШОГО МАЯ Цибулю предаваю лєм младу, того року по садзели и коло сто кили арпаджиї, котра була на предай кед ше вирус корона у нашей держави почал шириц и кед преглашени позарядови стан. Младу цибулю од теди кус чежше пласовац, бо пияци заварти, а за гражданох на моци огранїчене рушанє. Кочишово ю почали предавац у першим тижню марца, а сезона углавним тирва по перши май, бо за першомайски швета Дюрдьовчанє найволя печиц роштиль, а коло ме са и смачну домашню цибулю. Садза „Майски сребренац” и „Голандску жовту цибульку”.

мує же би максимално звекшал род, квалитет и пласман своїх продуктох. РОШЛЇНИ ВАЖНЕ ПОРЯДНЄ ДОПАТРАЦ Шицки свойо продукти продукую у штирох вельких дюрдьовских заградох. Найвецей маю по садзено єшеньского це ску, а кус менєй ярнього це ску и єшеньского маку. – З єшеньским цеском зме були барз задовольни. Екстра класу охабяме за садзенє, першу класу предаваме, а тото цо нє у тих двох класох остава барз мало, и зоз тим сом тиж барз задовольни. У шицких заградох маме студнї, то нам було потребне, бо залїванє барз важне за розвой рошлїни. Маме пумпи и израелки пирскачки – гварел продукователь Дамир Кочиш котри попри статку и обрабяня жеми, у тей роботи нашол додатни приход. Гвари же роботи єст, та часто свой шлєбодни час препровадзує у заградох понеже порядне допатранє желєняви важне, гоч вона нє вимага барз вельку увагу. Но, заш лєм, муши ше ю поряднє ходзиц опатрац и видзиц чи єй дацо нє хиби. Информациї о продукованю заградкарских рошлїнох наисце доступни, гвари Дамир, алє важне сцец научиц. На интернету єст вельо информациї, а на Фейсбуку рижни ґрупи продуковательох желєняви у котрих искуснєйши дзечнє помагаю и совитую. У тих ґрупох мож и предац свойо продукти, цо у тей позарядовей ситуациї барз вигодне. ДИСТРИБУЦИЯ ПО ИНТЕРНЕТУ

– Початком мая приход зи друга желєнява, а зоз цибулю ше гражданє уж, углавним, засица. Арпаджию за цибулю купуєм у Бачким Петровцу од єдного Словака котри ю продукує на полю. Тоти два файти ше досц добре указали, а маю и досц лїсца. Пре хвилю, одно сно специфичну жиму, цибуля виро сла скорей, алє нє була такой за предай, бо було мрази и жимни витри котри змар зли верхи лїсцох, одн. пиркох – гварел наш собешеднїк. Предходних рокох Кочишово звекшовали поверхно сци под желєняву любели кед би могли шицко попредац цо випродукую. Буду тельо садзиц же би шицко могли сами поробиц, же би нє мушели дзвигац цену продуктох пре звекшани трошки, одно сно наднїчарох. Млади продукователь Дамир учи и поряднє ше инфор24. АПРИЛ 2020.

З преглашеньом позарядового стану у Републики Сербиї, на Фейсбуку першираз основана ґрупа „ПИЈАЦА ЂУРЂЕВО”. Така ґрупа була наисце потребна, понеже пошвидко заварти пияци и вашари, бо то и єдине ме сто, окрем власного обисца, дзе продукователє могли предац свойо продукти. У тей ґрупи свойо продукти пласує и продукователь Дамир. А кед треба предава их и до дутянох, алє вец, як гвари превладує нєсправедлїва политика. – У дутянох сцу же бим им предал по такей цени же би вони заробели исто кельо и я, а нїч нє укладали. Розумим я же и вони маю трошки за дутян, алє думам же нє у шоре же би вони заробели вецей як продукователє. Дакеди ше и мож шорово порадзиц, односно тарґовиц, а дакеди нє – гварел продукователь желєняви Дамир Кочиш, котри свойо продукти предава з дому, до пилярнїцох у Жаблю и у Дюрдьове, а док годно, предлужи их предавац и на дюрдьовским пияцу. ■

РУСКЕ СЛОВО 15

ЕКОНОМИЯ ТАРҐОВИНА У ПОЗАРЯДОВИМ СТАНУ

ПРЕДАВАНЄ ПОЖИВИ И КВЕЦА ПРЕЙҐ ИНТЕРНЕТУ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Штредком марца, кед принєшена одлука о преставаню тарґовини на шицких пияцох у Сербиї, зявела ше потреба обдумац способ як би людзе хтори по теди предавали поживу на пияцох могли дойсц до своїх стаємних и нових купцох

ак ше перше на Фейсбук ґрупи Руски Керестур оглашело красне число людзох, векшина з Керестура, хтори своїм валалчаньом, алє и ширше, понукали свойо продукти, а потим помоц понукла и Локална акцийна ґрупа „Шерцо Бачкей” хтора шицким тим цо предаваю овоц, желєняву, або даяки други намирнїци, а хтори зоз териториї општини Кула або Вербас, указала можлївосц оглашовац ше и предавац прейґ їх урядового Фейсбук боку и Инстаґрам профилу. На Фейсбук ґрупи Руски Керестур понука ше рижни файти желєняви, овоци, меду, квеца, рижни нашеня, курчата, колачи, продукти з млєка, та и велї други домашнї продукти, а дзепоєдни продукователє понукаю и випорученє на хижну адресу. Єден од нїх и Александар Яншик зоз Лалитю хтори ше уж осем роки занїма зоз предаваньом пчолових продуктох, а о предаваню тих продуктох прейґ интернету Александер гвари: КУПЦОМ НОШИМ МЕД ДО ОБИСЦА – Предавам мед прейґ Фейсбук ґрупи Руски Керестур, як и прейґ свойого профилу, алє предаванє нє идзе так добре як

16 РУСКЕ СЛОВО

цо ишло на пияцох. Но, понеже уж длугши час предавам мед, здобул сом за тот час и свойо стаємни муштериї, та сом ту у предносци. Понеже у Керестуре мам досц старши муштериї хтори би нє шмели виходзиц зоз обисца, оможлївел сом им и випорученє на хижну адресу. Кед дахто одо мнє поручи мед, я го од дзень, о два однєшем до Керестура, теди кед назберам кус вецей поручбини, же бим нє ишол пре єден дунчик. Вец на своїм Фейсбук профилу положим оглашку же идзем до Керестура, и вше ми ше явя даскельо людзе хтори би сцели най им принєшем мед. Но, проблем тот же, заш лєм, то уж процедура наволац дакого на телефон, и людзе ище вше нєзвикнути на таки способ купованя, и вец чекац дзень або два же би тот мед сцигнул з другого места. Тиж, проблем же кед ше випоручує нахижни адреси, вше мам и драгово трошки. А людзом доручуєм и до Керестура, Кули, Коцура, Вербасу и Силбашу, та вец патрим же бим у єдней „тури” нараз обишол шицки места. У таких ситуацийох, кед вкупна наручбина поведзме 15 кили меду, як цо було нєдавно, вец ше виплаци однєсц людзом мед до обисца, та гоч сом од места до места пре24. АПРИЛ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

шол и коло 100 километри... А пре єден або два дунчики меду, исц до Кули ше ми, єдноставно, нє виплаци – толкує Яншик. ПОРТАЛ „E–PIJACA” И Любица Кнежевич зоз Руского Керестура тиж предава мед прейґ интернету и рижних других оглашкох, а нєдавно ше учланєла и на интернет портал „e-pijaca”. На тим порталу купци на мапи Сербиї можу вибрац край зоз хторого жадаю наручиц одредзену файту продукту, а можу вибрац и продукователя з хторим потим витворюю контакт. Як гвари Кнежевичова, одкеди пияци позаверани зменшане и предаванє роби. – Порядни муштериї хтори вше одо мнє куповали, купую и тераз, алє тераз приходза до нас дому. Положели зме оглашку и на Фейсбук ґрупу Руски Керестур, а однєдавна и на портал „e-pijaca”, та можем повесц же ше явяю людзе и на таки способ. Посилала сом даскельо дунчики и до Беоґраду и до Краґуєвцу, а понеже моя одкупна цена 500 динари по дунчику, поштарину плаци тот хто поручел мед – гвари Любица. Позарядова ситуация чувствує ше и при предаваню квеца з хторим ше Блаґоєвичово зоз Керестура роками занїмаю. ЛАҐ „ШЕРЦО БАЧКЕЙ” – Уключели зме ше до интернет предаваня, алє то нє таке ефикасне як цо було предаванє на пияцох. Поставели зме оглашку и на Фейсбуку, и у ЛАҐ „Шерцо Бачкей” зоз Кули, даваме и рекламу на радию, медзитим, квеце нам слабше преходзи. Но, ми маме нашо стаємни муштериї у Бачким Петровцу, Пиньвиц, Селенчи, Бачу, бо зме на пияцох у тих местох уж коло 15 роки. Шицки тоти муштериї и тераз поручую робу од нас, або до нас

ПРЕДАВА ШЕ И ПРЕСАДУ Окрем овоци, желєняви и квеца, предава ше и пикировану пресаду паприґи, парадичи и другей желєняви, док предаванє пресади паприґи „на велько” ище вше нє почало. приходза. Но, заш лєм, найвекши проблем кед ше поручує „на велько” зоз Нового Саду и Беоґраду, понеже шицко пре позарядову ситуацию престало робиц – приповеда Предраґ Блаґоєвич. О предносци стаємних муштерийох бешедує и Йовица Ґецан хтори продукує печарки буковачи, а хтори тиж дума же у таких обставинох лєпше преходза продукователє хторим ше удало затримац стаємни муштериї... – Мам стаємних купцох, а людзе у валалє, углавним, знаю же предавам печарки та ме, або наволаю дому же бим им однєсол кед су старши, або приду до мнє до обисца. Оглашовал сом ше такой перши дзень на ЛАҐ „Шерцо Бачкей”, но алє кед сом положел рекламу, вона лєм дас дзень-два була „видлїва”, та теди людзе найвецей и волали. Медзитим, як нови оглашки приходза, старши ше спущую нїжей и вец су людзом нє на оку, та 24. АПРИЛ 2020.

и поручбини було менєй. И попри тим же пияци позаверани, и же мож почувствовац розлику, бо роба слабше преходзи, заш лєм ю мож предац. Тоти печарки цо нє предаме, плануєме сушиц, або их будземе пастеризовац до дунцох, та вец годни длужей стац – толкує Ґецан. Ясмина Надь зоз Керестура тиж активна и на керестурскей ґрупи на Фейсбуку, а и на ґрупи ЛАҐ „Шерцо Бачкей”, а затераз понука лєм домашнї курчатка. Вона тиж потвердзує же купованє зменшане у одношеню на „гевти” часи, алє, як гвари, вироятно же тому допринєсло нє лєм саме заверанє пияцох, алє и рационалнєйше трошенє пенєжу пре цалком нєизвесну финансийну ситуацию у цалим швеце. – Явяю ше людзе, купую, гоч менєй як обично. Думам же опадло нє лєм купованє курчаткох алє шицкого, понеже нїхто нє зна цо будзе зоз привреду. Нам ше явяю углавним старши людзе хтори менєй на интернету. То даєдни нашо стаємни купци хтори знаю же роками предаваме курчатка, гоч нам и оглашованє прейґ интернету барз помогло. Любела бим кед би и така файта предаваня зажила, тота интернет тарґовина, бо думам же велї людзе маю цо понукнуц, та чом бизме и на таки способ нє помагали єдни другим – заключує наша собешеднїца. У ЦЕНТРУ ВАЛАЛА Окрем интернет тарґовини, предаванє овоци, желєняви, меду, пресади и квеца оможлївене и у центру Керестура, кажди дзень од 7 по 12 годзин, як и у шицких местох општини Кула. Од конца марца по тераз у центру єст вше вецей и купцох и тих цо предаваю, а тарґовци гваря же су задовольни же маю можлївосц предац свою робу. З початку, велї робу предавали лєм у обисцох, цо з єдного боку предносц, понеже, як гваря, нє трацели час за тезґами у центру, алє им вец муштериї приходзели дому, до обисца док вони робели у своїх заградох и пластенїкох, док з другого боку, велїм купцом „нєзґодно” уходзиц до люцкого обисца пре, як гваря, даскельо звязки редхви, та ше предаванє у центру указало як добре ришенє. И попри тим же треба часу звикнуц ше на нови способи тарґовини, окреме тей прейґ интернету, з часом ше укаже значносц умрежованя и потримованя локалних продуковательох.■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗОЗ ОСНОВНЕЙ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОН-ЛАЙН ПРОБНИ ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ

Основна школа „Петро Кузмяк” ше приритала за он-лайн пробни Закончуюци испит, а по инструкцийох хтори шицким школом послати зоз Школских управох Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою. Испит покладаю 28 школяре осмей класи керестурскей ОШ. Он-лайн тестиранє отримане през три днї, 22. априла бул тест зоз мацеринского язика, 23. априла з математики, а 24. априла комбиновани зоз пейцох предметох (физика, хемия, биолоґия, история, и ґеоґрафия). Он-лайн пробни испит школяре покладали прейґ платформи mojaučionica.gov.rs a кажди оддзелєнски старшина послал по єден налог каждому школярови зоз хторим ше приступало ґу тесту.

ИНТЕРАКТИВНА ТАБЛА До Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” 13. априла сцигла нова интерактивна (смарт – мудра) табла, хтору Школа попри числених других, достала на Конкурсу Покраїнского секретарияту за образованє, управу, предписаня и национални меншини – национални заєднїци. Директорка Школи Хелена Пашо Павлович гварела же Школа конкуровала пред тим як претаргнута настава пре епидемию. То друга така мудра табла у керестурскей Школи, а по словох директорки, тота нова донация будзе похаснована за дальшу модернизацию настави. Табла будзе поставена у будуцей шветочней сали хтору у школи планую преправиц у школским голу.

Як визначела директорка Школи Хелена Пашо Павлович, шицки школяре маю можлївосци так специфично покладац тести прейґ интернету. Школа тиж обезпечела тести у ПДФ формату за троїх школярох хтори тести покладаю по Индивидуалней образовней програми хтору ше поклада у класичней форми, або комбиновано, даєдни тести на паперу, даєдни он-лайн, цо индивидуалне за каждого од троїх школярох. У поради з родичами, вони за свойо дзеци були у школи превжац тести на паперу. Як назначене у препорученьох и толкованьох зоз Министерства просвити, тот пробни тест ше нє будзе оценьовац, пре нєдосц контроловани условия у хторих ше го отримало. Запровадзени є прето же би школяре сами могли преценїц и анализовац свойо знанє у пририхтованьох за покладанє малей матури, и рахує ше же вона годна буц витворена у порядним термину, кед допущи ситуация зоз вирусом корона. Тести були доступни на платформи 12 годзини и школяре могли виберац час кеди сцели приступиц ґу покладаню, там ше виберало и язик на хторим ше поклада, цо значи же були уключени и язики националних меншинох, та и наш руски язик. Резултати каждого тесту школяром доступни после предвидзених 12 годзинох, та свойо одвити т. є. посцигнути резултати годни сами и анализовац. Посцигнути резултати на он-лайн тесту, по словох директорки Пашо Павловичовей, буду ориєнтация Школи и наставнїком же цо и як треба унапрямиц у дальшим пририхтованю за праве покладанє того важного испиту без хторого ше нє мож уписац до штреднєй школи. М. Афич

IN MEMORIAM

АНА ДУДАШ (1936-2020) Прешлого викенду наш Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя” остал без ище єдней драгоциней и милей особи. Всоботу, 18. априла пред поладньом упокоєла ше Ана Дудаш, шицким театралним ентузиястом познатша як „тета Ганчаˮ, ґлумица и длугорочна ґардероберка у тей нашей институциї. Народзела ше 23. авґуста 1936. року у Руским Керестуре, дзе закочела основну школу, а потим ше преселєла зоз фамелию до Зомбора дзе ше школовала и жила по 1953. рок, кед ше врацела до Руского Керестура, у котрим жила по конєц живота зоз своїм супругом, длугорочним директором нашого Театра Владимиром Дудашом.

18 РУСКЕ СЛОВО

З театралну дїялносцу ше занїмала од самих початкох снованя Театра, дзе на Керестурскей сцени зазначела велї значни улоги за хтори достала награди, медзи другима и Златну плакету за найлєпшу улогу у представи „Опера за три ґроши” Бертолда Брехта на Союзним фестивалу у Требиню. Шицки актере у нашим театру ю окреме буду паметац по єй велькей любови и ентузиязму зоз хторим креїровала и старала ше о ґардероби за велї представи Керестурскей сцени. Ана Дудаш похована на керестурским теметове пондзелок, 20. априла, пре позарядови стан и полицийну годзину, у кругу єй найблїзших. С. Орос 24. АПРИЛ 2020.

РОК XIX ЧИСЛО 4 Число ушорела: Мартица ТАМАШ

ДОК ТИРВА ПАНДЕМИЯ ВИРУСА КОРОНА

ЗАЧУВАЦ И ЖИВОТ И МЕНТАЛНЕ ЗДРАВЄ Треба ше притримовац мирох превенциї и зачувац здравє и живот, a зачувац менталне здравє и остац психично стабилни док тирва пандемия вируса корона, и шицко цо пошлїдок ширеня тей оберацей хороти, скоро єднак важне як и нє инфицировац ше з вирусом ИНФОРМОВАЦ ШЕ РАЗ НА ДЗЕНЬ Висти нє треба провадзиц стално, по цали дзень, досц лєм у єдним периодзе дня послухац найновши висти же би зме були информовани, алє нє добре такой рано, после будзеня, анї пред спаньом. На социялних мрежох треба ше справовац одвичательно, же бизме нє постали часц ланца ширеня нєпреверених, фалшивих и потенциялно чкодлївих информацийох – гвари Деян Бодонї.

андемия вируса корона спричинєла велї пременки у П нашим каждодньовим живоце. Вирус доживюєме як нови, нєпознати и опасни, а попри нєизвесносци же по-

кля будзе тирвац пандемия, при велїх людзох змоцнєне чувство страху и застараносци за свойо здравє и здравє найблїзших, гутори Деян Бодонї, дипломовани психолоґ у Служби за здравствену защиту занятих, превенцию и контролу хоротох у Доме здравя „Велько Влахович” у Вербаше. – Гоч таки чувства нєприємни вони, у ситуациї яку тераз маме, природни, очековани, здрави и хасновити, бо нас стимулую же бизме почитовали мири зоз хторима ше можеме защициц и зачувац. То значи же: умиваме руки, ношиме маску и рукавици, дезинфикуєме клянки, тримаме социялну дистанцу, почитуєме полицийски час... Тоти поступки нам помагаю же бизме максимално зменшали можлївосц од инфекциї з вирусом, алє маме и „дожице” контроли над ситуацию, а то приноши и менши интензитет застараносци и страху – гутори Бодонї. Скоро каждому ше пременєла каждодньовосц, бо тераз велї робя з дому, дзеци з дому маю наставу, а старши од 65 рокох нє шму виходзиц. – Актуални обставини вельо иншаки од тих на хтори зме звикли и цаклом нормалне буц под стресом, збунєти, застарани, жалосни, злєкнути або нагнївани и пременлїве розположенє, або кед дахто нє може спац, то части реакциї. Найчастейше су краткотирваци и сами прейду, та людзох нє треба прето осудзовац же би ше нє чувствовали психично нєстабилни, нєспособни и же менєй вредза. Вшелїяк же найважнєйше и за нас, и за тих цо у нашим окруженю, же бизме ше цо лєпше прилагод24. АПРИЛ 2020.

зели ґу новей ситуациї, а нєприємни емоциї прилапели. Кед неґативни реакциї особох длуго тирваю и губя добри медзилюдски одношеня и каждодньове функционованє, вец таки особи треба потримац, посовитовац их же би побешедовали з даским зоз свойого окруженя кому веря, з блїзку особу за хтору думаю же є стабилна, або же би поглєдали фахову помоц. Людзе хторим самоизолация нє безпечна опция, можу побешедовац на телефон зоз особами котри задлужени за жертви насилства у фамелиї, безплатно, и достаню совитодавну и правну помоц – гутори психолоґ Бодонї. Єдна з пошлїдкох уведзених мирох то и же вецей часу препровадзуєме зоз фамелию. За даєдни фамелиї то значи вецей друженя, забави и шмиху, а у фамелийох у хторих и пред уводзеньом позарядового стану одношеня нє були складни, настава ище интензивнєйши конфликт и ескалованє насилства. Прилагодзиц ше и догваряц то ключне у тим периодзе. Треба реорґанизовац час и обовязки и дефиновац нови звикнуца, вєдно ше догвариц же кеди ше роби ґрупни активносци (єдзенє, заєднїцке патренє телевизора, дружтвени бависка), а кеди индивидуални (зоз тинейджерами ше радзи, а з малима дзецми ше прави розпорядок). Одроснути кед робя з дому и дзеци кед уча, можу одредзиц час и простор кеди „иду на роботу и учиц”, и же би их теди други члени фамелиї нє знємирйовали. Кед у обисцу єст лєм єден рахункар, треба ше догвариц хто го кеди хаснує. Важне буц сцерпезлїви, толерантни и флексибилни и нє тримац ше вше лєм строго утвердзеного розпорядку. Щиро поведзено, буц ту за себе и за других, у нєшкайшим чаше, цалком досц.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ДОБРЕ ШЕ ОРҐАНИЗОВАЦ И У СВОЇМ ДОМЕ, ЗОЗ СВОЮ ФАМЕЛИЮ

ВАЖНИ И ПРЕВЕНЦИЯ, И ПОРОЗУМЕНЄ Психолоґове совитую: намагайце ше буц сцерпезлїви, розвивайце солидарносц, оптимизем, толеранцию и надїю. Здогаднїце ше же то лєм дочасово мири хтори нє буду тирвац занавше и же шицко тото прейдзе

тим, же як о корони треба потолковац предшколским дзецом и штредньошколцом, толкує дипломовани психолоґ Татяна Горняк. Вона потераз робела на одредзени час у Центру за социялну роботу у Вербаше, у Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре як особни провадзач дзецка, а тераз роби як онлайн наставнїк, учи Японцох анґлийски язик. – Дзеци нїзшого возро сту лєгко забавиц, алє вони нє можу буц длуго сконцентровани на єдну активносц. Прето през дзень треба обдумац вецей интерeсантни и креативни активносци хтори буду уплївовац и на психични и на физични розвой дзецка. Мож рисовац, фарбиц, складац коцки, правиц представи, правиц прикраски, бавиц ше зоз лабду, вежбац раншу ґимнастику, опатриц и квалитетни едукативни рисовани и бавени филми на интернету, лєбо пречитац даяку кнїжочку. Мали дзеци през бависко найлєпше уча. Досц же би ше му у баШТРЕДНЬОШКОЛЦИ РОЗУМЯ СИТУАЦИЮ

Татяна Горняк

Тинейджере у розвойним стадиюму, кед упознаваю и глєдаю себе и сцу буц самостойни. Прето им треба указац же нам їх думанє важне, уключце их кед ше приноши одлуки, бешедуйце о шицким и будзце им потримовка у рижних животних ситуацийох. Тото прецо родичи адолесцентох найвецей „дудрали” може постац дочасове ришенє за нєдостаток директного друженя – модерна технолоґия, интернет, дружтвени мрежи, програми за дописованє. Важне лєм наглашиц им же правила справованя и защити на интернету оставаю исти. И нови „онлайн” способ ученя може буц прицагуюцши стредньошколцом, бо наставу можу патриц теди кеди им найбаржей одвитує. Вихаснуйце то як арґумент – гутори Татяна Горняк.

виску потолковало о тей ситуациї, так же би воно розумело. Нє обтерховйовац го, же би нє мушело о тим саме заключовац, бо би то могли буц погришни, або аж и страшни заключеня – гутори Татяна Горняк. Бо и воно саме, гвари Горнякова, видзи же ше родичи и други людзе иншак справую, же нє мож пойсц до оводи, ґу пайташом, бавиц ше вонка, або до баби и дїда. Можеце спомнуц як сце ше справовали кед мало даяку другу оберацу хороту, же важне щициц себе и других так же частейше умиваме руки и нє ходзиме нїґдзе же би ше хорота нє розширела. Наглашце же то лєм дочасови стан, же шицко будзе як и скорей и же сце вше ту за нього и кед ше сце дацо опитац. – Мале дзецко вше ужива у часу хторе препровадзує зоз родичами и у штредку хтори му улїва сиґурносц, а то його дом.

20 РУСКЕ СЛОВО

Тераз зме унапрямени на найузшу фамелию, та бизме то требали вихасновац. Од шицкого ше найбаржей будзе паметац чувства блїзкосци, повязаносци и заєднїцки фамелийни активносци, а то за дзецко найважнєйше – гутори Татяна Горняк. ДЗЕЦИ НАЙ КВАЛИТЕТНО ПРЕПРОВАДЗА ЧАС

О тим цо би родичи требали повесц дзецом, школяром основней школи, о пандемиї вируса корона и як треба орґанизовац час, пре наставу котру провадза з дому, толкує дипломовани психолоґ Соня Шанта, фахови сотруднїк у Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове. – О пандемиї корона вируса дзеци тераз вельо чую, а чи их то заинтересує и чи то зрозумя и похопя так як треба, завиши од їх возросту и од реаґованя околїска. Прето важне же би родичи провадзели як дзеци на тото реаґую, и же би з дзецком побешедовали, потолковали и информовали го цо то, яки симптоми и способи превенциї при тей хороти, же у шоре кед є знємирене, и же нєт причини же би ше бало, кед ше притримує предложених мирох. Бо кед родитель бешедує зоз дзецком, кед му да одвити на його питаня, двоєня и евентуални страхи, вец воно сиґурнєйше до себе. Важне и же би родитель нє указовал панїку и страх – гутори психолоґ Соня Шанта. Тераз кед дзеци наставу провадза дома, родичи их заш лєм можу унапрямиц як найлєпше можу виполнїц шлєбодни час. – Настава на далєкосц добра, бо дзеци маю обовязки, квалитетно и орґанизовано препровадзую час. Старши школяре дакеди сцу буц сами, а то и нагода провадзиц даєден з безплатних интернет курсох, научиц нови схопно сци, або даяки странски язик, цо може унапрямиц їх дальши интересованя. Треба же би отримовали контакт зоз своїма парняками преСоня Шанта

ПОРЯДНЄ УЧИЦ, АЛЄ И БАВИЦ ШЕ Прето важне же би родичи здогадовали и стимуловали и на порядне окончованє школских обовязкох, гоч то можебуц дзецом випатра як обетерхованє. Родичи тиж треба же би дзецку помогли и у орґанизованю шлєбодного часу, предложиц му же би патрело даяки рисовани або филм за дзеци, рисовало, читало кнїжки, писало приповедки або писнї, танєц попри музики, физични вежби або даяки заєднїцки активносци, цо му змоцнї чувство сиґурносци. Вєдно з членами фамелиї може участвовац у заєднїцких роботох у кухнї, на дворе, правиц предмети або бависка з материялох цо єст дома, бавиц дружтвени бависка... А идеї вше єст и на интернету – гутори Соня Шанта. 24. АПРИЛ 2020.

йґ телефона, або дружтвених мрежох, алє то нє треба же бим им була доминантна, або єдина активносц. Главни циль же би ше у чаше хтори виполнєти зоз интересантнима активносцами одклонєло можлїву аґресию, депресию и нєзадовольсто, а окреме у тей ситуациї – гутори Соня Шанта. Пре огранїчене рушанє, дзецом тераз найвецей хиби друженє зоз своїма парняками. – Дзецом найбаржей хиби директни контакт зоз парняками, друженє, оганянє по школским дворе, так же док ше школяре враца до школских лавкох шицки заняти у школох би требали мац за тото порозуменє. Же би давали добри резултати, важне же би школяре були свидоми своїх обовязкох и же би их сполнєли цо лєпше. Настава у позарядових условийох отворела можлївосц частейшого хаснованя интернет платформох, а то нєшкайшим дзецом блїзше и интере сантнєйше. На терашню ситуацию треба патриц як на можлївосц квалитетнєйшого одношеня зоз фамелию и хаснованя шлєбодного часу за интере сантни и хасновити змисти, нє лєм як на огранїченє. Позарядова ситуация и огранїченя прейду, а нови знаня, схопно сци и квалитетнєйши фамелийни одношеня останю и на тим треба робиц – гутори Соня Шанта. БУЦ ТАКТИЧНИ ЗОЗ СТАРШИМА Соня Алексич, дипломовани психолоґ, занята у МНРО ,,Белава птица” у Кули и авторка емисиї ,,Швет з другого угла” Програми на руским язику Радио Нового Саду ЯМУ РТВ, волонтерка при Каритасу, авторка велїх текстох у Християнским часопису ,,Дзвони”, як и у Часопису за младих МАК. – Актуални проблем велїх людзох же им загрожена робота, тераз нє робя, та им приманя нє сиґурни, а велї аж достали и одкази. Людзе котри нє знаю цо будзе з роботу, кеди будзе плаца, кед нє маю думки хтори би их змирели, вец нє треба же би себе проґнозовали неґативну ситуацию, бо буду ище злєкнутши и нагнїванши же нє можу нїч ришиц. Здрава реакция кед почитуєме предписани мири защити, кед нормализуєме свойо емоциї и кед приношиме рационални одлуки, а то значи у обласцох хтори завиша од нас, на цо ми можеме вплївовац и ришиц – гутори Соня Алексич. За старших людзох, хтори нє можу висц зоз своїх обисцох, треба мац порозуменя и з нїма треба буц тактични. – Людзе старши од 65 рокох, котрим цалком забранєни виход у досц чежкей ситуациї, бо прежили и даєдни чежки часи и праґматизовани су, а з другого боку їх коґнитивни способносци, окреме после 70 рокох опадую и вони за кратки час нє можу обробиц тельо информациї кельо им ше прейґ медийох пласує. Треба же бизме рушели од сами себе, кед ситуация чежка и за нас самих, и ми кед нє досц змирени нє можеме помогнуц анї сами себе, а вец анї своїм родичом. Нє треба же бизме реаґовали бурно (розбешнєто), або ше вадзели з нїма. Кед увидза же ми злєкнути, то их ище баржей знємири. Треба им змирено повесц тото цо треба, бо ше вони иншак, ище баржей застараю за нас. Треба им повесц кед водза рахунку о себе же ше вец стараю и о нас и кед ше им цошка збудзе, ми ше будземе старац о нїх. Лєм зоз розгварку и з арґументом их можеме змириц и прешвечиц же би почитовали мири защити. Барз важне же бизме на нїх нє патрели як на дзеци, треба им повесц же ше застараме кед им ше дацо случи и же нам найбаржей помогню кед буду чувац и щициц себе. У тей ситуациї старши треба же би знали же физична изолация нє и психолоґийна изолация. Нормално же ше буду чувство24. АПРИЛ 2020.

вац осамено, безпомоцно, анксиозно, же буду зворушени, збунєти, нервозни, застарани за свойо тїлесне здравє и здравє своїх дзецох, застарани за будучносц. Треба им дац до знаня же су нє сами у тим и же то дзеля з вельким числом людзох ширцом швета. Вельо може помогнуц телефон, я им гварим „пийце кафу прейґ телефона”, можу наволац сушеду, свойо дзеци, даяку родзину и тот стан би ше нормализовал... а на модерних телефонох ше мож и видзиц, або бавиц даяки бависка – гутори Соня Алексич. Вона гвари же и за старших людзох важне же би себе мали розпорядок кеди цо робя, и же би по цали дзень нє мали конфуРОБИЦ ТОТО НА ЦО МОЖ ВПЛЇВОВАЦ Людзом хтори ше находза у длуготирвацих чежких ситуацийох совитує ше же би проблеми Соня Алексич подзелєли до двох катеґорийох: на тоти на хтори можу вплївовац и меняц, и на гевти цо их нє можу меняц, а свойо активносци най унапрямя виключно на першу катеґорию. Шицки сцу же би ше швет цо скорей ришел пандемиї – ришенє за тото звонка наших моцох. Тото цо можеме, то вплївовац на себе и на власни реакциї – гутори Алексич.

зию, а добре и же би прилапели помоц волонтерох, то лєпше як розиковац свойо здравє. – За нашо найстарши ґенерациї барз важне же би, кед же су рухоми, остали у форми, у кондициї. Лєгчейше тим хтори маю двор, заградку з квецом, або заграду, бо себе вше можу найсц роботи. Барз важне притримовац ше гиґиєнских мирох, цо значи же з часу на час можу дезинфиковац клянки, луфтирац просториї, можу читац, виполньовац судоку, крижальки, осмосмерки, най їх мозоґ будзе активни. Хасновите и же би себе рихтали швиже єдзенє, овоци, желєняву, же би робели даяки ручни роботи. Так найстарши отримую и защицую свойо здравє и отримую контролу над ситуацию. И вше треба же би мали на розуме же тота ситуация прейдзе – гутори Алексичова.■

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ДОБРЕ ШЕ ОРҐАНИЗОВАЦ И У СВОЇМ ДОМЕ, ЗОЗ СВОЮ ФАМЕЛИЮ

Татяна Горняк

20 РУСКЕ СЛОВО

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

Photofunia

БЕЗПОМОЦНА

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

варим хторишик дзень мойому, крашнє и умилно, з напредок здуманим планом у глави. – Обачел ши, сиґурно, яки ми масни власи! Интересантне же и я обачела же кед ше поряднє фарбим, та ше ми нє так масца. Мозоґ му роби пошвидшано, а понеже тераз нє ма богзна о чим роздумовац, видзим же ришел пущиц приповедку и припатрац ше кеди потонєм. – Якей я мам вязи зоз твоїма маснима власами? – Га, тераз... Питаш ше якей... Га, маш вязи зоз моїм розположеньом кед су нєофарбени. Спущел окуляри на пол носа, и постава ми ясне же ми будзе бааарз чежко нагвариц го най ме офарби. – Нач ше вец фарбиш? Престань ше фарбиц, та нє будзеш нервозна! – Нє можем така ходзиц! Уж ми шиви видно! – А дзе же би ши пойсц, кед нїхто нє шме нїґдзе ходзиц? Якей ма вязи яка ходзиш по обисцу?

22 РУСКЕ СЛОВО

– Алє, ти нє розумиш! Кед сом офарбена и кед крашнє вигидрирам твар, и кед налаґирам нохци, та ше лєпше чувствуєм. Озда сом жена, нє? – Айде, опущ ше. Кед ше сцеш лицкац, та ше лицкай! Мнє охаб на миру! *** Два годзини познєйше. У купатилу шицко порихтане: фарба розправена, рукавици и щеточка порихтани, стари ручнїк заруцени прейґ плєцох, а гребень у рукох. Роздумуєм з хторого боку почац. Прешли раз кед сом ше сама фарбела, та ме фризерка швидко превалєла. Од задку остало тельо нєофарбеного, же нє могло нє обачиц. Но, цо будзем? –Яй, яй, пече, пече! – почала сом кричац зоз купатила. Дзеци такой прибегли, сцели швидко помогнуц, а и мой рушел. – Мамо, цо ше случело? Добре ши? – Нє, зачухала сом себе фарбу до ока. Яй, як пече! Вимивам око зоз жимну воду, дакус и фучим. Пан стої на дзверох и нацагує рукавици. – Цо же було? – Га, нїч, нїч. Вошла ми фарба до ока. – Цо ти шицко здумаш и надумаш... Шедай ту! Офарбел ме. Шорово, а я нє була нервозна. Барз зме ше крашнє складали. Аж сом го и одменєла, та сом така задовольна пошла по хлєб. Док прейдзе корона, такой себе закажем у фризерки. А тераз випадло так як випадло. То часто треба у живоце да будзе и так – мушиме ше правиц безпомоцни и пущиц нашо моцнєйши половки най нас виратую. ■☺

24. АПРИЛ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА МАЛУ МАТУРУ У КОЦУРСКЕЙ ШКОЛИ

ШКОЛЯРЕ ВРЕДНО УЧА ЗА ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТИ – Думам же школяре нє маю даяГоч ше пре позарядови стан ки окремни проблеми зоз пририхяки запровадзени у цалей дертуюцу наставу. Намагам ше олєгжави цалком пременєл способ чац им ученє, та часто направим окончованя настави у школох, видео знїмок себе дзе им толкуєм школяре маю обовязку виполматерию, же би им шицко було цо ньовац шицки свойо задлуженя яснєйше – щира Мелания. – провадзиц наставу, робиц доПо єй думаню, анї физика, а анї машнї задатки, як и шицко друбиолоґия єй школяром нє вельки ге цо им задаю учителє и напроблем, прето же маю до бру ставнїки. Попри тих задаткох, основу и добре предзнанє з предшколяре осмих класох маю доходних класох, та ше барз добре датни обовязки коло пририхтознаходза. ваня за малу матуру, односно – Прешлого року, кед були у седпокладаня примацого испиту. мей класи, на годзинох биолоґиї По словох наставнїкох з сом школярох вельо „муштровала” Основней школи ,Брат ство зоз нервну систему и ко сцами, а єдинство” у Коцуре котри припитаня з тих обласцох спадаю до рихтую школярох, мали матунапредного уровня у збиркох за маранти вредно уча и векшина лу матуру. Гоч теди, можебуц, анї озбильно похопела примаци Мелания Мали, наставнїца физики и биолоґиї нє були прето одушевени, верим же испит. им то тераз то вельке олєгчанє – – Преподавам физику у руских оддзелєньох од шестей по осму класу и биолоґию гвари през ошмих Малийова. Як гвари, задовольна є зоз трудом и закладаньом у двох сербских оддзелєньох осмей класи, та з малима матурантами рихтам два предмети за покладанє прима- шицких школярох у тей позарядовей ситуациї, а перши цого испиту. Затераз нам робота крашнє идзе, а школяре резултати увидзи ше на пробним те сту. Заш лєм, вона наисце робя. Комуникуєме прейґ Ґуґл-учальнї и Вибер ше наздава же закончуюци те сти нє буду чежки и же ґрупи котри нам дати як формални платформи за кому- Министерство будзе мац порозуменя за тоту ситуацию. – Он-лайн система роботи барз добра, дзеци ше знаникацию и там школяром посилам шицок потребни материял за наставу, як и домашнї задатки. Алє, намагам ходза, ми ше знашли, алє то нє мож анї поровнац зоз ше буц школяром на помоци цо вецей можем, та кому- тим кед ше настава и пририхтуюци годзини одвиваю у никуєм з нїма и по мейлу, прейґ Инстаґраму, а и по Фе- школи. Ище вше нєт урядово податки як то до конца йсбуку – бешедує наставнїца физики и биолоґиї у коцур- будзе, алє ми ше наздаваме же Министерство найдзе таке ришенє же би анї єдно дзецко, пре ситуацию яка скей Школи Мелания Мали. Малийова гвари же школяре котри ше жадаю уписац нас знашла, нє було очкодоване. Чи закончуюци испидо озбильнєйших школох робя кус интензивнєйше, а то- ти буду он-лайн, чи буду можебуц преложени за кус поти котри планую уписац даєдну тророчну стредню шко- знєйше, увидзиме у наиходзацих дньох позарядового лу, транспортну, лєбо даяке ремесло, кус опущенше при- стану – гварела на концу наставнїца Мелания Мали. О. Р. ступели ґу пририхтуюцей настави.

РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

РОБОТА ЗАСТАНОВЕНА ПРЕ ПОЗАРЯДОВИ СТАН Як и шицки нашо културно-уметнїцки дружтва, так и Руски културни центер свойо активносци претаргнул кед уведзени позарядови стан у Републики Сербиї. Тота ситуация одложела и отримованє порядней, рочней Скупштини Дружтва, хтора мала буц отримана початком априла. Як нам гварел директор РКЦ Владимир Сивч, активносци застановени и на препо24. АПРИЛ 2020.

руку Городскей управи за културу Нового Саду, покля на моци стан социялного дистанцованя людзох и полицийски час. – Нє робя секциї до дальшого, програми одложени покля то будзе потребне, а у просторийох РКЦ нєт нїяки активносци док тирваю таки мири. Кед ше принєше нови мири, ми ше ґу нїм будземе поступнє прилагодзовац – гварел нам директор РКЦ Сивч. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЮВИЛЕЙНИ 30. ФЕСТИВАЛ „РУЖОВА ЗАГРАДКА” И МОЖЛЇВА ПЕРСПЕКТИВА У БУДУЧНОСЦИ

ОСТАЦ НА ЖРИДЛЄ, АЛЄ ЗНАЦ ИНОВИРАЦ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

– През три децениї, кельо тирва розвой Фестивала „Ружова заградка”, вона преходзела през рижни фази, була и розкошнєйша и скромнєйша, вецей и менєй иновативна, алє по моїм думаню, найважнєйше же прежила шицки нєвигодни витри и зазначела ювилей з яким ше у нашим ширшим окруженю нєшка ридко хтора манифестация може похвалїц – Олена Пушкаш СТАТИСТИКА ЗРОВНУЄ ВЕРХИ – Статистика дзекеди зровнує верхи, скрива и знєважує розличосци... А, розлики, наисце було, нє лєм по квалитету, алє и по розуменю и толкованю критериюмох по котрих ше „Ружова заградка” трима як фестивал новей рускей народней шпиванки. На нєй ше часто чуло композициї котри у себе нє мали анї єдну музичну фразу руского мелосу, а и слова, гоч були руски, гнєтка нє мали у себе нїч рускосци – Ирина Гарди Ковачевич

24 РУСКЕ СЛОВО

ше кед почина нови календарски рок, чекаме Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружову заградку”, хтора традицийно отвера руску фестивалску сезону. О тридеценийним єй розвою и упечаткох бешедовали зме зоз Олену Пушкаш, музичну редакторку класичней музики у РНС, хтора того року була и у Фаховим жирию и зоз поетесу и писательку Ирину Гарди Ковачевич, хтора уж традицийно отвера вистави на тим Фестивалє. – Без огляду на осцилациї, континуитет барз важне зачувац, бо вон оможлївює драгоцине искуство и рост шицких факторох у зложеней машинериї и лоґистики хтора потребна за анґажованє авторох и шпивачох зоз шицких наших местох, як и пририхтованє, виводзенє и знїманє нових шпиванкох. У тим смислу, визначела бим ключну улогу РТВ, хтора од початку дава потримовку. Єй музични редакторе, новинаре, технїчаре, два оркестри и шицки други капацитети оможлївюю же би резултат вше бул високо професийни и же би директне преношенє фестивалского вечара, як и шицок зняти материял, були доступни нє лєм публики, алє и нашим людзом у дияспори и ґенерацийом хтори приходза – визначела Олена Пушкаш и предлужела: – Змагательна конкуренция того року нє принєсла векши нєсподзиваня анї у позитивним, анї у неґативним смислу. Видзи ми ше же динамика цалого вечара була дакус живша, бо було вецей дуети и шпивацки ґрупи,

цо вше барз симпатичне, а и практикує ше вельо у нашей народней пракси. У оценьованю нове тото же авторе були скрити споза шифрох, так же обєктивносц могла буц векша, алє фахови жири бул досц зложни у одредзованю критериюмох хторих ше будзе притримовац. Обрацели зме увагу на „ремеселнїцки” елементи у композициї, як цо то форма, склад ритма, словох и мелодиї, або темпа мелодиї и теми о хторей стихи гуторя, аранжмански деталї итд. У найузшим виборе нашли ше шпиванки хтори мали дацо окремне и дзе ше найудатнєйше уклопели шицки елементи до ефектней цалосци. Водзели зме рахунку и о духу нашей рускей традициї, алє тото остава вше горуца тема о котрей мож дискутовац, бо уплїви нового часу и мултикултуралного окруженя у хторим жиєме, цалком нормална ствар – пояшнєла принципи роботи Фахового жирия Пушкашова. ВИКОМПОНОВАНЕ ВЕЦЕЙ ЯК 400 КОМПОЗИЦИЇ А, ниа, цо о тим Фестивалу дума наша друга собешеднїца, Ирина Гарди Ковачевич: – Пробуєм ше оглядуц на трицец роки Фестивала „Ружова заградка”, на щесце, од трицец „Ружових заградкох” мало було таки цо сом их нє попровадзела, на велїх сом аж и мала даяки задаток, та сом шицко видзела з перших шорох. Думам же треба подцагнуц же кед ше дацо отримало 30 роки, а у тих ро24. АПРИЛ 2020.

kultura@ruskeslovo.com кох було надосц наисце нєвигодни, благо поведзене за таку манифестацию фестивалского характера, бо „Ружова заградка” наисце общенародна святочносц по тим як ю патраче прилапюю и нащивюю, так же о тим вредзи писац. Ша, були то наисце турбулентни роки, як би нє були таки и за институцию. „Ружову заградку” витворели, на ноги поставели и роками ношели ентузиясти, особи хтори на по-

тални соло бравури. Було барз интересантне слухац нашо гит шпиванки у ритме салси, або у диксиленд фазону, уживали зме и у финих джез гармонийох, препознали дацо од актуалних трендох у домашнєй кантавторскей и поп сцени, а шицко то було крашнє „запаковане” и прелєтло швидко, як єден цифровани микс ґенерацийох, або путованє през час – заключує Пушкашова.

– Думам же би требало шлєбоднєйше викрочиц з „нашого двора” и прилапиц дацо зоз актуалней шветовей музичней сцени, дзе ше уж длуго розвива тренд сцераня строгих гранїцох медзи жанрами. Место того наставаю рижнородни „фузиї”, преплєтаня барз розличних стилох, звукох, архаїчних и сучасних инструментох и технїки. Єст авторох хторим ше удало пренайсц свой ориґинални стил и при тим зачувац културни идентитет свойого народу, та ту дзешка би моглла буц и перспектива будуцих виданьох „Ружовей заградки” – Олена Пушкаш чатку як свою идею мали лєм арґумент вири же нам, Руснацом, таке потребне. А же треба, окрем тих трицец рокох тирваня, доказ и плоди хтори тото тирванє зродзело. Статистика еґзактна наука з котру мож доказовац и нєеґзактни ствари и лєгко манипуловац, алє хто може знєважиц лєм тот єден єдини факт, а то же за „Ружову заградку” викомпоноване вецей як 400 нови композициї. Лєм часц того, вироятно и вибор з тих квалитетнєйших композицийох, тоти котри були виведзени у ревиялней часци на трицетей „Ружовей заградки”, як коруна єй трицецрочного живота. И тоти цо могло чуц у тей часци, и велї други, уж давно зросли з руским културним духом, бо су на репертоаре нє лєм емисийох у наших медийох, алє и наших културних колективох, програмох, концертох, явних манифестацийох, лєбо приватних святочносцох, свадзбох и вешельох – гвари Ирина Гарди Ковачевич.

– Видзели зме квалитетни пременки кед ше млади одлучели по своїм меняц концепцию „Червеней ружи”. Нєсвидомо вони предлужели тото цо розпочали ентузиясти котри основали „Червену ружу”, на таки способ як ше у тедишнїм чаше рушали музични цеки нє лєм у тедишнєй держави, алє, озда, у цалим швеце. Аж ше на перших „Ружох” змагали шпиваче зоз по руски преложенима шветовима гитами. После роздумованя о двох музичних руских фестивалох – паралела ше сама наклада. „Червена ружа” музична манифестация хтора ма шлєбоднєйши и рижнороднєйши змисти, хтора Руснацох повязує и интеґрує з другима културами, а „Ружова заградка” значна национална институция котра свою сущносц вяже за виглєдованє креативносци зоднука националного нашлїдства. Популистично поведзене, черпац з народней студзенки у тим смислу значи вше мац на розуме же на шицким муши буц препознати национални

–З тих сом цо ше и явно заложели же би флоскула „у народним духу” нє була толкована зоз архаїчнима прикметами, як цо то волки, прадки, карчми, голубки и студзенки, та анї вояченя и забранєней любови – того чого уж давно нєт. Кед же и тоти нови, а и стари шпиванки углавним шпиваю млади, а так би ше и швечело, вецка природне же ше вони препознаваю у чаше хтори жию, а нє у тим у котрим жили їх родичи, або ище баби и дїдове... И ту млади маю право кед сцу шпивац о себе и своїм живоце, же сцу музику котра кореспондує з новим часом – Ирина Гарди Ковачевич Попри орґанизациї Фестивала, Олена Пушкаш окреме похвалєла и интерпретаторох: – Потрудзели ше и дали шицко од себе цо ше дотика вокалного аспекту, алє би шлїдуюци крочай, голєм за младшу ґенерацию, требал буц шлєбоднєйши, баржей обдуманши сценски наступ и моцнєйша експресия емоциї хтору шпиванка ноши – дума Пушкашова. ЗВУК НОВШОГО ЧАСУ У РЕВИЯЛНЕЙ ЧАСЦИ Ревиялна часц того року була барз удатна, гвари Пушкашова, бо з єдного боку нас здогадла на богату историю „Ружовей заградки” и найкрасши шпиванки компоновани за ню, а з другого, принєсла звук нашого часу. – Забавна вариянта мелодиї хтору людзе уж маю у уху красна идея, а очиглядно же интерпретаторе уживали у тим „експерименту”, аж ме дзепоєдни з нїх наисце приємно нєсподзивали одкриваюци нови квалитет у своїх гласох. Правда же вельку потримовку у тим дал Оркестер РТВ чийо члени одлични, искусни, мултижанровски подковани музичаре хтори углавним и написали тоти аранжмани, так же у нїх охабели места и за свойо упечатлїви инструмен24. АПРИЛ 2020.

идентитет жридла, та гоч ше го виражи з тамбуру, чи електронїку. Же то можлїве маме на тисячи шветово приклади кед фолклорни мотиви поставали гити, же у озбильней музики аж и до опери вошли народни шппиванки. Таки приклад ма у своєй творчосци Иван Ковач, у нових роботох и Сашо Палєнкаш, а коло нас од популарних шпивачох по здумани гити Квартет „Фрайли”. Остац на жридлє нє значи круциц ше у месце, алє знац иновировац и на свой способ похасновац тото цо народни руски дух давно створел, буц сучасни, а остац свой. Наостатку, нєшкайши час од каждей єдинки, а окреме од каждого творителя очекує индивидуалносц, иншакосц – заключела Гарди Ковачевичова. „Ружова заградка” свой живот почала пред 30 роками як ище єдно место, попри „Червеней ружи”, на хторим ше може виказовац музични талант наших людзох, алє з роками вона вше баржей поставала центер нашей музичней творчосци и жридло зоз хторого чечу креативни идеї. Свойочасово є задумана як фестивал рускей новей народней шпиванки и у тим досц огранїченим обсягу обстої уж три децениї. Но, час чече швидко, та би требало тримац крочай з нїм, а тогорочна ревиялна програма указує же ище як маме потенцияли и за ширши попатрунок на музични горизонт.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СЛАВКО ШАНТА ЗОЗ ДЮРДЬОВA

ВАЛАЛ НЄВИЧЕРПНА ИНСПИРАЦИЯ Пише: Сандра САЛАМУН

Седемдзешатих рокох жил у Австралиї, дзеведзешатих у Италиї, путовал до Турскей, а вец до Болгарскей. На початку нового милениюма одходзи робиц до Греческей. Славко Шанта вше ишол за лєпшим животом. И вше ше врацал до Дюрдьова, нєвичерпней инспирациї шлєбоди, друженьох и красней природи

аш собешеднїк шведок як ше остатнї даскельо децениї жиє на Балкану и у Сербиї, алє и у далєким швеце дзе ше чловек муши присподобиц ґу каждому часу, потребом, алє и можлївосцом. Тото почувствовал уж на седем роки кед 1974. року зоз оцом Никодином, мацеру Марю, шестру Йоску и братом Янком, одпутовал до Аделейду у Южней Австралиї. Славко бул наймладши, там почал ходзиц до школи, док други члени фамелиї пошвидко почали робиц. Гоч спочатку нє знал язик, о кратки час го добре звладал, озда и прето же найвецей часу препровадзовал у школи дзе ше бешедовало лєм по анґлийски. Мацери бул толмач на родительских схадзкох, а

У Дюрдьове, пред одходом до Австралиї

26 РУСКЕ СЛОВО

познати як франтовнїк зоз щирим ошмихом, здогаднул ше кед мацери прекладал так як йому одвитовало, а нє як учителька гуторела. – Мнє там було барз крашнє. Паметам же там було шицко туньше, могло лєгчейше жиц, безбрижнєйше, и цо барз важне, було лєгко найсц роботу. Руснаци ше сходзели раз або два раз до мешаца и ходзели лапац потьки на озеро Виктор Харбор. Здогадуєм ше же зме з Гайдуковима пошли на єдну фарму по швиньске месо, и же тоту фарму мой оцец сцел закупиц вєдно зоз жему, алє бизме у Австралиї мушели остац ище петнац роки. Штудирал о тим, а вец єдного дня за полудзенком му було нєправо кед обачел же починаме забувац руски язик. Як кед би го то порушало, цошка ше случело, и ми ше пошвидко врацели дому, до Дюрдьова. Поправдзе, вон нє любел же зме пошли там, алє так мушело буц – гвари Славко котри у Аделейду закончел три класи основней школи. Року 1976. школованє предлужел у Дюрдьове. – До валалу сом пришол з длугима власами, понеже у Австралиї була така мода. Шицки на мнє чудно патрели, вишмейовали ше зо мнє, алє сом ше при учительови Гаргайови мушел оштригац. Док зме жили у Аделейду мац ме учела по руски, мал сом аж и буквар – памета 24. АПРИЛ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

Славко котри ище вше зна добре по анґлийски, научени язик пред вецей як пол вика. ПИЯЦ ИХ ОТРИМАЛ Наш собешеднїк нє мал подли искуства з роботу и людзми у державох у хторих робел, та, заш лєм, гвари же найволєл буц и робиц дома, у своїм валалє. Дзеведзешатих, кед ше винчал зоз супругу Ґордану, почали жиц у Новим Садзе. У варошу ше народзели и їх обидвойо дзеци, Мирослав и Мая. А валал цагал. Нє раз у штред ноци на авту пошол до Дюрдьова опрез обисца у хторим одрастал. – Запалєл сом циґар, докурел го и врацел ше до варошу. Цошка ме цагало, озда людзе, атмосфера, нє знам, алє знам же ту, у Дюрдьове, найволїм буц. У варошу сом за пейц роки нє знал хто ми сушедово, а на валалє то цалком иншак, людзе ше сходза, бешедую, помагаю єдни другим – гвари вон. Теди, нєполни рок робел у Италиї, у Дєнови, а даскелї з Дюрдьова з хторима робел, остали там жиц и робиц. – Реновирали зме квартелї, алє ми хибела супруга, та сом ше врацел – щири Славко котрому Италиянє були интересантни пре барз гласну бешеду. По приходу до Нового Саду почина одходзиц до Истанбулу у Турскей, а познєйше и до Софиї у Болгарскей, дзе куповал шмати, а у нас, на Футожским пияцу у Новим Садзе их зоз супругу предавали. Були то часи инфлациї и гоч були заняти и вон и жена, плаци нє були достаточни за живот штирочленей фамелиї. Славко припомина же вони 90-тих жили лагодно, понеже ше найвецей куповало на пияцох. Та, заш лєм, после пейцох рокох у Новим Садзе, преселєли ше до Дюрдьова. Славко почал обрабяц жем, по 2003. рок кед моцни каменєц стлукол шицку паприґу и скоро шицки житарки на полю. Понеже векшину жеми робел под аренду, нє було му лєгко. Дзекуюци роботи на пияцу, котру нє претарговали, швидко врацел длуство, алє и розпредал шицки польопривредни машини, бо нє мог поднєсц же шицко цо роками укладал, страцел пре єден каменєц. Почал робиц у будовательстве, а пополаднями на пияцу. ЦАЛА ФАМЕЛИЯ У ГРЕЧЕСКЕЙ Пред даванац роками супруга Ґордана почала одходзиц робиц до Полихрона у Греческей, а нє прешло вельо часу кед и Славко там видзел лєпши живот. Робел сезонски роботи, од марца, по дюрдьовски 24. АПРИЛ 2020.

Шветово путнїки – супруга Ґордана, дзивка Мая и син Мирослав

Кирбай. Пошвидко з нїма почали робиц и їх дзеци Мирослав и Мая, котра о даскельо роки одлучела там жиц. Славко робел у Солуну, Пефкохорию, и найчастейше у Полихрону, на розличних сезонских роботох. – Робел сом у будовательстве, а од марца моя робота була у маслиняку. Кед почала сезона лєтованя, отримовал сом апартмани, помагал нащивительом на побрежю и у кухнї, понеже у ресторану було и по осемсто єдла на дзень. Раз сом направел пицу за дружтво у котрим була и ґаздиня ресторану, и од теди на єй инициятиву каждей сезони сом правел пици за ресторан. Но, найлєпши заробок бул на маслинякох, хтори сом отримовал и за плацу, и за гонорар. За дзевец роки роботи у Греческей, окупал сом ше лєм дасекльо раз. А найволєл сом лапац риби – бешедує Славко. През роботу у вецей державох, виучел велї ремесла, присподобйовал ше ґу новим менталитетом людзох, здобувал искуства... Нє було му чежко, мал циль найсц добру роботу и добре з нєй жиц. Од пред штирома роками до Греческей одходзи лєм туристично. – Моя супруга роби у Нємецкей. Волала ме ґу нєй, а мнє досц. Нє идзем нїґдзе вецей. Могол бим, алє нє сцем зохабиц сина. Най повем и тото же сом го сцел одгвариц од обрабяня жеми, и то лєм пре власне искуство, алє вон бул упарти, куповал жем и машини ище док робел у Америки – гварел Славко, котрому узвичаєне же його найблїзши члени фамелиї робя по швеце. Вон гвари же и далєй з обидвома ногами стої на жеми. И далєй барз люби лапац риби, прешвечени до того же ше му раз на циґонь заквачи велька потька.■

ЛЄМ НЄБО НЄ БИЛЄЛ Нєшка Славко на валалє помага синови у роботох на полю. А кед свойочасово мал покладац за камион, власни брат Янко го так описал: – „Но, ище кед биш билєл нєбо, могло би повесц же ши робел шицки роботи на швеце”. – Було ми то барз симпатичне. Алє, правда, нїґда сом ше нє затримовал на роботи з хторей сом нє мог нормално жиц. Вше сом ишол за лєпшим – твердзи Славко Шанта.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ЗЛАТКО МАНЬКО ЗОЗ ШИДУ

З КОНТРАБАСОМ Є ВЕЦЕЙ ЯК ШТИРИ ДЕЦЕНИЇ

Пише: Владимир ДЇТКО

Пред вецей як штерацец роками Златко Манько пришол до КПД „Дюра Киш”, и од теди є нєпреривно член оркестра. Любел музику, грал на контрабасу и то була єдна з главних причинох його членства у руским Дружтве. З часом прилапел и велї други длужносци, а уж є шейсц роки предсидатель Дружтва. Час швидко прелєцел, а наш собешеднїк и нєшка добре памета як то шицко почало

ВЕЛЇ ПРЕШЛИ ПРЕЗ ОРКЕСТЕР Манько паметa велїх хтори грали у оркестру и дали свойо доприношенє, и надпомина же у нїм свойочасово грали и Ненад Милашинович и Небойша Данилович на грамоники, а тиж и Єлена Катанович и Славица Ракович и Любомир Еделински. Уж пейц роки шеф оркестра професор музики Драґан Макивич.

28 РУСКЕ СЛОВО

зешка з єшенї 1979. року Борислав Барна ме поволал же бим пришол до Дружтва „Дюра Киш”, а задумка була формовац оркестер. Зишли зме ше дзешецме и, поведзене нам же нас будзе водзиц професор музики Ивица Ивакич. Професор нє пришол, алє ми остали упарти и надумали учиц грац. Мал сом предзнанє у граню и з помоцу Звонка Данча и Йована Марковича то якош почало – почина бешеду Златко Манько. Тирвало то даскельо роки, а вец Данчо и Маркович пошли на студиї, а до оркестра пришли шестри Саня и Соня Чикарич хтори грали на гармоникох. По Златкових словох, придружели ше ґу нїм Обренко Лупич

на ґитари и контри, потим Саша Башич тиж грал на ґитари и контри, а кед пришол гармоникаш Владимир Ждиняк, у Дружтве то була вельке помоцнєнє, бо бул искусни музичар. После 1981. року Златко пошол до войска, а кед ше врацел, Дружтво ше преселєло зоз будинку Лєтнєй владическей резиденциї до старого будинку ОШ „Бранко Радичевич”. Ушорени нови просториї, и до Дружтва поволани шицки хтори мали дзеку уключиц ше. МАЛИ ЗМЕ АЖ ТРИ ГАРМОНИКИ До орке стра теди пришли Владимир Ґовля хтори грал на ґитари, а Зденко Данчо на примки, и бул шеф у орке стру. Проби були три раз до тижня, а з рускима шпиванками и танцами зме 1984. року наступали на „Червеней ружи”. Бул то удатни наступ, у орке стри було 12 члени, ма ли зме аж трох гармо ни ка шох. У истим таким со ставе наступали зме и на других локалних манифе стацийох и у других городох. Як помоцнєнє, до орке стру пришли Зоран Вукович хтори грал на примки, Бата Павлович на ґитари, а Саша Давид грал на кларинету. У спомнутих школских про сторийох зме були 24. АПРИЛ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

по 1987. рок, а вец зме до стали про сториї у дакедишнїм будинку Музею наивней уметно сци „Илиянум”. Вредно зме робели, пилновали, та зме плановали пойсц аж и на го сцованє до иножемства, до України, алє ше тото нє зисцело, бо на тих про сторох 1991. року почала война – памета Манько. КАЖДА ФУНКЦИЯ ТО И ВЕЛЬКА ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ И у тих чежких войнових и економских часох, роздумовало ше же би ше на месце старого дакедишнього Руского дома збудовало нови, а то ше и случело и у априлу 1995. року. Бул то ознова порив за нови активносци у Дружтве. Окрем того же грал, Златко од 1982. року бул и домар у Дружтве, алє и член Управного одбору, а од 2010. по 2014. рок и подпредсидатель Дружтва, а потим постал и його предсидатель. Уж є шести рок на тей функциї. Окрем того, роками є заняти у ЯКП „Стандард” як инкасант, а ма и жеми та ю обрабя. – Гоч сом бул велї роки активни у Дружтве, кед сом вибрани за предсидателя була ми мило, то наисце велька чесц, алє источасно и велька одвичательносц. Бо, предсидатель вше муши „тримац шицки дєплови у рукох” и, як гваря, нє важне лєм орґанизовац роботу, алє у тей роботи од шицких „вицагнуц” найвецей. У тим мам вельку потримовку од супруги Вери

хтора тиж активна и роби шицко цо потребне же би Дружтво добре функционовало. Нажаль, уж роками нє роби фолклорна секция, алє намагало ше затримац активно сци секцийох хтори робя. Окрем музичней, дзе активни орке стер, старша и младша шпивацка ґрупа, робя и дзецинска драмска секция, як и спортска секция, а замерковани активно сци ма 24. АПРИЛ 2020.

О перших наступох Златко и нєшка дзечнє приповеда

и Здруженє женох „Маря” хторе тиж у рамикох Дружтва. Маме и таких людзох хтори почитую нашу роботу и Дружтво, алє су нє активни у його роботи и найчастейше приходза лєм як нащивителє – гвари Златко и щиро припознава же му остало нєсполнєте жаданє прицагнуц до Дружтва цо вецей младих. ПЛАНУЄ ШЕ ПРЕСЛАВИЦ ЮВИЛЕЙ – Млади маю, випатра, якиш иншаки попатрунки на живот и аматеризем их нє прицагує, як цо дакеди нас прицаговал, гоч знаю же окрем друженя и пробох у секцийох ту и числени наступи на рижних манифе стацйох и одходи на го сцованя до України, Польскей, Словацкей, Горватскей... Тиж значне питанє и отримованє будинку Руского дома, а планує ше положиц централне зогриванє, изоловац будинок и закончиц помоцни будинок хтори пред даске ль ома ро ка ми збудо ва ни ту, такой за Руским домом. По стали зме познати по орґанизованю фе стивала народних орке строх „Мелодиї Руского двору”, були зме домашнї означованя Националного швета Руснацох, а у тим 2020. року означуєме ювилей 100 роки Дружтва. У тей хвильки пандемия вируса корона застановела шицки активно сци як и вшадзи, алє ше наздавам же накадзи шиц ко тото пре йд зе, и жи вот поч нє функционовац так як и дакеди, та и ми ознова почнєме з роботу и активно сцами, так як зме плановали – гварел нам на концу Златко Манько.■

ГРАЛИ НА ВЕШЕЛЬОХ Зоз одлуку Управного добору членом оркестра було дошлєбодзене же би на дружтвових инструментох грали и на приватних вешельох. Манько гвари же даскельо раз до рока грали на свадзбох, випровадзованьох до войска, а вец и кед ше дакому народзело дзецко, кед ше славело родзени днї, та и на кресцинох.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Остатнї поздрав нашей милей супруги, мацери и баби хтора ше преселєла до вичносци 19. априла

АНА ДУДАШ народзена Папуґа (1936–2020) з Руского Керестура

Од супруга Владимира з котрим пожила 64 роки, од сина Александра, нєвести Ружици и унуки Александри, и од дзивки Златки и унуки Антонини Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Того року ше наполнєли Три роки як нас занавше зохаТрицец роки як нас занавше бела наша мила зохабел наш мили

ЕУҐЕН НАДЬ МАРИЯ НАДЬ (1925–1990) народзена Макаи (1927–2017) Красни памятки на нїх навики чуваю їх наймилши – син Славко, нєвеста Ружица, унука Снежана и Ивана з фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. априла 2020. року наполнєли ше 12 роки як вецей нє з нами наша мила супруга, мац и баба

ДЮРДЇНКА ХОМА (1940‒2008) з Руского Керестура

Твою любов и доброту будземе вше паметац. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. юлия 2019. року наполнєли ше дванац смутни роки як вецей нє з нами

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. априла 2020. року зохабел нас и пошол до вичносци наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. априла 2020. року занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ЛЮБОМИР ЛАЗОР з Коцура Будземе го паметац як велького чловека чия доброта и поцагнутосц нам уж хибя. Ожалосцени дзивка Леонка и унука Ана Вичная му памят!

ЛЮБОМИР ЛАЗОР (1932–2020) з Коцура Памятку на ньго вично буду чувац син Ириней зоз супругу Марию и унуки Наталия и Єлена Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла 2020. року наполнєл ше рок як нас зохабел наш длугорочни колеґа

МИХАЙЛО ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура Вично нам останю красни памятки на ньго Колектив НВУ „Руске слово” СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 18 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и швекор

Дня 14. априла наполнєли ше 2 смутни рок як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и швекра

АНА САЛАҐ ЙОАКИМ САЛАҐ (1939–2018) (1933–2001) народзена Мигальовски з Дюрдьова Занавше будзеце у наших шерцох и красни памятки на вас и вашу доброту и пожертвовносц чува син Михал и син Звонко зоз фамелию Спочивайце у мире Божим! NA ZDOGADOVANW

Дня 25. марца 2020. року наполнєли ше пейц смутни року як вецей нє з нами

АНА ВИСЛАВСКИ (1935–2015)

ЯКИМ ВИСЛАВСКИ (1933–2007)

з Кули Памятки на нїх буду чувац їх наймилши цо их любели. Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

MA]DALENA VISLAVSKI VLADIMIR VISLAVSKI MIRE, malyr narodzena Monar (3. X 1922 – 2. X 1995) (17. I 1924 – 19. IV 2008) z Ruskogo Kerestura Mili rodi~i, va{a dobrota i po`ertvovnosc ostanw nam u vi~nim pametanx. Dzekuwme vam za {icko co sce za nas zrobeli. Sin Ynko i dzivki Irina, Zlata i Mariy zoz fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im!

24. АПРИЛ 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла до вичносци ше преселєл наш мили оцец

МИХАЙЛО РАМАЧ (1935–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом навики Вас буду паметац син Михал и нєвеста Натка Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла до вичносци ше преселєл наш мили оцец и дїдо

МИХАЙЛО РАМАЧ (1935–2020) з Руского Керестура

З любову и почитованьом навики Вас буду паметац син Любомир, нєвеста Татяна и унуки Михаел и Мелания Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла до вичносци ше преселєл наш мили дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. априла после краткей и чежкей хороти нєсподзивано нас зохабела у 62. року

ИРИНА УЙФАЛУШИ (1958–2020) фризерка зоз Жаблю З любову и почитованьом нина Марча зоз дзецми и їх фамелиями Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла 2020. нєсподзивано ше упокоєл мой брат

МИХАЙЛО РАМАЧ Памятку на ньго, з любову и почитованьом, вично будзе чувац: шестра Мелана Фейди з мужом и дзецми Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла 2020. нєсподзивано ше упокоєл мой брат

МИХАЙЛО РАМАЧ Памятку на ньго вично будзе чувац: шестра Маря Сабадош з фамелию Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. априла наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац, баба и прабаба

МИХАЙЛО РАМАЧ (1935–2020) з Руского Керестура З любову и почитованьом вични памятки на Вас будзе чувац унука Наташа Медєши зоз супругом о. Владимиром и праунуки Владимир и Николая Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. априла до вичносци ше преселєл наш мили дїдо

МИХАЙЛО РАМАЧ (1935–2020) з Руского Керестура

З любову и почитованьом вични памятки на Вас будзе чувац унука Александра и Владимир Виславсково зоз Нємецкей Спочивайце у мире Божим!

24. АПРИЛ 2020.

МАРИЯ МУЧЕНСКИ народзена Береґ (1937–2020) з Руского Керестура Красни памятки на ню буду чувац – супруг Яким, дзивка Весна зоз супругом Янком и синами Мирославом и Борисом, син Владо зоз супругу Оленку и дзецми Себастияном и Ванесу зоз фамелию, як и унук Михал и унука Наташа зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. априла напущел нас у 85. року живота наш мили и нїґда нєпрежалєни оцец и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. априла наполнєли ше 8 смутни роки як ше до вичносци преселєла наша мила мац и баба

ЯНКО ЛАЗОР (22. X 1935 ‒ 16. IV 2020)

ЛЕОНА ЛАЗОР (1. I 1940 ‒ 10. IV 2012)

з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту навики буду чувац син Янко, нєвеста Оленка и унуки Желько и Вероника Спочивайце у мире Божим! Свойому братови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. марца наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра, баба и прабаба

МАРИЯ ОРОС народзена Голик (1937–2020) з Руского Керестура З почитованьом красни памятки на ню навики буду чувац – син Владо, нєвеста Фемка и унуки Саня и Таня з фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла наполня ше три жалосни роки як ши ме зохабел

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. марца наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

МАРИЯ ОРОС народзена Голик (1937–2020) з Руского Керестура Памятку на єй любов и доброту вично буду чувац – дзивка Ґенка, жец Миле и унукове Иґор и Боян Спочивай у мире Божим!

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЯНКОВИ ЛАЗОРОВИ (1935–2020) з Руского Керестура

Твоя доброта и пожертвовносц буду нам памятка и поцешенє З любову и почитованьом твой брат Юлиян з фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла наполня ше пейц роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и брат

ВЛАДИМИР ДУДАШ СЕМАНОВ (1949–2015) з Руского Керестура

З любову и почитованьом навики будзеш у наших шерцох и здогадованьох. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

ВЛАДИМИР МАЛИ (1943–2017) з Коцура З любову и почитованьом красни памятки на тебе у своїм шерцу навики будзем чувац. Твоя супруга Йоска Спочивай у мире Божим!

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо informator@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

32 РУСКЕ СЛОВО

OGLA[OVANW 021/6613-697, 066/202-414 e-mail: informator@ruskeslovo.com

о поднєшеней вимоги о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта АД „Електромрежа Сербиї” Беоґрад, улїца Княза Милоша чс. 11, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок Проєкта вибудови ДВ 110 kv чс. 1267 ТС Нови Сад 3 – ТС Србобран , розплєт при ТС Нови Сад 3. У скалдзе зоз преглашеним позарядовим станом, „Сл. новини РС”, чс 29/20) согласносци до вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок будзе можлїви лєм у диґиталней форми на официйней интернет адреси Покраїнского секретарията за урбанизем и защиту животного штредку (www.ekourbapv.vojvodina.gov.rs)Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта положени су на увид на сайту Секретарияту www.ekourb a p v. v o j v o d i n a . g o v. r s Покраїнского секретарията за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад, а шицки информациї о поднєшеней вимоги можу ше достац прейґ електронскей пошти зоз посиланьом питалнїка на шлїдуюцу адресу natasa.knezevic@vojvodina.gov.rs у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя. У складзе зоз позарядовим станом особни увид и даванє информациї нє будзе можлїви. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя можу доручиц свойо думанє у писаней форми на на адресу Секретарияту лєбо прейґ електронскей пошти емаил: ekourb@vojvodina.gov.rs лєбо з телефоном +381 21 487 46 90.

24. АПРИЛ 2020.

informator@ruskeslovo.com

ЕПИДЕМИЯ ВИРУСА КОРОНА www.covid19.rs МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВЯ – ИНФОРМАЦИЇ О ВИРУСУ КОРОНА

064 8945 235

Институт за явне здравє Сербиї „Др Милан Йованович Батут”

011 2684 566

Дежурни линиї (8–22 г) 064 88 11 908, 064 88 11 909, 064 88 11 910, 064 88 11 911, 064 88 11 912, 064 88 11 913, 064 88 11 914, 064 88 11 915, 064 88 11 916 и 064 88 11 917. Психосоциялна помоц и потримовка

0800 309 309

063 7298260 (за дзеци и родичох) 063 1751150 (за старших од 18 роки) Министерство нукашнїх дїлох Информациї о компетенцийох у обставинох епидемиї 011/2741-580 infokoronavirus@mup.gov.rs Тарґовищна инспекция За приявйованє нєпочитованя огранїченя ценох основних поживових, гиґиєнских и медицинских продуктох

011/ 2699-610 (7.30–22 годзин) ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНИ СЛУЖБИ За приявйованє подозривосци на инфекцию з вирусом корона, кед ше обача симптоми Институт за явне здравє Войводини 064/8028-894; 064/8028-895; 064/802-88-96 Завод за явне здравє Зомбор 062/1956-866 064/421-58-50 063/468-034 Завод за явне здравє Сримска Митровица 064/8092-911 0648092-938 064/80-92-930 Завод за явне здравє Суботица 064/1009-276 064/80-52-963 КОЛ-ЦЕНТРИ ЗА ПОМОЦ СТАРШИМ ГРАЖДАНОМ У городох и општинох Сербиї отворени колцентри за помоц гражданом у условийох забрани виходу з обисцох старших од 65 рокох, односно 70 рокох. Док тирваю превентивни мири позарядового стану, волонтере старшим гражданом до обисцох буду доручовац основни животни артикли, средства за гиґиєну и лїки. Старши гражданє ше за тоту услугу можу приявиц кажди дзень на шлїдуюци числа телефона:

Город Нови Сад 021/4871-700 (8–22 годзин) Општина Кула 025/724-177, 021/751-157 (0–24 годзин) Општина Вербас 021/706-306 (0–24 годзин) Општина Жaбель 021/210-22-84 (7–18.30 годзин) Општина Шид 022/712-122, 022/712-552 (0–24 годзин) Город Сримска Митровица 022/ 618-276, 064/808-66-88, 064/808-66-89 Опш. Бачка Тополя 064/862-44-73, 064/862-44-75 (7–20 г.) Город Суботица 024/636-136

24. АПРИЛ 2020.

ДОМИ ЗДРАВЯ Шицки Доми здравя на териториї Републики Сербиї обявели контакт-телефони своїх окремних амбулантох, наменєних за информованє о респираторних проблемох, як и централних амбулантох хтори даваю шицки информациї о роботи ДЗ и других здравствених услугох. Фиксни телефони доступни од 7 до 18 годзин, а мобилни 24 годзини

Дом здравя Нови Сад ОКРЕМНА АМБУЛАНТА (респираторни проблеми, горучка) 021/4879626 021/4879627 021/4879628 021/4879629 021/4879630 021/4879631 ЦЕНТРАЛНА АМБУЛАНТА (други информациї и здравствени проблеми и услуги) 021/4879632 021/4879633 021/4879634 021/4879635 021/4879636 Дом здравя Кула О – 025/711-121 064/84-924-74 025/711-737 025/731-115 064/84-924-73 025/731-121 Ц – 025/703-336 (РК), 025/703-050 (РК) 064/84-924-69 025/721-210 025/729-494 064/84-924-67 Психолоґийне совитовалїще: 064/849 24 57 Дом здравя Вeрбас О – 021/7954-434 062/780-289 064/846-81-05 064/846-81-06 Ц – 021/7954-423 021/7954-458 063/86-070-34 062/780-285 062/780-259 Амбуланта за психолоґийну помоц: 021/7954-485, 021/700-208 (7–15 годзин) Дом здравя Жабель О – 021/831-054 064/805-7-236 063/199-88-06 062/899-26-09 069/274-96-04 Ц – 021/831-054 021/832-927 064/8057-211 Амбуланта Дюрдьов 021/29-39-010, Амбуланта Ґосподїнци 021/836-017 Дом здравя Шид О – 022/712-522 060/712-42-40 Ц – 022/712-522 060/712-42-40 Дом здравя Сримска Митровица О – 022/615-820 064/8770-581 064/8770-563 064/8770576 Ц – 022/615-130 022/615-110 022/615-180 064/8770047 064/8770140 064/8770127 Дом здравя Бачка Тополя О – 024/711-056 064/6591028 064/6591037 065/9616626 Ц – 024/774-199 064/6591081 064/6591003 065/9616632 Дом здравя Суботица О – 065/99185578 065/9185577 065/9185538 024/571-735 Ц – 065/9155534 024/527-956 065/9155537 024/557-154 065/9155539 024/546-237

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com

34 РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

sport@ruskeslovo.com

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ФОДБАЛСКОГО СОЮЗУ СЕРБИЇ

НАЗБЕРАНИ 30 МИЛИОНИ ДИНАРИ Фодбалски союз Сербиї у гуманитарней акциї, хтору орґанизовали док тирва пандемия, назберал 30 милиони динари (255 320 евра). Пенєж наменєли борби процив вируса корона и уплацени є Инфективней клинїки у Беоґрадзе Инициятиву порушал предсидатель Союзу Славиша Кокеза, а потримали ю числени фодбалере и фодбалски функционере. Насампредз, його перши сотруднїки ґенерални секретар Йован Шурбатович, спортски директор Владимир Матияшевич, подпредсидателє Ненад Бєкович и Марко Пантелич, як и члени Одбору за нагли питаня и Вивешного одбору Новица Тончев, Илия Петкович, Бранко Стоякович, Драґан Симович, Милан Караджич, Драґомир Лазович, Милош Милянич и Душан Мракич. Средства видвоєли и шицки селекторе у системи ФС Сербиї на чолє зоз се- Фото: www.fss.rs лектором А тима, Любишом Тумбаковичом, фаховим шатабом и координатором за физичну пририхтаносц и окрипенє Андрейом Милутиновичом. Єдней часци заробку ше одрекли и шицки други хтори заняти у ФС Сербиї, пише у сообщеню. ФС Сербиї дзекує шицким другим хтори участвовали у акциї зоз своїма прилогами, а насампредз фодбалером

хтори кариєру предлужели у европских клубох: Александрови Коларови, Душанови Тадичови, Неманьови Радонїчови, Маркови Ґруїчови, Антонийови Ру ка ви ни, Ми я то ви Ґачи но ви чо ви, Лю боми ро ви Фе й со ви, Ни коло ви Максимовичови, Николови Дюричичови, Стефанови Митровичови, Николови Миленковичови, Сашови Лукичови, Неманьови Пейчиновичови, Неманьови Радойови, Петрови Шкулетовичови, Лазарови Марковичови, Владимирови Стойковичови и Маркови Девичови. ФС Сербиї подзековал и шицким судийом, делеґатом, як и фодбалским клубом, численим подручним, окружним општинским союзом на помоци и активним участвованю у акциї. ФС Сербиї наявел початок новей акциї збераня средствох хтори би ше уплацело як помоц роботнїком у здравстве хтори ше каждодньово боря зоз хороту Ковид 19. А. П.

КОШАРКАШСКА ЕВРОЛИҐА

ЗАКОНЧИЦ СЕЗОНУ И ПРЕМЕНЇЦ СИСТЕМУ

Фото: www.kss.rs

Славни кошаркашски фаховец и тренер КК „Барселона” Светислав Пешич, децидни у думаню же ше тота сезона у Евролиґи муши закончиц. Вон надпомнул же то мож зробиц лєм з пременку формата и цалей системи змаганя. – У зависно сци цо одлучи Влада Шпаниї, принєше ше и одлуку о врацаню ґу порядним обовязком и тренинґом, надпомнул Пешич и додал же у Барселони єст три спорстски сали зоз одвоєнима терховнями та по стоя можлїво сци же би ше розпатрели розпорядок и термини тренинґох же би ше закончело сезону. Но, источашнє ше муши розпатриц и роздумац и о новей системи змаганя з цильом же би ше принєсло найлєпши одлуки за бависко. Шветова кошаркашска федерация и национални лиґи би з тей нагоди по його словох мушели буц праґматични и 24. АПРИЛ 2020.

указац креативносц нє лєм о законченю тей сезони, алє и як ше будзе бавиц идуца. Окреме надпомнул же Евролиґа нє америцка НБА лиґа, одно сно же европски клуби бавя минимално на двох змаганьох – у националних шампионатох и европских. Вшелїк ту и числени квалификацийни змаганя, а НБА ма лєм єдно змаганє. Спомнїме же Светислав Пешич бул селектор репрезентациї СР Юго славиї хтора 2001. року освоєла титулу шампиона Европи, а 2002. року и титулу шветового шампиона. У обставинох як маме пре вирус корона важна ствар медзисобного сотруднїцтва, надпомнул Пешич. То нє лєгко, алє як гварел, бавиц по системи яка нєшка будзе барз чежко. Прето тераз права хвилька же би ше о тим роздумало и нашло оптималне ришенє. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ РУКОМЕТ У ПОЗАРЯДОВИХ ОБСТАВИНОХ

БУДЗЕ ТРЕБАЦ ЧАСУ ВРАЦИЦ ШЕ ДО ФОРМИ

Пише: Андреа МЕДЄШИ

ЖЕНСКИ РК „РУСИН” Женски Рукометни клуб „Русин” оформени у марцу 1983. року и тренирал у рамикох РК „Русин”. За тренера екипи теди вибрани Владимир Такач хтори по лєто истого року екипу одведол на два приятельски стретнуца. Перше стретнуце Русина на своїм терену одбавели зоз екипу ЖРК „Омладинац” зоз Коцура и страцели зоз резултатом 6:24. Страцели и друге стретнуце хторе бавели зоз екипу ЖРЛ „Младост” зоз Вербасу зоз резултатом 17:27, а треце стретнуце зоз исту екипу зоз Вербасу победзели зоз резултатом 18:15. Истого року, 1983. кед оформена екипа, уж реґистрована змагала ше и у Медзиопштинскей рукометней лиґи за жени.

36 РУСКЕ СЛОВО

Под час позарядового стану хтори преглашени початком марца у Републики Сербиї, а хтори медзи иншим, од шицких нас вимага вецей часу препровадзовац у обисцу, а менєй по вонку, зоз нєдостатком физичней активносци боря ше велї. Од найстарших, хторим ше шейтаня зведли на даскельо годзини тижньово, по тих наймладших хторим и попри цеплей, слунечней хвилї, нє допущене дружиц ше у природи. Правило: „Будз одвичательни, остань дома”, важи за шицких

таких ситуацийох, могло би повесц, найвецей церпя спортисти, та чи су професийни, чи лєм аматере, понеже за врацанє до форми будзе требац надосц часу. РУКОМЕТАШЕ БЕЗ ПЕРШЕНСТВА

Зоз уводзеньом позарядового стану за шицки спортски активносци, та и за рукомет, поцагнута „ручнаˮ, а яки то пошлїдки охаби на Першенства и на кондицию бавячох того спорту, дознали зме од тренерох и рукометашох. – Ярня часц першенства требала почац першого викенду у априлу, медзитим, понеже шицки спортски активносци претаргнути, нє почали зме анї тренинґи, анї ше нє змагаме. Ище зме нїґда нє були у такей, або подобней ситуациї як тераз, та нє знаме цо нас чека. Єст даскельо можлїви опциї, а то понїщиц цале Першенство, одбавиц нашвидко даскельо змаганя док прейдзе епидемия, лєбо заключиц таблїчки на основи полусезони и так „одробиц” таблїчки за шлїдуюцу сезону. У такей ситуациї, лєм час може указац цо и як далєй –

гварел капитен РК „Русин” Михайло Мудри. Здогаднїме, спортисти Рукометного клубу „Русин” єшеньску часц се зони 2019/2020. закончели зоз шейсц бодами на пиятим месце у Трецей рукоментей лиґи „Сивер”. У седем одбавених колох зазначели два побиди, два змаганя одбавели нєришено, а три змаганя страцели. На тих седем змаганьох рукометаше дали 186 ґоли, а прияли 191 ґол. Як теди гварели русиновци, зоз бависком у сезони були задовольни, алє нє и зоз местом на таблїчки, понеже освоєне 5. место нє права слика квалитету екипи, алє терашнє, при самим верху таблїчки. ДЗИВЧАТА ДОБРЕ БАВЕЛИ У Лиґи младших катеґорийох, за дзивчата до 12 роки Женского рукометного клубу „Деронєˮ, тренираю и даскельо дзивчата зоз Руского Керестура – Аня Симич, Хана Будински, Саня Кандрач, Хана Семан, Матеа Югик, Сара Надь и Марияна Сивч. Пред тим як цо преглашена позарядова ситуация у держави, млади рукометашки 24. АПРИЛ 2020.

sport@ruskeslovo.com

концом фебруара ше змагали у керестурскей Спортскей гали, дзе одбавели приятельске змаганє зоз екипу Червинки. После того почали змаганя у Лиґи, у хторей рукометашки участвовали лєм на єдним турниру и то у Бачкей Паланки, тиж концом фебруара. На тим турниру, рукометашки бавели процив двох екипох, зоз Нового Саду и зоз Мужлї, и зазначели єдну побиду и єдно пораженє, та ше после тих двох змаганьох нашли на другим месце на таблїчки зоз двома бодами. У тей лиґи бавя 6 екипи – зоз Нового Саду, Катю, Мужлї, Дироню, Темерину и Бачкей Паланки, а на єдним турниру ше находза шицки екипи, дзе ше бави по двокружней системи, кед кажда екипа бави зоз кажду. Дзивчата тренира успишна рукометашка з Керестура и першотимец Дироню, Николина Зорич, а помага єй и тренер першого тиму Славко Надь, тиж Керестурец. Школярки зоз Зоричову тренираю у керестурскей школскей гали, а дироньски у своїм месце, алє вєдно наступаю на змаганьох. Яки тот рок будзе за рукометашки, окреме кед у питаню отримованє кондициї, Николина гварела꞉ – Верим же ше змаганя буду даяк иншак ранґовац, або же почнєме одпочатку, понеже зме одбавели лєм єден турнир. Концом фебруара зме мали приятельске змаганє процив екипи зоз Червинки, а потим зме перши турнир одбавели 3. марца, на хторим ше дзивчата два раз змагали. Треба надпомнуц же на тих змаганьох акцент нє на самим резултату, алє на тим же би дзеци научели як ше треба справовац на терену, же треба дац руку бавячови, без огляду же є з другей екипи, кед вдериш дакого же му треба повесц най пребачи итд. Наша Лиґа ма циль же би ше дзеци медзи собу дружели, же би ше упознали, цо думам же барз добре и потребне. Терашня ситуация у спорту и тото претаргнуце шицких спортских активносцох младшим дзецом нє так начкодзи. Баржей загрожени старши, професийни бавяче, цо цалком лоґичне. Медзитим, проблем будзе кед дзеци будзе требац ознова врациц до форми. Шицко тото цо зме потераз робели, будземе мушиц одпочатку. Мускули ше им опуща, виду зоз кондициї, а окреме им бежанє будзе проблем, бо кондицийни тренинґи и иншак нє барз любя. Но, ми то шицко реґулуєме през бависко, гоч заш лєм, думам же будзе потребне уложиц досц часу и дзеки. Будземе мушиц робиц зоз дзецми и же би були си24. AПРИЛ 2020.

ВЕЛЬКИ ЮВИЛЕЙ РУСИНОВИХ РУКОМЕТАШОХ Як пише у историї СД „Русин”, рукомет ше у Руским Керестуре почало бавиц 1946. року. До теди рукомет як спорт нашим жительом нє бул познати. З початку, за тот спорт ше найвецей заинтересовали дзивчата, а бавело ше на вельким, фодбалским терену, такв. газена. Вельо популарнєйши тот спорт постал кед ше го почало бавиц на малим терену, на яким ше и нєшка бави, а волал ше „мали рукомет”. Од 1960. року рукомет ше почало орґанизовано бавиц. Теди рукометаше бавели под меном ДТВ „Партизан”, а нєодлуга потим клуб вошол до составу СД „Русин”. Стретнуца рукометашох вше баржей прицаговали публику до двора Старей школи. Бавели у Срезкей рукометней лиґи и длуго на тим уровню змаганя були на чолє таблїчки.

ґурнєйши до себе, понеже у тих рокох, кажду гришку хтору направя на тренинґох дзеци барз особнє доживюю. А так би нє требало, бо кед екипа да ґол, або го достанє, то заслуга цалей екипи, а нє лєм поєдинца – приповеда Николина и додава же ше своїм бавячком пита прейґ СМС порученьох чи даяк отримую кондицию док тирваю огранїчени мири рушаня, на цо як гвари, углавним до станє потвердзуюци одвит. ДОБРУ ФОРМУ ЧЕЖКО ГОДНО ВРАЦИЦ По прецени тренера Славка Надя, же би ше дзеци врацели до форми и же би ше ознова порушало моторику при бавячкох, будзе потребне голєм 20 тренинґи. Кед би ше нагло вошло до змаганьох, без пририхтованя мускулох и цалого орґанизма, могло би ше случиц аж и покалїченя. Николина, заш лєм, оптимистична, веряци же ше дзеци по сле огранїчених мирох рушаня зажадаю рукомету и физичней активно сци, та врацанє до спортскей форми можебуц анї нє будзе таки проблем. ■

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Лариса Цвеїч

Сечуанске биле месо Тото єдзенє бар смачне и швидко ше рихта и кед раз покоштуєце будзеце го вариц кажди тидзень.

Поступок правеня:

Потребне:

■ пол кили билого меса ■ цибуля ■ 3 струча цеску ■ 3 мархви ■ пол главки меншей капусти ■ 150 ґрами змарзнутей

Перше попражиц пошекану цибулю, кукурици кед омегча и пременї фарбу, додац по■ кикирики шекану мархву на коцочки. До того по■ присмачка соя сос ложиц порезане биле месо на коцочки и и чили, лєбо гоч цо горкаве посипац дакус зоз веґету. Шицко дин■ ложку меду стовац и ище док ше динстує додац ку■ ложичку ориґана курицу и кикирики и 3 ложки чечней сої. ■ веґета и соль Док ше вари додац ориґано и цеснок аж ■ 300 ґрами рискаши на концу. И пошекану капусту треба додац на концу и охабиц ище кус най ше динстує, бо так капуста останє хрубкаца. Посолїц шицко по власним смаку, уж хто як люби. До окремней шерпенки направиц сладко-горкаву мачанку так же ше положи 3 ложки чечней сої, ложичку чилия и ровну ложку меду. Шицко добре розмишац же би ше зєдинєло и преляц прейґ зготовеного єдла. Рискашу треба окреме увариц у сланей води, одцадзиц ю и послужиц як прилог ґу тому єдлу. Смачного!

Пражени банани на китайски способ Потребне:

Поступок правеня:

■ килу банани ■ 500 ґрами муки ■ 2 вайца ■ ложичку солї ■ ложку цукру ■ ложичку цимету

Шицки состойки вєдно змишац и долївац млєка и води, поступок як и кед правиме цесто за палачинки исти, лєм же мишанїна муши буц густейша. Очисциц банани, порезац по длужини кажду половку банани замачац до мишанїни и пражиц на горуцим олєю, док ше шицки банани нє попражи. Сервирац так же ше тоти попражени банани прелєє зоз розпущену чоколаду, а по верху хто сце може посипац зоз кокосом.

38 РУСКЕ СЛОВО

24. АПРИЛ 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ Оленка Живкович

Пририхтали: Лю. Цвеїч,Т. Салонтаї

Буковачи на тепши

Пририхтованє:

Потребне:

■ 300 ґрами

Буковачи поумивац, посолїц и попопровац, помачац до муки, вец до вайцох и до отрушинох (место отрушинох мож и до сусаму, та вец ище смачнєйше). До тепши положиц папер за печенє, поскладац зготовени буковачи и печиц на 180 ступнї (завиши як вам пече релна), док нє пожовцеє.

Сандра Барань

лєбо сусам

Троугельнїки зоз сиром

Идеални су кед вам треба швидко справиц смачни и сочни фриштик, або вечеру. Количество сира можеце класц як любице, а можеце и комбиновац вецей файти.

Таня Салонтаї

буковачи

■ 2 вайца ■ муки ■ отрушини,

Потребне: ■ ½ кґ готови купчи, ценки цеста ■ 3 вайца ■ ложичка солї ■ пращок за печенє ■ 180 ґрами шметанки ■ 100 ґрами крем сира ■ 150 милилитри олєю ■ 300 ґрами швабского сира ■ сусам за посипованє

Поступок: добре вимишац вайца, соль, пращок за печенє, шметанку, крем сир и олєй. Потим вжац єдно ценке цесто, премасциц го зоз справену мишанїну, єдну або два ложки, преклопиц так, же би сце на концу справели тругельнїк. Премасцовац кажди преклопени бок. До каждого троугельнїка положиц сир, алє так же вам док ше пече нє вичурел. И так повторйовац док єст цеста. На концу шицки троугельнїки премасциц зоз уж спомуту мишанїну и кажди посипац зоз сусамом. Печиц на 200 ступнї коло 20-25 минути.

Пражени сир Потребне за 4 особи: ■ 500 ґр твардого сира (качкаваль) ■ 2 вайца ■ мука ■ отрушини з хлєба (презли)

24. АПРИЛ 2020.

Сир нарезац на грубши фалати. Перше го положиц до муки, вец до вайца и вец до отрушинкох. Пражиц го на олєю, лєбо масци док нє „почервенї”. Смачного!

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОТВОРЕНИ ПИЯЦИ У НОВИМ САДЗЕ

РОК LXXVI ЧИСЛО 16-17 (3885-3886) НОВИ САД, 24. АПРИЛ 2020.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0216N

Фотоґрафия: 0235P

Фотоґрафия: 0237P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

■ ВИРНИ ВЕЛЬКУ НОЦ ПРЕСЛАВЕЛИ ДОМА