RUSKE SLOVO 15 2023

ТИЖНЬОВНІК ПО РУСКИ РОК І.ХХІХ ЧИСЛО 15 (4040) НОВИ САД, 14. АПРИЛ 2023

ю м /уу . г и з к е з і о у о . с

о т

ЦЕНА 40 ДИНАРИ

РЛ г -

9

770350

460007

^

А н ато м и я наш о часу

270-рочнїца образованя

по руски Того року пред нами значни ювилей 270-рочнїца образованя на руским язику, а влонї була 120-рочнїца од предшколского образованя, тиж по руски

Пише: Иоаким РАЦ, предсидатель Националного совиту Руснацох лєм як памятку на прешли часи, у своїх обисцох на муре нєшка чуваю. Чи их обидзе благи витор, смуток нїжни, кед у рускей шветло загаши ше класи?

Цо ше з нами таке стало? Худобни, зачирени до панонского мочару нашо предки мали тварде спознанє, такой по приселєню, же без образованя скапу їх нашлїднїки, та гоч то було без школованого учителя, без учальньох, у малей, зоз бла­ том омасценей, хижки совисни Руснак подучує своїх нашлїднїкох вироученю, писаню и читаню по руски.

Од розкоши же шицко на своєй бешеди шлєбодно хасновац маме? Чи исконского страху нє терчиц и спинац ше високо, бо закончиц лєгко можеш у блаце чи праху,

Двасто седемдзешат роки после того шицкого ми, потомки истого Руснака, место же бизме ше цешели и чували образованє од оводи, прейґ основного и штредньшколского (Ґимназиї), та по факултет на нашим язику, тераз кед шицко завиши лєм од нас, ми ше зочуєме зоз капаньом и утаргованьом руских основношколских оддзелєньох.

та нє дзбаме

У тим, за нас поражуюцим стану, дошлєбодзце ми свою застараносц виражиц на нєузвичаєни способ прейґ стихох поети Якима Чапка з Дюрдьова.

учительох у натури плацело,

Тоти стихи можебуц дакого порушаю на роздумованє, дакому буду здабац на апел, а можебуц дакому то буду лєм крашнє виповедзени стихи. Каждому по його совисци.

КЕД У РУСКЕЙ ШВЕТЛО ЗАГАШИ ШЕ КЛАСИ

чи у рускей шветло загаши ше класи.

Чи щешлїво забули зме на стари часи Кед лєм дома по руски ше шмело, школи зоз своєй кишенки будовало,

черство слово свойо у рукох тримало! Цо ше стало же мац на люцкей бешеди Сина школовац уписує, а у рускей шветло же загаши ше класи, Нє банує?

Кому Катедра Кому театер? Кому слово най нє згашнє,

Нє застанови ше Тиса, нє прелєє гаци, розлєє мутни гнїв на поля злати.

чувац кому придаме. Дзецом кед на бешеди своєй учиц ше спераме.

Нє пошлє Перун копиї печаци, дуб тристорочни вирвец и спалїц за шицки часи. Нє урве ше камень, нє стрешу ше Карпати кед у рускей шветло загаши ше класи.

Велька ше вода ґу векшей моцно гарнє. Мала, потульно ґу нєй ше припиха. На тей чарнїци коренї нас, школа, вира и Матка,

Нова якаш мода при нас настава, та велї цо з руским хлєбом дзеци свойо ховаю слово власне мацеринске,

2

РУСКЕСЛОВО

Чи знаме, Черство тримаю! Єден вирубеме, сциха, зош лїснуц ше маме! Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одраж ую уш ор йовацку политику новинох „Руске слово”

14. АПРИЛ 2023.

З м ист

РУСКЕ СЛОВО Тижньовнїк 4-5. СхадзкаОдбору за образованє НС Руснацох у Дюрдьове

Нашо места 6. Скорей и лєгчейше до превентиви

Економия 10-11. Польопривреднїки озбильно похопели важносц проєкта

Духовни живот 14-17. Велька ноц у Руским Керестуре и Квитна нєдзеля по наших парохийох

Мозаїк 18-19. Интересантни видео-знїмки Филипа Будинския

Култура и просвита 21. Одбранєна докторска дисертация Ани Римар Симунович

Руснаци и швет 24-25. Иґор Давид зоз Ирскей

Людзе, роки, живот 26-27. Стретнуце: Серафина Медєши зоз Коцура

Информатор 30-33. Мали оглашки и

Іп тетогіат

Спорт 34. Наймладши нє преставаю шоровац побиди

Интермецо 38-39. Горуци тепши

ШИЦКИМ НАШИМ ЧИТАЧОМ, ХТОРИ ВЕЛЬКУ НОЦ СЛАВЯ ПО ЮЛИЯНСКИМ КАЛЕНДАРЕ, ЩЕШЛЇВИ И БЛАГОСЛОВЕНИ ВЕЛЬКОНОЦНИ ШВЕТА ЖИЧИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО ”

Насловни бок: Велька ноц у Руским Керестуре Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ С Л О В О ” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней м енш ини * Видава НВУ ,,Руске сло во ”, Нови Сад * Перше число вишло15. юния 1945. року у Руским Керестуре* Адреса: НВУ ”Руске с л о в о ”, Ф утож ска 2/Ш, 2 1 0 0 0 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван Сабадош, В ероника Вуячич, М икол а М. Цап, М икол а Ш анта * редакторе/ки р у б р и к о х - Мирон Горняк-Кухар, Мартица Тамаш, Александар Паланчанин, Олена Папуґа, Славица Фейса, Ясмина Д юранїн * новинаре/ки - Мария Афич, Влада Дїтко, Оля Русковски, Лидия Вереш * лекторки - БлаженаХома-Цветкович, Рената Вуясинович * ґраф ична редакторка - Л ю пка Цвеїч * ґраф ични дизай нер ки - М ария Гудак, Таня С ал он таї* Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 2 0 0 0 динари, а у инож емстве 100 евра * Ж ир о-р ахун ок Вапса Іпіеза а.сі. ВеодтасІ160 -92 3 2 4 4 -8 2 * Девизни рахунок 1 6 0 -0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 -5 3 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ,,М ахіта дгаР’ Петроварадин * Е-таіІ: гегіаксі|а@ги5ке5Іоуо.сот * №еЬ 5ІІе:тм\м.ги5ке5Іото.сот * УУ І55М 0350-4603 * С 0 В І5 5 5К-ІР 15915778 * Д руковани ти р аж 2 0 0 0 *

Директор д р Б О Р И С ВАРҐА *** Главна и одвичательна редакторка О Л Е Н А П Л А Н Ч А К -С А К А Ч

14. АПРИЛ 2023.

Новини „Руске сло во” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стри бе рни м венцом 1970. року.

РУСКЕСЛОВО 3

Т и ж н ь о в н їк СХАДЗКА ОДБОРУ ЗА ОБРАЗОВАНЄ НС РУСНАЦОХ У ДЮРДЬОВЕ

Можебуц ище вше нє конєц рускей класи У просторийохОсновней школи „Йован Йованович Зм ай" отримана схадзкахтору заказал Одбор за образованє Националного совиту Руснацох, нахторей главна тема була проблем колоуписованя школярох до першей класи руского оддзелєня

На схадзки хтора отримана стреду, 5. априла, присуствовали предсидатель НС Руснацох Йоаким Рац, предсидателька Одбору за образованє НС Руснацох Олена Папуґа, педаґоґа у керестурскей ш коли Любица Няради, директорка дюрдьовскей Основней школи Любица Клепич, педаґоґа Соня Шанта и учи­ тельки, Мария Тртич и Єлена Кухар. Зоз локалней са­ моуправи бул присутни Лазар Чонкич и ч лен НС Руснацох Микола Кухар зоз Дюрдьова.

Пише: Лидия ВЕРЕШ

же родичи виражели обаванє же ше дзеци нє знайду у рускей класи, бо ше одмалючка учели по сербски. У Дюрдьове у Дзецинскей заградки, у Оводи, на якишик способ загашена тота чиста руска воспитна ґрупа. Постої мишана ґрупа, сербско-руска, алє там ґенерациї розлични, од трох-штирох рокох по предшколски дзеци. Же би ше ришело проблем хтори уж роками постої у Дюрдьове, нєобходне же би ше озно­ ва направело руске оддзелєнє у Оводи. Дзеци треба же би ше учел и одмалючка бешедовац на своїм мацеринским язику и думам же би найлєпше було кед би дзеци у Оводи по руски учели уж од трох-штирох рокох. Кадри хтори би учели дзеци по руски єст, алє насампредз треба велька потримовка родичох же би ше тота задумка и витворела у реално сци. Родичи хтори нєшка були на схадзки ше ище вше нє опредзелєли до хторого би оддзелєня уписали свойо дзецко, бо ше обаваю же ше дзецко нє знайдзе у рускей класи, праве пре язичну бариєру хтора на­ стала у забави - гварела Папуґова. До бешеди ше уклю чели и учительки. Вони родичом потолковали хтори то предносци малих оддзелєньох и подзелєли свойо искуства. Виприповедали и же ше нє раз случело же дзеци приду до першей

На схадзки тиж присуствовали и родичи чийо дзеци треба же би на сшень почали ходзиц до першей класи основней школи. На сходзе, насампредз роди­ чи, винесли свойо думаня и дилеми о тим важним питаню за нашу заєднїцу. Як векшина надпомла, найбаржей ше обаваю дац свойо дзецко до руского оддзелєня прето же думаю же ше дзецко нє знайдзе у дальшим школованю. Дзепоєдни гварели и же ше други дзеци вишмеюю з дзецох зоз руских оддзелєньох, та же и то єдна з главних причинох прецо нє сцу дац дзецко до рускей класи.

Треба ознова врациц руске оддзелєнє до Оводи По словох Папуґовей, єдно з главних препущеньох у Дюрдьове то же у Оводи загашена руска воспитна ґрупа. Дзеци ше нє уча по руски, же би ше их вец мобилизовало до першей класи на руским язику. Єден од проблемох о хторих бешедоване на схадзки и тото же у Оводи треба ознова направиц руску ґрупу, поне-

4

РУСКЕСЛОВО

класи, а нє знаю приповедац по руски нїч, алє до януара уж звладаю руски язик и далєй можу предлужиц свойо школованє без проблема. Єдна од предносцох малих оддзелєньох то же ше учительки и наставнїкове можу пошвециц каждому дзецку, а з тим дзеци вец дома маю вельо менєй учиц, як цо маю кед учительки з нїма поєдинєчно менєй робя. Указало ше же праве зоз тих малих оддзелєньох,

14. АПРИЛ 2023.

Т и ж н ь о в н їк кед бешеда о Дюрдьове, зоз руских оддзелєньох, скоро каждого року єст школяр ґенерациї и вельке число школярох хтори ношителє Вуковей дипломи. То нє значи же нашо дзеци надпросеково, алє же у тим вос пит ним обра зов ним цеку, од першей по осму класу, мали иншаки третман, яґод школяре дзе их єст два це це ро и вецей.

Билинґвалносц велька предносц Лазар Чонкич визначел же дюрдьовска школа барз значна за општину Жабель, праве прето же є двоязична школа и же локална самоуправа пороби шицко цо у єй моци же би ше ознова отворело оддзелєнє на руским язику.

НА ЗАЄДНЇЦКЕЙ ЗУМ СХАДЗКИ ДВОХ ОДБОРОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

Предложене розподзельованє средствох з покраїнских секретариятох и городу На заєднїцкей схадзки Одбору за културу и Вивершного одбору Националного совиту Руснацох хтора 5. марца отримана прейґ Зум платформи прилапени предкладаня як розподзелїц средства за софинансованє проєктох хтори з рускей заєднїци сцигли на конкурси Покраїнского секретарияту за културу, явне информованє и

Основна школа у Дюрдьове єдина школа у општини Жабель хтора двоязична. То за нас, а и за нашу державу барз значне. Школа у Дюрдьове преглашена за школу од окремного значеня за Автономну одношеня з вирскима заєднїцами и Покраїну Войводину - гваПокраїнского секретарияту за образорел Чонкич. ванє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци. На тоту бешеду надовязала ше и педаґоґа Шантова, хтора бешедовала о велїх предносцох билинґвалного образованя. Спрам психолоґийних виглєдованьох, билинґвални дзеци указали лєпши схопносци за мултитаскинґ и маю злєпшану схопносц за комуникацию. Виглєдованя указали и тото же розвой билинґвал но сци уплївує на структуру мозґу, цо може звекшанц коґнитивни схопносци, як цо то паметанє, увага и роздумованє. На концу схадзки порадзене же члени НС Руснацох, вєдно зоз учительками, обиду родичох хтори нє були на схадзки и поєдинєчно побешедую з нїма о питаню уписованя дзецка до руского оддзелєня.

14. АПРИЛ2023.

Обидва одбори дали и предкладанє за розподзельованє средствох з буджету Городу Нового Саду по Явним конкурсу Городу Нового Саду за финан со ванє и софи нан со ванє проєктох у култури у 2023. року на хтори сцигли и три проєкти з рускей заєднїци. Вивершни одбор тиж потримал предкла данє Одбо ру за инфор мо ванє т.є. їх предкладанє за софинансованє проєктох з обласци информованя тиж по конкурсу Городу Нового Саду. Схадзку водзели предсидателька Одбору за културу М елания М али и предсидатель ВО Ж елько Ковач, а при сут ни були шесце ро ч л е ни пер ш ого и штверо другого одбору. Роз­ подзельованє средствох на кон кур сох Покраїнских секре та риятох предлож ела предсидателька Малийова, а после дискусиї вишло и друге предкладанє, алє на концу при ла пе не пред кла данє Малийовей. Тиж єй предкладанє потим прилапел и ВО.

На Конкурсу Покраїнского секрета­ рияту за културу у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и сучасней уметнїцкей творчосци опредзелєни 700 000 тисячи динари за здруженя, т.є. КУД-и и 100 000 за институциї култури. На тот Конкурс у першей обласци конкуровали дзевец нашо Дружтва за орґанизованє своїх манифестацийох, а три проєкти одбити, понеже нє сцигли у предвидзеним термину. У другей обла сци Кон кур су за софи нан со ванє видавательней дїялносци на язикох националних заєднїцох, опредзелєни вєдно 540 000 дина­ ри, од чого 400 000 за институциї, а 140 000 за други нєпрофитни здруженя, а сцигли штири проєкти. Максимална сума котра може буц додзелєна по проєкту 300 000, а минимална 70 000 динари. На Конкурс Покраїнского секретарияту за образованє сцигли 13 про­ єкти з нашей заєднїци. Прилапени предкладаня на софинансованє проєктох з покраїнских секретариятох буду прешлїдзени на конєчне одлучованє кон курс них коми сийох дотич них секретариятох и аж вец урядово буду доступни явносци. На схадзки було розлични думаня и видзеня як розподзелїц пенєж, алє и кон струк тив на диску сия з котру ше заш лєм дош ло до заєднїцкого становиска. Прето член Одбору за културу Иван Канюх предлож ел же би ше надалєй озбильно похопело тоту робо­ ту и виробело критериюми по котрих ше будзе одредзовац сума за проєкти, помогнуц нашим дружтвом котри мали слабши проєкти же би их дзвигли на висши уровень и так ше одш м елєли конкуровац и на други уровнї нє лєм до Националного совиту, зоз чим ше злож ели и други присутни член и Одбору. М. Афич

РУСКЕСЛОВО 5

Н аш о м еста ДИҐИТАЛНИ МАМОҐРАФ И КОЛПОСКОП ОД ПОКРАЇНИ ДО КУЛИ

Швидше и лєгчейше до превентиви Покраїнска влада видвоєла, прейґ Секретарияту за здравство, коло 2 милиярди динари за финансованє, або софинансованє вибудови, за отримованє 70 здравствених установох у АП Войводини. Предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович, при уручованю кон трактох представнїком тих установох, визнач ел же то предлуженє континуованого укладаня до шицких здравствених институцийох и же то єдєн од приоритетох Покраїнскей влади од 2016. року. Тото потвердзує и податок же потераз, за седем роки зоз покраїнского буджету видвоєне вецей як 21,8 милиярди динари и наведзене же Покраїнска влада, вєдно зоз управами институтох, ш питальох и домох здравя, творела лєпш и условия за роботу занятих и лїченє пациєнтох. За дзевец общи и специялни шпи талї и шейсц заводи видвоєне вкупно вецей як 1,4 милиярди дина­ ри за диґитални мамоґрафи, ултрагабово апарати, лапароскопски и ґастроскопски апарати, опрему за патолоґию и другу медицинску и нємедицинску опрему хтора потребна за дияґностику и лїченє пациєнтох.

Дом здравя Кула у тим инвестицийним циклу су Покраїнскей влади достал средства зоз котрима ше обезпечи набавянє диґиталного мамоґрафа и диґиталного колпоскопа. Модерни мамоґраф и колпоскоп буду барз драгоцини кед превенция рака у питаню, а зоз превентивнима препатрунками могло би ше на час одреаґовац и лїчиц же би ше зменшал процент смертельносци од тих онколоґийних дияґнозох з ог­ лядом на тото же тота статистика забриґуюца. Д. Барна

ПЕНЗИОНЕРСКИ КАРТОЧКИ

Бенефициї чекаю пензионерох Приявйованє за пензионерски карточки у цеку, а шицки пензионере ше можу приявиц най ше им ю направи. Зоз тоту карточку старши гражданє годни достац попусти у розличних предавальньох. Од податкох котри потребни то єдинствене матичне число гражданох, чи сло телефона, лєбо мейл адреса. Вимогу за видаванє пензионерскей карточки пензионере можу поднєсц електронски на сайту ПИО Фонду, лєбо у филияли Фонда. Же би ше пензионером олєгчало и пошвидшало тоту процедуру, локална самоуправа у сотруднїцтве зоз шицкима меснима заєднїцами у општини Кула орґанизує помоц при приявйованю за пензионерски кар точ ки.

Пензионере у роботним чаше своїх месних заєднїцох зоз особну карточку можу поглєдац помоц коло прияви. Поте раз ше за пен зи онер ски кар точ ки приявели 500 000 гражданє Сербиї, а дзекуюци тим карточком, хаснователє пензийох од 1. октобра годни куповац по вигоднєйших ценох и годни добивац туньши услуги од компанийох котри укажу дружтвену одвичательносц и уключа ше до тей важней акциї. Кед ше будзе куповац зоз пензионерску карточку буду ше зберац боди котри ше годни познєйше вихасновац за витворйовнє додатних вигодносцох. Д. Б.

6 РУСКЕСЛОВО

14.АПРИЛ2023.

Н аш о м еста СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

Злучи ше два подприємства На схадзки Скупштини општини Шид, хтора отримана 7. априла главна точка дньового шора була одлука о порушованю поступку за злучованє ЯКП „Явне ошвиценєуслуги и отримованє" ґу Явному подприємству „Завод за урбанизем" Главна точка дньового шора на схадзки була одлу­ ка о порушованю поступка за злучованє ЯКП „Явне ошвиценє, услуги и отримованє” ґу Явному под­ приємству Завод за урбанизем. Уводнїчар за тоту точку бул општински правобранїтель Милан Филипович хтори гварел одборнїком же причина за таки поступок же ЯКП „Явне ошвиценє, услуги и отримованє” нє може дїловац на тарґовищу. После одлуки СО, як наглашел Филипович, уш лїдзи контракт медзи двома подприємствами и ище єдна одлука општин ско го пар ла мен та. Одлу ка вигла са на без розправи. Най здогаднєме, тото подприємство у преш лим року м ало утрату, СО формовала Анкетни одбор хтори випитал дїлованє и одборнїком поднєсол звит после хторого розришени доректор Никола Васич, а за о.д. директора менована Славица Сремац. СО тиж принєсла и одлуку з хтору прилапела Зви­ ти о роботи Општинскей управи за 2022. рок хтори поднєсла началнїца Бояна Мравик. Одборнїки розришели длужносци члена Школского добору Музичней школи „Филип Вишнїч” Александра Новаковича и за нового член а меновали Ружицу Настасич Ненадович, а дали и согласносц на вименки и дополнєня Статута Предшколскей установи „Єлица Станивукович Ш иля,” а о пременкох одборнїкох поинформовал а директорка установи Свєтлана Смолич. Вона обгрунтовала же вименки розказала покраїнска про-

свитна инспекторка хтора була у инспекцйним надпатраню установи. Предсидатель општини Зоран Семенович гварел у розправи же обгрунтованє директорки нє досц ясне цо и як треба вименїц и у єдней хвильки аж гварел же би пременки нє требало прилапиц на тей схадзки. Директорка одвитовала же би вец на шлїдуюцу схадзку приш ол и правнїк же би було лєпш е обгрунтованє, алє на концу одборнїки вигласали вименки и дополнєня Статута установи. СО тиж дала согласносц на одлуку Школского одбо­ ру Основней школи „Йован Йованович Змай” о пре­ менки шедзиска школи. Спомнута школа уж була у будинку Основней школи „Сримски фронт” , а тераз ше находзи у церковним будинку СПЦ у Школскей улїци число 5 у центре городу, дзе дакеди и була, док ю початком 90-тих рок ох преш лог о вику нє пре селєли до будинку школи „Сримски фронт” . Одборнїки на пиятковей схадзки принєсли и вецей маєтно-правни одлуки зоз своєй компетентносци. Вл. Дї.

НОВИ САД: НОВИ РОЗПОРЯДОК ЗА ПРЕВОЗ ПУТНЇКОХ

Од априла ше длужей чека автобус и же шицко муши буц ускладзене з потребами їх хасновательох. В елї автобуски ли н и ї утаргнути, та так єст и до 8, 13 та и 16 ли н и ї менєй як потераз, на скоро каждей з нїх. На векшини автобуских станїцох нєт обвисценя, там стої стари розпорядок кеди ма автобус присц на станїцу.

Явне городске транспортне подрпиємство „Нови Сад” 0С8Р) прейґ медийох поинформовало своїх гражданох же ше од 1. априла утаргує вельке число автобуских линийох у городзе и городских населєньох. Зоз спомнутого подриємства толкую же ярнї розпо­ рядок таки прето же анализи указали же превоз путнїкох муши буц рационалнєйши и економичнєйши

14. АПРИЛ 2023.

Накадзи вистка о тим обявена, в елї Новосадянє реаґовали, окреме на дружтвених мрежох, дзе ше поносовали пре и так зменшани простор за паркиранє автох у варошу, город вше векши та вше векши гужви, а тераз очежани и превоз на автобусох. О новим розпорядку автобусох мож ше информовац на сайту 0С8Р) и новей апликациї за мобилни телеф они Мйшагі. С. Ф.

РУСКЕСЛОВО 7

Н аш о м еста У ДЮРДЬОВСКЕЙ ШКОЛИ

Родительство у 21. вику У Основней школи пггварток, 6. априла, отримана ище єдна трибина за родичох под назву ,,Виволаня родительства у 21. вику” . Трибину водзела Александра Виславски, вихователька у заградки „ Дюрдєвак” Предшколскей установи „Д зецинство” и медзинародно сертификовани Монтесори педаґоґ за дзеци возросту од трох по дванац роки. Виволаня родительства ше през историю меняли, а зоз приходом нових технолоґийох и дружтвених пременкох, родительство у 21. вику представя своєфайтове виволанє. На трибини ше бешедовало о диґиталней технолоґиї, роботи и ф амелиї и дружтвених прицискох. У ери мудрих телефонох, дружтвених мрежох и видео бавискох, родичом вельке виволанє же би свойо дзеци научели як треба хасновац технолоґию на одвитуюци способ, а источашнє ше боря процив неґативного вплїву хторе тота технолоґия може мац на їх менталне и физичне здравє и розвиванє. По словох Вислав ско вей, найвек ша гри шка роди чох то же ,,уруцели” телевизори до дзецинских хижох и пущели же би им дзеци воспитовала телевизия. Зоз векшима вимаганями на роботним месце, велї родичи маю почежкосци вибалансовац свойо професийни и родительски обовязки. Велї чувствую же ше нє можу пошвециц єдней ствари, без же би занєдзбали другу. Праве прето родичи и страцели конекцию зоз дзецми. На питанє дзепоєдних зоз публики на яки способ то можу пременїц, Александра гварела же ключ успиху у щирим попатрунку.

- Єдна мац ми ше попоносовала же єй дзивче нїґда нє сце облєчиц тото цо єй вона порихта и нє сце же би єй виплєтла варґочи. На мойо питанє, цо хиби же би до оводи пришла така яка сце, мац ми одвитовала же ше пооблєка як ,,циркуз” , а єден од проблемох бул и тот же то бул жимски час, а дзивче сцело облєчиц лєтню сукенку. Я єй гварела же нє проблем же би ше дзецко пооблєкало так як сце, бо вона себе така кра­ сна и посовитовала сом ю же би дзивчецу обяшнєла же вонка жимно и муши ше иншак облєчиц. Ютредзень тото дзивче до оводи пошло у тей сукенки, под хтору мала длугоку маїчку и гулагопки, а на ножкох мала ґумово чижмочки. Тото сом виприповедала як єден од добрих прикладох кед слово о тим же ше дзеци муша справовац так як дружтво наказало же то прикладне. А то нє так - зоз тоту кратку приповедку, Виславскова закончела ище єдну трибину. Л. В.

КАРИТАСОВ ВЕЛЬКОНОЦНИ ВАШАР У КОЦУРЕ

Прикраски и лакотки за наиходзаци швета У церковней сали грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре внєдзелю, 9. априла, отримани традицийни Вельконоцни вашар котри орґанизовал парохиялни Каритас. После Службох Божих парохиянє могли нащивиц церковни просториї и поопатрац рижнородне понукнуце котре порихтали числени домашнї викладаче.

Нащивителє могли купиц вельконоцни прикраски, венчики, домашнї колачи и резанки, писанки, рижни ручни роботи, та и упечени паски за наиходзаце швето. Полни мещки з накупеним були доказ же вашар бул успишни. Цени були углавним символични, а на концу задовольни були и тоти котри куповали, алє и тоти котри предавали. О. Р.

8

РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

Н аш о м еста ДЮРДЬОВ

Креативна роботня за наймладших У просторийох Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, всоботу, 8. априла, отримана креативна роботня за наймладших членох, у хторей ше наймладши пририхтовали за Вельку ноц. На роботнї дзеци мали нагоду указац свою кре атив носц и напра виц вельконоцни прикраски. През розлични технїки и зоз рижнима материялами правели курчатка и заячки и цифровали папе ро во писан ки. Креативна роботня за дзеци була полна зоз позитивну енерґию и наймладши члени дюрдьовского Дружтва уживали у друженю и вирабяню прикраскох. На роботнї тиж так мали нагоду уживац слухаюци дзецински шпиванки по руски и виражовали ше през свою креативносц.

Орґанизаторе барз задовольни як прешла роботня и яке було одволанє. Планує ше орґанизовац цо вецей активносци за наймладш их членох дюрдьовского Дружтва. Л. В.

ВЕЛЬКОНОЦНИ БАЗАР У ВЕРБАШЕ

Манифестация була нащивена и успишна Богате понукнуце котре викладаче порихтали за нащиви тельох облапяло цифр о ва ни писан ки при кра ше ни з рижни ма технїками, вельконоц ни деко ра циї, заячки, кошарочки. Викладаче квалитетного меду, як и рижних лакотки, колачох обрадовали шицких лю бительох сладкого. На Вельконоцним базару було и квеца за прикрашованє заградкох, алє и обисцох за наиходзаце швето. Манифестация Вельконоцни базар промововала традицию, обичаї вязани за вельконоцни швета, з цильом очуваня и отримованя традициї и обичайох на тих просторох. Того роч на мани фе ста ция под назву Вельконоц ни базар отримана початком тижня, 11. и 12. априла, на Площ и Николи Пашича у Вербаше. Док тирвала, шицки нащивителє могли купиц рижни декоративни прикраски з мотивами Велькей ноци, вельконоцни лакотки, паски, як и сувенири, квеце, домашнї мед и палєнки, и инше.

14. АПРИЛ 2023.

Вельконоцни базар орґанизовала Туристична орґанизация општини Вербас, а празни столїки викладательох и полни мещки нащивительох котри преходзели по централней городскей Площ и найлєпше шведочели успишносци тогорочней манифеста циї. О. Р.

РУСКЕСЛОВО 9

Економ ия ПРЕДНОСЦИ И ПРОБЛЕМИ ПРИ УВОДЗЕНЮ Е-АҐРАРУ

Польопривреднїки озбильно похопели важносц проєкта Пише: Деян БАРНА

Министерство польопривреди 16. марца почало зоз пробу електронского реґистра польопривредних ґаздовствох(еРПҐ), цо бул и нови крочай при уводзеню системи еАґрар Ц иль пробного периоду бул же би п оль оп р и ­ вреднїки преш ли през цали процес и кед же би обач ел и даяки нєправилносци лєбо почеж косци у функционованю системи, же би их риш ели на час и осиґурали нєзавадзане и ефикасне функционованє еРПҐ. За два и пол мешаци, як почала приява до нового еРПҐ, еИД чи сло превжало коло 240 тисячи польопривредни ґаздовства. Министерка польопривреди Єлена Танаскович визначела же тота нова система зашпо рує час, а польопри вреднїки год ни пер ши раз превериц стан свойого ґаздовства на компютеру лєбо телефону, а же би ше приявели за субвенциї, шицки муша буц реґистровани. Тиж додала же на платф орм и еАґрар реґистроване вецей як 30 тисячи польопривредни ґаздовства и же є подзековна на таким вельким одволаню. На схадзки Одбору за польопривреду, лєсарство и водопривреду Скупштини Сербиї, указане на предносци еАґрару, алє и на проблеми зоз котрима ше польопри вреднїки у Сер биї стре таю при приявйованю на тоту информацийну систему.

Час нєогранїчени, алє ше уписац треба цо скорей На схадзки поведзене же ше потераз вецей як 240 тисячи польопривреднїки приявели за електронски идентитет (еИД), 12 800 ажурирали податки, а же 65 тисячи приступели системи, та и мож повесц

ПЛАН РОЗПИСОВАНЯ ЯВНИХ ПОВОЛАНКОХ Ж е би ше могло плановац приявйованє до елек­ тронского реґистру польопривредних ґаздовствох (еРПГ), информуєме вас о плану розписованя явних поволанкох Министерства польопривреди, лєсарства и водопривреди. Явна и поволанка за субвенциї по гектару розпи­ сана 3. априла и будзе отворена 45 днї, цо значи по 15. май, за ґенетику од 15. априла по 15. май, за пчоли од 1. по 20. май, за крави за целєнє и хованє целятох од 10. априла по 10. май и за буячки за карменє од 20. априла по 10. май. М. Т. же польопривреднїки озбильно похопели важносц проєкта и руш ели до тей процедури. Дер жав ни секре тар у Мини стер стве польопри вре ди, лєсар ства и водо при вре ди Ива на Попо вич визна че ла же тото мини стер ство пору ша л о при по ведку коло еАґрару, пре помоц шиц ким польопри вреднїком же би, практично, зоз єдним кликом закончели свойо прияви и швид­ ше и лєгчейш е кон ку ро ва л и за субвенциї и безповратни средства котри наменєни польопривреди. Под час схадзки поведзене же увод зенє еАґрару и моде р ни за ция у ґлобалу добра ствар, алє же и час хтори одредзени за уписованє до реґистру кратки, и же на

10 РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

Економ ия

тей роботи анґажоване м але ч и сло лю дзох котри помагаю польопривреднїком. У медзичаш е ришени проблем огранїченя часу уписованя до реґистру,

ТЕРМИНИ ЗА РЕҐИСТРАЦИЮ У Руским Керестуре реґистрацию еАґрару можлїве поробиц штвартками од 9 по 15 годзин, у просторийох Месней заєднїци, у Кули реґистрация ше роби кажди дзень од 8 по 15 годзин, у просторийох Општини, концелария 304, док ше у Липару реґис­ трация еАґрару може поробиц у просторийох Мес­ ней заєднїци од 9 по 15 годзин. Кед слово о других населєних местоху Општини, явносц будзе благочасово обвисцена о терминох. Польопривреднїком з подручохопштинохВербас, Кула, Бечей и Србобран при реґистрациї помагаю совитодавци Польопривредней совитодавней и фахо вей служби Вер бас, хто ри дежураю у населєних местох у тих општинох. Од нїх особнє мож достац шицки информациї у вязи зоз видаваньом еИД (еШ) параметрох, як и на телефонске число ПФСС Вербас 021/705-421.

так же дати нєогранїчени час, алє и суґероване же би ше то покончело у цо кратшим периодзе. Потераз, польопривреднїки муш ели представиц и п оп олн їц вельо податки, а дзепоєдни ше и повторйовали, а як статистика указує було потребне коло 4 до 5 годзини же би ше пополн єло прияву и придало прикладнїк. Тиж визначене же вельке ч и сло польопривреднїкох у Сербиї ма лєм осем класи основней ш коли и же тоти лю дзе практично електронски нєписмени, же нє розумя як функционую компютери, м обилни телеф они и електронски прияви, а велї нє маю анї особни карточки зоз чипом.

Нєт вельо паперовей документациї и кратки час обрабяня податкох П ольопривреднїки котри нє маю м обилни т е л е ­ фони, можу у МУП-у виняц квалификовани елек ­ тронски сертификат (КЕС), котри у електронским чераню податкох заменює подпис даякей особи. Министерство польопривреди, лєсарства и водопривреди скорей сообщ ело же ше еАґрар уводзи зоз цильом модернизациї и пошвидшаня процесу упису податкох. Кажда пременка чежка, алє кед прейдзе тот про­ цес звикнуца, вец то постанє цошка цо у велїм одлєгчує.

еАграр ТіїеЯероЬіісої5сгЬи Ркі)йтіа МіпіигуоГАдлсиїтілр, М*иі.аіра*С‘ і'<*Мпр«і*(*Ж. к т іг у ,}пд паїсі тіпадтегЛ 1 ^ 1 цумрсім л мдолрмреле

14. АПРИЛ 2023.

Бенефициї котри приноши еАґрар то: заобиходзенє обсяжней докум ентациї на паперу и кратши час за обробок податкох. У општини Кула тиж у цеку реґистрация польопривреднїкох на нову инф ормацийну систему еАґрар. Даскельо стотки польопривредни ґаздовства уж реґистровани, а максималну помоц и потримовку у тим даваю им општина Кула и месни заєднїци на єй териториї. З оглядом на тото же у питаню нова система, велїм польопривреднїком нєобходна коло того помоц, та уведзени термини у хторих польопривреднїки можу поробиц реґистрацию.

РУСКЕСЛОВО 11

Економ ия УСПИХ НОВОСАДСКИХ ДИЗАЙНЕРОХ

Интернационална награда за дизайн катамарана Архитекта Светлана Моїч Джакула, власнїца и директорка Студия за архитектуру и дизайн „ЗаК&Шаїег” зоз Нового Саду и єй тим 16. марца на престижним сайме у Италиї достали познату интернационалну награду за дизайн яхтох - Милениюмску на­ граду за яхти 2023 (М іііепіи т Уасіїї Авдаггі 2023).

ви будовалїще ладьох Соїпадо Магіпе зоз Сплиту. Награду М іііепіит УасИі Авдаггї тим Студия тераз достал други раз, першираз ю достал 2015. року за Проєкт верхомплїваюцого готела. Тоти награди наисце вельки успих за 20 роки їх робо­ ти.

Проєкт отвореного катамарана наТоту значну награду додзелює ше у стал у сотруднїцтве Дизайнерско-архирамикох 8ЕАТЕС-а, Сайму технотектонского студия „ЗаіІ&Шаїег” д.о.о. з лоґиї, технїки и компонентох у науНового Саду и Ладьоинженєрского сту­ тичним секторе, єдиней такей подїї дия „Окус Мора” д.о.о. - гутори Светлана на Медитерану и Студио „ЗаіІ&ШаІег” Моїч Джакула. ю достал за свой Проєкт отвореного Иншак, тей найновшей награди предкатамарана. Студио „ЗаК&ШаІег” обСветлана Моїч Джакула ходзела награда хтору Студио достал у дедумал дизайн ентериєра и палуби за цембру за дизайн ентериєра ричного крузера, хтори нови отворени катамаран за дньово вилєти хтори пра розвили у сотруднїцтве зоз голандским будовалїщом ладьох „Вахали” зоз Засавици при Сримскей Митровици. Светлана Моїч Джакула позната и як добитнїца Балканскей награди за женске поднїмательство (Ваікап Р ета іе ЕпІгергепеигйИір Авдаггїй 2014) за найуспишнєйши йіагі-ир проєкт, хтору додзелює В-ШСо (Ваікап Ш отеп Соаіійоп). Студио „ЗаіІ&ШаІег” достал вецей награди за архитектуру и дизайн. За проєкт ентериєра авиона Боинґ 787 Студио достал награду ІпІегпаИопаі Уасіїїз & Ауіайоп Авдаггїй 2014 у Лондону. М. Т.

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА 90. МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ У НОВИМ САДЗЕ

На ювилейней манифестациї буду вредни дарунки Ю вилейни 90. Медзинародни польопривредни саям у Новим Садзе будзе од 20. по 26. май на завартей и отвореней часци Новосадского сайма и Конґресного центра Мастер. Нєдавно, 31. марца, зоз святочну академию и у присустве визначних госцох и аули Новосадского сайма означени 100 роки Ново­ садского сайма, з тей нагоди емитовани и филм, а одбавена и представа з хторима представена робота од 1923. року потераз. Пририхтованя за польопривредни саям чечу навелько, а фахово комисиї за оценьованє квалитета робя каждодоньово. Ґенерални спонзор тогорочного сайма будзе Ґлобус осиґуранє, Жем партнер - Италия, Златни спонзор - А л Дахра, а Банка партнер Банка Поштан скей шпо ровнї. Традицийно, за нащивительох з купенима уходнїцами орґанизує ше Дарунок бависко и того року дарователє порихтали пейц дарунки. Аґропанонка МТЗ Финке ДОО подарує трактор Беларус м одел 820 и ХМС розсиповач минералного гною м одел А1000, компания КИТЕ ДОО подарує

12 РУСКЕСЛОВО

Фахово комисиї за оценьованє квалитета робя трактор Джон Дир 5045Д, а МБВ штирошорову пнеуматичну шеячку Оздуман и пирскачку Бадили од 600 литри. Цена поєдинєчней карти 700 динари. Уходнїци за ґрупни нащиви (найменєй 15 особи) 500 динари. За колективни нащиви школярох и студентох, дзеци од 7 по 14 роки и пензионерох дньова карта кошта 350 динари. За таки нащиви нєобходне доручиц наяву з числом нащивительох и то на меморандуму здруженя, школи, факултета, з печацом и подписом овласценей особи. М. Т.

14. АПРИЛ 2023.

Економ ия ЗВОНКО ГНАТКО ЗОЗ ШИДУ О ПРОБЛЕМОХ У ПРОДУКЦИЇ И ПРЕДАВАНЮ ОВОЦИ

Перше мраз, вец одкупйоваче Док ше оберало яблука, одкупна цена им була нїзка, од 18 по 20 динари по кили, тераз яблука драгши, алє направени значни трошки чуваняухладзальнї Овоц порихтана за нови урожаї у числених овоцнїкох, та подобно и у овоцнїкох познатого продукователя Звонка Гнатка, дипломованого инженєра овоцарства зоз Шиду чийо овоцнїки на подручу Бикичу. Гнатково овоцнїки на час орезани, алє вон донєдавна мал бриґи з предаваньом прешлорочних яблукох. Яки проблеми у тей продукциї було пре ш лей сезони, праве нам вон и потолковал. Памета 19. април прешлого року кед бул моцнєйши мраз хтори залапел овоцнїк и спричинєл значни чкоди. - Мам шейсц сорти яблукох, а три сорти - Айдаред, Червени делиш ес и Ред Йоана Принц ми змарзли коло 90 одсто на трох гектарох. Урожай бул лєм штири тони по гектаре, односно мал сом 12 тони зоз тих трох гектарох. На двох гектарох дзе Ґрени смит, Златни делишес и Фуджи нїч нє змарзло и урожай бул 100 тони - гвари Гнатко и додава же чкоди спричинєни у овоцнїкох хтори на надморскей висини од 120 по 150 метери. Наш собешеднїк гвари же предаванє яблукох було досц очежане ище док ше оберало яблука, теди одку­ пйоваче понукали цену од 18 по 20 динари по кили. ПРЕ ВОИНУ ВЕКШИ ТРОШКИ ПРЕВОЗУ Од прешлого року проблем зоз вивозом овоци до Русиїспричинєлаи войнау України. Превозки тран­ спортую овоц доокола, а нє як пред тим цо виволало векши трошки за превоженє. Тиж, подрагшело обовязне осиґуранє транспорту, а тоти трошки падаю на терху продукователя, односно овоцара.

Гнатко уж роками ма свою хладзальню у хторей донєдавна, скоро по конєц марца, чувал яблука у бокспалетох до хторих ше змесци по 300 кили. Яблука були шейсц мешаци у хладзальнї и през тот час калирали од 3 по 5 одсто, а тиж мал и значни трошки за елек трич ну енерґию. - Яблука сом предал по 27 динари, алє кед бим зраховал трошки хтори сом мал през тоти шейсц мешаци, вец на концу випаднє же сом яблука предал по даякей просековей цени од 15 по 18 динари за килу. Знам досц дробнєйших овоцарох хтори нє маю свою хладзальню, та пре таки обставини повиберали овоцнїки. Од новей продукцийней сезони нє обчекуєм же будзе лєпша, думам же будзе як предходна або аж и чежша - гвари Звонко Гнатко. У дальш ей розгварки предлужує же уж даскельо роки єст можебуц лєм 18 фирми хтори овласцени за вивоз овоци, а скорей их було скоро 200. Додава же з Уредбу Влади Сербиї за вивоз овоци овласце­ ни лєм тоти хтори маю хладзальню чий капацитет 500 тони, и то на єдним месце, односно под єдним закрицом. То по його словох виволало же би дробнєйши вивознїки мушели виступиц з тей роботи, а моцнєйши потим одредзую цени. Гнатко на концу гвари же пре ш ло го року успи шно попредал брескинї, грушки и черш нї и же ше наздава же так будзе и того року. Вл. Дїтко

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО 13

Д уховни ж ивот СТРАСНИ ТИДЗЕНЬ И ВОСКРЕСЕНЄХРИСТОВО

Без муки и страсцох нєт воскресеня

Пише: Оленка Ж ИВКОВИЧ

Криж дава воскресенє. Без шмерци нє було би живота. Без цмоти би шветла нє було. Прето ше вирни през страсни тидзень и муку Христову пририхтую ґу Його воскресеню. Нєт иншака драга. Лєм ю треба прилапиц зоз радосцу У грекокатолїцкей епархиї керестурска церква Св. Миколая ше у страсним тижню рихтала за Вельку ноц.

В ел ьки ш тв а р то к На Желєни штварток ше Церква здогадує Исусового остатнього дня пред тим як бул влапени и розопяти. Тот дзень, 6. априла на 19 годзин була вечурня зоз литурґию Василия Велького, хтору предводзел владика Георгий з домашнїма священїками: о. Вла­ димиром Медєшом, о. Михайлом Шантом и о. Ярославом Варґом. Того дня у Гетциманскей загради Исус ше зноєл зоз кирвавим знойом, чувс твовал страх и боль наиходзацих хвилькох. Чувствовал ше

Вельки пияток - цилованє плащанїци после хованя Христа димир Медєши, о. Михайло Шанта и о. Ярослав Варґа. На нєй ше вирни пробовали освидомиц Христовей муки и шмерци. После обходу церкви и покладаня плащанїци до гроба вирни циловали рани Христово. У цихосци и глїбокей молитви роздумовали о церпеню и шмерци. Ище глїбше уходзели до своєй нукашньосци же би похопели Христову жертву. Як чловека и як Бога. Тайну котру чежко похопиц. Члени Церковного одбору до вечара тримали стражу при Христовим гробе, а вирни поєдинєчно приходзели роздумац и преглїбиц свойо похопйованє Исусових мукох. На тот дзень Христос зохабел свою мацер шицким вирним. Кед им будзе потребне поцешенє, порада, заступнїцтво, вона их будзе чуц.

В е л ька со б о та

Желєни штварток - владика умива ноги членом Церковного одбору осамени, чувствовал же є зрадзени. През цмоту мушел прейсц як чловек. Вирни ше здогдую остатнєй заєднїцкей вечари котру Исус зоз ученїками препровадзел. Тайней вечери, на котрей указал як хри стиянє маю любиц єден другого. На спомин того вечар владика Георгий умил ноги 12-цом членом Церковно­ го одбору Катедралней церкви св. оца Миколая. Як цо и Исус зробел своїм ученїком. Же би ше з таку любову, полну служеня, любели.

Велька собота у Катедралним храме св. Миколая, 8. априла започала зоз Єрусалимску утриню на котрей ше читаю 12 евангелиї. Служели ю керестурски капеланове о. Владимир Медєши, о. Михайло Шанта и о. Ярослав Варґа. Вирним дала можлївосц ище глїбше войсц до тайни того тродньового церпеня и муки. Вечар на 20 годзин було Пасхалне бдиниє - всеночне зоз Службу Божу и Воскресну утриню. Бдиниє пред­ водзел епарх кир Георгий Джуджар зоз парохом керестурским о. Владиславом Варґом, о. Владимиром Медєшом, о. Михайлом Шантом и о. Яросла­ вом Варґом. Атмосферу у храму дополнєли и вонкашнї символи котри оможлївели доча ро вац тоту подїю з Ису со во го живо та.

Вел ьки п и я т о к На Вельки пияток, 7. априла на 15 годзин зоз керепканьом место дзвонох оглашела ше вечураня зоз хованьом Христа и покладаньом плащанїци до гроба. Вечурню пред­ Велька собота - владика водзел кир Георгий Джуджар, о. Вла­ пред дзверми храму

14 РУСКЕСЛОВО

Бдинє священо слу жи телє почи наю у чер вених ризох, док ше у єдней часци преблєкаю до святочних, билих ризох и теди виноша на олтар плащ анїцу котра лєжала на прикрашеним Христовим гробе. Христов гроб остава празни. Христа у гробе вецей нєт. Воскреснул. Воскресна утриня ше одвива у цалком иншаким тону. Спознанє же Исус воскреснул доходзи до шерцох вирних. Священослужителє и вирни виходза зоз хра­

14.АПРИЛ 2023.

Духовни ж ивот му. Уж ше зацмело. Вонкашнє ошвиценє ошвицує заварти дзвери, священїкове з владиком и вирнима модля и шпиваю одвитуюци молитви. Кир Георгий три раз дуркал до завартих дзверох и вимагал же би бул пущени Цар Слави. Глас зодунка неґативно одвитує. После трецого питаня шлїдзи одвит и владика отвера дзвери означуюци приход Цара Слави и шицки вєдно уходза. Христос воскреснул! З радосцу виполнєти шерца вирних.

Х р и с т о с воскрес! Вирни зоз поздравом „Христос Воскрес!” внєдзелю, 9. априла, сцигую перше на Службу Божу на 8 годзин. Радосна вистка уж позната вирним и на 10 годзин святочно приходза до храму на Архиєрейску Службу Божу. Служи ю кир Георгий Джуджар, парох кере стурски о. Владислав Варґа и керестурски капеланє о. Владимир Медєши и о. Ярослав Варґа. Радосни шпиви и молитви виполнюю храм. Вирни зоз кошар-

Шветли пондзелок - о. Ярослав Варґа мирує вирних

Шветли пондзелок - хлапци облїваю дзивчата

Ш ветл и п о н д зе л о к и в о в то р о к

Велька ноц, Паска - владика пошвеца кошарки вирних ками и традицийним пасхалним єдзеньом виходза до порти же би их владика и свящнїкове пошвецели. Кажда ґаздиня порихтала свою кошарку найкрасше як зна ла, на таки спо соб сим во лич но при ка зуюци Вос кре сенє. Дзе ци попри но шели свойо коша роч ки и у нїх им найзначнєйши дарунки: дахто лакотки, дахто квецики, дахто авточка. Дзецинска радосц кед владика пошвеца їх драгоцине благо буду зазначени як памятка на Воскресенє котра их през живот будзе цагац на тото окремне место, храм Божи. Радосц на тварох наймладших и вирних шведочи же Воскресенє за вирних наисце Радосна вистка.

Други дзень Паски после каждей Служби Божей священїкове мировали вирних. Служби було три: на 9, 11,30 годзин и 19 годзин. У Служби Божей на 11,30 годзин котру служел о. Ярослав Варґа, а мировац му помагал о. Михайло Шанта, велї млади малженски пари и млади родичи пришли зоз своїма дзецми же би их священїкове помировали. Други дзень Паски, по нашей красней традициї хлапци облїваю дзивча­ та, а хлопи облїваю жени. Як себе пожичели, увидза ютредзень. По истим розпорядку як и на Шветли пондзелок Служби Божо були служени и на Шветли вовторок. Того дня у Манастире малих шестрох Исусових о. Михайло Шанта служел Службу на котрей мировал вирних. То найчастейше старши котри нє маю наго­ ду при ход зиц на Слу жби до Кате драл но го хра му и прето Служба на Циґлашоре така значна. Дзивчата того дня врацели хлапцом пожичене. Поведло би ше же то конєц. Нє, то лєм початок кед зоз чув ства ми и емо циями пре жи ти ма през Стра сни тидзень и вельконоцни швета починаю жиц нови живот, з новима думками и зоз лєпш у верзию себе самих. Вєдно зоз воскреснутим Христом.

У РИМОКАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ У КОЦУРЕ

Святочно на Вельку ноц Вельконоцну Службу Божу у римокатолїцкей церкви Шицки святи у Коцуре внєдзелю, 9. априла, служел управитель вербаскей и коцурскей парохиї о. Кароль Сабадї, котри у ка­ зані' бешедовал о значносци того швета, а шицким пожадал мирну и благословену Вельку ноц. На концу Служби Божей, о. Сабадї пошвецел вельконоцни кошарочки зоз пасхалним єдзеньом котри, з нагоди швета Воскресеня Исуса Христа, коцурски римокатолїцки вирни святочно порихтали. О. Р.

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО 15

Духовни ж ивот

КВИТНА НЄДЗЕЛЯ ПО НАШИХ ПАРОХИИОХ

Исус нас поволує на медзисобну любов и почитованє У далєкей прешлосци славел ше уход Исуса Христа до Єрусалиму, кед го там народ дочекал зоз палмовима конарами у рукох. Була то велька подїя кед шицок народ славел и привитовал Исуса, алє и нагадованє же го о даскельо днї тоти исти людзе зрадза, же будзе розопяти на криж, же умре и же славно воскрешнє

У коцурскей церкви Дзецинску Службу на Квитну нєдзелю у коцурскей церкви служел декан бачки и парох коцурски о. Владислав Рац. У казанї бешедовал о значносци самого швета, а як визначел, най тоти днї допринєшу же бизме зачували достоїнство, чесц своєй души, своєй

Нашо парохиянє у бачких и сримских парохийох, внєдзелю, 9. априла, преславели вельке швето пред наиходзацу Вельку ноцу.

Дюрдьов и Ґосподїнци У дюрдьовскей церкви Рождества Пресвятей Богородици и у грекокатолїцкей церкви Святого арханге­ ла Михаїла у Ґосподїнцох преславена Квитна нєдзеля по юлиянским календаре, а Служби служел о. Михаи л Холошняй, у обидвох местох було вельо вирних хтори зоз своїм присуством возвелїчали тото швето.

особи, своєй ф амелиї и свойого народу и роду. На концу, надпомнул же нас од приходу наших предкох До Єрусалиму приш ол Исус Христос зоз своїма на тоти простори, зачували и церква, школа, и кулученїками. Як знаме зоз Святого Писма, вон нє уходтура. З тей нагоди о. Рац замодлєл шицких, окреме зи до того городу як тужемни цар, зоз силу, зоз мечом родичох, же би ше пошвецело увагу и зачувало тото у рукох, зоз провадзацим войском у хторим сила и цо маме, як и же би були одвичательни спрам своїх моц. Напроцив, Исус Христос приходзи як кротки предкох котри чували и церкву, и школу, и културу. цар, крот ко го и зми ре но го шер ца. Вон при ход зи на О. Р. маґарчику, на животинї хтора ше нє хасновала у воєних потребох. Кед єден од його ученїкох пробовал Новосадска парохия виняц меч и одбранїц го же би го нє влапели и гареУ Церкви св. апостолох Петра и Павла на Квитну штовали, вон гуторел ,,Врац свой меч, бо кажди хто нєдзелю парох новосадски о. Юлиян Рац пошвецел ше хваци меча, од меча и погинє” . Исус Христос нє багнїтки, хтори вирни однєсли до своїх домох. У бул за знїщованє нєприятельох зоз силу. Вон до Єрусалиму приш ол зоз єдну окремну, нєтужемну мисию. Исус пришол поволац людзох на пар основни хри стиянски запо ви ди, хто ри шиц ки зна ме поволац людзох на медзисобну любов, почитованє, на злогу и на мир - гварел о. Холошняй. Л. В.

своєй казанї, о. Рац гварел же Квитна нєдзеля вираз нашей одда но сци, нашей пода но сци и под зе ков но сци Исусови и прейґ тей желєней багнїтки най ше оживює памятку на Исусово одкупенє наших грихох, каждого з нас, поєдинєчно и най нас моцнї у вирносци Исусовому слову, Исусовому дїлу. Зоз нєшкайшим шветом свята церква почина Вельки тидзень, тидзень страсцох Исуса Христа. В. В.

16 РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

Духовни ж ивот

КВИТНА НЄДЗЕЛЯ ПО НАШИХ ПАРОХИИОХ Радосц Исусового привиту у Бачинцох, Шидзе, Бикичу и Беркасове На Квитну нєдзелю було шветочно у церкви Святого апостола и євангелисти Луки у Бачинцох. Службу Божу служел парох о. Дарко Рац хтори и пошвецел багнїтки. По традициї вирни потим тот символ Ису­ сового привиту однєсли до своїх домох. У наших грекокатолїцких церквох у Општини Шид було вирних вецей як звичайно. У Шидзе Службу

На споведзи споведали о. Платон Салак, ЧСВВ и индїйски парох о. Михайло Шанта. Службу Служел кулски парох о. Дамян Кича, ЧСВВ. У причасци после споведзи було вецей як 40 вирних. На Квитну нєдзелю у кулским храме и у Крущичу Службу служел о. Платон Салак, а о. Дамян Кича бул у Индїї, дзе у церкви Успения Пресвятей Богородици споведал. У споведзи помагал и о. Алексийови Гудаковому на парохиї Покрова Пресвятей Богородици у Старим Вербаше и у филияли у Змаєве. О. Ж.

Споведз и Квитна нєдзеля у Бачкей Тополї и Новим Орахове На Квитну нєдзелю у Бачкей Тополї и у Новим Ора­ хове парохиянох споведал и Служби служ ел декан бачки о. Владислав Рац. За велїх парохиянох, зоз тих двох местох, то було духовне пририхтованє за наиходзаце швето воскресеня Христового.

Божу служел парох о. Ми­ хайло Режак, а на почат­ ку богослуженя пошвецел багнїтки. Вон визначел Исусов уход до Єрусалиму кед го лю дзе витали з палмовима конарчками. Додал же пошвецени баг­ нїтки у обисцу требац тримац за образом, або подоб ним при клад ним месце. Шветочно було и у церквох у Беркасове и Бикичу дзе Служби Божо служел и багнїтки пошвецел парох о. Владимир Еделински Микол ка. Вир ни потим пошве це ни багнїтки однєсли до своїх домох. Вл. Дї.

Квитна нєдзеля слави радосц приходу Христа, а то треба же би бул наш вибор Христа котри полни любови и идзе на криж же би нам дал шведоченє любови, же би и ми були любов. Ол. П.

У Вербаше з багнїтками витали Исуса Христа У парохиї Покрова Пресвятей Богородици у Ста­ рим Вер ба ше з паро хом ста ро вер ба ским о. Алек сийом Гудаком, як и у парохиї Святого Владимира у Новим Вербаше з парохом нововербаским о. Дани­ лом Задрепком, вирни внєдзелю преславели Квитну нєдзелю. Тот дзень було вельке число вирнїкох на богослуженьох у обидвох церквох, а з багнїтками витали уход Исуса Христа до Єрусалиму. Шицки пошвецени багнїтки подзелєни парохияном, котри их з нагоди того швета однєсли до своїх домох.

Вельконоцна споведз и багнїтки у Кули Вирни у кулскей парохиї св. Йосафата всоботу зоз велькноцну споведзу означели Лазарову соботу, а внєдзелю Квитну нєдзелю.

У Змаєве, дзе о. Гудак обслужує грекокатолїцких вирних, тиж означена Квитна нєдзеля, пошвецени багнїтки, а присутне було красне число парохиянох. О. Р.

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО 17

\з

ИНТЕРЕСОВАНЯ МЛАДИХ

Любел бим кед би ми ше поспишело зоз Ют'юб-ом

Пише: Лидия КОСТЕЛНИК

Филип Будински з Руского Керестура треци рок штреднєй Економско-тарґовинскей школи у Кули на напряме комерциялисти. Остатнї мешаци на своїм Ют’юб каналу обявює интересантни видео-знїмки Филипова любов ґу камери и драга ґу знїманю тирва одмалючка, од хвильки кед му мац указала камеру. Вон ше заинтересовал за ню и, як спомина, вше ю ношел и знїмал з ню, а през шмих припознава же бул и допити. Зоз часом, кед наполнєй тринац роки, одлучел же будзе зберац динари же би купел професийни апарат. - Знїмал сом шицко. Кельо ше здогадуєм, почал сом знїмац МіпесгаЙ, бо то робели други познати Ют’юбере. З часом сом почал знїмац скечи, ґлум ел сом дацо, знїмал влоґи. Наприклад, кед сом ше шейтал, сликовал сом и знїмал Руски Керестур. Од прешлого року думам же знїмам озбильнєйше. Од октобра ше видза вельо лєпши резултати. Нє одредзуєм кельо будзе єден клип тирвац, вше тирва вецей як 4-5 минути - толкує Филип. Єден дзень идзе на єдно место, други дзень на друге, а часто

одходзи знїмац и до Нового Саду. После знятого материялу Филип придзе дому, достанє идею або найдзе инспирацию як би видео могол випатрац. Як спомина, треба му даскельо днї же би монтирал видео, бо вше пре одредзени причини муши претаргнуц,

гоч припознава же мож то шицко поробиц и за єден дзень. Монтажу и ушорйованє тиж научел прейґ Ют’юб платформи хтора понука шицко цо вас интересує. - Наисце єст шицко на Ют’юбу, шицко цо жадаце можеце найсц и то можеце и поробиц, нє треба ніяка школа за тото. Углавним, мой пайташ Тарас идзе часто до Нового Саду пре свойо причини, а вец ме и знїма по варошу. У медзичаше сом упознал двох пайташох з хторима тераз знїмам у Новим Садзе - гвари Филип.

Функционованє Ют'юба Ют’юб америцки веб-сайт за дзелєнє и черанє видео-датотекох. Основани є 2005. року, а уж идуци рок, тоту компанию купел Ооо§1е.

18 РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

М о за їк себе, алє є нє даякого завидного квалитету, та сом купел ище додатни микрофони. Звук вельо важнєйши од квалитету камери. Бул сом раз у єдней Ют’юб школи дзе преподавали познати Ют’юбере з цалого Балкану. То тирвало єден мешац, алє нїч нове сом нє научел цо сом уж нє знал. Тоти цо починаю з тим и уходза до тих водох - сиґурно же им то значне. Нєшка уж постої штучна интелиґенция, цо лєм доказ же нам будучносц у технолоґиї заґарантована. Хто жада буц Ют’юбер треба лєм най почнє знїмац, гоч цо. З часом З тей нагоди догварене же и нєреґистровани хаснователє можу патриц видео-знїмки, слухац аудио-записи, док тоти хтори реґистровани на сайту можу их и посилац на сервери. На вашим профилу потребни вам 1 000 предплатнїки, найменєй 4 000 годзини препатрункох за цали рок. За 40 000 препатрунки у Сербиї заробице дакус вецей як єден долар. Окрем того, Ооо§1е плаци домашнїм Ют’юбером кед їх заробок голєм 70 евра. Ют’юб алґоритем прави розлику медзи видеом хтори останє на менєй як 500 приказох и видеа у трендинґу. Видео хтори нєпреривно достава коментари и пре­ патрунки и даскельо роки после обявйованя ше лєпше котира. Число препатрункох нє єдини фактор хтори вплївує на заробок. Же би обрахунок заробку почал, хаснователь муши монетизовац свой канал зоз Ооо§1е АгїЗепйе. Рекламу ше приказує на каналу, а ви доставаце пенєж кажди раз кед ше дахто анґажує коло тей реклами, а то значи же дахто нароком або случайно кликнул на рекламу и патрел ю длужей як 30 секунди. То найєдноставнєйши способ заробку на Ют’юбу. Хаснователє можу вибрац СРС (цена по клику) або СРУ (цена по препатрунку). - На початку чежко заробиц, бо треба мац голєм 1000 препат­ рунки, а кед бисце сцели даяки символични динар, треба же бисце мали голєм 100 000 препат­ рунки по видеу. Ют’юб награда ше достава за назберани 100 000

с

АПРИЛ 2023.

препатрунки. А за початок мушиш знац сам робиц тоти ствари, а успишни Ют’юбере маю своїх камерманох, ушорйовачох (едиторох), монтажерох, менаджерох и їм тераз вельо лєгчейше, алє их муша плациц. А ми док нє сцигнєме по тот уровень, мушиме сами шицко робиц - толкує Филип.

Будучносц и цилї Вон, як гвари, нє упатра ше нї на кого, алє збера инспирацию од шицких по дакус. Його циль же би му то єдного дня була стаємна робота. Ма вельку потримовку цалей фамелиї, шицким ше пачи цо вон роби и вони вше нєсцерпезлїво чекаю нови видеа. - Перши план ми закончиц штредню школу, а после нє жадам пойсц на факултет. Любел бим кед би ми ше поспишело зоз Ют’юбом, а кед нє, жадал бим ше заняц як ушорйовач або монта­ жер, або дацо у тим напряме. Моя камера ма свой микрофон у

приду лєпши и интересантнейши идеї. Вше чежко почац, алє то ключ шицкого - заключує Филип.

Кельо пенєжи зарабяю Ют'юбере? Познати влоґер Джефри Стар тераз ма 17,8 милиони предплатнїкох. Вон роками приявює рочни приход од 5 милиони долари. Треба вжац до огляду же тот влоґер ма цалу линию козметики з хторей тиж зарабя. Виглєдованє нємецких експертох за дружтвени медиї указало интересантни податок - дахто хто у перших 3 одсто найпопуларнєйших каналох, зароби до 16 800 долари рочнє. Заш лєм, вони свою славу вихасную за порушованє брендираних шматох, шминки лєбо даяки други бизнис. Ют’юб вшелїяк добра платформа як фундамент за зберанє провадзачох.

РУСКЕСЛОВО 19

Кул тура и просвита РЕПУБЛИЧНЕ ЗМАГАНЄ МУЗИЧНИХ И БАЛЕТСКИХ ШКОЛОХ

Успишни и Иван Планчак на тамбури тамбури басприм зоз Ш коли за основне музичне образованє з Кули. Иван Планчак, школяр VI класи видзелєного керестурского оддзелєня, посцигнул П-1награду зоз 88,50 бодами, а пририхтовала го наставнїца Геленка Гарвильчак.

На Републичним змаганю школярох музичних и балетских школох Сербиї 2023, котре отримане 1. априла у Новим Садзе, успишни були и троме школяре на

Успишни були и двоме тамбураше IV класи з Кули у класи наставнїка Владимира Медєша, Алексей Кондич посцигнул 1-1 награду а достал од жирия 97,17 боди, а Андрия Дацешен зоз 90 бодами посцигнул ІІ-2 награду. Шицких школярох на наступу на клавире провадзела корепетиторка ШОМО Кая Мандич Плавшич. Наставнїки задовольни зоз успихами своїх школярох на найвисшим державним змаганю. М. А.

НОВИ УСПИХИ ШТРЕДНЬОШКОЛЦОХ - ТУРИСТОХ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

Освоєне перше и треце место на змаганю у орґанизациїзбуваньох На штредньошколским змаганю зоз обласци туризма котре орґанизує Универзитет Синґидунум, штредньошколци туристично-готелиєрского на­ пряму Штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура витворели позарядово резултати, а змагали ше у двох тимох. Перше место освоєли Бояна Божичич, Давид Тошич и Маша Керекеш котри зоз менторку Бояну Милянич представели Руски Керестур як домашнього на збуваню. Треце место освоєли Мила Карлаш, Мина Мрдянов и Теодора Таталович котри зоз менторку Єлену Миркович представели Зомбор як домашнього на збуваню. Обидва тими як награду освоєли путованє до Солуну и други награди медзи котрима и учебнїки и попуст на факултетску школарину. Змаганє Универзитет Синґидунум орґанизовал у двох своїх центрох у Новим Садзе, 6. априла дзе ше змагали и школяре керестурскей Школи и у Нишу. На змаганю у Новим Садзе участвовали 13 екипи у хторих були школяре зоз Индїї, Оджаку, Руского Кере-

Ш КОЛЯР КРИСТИЯН КОЛ О Ш НЯЇ ДОСТАЛ ПРАКСУ У СЛОВЕНИЇ Ш коляр Штреднєй школи „Петро Кузмяк”, на­ пряму туристично-готелиєрски технїчар, Кристиян Колошняї, витворел пласман за участвованє у про­ екту іпїегсеї Мезіегп Ваїкапз. Зоз тим Кристиян до­ стал нагоду за мешачне стажиране у М арибору у Словениї.

20 РУСКЕСЛОВО

стура, Суботици, Зренянину, Кикинди, Сербскей Црнї и Старей Пазови. И тот найновши успих школярох Школи „Петро Кузмяк” наисце заслужени, як визначела єдна з менторкох Бояна Милянич. - У роботи зоз школями ми ше наисце трудзиме мотивовац их максимално же би ше учели и напредовали, а о тим шведоча и успихи прешлих рокох и треце место на Републичним и тиж перше на Синґидунумовим змаганю, итд. Гоч потребне вельо труду, поведзме за Републичне зоз Машу зме ше рихтали скоро 4 мешаци, шицко ше то виплацело. Нашо школяре од влонї можу пойсц на праксу до иножемства, а дзекуюци тим сертификатом и далєй им дзвери на велїх местох отворени - поведла нам Миляничова. Най здогаднєме, нєдавно, на Републичним змаганю зоз готелиєрства школярка Маша Керекеш (котра ше змаг ала и у тиму у Новим Садзе) завжала перше место, та дзекуюци тому успиху керестурска Школа нарок будзе домашня републичному змаганю. М. А.

14. АПРИЛ 2023.

Култура и просвита ОДБРАНЄНА ДОКТОРСКА ДИСЕРТАЦИЯ АНИ РИМАР СИМУНОВИЧ

Митолоґийне у Ковачових дїлох проф. др Людмила Попович. Комисия єдногласно принєсла одлуку же докторандка Ана Римар Симунович одбранєла докторску дисертацию зоз оцену 10, а опис оцени - винїмково. На одбрани докторскей дисертациї присуствовал и проф. др Юлиян Тамаш. Вон повинчовал Ани Римар Симунович на одбранєней тези и гварел же напевно же є нє ровнодушни хто нашлїдзи його предмети хто­ ри преподавал на Оддзелєню за русинистику, алє дума же маме нашлїднїцу на тих предметох.

У святочней сали на Ф илозоф ским ф акултету у Новим Садзе, пондзелок, 10. априла, докторандка Ана Римар Симунович одбранєла докторску дисертацию. Тема докторскей дисертациї: Мит завичаю у творчосци Михайла Ковача у контексту рецепциї українскей литератури, а предмет виглєдованя бул Ковачов авторски мит зоз акцентом на митолиґиї хтори превжал од українских писательох од класикох українскей литератури, насампредз од Тараса Шевченка, алє и других.

Маме вредну наш лїднїцу у виучованю рускей и українскей литератури. Пред Ану же би ше рушала у напряме векшого и глїбш ого интересованя ґу компаратистики и теориї литератури. Думам же то дава глїбину у такволаней националней филозофиї, чи реґионалней, чи рускей, чи ширшей, та и шветовей литератури. Виглєдовач муши буц птица цо високо лєци, алє нє шме трациц под собу кажду дробнїцу у виглєдованю зоз хторим ше занїма - гварел проф. др Юлиян Тамаш. В. В.

Виглєдованє облапело анализу обявених Ковачо­ вих дїлох, алє и його дньовнїкох, хтори дотераз нє обявени, а Ани Римар Симунович су уступени праве пре виглєдованє. Ана спомла же єй були доступни 17 кнїжки Ковачових з руку виписаних дньовнїкох. У комисиї були доцент др Юлия Драґойлович, проф. др Ивана Живанчевич-Секеруш и менторка

СРЕДСТВА ПО КОНКУРСОХ ВИСОКООБРАЗОВНИМ ИНСТИТУЦИИОМ

Виглєдованє сучасного стану у русинистики Покраїнски секретар за високе образованє и наукововиглєдовацку дїялносц проф. др Зоран Милошевич уручел контракти представнїком високообразовних институцийох хтори достали средства на основи трох явних конкурсох. Слово о конкурсох за финансованє наукововиглєдовацких и розвойновиглєдовацких проєктох националних маншинох - националних заєднїцох, за финансованє проєктох хтори ше занїмаю зоз виглєдовацкоуметнїцку творчосцу у обласци уметносци, и за финансованє розвойновиглєдовацких проєктох високих школох фахових студийох на териториї АП Войводини 2023. року. По конкурсу за финансованє наукововиглєдовацких и розвойновиглєдовацких проєктох националних маншинох - националних заєднїцох, средства

14. АПРИЛ 2023.

додзелєни и Филозофєкому факултету, Оддзелєню за руси ни сти ку за Виглєдованє суча сно го ста ну у руси нистики и його превозиходзенє - язик, литература и историоґрафия, а контракт як руководитель проєкту подписал др Михайло Фейса. В. В.

РУСКЕСЛОВО 21

Кул тура и просвита У РКЦ ОТРИМАНА ПОРЯДНА ВИБЕРАНКОВА СКУПШТИНА

Активни шицки секциї У Руским културним центру, штварток вечар, 6. априла отримана порядна Виберанкова скупштина. Звит о роботи у периодзе од 2019. по 2022. рок, понеже ше Скупштину нє отримовало пре епидемию, тиж и Финансийни звит за исти период, як и План робо­ ти у тим року поднєсол директор РКЦ Владимир Сивч. Так зоз звиту видно же активно робя секциї: Ф олклорна ґрупа ветеранох, Народни оркестер, Хлопска и женска шпивацка ґрупа, Хор „Гармония” , Драмски студио РКЦ „Звонимир Павлович” , тиж и корепетироре Сивч Владимир, Давор Сабо и Иван Лїкар, Дзецинска шпивацка ґрупа и солисти, а рижни случованя и змисти ше орґанизує у Клубу амате рох РКЦ. Директор РКЦ Владимир Сивч вичерпно пояшнєл дзе шицко секциї РКЦ наступали у каждим року окре­ ме. Так визначени и програми хтори орґанизує РКЦ, як цо то „Веселинка” , „Пахулька” и Рочни концерт, а начиш лєл и госцованя и участвованя на шицких наших руских фестивалох, та и наступи у иножемстве и звонка рускей заєднїци. Тиж так обновени Клуб аматерох и фоає, а претрешене и закрице котре почало пре ма кац. Финан сийни звит тиж обгрун то ва ни, та того року РКЦ нє ма длуства и финансує ше лєм по проєктох. Шицки звити прилапени єдногласно.

На Скупштини вибрани и нови Управни одбор до хторого вибрани дзевецеро члени: Славко Винаї, Иван Канюх, Наташа Грубеня, Миряна Блаґоєвич, Вероника Вуячич, Йовґен Надь, Владимир Иван, Иван Буила и Йоаким Гаргаї. До Надпатраюцого одбору ви­ брани Александар Човс, Анита Ґовля и Славко Бучко. После законченей Порядней виберанковей скупштини отримана и Конститутивна схадзка Управного одбору (УО) РКЦ, на хторей член и ознова єдногласно за предсидателя вибрали Славка Виная и указали му довириє на шлїдуюци штири роки. В. В.

НОВЕ ЧИСЛО ЧАСОПИСУ ЗА КУЛТУРУ „ШИДИНА”

Заступени Саня Тиркайло и Зденко Лазор Часо пис за кул ту ру „Ш иди на” , хто ри вида ва Кул тур но-обра зов ни цен тер у Шидзе и хтори виходзи два раз до рока з яри и з єшенї у новим чишлє принош и цикави змисти. У фокусу числа писатель по походзеню з Вашици Блаґоє Ястребич (1941-1979), хтори свойоча со во доста вал знач ни награ ди, а о нїм пише Светислав Ненадо вич, писатель зоз Шиду. Роками ше на тих просторох, точнєйш е у Вашици отри мує кул тур на мани фе ста ция „Ястребичово стретнуца” . У тим ч иш лє заступена и поетеса Саня Тиркайло зоз Шиду зоз писню „Прощай” . Тиркайлова у часопису обявела и приказ „У мено шицких нас врацел длуство” . То приказ рома на мла до го писа теля Алек си Мла де но ви ча зоз Вашици, а тема у роману Друга шветова война, точнєйше пребиванє Сримского фронту. Младенович ви­ при по ве дал при по вед ку о мла до му Мили войови, през чию подобу виприповедана судьба на тисячи партизанох хтори дали свойо животи у биткох на Сримским фронту. Тиж заступени и мастер руского

22 РУСКЕСЛОВО

язика и литератури и мастер русийск°го язика и литератури Зденко Лазор зоз Бикичу зоз тему „Линґвокултуролоґийни концепт хижа у русийским, руским и сербским язику” . Душан Познанович пише о педаґоґови Вєкославови Доминиковичови (1852­ 1944), а рроф. др Урош Дойчинович дава „Попатрунок на цеки сучасного образованя у рами кох гума ни стич них дисци плинох” . Професор Душан Лукич пише о покойному маґистр о ви и про фе со ро ви ґеоґрафиї Радованови Дюрчичови, и о сто рокох Ґимназиї у Шидзе. Зоран Маркович пише о римских кациґох зоз Беркасова, а Станислав Ступавски о ювилею 50 роки иснованя словацкого ФК „Єднота” . Главни и одвичательни редактор „Ш идини” у уводнїку написал же ше часопис зявел медзи читателями после „тророчного замиканя” пре пандемию вируса корона, а потим и кратко представел змист часописа. Друкованє часописа финансийно помогли Скупшти­ на општини Шид и Културно-образовни центер зоз Шиду. Вл. Дї.

14. АПРИЛ 2023.

Култура и просвита ОТВОРЕНА САМОСТОИНА ВИСТАВА РИСУНКОХ И МАЛЮНКОХ ВЛАДИ НЯРАДИЯ

Виртуални пейзажи без препознатлївей форми Самостойни подобови уметнїк Владо Няради през остатнї два роки творел и рисунки и малюнки и тоти роботи приказал на вистави у Малим подобовим салону Културного центру Нового Саду. През остатнї два роки настали малюнки у комбинованей технїки, нє єднаких димензийоху малим формату. Окрем скоро 30 малюнкох и рисункох виложена и єдна писанка

кей маниї, одрилююци просторносц/димензиї и препознатлїву форму. Комбинована технїка, вшелїяк вецей як добри вибор як би ше зоз чистима средствами, фарбу, поверхносцу и линию, образовало асоциятивни нагоди на менших форматох паперу гварел на отвераню вистави уметнїк мр Данило Вук­ санович. Присутних привитала и Мая Ерделянин, редактор­ ка вистави, хтора гварела же Нярадийова вистава може дожиц вельке число трансформацийох и же є подзековна за рижни поставки и викладаня у барз розлич ним про сто ру. През остатнї два роки настали малюнки и рисунки самостойного подобового уметнїка Влади Нярадия хтори зробел у комбинованей технїки. Роботи нєєднаких димензийох у малим формату, а окрем блїзко 30 малюнкох и рисункох виложена и єдна писан ка. Писан ка ше визу ал но цал ком укла па до цалей поставки окрем же є нє заквачена на муре, алє забера главне место на правим боку при уходзе и розбива пар тер ну про стор носц. На вистави єст коло 30 роботи. На нїх мойо чувство пейзажох, а тоти чувства виходза зо мнє. А з другого боку, то и чувства тих цо ше припатраю на тоти пейзажи, алє и на яки способ их доживюю. Визначел бим же на тих пейзажох нєт людзох, алє то

У Малим подобовим салону Културного центру Но­ вого Саду, пондзелок, 10. априла, отворена 59. самостойна вистава рисункох и малюнкох наволана „Пейзажи вибрираюцих струнох” самостойного подобового уметнїка Влади Нярадия. Подобови уметнїк мр Данило Вуксанович отворел виставу и з тей нагоди гварел же у вецейнїстих серийох уметнїка Влади Нярадия, находзел виволаня, углавним подобово нагваряня. Вони водзели по драги його виглєдованьох у нєобкеруюцих превипитованьох власних уметнїцких становискох. И же кажди Нярадийов екскурс нова авантура, гварел медзи иншим Вуксанович.

просторни пейзажи на хторих видно углавном бреги и даяки деталї, як цо то каменя, глїна,.. Можу то буц и витруални пейзажи, бо ме вше вецей на єден окремни способ прицагує виртуалносц. А лє тиж мож и толковац же то пейзажи з даєдней другей планети - потолковал уметнїк Няради. Вон тиж надпомнул Наставаюци зоз уметнїкового богатого искуства же треба присц и виставу видзиц и кед дньове швеприпатраня и практикованя источасно, найновши тло, а нє лєм кед уключени штучни шветла, бо вец роботи Влади Нярадия, наволани „Пейзажи вибри­ малюнки иншак випатраю. раюцих струнох” , приказую цалком иншаку характе­ Виставу мож опатриц по 21. април У Малим подо­ ристику дїлованя. Вихабяюци описуюци прикмети бовим салону Културного центру Нового Саду, на Бувизуалного швета коло нас, у квазимикроскопскей левару Михайла Пупина 9. В. Вуячич „анализи нукашнього” , автор ше дал до виглєдовац-

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО 23

Руснаци и ш вет

91 І

<* «V ..... XX XXXX Х Х К Х £XXXГX"н Xн" Xд Xм X X X

жх * XX X

X XXXXXXXXX XXXX V ** \ X X

Х Х Х Х Х Х Х Х X X Х Х Х Х Х Х Х Х X X X х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х

Л У Л У Л 'Л " “ *

ИҐОР ДАВИД ЗОЗ ИРСКЕЙ

к х х х х х х х х х . X X X X X X X X X

X X X X X X X з К X X X X х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х X X X X з[ Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х X X X X X X х х х х х х х х х к х х х х х х х х ( X X Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х X х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х х

І X XX XX X і......

хххз

X

X X X х_

XXXXXX

XX X X XX

х х х х х х х х х х х х х X X X X х х X X X X х х

X X X X X X X

*Х * *Х * * Х* * Х* *Х* *Х* *Х* *Х* *Х*

*х*х* X X X

* \\ X

X XXXX XX X х х х х х х х х х х х „V* « V . х х х хх хх хх хх хх хх хх хх хх хх хх х х х х х х х х х X х х х х х х х х х х х х х х х х х X X Х Х Х Х Х Х Х XХ X X XX X х х х х х хх хх хXх хXх хXх хX х х х X X X X X X X X X X

X XXXX XXXXXXX XXXX X X XXI X X X X X І “ XXXX

Мозоґ там шерцо остало дома V X X

К Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х Х К Х Х Х Х Х Х Х Х Х х х х х х х х х х х

* *X* X * X*

X X X X X X

В " " “ X X "

— — ----— XX XX X X X XX “X -XXX X X X XX X X X X х х х XXXXX X

х

х

х

х

х

х

х

х

х

х

х

-.... XXXXXX х х х х х х х х х X X X X X X X X X X X

Я X X X X X X X X X X

х*х*х*х*хК X XX X X X X X X X XXXXXXXXXX XX X X X X X X X X

X

X

№ X X X

кхххххк х“х* Пише: Владимир ДЇТКО

Новорочни и крачунски швета, Велька ноц... вше добра нагода же би велї нашо людзе хтори жию и робя у иножемстве пришли до свойого краю зоз наймилшима препровадзиц швета и дакус ше одпочинуц у домашнїм амбиєнту. Праве таки случай и зоз Иґором Давидом, инженєром електротехнїки за рахункарски технїки, хтори зоз фамелию жиє и роби у Даблину, у Ирскей Иґор дзечнє прилапел подзелїц свойо упечатки и искуствия у роботи зоз нашима читателями, а на са­ мим початку розгварки, щиро припознава же му мозоґ там дзе робота, а шерцо остало дома. - После дипломованя сом 2004. року почал робиц у компаниї „УипеГ у Беоґрадзе на роботох технїчней потримовки и инсталованю интернета у квартельох и за подприємства. Робел сом тоту роботу седем ро­ ки, точнєйше по 2011. рок, алє ме цошка цагало дознац як ше роби у швеце и здобуц нови знаня. Одлучел сом пойсц до Даблину, до Ирскей, дзе сом ро­ бел за познату фирму „Амазон” . Слово о фирми хтора ше занїма зоз предаваньом найрижнороднєйшей ро би и про дук тох прейґ ин тер не ту, у хто рей сом

24 РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

X

Руснаци и ш вет

ПОЧИТОВАНЄ ТРАДИЦИЇ Иґор Давид як млади бул активни у КПД „Дюра Киш” дзе у оркестру грал на гармоники и ґитари. Як хлапец ходзел и на богослуженя до церкви и отамаль му остали красни памятки на тоти часи о хторих приповеда и своїм дзецом. Кед придзе до Шиду, пойдзе до Ирского пабу хтори ту роками иснує и, як гвари, чувствує ше яґод да є ознова у Даблину. звичайно пиє чарне пиво „Ґинис” , добре познате и у швеце, приповеда наш собешеднїк.

Шлєбодни час - з фамелию у природи

Супруга Наташа, син Оливер и дзивче Заря даскельо роки робел на програмованю и отримованю рахункарох и серверох - приповеда Иґор Давид.

Зоз „Амазона" до банки Звичайна пракса у заходних жемох же людзе часто меняю роботне место и иду там дзе им лєпше и дзе су плаценши, та так и Иґор прешол робиц до єдней бан­ ки дзе роби и нєшка на отримованю ИТ структури, и дзе здобул нови знаня. У банки роби и його супруга Наташа, родом зоз Краґуєвцу, а Давидово маю седемрочну дзивочку Зарю и пейцрочного сина Оливера. Опредзелєли ше остац жиц и робиц у Ирскей, та себе у Даблину купели и хижу. Иґор Да вид нам при по ве да же до ино жем ства зоз Сербиї мож пойсц лєм кед ше идзе на сиґурну роботу и кед роботодаватель напредок пошлє потребни папе ри, цо нє ва жи за ро ботнїко х хто ри при ход за зоз других державох Европскей униї. У Даблину упознал людзох зоз Польскей, Шведскей, Италиї, Французкей, Америки, а єст их и зоз державох бувшей Югославиї. Найвецей зоз Горватскей, понеже вони у Европскей униї, алє и зоз Босни и Герцеґовини. Сходза ше з нїма по обисцох, алє нє таке то друженє як ту у Сербиї. Дружа ше и зоз Ирцами, углавним по пабох. Праве ше и домашнї Ирци найвецей стретаю у пабох, дзе ше

14. АПРИЛ 2023.

Цо ше дотика члєбодного часу, Иґор го звичайно препровадзує з фамелию у парку и часто одходзи бежац, плївац и гонїц бициґлу. Даскельо раз рочно, фамелиярно одходза на одпочивки. Того априла планую пойсц на Канарски острова, а у авґусту на Майорку. З ог­ лядом на тото же Даблин морска лука, морйо му нєдалєко, коло два километри од обисца, алє є досц жимне та ше найчастейше лєм шейтаю по плажи. З дзецми збераю школьки и ужаваю у швижим воздуху. Дзеци ше уж на пейц роки пририхтує за школу, но по Иґорових словох, школска програма у Ирскей лєгчейша як у Сербиї. Познате же 12. марца, на Дзень Святого Патрика, єст фестивал кед Даблин, а и цала Ирска, прикрашени зоз тра ди цийну желєну фар бу. Те ди при ход за Ирци зоз цалого швета, та ше на фестивалу позбера и коло пол милиона людзох. Грає ше и шпива, а вец ше вешелє предлужує по пабох, звичайно зоз добрим пивом. У Даблину єст наших людзох зоз бувшей Югосла­ виї хтори тиж там пришли робиц и жиц. Аж сом упо­ знал и єдну нашу Рускиню родом зоз Вербасу. Прейґ интернету провадзим „Руске слово” , а и прейґ дру­ гих медийох сом затримал вязу зоз моїм родним крайом. Приход до Шиду бул нє лєм одпочивок, алє и стретнуце з родичами, братами, родзину и прияте­ лями. Як сом уж гварел, там ми мозоґ, а ту шерцо. Любим пойсц и до нашей церкви дзе сом водзел дзеци на богослуженя през Крачун, а тиж зме з дзецми на Вилїю з домашнїма дзецми ходзели по шпиваню, же би и вони видзели и почуствовали яки то нашо руски обичаї и традиция - гвари на концу Иґор Давид и додава же ше намага голєм два раз або три раз до рока присц до Шиду, дзе го шерцо вше цага.

РУСКЕСЛОВО 25

Л ю дзе, р о к и , ж и в о т СТРЕТНУЦЕ: СЕРАФИНА МЕДЄШИ ЗОЗ КОЦУРА

Живот красни и треба го вихасновац Живот тайна над тайнами и чудо над чудами - гваря мудри людзе. Живот наисце чудо, а кажде з нас го доживює на иншаки способ. Нєт универзалнеупутство анї формула як треба жиц, и на концу концох - нє роки тото цо ше чишлї у живоце, алє живот у рокох. А найважнєйше у нїм уживац Думка же живот красни, же блїщацосц цеплей думки, мир у души и ошмих на твари вреднєйши як гоч яке богатство, през роки водзела и нашу собешеднїцу, Серафину Медєши, наставнїцу русийского язика у пензиї. Оглядаюци ше на часи котри прешли, роботу у школи, з думкох викукую лєм красни памятки... Вше сом любела странски язики, а понеже ше у Коцуре учело нємецки язик, а я лєдво чекала дойсц по пияту класу и почац учиц тот язик. Понеже сом зоз шестринїцами, котрим мац була Швабица, през лєтнї одпочивки ходзела на годзини нємецкого до єдней про­ фесорки, мнє ше барз пачел тот язик - приповеда Серафина. - А кед пришол час пиятей класи, нємецки ше утаргло, уведло русийски, лєбо велькоруски, як го нашо людзе теди волали, и мойо плани пошли по другей дражки. Мали зме добру наставнїцу, та сом полюбела и тот язик и на концу сом го и студирала и з нїм препровадзела цали свой роботни вик - гвари нашмеяно. По законченю студийох, 1969. року, Медєшова по конкурсу достала роботу у єдней школи у Приґревици. Понеже у Основней школи у Коцуре у тот час бу­ ла уж занята наставнїца котра викладала историю и русийски, Серафина рушела до Приґревици. Тедишнї заменїк директора у коцурскей школи Микола Кучмаш, наш познати шахиста, котри єй бул и наставнїк под час єй школованя, стретнул ю на автобускей станїци, и слово по слово, як приповеда през шмих, вицагнул ю з автобуса и одведол на розгварку до школи.

- Професор Гавриїл Надь теди преподавал мацерински язик, алє и други предмети, та у школи було потреби за наставнїком котри би му помагал. Так я почала з мацеринским язиком - гвари и предлужує же о пар роки наставнїца русийского пошла до Нового Саду, так же тот предмет зоз задовольством превжала. - Русийски язик сом преподавала скоро по конєц свойого роботного вика, алє пре вименки у статусу того язика 2000-тих рокох, котри по теди бул перши странски язик, закончела сам ознова на настави мацеринского и сербского як нємацеринского, так як сом и почала у тей школи - гвари нашмеяно. Под час своєй роботи, зоз школяра­ ми зазначовала замерковани резултати на велїх змаганьох, а як ше здогадує, и єй колеґове зоз вербаских и новосадских школох вше хвалєли школярох з Коцура и їх знанє русийского язика. - Робела сом 35 полни роки, вше сом була класна, а у єдней фамелиї була сом оцови класна, мацери, дзивчецу, братови, и кед пришол шор на наймладшого брата, гварим же нєт смисла, наисце, ище баба най ше упише, та будзем цалей фамелиї - франтує наша собешеднїца. У просвити було крашнє робиц, памета, крашнє ше дружели, и гоч у теди нє були вельки плаци, скромнєйше ше жило, часто у колективу направели так же би им було найлєпше як мож. Наскладали ше, орґанизовали и преслави шветох, и Дїда Мраза за дзеци, а у добрим и здравим колективу вше може буц крашнє, гвари Серафина. З велїма бувшима колеґами ше чує и нєшка, и гоч кажде ма и свойо бриґи и хороти, ещи вше ше почитую и радую стретнуцом. - Ми робели у тих добрих часох, добрих родичох зме мали, добри дзеци були и ти кед пошол на роботу, дзеци це оплеменєли. Гоч ци нє було дацо по дзеки, дацо и нєдобре, алє дзеци щири и дзеци виздравюю людзох, лєм их треба слухац. Барз вельо мож було научиц од нїх - гвари наставнїца Медєшова. - Тераз уж кед сом старша и у пензиї, даєдни мойо дакедишнї школяре, котри тиж уж и баби и дїдове, знаю ми указац таку чесц, же ми шерцо вец таке полне...

Найвекше богатство - фамелия Тото цо дацо през живот було чежше и нєзґодне, на­ ша собешеднїца ше намага забуц и нє обтерховйовац ше. Гвари же памета лєм тото цо було добре.

26 РУСКЕСЛОВО

14. АПРИЛ 2023.

Л ю дзе, р о ки , ж и в о т Сцем най ми живот будзе красни, и кед го сама се­ бе нє направим най ми будзе таки, хто же то зроби... Виберам себе и з ким ше будзем дружиц, хто ми пасира, хто ме инспирує, и з ким ше можем наприповедац, кого можем и послухац, и вец ми фино. Кед пошла до пензиї, видзело ше єй же нє будзе мац як пополнїц шлєбодни час. Алє, як гвари, вше ше найду даяки интересованя и дацо цо чловека виполнює. Уключела ше до коцурского Каритасу дзе ходзела и помагала у шицким цо требало, єден час водзела и рецитованє, а нашла и други интересованя. ПАМЯТКИ У ШЕРЦУ Свойого супругаЛюбомира, тиж наставнїка,упознала у школи, та цапи роботни вик тота малженска пара препровадзела вєдно як у обисцу, так и на роботи. Вон досц робел на авио-моделарстве, та часто водзел и мнє и дзеци по аеродромох на змаганя, вожели зме ше и на польопривредним авиону, нахеликоптеру, падобранцох приведол до Коцура... Були зме у Словениї, у Мостару, ходзели зме вшадзи по дакедишнєй Югославиї, и дзекуюци йому зме вельо то­ го мали нагоду видзиц. Були то красни друженя. У малженстве зме були од 1971. по 2011. рок, 40 роки, а на часи препровадзени зоз нїм остали у шерцу найкрасши памятки ко три шиц ки чу ва ме.

Серафина з унучатми и праунуком найкрасши город на швеце. Окремне дожице було и стретнуце зоз Папом Франциском у Сараєве. Любим тот живот, я гедониста, и думам же живот красни и треба го вихасновац, бо є лєм єден. Треба видзиц красне, и треба ше то­ му радовац. Бо, наприклад, дакеди кед сом нєзадовольна, нагнївам ше и подобне, патрим лєм цо скорей ше того ошлєбодзиц. А кед мнє добре, добре и тим цо коло мнє. Алє сом найщешлївша и найвекше ми богатство фамелия. Мам доброго сина, добру нєвесту, складаме ше, нє маме проблеми, мам тройо унучата Наташу, Марину и Алексея, а мам и перлочку, праунуче Тадию - гвари Серафи­ на, указуюци слику зоз його кресцинох. - Нєт красше як кед видзиш таку громадку, лєм ми жаль же дїдо нє з нами, алє ниа, так мушело буц...

- Дюра Макаї ми раз гварел: „Айде, Сейо, напиш даяку монодра­ Цеши ше яких мала школярох му за Аранку” , а нїґда сом монодра­ Зоз супругом Любомиром Важне крашнє жиц - нє таке важне яка му анї нє слухала, анї нє писала. оцена пише там на дипломи, алє як ти ро­ Поскладала я цошка, нє так ше мнє биш гвари вона. Подлу класу нє мала, гвато барз пачело, вони ми помогли пори, и кед же було же дахто нє лю бел учиц, виправяц и досц добре монодрама и лю бел дацо инше, кажде бул за дацо способпрешла, на Малих сценох у Новим ни и талантовани. Садзе була перша бешедує Кед ше стретнєм з моїма школярами, з Медєшова и од теди почина ходзиц людзми, кед ше можеме набешедовац, озвец, до опери, на балети, драми, м оно­ тоти одношеня ми барз важни. Цешим ше драми, вше частейше пише... яких сом мала школярох, тераз дохторох, па- Я досц локал-патриота, описованоцох, месарох, парастох, економистох, нола сом Коцур и познатих людзох ту, винарох, цо ґод лєм сцеш, алє насампредз за унуку сом написала єдну дзецинСерафина як млада добрих людзох. Ище вше ходзим и на тоти ску, а кед ше унучата и праунук нанаставнїца у школи стретнуца означованя рочнїци матури, вше родзели, за нїх сом писньочки до препровадзиме барз приємни хвильки - гвари МедєДзвонох написала. Зоз Серафину Макайову сом писа­ шова, та и тото же о себе нє лю би анї приповедац, ла лектири за школярох, помагала коло прекладаня, хвалїц ше, або дацо инше. вшадзи ме було. Вше сом до дачого „длобала” - гвари нашмеяно и предлужує о тим же люби читац, то и литература за розвагу, алє и релиґийна и класика. Нащивює концерти и промоциї кнїжкох, а кед є здрава, вше є порихтана пойсц даґдзе. Вельо ше шейта, и по пейц, шейсц, дакеди и дзешец километри на дзень, и вец ше добре чувствує. Люби и путовац, та нащивела Италию, Ческу, Нємецку, Румунию, а була и у Риме дзе ю одушевели катакомби у котрих ше скривали християнє, як и у Москви и Санкт Петербурґу, за котри гвари же є

14. АПРИЛ 2023.

Богата сом же мам фамелию, то ми найвекше бо­ гатство. Же мам добрих людзох коло себе, а поносовац ше нє будзем. Фамелия, дзеци, унучата, праунуче, то найважнєйше. Жадала бим лєм цо длужей у тим богатству уживац, та бим себе пожадала добре здравє, як себе так и другим, задовольство у роботи, у фамелийох, а любела бим ище и послухац оперу Набуко и прешейтац голєм єден полумаратон - з ошмихом закончела нашу розгварку Серафина Медєши.

РУСКЕСЛОВО 27

Л ю дзе, р о к и , ж и в о т НАША ГОСЦИНСКА: ИРИНА СКУБАН ЗОЗ БУДИСАВИ

Кед живот як филм режирани Пише: Славица ФЕЙСА

Тото цо видзела од родичох, Ирина Скубан и себе тото пожадала. Алє анї у сну нє могла задумац же ше раз шицко наруби обраци и з ню повицина. Єй робота була и остала - помогнуц

резултати, аж теди сом доставала сили. Гоч вельо раз през живот нє було так, и падала сом, и дзвигала ше - щира Ирина.

Родом з Дюрдьова, Ирина Ску­ бан ше враца на дзецинство пред пейдзешат роками, на живот з мацеру Ирину и оцом Дюром хтори нєпреривно штудирал як и дзе ше подзец, мац свой дом, робиц и напредовац. Ж едляриц цалого жи­ вота нє думал, и накадзи дознал же ше у Будисави предава порти, Дюра пош ол и покончел. Одселєли ше теди кед му дзивче Иринка починала ходзиц до пер­ шей класи, у школи у Будисави.

Кус-покус шицко иш ло на лєпше. Боґдан ше вишколєл, у ру­ кох мал ремесло и його мацери ше видзело же конєчно може оддихнуц. Тот мир кратко потирвал. Иринова мац пре „накаламени” хороти лєга до посцелї, нє може анї стануц без дзивковей помоци, а о два роки нєрухоми постава и оцец. Ири нов жи вот з ро ди ча ми хтори завишели од єй помоци випатрал як на „траки за бежанє” .

- Теди кед зме правели хижу, теди ше народз ел и мой младши брат, и у нашим обисцу ше жило як и у велїх других фамелийох Родичи робели и старали ше о нас, ми ходзели до школи, но оцец зато вше гуторел же ше враци жиц до Дюрдьова. Цагало го па ме та Ири на. До стреднєй Елекротехнїчней школи Скубанова ше уписала у Но­ вим Садзе, алє кед видзела же ю то нє барз прицагує, преруцела ше до Погосцительней. Хто зна цо би и як би було, гвари вона, кед би ше по уха нє залюбела до єдного леґиня, Дюрдьовчаня. Одала ше. Ро­ ки преходзели, а кед ше народзел син Боґдан, видзело ше єй же ше шицко поскладало так як треба. Ирина при породу нє прешла так як задумовала, а Боґдан народзени з вицагнутима тетивами, з ослабену функцию цалей лївей часци цела. - Нє лєгко би ми було анї у сну прилапиц тото цо ше нам теди случело, алє сом була упарта, слухала сом цо ми дохторе гуторя и одлучела же други вибор нє маме окрем єдного - бориц ше. Нє могла сом нїґдзе робиц, бо зоз сином требало вежбац три раз на дзень, кажди каждучки дзень. Ходзели зме по дохторох и купельох, нє лєм пре викривену руку, плєцо, пре почежкосци з ногу, алє и пре шерцо и инше. Єдноставно, так мушело буц. Кед сом видзела же єст

28 РУСКЕСЛОВО

Кед думала же бриґи прешли, а вони лєм починали

Гваря же чловек шицко пребродзи, та и теди кед ше му видзи же нє годзен. Я старосц о родичох такой прилапела, и як и кажде хто у посцелї ма хорого, була сом ту за нїх и воднє и вноци. Кед требало, мала сом помоц, ту бул мой брат, и мой син, та заш лєм сом патрела же бим нїкого нє терховала, бо кажде мал свойо обовязки, та шицко цо сом могла, сама сом кончела. Сама сом и остала, бо зоз супругом з хторим зме жили, нє пошло по добрим. И тото сом прилапела же так муши буц, случує ше и у других малженствох же далєй нє мож. Розишли зме ше, пред двома роками умар. И родичи, нажаль, тиж поодходзели. Мац лєжала дзевец, а оцец седем роки. Так озда, було судзене, мнє нєстварне, як у даяким филму - прешвечена наша собешеднїца, бе ше дуюци же нєт тей фа ме л и ї хтора за бриґи нє зна.

Робота и виход з обисца Кед 2017. року остала сама и попри обовязкох по обисцу, видзело ше єй же ма надосц часу. У роди тельскей хижи остала жиц зоз сином и зоз братом. Обидвоме робя, так повесц по цали дзень, та ше и Ирина почала розпитовац о даякей роботи, цо и дзе би могла робиц, а сцела и висц кус зоз обисца. После пар кратших роботох, на сушедову помоц гвари же нє за буд зе.

14. АПРИЛ 2023.

Л ю дзе, р о ки , ж и в о т Моєй сушеди понукнута робота у Ґеронтолоґийним центре, алє пре одредзени причини ше ми опитала чи би я нє пошла на розгварку и розпитала ше о роботи.

ставнєйше. Кед особа зоз Суботици, лєбо отамаль з Центру приходза по ньго, лєбо го оталь одвожа.

Тото цо записане, заобисц нє мож

Почала сом робиц у Доме за старих, пораєла сом, по­ м агала пациєнтом тото цо требало, а вец сом преруцена на друге место, место дзе одроснути заходза (Свратиште), точнєйш е то и место дзе ше заходзи и притульн и дом. То обєкт под закрицом Ґеронтолоґий ного центра, алє ше о нїм стара город Нови Сад. Приходза до ньго тоти цо нє маю дзе пойсц, а одомкнуте од седем рано. Ту достаню сендвич, увариме им чай, можу ше и окупац, або преблєчиц, и побуц два Ирина опрез будинку у хторим роби

Двацец пейц особи на дзень прейду през спомнути обєкт на Футожскей улїци у хторим єдна каричка у ланцу роботи и помоци и Ирина. Гвари же єй якош судзене же би цалого живота комушик помагала и о нїм ше старала. Живот як буря, шицкого нанєше, з добрим ше лєгко ношиц, алє кед вас прицишнє гевтот други бок, теди тре­ ба мац моци. Кед подумам перше на сина и як сом ше ламала, а заш вше верела же з нього раз цошка будзе, нєшка сом на мире кед видзим же нєт тей роботи хтору нє зна або нє сце зробиц, и як ше до шицкого лапа, а роби на єдним будовалїщу. Ма свой живот як и шицки леґинє, а то найважнєйше.

ДАКЕДИ И НЄДЗЕЛЯ РОБОТНА Ми ше о шицким у обисцу радзиме, и зоз сином, и з братом. Можебуц сом дакеди и оштрейша, окре­ ме кед нє постарчим дацо поробиц, я вец розкажем, же тото и тото ма буц поробене. За тераз ме слухаю - гвари з ошмихом, а дума же у єдним обисцу шицки муша доприношиц и шицки муш а дацо робиц. Гоч люби кед нєдзелї розтерхованши, случує ше же дакеди праве теди робя з древом, рихтаю огриву, або робя дацо инше цо нє може сама през тидзень. А лєм прето же су того дня шицки дома.

годзини. Я задлужена же би вшадзи було чисте, попораєне, но роботи нє строго подзелєни, та и вислугуєм, помагам цо треба, а дзекеди и вислухам тих цо до нас приду. Звичайно ше случує же кед приду, наєдза ше, дакус побуду и пойду, а вец ше у истим дню враца. Нє маю дзе пойсц, а даєдни нє маю дзеки анї бешедовац, хто зна яки вони бриґи цагаю за собу - роздумує Ирина и застарано гвари же у спомнутим доме векшина млади людзе хтори пре рижни причини, а углавним алкогол и наркотики, остали на улїци.

Кед ше враци дому з роботи, Ирина найволї шеднуц и вишивац.

Барз любим длобац з иглу, а найволїм вишивац ґоблени. Нє муша то буц Вилерово, я вишивам и гевти вимальовани, а лю бим и на полно. Нє вишивам прето же бим виложела на мур, лєбо парточок положела на стол, мнє вишиванє барз змирює. Однєдавна сом баржей почала читац, то лєгчейш а литература, алє мнє така одвитує и дакеди ше од читаня лєдво одорвем. А и тота моя каждодньова робо­ та ме якош розруша. Раз-два сцигнєм до Нового Саду, Єдному леґиньови помарли родичи, а вон хижу през драгу вше дакого стретнєм, а на роботи поконстрацел так же ше ставял. Тераз нє ма дзе пойсц. Ча­ чим тото цо мам, з колеґинями ше набешедуєме, дакеди порозбераме єдна другу, та ше и на бриґи з сто придзе, остава и длужей у нас, нє виганяме го, иншакима очми патри. Так же мнє тота робота и розцихи є. Єст и таких цо дриму за столом, лєбо су на лїтерхує, гоч сом ше спочатку обавала же чи ме дахто ченю од даєдней хороти зависносци - приповеда и нє вежнє ґу шерцу, або боком на мнє попатри, бо толкує же дополадня и пополадню окрем нєй и ви­ людзох, думам на тих цо ту приходза, єст вшелїяких. слуги заняти и по єден социялни роботнїк, а добру Но, указало ше же о тим нє мушим роздумовац - гвакомуникацию обєкт ма и зоз полицию и з Центром за ри Ирина Скубан, дошлїдна самей себе и з обидвома социялну роботу, та и з другима центрами тей файти ногами на жеми, закончує нашу розгварку же єй стау Войводини. Случує ше же им на дзвери задурка осо­ ранє и помоц нє лєм на других упутени. Же и єй у жиба хтора нє припада општини Нови Сад, и хтора длугвоце пре шицко лєгчейше, а кажди нови дзень иншак ши час нє може буц у „Свратишту” , та ше проблеми офарбени. такой ришує так як найлєгчейш е и найєдно-

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО 29

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот

ДАНИЛО САКАЧ (17. IV 1970 16. IV 2022)

ДАНИЛО САКАЧ (7. II 1942 6. II 2012)

ИҐОР САКАЧ (6. XII 1976 5. VI 2005)

Навики будзеце у наших боляцих шерцох и молитвох. Зоз жальом и любову найкрасши памятки на вас буду чувац: мац и супруга Сена и вашо наймилши Най вас ангели чуваю! Спочивайце у мире Божим!

30

14. АПРИЛ 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєл ше жалосни рок и два жалосни роки як нє з нами нашо мили

НАТАЛИЯ БУДИНСКИ народзена Грубеня

ЯКИМ КРЕНЇЦКИ ИРИНА КРЕНЇЦКИ (1934-2021) (1937-2022) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР БУДИНСКИ (1935-2015)

З любову и почитованьом красни памятки на нїх чуваю дзивка Златка и унуки Сашо, Кимо и Мая зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

(1942-2022) з з Руского Руского Керестура Керестура Час преходзи, а ви нам вше баржей хибице. Памятки на вашу нєсебичну любов и доброту навики буду чувац вашо дзивки Фемка и Оленка зоа фамелиями и Марча зоз дзецми

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

Дня 22. априла2023. року наполня ше 3 роки и 8 мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

Дня 11 априла2023. року наполнєли ше 3 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

АМАЛИЯ ЛАЗОР народзена Уйфалуши (1939-2019)

ЛЮБОМИР ЛАЗОР (1932-2020)

ПАВЛЕ ЧИЖЕК (1952-2002)

з Коцура

Мили нашо, преходза днї без вас. Хибице нам. Кажде швето жалосне, бо ви нє з нами. Будземе вас чувац у наших шерцох и памяткох навики. Вашо наймилши: син Ириней, дзивка Леонка, нєвеста Мария и унуки: Наталия, Єлена и Ана Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. априла наполня ше 10 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

Часи за тобу нє блядню. Часи през тебе чуваю памятки. З любову и почитованьом твойо: супруга Лела, син Иван и дзивка Марина зоз своїма фамелиями

Городска управа за защиту ж ивотного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Служ бени глаш нїк Републики Сербиї” , число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС1486_02 НС_Нови_Сад_Ротквария” КСЕНИЯЧАПКО народзена Чизмар (1931-2013) з Руского Керестура Памятку навики чуваю єй наймилши Спочивайце у мире Божим!

Подприємство А8ТЕІ. РК0ІЕКТ <!о.о. зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „А1 8гЬі]а й.о.о. Беоґрад Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штре­ док проєкта радио базней станїци мобилней

Гор одска уп р а в а за за щ и т у ж и в от н о го ш тр ед к у Г ор оду Н ового Саду, на о сн ов и ч ле н а 29. Закона о пр ец ен ьованю в п лїв у на ж ивотни ш тр ед ок („С лу ж б ен и гла ш н їк Р еп уб ли к и Серб и ї” , ч и с л о 135/04 и 36/09) обявю є

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телеф ониї „НС138, НСУ138, НСЛ138, НСО138 Н Ш 3 8 НС - Лази Н анчича” Н о ш и т е ль п р о єк та „Т ел ек о м С ерби я” , а.д. Таковска 2, Беоґрад п о д н єсо л ви м огу за даванє с о гл а с н о с ц и на Студию о п р ец ен ьов а н ю в п л їв у на ж и в отн и ш тр ед ок п р о єк та базн ей с та н їц и м о б и лн е й т е л е ф о н и ї „НС138, НСУ138, НСЛ138, НСО138 НСД38 НС - Л а зи Н ан ч и ч а” , у

14. АПРИЛ 2023.

телефониї „НС1486_02 НС_Нови_Сад_Ротквария” , у улїци Темеринска 8, у Новим Садзе на катастерскей парцели 9091/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 10. априла 2023. року принєсла ришенє число ¥1-501-195/23 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у про­ сторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни дн ї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку вдвдвд. епуігопоуі8ай.огд.г8. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15дньох од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

у л їц и Л а зи Н ан чича ч и с л о 47, у Н овим Садзе, на к атастер ск ей п а р ц е ли ч и с л о 3129/1, К.О. Н ови Сад II, Гор од Нови Сад. П о с л е за п р о в а д з ен о го п о с т у п к у и предк ла д у Т ехн їч н ей ком иси ї, Городска уп рава за за щ и т у ж и в о т н о го ш тр ед к у д н я 10. а п р и ла 2023. року п р и н єсла р иш енє ч и сло ¥1-501-127/22 з х т о р и м да та с о г л а с н о с ц на п р е д м е т н у Студию . У вид д о п р ед м ет н о го риш еня мож окон чиц у п р о с т о р и й о х Г о р о д ск ей уп р а в и за за щ и ту ж и в о тн о го ш тредку, Р ум ен а ц к а 110 а, Н ови Сад, р об о тн и д н ї у чаш е од 10 д о 15 го д зи н , на са й ту Городскей уп рави за за щ и ту ж и вотн ого ш тр ед ку вдвдвд. епуігопоуівагї.огд.гв. П роцив т о го риш еня мож поруш ац уп равн и суд п ред У правн им судом у чаш е од 30 дн ьох од д н я обявй ован я обв и сц ен я о п р и н єш ен и м риш еню у средствох я вн ого ин ф ор м ованя.

РУСКЕСЛОВО 31

И нф орм атор

МАЛИ ОГЛАШКИ

*дзе цо будзе*дзе цо будзе* ВЕЛЬКОНОЦНИ РОЧНИ КОНЦЕРТ УДЮ РДЬОВЕ На нєдзелю, 16. априла, у Дюрдьове, у Велькей сали, з початком на 20 годзин будзе отримани Вельконоцни рочни концерт. На концерту буду участвовац аматере дюрдьовского Културноуметнїцкого дружтва „Тарас Ш евченко” . Уходнїца будзе коштац 200 динари. Рочни концерт Дружтва пом огли Општина Жабель, Завод за културу войводянских Руснацох и Национални совит рускей националней м ен ­ шини. ***

НА ПРЕДАЙ квартель-ґарсонєра у Новим Садзе при Матици сербскей. Контакт 0600703401.

МАЛИ ОГЛАШКИ НВУ „РУСКЕ С Л О В О ” КУПУЄ Х И Ж У У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, за потреби канцеларийох и дописовательства. Глєдаме добре очуване обисце (може и на поверх) блїзко при центру, квартельни нукаш нї простор котри би мал минимум 1 2 0 т2 (и векши простор пре архиву), зоз цо менш им про­ стором за отрим ованє желєних поверхносцох. Волац на телефон 069 67 33 01.

„Ж АТВОВ Я Р Н Ї БАЛ” Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” зоз Коцура и того року орґанизує „Ж атвов ярнї б а л ” , котри будзе отримани 29. априла у П елетовей сали у Коцуре. За тот вечар орґанизаторе понукаю смачну вечеру, богату том болу и добру заба­ ву за шицких госцох зоз музику „Коцурских бетярох” . Цена уходнїци 2 000 динари, а до цени уходнїци урахована вечера и єдна томбола. Початок „Жатвового ярнього б а лу ” заказани за 19 годзин. Карти мож резервовац на чи сло телеф она 064/ 85 770 74 при Моники Гардийовей.

МАЛИ ОГЛАШ КИ

Д И ХТО ВАН Є О БЛ А К О Х И Д ЗВЕРО Х З Н Е О П Р Е М ҐУМ У ТИРВАЦА ИЗОЛАЦИЯ ОД ВИТРУ, Ж И М И , ГАЛАЙКУ, ПРАХУ Телефон 060/50-88-433

ЕМАУС ФЕСТ У ВОДИЦИ М О Ж ШЕ ПРИЯВИЦ ПО 15. АПРИЛ

*** ІЇМ А І^ І*

СКУПШТИНА „МАТКИ ДРУЖ ТВА

РЕ5ТІ

РУСНА ЦОХ НОВОГО САДУ - ВО Й ВО Д И НИ ” Пово луєме шиц ких заин те ре со ва них же би при ш ли и вжали учасц у роботи Скупштини „Матки Дружтва Руснацох Нового Саду - Войводини” , котра ше отрима 19. априла 2023. року на 19 годзи н у про сто рийох РКЦ. ***

У МАТИЦИ СЕРБСКЕЙ БУДЗЕ ПРОМОЦИЯ ДЇЛОХ РУСКЕЙ ЛЕКСИКОҐРАФ ИЇ У Святочней сали Матици сербскей, (Матици сербскей 1) на вовторок, 25. априла на 12 годзин будзе промоция капиталних дїлох рускей лексикоґрафиї - „Словнїка компютерскей терминолоґи ї” проф. др М ихайла Фейси, „Правописа руского язика зоз правописним словнїком” проф. др Михайла Фейси и мр Гелени Медєши и „Анґлийско-руского словнїка” проф. др Михайла Фейси, мср Марини Ш лемендер и мср Славици Чельовски. Промоцию ше орґанизує з нагоди 100-рочнїци обявйованя перш ей ґраматики руского язика (Граматика бачваньско-рускей бешеди о. др Гавриїла Костельника, 1923) и 110-рочнїци народзеня проф есора Гавриїла Г. Надя (17. април 1913), наш лїднїка автора першей ґраматики.

32 РУСКЕСЛОВО

13.05.2023.

У Марийовим святилїщу Водици, 13. мая будзе Екуменски фестивал духовней музики Емаус фест.

Програма будзе рижнородна и интересантна. На 12 годзин почнє Обегованє за мир (Кип 4 ипііу), на 15 годзин будзе вистава уметнїцких роботох младих, а на 17 годзин Екуменски форум - Млади ше питаю. Концерт почнє на 20 годзин, а после концерту плановане друженє.

<Р*ф аЛ)г<п^Н^ ■іііч тгтії

Прияви учашнїкох треба послац найпознейше по 15. април 2023. року. Орґанизаторох мож контактовац на телеф они: Павлина 064/580 41 27 и Соня 065/99211 02. Информациї о ЕМАУС фесту мож порвадзиц на Фб боку Етаиз Резі Кизкі Кгйіиг и на инстаґраму ешаий_ГейІ_гийкікгйІиг Емаус фест орґанизую Рух Фоколарох, Каритас, Пакт Рутенорум (Расі КиїИепогиш) и Месна заєднїца Руски Керестур.

14. АПРИЛ 2023.

И н ф о р м а т о р /С п о р т

ПОВОЛАНКА НА НЕВЕНОВ ФЕСТИВАЛ ДЗЕЦО ХПО ЕТОХ Невенов ф естивал дзецох писательох у Савиним Селу розписал конкурс за участвованє на 34. смотри дзецох, авторох хтори пиш у писнї, лєбо крадки лирски приповедки. Приповедки и писнї можу буц написани и на странским язику лєбо на язику националних менш инох, алє треба прилож иц и преклад на сербски язик. Право участвованя на конкурсу маю дзеци основнош колского возросту. Тема шлєбодна.

СПОРТСКИ СОЮЗ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

Награди найуспишнєйшим спортистом Спортски союз општини Жабель додзелєл рочни награди найуспишнєйшим спортистом, спортским екипом, тренером, фаховцом и спортским роботнїком зоз териториї општини. Медзи наградзенима и боксерка Єлена Зекич

Роботи у трох прикладнїкох треба послац по 1. май 2023. року на адресу: За Невенов фестивал деце песника Савино Село, Културни центар Врбаса, Трг Николе Пашийа 2, 21460 Врбас. Фестивал ше отримує концом мая лєбо п о­ чатком юния у Основней школи „Бранко Радичевич” у Савиним Селу. Шицки додатни инф орм ациї мож достац на мейл: іпГо@кстгЬай.ог§ „Невенов фестивал дзецох поетох” постал значни медзинародни фестивал хтори на окремни способ пестує дзецинску творчосц. В.В.

ЦЕНИ ОГЛАСНОГО ПРОСТОРУ - м ала оглашка (до 20 слова) 300 динари, посмертна оглашка на 1 полю (66x45 мм) 800 ди­ нари,

' * л

' '

*

- посмертна оглашка на 2 польох (91х66 мм) 1600 динари. Цену жаданей оглашки треба уплациц на ра­ хунок: 160-923244-82 (Банка Интеза). Текст оглаш ки и ф отоґраф иї (за посмертни оглаш ки) посилац на имейл: іпГогшаІог@гийкей1оуо.сош, лєбо видиктовац на телеф он 069 673328, лєбо 069 673318 од пондзелку по пияток од 9 до 15 годзин. За обявйованє у актуалним тижню, оглашку найпознєйше придац по стреду до 10 годзин. У рамикох преширйованя огласного простору Установи, оглашки обявени по нових ценох у новинох „Руске слово” , предлужиме обявйовац и на сайту, дзе су єднакей велькосци и мож их видзиц два тижнї.

14. АПРИЛ 2023.

Награду за поєдинєчного найуспишнєйшого спортисту достали боксер Дьордє Савич зоз Чуроґу и боксерка Єлена Зекич зоз Жаблю, а найуспишнєйши спортисти зоз младш ей катеґориї то Урош Ґлиґорич зоз ОРК ,,1955” Жабель и Надя Рутонич зоз КБС ,,Тиґти 021” Жабель. Найуспишнєйши спортски екипи то КБС ,,Тиґри 021” Ж абель и Здруженє женох Ж абель - пикадо, а награду за найуспишнєйшого тренера достала Антонина Смолян. За допринош енє у афирмациї спорту през роботу у спорту наградзени Милорад Краґуль, а награду за животне дїло достал Живко Андєлич зоз Чуроґу. Награду достали и орґанизаторе найлєпш ей спортскей акциї, хтора зоз своїм цильом, масивносцу и зазначенима резултатами популаризує спорт и здравє, а то акция „Турнир у малим ф одбалу Чуроґ 2022” . Найуспишнєйше

спортске здруженє то Здруженє ,,Спорт за шицких општини Ж абель” кошаркашска секция. Предсидатель општини Ж абель Урош Раданович поручел спортистом же локална самоуправа вше на розполаганю за шицки їх питаня, предклади, як и за помоц кеди ґод им є нєобходна. Повинчовал наградзеним и бешедовал о роботи Союзу у преш лим року, як и о планох за шлїдуюци рок. З тей нагоди визначел же ше Општина намага буц єднак на розполаганю шицким спортским здруженьом и клубом. Ч лен Општинскей ради за спорт Зоран Ш олая визначел же спорт важни сеґмент розвою општини, а же зоз додзельованьом наградох жадаю подзековац спортистом, алє их и мотивовац же би були ище успишнєйши у тим цо робя. Л. В.

РУСКЕСЛОВО 33

Спорт РОЗВОЙНА ЛИҐА МЛАДШИХ КАТЕҐОРИЙОХ

Наймладши нє преставаю шоровац побиди У першим колу у своєй Розвойней лиґи наймладши фодбалере Русина, дзеци народзени од 2011. по 2014. рок, шорую красни резултати. Всоботу, 8. априла, одбавели процив екипи Сутєска зоз Бачкого Доброго Поля, нахторим однєсли єдну побиду и два пораженя

У тим составе бавели: Давид Колошняї, Йован Бошкович, Даниєл Фейди, Клара Блаґоєвич, Кристофер Дудаш, Иван Надь, Тони Надь Пикси, Давид Гар­ ди, Кристофер Чонка. Потим наступели дзеци народзени 2012. року, односно дзеци 4. класи, хтори од домашнїх прецерпели пораженє од 4:2. У тим составе почувствовало ше одсуство аж штверих стандардних бавячох, та ше од самого початку знало же нє будзе лєгко звладац процивнїка. Перша половка сгретнуца закончена зоз аж трома ґолами предносци за екипу Сутєски, но за зменшованє резултатскей предносци над Русином найвецей бул заслужни Андрей Виславски хтори у другим полчасу дал аж два ґоли з хторима зменшал предносц на 4:2. Пре нєподполни состав, тей екипи помогли и даєдни младши и старши бавяче, та екипу чиш лєли шлїдуюци бавяче: Тони Колошняї, Йован Бошкович, Патрик Варґа, Тадей Виславски, Алекс Цвайґ, Андрей Виславски и Николина Гарди. На концу наступели найвецей школяре 5. и 6. класи, алє и даєдни младши у чиїм составе були: Алексей Виславски, Єлисей Пап, Тони Орос, Лука Стойков, Никола Планчак, Марко Илич.

Ище єдну побиду за шором после скоро пол рока преславйовала наймладша екипа, дзеци народзени 2013/2014. року, зоз резултатом 2:1 (1:0). Русиновци до першей предносци у резултату сцигли дзекуюци ґолу Ивана Надь, а на асистенцию Тония Надя Пиксия. У другим полчасу домашнї почали нападац и удало ше им виєдначиц на 1:1. Но, Русиново хлапци ше виборели з тим прициском, и з єдного нового нападу, Йован Бошкович почал водзиц лабду зоз Русиновей половки и накадзи вошол до процивнїцкей половки, моцно до лабди копнул на ґол и вона вошла точно до простору дзе ше зиходзи горня греда и статива. Бул то други ґол госцох и зоз тим млади русиновци виборели ище єдну поби ду. ПОБИДА И ПРОЦИВ БАВЯЧОХ ЗОЗ СИВЦУ Истого дня, всоботу, и Русиново старши пионире, односно дзеци 7. и 8. класи, у Сивцу одбавели 2. коло ярнєй часци у хторим победзели екипу зоз исту назву з резултатом 6:2. Русиново пионире од самого початку бавели нападацки, борбено, стваряли вельо вецей нагоди, а ґу тому бавели и у полним составе. За Русин наступели: Йован Плавшич, Андрей Дудаш (1), Алекса Сопка, Иван Медєши, Даниєл Надь, Л ука Фа, Андрей Чизмар (1), Иван Планчак (2), Теодор Штранґар (2), Матей Макаї, М арко Колошняї и Кристиян Малацко. Тренер Деян Йолич.

34 РУСКЕСЛОВО

Екипа Русина од домашнїх страцела зоз 5:0, цо би ше могло приписац, медзи иншим, и велькей предносци у физичней надмоци домашнїх, у чиїм составе були и даскельо векши и моцнєйши бавяче цо у тим возросту прави драстичну предносц. Тиж, русиновци правели надосц индивидуални и колективни гришки у рушаню и нє почитованю своїх позицийох, та з єдним словом, нє функционовали як тим. Бависко було досц грубе з обидвох бокох цо приведло и до даскелїх претаргнуцох док ше ситуация нє змирела, алє русиновци ше нє преставали бориц по сам конєц. Шлїдуюцого викенду, Русин ознова будзе бавиц у госцох, процив екипи Пролетер зоз Равного Села. Ан. Медєши

14. ДПРИЯ 2023.

Спорт ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

Искра конєчно заблїсла ФК „Таванкут” - ФК „Искра” 1:3 (1:0) Таванкут: стадион домашнєй екипи. Ґоли за Искру дали: Бокан 2, Латинкин 1. ИСКРА: Новаков (Неделькович), Секулич, Човс (Барович), Сердар (Пердух), Малацко, Латинкин, Бокан, Колошняи, Милованович Н. (Дюричич), П. Мрдєнович (Симунович), Л. Милованович. Искра на госцованє до Таванкуту пошла без трене­ ра Делича, котри пре здравствени причини нє могол водзиц екипу, алє и у подлей атмосфери пре слаби резултати у ярнєй часци сезони. Таванкут екипа котра пред тим колом була єдно место под Искру на таблїчки и котра по квалитету слабша од Искри. Коцурски бавяче почали мотивова­ но тото стретнуце и од початку вони диктирали темпо и на даскельо заводи направели красни акциї. У хвилькох кед Искра контроловала стретнуце домашнї зоз єдного процивнападу направели акцию зоз котрей дош ли до предносци. После достатого ґолу ф одбалере Искри спомалш ели бависко и по конєц першого полчасу нє направели нїч значне пред ґолом домашнїх. На павзи медзи двома полчасами бавяче сами, без помоци тренера, муш ели пренайсц искру у себе же би обрацели резултат и нє страцели и тото стретну-

це. На щесце, вони тоту искру у себе и нашли и у другим полчасу на терену бавела лєм єдна екипа, а то була Искра. Акциї ше шоровали, а у 55. минути таке бависко принєсло резултат кед Искров центерфор Латинкин вихасновал єдну шансу и виєдначел резул­ тат. Ґол дал кридла коцурским фодбалером котри ищи баржей прицисли на ґол Таванкута. Подполне преобраценє случело ше у 75. минути кед найлєпши Искров стрилец Душан Бокан дал други ґол за Искру. Исти бавяч у 89. минути зоз своїм другим ґолом ришел питанє побиднїка. После 21. кола у Подручней лиґи Суботица Искра на 10. месце на таблїчки зоз 24 освоєнима бодами. У шлїдуюцим колу до Коцура придзе другопласована екипа у лиґи Солунац НиД Єркович зоз Карадьордєва. З. К.

ПОДРУЧНА МЛАДЕЖСКА ЛИҐА

Бод зоз госцованя РУСИН - Молнар, Бодянец, К. Надь, М. Надь, Кочиш, Чонка, Иличич, Максич, Дудаш, Бики, Тома, Планчак. Подросток Фодбалского клубу „Русин” , пияток 7. априла, у Зомборе одбавел 1. коло у своєй Подручней младежскей лиґи процив екипи „Раднички” , зоз нєришеним резултатом 0:0. Конєчни резултат од 0:0, могло би повесц, барз добри успих за Русинов подросток, з оглядом на тото же русиновци екипу Радничкого роками пробую надвладац на терену, но резултатска предносц вше якош була на боку Зомборчаньох. Того викенду ше то нє случело, аж напроцив, домашнї на цалим стретнуцу нє мали анї єдну шансу дац ґол, док Русин мал, алє, нажаль, шицки остали нєвихасновани. Русиново хлапци мали добру тактику у бависку, физично були порихтани, и по остатню хвильку мали моци и у нападу, и у охрани. Нєвигодни терен бул проблем, но ище векши проблем бул судия хтори

14. АПРИЛ 2023.

мал очиглядну прихильносц спрам домашнєй екипи, та на цалим стретнуцу пискал вельо фаули и коло 30, 40 претаргнуца. Накадзи русиновци, так повесц, лєм дотхли процивнїцкого бавяча, судия запискал фаул. А о пожертвованосци на терену шведочи и податок же найменєй двоме Русиново бавяче вишли з терена покалїчени. Ан. М.

РУСКЕСЛОВО 35

Спорт ОПШТИНСКАФОДБАЛСКАЛИҐА ШИД

Єднота вицагла бод Зоз стретнуцами 10. кола, почала ярня часц першенства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. У Шидзе Єднота бавела нєришено 2:2 процив Ґраничара з Ямени, у Соту Братство страцело од Синдєлича з Ґибарцу зоз 4:0, у Батровцох Омладинєц и беркасовски Сримец бавели нєришено 1:1, у Люби Єдинство

Стретнуце у Шидзе, Єднота - Ґраничар победзело Борец з Илинцох зоз 4:0, а у тим колє були шлєбодни фодбалере ОФК „Бинґула” . На таблїчки Синдєлич перши ма 24 боди, Єднота друга ма 22 боди, Єдинство треце зоз петнац бодами, Борец штварти ма 13 боди, Сримец пияти зоз 11 бода­ ми кельо боди маю и Ґраничар (Я) на шестим месце и Омладинєц на седмим месце. ОФК „Бинґула” осма ма седем боди, а остатнє дзевяте Братство без бодох. У 11. колє Борец дочекує Єдноту, Ґраничар вигосци Омладинєц, Сримец будзе домашнї Братству, Синдє­ лич вигосци ОФК „Бинґула” , а буду шлєбодни фодба­ лере Єдинства (Лю). Вл. Дї.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

Бачка ище вше пията ФК „Петроварадин” (Петроварадин) - ФК „Бач­ ка 1923” 1:2 (1:1) БАЧКА - Александар Лиш ич, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Деян Станкович, Янко Вуйович, Ненад Дюрич, Стефан Максимович, Стефан Тривунович, Небойша Баґич, Стефан Деянович, Деян Тривунович. На лавки у резерви були - Неманя Иґнїч, Деян Вуйович, Илия Данґубич и Душан Три ву но вич. ПЕТРОВАРАДИН: стадион ФК „Петроварадин” . Главни судия бул Урош Йованович зоз Нового Саду, а помоцнїки були Мирослав Чурчич и Деян Кресич зоз Тителю. Ґоли за Бачку дали Небойша Баґич у тринастей минути и Ненад Дюрич у шейдзешат пиятей минути. Жовти картон у екипи Бачкей достали Стефан Деянович, Янко Вуйович, Деян Вуйович и Деян Тривунович. У 20. колу Подручней фодбалскей ли ґи Нови Сад, хторе одбавене 9. априла, ф одбалере Бачкей зоз Дюрдьова победзели у стретнуцу зоз фодбалерами Петроварадина, з резултатом 1:2. Одношенє моци екипох на терену од самого п о ­ чатку указовало же екипа Бачкей супериорнєйша. Домашнєй екипи нє пом огла анї предносц же бавя на своїм терену.

36 РУСКЕСЛОВО

Перши ґол на стретнуцу бул за Бачку, у 13. минути, алє д о ­ маш нї ище вше мали дзеку бавиц и бориц ше. О пейц минути, у 18. минути домаш нї виєдна че л и р езул тат на 1:1 и то бул резултат з хторим пош ли на одпо чи вок. У дру гим п ол ча ше ф одбалере Бачки ше нам агали р езултат преобрациц на свой хасен. Дюрич у 65. минути схопно копнул до лабди хтора закончела у ґо л у процивнїка. Бул то други ґо л за Бачку и остатнї на тим стретнуцу. Вельке ч и сло жовтих картонох на стретнуцу, штири за ф одбалерох Бачки, три за домашнїх, як и єден червени указую же ше на терену нє справовало спортски. После того кола Бачка ище вше на пиятим месце на таблїчки зоз трицец осем бодами. У шлїдуюцим к олу дюрдьовски ф одбалере на домаш нїм терену привитаю ф одбалерох Юґовича зоз Катю. Л. В.

14. АПРИЛ 2023.

Спорт ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

Сушич ше врацел праве теди кед требало ФК „ЧСК Пивара” (Челарево) - ФК „Русин” 0:1 (0:0) РУСИН - Деян Кронич, Стефан Тома, Боян Голик, Владан Вуйович, Деян Павлович, Деян Чернок (Александар Тома - Деян Будински), Янко Кулич, Оґнєн Маркович, Матей Саянкович (Боян Бранкович), Андрей Малацко, Дарко Сушич. Ґол дал Дарко Сушич. Фодбалере Русина всоботу, 8. априла, однєсли побиду у 21. колу своєй Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, над домашню ЧСК Пивару зоз Челарева, з резултатом 0:1 (0:0). Було то єдно од найчежших госцованьох за русиновцох у ярнєй часци сезони, а хторе ше закончело праве так як ше и плановало. Три боди зоз госцованя у Челареве, процив екипи хтора ма барз богату традицию, екипи хтора бавела у Войводянскей лиґи, Сербскей лиґи, та и Першей лиґи Сербиї, а хтора у тей хвильки 4. у Под­ ручней фодбалскей лиґи Зомбор. Прето, конєчни резултат могло лєм пожадац. После длугшей павзи, за Русин ознова бавели Дарко Сушич и Боян Бранкович, иншак бавяче на штредку терена, а хтори хибели у креированю бависка цалей еки­ пи. Зоз їх присуством екипа Русина була ошвижена, до стретнуца була унєшена нова енерґия, а видно було же ше и вони сами зажадали бависка на желєним терену. Вєдно зоз стаємним бавячом Оґнєном Марковичом, тераз уж як „тройка” , на першим испиту указали ше як добитна комбинация. У першей половки стретнуца мрежи мировали, за цо були заслужни и Русиново бавяче у охрани хтори вше сиґурнєйши на своєй часци терена. Полунагоди було на обидвох бокох, но охрани обидвох екипох були на завид­ ним уровню и нє дошлєбодзовали нїяке нєсподзиванє. Домашня екипа досц подмладзена за розлику од даскелїх бавячох госцуюцей екипи, чийо искуство ришело и конєчни резултат.

У главней улоги всоботу бул Деян Сушич, хтори ма барз добре приманє лабди и хтори такой преходзи голєм двох, трох процивнїцких бавячох и на услуги є бавячом хтори у лєпшей позициї за даванє ґола. Всоботу, место того же би додал лабду дакому од собавячох, ришел закончиц створену позицию за ґол. Ключни мо­ мент збул ше у 58. минути кед после гришки домашнєй охрани Сушич, на асистенцию Кулича, матирал домаш­ нього ґолмана, цо було достаточно за триюмф и три важни боди. Од тей хвильки домашнї баржей нападали на ґол Кронича, но сиґурни Русинов ґолман ше нє дал нєсподзивац. Цале стретнуце закончене без даяких „грубих” стартох, так же лєм єден домашнї бавяч достал жовти картон. После того триюмфу, Русин и далєй забера друге место зоз 48 бодами. Уж на нєдзелю на 16, 30 годзин, на Ярашу, будзе дерби сезони медзи Русином и потераз нєпобедзену екипу Гайдука зоз Стапару. После таких добрих успихох, кажди резулат навияче потримаю, гоч ше зна же би найволєли кед би госци до­ жили перше пораженє праве на Ярашу. З тей нагоди поволани шицки Русиновци же би пришли на нєдзелю потримац своїх симпатизерох у цо векшим чишлє. Ан. М.

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКАЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

Нови боди за ОФК „Бикич" У 18. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере ОФК „Бикич” дома победзели Ердевик 2017 зоз 1:0. Фрушка Гора дома страцела од Єдинства зоз 3:0, Напредак у Вашици декласовал БСК зоз аж 6:0, Змай дома страцел од Зеки Булюбаши зоз 3:0, Борец (ВР) победзел Ґраничар (А) зоз 2:1, Срим зоз Сримскей Рачи страцел дома од ЛСК зоз 2:1, а ФК „Обилич 1993” и Борец (Р) у Куковцох бавели нєришено 2:2. На таблїчки ЛСК перши зоз 46 бодами, Ґраничар (А) други ма 41 бод, ОФК „Бикич” треци зоз 35 бодами кельо боди ма и Єдинство на штвартим месце. Зека Булюбаша пияти ма 33 боди, як и Обилич 1993 на шестим месце, Срим седми зоз 28 бодами, БСК осми ма

14. АПРИЛ 2023.

26 боди, Змай дзевяти зоз 16 бодами, ФК „Ердевик 2017” дзешати зоз 15 бодами, кельо боди ма и Напредак на єденастим месце. Фрушка Гора дванаста зоз 14 бодами, предостатнї, тринасти, Борец (Р) ма 12 боди и остатнї Борец (ВР) зоз 11 бода ми. У 19. колє, у Руми Єдинство дочекує ОФК „Бикич” , ФК „Обилич 1993” вигосци Напредак, Борец (Р) дочекує Срим, ЛСК будзе домашнї Борцу (ВР), Ґраничар будзе бавиц процив Фрушкей Гори, Ердевик 2017 дочекує Змай, а Зека Булюбаша будзе домашнї БСК. Вл. Дї.

РУСКЕСЛОВО 37

Горуци теп ш и

9

Олена Папуґа, Руски Керестур по рецепту ш. Авґустини зоз керестуркого Манастира

У пасочкох ше цеши кажда ґаздиня Нашо жени пасочки, пасхални хлєб, печу на сланше, є ше их зоз шунку, сирцом и другим пошвеценим єдзеньом. Док у других народох важне хто яки ма писанки, у нашим народзе ше ґаздинї парли хтора упекла красши пасочки. Спокуса то и кумшт, гваря ^ До пасочкох треба:

т

М

л

■ килу муки - муши бус преошата и пред хаснованьом треба най стої у цеплей хижи даяки час. Нє шме буц принєшена зоз жимного и помишана зоз другима состойками пред киснуцом цеста. ■ вайцо и 4 жовчки ■ пол литри млєка ■ ложка масци ■ 2 ложки олєю ■ паковане квасу ■дакус солї ■ 5 ложки цукру ■ мещок ванелиї Шицки написани состойки ше вимиша и охаби най кишню дас годзину. Мука муши буц преошата и „цепла” . После годзини киснуца, прегнєсц и вец ище годзину най знова кишнє. Намасциц шерпенки з масцу, положиц около папер за печенє, и до каждей шерпенки коло 20 деки цеста. У шерпенки муши буц 1/3 цеста, нє вецей. Шерпенки можу буц и векши, та вец тре­ ба вецей як 20 деки цеста. Цесто у шерпенки помали зоз горню гарсцу пальцох поприцискац. Най около шерпенки будзе цеста. За украшованс направиц цесто лєм зоз води и муки. И з нього правиц зоз острошку резаночки за крижик, ружички, слунко, палмово конарчки хтори символ Исусового церпеня и слави. Пасочки перше намасциц зоз цалим розтрепаним вайцом, а вец положиц украси зоз окреме направеного цеста. Охабиц най кус ище у шерпенкох викишнє. Положиц печиц до горуцей рерни, пол годзини на 150 ступнї Целзиюсово. Виняц пасочки и поопатрац, чи нє попукали. Кед гей, вец попукане место помасциц зоз вайцом, благо зоз пирком. Поодштриговац папер за печенє хтори викукує зоз шерпен­ ки, та ше пасочки ровномирно упе­ чу. Положиц ище печиц на 170 ступнї єдну годзину, закриц их зоз алу-фолию. Треба провадзиц як ше печу, векши шерпенки положиц глїбше до рерни, менши ґу дзверком и виняц кус скорей як годзину. Упечени пасочки такой виняц зоз шерпенкох, закриц зоз партком най ше так охладза.

38 РУСКЕСЛОВО

14.АПРИЛ 2023.

Горуци теп ш и Олена Папуґа, Руски Керестур

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Най сирец ма билого зоз бильчкох До сирца треба: ■ на 10 вайца идзе литра млєка ■ ровну ложку солї ■ пол ложки цукру

Положиц млєко най ше вари, кед вре усипац розтрепани 10 вайца, але нє барз як на ратоту, бо у увареним сирцу треба най видно биле - бильчки. Мишац зоз трепайзлом, а нє з варешку, ровно най нє пригори, бо вец у сирцу будзе загорени фалатки. Док ше вари додац солї, цукру. Кед ше серватка почнє видзельовац, а млєко и вайца випатраю як сир, зняц зоз шпоргета, зоз черпацу варешку вичерпац до груднїци. Повязац ю на два ґузли и положиц най ше одчече. Кед ше кус охладзи, посцискац груду у груднїци най сирец буд­ зе позбивани.

Хрин трец на штред двора при фиялкох Домашнї хрин чежко найсц по наших обисцох. Якошик скапал зоз заградох, нє рошнє вецей, а нє пита даяку вилагоду, та чкода, бо є барз здрави. Сце лєм роснуц под стреху дзе влага. Та кед же дахто до вельконоцней кошарки ма домашнього, а нє купчого хрину, най одреже верх и зоз лїсцами го засадзи под стреху, даяки муричок, нарок таки час будзе мац домашнього хрину и до своєй и до сушедовей кошарки, бо ше вон барз шири кед рошнє Состойки: ■ потарти хрин ■ соль ■ цукер ■ шметанка ■ два ложки млєка кед же шметанка барз густа (кед нє, вец досц лєм додац шметанки)

Хрин треба трец на штред двора, (найлєпш е при фиялкох), бо барз пече очи. Трец на тарлу там дзе ше тре таргоню. Потарти го нє треба такой розправяц, алє го кус викуриц на отвореним, охабиц на столє на тера­ си, наприклад, и кеди-нєкеди помишац. Нє будзе таки моцни же го нє мож єсц. Викурени розправиц.

14. АПРИЛ 2023.

РУСКЕСЛОВО

39

Фото: Вероника Вуячич

У Малим подобовим салону КЦ НС самостойна вистава Влади Нярадия