RUSKE SLOVO 15

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ÏÐÈÇÀÁÓÒÈ ÁÀÂÈÑÊÀ

РОК LXXVII ЧИСЛО 15 (3936) НОВИ САД, 9. АПРИЛ 2021.

У ти жню за на ми були зме шведкове же шнїг може залєтовац и у априлу. На коцурским Новим шоре єдна сушеда ше барз нєсподзивала кед обачела же як ше Стриберово дзивчата бавя на улїчки по тим жимним дню. А им оцец справел караґулї и вони цали дзень упарто и зложно вежбали ходзиц на нїх. Оцец дзивчатох гвари же му було жаль припатрац ше на дзивчата як шедза нука, у обисцу коло телевизора и компютера, та ше здогаднул свойого бависка кед вон бул у їх рокох. Йована ходзи до шестей класи, Кристина до штвартей, а наймладша Ивана до першей и добре ше уча, а тот нєсподзивано жимни дзень им прешол у радосним шмиху и добрей забави. Найважнєйше же до вечара вивежбали ходзиц на караґульох, а и сушедство здогадли на призабути бависка. В. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: М. Ф.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0507P-B122

Фотоґрафия: 0552P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на слиП кох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

Фото: Кристина Афич

Ó ðóñêèì ÊÅÐÅÑÒÓÐE øå õîäçåëî ïî îáë¿âàíþ

■ ПРЕСЛАВЕНА ВЕЛЬКА НОЦ ПО ГРИГОРИЯНСКИМ КАЛЕНДАРЕ

РУСНАЦИ ОСТАВАЮ РУСНАЦИ, КАТЕДРА РУСКА Пише: проф. др Михайло ФЕЙСА, порядни професор Оддзелєня за русинистику Филозофского факултета Универзитета у Новим Садзе, предсидатель Одбору за науку Рускей матки

У рускей явно сци ше нєдавно зявела знємиреносц Пракса у роботи Националного совиту потвердзує же пре явне подводзенє Руснацох под назву нєсуще ству- ажурно сци углавним нєт, а актуално сци на важни ю цей „укра їн ско-ру скей за єд нї ци” у Ре пу бли ки питаня ещи менєй. Писмо з боку Рускей матки, як и Сербиї, и пре наволованє Оддзелєня за русинистику сама виволана знємиреносц медзи Руснацами, вимазоз синтаґму „українска катедра”. У руским народзе гаю урґ ент не ре а ґ о ва нє На ци о нал но го со ви ту, алє, ше таки по ступок оценює як провокация з одредзе- по инерциї и очиглядно нєе фикасно сци у роботи ним цильом, як нове пробочолних членох, на остатнєй ванє преводзеня до другого, схад зки тото важне питанє цудзого народу. за о бид зе не. Оправда нє же У законох Републики Сербиї руске мено О би два ви кри ве ни на ци о - правилно наведзене, так як назву Руснаци бул об ся жни днь о ви шор представя лєм вигварку хтору нални дезинформациї вимахасную сами медзи собу. нє мож прилапиц, бо очигаю буц пояшнєни, окреме У закону зме меновани „Руснаци”, глядне же приоритет розпаже руководзаци представнїки односно по сербски „Русини”. тра ня пи та нь ох од ред зую Националного совиту рускей на ци о нал ней мен ши ни и Прето руске мено у явним хаснованю би чолни люд зе, а нє потреба рускей заєднїци. Мож замерОд дзе лє ня за ру си ни сти ку мало буц лєм у согласносци зоз волю ковац же Национални совит, Филозофского факултета на Руснацох и законскима предписанями як и дзе по єд ни його це ла, Универзитету у Новим Садзе держави у хторей жиєме, а нїяк иншак ма озби ль ни про бле ми у були присутни кед пришло роботи з оглядом на тото же до националного знєважованя Руснацох, а анї ше о тих питаньох явно нє оглашели. предсидательови нє прилапени анї Звит о роботи у Попри богатей преписки на дружтвених мрежох, на 2020. року, анї План за 2021. рок, а без потребного тото провокативне иґнорованє законскей номенклатури кворума Одбор за културу приноши свой финансийни и фактох, з боку Рускей матки официйно порушана план на инсистованє його предсидателя и предсидавимога розяшнїц становиско Националного совиту теля Вивершного одбору НС. Русна цох. Ру сна ци ви ма гаю ефи ка сни под ня ца, Рок Националней стратеґиї Руснацох (2013) уж винасампредз од Националного совиту и руских инсти- шол, а о новей (або, поведзме, осучаснєней) нациотуцийох, зопрец дальше знєважованє рускей нацио- налней стратеґиї нєт даяки урядово догварки, а дзе налней назви и назви институцийох, одно сно далєй кон крет ни крочаї. Цо ше че ка у На ци о нал ним соонєможлївиц здумане намаганє по ступнє надрилїц виту? Доказане же кед одредзену установу, або єй Ру сна цом цуд зе на ци о нал не ме но, а з тим и цуд зу чолни фук циї, пре бе раю но ви, аґил ни, модер ни, националносц. информовани и квалификовани людзе, вец и резултат У законох Републики Сербиї руске мено правилно на- теди одражує правдиви интерес за руску заєднїцу ведзене, так як назву Руснаци хасную сами медзи собу. (так як то у Школи у Руским Кере стуре, наприклад). У закону зме меновани „Руснаци”, односно по сербски Кед знаме цо сцеме, цо нам потребне, зоз нову Руску „Русини”. Прето руске мено у явним хаснованю би ма- стратеґию можеме утвердзиц на яки спо соб до такого ло буц лєм у согласносци зоз волю Руснацох и закон- циля треба дойсц. Кед ше то витвори, кажде би ше скима предписанями держави у хторей жиєме, а нїяк таких статеґийних цильох и методох мушел притрииншак. Рускому мену би ше нє шмело придодавац нїяки мовац у роботи, та аж и по цену траценя роботного други национални назви, а так исто анї руским инсти- ме ста хторе плацене зоз пенєжом до статим за потретуцийом. Нє шмело би ше допущиц анї хаснованє ин- би рускей националней заєднїци. шаких националних сомволох окрем руских. У Писму Рускей матки упуценому Националному З Деканату Филозофского факултету на провокативне совиту ясно назначене же „Руснаци вше були и тепременованє Оддзелєня за русинистику на „Українска раз су лєм Ру сна ци, и нїч ин ше”. Та ке ста но ви ско катедра” уж маме прешвечованє же урядово нїч нє под пол но од ра жує на ци о нал не чув ство шиц ких меняне, же назва официйно нє пременєна, же и далєй Ру сна цох и На ци о нал ни со вит ру скей на ци о нал ней на Филозофским факултету Универзитета у Новим мен ши ни у ца ло сци, а нє лєм дзе по єд ни його чле ни, Садзе еґзистує Оддзелєнє за русинистику, а нє Україн- му шел би по сту пац у склад зе зоз та ким ру ским ска катедра. А дзе ту Национални совит рускей нацио- ин те ре сом.■ налней заєднїци хтори би требал актуално и ажурно Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє робиц на витвореню сущних потребох Руснацох? вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” 2 РУСКЕ СЛОВО

9. АПРИЛ 2021.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 6. Вельки проєкт Заводу за културу прешол на републичним конкурсу

■ Нашо места 8–11. Ярнє ушорйованє наших валалох

■ Економия 14–15. Коцурски пияц у чаше корони – мало купцох, а пиячарина велька

■ Духовни живот 16. У Руским Керестуре преславена Велька ноц

■ Култура и просвита 20–21. Часопис „Шветлосц” катеґоризовани як наукови часопис од националного значеня у Републики Сербиї

■ Мозаїк 22–23. Павлина Шепински зоз Руского Керестура

■ Руске слово у швеце 24–25. Вельконоцни обичаї на Горнїци

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Ганча Провчийова зоз Шиду

■ Информатор

30–32. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Екипа Дюрдьовчаня Адрияна Молнара перша на „Бушидо челенджу” у Шабцу

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок: Пошвецанє кошаркох у Руским Керестуре Авторка фотоґрафиї: Кристина Афич

СМИКОМ ҐУ ЦИЛЮ Видзи ше ми же сом на тим месце уж дараз споминал поняце „информацийна курнява”, насампредз одкеди нам главна тема постала пандемия виволана з вирусом корона и шицко цо ю провадзи, а окреме тиж часто споминана феномен инфодемиї. Отже, роби ше о тим же по комуниколоґийних теорийох хтори у основи медийох и новинарства, кед особа лєбо публика нєпреривно засипована, (завята, най останєм у метафори) з вше новима информациями, нє старчи их процесуовац и похопиц, лєбо их розтолмачи наруби. Теди вони траца информативну вредносц и поставаю свойофайтова дезинформация. Єдноставно, процесор прегори... Проблем же ше ми адаптуєме на таки стан кед же длужей потирва, алє так же примаме лєм дзепоєдни информациї – насампредз поверхови, лєгки або сензационалистични и бомбастични кликбейти, а тоти други, комплексни и зложени, иґноруєме. Дас пред 50 роками, кед телевизия ище була нови медий, теоретичаре комуникациї твердзели же сучасни чловек хтори пречита „грубе” викенд виданє даяких дньових новинох, зоз нїх достанє вецей информациї и податки як цо их за цали живот могол научиц и назберац академски образовани интелектуалєц зоз периода просвитительства и Французкей револуциї. А задумайме як експоненциялно наросло число информцийох хтори нє на дзень, алє у моменту доставаме прейґ интернету. Морйо кредибилних и фундаментованих нових информацийох, арґументох и виглєдованьох о корони обявене ширцом швета одкеди почала пандемия. Проблем з нїма нє тельо же су нєдоступни, розошати по фахових публикацийох и специялистичних порталох, алє же су анї нє наменєни, анї нє интересантни просековей публики. Цо вец робиме, зочени зоз скоро каждодньовима, а скоро вше контрадикторнима „пременками курса” одвичательних кед слово о плану, стратеґиї и тактики борби процив епидемиї? Операме ше на „школски” охранєбни механїзем применєней психолоґиї – релативизуєме, селективно прилапюєме и место точних, вибераме ришеня и одвити хтори нам по дзеки. Нє вериме лїкаром, нє вериме статистиком, алє вериме дружтвеним мрежом... У такей ґлобалней кризи яку жиєме, основни задаток дружтвених и интелектуалних елитох, политичних лидерох и медийох було би, окрем обезпечованя вакцинох, респираторох и шпитальских посцельох, и презентовац тото цо науковци одкрили каждому з нас, на способ хтори будземе розумиц и з арґументами хтори можеме прилапиц. Ясно и нєдвосмислово одвитовац на питанє процив чого, як и чом ше бориме. Нажаль, а каждодньово тому шведочиме (мало-мало та ужичке коло Стефана Неманї, масовни корона-партиї у студентских кампусох хториш вечар...), чечуца здравствена криза нє викомуникована добре. Медиокритети, популисти и полу-швет поставаю авторитети. Цо далєй, вше нам менєй ясне о чим ше ту роби, цо далєй, вше зме далєй од циля. Аж ше смиком од нього одпераме. То нє лєм наш спецификум, алє ґлобални феномен, конкретни здобуток „пост-правдивого” швета.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року ”у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Футожска 2/III, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски, Сандра Саламун * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

9. АПРИЛ 2021.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЗАКОНЧЕНА 10. СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

БЕШЕДОВАНЕ О ПОДРУЧНЕЙ КАНЦЕЛАРИЇ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ Прейґ сучасней електронскей Зум платформи закончена 10. порядна схадзка Националного совиту рускей националней заднїци. Перша часц схадзки отримана у просторийох Руского културного центра у Новим Садзе 12. марца, алє пре мири безпечносци, пейц точки з дньового шора предискутовани на предлуженю схадзки 30. марца

Н

а тот завод члени нашого Совиту на дньовим шоре мали ище пейц точки, а одношели ше на розпатранє и приношенє одлуки о функционованю Подручней канцелариї у Сримскей Митровици, приношенє одлуки вязаней за пре ставанє важеня Националней стратеґиї Руснацох по 2020. рок, приношенє одлуки о активно сцох у вязи зоз Пописом жительства у Републики Сербиї 2021. року и потвредзованє одлукох Вивершного одбо ру. У точ ки под ри жне чле ни Со ви ту поинформовани о подписованю Меморандума о сотруднїцтве нашого Совиту зоз Националним совитом словацкей националней заєднїци.

Тиж так, надпомнуте на схадзки, Пописни лїсток уж виробени и остало го лєм преложиц и послац до Заводу за статистику Републики Сербиї. Члени Совиту на схадзки предложели вельо добри идеї, а єдна з нїх же би ше коло Попису требало анґажовац и на дружтвених мрежох. О теми Попису будзе вецей бешеди и на окремней позарядовей схадзки Совиту.

СТРАТЕҐИЯ И ПОПИС Пре технїчни проблеми хтори у вязи зоз шедзиском канцелариї и финансиями пришло до нєпорозуменя двох дружтвох хтори исную у Сримскей Митровици – Дружтво Руснацох „Руснак” и Дружтво Руснацох Сримскей Митровици. Прецо ше одношеня тих двох здруженьох дакус „зацагли”. Члени Совиту прилапели одлуку же би пошвидко требало пойсц до Сримскей Митровици и побешедовац о будуцих крочайох у роботи. Порадзене же би Владимир Балащак и далєй водзел рахунка о финансийох, бо и потераз добре робел и же би ше конєчно одредзело шедзиско, односно место дзе будзе канцелария – у будинку Парохиї. Тиж так надпомнуте же би требало порушац и почац факултативне виучованє руского язика, гоч раз до тижня. Кед слово о Националней стратеґиї, члени Совиту вигласали одлуку спрам хторей би одбори и цела Совиту направели ана лизу старей стратеґиї, и же би ше аж потим рушело до виробку новей. Як надпомнул предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, то длуги процес хтори би требало цо скорей започац. Як гварел, после прелиминарних анализох по одборох и целох Националного совиту би шлїдзел явни дискурс и потим дефинованє новей Стратеґиї. Попис жительства у Републики Сербиї хтори требал буц тей яри, преложени за єшень того року, а спрам найновших информацийох, пре пандемию Ковид-19, будзе одложени за идуци рок. Потамаль би требало порихтац шицко же би вони були за нашу заєднїцу позитивни. Перши крочаї уж направени у смислу же на тоту тему уж бешедоване зоз представителями медийох. Потим треба одредзиц локални самоуправи дзе би требал буц пред ста ви те ль ру скей за єд нї ци у По пи сней комисиї, бо меншинским заднїцом тото право припада по найвисших державних предписаньох.

4 РУСКЕ СЛОВО

На схадзки принєшена позитивне думанє о шицких одлукох Вивершного одбору хтори приношени медзи двома зашеданями Националного совиту, медзи хторима и менованє директора Дома култури у Руским Керестуре, як и ди ректо ра Основ ней школи „Пе тро Ку змяк” у Руским Керестуре. МЕМОРАНДУМ О СОТРУДНЇЦТВЕ Предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач поинформовал членство о подписованю Меморандуму о сотруднїцтве зоз Национим совитом словацкей националней заєднїци. Текст Меморандуму пообщени и дава вельо можлїво сци за сотруднїцтво нашей и словацкей заєднїци. Сотруднїцтво ше углавним одноши на апликованє зоз проєктами и хаснованє европских фондох хтори обезпечую векши средства за реализацию. Як окреме визначел Борислав Сакач, Меморандум о сотруднїцтве буд зе хасновити и прето же афирмує и практично указує опредзелєнє ґу мултикултурализму и интеркултурализму. Затераз по тим питаню направени перши крочаї, алє у наиходзацим периодзе окрем Стратеґиї и Попису то будзе приоритет нашого Националного совиту. О тексту того документу ище треба же би видискутовали члени Националного совиту Словацох, а потим, кед ше спатри шицки його точки, шлїдзи подписованє. Важне надпомнуц же тота схад зка Националного совиту Руснацох першираз отримана прейґ Зум платформи, таки способ зашеданя и одлучованя полноважни як и звичайна жива схадзка.■ А. Паланчанин 9. АПРИЛ 2021.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

РЕПУБЛИЧНИ СОВИТ ЗА НАЦИОНАЛНИ МЕНШИНИ

ПОПИС ЖИТЕЛЬСТВА ОДЛОЖЕНИ ЗА ИДУЦИ РОК Главни акцент зоз схадзки Совиту за национални меншини же и попри очежаних условийох пре пандемию средства за финансованє националних совитох меншинох нє зменшани. У наиходзацим периодзе примарни буду борба процив епидемиї и попис жительства, хтори преложени за идуци рок. На схадзки одлучене же приоритетна обласц финансованя националних меншинох з Буджетского фонду у тим року oзнова будзе образованє

У

будинку Влади Републики Сербиї у Беоґрадзе стреду, 31. марца, отримана дзешата схадзка Совиту за национални меншини. На схадзки присуствовали предсидателька Влади Републики Сербиї Ана Брнабич, хтора и предсидатель того цела, осем члени Влади Републики Сербиї и члени ресорного Министерства за людски и меншински права. Присутни бул 21 предсидатель, лєбо представнїк националних совитох (од вкупно 23), националних меншинох и заєднїцох хтори жию на териториї Републики Сербиї. БУДЖЕТСКИ ФОНД ЯК И ВЛОНЇ

У уводним викладаню предсидателька Влади Републики Сербиї Ана Брнабич акцентовала найважнєйши активносци у наиходзацим периодзе. То у першим шоре же би ше поволало шицких припаднїкох националних меншинох на вакцинованє и же би цали процес вакцинациї

– После уводних словох премиєрки Ани Брнабич, схадзку далєй водзела заменїк предсидателя Совиту, министерка за людски и меншински права и дружтвени диялоґ, Ґордана Чомич. На самим початку дньового шора, бул прилапени предклад приоритетней обласци за финансованє зоз Буджетского фонду за национални меншини за 2021. рок и ознова, як и у прешлим року, вибране образованє. Потим представени 13, 14. и 15. звит о запровадзованю Акцийного плану по питаню витворйованя правох котри маю национални меншини. Министерка Чомич поинформовала присутних о своєй роботи и нащиви националним совитом у їх шедзискох и обецала же ше предлужи зоз таку праксу накеди то пандемийни условия дошлєбодза, бо остали ище 9 национални совити котри нє нащивени. Тиж так детальнєйше пояшнєла же прецо одложени попис жительства котри ше мал отримац того року, а же то, з другого боку, дава можлївосц имплементациї електронского попису котре предложела Координация, праве пре пандемию и виражени страх жительства од нащиви пописовачох и можлїво сци зарази – гварел предси датель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. ОДДЗЕЛЄНЯ ШЕ НЄ УТАРГНЄ

бул цо масовнєйши и з тим и успишни у борби зоз пандемию. Ґу тому апелу придружела ше и Координация националних совитох, хтора поволала припаднїкох меншинских заєднїцох и шицких гражданох же би ше вакциновали у особним и интересу явного здравя. Друга значна активносц держави, як и меншинских совитих, то попис жительства. Пре актуални причини и пандемию попис ше премесца за октобер идуцого, 2022. року. Кед слово о финансованю меншинских заєднїцох и совитох вона надпомла же Буджетски фонд за национални меншини у тим року остава на истим уровню од 30 милиони динари. Премиєрка Ана Брнабич окреме наглашела же формованє Министерства за людски и меншински права и дружтвени диялоґ, на чиїм чолє Ґордана Чомич, моцни сиґнал хтори указує становиско Влади Републики Сербиї о значносци унапредзеня правох меншинох. З другого боку, робота Совиту националних меншинох важна прето же оможлївює же би ше през координацию и диялоґ ришовало проблеми и злєпшало положенє меншинох. 9. АПРИЛ 2021.

Министер просвити, науки и технолоґийного розвою Бранко Ружич на схадзки винєсол статистични податки котри ше одноша на образованє. Як надпомнул, у тей хвильки коло 45 000 школяре у основних и штреднїх школох припаднїки националних меншинох цо 6 одсто од вкупного числа школярох у Републики Сербиї. Окреме наглашене же нє утаргнути мали оддзелєня котри маю нєдостаточне число школярох (спод минимуму котри наведзени у Закону), а до котрих ходза школяре националних меншинох и же ше буду намагац зоз Министерства же би ше зоз тоту праксу предлужело и убудуце. Цо ше дотика учебнїкох, роби ше на тим же би каталоґи за 2021/22. рок були цо скорей порихтани и доступни, же би ше благочасово почало друковац и дистрибуовац потребни учебнїки, окреме тоти котри облапени зоз реформу наставних планох и програмох. На схадзки Републичного совиту окрем премиєрки Брнабич и министрох Ґордани Чомич и Бранка Ружича, участвовали и министерка правди Мая Попович, подпредсидателька Влади РС и министерка за културу и информованє Мая Ґойкович, министерка державней управи и локалней самоуправи Мария Обрадович, министер вонкашнїх дїлох Никола Селакович, и други функционере спомнутих министерствох.■ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ПРОЄКТ ДИҐИТАЛИЗОВАНЯ ЦЕРКОВНИХ МАТРИКУЛОХ

ОЧУВАНЄ ЗНАЧНОГО КУЛТУРНОГО СКАРБУ РУСНАЦОХ У СЕРБИЇ Завод за културу войводянских Руснацох розпочнє проєкт диґитализованя матичних кнїжкох грекокатолїцких церковних општинох котри будзе на хасен шицким, од виглєдовачох и фаховцох з тей обласци, прейґ поєдинцох хторих интересує прешлосц, по нашо будуци поколєня

Т

о перши проєкт за котри того року Завод за културу войводянских Руснацох достал средства и чия реализация би требала розпочац нєодлуга, подняце о хторим ше уж длугши час бешедує у рускей заєднїци. Вшелїяк же то нє єдини проєкт Заводу, за ище штири конкурси ше обчекує резултати, а рихтаю ше и нови проєкти. – Слово о проєкту Диґитализация найстарших церковних матичних кнїжкох грекокатолїцких церковних општинох за хтори Завод як ношитель проєкту достал 600 тисячи динари на конкурсу Министерства култури и информованя. Проєкт облапя креированє диґиталних копийох матичних кнїжкох народзених, винчаних и умартих старших як 100 роки грекокатолїцких церковних општинох Коцур, Стари Вербас, Нови Сад и Дюрдьов. План же би ше тоти кнїжки фотоґрафовали, а потим тоти часци кнїжкох хтори мож оптично вичитали з помоцу одвитуюцого софтверу, а гевти хтори нє мож, будземе мушиц, так повесц, „пешо” вичитовац, односно преписовац. То ше будзе робиц так же би ше податки зоз тих кнїжкох лєгчейше препатрали и пренаходзели. Проєкт тиж подрозумює едукацию младших будуцих ґенерацийох виглєдовачох, хтори заинте-

ИСТОРИЙНИ ЖРИДЛА И УРЯДОВО ДОКУМЕНТИ Найстарши податки церковних матрикулох датую ище зоз 1778. року у Коцуре и 1779. року у Руским Керестуре. По 1895. рок кнїжки матрикулох народзених, умартих и повинчаних ше водзело лєм у церквох, держава аж одтеди почала преберац тоту длужносц, а на териториї Сриму у Горватскей, церква була єдина котра водзела матрикули аж по Другу шветову войну. У нєшкайшей Сербиї державни матични кнїжки од 1895. року ше водзело лєм у Бачкей и Банату, а други реґиони познєйше, цо значи же церковни матрикули єдини урядово документи потеди.

6 РУСКЕ СЛОВО

ресовани за тоту тему. Основни циль проєкту тирваца защита податкох и лєгчейша доступносц архивского материялу, та вон будзе на розполаганю на сайту Заводу и Преглєдовача културного нашлїдства. Наздаваме ше же то лєм початна фаза длугорочного проєкту очуваня матичних кнїжкох и податкох у нїх хтора би у будучносци резултовала у єдним векшим проєкту – популаризациї виглєдованя фамелийней историї и виробку фамелийних стеблох – потолковала нам Анамария Ранкович, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох. ЦИЛЬ ҐЕНЕАЛОҐИЙНА БАЗА ПОДАТКОХ

Материял за проєкт буду шицки матрикули старши як 100 роки котри пре свою старосц уж постали културне добро. Инициятор проєкту, иншак єдиного зоз меншинских заєднїцох хтори достал потримовку на вельким републичним конкурсу, историчар-архивист Саша Сабадош зоз Зомбора. – Проєкт и правени же би вифинансовал першу фазу того велького подняца. Уж глєдаме матични кнїжки котри ше находза у архивох, а досц уж и поробене, понеже розпочате диґитализованє матрикулох грекокатолїцкей парохиї у Коцуре хтори ше находза у Историйним архиве Городу Нового Саду, а матични кнїжки зоз Руского Керестура уж диґитализовани, алє за други потреби. Зоз проєктом облапиме шицки грекокатолїцки парохиї – толкує Сабадош, та додава же идея проєкту же би ше анґажовало особи хтори буду препатрац диґитални знїмки, вицаговац мена и так оформиц єдну онлайн базу податкох. То би резултовало зоз єдинствену онлайн ґенеалоґийну базу податкох за Руснацох, котра будзе доступна шицким, котра насампредз будзе безплатна, бо ше реализує по проєкту. То иншак кошта огромни пенєж, окреме у швеце. – Ту и идея же би ше раз поробело проєкт зоз котрим предлужиме диґитализованє далєй зоз державнима матрикулами. Тераз за Керестур найви-

роятнєйше же буду облапени матрикули по 1916. рок, а за Коцур по 1919. покля єст церковни кнїжки – заключує Сабадош. КОНКРЕТНИ И ПРАКТИЧНИ ХАСЕН То значи же шицки годни розпатриц своїх предкох през историю, заинтересовани годни направиц свойо фамелийне стебло. Ту и вельки хасен за шицких виглєдовачох. Як дознаваме, у матрикулох умартих при каждому зазначена и причина шмерци, шицки виглєдованя, наприклад, о трох керестурских колерох правени праве зоз матичних кнїжкох умартих. У церковних матрикулох єст и професиї, мож направиц социялну структуру жительства, та и рижни демоґрафски слики и проєкциї. По законченю проєкта база податкох будзе явна у онлайн форми, а приступ оможлїви точни податки. У случаю же хаснователє буду мац потребу за урядовим документом зоз бази, наприклад за реституцию маєтку, то достаню у Историйним архиву, алє буду знац точно цо им потребне и дзе ше то находзи. – Проблем же ми нє годни видавац оверени фотокопиї, алє кед поєдинєц пренайдзе за себе важни документ, вон идзе до матичного архиву, зна точно цо глєда... Урядово оверени документи углавним потребни за державянства, и велї други роботи. Барз важне за цалу заєднїцу мац таку базу податкох – заключує Саша Сабадош.■ М. Джуджар 9. АПРИЛ 2021.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НОВИ САД

РОЧНА НАГРАДА НДНВ АЛЕКСАНДРИ БУЧКО Як сообщело Нєзависне дружтво новинарох Войводини (НДНВ), Александра Бучко єдна зоз добитнїкох рочних наградох котре додзелює тото новинарске здруженє. Александри Бучко додзелєна награда за найлєпшу новинарку хтора информує на язикох меншинских националних заєднїцох. У обгрунтованю Комисия, у чиїм составе були Ранка Иваноска, Чаба Пресбурґер и Динко Ґрухонїч, визначела же Бучкова пошвецена новинарству и шицким виволаньом з котрима ше тота професия зочує, а окреме приповедком и бриґом звичайних людзох и темом о положеню меншинских заєднїцох и младих. Бучкова барз анґажована у роботи з младима новинарами и хаснованю сучасних медийских алатох пре цо лєпше информованє и младих у Войводини и Сербиї, надпомина ше у сообщеню. Александра Живкович Бучко народзена 1992. року. Одросла у Руским Керестуре дзе закончела и основну школу. Закончела Штредню медицинску школу у Зомборе, а дипломовала журналистику на Оддзелєню за медийни студиї Филозофского факултета Универзитета у Новим Садзе. Занята є на Радио-телевизиї Войводини, а роби у Рускей редакциї Радио Нови Сад. Од студентских дньох сотрудзує зоз „Руским словом”, а 2012. року достала литературну награду „Мирослав Стрибер”. Попри Бучковей, рочну награду за найлєпшу новинарку НДНВ достала Ана Лалич, награду за виглєдовацке и аналитичне новинарство достал Иґор Ишпанович, а рочну реґионалну награду „Мирко Дьордєвич” достал Драґан Бурсач. Специялне припознанє НДНВ за промоцию професийного информованя на язикох националних заєднїцох достали новини на мадярским язику „Чалади Кер”. Здогаднїме, влонї рочну награду НДНВ достал др Борис Варґа. Я. Дю./И. С. 9. АПРИЛ 2021.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ШИЦКИ НАШО ШВЕТА Одмалючка сом ше интересовал же чом ше лєм у одредзеней часци рока славя швета, окреме Велька ноц и Крачун, односно чом лєм теди „сезона” окремних єдлох хтори ше рихтаю и єдза лєм през тоти швета, як цо маме сезонску овоц и желєняву хторей єст лєм теди кед єй час, и лєм теди є смачна и найлєпша. За бобальки и капущанїки, ствар углавним ясна. Медзитим, вше требало прераховац же кеди „зродзи” сирца и писанки, бо ми поведзене же Велька ноц рухоме швето. Познєйше сом учел же Воскресенє, побида Христа над шмерцу, фундамент християнскей вири хтори заправо треба славиц и жиц кажди дзень, а окреме внєдзелю кед и Христос воскреснул, кед ше одбула тота найвекша подїя у историї нашого спасеня. Поправдзе, нє такой сом баш шицко розумел, окрем же ше внєдзелю муши до церкви. Дараз з дзеку, дараз смиком. Алє лєм раз до рока зме до церкви ишли з кошарку, ґу пошвецаню пасхи, як ше гвари, а вец ше тот дзень, и ище дзеньдва потим, док потирва, єдло и окремне, и иншаке єдзенє. Бо и дзень, и час велькей ноци окремни. Аж познєйше сом постал свидоми же Велька ноц нєдоповедзена без Велького пиятку. Прето, гоч кельо вирни свидоми же ше на тоту Святу нєдзелю случело чловечество, нови Чловек и нови Живот, же би ше зрозумела велїчезносц того чуда, нєобходне ше заглїбиц и до того цо ше по ученю случело два днї пред тим. А то мука и шмерц. Придаванє чловечеству єдного безгришного хтори гуторел слова любови и помиреня, лїчел и наказовал Царство нєбесне, а исте чловечество го осудзело на криж. Ключне питанє хторе себе часто сам поставям як приходзи тото швето, же, цо би я робел, як бим поступел, кед бим теди жил? Чи бим го шлїдзел, чи бим го знєважел як хибного лєбо манипулатора хтори бешедує о царстве на нєбе, док обидвоме жиєме у окупированей жеми? Чи бим видзел чуда коло Нього? Гоч як, нє знам сам себе одвитовац, бо сом нє прешвечени же кельо сом сам пред собу щири, кельо сом порихтани любиц, пребачиц, помогнуц цудзому у нєволї, стримац ше од суда ближньому. Чи бим, можебуц, бул медзи тима цо им забойнїк бул блїзши од Сина Божого? Окреме у тим нашим чаше корони и рижних нєобходних лєбо надрилєних мирох и нормох справованя, драга ґу Воскресеню за каждого хто тото швето сце дожиц ширше и глїбше од богатого шветочного полудзенка, водзи през превипитованє себе и того до чого вериме. Чи зме, на концу, кадри над покойним з радосцу шпивац Христос воскрес, зоз спознаньом же скоро шицки святи до церковного календара уписани по дню шмерци, а нє народзеня, бо ше теди народзели до Нєба? То и моя дилема. Даскельо остатнї тижнї од пошлїдкох корони умарли вецей мнє мили особи, медзи нїма и єден мой парняк. Шмерц доокола нас постала часц каждодньовей рутини, як сервисна информация у ранґу обвисценьох же теди и теди нє будзе води лєбо струї. Алє знова, кед пойдзе хтошка блїзки то ище як потрафи чловека, гоч як да „оґуґлал” на шмерци доокола. На єдним з нєдавних хованьох, паноцец над труну гварел же грих присутни у живоце, алє же тїлесна шмерц гранїца прейґ хторей нє може прейсц, та кажди хтори ше представел у Господу, вецей нє ма тоту терху. На змучених и смутних тварох доокола мнє, у виплаканих очох на тоти слова зявела ше искра надїї. А кельо важна и нєобходна надїя, тельо знача и любов, и вира. Шицки вони вєдно праве у швету хторе нас собрало на першу нєдзелю у априлу, лєбо у маю. Прето, кед повеме Христос воскрес – Воистину воскрес, любел бим кед бизме то наисце и верели. Бо без того, нїч нє исте. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА УШОРЙОВАНЄ ВАЛАЛА

ПОСАДЗЕНИ 870 ДРЕВКА, ПОСТАВЕНИ ЛАВОЧКИ И ПОМОЦНЄНЕ ОШВИЦЕНЄ У остатнїх двох тижньох, у Руским Керестуре, Месна заєднїца орґанизовала два акциї садзеня древкох у хторей на вецей локацийох посадзени коло 870 древка. Перша акция отримана 26. марца кед посадзени 90 дуби, у лєшику, на початку Русинскей улїци на Ярашу, а древка на тей локациї МЗ достала од ЯКП „Комуналєц” зоз Кули. У тей роботней акциї участвовали 10 особи, зоз МЗ, „Рускому”, Здруженя спортских рибарох „Коляк”, як и даскельо волонтере з валалу. О тидзень познєйше, односно всоботу, 3. априла, МЗ була главни орґанизатор ище єдней такей еколоґийней акциї дзе на штирох локацийох – у парку, при Озерку, на гиподроме Леї и у Ризничовим парку, посадзени 780 древка, од чого 480 дуби и 250 баґрени. У ожелєньованю Керестура, окрем главного орґанизатора Месней заєднїци, участвовали коло 35 особи, медзи хторима – члени „Рускому”, Церковного одбору, Конїцкого клубу, Добродзечного огньогасного дружтва, як и волонтере з валалу. По словох секретара МЗ, Михайла Пашу, задовольни су зоз акциями хтори потераз витворени, а окреме зоз числами хтори гуторя же у остатнїх 6 мешацох у валалє посадзени коло 1 750 древка. Традицию ожелєньованя предлужи ше на єшень, кед у планє засадзиц тиж коло 1 000 древка, на рижних локацийох у валалє. Попри акцийох садзеня древкох, на вимогу гражданох хтори ше у Месней заєднїци поносовали на безпечносц, односно слабе ошвиценє на трох локацийох, на окраїску валала – на Ленїновей ґу гиподрому, у куцику улїци Якима Салонтая, як и на Новим населєню, у 2. и 3. улїчки, тих дньох, МЗ у сотруднїцтве зоз „Рускомом”, роби на поставяню канделаберох. Затераз, „Руском” покладол бетонски стопи и забетоновал анкери, а як

директор Иґор Фейди потолковал, муши прейсц 21 дзень же би ше бетон „завязал”, та аж вец канделабри буду поставени. – Окрем поставяня лавочкох и даскельо канделаброх , план таки же би ше порезало сибирски брести на Новим населєню, хтори ше находза медзи драгу и тереном, прето же коренї тих древох губя асфалт, та идея така же би ше тот терен асфалтовало. Место тих сибирских брестох, обецане нам зоз општини Кула, же на єшень достанєме други пейцрочни саднїци – гварел директор „Рускому” Иґор Фейди. Концом марца у Руским Керестуре ЯКП „Руском” почало поставяц нови лавочки на даскелїх локацийох. Лавочки потераз поставени у центру коло Дома култури, опрез зубней амбуланти и лабораториї, опрез пошти, Пензионерского дому, опрез Спортскей гали, „Рускому”, а три лавочки буду поставени и на Новим населєню. Материял обезпечел ЯКП „Руском” чийо роботнїки и вилївали бетонски часци у шаблонох, дески и латочки обробени и пририхтани у тапетариї „Еуро”, а лавочки ше будзе вилївац и поставяц през цали рок. Ан. М.

РУСКИ КЕРЕСТУР

ОЗНОВА ВИЛОЖЕНИ ЗАСТАВИ После нємилого инциденту кед, 27. марца на три годзин пополадню, спред Явного комуналного подприємства „Руском” у Руским Керестуре украднути три застави – традицийна и урядова войводянска як и руска, нєодлуга шицки три застави пренайдзени, а нови прешлого тижня положени опрез того подприємства. Як „Руске слово” нєурядово обявело у прешлим чишлє, урядова застава Войводини була запалєна, руска застава нє пренайдзена, а процив влапених виновнїкох теди розпочал вишлїдни поступок у Полицийней управи Зомбор. На видео знїмку хтори з мобилним телефоном того дня зазначел случайни преходнїк, видно авто з хторого виходза три особи и знїмаю застави опрез „Рускому”, медзитим, зоз Полицийней управи Зомбор сцигло урядове Сообщенє у хторим стої: – Припаднїки Полицийней станїци у Кули, зоз ефикасну и интензивну роботу, уж о три годзини як ше случела тота подїя, пренашли штерацецосемрочного жителя Руского Керестура на котрого ше сумня же зоз будинку Явного комуналного подприємства „Руском” украднул три застави. Полиция у авту „шкода фабия” хтори вожел штерацецосемрочни чловек, под дїйством алкоголу, пренашла застави Републики Сербиї и Автономней

8 РУСКЕ СЛОВО

покраїни Войводини. Вожач пре воженє под дїйством алкоголу затримани до 12 годзини пре вишлїдзованє, а потим зоз нїм окончена розгварка. Полиция шицки списи о тим збуваню придала Висшому явному тужительству у Зомборе на дальши поступок. По обявйованю вистки о вандализму хтори ше случел у Керестуре, оглашела ше и Лиґа социялдемократох Войводини (ЛСВ), хтора у сообщеню за явносц найоштрейше осудзела вандалски поступок и поволала шицких актерох дружтвеного живота, окреме ношительох власци и медийни хижи, же би застановели нєтолеранцию, бешеду мержнї и провокациї медзинационалних зраженьох. У сообщеню ше наводзи и же палєнє войводянскей застави, хтора нє ма национални ознаки, драга ґу валяню мултикултурализмА, традициї соживота и добросушедских одношеньох у вецейнационалних штредкох. Вандалски поступок осудзел и директор „Рускому” Иґор Фейди, зоз апелом же би ше при людзох, окреме при младих, подзвигла свидомосц о чежини того процивуставного дїла, за хторе предвидзени строги кари. У медзичаше нови три застави поставени на будинок. Ан. М.

9. АПРИЛ 2021.

mesta@ruskeslovo.com

ЗОЗ СХАДЗКИ УО РУСКЕЙ МАТКИ

ВИБРАНИ ПРЕДШЕДУЮЦИ ФАХОВИХ ОДБОРОХ На схадзки Управного одбору Рускей матки хтора отримана 2. априла у Руским Керестуре, вибрани предшедуюци – мандатаре одборох за фахову роботу Рускей матки, одредзени термини за їх перши активносци, як и теми будуцих явних трибинох, прилапени и План активносцох РМ за наступни Попис жительства, а посцигнути догварки о ище даскелїх темох. Як перша точка дньового шорa додата информация о одвиту городоначалнїка Нового Саду Милоша Вучевича, котри у медзичаше сцигол до Матки, а одноши на Маткову заувагу яку єй представителє дали на подїї од 10. фебруара коло поставяня бисти Тарасови Шевченкови. У кратким одвиту городоначалнїк, медзи иншим, поволує представительох Матки на розгварку, цо на схадзки УО и прилапене и вибрана трочлена делеґация за тот одход, у котрей буду Дюра Папуґа, Михайло Катона и проф. др Михайло Фейса. Попри тим же вибрани предсидателє пейцох одборох за фахову роботу РМ, на схадзки утвердзене же вони у терми-

ПРЕДСИДАТЕЛЄ УО єдногласно прилапел же Одбору РМ за образованє предсидателька будзе Любица Няради зоз Руского Керестура, Одбору за културу Деян Загорянски зоз Вербасу, за Одбор РМ за информованє и видавательну дїялносц вибрана Мария Дорошки зоз Руского Керестура, за предсидателя Одбору за медзисобне сотруднїцтво и розвой туризма вибрани Стеван Самочета зоз Коцура и на предпрешлей схадзки УО за предшедуюцого Одбору за науку вибрали проф. др Михайла Фейсу, тиж з Коцура.

ну од 15 дньох од їх вибору маю предложиц членох своїх одборох и послац их Управному одбору РМ на прилапйованє, найпознєйше до 18. априла. 2021. року. По тей Одлуки одбори за фахову роботу Рускей матки можу мац од 5 до 11 членох. Надалєй, предшедуюци – мандатаре одборох за фахову роботу маю у наступних 30 дньох, найпознєйше до 3. мая того року предложиц Програми роботи своїх одборох, як и Плани роботи своїх одборох за 2021. рок и послац их Управному одбору Матки. На нєдавней схадзки УО тиж принєшене заключенє же Програми роботи одборох за фахову роботу Рускей матки и їх Плани роботи за 2021. року буду актуални теми за явни трибини Рускей матки, хтори буду отримани у другей половки мая и у юнию у тим року у Руским Керестуре, Кули, Коцуре, Вербаше и других одборох Рускей матки у других местох т. є. городох, кед то будзе витворлїве. Цо ше дотика Догварки о запровадзованю активносцох за пририхтованє текста и фотоґрафийох, технїчним ушорйованю, каталоґизациї и друкованю кнїжки на руски язик проф. др Ивана Попа, „Мала история Русинохˮ, затераз предложени осем особи хтори запровадза прекладанє зоз сербского язика, понеже кнїжка на сербски уж преложена зоз словацкого ориґинала. Догварени и други крочаї у тей роботи, а як наглашел предсидатель РМ Дюра Папуґа, предложене же би добре було кнїжку видруковац у твардим повязованю и же би ю Матка подзелєла як раритетни дарунок нашим людзом пред пописом жительства, котри тераз одложени за нарок. На схадзки УО прилапел без заувагох и предложени План активносцох РМ за наиходзаци попис жительства у Републики Сербиї котри мал буц того року, алє є преложени, так же ше тоти активносци буду помалши реализовац. М. А.

АКТИВНОСЦИ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ БАЧИНЦИ

ОЖЕЛЄНЄЛИ ЯВНИ ПОВЕРХНОСЦИ И пред урядовим и метеоролоґийним початком яри, у Месней заєднїци Бачинци були вредни у ожелєньованю явних поверхносцох. Як нам гварел Дьордє Стевич, предсидатель Совиту МЗ Бачинци, валал и околїско прикрашени зоз 150 младнїками жимжелєних древкох (соснами), потим ту и 40 украсни черяки и ище 20 фалати украсного желєнїдла. Прикрашене и околїско валала, точнєйше простор коло церквочки СПЦ на Бени, нєдалєко од валалу. Одтераз тот простор будзе ище красше випатрац. За тоту роботу ше остарала Месна заєднїца з помоцу єдного привредного донатора, хтори нє жадал же би було споминане мено компаниї у явносци, як нам гварел Стевич. Перши чловек валала додава же будзе прикрашени и парк у центру валала, дзе поставени дзецински бависка (такволани мобилияр), так же и тот куцик за наймладших Бачинчаньох будзе ище красши. У Бачинцох ше роби кельо єст 9. АПРИЛ 2021.

пенєжи, бо по словох предсидателя Стевича, МЗ за цали рок достала буджет лєм 3 милиони динари вкупно – и за саме функционованє МЗ и за инвестицийни роботи, цо нє досц, алє на щесце, помагаю вельо донаторе. Плани за роботу єст и за наступни мешаци, а цо будзе витворене, остава видзиц по єшень. – Плануєме у Доме култури ушориц малу салу, обилїц и ушориц тоалети. Тиж плануєме ошвициц и дзецинске бавилїще, а кед нам ше уда, ушориц и дильови у хотаре. Єдна зоз значних роботох хтору плануєме на лєто би була ушоренє драги од Бени по Привину Главу, у длужни коло 2,5 километри з насипованьом ризли. На тот способ би од яри по єшень були повязани Бачинци зоз Привину Главу, дзе ше находзи познати манастир СПЦ, а то значи, и зоз Бикичом, бо би ше скрацело драгу медзи двома валалами и людзе би нє мушели исц наоколо, алє попрейґа – наводзи предсидатель Дьордє Стевич. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ОПШТИНА ВЕРБАС

РОБОТИ НА ГАЙЗИБАНСКЕЙ ДРАГИ ОД СЕПТЕМБРА Концом прешлого тижня, 2. априла, у Вербаше отримана схадзка руководительства општини Вербас зоз представнїками Явного подприємства „Инфраструктури желєзнїци Сербиї”, Транспортного институту ЦИП и конзорциюму китайских компанийох „China Railway International” и „China Communications Construction ComФото: www.vrbas.net pany” хтори буду будовац швидку гайзибанску драгу Суботица–Нови Сад. Як констатоване на схадзки, шицки подприємства и служби у Вербаше порихтани дац лоґистичну потримовку за ефикасни початок роботох на вибудови. Початок роботох на парцели през Вербас заказани за септембер 2021. року, а на схадзки ше бешедовало о пририхтуюцих активносцох котри потребне окончиц пред тим як почню роботи, потим о премесцаню инфраструктурних обєктох, змесценю материялу и ушореню гайзибанскей станїци, як и о орґанизациї транспорту у варошу под час роботох. По словох предсидателя општини Вербас Предраґа Роєвича, Општина Вербас и шицки єй служби и подприємства обезпеча провадзацу лоґистичну потримовку котра нєобходна же би ше тот проєкт од значносци за цалу Войводину и Сербию реализовало у предвидзених рокох. – Вибудова новей, швидкей гайзибанскей драги значна за Вербас и шицких наших жительох и привреднїкох. Сучасна гайзибанска драга и модерни гайзибани оможлївя лєгчейше и

швидше путованє шицких з Вербасу. Вербас важни индустрийни центер, и за наш швидши розвой важне обезпечиц квалитетнєйши транспорт роби и услугох. Попри тим, нова гайзибанска драга оможлїви швидше и ефикаснєйше прицагованє странских инвестицийох и унапредзенє привредного амбиєнту у нашим

варошу – гварел Роєвич. Гайзибанска драга Нови Сад–Суботица длугока 108 километери и часц є медзинародного коридору Беоґрад–Будапешт. Контракт о финансованю подписани зоз китайску „Ексим” банку. Проєкт вибудови гайзибанскей драги за вельки швидкосци медзи Новим Садом и Суботицу облапя трасу двоколяйовей гайзибанскей драги и станїци зоз обєктами на гайзибанскей драги, реконструкцию и модернизацию гайзибанских ґузлох Нови Сад, Вербас и Суботица, денивелацию крижаня гайзибанскей драги и драги, як и убудованє новей електротехнїчней инфраструктури за вельки швидкосци. Спрам наявох, на новей гайзибанскей драги гайзибани годни розвиц швидкосц и до 200 километери на годзину. Роботи коштаю коло 1,16 милиярди долари, а пороби их китайски конзорциюм „China Railway International” и „China Communications Construction Company”. Термин за законченє роботох 33 мешаци. О. Р.

ЗОЗ ПАРОХИЇ СВ. ЙОСАФАТА У КУЛИ

НОВЕ ЗАКРИЦЕ НА ЦЕРКВИ Початком того тижня докончени роботи з котрима пременєне закрице на церкви священомученїка Йосафата у грекокатолїцкей парохиї у Кули. Як дознаваме од кулского пароха о. Дамяна Кичу ЧСВВ, роботи тирвали дакус вецей як три тижнї док ше нє зняло старе закрице хторе уж досц премакало, понеже церква збудована ище 1982–83. року. Роботи окончело подприємство „Ґавраˮ власнїка Славка Гаврилюка з Кули, иншак парохияна тей парохиї. На церкву тераз положени ґрамакс бетонски череп котри нє упива воду, та є прето и длуготирвацши, а закрице ма поверхносц 380 квадратни метери. – Тота нє мала инвестиция коштала 6 700 еври материял, а 1 700 еври за роботу. Пенєжи зме єдну векшу часц достали зоз церковней орґанизациї „Реновабисˮ зоз Нємецкей, а 1 000 еври додали ми, т. є. наш манастир, бо познате же при парохиї и наш василиян-

10 РУСКЕ СЛОВО

ски манастир, понеже сама парохия нє ма даяки векши средства. Тераз ище маме обецунку же и векшу часц пенєжу за роботу тиж достанєме зоз Келну зоз Нємецкей. – потолковал парох о. Кича ЧСВВ. Же би ше положело и циви за атмосферску воду доокола закрица, спонзововали вєдно фирма „Ґавраˮ и фирма „Пекмонтˮ власнїка Славка Пекеза з Нового Саду, хтора и поставела циви. З тей нагоди парох сцел окреме подзековац своїм парохиянком котри за тоту нагоду под час роботох, кажди дзень друга, за седем майстрох варели полудзенок, хтори сами и донирали. Попри тей велькей инвестициї, василиянски манастир порушал и финансує и кладзенє огради доокола манастира од заградовей часци, у длужини скоро 80 метери, цо ше робиц почало од єшенї, а роби ше кеди як мож и пре хвилю, и пре финансиї. М. А.

Фото: ш. М. Воротняк

9. АПРИЛ 2021.

mesta@ruskeslovo.com

АКЦИЯ „TRASH HERO” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЗБЕРАЛИ 250 КИЛИ ШМЕЦА Вецей як 250 кили шмеца назберане у акциї збераня шмеца, з мотом „Викаш рукав” у волонтерскей орґанизациї „Trash hero”, хтора отримана 28. марца у Руским Керестуре, а того дня, на ище 14 локацийох по Сербиї, орґанизовани подобни акциї збераня шмеца. На акциї у Кере стуре були присутни 11 одроснути особи и тройо дзеци, а активисти, як и вецей раз потеди, мали потримовку Месней заєднїци и ЯКП „Руском”. Орґанизация „Trash hero”, потераз отрималa седем акциї на хторих вкупно назберане 2 875 кили шмеца, a окрем збераня шмеца, волонтере робя и на еколоґийним освидомйованю людзох. – Зоз кажду акцию зме барз задовольни, гоч кельо людзе ше одволаю, и гоч кельо кили шмеца ше назбера. Важне нам же би ше указало на проблем и освидомело популацию о заґадзованю. Кажде хто голєм раз присуствує на акциї, после нєй вельо вецей обраца увагу на околїско. Керестур досц чисте место у одношеню на други валали и вароши, но нє досц лєм же би ше позберало шмеце. Треба же би ше свидомосц людзох пременєла, же би таки акциї були вше менєй потребни, а же би шицко було вше чисте, потребне и цо менєй шмеца продуковац, та и то нам єден од цильох – приповеда Мартина Шепински у мено орґанизациї „Trash hero”. – Циль нам и освидомиц при людзох же би у живоце правели цо менєй шмеца, такволани „zero waste”. Повед-

зме, общи приклад би бул хаснованє платнових ташкох, ме сто пластичних мещкох. Потим, обрацац увагу же би ствари хтори купуєме були у еколоґийней амбалажи, або ище лєпше, без амбалажи, як наприклад овоц и желєнява на пияцу хтора нє запакована, за розлику од овоци и желєняви у супермаркетох. Тиж, мож куповац мидло запаковане до паперу место ґелу за туширанє хтори у пластичней амбалажи. Погубени ствари оправяц, а нє куповац нове, а нови ствари куповац лєм кед су нам наисце потребни. Пластика цо ше ю лєм раз похаснує и кратки рок тирваня апаратох тераз вельки еколоґийни проблем. Здруженє „Зоз затичку по ошмих” почали рецикловац скло, папер, пиксли, ПЕТ амбалажу и био одпад, попри затичкох. Так же, хто дзечни рецикловац, може то зробиц у Новим Садзе, у улїци Чирпанова 25. И наша орґанизация „Trash hero” планує зберац сировини у валалє од тих цо би сцели рецикловац, и одвожиц их до Нового Саду. Но, о тим явносц ище будзе обвисцена – гвари Мартина. До орґанизациї „Trash hero” можу ше уключиц шицки, членство нє иснує, a хто жада може и сам орґанизовац даяку акцию, волонтере дзечнє помагаю. На Фейсбук профилу „Trash hero Руски Керестур” мож найсц и велї интересантни податки о очуваню природи, идейох о рециклованю, а тиж и видзиц кеди запланована шлїдуюца акция. Ан. М.

У НОВИМ ВЕРБАШЕ

ОБНОВЮЄ ШЕ ИКОНОСТАС У грекокатолїцкей парохиї Святого Владимира у Новим Вербаше у предходним периоду почали роботи на обнови иконостасу. По словох пароха нововербаского о. Иґора Вовка, роботи тирваю пар мешаци, а покля ше шицко нє закончи, прейдзе длугши час. – Нови иконостас на славу Божу робота роботнї „Ника” зоз Бачкей Тополї. Шицко робене и правене ручно зоз лїпового древа, истей файти древа з хторей ше правя подлоги за икони. После длугшого часу, наша церква достава цалком нови випатрунок. За цали иконостас потребни 23 икони, а ми затераз маме два вельки и два мали. Першу икону котра зробена финансовала општина Вербас и барз зме подзековни, як и шицким другим котри нам помогли потераз – бешедує парох нововербаски о. Вовк. 9. AПРИЛ 2021.

Икони котри буду поставени на иконостасу у нововербаскей парохиї зроби познати иконописатель Никола Дюрич, маґистер церковней уметносци. – За нас, християнох, можеме повесц же икони маю важне значенє. Прето, кед даєдни людзе добрей дзеки, з нашей парохиї лєбо зоз даєдней другей, жадаю участвовац и помогнуц нам коло иконох, то би нашей парохиї барз значело. Коло тих иконох ше будзе модлїц, будзе ше их кадзиц, а тота молитва будзе за спашенє души тей фамелиї котра помогла. Же людзе беру учасц у иконох то уж єдна пракса, та хто жада помогнуц, шлєбодно най ше яви – гварел о. Иґор Вовк. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ПРОДУКЦИЯ И ПРЕДАВАНЄ ДОМАШНЇХ РЕЗАНКОХ

ЗАТЕРАЗ ЛЄМ ДОПОЛНЮЮЦИ ЗАРОБОК Сабадошовa фамелия з Руского Керестура уж вецей як 20 роки прави домашнї резанки, у власним обисцу, хтори потим пакую и предаваю на пияцу, дома и прейґ интернету Пише: Андреа МЕДЄШИ

П

риповедка почала ище од „глави фамелиїˮ, Якима Сабадоша, хтори давного 1999. року купел машину за правенє це ста и сушарню, а однєдавна тоту роботу превжал його син Михайло зоз свою супругу Сабину. Михайло приповеда же до тей роботи, зоз супругу, вошли з цильом же би, на свойо роботи, витворели и даяки дополнююци заробок, понеже предаванє резанкох, пре слабе тарґовище, ище вше нє може буц главне жридло приходох. У таких ситуацийох, як гвари, людзе ше найчастейше обрацаю ґу продукциї поживи. ДОБРА ОПРЕМА И КВАЛИТЕТНИ СОСТОЙКИ – Правиц и предавац домашнї резанки почали зме ище пред коло 20 роками. Мали зме нашпоровано даяки пенєж хтори зме уложели до єдней италиянскей машини за цесто и до сушарнї, а купели зме их давного 1999. року у Зренянину. Цена тей машини и сушарнї теди була коло 15 000 марки, цо би нєшка було одприлики коло 7 500 евра – започина Михайло. Предлужуюци далєй, наш собешеднїк гвари же за продукованє доброго цеста нєт

12 РУСКЕ СЛОВО

окремна тайна, окрем того же треба водзиц рахунку о квалитету состойкох, як и же би цесто було без адитивох, пахох и штучних фарбох. – До це ста за резанки идзе лєм окремна мука, тип-400, вайца и вода, и нє додаваме нїяки солї, конзерванси, ароми... резанки цалком природни. Кед ше це сто направи, зоз помоцу рижних фурмочкох, кладземе го до сушарнї и сушиме 12 годзини. Тота сушарня роби циркуларно, 2 годзини роби, а вец пол годзини прави павзу. Потим одмерюєме пакованя од по 400 ґрами и пакуєме их до мещкох. Амбалажу нам прави єден чловек зоз Оджаку, а потим з машинку, алатом (апаратом) за лїпенє лїпиме тоти мещки, и то шицка робота. Нє вимага вельо роботи, лєм дакус часу пре сушенє. Тото єдно 400-ґрамово пакованє, гоч хторих резанкох, кошта 50 динари – приповеда Михайло. ВЕЛЬКЕ ПИТАНЄ – КОМУ ПРЕДАЦ? Гоч дзепоєдни податки гуторя же продукти з домашнього цеста дефицитарна роба, бо Сербия векшину таких продуктох увожи зоз жемох Европскей униї, окреме з Мадярскей, а хтори ше найвецей предаваю 9. АПРИЛ 2021.

ekonomija@ruskeslovo.com

по меґамаркетох, наш собешеднїк гвари же до купцох заш лєм, нє лєгко дойсц. – Правенє резанкох нє вимага анї барз вельки укладаня, анї вельку роботу, алє чежко дойсц до купцох. Питал сом ше єдному власнїкови дутяну, ту у Кере стуре, чи би могли предавац нашо резанки, та ми гварене же перше за початок сцу „коМихайло зоз свою супругу Сабину штовац тарґовищеˮ, та на основи того як резанки буду вше нє роздумую о преширйованю преходзиц, преценя чи вредзи пласо- асортиману. – Затераз зме о преширйованю вац продукт. Затераз резанки предаваме на керестурским пияцу и дома, асортиману нє роздумовали. Кед биа продукти розвожиме и по обисцох, зме правели резанки и зоз других фана хижну адресу, та нас людзе можу йтох муки, думам же би за тото тренаволац на число телефона 069/23- бало иншаку машину. Барз важне же 99-064. Одкеди почала тота ситуация би цесто було направене по точним зоз корону, моя супруга Сабина дава- рецепту, понеже кед є кус густейше ла даскельо раз и оглашку на Фейс- або ридше, машина такой нє роби як бук ґрупи Локалней аґенцийскей треба. Кед дакус премахнєм миру, таґрупи (ЛАҐ) „Шерцо Бачкиˮ. Иску- кой ше машина глоби, або кед бим ство зоз предаваньом прейґ тей Фе- положел иншаку муку, верим же би йсбук ґрупи позитивне, медзитим, настал проблем. Тиж, нє можем ексглавни нєдостаток тот же ше за про- периментовац зоз малим количе дукт хтори ше рекламує найвецей ством. Мушел бим правиц на велько, людзе интересую док реклама при за цо би ми було потребне минимум верху, кед ше реклама спущи нїжей, два мехи иншакей муки. Мнє треба 8 нє така є людзом видлїва, и вец та- годзини же бим наполнєл тоти два сукой єст и менєй купцох – толкує наш шарнї цо мам. Тиж так треба ми коло 45 минути лєм же бим ошорел машисобешеднїк. ну, а проблем кед ше машину нє вичисци добре, вец ше цесто стварднє. ПРЕШИРЕНЄ РОБОТИ За тото експериментованє затераз нє – ДОК БУДЗЕ НАГОДИ мам часу пре роботу на хтору путуєм Михайло гвари же би ше предава- до Нового Саду, алє накадзи ше уканє резанкох баржей виплацело кед же нагода, любел бим прешириц проби тарґовище було векше, та ище дукцию – закончує Михайло. ■

9. АПРИЛ 2021.

МИНИСТЕР КРКОБАБИЧ НАЯВЕЛ КОНКУРС

ПОЛ МИЛИЯРДИ ЗА ЗАДРУҐИ Министер за старанє о валалє Милан Кркобабич под час нащиви Шумадийскому управному округу, 5. априла, представел Програму потримовки розвою задруґарства з додзельованьом нєврацаюцих средствох за унапредзенє дїлованя и технолоґийни розвой задруґох на цалей териториї Републики Сербиї. Вон гварел же того року за тоту державну програму наменєну задруґом опредзелєне пол милиярди динари, а пошвидко будзе розписани Явни конкурс за додзельованє

тих средствох, сообщене зоз Министерства за старанє о валалє. У сообщеню ше гвари же по условийох конкурсу, новоформовани землєдїлски и польопривредни задруґи формовани после 2017. року по дзень розписованя конкурса, можу раховац на нєврацаюци средства од 7,5 милиони динари по задруґи. За стари землєдїлски и польопривредни задруґи, хтори формовани до конца 2016. року будзе видвоєне до 15 милиони динари по задруґи. Нове же єст землєдїлски и польопривредни задруґи з преважну дїялносцу у обласци туризма, ремеселства и задруґи чийо снователє социялно загрожени ґрупи жительства, хтори тиж можу конкуровац за средства. М. Т.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ НА ПИЯЦУ У КОЦУРЕ

МАЛО ТАРҐОВЦОХ, А МАЛО И КУПЦОХ Од початку епидемиї и борби процив корона вирусу, котра тирва уж рок, пияци и велї продукователє котри свойо продукти понукаю праве там, прецерпели вельки утрати Пише: Оля РУСКОВСКИ

П

решлого року пияци пар мешаци були и позаверани, а забрани було и того року як ше погоршала епидемийна ситуация. Кед ше ґу тому дода и звекшанє цени закупу места на пияцу, пиячарини, остава упечаток же ситуация за тарґовцох нєвигодна. Прешлого пиятку, преходзаци по коцурским пияцу, могло заключиц же нєт вельо анї тарґовцох, алє анї купцох. На столїкох углавним сезонска желєнява и овоц, подаєден столїк зоз шматами и иншакима продуктами, обуй, сезонске квице... Предписани мири защити и социялна дистанца ше почитовалo. По словох векшини тарґовцох, пияц у Коцуре у одношеню на предходни часи барз ослабнул, а кед ше така ситуация предлужи – пияц препаднє цалком. ДРАГИ И ЗАКУП И ПИЯЧАРИНА При тарґовкинї зоз валалу на столїку швижа желєнява котру сама продукує – млада цибулька, желєна шалата, мархва, петрушка, цвикла, бундавки... Шицко швиже, домашнє и квалитетне, гвари вона, алє и тото кус желєняви цо принєше на пияц, нє попреда. – Ситуация на коцурским пияцу нїяка. Мой упечаток же пияц знїщени, од предпрешлого року кед зоз пияцом у Коцуре почало управяц ЯКП ,,Комуналєц” зоз Вербасу. Цени закупу подзвигани зоз 1 500 динари на 6 000 динари, подзвигани и

14 РУСКЕ СЛОВО

пиячарини, и тарґовци про сто по сцекали. Пияц кратко тирва, лєм два годзини и уж ше людзе розиходза. Нєт тарґовцох, нєт купцох, ми котри придземе, нє маме кому попредац робу котру принєшеме. Тото цо попредаме, заробок даме за закуп, та на концу – зач робиме? По єй думаню, кед ше нїч нє пременї, о рок-два пияц у Коцуре цалком препаднє. Вона ходзи и до Вербасу на пияц дзе ситуация кус лєпша, алє як гвари, уж роздумує кадзи би далєй, прето же шлїдуюцого року нє планує вообще приходзиц пиятками на коцурски пияц. – Прешлого року нам ше по спишело попредац шицку желєняву котру зме випродуковали, без огляду же були забрани и пияци нє робели, ми предавали дома. Жаль ми же тераз так, алє думам же велї фактори вплївую на терашнї нєвигодни стан. Коло каждого пияцу вибудовани и маркети, даю люд зом можлївосц виплацовац на рати, и вец ше купци одлуча купиц робу з увозу, гоч и менєй квалитетну, за меншу цену. НЄТ КОМУ ПРЕДАЦ Михаль Баланґо, продукователь желєняви зоз Вербасу, гвари же до Коцура на пияц ходзи 15 роки, алє дума же тот рок будзе остатнї зоз тарґовеньом у тим валалє. Попри мархви, петрушки, цибулї и желєней шалати, на його столїку и ретхви, 9. АПРИЛ 2021.

ekonomija@ruskeslovo.com

шпинат, кромплї, алє як гвари, векшу часц того цо принєше анї нє преда. – Лєм кед ше огляднєце, видзице же нєт анї 10 муштериї, и може вам буц ясна ситуация. Як пияц у Коцуре превжал ,,Комуналєц”, пияц вше слабши. Обецали нам же положа стрехи над столїки, вельо того нам обецали, алє окрем же означени и виписани числа столїкох, нє зробене нїч. Тот пияц направени од месного самодоприносу, и скорей цени закупу були вельо менши, приходзели велї валалски мали продукователє, предавали на дробно, алє людзе циркуловали. Як го превжали, дзвигли цени закупу и пиячарини и то розплашело тарґовцох, а и купцох. Ходзим на пияци и до околних валалох и вшадзи ситуация подобна. Цена роби котру продукователє понукаю остала иста, бешедує Михаль, а шицко друге подрагшело – нашенє, штучни гної, гориво... А нє иду им на руку анї забрани и ситуация зоз вирусом корони. – Прешлого року зме за тот час док нє робели пияци одруцели 7-8 тисячи главки шалати, вельке количество шпинату, а так будзе и того року. Нїяку помоц од держави нє доставаме, прето же ше нам, малим продуковательом, нє виплаци анї питац помоц – док позбераме документацию за врацанє средствох, уложиме вецей пенєжи за тоти документи котри мушиме виплациц як цо бизме достали на концу. Помоц доставаю вельки продукователє, а ми ше знаходзиме як знаме. Дакеди людзе ходзели на пияц бо звикли, же би ше прешейтали, видзели дакого, побешедовали, дружели ше, а и купели дацо швиже – гвари Михаль. Векшина купцох тераз ше преориєнтовали на маркети, и по його словох, мали продукователє випадли чарни овци, бо нє маю кому предац свою робу на пияцу. Зоз вкупну ситуацию тот продукователь з Вербасу нєзадовольни, а покля будзе так – остава питанє... ПОНУКНУЦ ТОТО ЦО ЛЮДЗОМ ТРЕБА Сакач Мария од `72. року предава на пияцох. На єй столїкох було и шмати, рижней козметики, ручнїки, судзини, обуй, по робу ходзела до околних державох и, як ше здогадує, пияци вше крашнє функционовали – було людзох, було роботи, и вше скоро шицко попредала. Тераз, бешедує нам 81-рочна тарґовкиня Мария, часи ше пременєли. – Предавам цибзари, цверни, игли, ботоши, дацо цо сама нашиєм, як шедзиска за бициґли, заглавчки, „навлаки” за заглавки, торби... Треба роздумац цо треба людзом, цо прейдзе, треба мац чувство за тарґовину. Ходзим кажди пияток ту на пияц, и будзем ходзиц покля сом годна. Дакус побешедуєм з людзми, дацо предам и я задовольна. Нє розумим лєм прецо так подзвигали цени закупу столїкох, то нє у шоре, та з того боку мож повесц же ситуация чежша. Наприклад, придзе жена з кошарку 9. АПРИЛ 2021.

вайцох и муши заплациц 150 динари кед лєм кошарку положи на жем. Вона муши предац 15 вайца же би пиячарину виплацела, та зач вец робиц – щиро толкує нина Сакачова. НАЙЛЄПШЕ ТАРҐОВИНА ИДЗЕ НА НАЙЛОНУ, У НОВИМ САДЗЕ Же ситуация за тарґовцох нєвигодна, и же тарґовище подле гвари и Миленко Марич зоз Равного Села, котри роками приходзи до Коцура на пияц и Коцурцом понука рижну обуй. – З предаваньом обуї ше озбильно занїмаме уж роками, предаваме рижни файти папучох, патики, ципели, и ходзиме по велїх местох на пияци. Подло идзе и у Вербаше, Змаєве, Степановичеву, Руменки, Темерину, мало купцох єст и нє мож заробиц. Ситуация добра, мож повесц, лєм у Новим Садзе на Найлон пияцу. Думам же векши цени закупу и пиячарини нє тельо вплївовали на тото же слаби пияц у Коцуре, просто нєт пенєжи на тарґовищу. Подла ситуация, озда обстанєме, прежиєме, алє зме нєзадовольни у тей хвильки – щиро гвари Марич. КУПУЄ ШЕ КВИЦЕ Продукователь квица зоз Руского Крестура Шандор Грубеня на пияцу понука квице котре продукує у своїх пластенїкох и за початок сезони, як гвари, досц є задовольни. На пияцох по околних местох є каждого дня, лєм пондзелками є дома. – Цо ше дотика пиячарини, углавним вшадзи таки цени. Проблем у тим же коцурски пияц барз кратко тирва, вельо єст празни столїки, а то значи и вельо менєй купцох, менєй ше предава, шицко то єдно друге цага. Квице ище, можем повесц, людзе и купую. То сезонска роба, тераз нам час же бизме предавали, лєм най ше так предлужи и най нє позавераю пияци, та будзе добре – оптимистично бешедує Шандор. Прешлого року, з оглядом на цалу епидемийну ситуацию, гвари тот керестурски квицар же до конца и добре прешло. – Вельо зме предавали з дому, ношели людзом цо нам наручели, и до конца зме ше вицагли. Тераз зме каждодньово на пияцох, маме квица у понукнуцу и дома, роби ше, та лєм най так останє и я будзем задовольни – з ошмихом закончел приповедку кере стурски продукователь квица Шандор Грубеня.■

РУСКЕ СЛОВО 15

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНА ВЕЛЬКА НОЦ

ВОСКРЕСЕНЄ НАЙ ГРЕЄ НАШО ШЕРЦА У Парохиї св. оца Миколая хтора ше ровна по григориянским календаре вирни од 4-6. април преславели найвекше християнске швето Пасху – Воскресенє Исуса Христа – Вельку ноц. На перши дзень швета воскресну радосц з вирнима подзелєл преосвящени владика кир Георгий Джуджар

Ш

вету предходза подїї Велького або Страсного тижня, на хтори ше вирни здогадую през богослуженя Велького штвартку, кед Исус мал остатню Тайну вечеру зоз апостолами после хторей бул влапени и осудзени, а ютре дзень, на Вельки пияток бичовани, вишмейовани, з церньовим венцом окоруновани, на криж розопяти и до гроба положени. При гробе ше вирни мали нагоди поклонїц и помодлїц и през цалу Вельку соботу, кед вечар на 20 годзин було Пасхалне бдиниє – Всеночне зоз воскресну утриню. У тих богослуженьох з домашнїма священїками сослужел и о. Алексий Гудак зоз Старого Вербасу. Пасхална Архиєрейска Служба Божа внєдзелю була на 10 годзин, а предводзел ю наш епарх кир Георгий Джуджар котри першираз служел у тей катедрали одкеди вецей як пред роком почала епидемия Ковиду-19. Зоз владиком сослужели домашнї парох о. Михайло Малацко, парох з Коцура о. Владислав Рац, зоз Старого Вербасу о. Алексий Гудак и домашнї капелан о. Михайло Шанта. Апостол читал и шпиванє предводзел домашнї дзияк Янко Виславски, а швичкаре були члени Церковного одбору, док у процесиї пошвецаня паскох участвовали и млади крижаре. У казанї, винчуюци шицким найвекше швето у церковним року, владика Георгий потолковал у чим велькосц швета Воскресеня Христового. – Тото швето найвекше прето же зоз своїм церпеньом, шмерцу и воскресеньом Исус пременєл вичну судьбу цалого швета, тих цо жили, цо жию и цо буду жиц. Христос так вибавел зоз радикалного рабства гриха кажду людску особу и отворел дзвери до раю, до царства нєбесного, царства любови и щесца. Тот преход, пременка, одбува ше знука у каждим з нас. Зоз свою воскресну силу Христос нам оможлївел же бизме ше у св. тайни Кресценя ошлєбодзели од первородного гриха, а у св. тайни Споведзи од шицких других. Кед Исус станул зоз мертвих, воскреснул, и вошол до нового, иншакого живота, такого яки нє ма конца, вон зоз тим пошведочел побиду живота над шмерцу, добра над злом, правду над нєправду. Прето Воскресенє Христово то швето побиди живота над шмерцу, правди над нєправду, добра над злом, то швето живота, бо Исус станул до живота и живот даровал тим цо у гробох – гварел владика. По його словох, шицко тото ше случело пре любов Бога до людского роду, до каждого з нас. З любови до нас Исус пришол на тот швет, вон єдини церпел, поднєсол муки, бул розопяти и воскреснул же би и ми зоз нїм воскресли. Прето Пасха Христова то ошлєбодзенє, вона историю прегла ю на бок доброти, любови и вичного щесца.

16 РУСКЕ СЛОВО

– Винчуєм щешлїви и благословени швета, най любов воскреслого Исуса наполнї нас зоз нєвичерпну радосцу, най зогреє нашо шерца, най нам да сили же бизме пребували у Божей любови и тоту любов ношели шицким людзом же би вона воскресала людски шерца до нового живота яки нам даровал сам Исус Христос зоз свою шмерцу и зоз своїм воскрешеньом – повинчовал владика. По Служби Божей у церковней порти пошвецени и кошарки зоз паскалним єдзеньом, хтори на тот завод було вельо менєй як у нормалних обставинох. Гоч було надосц младши фамелиї, дзеци и младих, а менєй старших, було и таких котри остали дома и пасхалне Богослуженє провадзели директно прейґ Фейсбук боку Катедрали. Преношене є директно и прейґ Радио Нового Саду, на програми Рускей редакциї, а Пасху зняла и РТВ Войводина, тиж Руска редакция. На Други дзень Пасхи були штири Служби Божо, на 8, на 10 годзин шпивана, хтору служел парох о. Малацко и бачински парох о. Дарко Рац, дзецинска на 11,30 и на 19 годзин. На шицких було и мированє, а три Служби були и на Треци дзень Швета. Треба визначиц же шицки Богослуженя отримани з почитованьом предписаних епидемийних мирох яки запровадзени у катедралней церкви. И того року, поготов младши ґенерациї, нє забули анї обичай облїваня, гоч вшелїяк, у меншей мири. На Вельку соботу парохийни Каритас орґанизовал и дзелєнє паскалного єдзеня фамелийом и особом у потреби. Єдзенє даровали парохиянє, а донирали и даскельо фирми и поєдинци окрем з Керестура и з Кули и Коцура, та волонтере, потим як єдзенє пошвецел парох о. Малацко, такой порозношели на 23 адреси. ■ М. Афич 9. АПРИЛ 2021.

duhovni@ruskeslovo.com

ПАПОВО ВЕЛЬКОНОЦНЕ ПОРУЧЕНЄ

Папа Фран ци ско у тра ди ци й ним ве ль ко ноц ним по ру че ню Го роду и шве ту, моц но апе ло вал же би ше вак ци ни под зе лє ло худоб ним же мом, же би ше утар гло огра нї че ня вир скей шлє боди, и спо зо рел на пре барз ве льо во й ни и на сил ства, хто рих ище вше єст у шве це. Тиж, же соблажнює факт же и попри пандемиї и шицких почежко сцох хтори вона виволала, нє пре ставаю оружийни зраженя – пренєсол Ватикан нюз. У порученю зоз Базилики св. Петра, папа надпомнул же нам воскре сне нависценє нє бешедує о ангелох лєбо привид зеньох, алє о чловекови зоз креви и ме са, о Исусови, хторого Бог Оцец воскре снул, бо вжал на себе нашу слабосц, нашо хороти, та и нашу щмерц, церпел нашо болї и ношел терху наших нєправдох. Воскре снути Исус ноши рани на рукох, ногох и на боку и кед дахто подноши вельку спокусу, у целу и ду-

Фото: www.vaticannews.va

ПОДЗЕЛЇЦ ВАКЦИНИ ХУДОБНИМ ЖЕМОМ

ху, у нїх може найсц потїху, и прейґ нїх може прияц милосц надїї хтора нє розчарує – наглашел папа Франциско. М. Г. К.

У КОЦУРСКЕЙ РИМОКАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ

ПОШВЕЦЕНИ ПАСХАЛНИ КОШАРКИ У римокатолїцкей церкви Шицких святих у Коцуре, внєдзелю, 4. априла, преславена Велька ноц по григориянским календаре. Числени парохиянє того дня були на Служби Божей, а до церкви принєсли и вельконоцни кошарки. Службу Божу служел домашнї управитель, о. Карло Сабадї, на мадярским и горватским язику, як то и обичай у тей коцурскей церкви. Шицки присутни вирни зоз молитву и писню визначели торжественосц того велького швета. По законченю Служби Божей, о. Карло Сабадї пошвецел числени вельконоцни кошарки котри з нагоди швета Воскресеня Исуса Христа коцурски парохиянє святочно порихтали. О. Р.

У КОЦУРЕ

ОДБОРНЇКИ У РОБОТНЕЙ АКЦИЇ Церковни одбор грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре всоботу, 3. априла, орґанизовал першу роботну акцию у тим року. Церковни одборнїки того дня ушорели церковну порту и простор коло церкви. На велькей поверхносци у церковней порти одборнїки покошели траву, як и опрез церкви, церковней сали, парохиї и опрез старей парохиї. За наиходзаци ярнї днї ушорене и квице котре украшує околїско коцурскей церкви. И попри тим же хвиля 9. АПРИЛ 2021.

була нєвигодна и пременлїва, акция прешла у добрим розположеню и злоги, и одборнїком ше удало закончиц шицки заплановани роботи. У наиходзацим периодзе плановане же би ше ушорело валалски теметови. Тота роботна акция лєм єдна зоз числених котри Церковни одбор коцурскей грекокатолїцкей церкви през рок запровадзує. Дзекуюци им, церква, простор коло нєй и шицко за цо одборнїки одвичательни, у Коцуре крашнє ушорене. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

ШКОЛЯРЕ ЗБЕРАЮ ЗАТИЧКИ ЗА ОШМИХ Основна школа „Йован Йованович Змай” у Дюрдьова ма вецей школски секциї. Єдна медзи нїма Еко-секция котра у тим школским року мала вецей гумани активносци на вецей теми як рециклажа и други, котри маю за циль розвиваня свидомосци чуваня нашого штредку и живих существох коло нас

Е

ко-секция дюрдьовскей Школи участвує и у наймасовнєйшей еколоґийногуманитарней акциї у Сербиї и реґиону „Зоз затичку ґу ошмиху”. Акция збераня затичкох започала у сотруднїцтве зоз Дюрдьовчанку Саню Дьоґо, волонтерку Здруженя „Зоз затичку ґу ошмиху”. Дюрдьовска школа у марцу придала ище седем дзешецкилово мещки полни зоз затичками. – Дзекуюци порозуменю ЯКП „Чистота” зоз Жаблю, удало ми ше достац контейнери на котри сом залїпела ознаку же ше до нїх кладзе затички за еколоґийно-гуманитарну акцию „Зоз затичку ґу ошмиху” котри сом однєсла на вецей места у оп-

ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ ЯБЛУКА Означени и Шветови дзень яблука, та того дня кажди школяр мал задаток принєсц яблуко и поєсц го за ужину. Направели и прикрашели рижни панои на тему яблука и здравя котре воно дава, а котри прикрашую конки у школи.

штини Жабель. У Дюрдьове до основней школи и предшколскей установи. Дзеци найпошвеценши тей акциї, вони найвецей помагаю и праве вони назберали найвецей затички. Кажда им чесц, дзекуєм им на гуманосци и порихтаносци помогнуц – гварела волонтерка Саня Дьоґо, котра тоту акцию у општини почала пред трома роками. Затички ше придаваю Здруженю „Зоз затичку ґу ошмиху”, а дзекуюци тому, Здруженє обезпечує дзецом зоз инвалидитетом тото цо им найпотребнєйше, а то на-

18 РУСКЕ СЛОВО

йчастейше ортопедски апарати, кочики, або средства за лїченє. До роботи Еко-секциї уключени старши и младши школяре, а пре нєзавидну епидемийну ситуацию з вирусом Ковид-19 и почитованьом мирох, активносци кус застановени и спомалшени, алє плани єст. Чекаме лєпши часи же бизме активнєйше робели зоз Еко-секцию до котрей ше можу уключиц шицки заинтереовани школяре. Секция насапредз ма задаток зобудзиц свидомосц о стараню и защити живтного штредку, о ушореню школского простору и нашого штредку вообще. Прето єдна зоз активносцох котру плануєме орґанизовац док то годно, ушориц желєни пас опрез школи и садзиц квеце – гварела учителька Мария Тртич, котра водзи Еко-секцию вєдно з другима учительками. Окрем спомнутих активносцох, дюрдьовски школяре з тей секциї през жиму правели и украшовали хижки зоз вельких пластичних фляшох, до котрих кладли житарки за покарму птичкох, котри вец покладли на древка до школского двора. Так ше остарали же би птици през жиму мали цо єст и дзе ше склонїц од дижджу. ■ С. Саламун 9. АПРИЛ 2021.

kultura@ruskeslovo.com

ЗОНСКА СМОТРА РЕЦИТАТОРОХ

ПЛАСОВАЛИ ШЕ ШЕСЦЕРО КЕРЕСТУРЦИ После Општинскей смотри рецитаторох, хтора того року пре епидемийну ситуацию отримана прейґ видео знїмкох, пласман на Зонску смотру, хтора тиж будзе онлайн, виборели 20-еро рецитаторе з општини Кула, од хторих шесцеро з Руского Керестура. Так, у катеґориї младшого возросту од штирох змагательох, на Зонску смотру пласовали ше двойо змагателє з Руского Керестура – Исак Новта у тей катеґориї бул треци, а Доротеа Рамач штварта. У штреднїм возросту спомедзи 8 змагательох, з Керестура ше пласовали – Ема Живкович хтора у своєй ґрупи була перша, як и Иван Планчак хтори бул седми. Резултати у старшим возросту у хторим ше спомедзи 8 змагательох, з Керестура змагали два рецитаторки – Минеа Югас хтора була друга и Валентина Новта хтора була пията. Кед слово о других змагательох з кулскей општини, у младшей катеґориї пласман на Зонску смотру виборели и – Патрициа Войчена и Надя Нинков, у катеґориї штреднього возросту – Николина Косович, Биляна Митрич, Лука Ноґавица, Миа Пароци, Шара Худїк, як и Уна Пирожек хтора як представнїк Културно-уметнїцкого дружтва „Иван Сенюк” рецитовала по українски, а у старшим возросту – Тара Божович, Владица Кляїч, Лїляна Кнежевич, Катарина Перович, Иґор Станич и Йована Щепанович.

Рецитаторох на Општинскей смотри оценьовал селектор Миодраґ Петрович, ґлумец Сербского народного театру з Нового Саду, а рецитаторох з Керестура у младшим возросту за змаганє пририхтали Наталия Зазуляк и Оленка Живкович, у штреднїм и старшим возросту тоту улогу превжала Ивана Дудаш, а видео знїмки рецитаторох знял и пририхтал Сашо Палєнкаш. Видео знїмки рецитаторох з Керестура хтори участвовали на тогорочней Општинскей смотри, од прешлого тижня, мож одпатриц и на Ют’юб каналу Дома култури Руски Керестур. Ан. М.

У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ПОЧАЛ УПИС ДО ПРЕДШКОЛСКИХ УСТАНОВОХ Першого дня мешаца априла почал упис дзецох до предшколских установох за шлїдуюци школски рок. Тото право можу вихасновац и родичи дзецох з подручя општини Вербас котри жадаю уписац свойо дзецко до Предшколскей установи „Бошко Буха”. У тей установи запровадзени шицки нєобходни пририхтованя за упис, алє як и прешлого року, подношенє и евидентованє вимогох ше будзе окончовац прейґ порталу еУправа. По пополньованю електронского образца на сайту еУправа, родичи нє обовязни остарац ше о другей документациї (вивод зоз матичней кнїжки народзених, уверенє о пребувалїщу и занятосци), тоти податки буду обезпечени по официйней длужносци. По словох помоцнїка директора ПУ „Бошко Буха” Вербас Небойши Дешича, упис дзецох ше орґанизує у шицких 12 обєктох тей установи. – Упис ше будзе окончовац електронски, прейґ еУправи. Сущне же би ше родичи реґистровали на еУправу, же

9. АПРИЛ 2021.

би могли благочасово поднєсц вимогу. Упис будзе тирвац од 1. по 30. април, а право уписац ше маю дзеци старосци од єдного до шейсц и пол рока. Дзеци котри народзени 2014. и у януару лєбо фебруару 2015. року маю обовязни упис прето же починаю зоз пририхтуюцу предшколску програму – визначел Дешич. До тей Предшколскей установи прешлого року уписане коло 1 400 дзеци, а компетентни ше наздаваю же приблїжне число дзецох будзе уписане и у шлїдуюцим школским 2021/2022. року. Як гваря зоз тей установи, за дзеци значне и важне же би ходзели до дзецинскей заградки, нє лєм за возрост котри ше пририхтує за школу, алє и за младши дзеци, понеже зоз тим адекватнєйше и лєгчейше приставаю до дружтвеного стредку. Дзеци у оводи одрастаю у своєй парняцкей ґрупи, алє и поставаю самостойни и похопюю важносц обовязкох и задаткох и уча як их сполньовац сами. Попри роботи на едукациї, през ученє писньочкох, приповедкох, музики, здобуванє подобових схопносцох, дзецинска заградка тиж и место за бавенє, алє и моторични и тїлесни розвой. Предшколска установа „Бошко Буха” розполага зоз седем обєктами у Вербаше, покля ше ище пейц обєкти находза у населєних местох вербаскей општини. Кед же придзе до даяких пременкох пре хвилькову ситуацию зоз епидемию, додал Дешич на концу, родичох благочасово поинформую компетентни зоз тей установи. Шицки додатни информациї родичи можу достац и на число телефона 021/ 705 100. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „ШВЕТЛОСЦ” НА ЛЇСТИНИ КАТЕҐОРИЗОВАНИХ ЧАСОПИСОХ ЗА НАУКУ ОД НАЦИОНАЛНОГО ЗНАЧЕНЯ

МОЖЛЇВОСЦ РОЗВОЮ И НАПРЕДОВАНЯ РУСКИХ НАУКОВЦОХ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Єден з найвекших успихох НВУ „Руске слово” у прешлим року то же Часопис за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц” катеґоризовани як наукови часопис од националного значеня з боку Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою Влади Републики Сербиї. Часопис „Шветлосц” у децембру 2020. року катеґоризовани як М54

Ч

асопис за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц” домашнї наукови часопис за гуманистични науки, зоз чим руски науковци достали можлївосц розвою и напредованя, а статї з тей лїстини реферовани у Web of Science и у Journal Citation Report-у (JCR). Як нам гварел директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа, змистове и визуалне реформованє часописа „Шветлосц” тирвало од 2018. року у консултацийох зоз Оддзелєньом за русинистику, кед редакция часописа „Шветлосц” прилагодзела и направела скоро шицки нєобходни технїчни и змистово адаптациї, по упутствох Акту о ушорйованю наукових часописох. Нови визуални випатрунок рамикох направел наш познати дизайнер Иґор Орсаґ. – Кед зме реформовали „Шветлосц”, циль нам було же бизме коло того найстаршого интелектуалного часопису войводянских Руснацох позберали векшину релевантних менох з обласци науки у Сербиї, односно Войводини, зоз префиксом „руски” и же би науковци и виглєдоваче директно доприношели розвою рускоязичних установох и виданьох. Тото нам ше удало зоз врацаньом „Шветлосци” на лїстину наукових часописох Републики Сербиї. Могло би повесц же часопис „Шветлосц” нє лєм же на єдним месце позберал представнїкох домашнєй науковей заєднїци, алє ше ґу редакциї приключели водзаци академски мена з обласци славистики и русинистики зоз вецей жемох як цо то Италия, Словацка, Польска, Україна, Русия и Япон, котри нам тиж були нєобходни же би ше посцигло академску чежину. За Руснацох у Сербиї иснує стереотип же зме найобразованши народ, же маме найвецей високообразовани особи. А ми, у ствари, часто нє видзиме тото у пракси, бо науковци и виглєдоваче робя на рижних роботних местох, котри нє маю директни видлїви уплїв на руски институциї и квалитет дружтвеного живота заєднїци як такей. У „Шветлосци” тераз консолидовани змисти и мена з

20 РУСКЕ СЛОВО

науковима званями, интелектуалци и писателє котри творя по руски, а то єден з конкретних прикладох кед бешедуєме о представнїкох рускей заєднїци як єдней з найобразованших – толкує Борис Варґа. ДАКЕДИ И НЄШКА Часопис за науку, литературу, културу и уметносц „Шветлосц”, як єдинствена периодична публикация на руским язику, у своєй седемдеценийней историї виходзеня вше на своїх бокох друковал и науково прилоги и длуго бул єдина публикация з такима змистами при Руснацох, гвари одвичательни редактор часописа „Шветлосц” Микола М. Цап. – Було то у чаше док русинистика як нова славистична дисциплина ище анї нє исновала, а роботи з рижних обласцох филолоґийних, линґвистичних и дружтвених наукох у часопису уж теди обявйовали найзначнєйши мена нашей и шветовей науки. Респектабилносц „Шветлосци” у наших и шветових славистичних розмирох вше була препознатлїви знак по котрим ше мерали досяги нє лєм нашей науки, алє и нашей заєднїци вообще. Так було у прешлосци, так то и тераз. Значи, гоч часопис по дефинициї нє бул узко специялизовани лєм за науку, вон тоту улогу нєпреривно мал и вше ю з найвекшим ентузиязмом окончовал. Резултати, розуми ше, нє виостали, и вони убудовани до фундаментох шицких наших институцийох котри у своєй програми маю 9. АПРИЛ 2021.

kultura@ruskeslovo.com

идентитетску ознаку базовану на розвою науки и култури Руснацох. Єдина наша науково-образовна институция, Оддзелєнє за русинистику Филозофского факултета у Новим Садзе, прави приклад и найлєпша илустрация за тото. Часопис „Шветлосц” бул и остал єдна з найзначнєйших трибинох и порушовачох литературного, уметнїцкого, та и наукового живота при Руснацох, цо му императивно наклада нє лєм затримац континуитет виходзеня, алє и надалєй буц активно присутни у кул-

штири цалком солидни науково зборнїки. Пията конференция у пририхтованю и отрима ше, наживо чи прейґ Зуму, 12. мая, а зоз ню ше рихта и пияти Зборнїк роботох, бо конференция пририхтована од прешлого року и пре пандемию нє була отримана. Виглєдовацки круг наш свойофайтови феномен, бо ше трима на ентузиязме поєдинцох, котри маю амбицию зоз тей идеї єдного дня створиц нєвладову орґанизацию, або ше аж и вибориц за установу на державним уровню под роботну назву Институт за науку войводянских Руснацох.

– „Шветлосц” треба же би постала и вецей як науково-фахови часопис. У планє после пандемиї же би НВУ „Руске слово”, односно часопис „Шветлосц” орґанизовало рочни фахово-наукови сходи на Дзень нашей Установи штредком каждого юния. Циль таких конференцийох же би обезпечовали материяли за тот наукови часопис, же би промововали науку нє лєм у рускей заєднїци, алє и у ширшим фаховим дружтве дома и у иножемстве – др Борис Варґа турним и науковим живоце Руснацох на тих просторох як и дотераз – здогадує и пояшнює наш други собешеднїк Микола М. Цап. З оглядом на тото же часопис виход зи квартално, як нам гварел редактор Цап, вон и по тим єдинствени при Руснацох, бо дава нагоду заинтере сованим автором, нашим и иножемним сотруднїком, еминентним профе сором и фаховцом з рижних обласцох гуманистичних наукох, штири раз до рока пре зентовац ре зултати своєй роботи у часопису з катеґоризацию М54. Попри „Шветло сци”, таку можлївосц нашим автором понука ище лєм публикация „Русинистични студиї”, котру видава Оддзелєнє за русинистику у Новим Сад зе, алє тота публикация виход зи лєм раз рочнє. Часопис у континуитету обявює прилоги з русинистики и младих, нєафирмованих авторох, котри на ориґинални спо соб спатраю актуални питаня вязани за тоту обласц и трасираю драгу за нови, будуци виглєдованя. Тоти прилоги представяю ориґиналне доприношенє нє лєм нашей русинистики, алє и русинистики у шветових релацийох. – Ориґинални науково роботи, на основи Акта о

Єден таки подобни Институт за науку крайнє потребни войводянским Руснацом, гоч єдну вельку часц його сфери покрива Оддзелєнє за русинистику и Завод за културу войводянских Руснацох. Таки єден Институт за науку войводянских Руснацох могол би зберац нє лєм академских славистох, историчарох и новинарох, алє и антрополоґох, политиколоґох, психолоґох и други дисциплини з дружтвених, а може и природних наукох, як наприклад ИТ сектор, економия и други. Шицко тото треба же би обдумали з идеями младши ґенерациї, котри тераз маю можлївосц вецей путовац и прейґ рижних академских програмох студирац и специялизовац ше у иножемстве. У орґанизованю и запровадзованю тих идейох до дїла треба же би им помогли насампредз „Руске слово”, Катедра, Завод, Дружтво за руски язик, а найвекши проблем будзе обезпечованє средствох. И того будзе кед намири буду щири, а цилї ясни – заключує Варґа. НАУКОВО РОБОТИ ШЕ РЕЦЕНЗУЄ – По Упутстве за пририхтованє рукописох за друкованє, котре ше находзи у каждим чишлє „Шветлосци”, часопис

– Нєшка, кед часопис врацени на Лїстину катеґоризованих наукових часописох, та є у статусу наукового часописа од националного значеня, „Шветлосц” направела квалитативни викрок у тей обласци, та на своїх бокох обявює науково роботи по шицких мерадлох и критериюмох котри вимага така публикация од медзинародного значеня. Авторе тих роботох з рижних обласцох гуманистичних наукох, а приходза з вецей наукових институцийох у нас и у швеце – Микола М. Цап ушорйованю наукових часописох и Упутства за пририхтованє рукописох за друкованє, у часопису за остатнї рок и пол обявели: др Оксана Тимко Дїтко, др Йосиф Вархол и Надїя Вархол, др Юлиян Рамач, мср Миро слав Кевежди, др Йоаким Стрибер, др Юлиян Тамаш, др Янко Рамач, мср Саша Сабадош, мср Ана Римар Симунович и Марина Сакач – гварел Цап. НЄФОРМАЛНЕ ЗДРУЖЕНЄ ВИГЛЄДОВАЦКИ КРУГ – У Войводини и Сербиї младша ґенерация ище 2012. року порушала нєформалне здуженє Виглєдовацки круг, котрому ше з помоцу других орґанизацийох и установох як цо то Катедра, Завод и „Руске слово”, удало орґанизовац штири Науково конференциї за младих науковцох и професионалцох, та з помоцу Заводу и „Руского слова” видац 9. АПРИЛ 2021.

обявює ориґинални науково, преглядни науково и фахово роботи зоз обласци филолоґийних, линґвистичних и дружтвених наукох. Роботи хтори уж обявени або понукани за обявйованє у даєдней другей публикациї нє можу буц прилапени, так як анї гевти хтори нє задоволюю науково критериюми. Кед робота уж була презентована на науковим сходу, або настала як резултат наукового проєкта, тот податок треба навесц у надпомнуцу на дну насловного бока тексту – гварел нам Цап. Часопис „Шветлосц” обявює роботи авторох зоз Сербиї и иножемства. У „Шветлосци” ше обявюю роботи найвецей трох коавторох. Кажде може понукнуц лєм єдну роботу за обявйованє, без огляду чи є єдини автор, чи коавтор. Роботи у „Шветлосци” ше публикую на шицких славянских язикох и на главних шветових язикох, а рецензую их двоме квалификовани рецензенти – визначел Цап.■

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ ПАВЛИНУ ШЕПИНСКИ

ЄДЕН ЧЛОВЕК МЕНЯ ШВЕТ Пише: Ивана ЧОРДАШ

Павлина Шепински зоз Руского Керестура нашим читачом позната як рецитаторка, танцошка и козметичарка хторей ше поспишело отвориц козметични салон „Ананда” у Руским Керестуре

опри роботи коло козметичного салону, Павлина ма ище вельо П гобиї и нє люби кед ше коло нєй нїч нє случує и кед мирує. Прето, чита кнїжки о позитивней психолоґиї, вежба йоґу, люби медитацию, алє и горяцтво и вец є задовольна и виполнєна.

дзешка у природи як опатрац центер велького варошу – гутори Павлина и додава: – А цо ше дотика ґлуми, рецитовала сом одмалючка и любела бим ше и тераз у тим опробовац. За отверанє козметичного салону и ушоренє простору Павлини требало дакус менєй як рок и як сама гутори єст ище вельо роботи и конченя коло паперох и урядового отвераня, хторе тераз одложене пре епидемию. Пред тим як цо дошла по хвильку же сце мац свой власни салон закончела штредню медицинску школу у Суботици напрям козметични технїчар и штири роки ма искуства, хторе назберала док робела у козметичних салонох у Новим Садзе. А же би напредовала у тей роботи и далєй ше едукує. Шицко то мож ураховац як процес хтори тирвал и мал ше случиц же би вона дошла до того дзе є нєшка. – Едукуєм ше додатно на курсох цо за мнє цошка нове, бо видзим же чежко вибрац одвитуюцого ментора хтори ма вельо знаня, алє и же роби зоз найлєпшим материялом, плус

ище и кед би бул добра особа, цо мнє барз важне. З початку чувство було наисце чудне. Шицко нормалне, а чудне ци. Початок випатрал нєстварни, алє фини, приємни, мирни – гутори Павлина и предлужує обяшньовац: – Нє старам ше чи будзем мац роботи, чи нє. Я робим найлєпше як можем и знам, каждому клиєнтови ше максимално пошвецим кельо можем, а и далєй учим. Кому ше пачи та ше враца, а кому нє, почитуєм, и то цалком у шоре. Нє може анї кажде з каждим бешедовац, дакеди ше енерґиї єдноставно нє поклопюю. Прето сом салон и наволала „Ананда”, цо значи блаженство, лєбо совершене щесце на санксриту. Окрем же тераз ма свой власни салон Павлина була и у Америки на ладї и опробовала ше у иншаких роботох, и пре путованє и пре упознаванє нових людзох и културох, та и пре заробок. За ню то вельке и хасновите искуство, бо дожила дацо цо скорей нє видзела и нє почувствовала, а длуго о тим шнїла и жадала.

– Гобиї, як корона почала, цошка вше менєй мам, место же би их було вше вецей. Найбаржей думам на танєц, нє ходзим нїґдзе танцовац, бо нїхто таке нє трима пре корону, а мнє особнє тото барз хиби. Иншак, з часу на час рисуєм, а тото у чим бим ше любела опробовац у будучносци то горяцтво и ґлума. Горяцтво ми ше пачело док сом була у Новим Садзе, любела сом пойсц на Фрушку гору, а и прешлого року зме з леґиньом були на Старей Планини. Там сом ше одушевела зоз нєдотхнуту природу и пожадала ище вельо раз таке дожиц. Вельо красше искуство припатрац ше до горизонту и буц

22 РУСКЕ СЛОВО

9. АПРИЛ 2021.

mozajik@ruskeslovo.com

НАШО МАСТЕРАНТИ

– За мнє було вельке искуство робиц на ладї. У смислу же сом була дзешка у швеце робиц, упознала сом велїх людзох зоз розличних културох и видзела нови вароши и други держави, вежбала анґлийски и заробела. З початку, кельо ми було возбудлїве, тельо ми було и страшне. Робела сом роботу хтору сом потеди нїґда нє робела, та ми було чежко. Требало то шицко научиц, алє то ишло швидко. После сом ше прилагодзела и вошла до єдней рутини. Препоручела бим шицким и младим и страшим же би випробовали таке искуство – гутори Павлина. Кед бешеда о волонтираню, дзвиганю свидомосци о штредку у хторим жиєме, а тиж так и роботи на себе, порученє же у ствари од нас самих руша пременка же бизме могли дацо пременїц, а перше би пременїц себе. Павлина и у тим барз успишна. Тераз є активна у волонтерскей орґанизациї Треш херо (Trash hero) хтора орґанизує друженє по цалей Сербиї так же ше збера шмеце и пораї ше природу.

9. АПРИЛ 2021.

– Скорей сом була волонтер у Майндфулнес центру (Mindfulness centar) у Новим Садзе, то ме одведло до єдного ритриту на Фрушкей гори „Peace in, peac out”, а там бул монах зоз Тайланду. За тот ритрит требало два мешаци медитирац онлайн кажди дзень и писац свойо искуства. Там кед зме були медитирали зме по 5 годзини кажди дзень, цо було барз вельке виволанє шицким нам. А тераз волонтирам у „Trash hero”. Кед ше позбераме, збераме шмеце по нашим околїску. Найвекша значносц у тим же жадаме шицким указац же єден чловек меня швет. А же бизме подзвигли свидомосц другим людзом, пременка руша од нас самих. Зато ми шицки задовольни зоз кажду акцию, без огляду кельо шмеца назбераме. Шицко то волонтерски и вше кажде поволовани присц з нами, лєбо аж кед би дахто и сам орґанизовал зберанє шмеца – цеши ше волонтерка Шепинскова. А ґу тей поволанки Павлина ище додава: – Гайде, гибай, идземе ше шейтац, лєм вежнї мех и рукавици! ■

Мено и презвиско: Мирко Катона Датум народзеня и место одрастаня: 06.03.1995. Руски Керестур. Здобути ступень, напрям, обласц: Седми ступень (мастер инженєр машинства), Машински конструкциї, транспортни системи и лоґистика, Машинство. Тема мастер роботи: Пошоренє за випитованє транспортних тракох (Уређај за испитивање транспортних трака) Датум мастерованя: 11. 09. 2020. Основни студиї: Факултет технїчних наукох, Универзитет у Новим Садзе. Штредня школа: Основна и штредня школа зоз домом школярох „Петро Кузмяк”, Ґимназия – общи напрям. Язики: Руски, сербски, анґлийски. Плани за будучносц: Тераз глєдам роботу у фаху. За початок жадам у Сербиї здобуц перше искуство у роботи. Ситуация у машинстве у Сербиї зоз каждим роком вше лєпша пре зявйованє странских компанийох, алє ище вше ситуация нє така яка треба же би була, а задатки конструкторох у тих компанийох у векшини нє досц цикави. Кед же ше ситуация будзе и далєй меняц на лєпше и компаниї здобуду векше довириє до нас, вец плануєм остац жиц у Сербиї и ту ше витвориц як конструктор. Кед будзе так як дотераз, вец можебуц будзем примушени машини конструовац даґдзе индзей.

РУСКЕ СЛОВО 23

РОК XV

АПРИЛ 2021. число 4 (155)

ВЕЛЬКА НОЦ НА ГОРНЇЦИ

ШВЕТО РУСКЕЙ ДУХОВНОСЦИ

Пририхтала: Олена ПАПУҐА

Найкратше поведзене – шицки Руснаци на швеце маю исти обичаї. На исти способ славиме шицки вельки швета – ходзиме по шпиваню, швециме паскалне єдзенє, облїваме ше, ховаме, кресциме и винчаме ше. Лєм зме календари побрали хто як сце

Г

рекокатолїки на Лемковини славя по юлиянским календаре, а тиж и нашо у Закарпатскей обласци у України. Руснаци у Словацкей, Мадярскей, Горватскей и Мадярскей славя по грегориянским календаре, а ми, Руснаци у Сербиї, по обидвох. Тиж так, православни Русини у шицких жемох дзе жию славя по юлиянским каледаре. Хто кеди швеци швета вибрали їх предки, и тоти датуми ше затримали аж по нєшка. Медзи церквами вше вецей гласи же би ше Вельку ноц од 2025. року славело исти дзень. Ватикан порихтани попущиц православним хтори роздумую о реформованю православного кален-

Вельки пияток на Лемковини у Польскей

Швеценє паскох на Горнїци

24 РУСКЕ СЛОВО

дара. Перши собор у Ници 2025. року будзе славиц 1 700-рочнїцу, а то будзе добра нагода же би ше церкви, за початок, порадзели о заєднїцким пре славйованю Велькей ноци. Того, 2025. року Христово во скре сенє шицки церкви буду славиц єден дзень, та можебуц од того датума вецей нє будзе старих и нових календарцох Руснацох. ПОШВЕЦАНЄ ПАСКАЛНОГО ЄДЗЕНЯ Руснаци у шицких жемох дзе жию Вельку ноц волаю Паска. Найзначнєйша Служба Божа то воскресна Утриня хтору ше служи пред виходом слунка на Горнїци, або на пол ноци медзи соботу и нєдзелю на Балканє. На Всеночним ше преноши плащанїца зоз штредку церкви на олтар цо символизує Исусово Воскресенє. Кед у Польскей, Словацкей, України була забранєна грекокатолїцка вира, вирни ше на Вельку ноц зберали у домох, там ше замикали и священїки им швецели паскалне єдзенє и служели вельконоцни Служби Божо. Було то вноци, а нє палєли анї швички. Так ше по цмоти врацали и дому зоз кошарками же би их нїхто нє видзел. Одходзели и до лєса по 10 километри дзе ше скривали зоз кошарками зоз паскалним єдзеньом дзе тиж приходзел паноцец служиц Службу и пошвециц єдло. Од 1989. року грекокатолїцка вира дошлєбодзена, та Руснаци оддихли и шлєбодно славя шицки швета и одходза до церкви. Паскалне єдзенє ше давно швецело после Утринї кед ище слунко нє 9. АПРИЛ 2021.

rsusvece@ruskeslovo.com

вишло, алє тот обичай ше у новших часох премесцело на воскресну Службу Божу внєдзелю. Паски ше у шицких жемох дзе жию нашо людзе чи грекокатолїки, чи православни, швеци вонка, у порти. У України, Подкарпатски Руснаци цали тидзень пред Вельку ноцу, на Страсни тидзень строго посца. Окреме од Велького штвартку по нєдзелю рано кед до утринї ноша пошвецац паскални кошарки. То значи же єдзенє пошвецаю часто вноци, после Всеночного, над раном. Прето швички на кошаркох символизую Христово Воскресенє, а и ошвицую простор коло кошаркох.

Внєдзелю нє ходзи нїхто нї до кого, а пондзелок и вовторок облїванє. У худобних часох до вельконоцней кошарки ше кладло лєм пасочку, писанки и швичку, пацерки и даяки обращик хтори их чувал цали рок. МИСТИЧНОСЦ ПИСАНКОХ Писанє писанкох нє лєм наша традиция. Найдзени вони у гробох ище у 7. вику. Вайцо символ живота, та и символ Исусового воскресеня. На самим початку наш народ на писанки виписовал слунко, мешац, крижики на нєпрепознатлїви способ, та вони так мали свою мистичносц. У нєшкайшим

Облїванє

9. АПРИЛ 2021.

чаше на Горнїци ше писанки пише зоз воском, або ше их фарби зоз цибульовим лїсцом. Койяки нови технїки були популарни єден час, алє млади ше врацаю ґу старому. Кажда добра ґаздиня на Желєни штварток уж упекла паски. У Подкарпатю ше паски пече на слано, у Словацкей, Польскей, України, Горватскей кус на сладко. У Словацкей до паски треба тото˸ 2 шольки млєка, пол шольки цукру, 2 ложки солї, 3 ложки масла, 3 пакецики сухого квасу, 1 ложичка цукру, шолька цеплей води, 3 вайца, 8 шолїчки муки, 1 шолька млєка. У України до паски треба˸ пол литри млєка, 1 квас, 2 ложки цукру, ложичка солї, 6 вайца, 1,5 дцл олєю, 1 кг муки, 2 ложки цимету, 100 ґрами сухого грозна. Сирец ше вшадзи исто вари и його маю лєм Руснаци. Записи гваря же од нїх варенє сирца превжали други народни зоз хторима жиєме, алє же то нашо автентичне єдзенє за Вельку ноц. По облїваню ходза млади пондзелок. Окрем же облїванє вше значело здравє през воду зоз хтору ше облїва, дакеди ше верело же кед дзивку нє приду хлапци обляц вона нїяка дзивка. Тиж так кед леґинь питал дошлєбодзенє од дзивкового оца чи може обляц дзивку то значело же ше вон того року з ню оженї. Дзивчата вшадзи леґиньом даваю писанки як символ нового здравого живота.■ (Похасновани жридла и фотоґрафиї – lem.fm, vikipedija, rusyn.fm, rusyn.info, grkatke.sk)

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ГАНЧA ПРОВЧИ, ПЕНЗИОНЕРКA ЗОЗ ШИДУ

ЖИВОТ ПОЛНИ СПОКУСОХ Кед би ше оглядла за своїм животом, Ганчa би шлєбодно могла повесц же бул полни спокусох и нєкаждодньови, започати пред вецей як седемдзешат роками у Беркасове. Гвари же то найкрасши валал на швеце, и почина свою приповедку, оддалєй, пред вецей як сто роками Пише: Владимир ДЇТКО

РОДЗИНА И СУШЕДОВО Ю НАУЧЕЛИ ПО РУСКИ Ганча нам припознава же ше у обисцу Бурдинових бешедовало по сербски, так як бешедовали оцец и мац медзи собу и зоз дзецми. По руски научела бешедовац од родзини и од сушедових, а вец ше познєйше и одала за Руснака. – Була сом одмалючка способна, и оцец мал жаданє же бим ше школєла за учительку. Медзитим, мац була процив, бо єй требала помоц у обисцу.

Д

зи воц ке Ган чо во презвиско – Бурдина, по оцови Полякови, док єй мац Рускиня. – Мой дїдо по оцови ище як леґинь пришол зоз Поль скей кон цом Першей шветовей войни, и то до Бо сни, дзе ше и оженєл. Дїдо и баба до стали ґрунт, а мали ше сце ро дзе ци. Мой оцец Йосип 1944. року пришол з Бо сни до Беркасова, и перше ше оженєл з жену у Бикичу. Тота жена нажаль, умарла на породу, а за ню и дзец ко. По знє й ше ше оженєл зоз мою мацеру Наду Еделински з Беркасова. Перше ше народзел мой брат Франя, а потим и я – приповеда Ганя. За дзецинство ю вяжу красни памятки. Гвари же оцец бул параст хтори обрабял 16 гольти жеми, алє бул напредни и спо собни, праве так як людзе гуторели же – цо очи видзели, тото и справели. Ганча припознава же є на оца и же була „як чорт” и же ше єй видзи же баржей була як хлоп, бо барз любела конї шедлац и прагац их, кармиц и ходзиц на польо. Кед требало Ганча без бриґи и мех подзвигла, а мушела ше лапац и до роботи у кухнї, научиц увариц, попораїц, накармиц статок... Лєм гвари же нє доєла краву, бо єй мац тото нє дала, углавним вона тото робела. Провчийова добре зна же мали штири конї и то два були парадни, липицанери, а два такволани терховни, за каждодньову роботу. До школи почала у валалє. ЗА ВЛАСНИМ ХЛЄБОМ – Штири роки сом ходзела до основней школи у Беркасове, вец до осмолєтки у Шидзе, и потим до штреднєй текстилней школи. Робела сом штири роки у „Трикотажи”, a oдала сом ше 1969. року за Звон-

26 РУСКЕ СЛОВО

ка Провчия з Бачинцох, дзе зме першe и почали жиц. Вец зме ше пре селєли до Шиду и жедлярели у баби Ґрайцаровей, а 1971. року нам ше народзела дзивка Славица. Пре роботу зме ше пре селєли до Вуковару, тиж до тамтейшей „Трикотажи”. Звонко робел у маґазину, а я у продукциї. Кед ми ше дзивче похорело, була сом на хорованю, а у медзичаше сцигли нови сучасни машини. Я знала на нїх робиц, та кед сом ше врацела з хорованя, и другим сом указовала же як треба. Та заш лєм, робела сом лєм дас рок и пол, а вец зме пошли робиц до Комбинату „Борово”. Мушела сом ше преквалификовац за роботу у индустриї обуї, и там сом препровадзела 15 роки – приповеда Ганча. У Вуковаре Провчийово перше бивали у квартелю, алє у тедишнїх часох були вигодни квартельни кредити хтори подзвигли обидвойо, и уж 1976. року купели хижу у Боровим Селу, кед були седем роки у малженстве. Син Славен ше народ зел 1980. року. Медзитим, помали починала економска криза, було вше менєй сировини за роботу и прерви у нєй, та з єшенї 1988. року Провчийово прешли робиц до Вуковару до „Алфа комерцу”. Же би у тей 9. АПРИЛ 2021.

ljudze@ruskeslovo.com

фирми могла робиц, мушела пойсц до Осєку доквалификовац ше у тарґовацкей школи. Кризу ше нєодлуга чувствовало и у спомнутей фирми, та по сле рок роботи, Ганча вецей нє робела, док супруг Звонко ище остал як шеф предавальнї. По сле того Провчийова надумала отвориц їх власни дутян, и то у Сотину. Супруг ю вожел на роботу, и думали же то добра одлука. ВОЙНА НЄ ДАЛА МИРА Нє прешло вельо часу, а почали нови животни спокуси, нє лєм у Провчийовей фамелиї. Нємири у бувшей держави Юго славиї и война на єй про сторох каждого знємирела. Кед ше 2. мая 1991. року почало штреляц у Боровим Селу, Ганча з дзецми пошла до Бачинцох. – Кед ше ситуация дакус змирела, и я ше з дзецми ознова врацела дому. Предлужела сом водзиц предавальню у Сотину, и то тирвало дзешка по конєц юлия. Штреляло ше и войовало вше баржей, и зоз дзецми сом пошла до вибеженства до Яґодини. Звонко остал, а 26. авґуста бул ранєти. Аж концом 1992. року зме ше врацели до Борового Села, до хижи хтора була празна и

ВЯЗИ У ПОЛЬСКЕЙ Ганча спочатку нє отримовала вязи з род зину з оцового боку хтори жили у Польскей. То ше пременєло пред штирома роками кед пренашла братнякох од оцових братох и ше строх. Зоз сином Славеном пошла до Польскей нащивиц их, а вец вони пришли до Шиду врациц нащиву.

Красни памятки док супруг и оцец Звонко бул зоз нїма

окраднута. Супруг теди порушал вла сну преда ва ль ню у Шидзе и наволал ю „Тренд комерц” при бензинскей пумпи „у Недї” так як дакеди валалчанє гуторели за бувшу предавальню. З тей предавальнї ше розвило нашо подприємство „Тренд комерц”. ОД ПОЧАТКУ Почали зме 1996. року будоЛюбела конї и хлопски роботи вац нову хижу у Шидзе прейґ драги од Руского дому на Вельким шоре, и о два роки зме ше до нєй уселєли. У медзичаше дзивка Славица ше 1993. року одала и вона зоз супругом и двома синами бивала у нашей хижи, гоч шицко мали окреме. Познєйше нам ше и син оженєл, а дзивка и жец справели свойо обисце – приповеда Ганча, хтора нєшка час препровадзує стараюци ше о обисцу, у допатраню квеца, а продукує и шицко цо потребне у нєвелькей загради дзе подзвигнути од скорей и пластенїк за сучасну продукцию желєняви. Нажаль, супруг Звонко ше похорел и штредком марца прешлого року умар. Ганча гвари же остала боляца рана хтора нє зараста, же ше одтеди шицко пременєло, а животна моц хтору вше мала, гвари, помали скапала. Поцешенє и помоц ма од унучатох, Неманї и Николи, Анастасиї, Катарини и Селени, дзивки и жеца, сина и нєве сти. З нїма шицко лєгчейше – гвари на концу наша собешеднїца.■ Зоз родичами

9. АПРИЛ 2021.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ „ШЕРЕНТИНҐ”, ВИВОЛАНЄ И ЗАМКА ДИҐИТАЛНОГО РОДИТЕЛЬСТВА

НЄШКА ДУМАЦ О ТИМ ЦО БУДЗЕ НАЮТРЕ Пише: Славица ФЕЙСА

Од тей хвильки кед ше народзене дзецко у перинки винєсло, од того часу кед саме крочело, або першираз шедло до школскей лавки, та по факултет, шицко ше донєдавна находзело на фотоґрафийох у албумох. Нєшка иншак. Спомнуте нєшка мож видзиц на профилох родичох на дружтвених мрежох. И то ма свойо предносци. Алє, чи родичи свидоми же тото цо з приятелями подзелєли сиґурне, безпечне и чи на тот способ найчастейше нєсвидомо, годна настац векша чкода яґод хасен?

Ц

ВИРТУАЛНИ ФОТО-ДНЬОВНЇК – Фотоґрафиї котри положим на дружтвени мрежи,то як єдна часова капсула або виртуални фото-дньовнїк дзе можем класц замарзнути хвильки з нашого фамелийного живота и опатриц их вше, у каждей хвильки, кеди надумам, бо су у виртуалним швеце. Мнє то драгоцине и барз водзим рахунку о тим же кед Лана о даскельо роки будзе опатрац тоти фотоґрафиї, нє будзе ше мац прецо ганьбиц, годна лєм уживац у памяткох котри зме вєдно, як фамелия призначели – гвари Саня

28 РУСКЕ СЛОВО

алком ясне же диґитални технолоґиї постали часц родительства и нє случайно настал термин шерентинґ (анґ. sharenting) од двох словох „share” цо значи дзелїц и „parent” – родитель, а нове слово означує тенденцию родичох же би у виртуалним окруженю под зелєли фотоґрафиї, знїмки и велї други информациї о своїх дзецох. Так нєшка дзеци доставаю идентитет скорей як цо прегваря, вельо скорей як цо и сами справя свой особни профил. Алє, так як цо и вельо того у живоце ма свойо лїцо и спак, так и кед слово о тей теми. Крашнє подзелїц цошка прецо родичи щешлїви, крашнє дакому помогнуц и подзелїц информациї з власного искуства и шириц позитивну родительску праксу, та заш лєм, чи шицко таке безпечне?

Фейсбук поставиме фотоґрафию рочного дзецка хторе мурцаве бо єдло вишнї, а цалком друге кед поставиме слику дзивчеца хторе ма 9 роки и хтора ше облєкло скоро як одроснута дзивка. Краса прицагує СИМПАТИЧНИ ХВАЛИ лайки, сексуализация прицагує лайки, нєочековани скандалозни текБиляна Ґрбович, коордисти або слики прицагую лайки, а наторка Здруженя родительєст и таких родичох хтори то робя ох „Матица” толкує же росвидомо, и хтори правя бизнис од дичи барз любя свойо дзеци своїх дзецох. Та заш лєм, вельо, и природне же о нїх любя нєпоровнуюцо вельо векше число Биляна Ґрбович бешедовац, же ше з нїма лютих родичох хтори нє свидоми цо (licnirazvoj.rs) бя хвалїц. И гоч то, як гвари, робя, вони ше радую же їх дзецко одред зена файта людскей красне, а забуваю же праве друслабосци, у сущносци то єдно симпатичне жтвени мрежи плодна жем за єдну плеяду вихвалєнє за хторе вшелїяк треба мац порозу- кривених розумох. Но, ми нє можеме, а анї нє меня. треба же бизме жили у страху. Мушиме буц – Наприклад, я вше дзечнє кликнєм лайк осторожни, мушиме знац одвоїц жито од кокед видзим на дружтвених мрежох фотоґра- ровча... Даєдни фотоґрафиї мож обявиц най фию родичох и дзецох, супружнїкох, уваре- шицки видза, даєдни нє, даєдни информациї ного полудзенку, людзох хтори садза рошлїни мож дац до явносци, други нє. Нє сцем буц таи подобне, бо зоз тим потримуєм єдну систе- ка строга и тримац же нїч о наших дзецох нє му вредносцох хтору одредзена структура шмеме поставиц на дружтвени мрежи, видзи людзох попробує преглашиц же є превозидзе- ше ми же то досц радикални поцаг и баржей з на. И сама таки фотоґрафиї обявюєм як идею позициї страху – прешвечена Ґрбовичова. же би ширели поруку о краси фамелийного Родичи можу загрожиц безпечносц своїх живота. дзецох так же обявя дзепоєдни приватни инАлє, нє шицки фотоґрафиї на дружтвених формциї, як цо датум народзеня, до хторей шкомрежох безпечней природи. Єдно то кед на ли дзеци ходза, дзе жию, алє и нємеркуюци цо 9. АПРИЛ 2021.

ljudze@ruskeslovo.com обявюю од фотоґрафийох, або знїмкох, цо вше може дойсц нацрочних. Е праве прето им ше муша опитац, питац додо рукох тим цо су специялизовани за крадзу идентитета, шлєбодзенє, же би видзели тото цо сцу обявиц – толкує наабо законча на нєлеґалним тарґовищу дзецинскей порноґра- ша собешеднїца. Як обкеровац замки диґиталного часу, єдфиї. Чи родичи о тим роздумую и як ше вони знаходза кед но з найвекших виволаньох нєшкайших родичох. Биляна слово о спомнутей теми, Саня Маркович, наша новинарка на ма предклад: Радию Войводини, ма цо повесц, алє тераз у улоги мацери – Ту перше думам на потребу же би ше огранїчело час хтопейцрочней Лани. ри дзеци препровадзую на рахункарох и на телефонох. То и – З часу на час на дружтвених мрежох Фейсбук и Инста- найчежша часц роботи. Факт же ми одроснути маме проґрам обявюєм фотоґрафиї свойого дзивчеца, односно даяки активносци котри робиме вєдно, бо на таки способ можеОДРОСНУТИ НАЙ ОДЛУЧА О ЯВНИМ ЖИВОЦЕ буц дам дакому идею же цо може робиц з дзецком того возросту и дакого можебуц инспируєм. Любим видзиц таки На питнє як Биляна патри на тото же ше нєшка фотоґрафиї и при других. З другого боку, свидома сом шицбарз добре зна же вельо лайки, або вельо тих цо дакоких виволаньох и опасносцох котри ноши интернет и пого провадза, значи и якиш бенефит тим родичом цо ставянє фотоґрафийох на исти, алє знам и як ше безпечно обявюю, спонзорство, дарунки, реклами... защициц на интернету, так же мойо приятелє на мрежох то– На одлуку дзе родичи свой бизнис правя на рахути особи котри особнє познам, а гевти котрих поверхово нок своїх дзецох патрим як на окреме нєморалну и познам або су ми „приятелє” лєм пре роботу, з факултету, нємилосердну. То дефинитивно злохаснованє хторе або ше познаме прейґ дакого и прето су ту. Вони фотоґраби требало зоз законом застановиц. Окреме кед слово фиї мойого дзецка анї нє можу видзиц, понеже сом так нао сексуализациї. Нє добре анї на єден способ дзецко месцела у опциї котру понука, поведзме Фейсбук. вчас викладац явному животу, анї теди кед Нїґда бим нє обявела даяку фотоґрафию слово о найкрасшей, найлєпшей намири. котра би дискредитовала мойо дзивче, а Явни живот дефинитивно велька терха и розумим и тих родичох котри нє жадаю, одлука же бизме ше му виложели муши буц або маю страх класц фотоґрафиї на друодлука одроснутей особи и лєм у свойо межтвени мрежи, алє я нє мам страх и трино – гвари вона. мам же кажде ма свой вибор и треба го поПодобно роздумує и Марковичова хтора читовац. Мам вельо приватни фотоґрафиї трима же познати, славни и барз богати осои своїх приятельох и Лани и даяких єй тоби нє жадаю пре рижни причини обявйовац варишкох чийо родичи нє обявюю фотоґфотоґрафиї своїх дзецох же би их додатно нє рафиї своїх дзецох и я тоти фотоґрафиї нїекспоновали и же би им обезпечели и таку ґда нє обявим, понеже почитуєм максисиґурносц и приватносц. Та гоч таких людмално право на цудзу приватносц и станозох у Сербиї нєт вельо, треба заш лєм же би виско коло того чи кладу фотоґрафиї на шицки барз водзели рахунку о безпечносци мрежи чи нє – гвари Марковичова. на интернету и о тим цо обявюю. Саня Маркович Заключок ше сам наклада – важне мац на розуме хтори нам намири кед дацо поставяме, хтори то нашо причини, алє и кельо тото цо поста- блем контроловац ше на тим полю гоч зме без того одраставяме прикладне, т. є. чи зоз тим можеме на гоч котри спо- ли, аж и кед зме формовани особи, и наш палєц ше шлїзка по соб загрожиц свойо дзецко. Кед же голєм дакус сумняме, екрану телефона баржей як цо бизме свидомо то жадали. лєпше тото нє робиц. На концу бим освидомиц родичох же би ше нє наздавали же їх дзеци сами порозумя же нє добре тото же барз ДЗЕЦКО ТРЕБА ПОСЛУХАЦ вельо часу препровадзую пред екраном. Одро снути треба же би превжали крочаї же би по тото по сцигли. Дзеци мо– Кед дзецко нє жада, ми обовязни тото випочитовац, жебуц и увидза же то нє барз добре за нїх, алє нє буду предлужує Биляна – Дзецко ма право родительови ясно по- мац моци запровадзиц то и у пракси. Тота часц роботи, весц нє, нє сцем... И родительска. У шицких других сферох дзеци буду само кед дзецко мале, во- стойнєйши, алє на тей драги, кед слово о самоконтроли но ма свою особ- часу хтори препровадза на дружтвенох мрежох, ту су наносц и свойо права, йслабши и ту им потребне найвецей вонкашнєй контроа кед слово о тине- ли, континуованей, добре орґанизованей и одлучней же йджерох, родичи би дзеци єдного дня тото и по сцигли – гвари на концу часто збунєти кед Биляна Ґрбович. нараз нє сцу да их Врацам ше на початок текста и на фамелийни албум полдахто видзи же ше ни з фотоґрафиями з хторима ше родичи хвалєли сушедошейтаю з мацеру, вим, бабом и дїдом. цо до вчера було Потреби остали исти, лєм ше способ комуникациї пременормалне, або як их нєл. Можебуц би було вельо лєгчейше кед би нам дахто до родитель бочка... То рукох дал даяки алат, алє и упутство як и цо маме робиц у їх хвилькова розво- новим чаше у хторим ше дакеди нє знаходзиме, и у хторим йна потреба, нор- зме нє свидоми же зохабяме шлїди у диґиталним простору. мална є, здрава, гоч Шицко цо обявиме лєм раз на интернету, од того часу преродичом чежко ро- ставаме буц власнїки того цо зме подзелєли. Вредзи о тим зумиц своїх штер- голєм дакус розштудирац.■· 9. АПРИЛ 2021.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. априла 2021. наполня ше 40 днї як нас охабел наш тато

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 29. марца преселєла ше до вичносци наша мила мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. юлия наполня ше 23 роки як ше преселєл до вичносци наш мили оцец

СИЛВЕСТЕР САБО ( 1943–2021) з Коцура

ЯКИМ КОВАЧ ИРИНА КОВАЧ (1941–1998) народзена Сабадош (1940–2021) з Руского Керестура Занавше будзеш у наших шерцох и думкох. З любову и почитованьом у найкрасших памяткох навики вас чуваю З любову и почитованьом твойо Леона, Мая и жец Милан синове Славко и Звонко Най спочива у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. априла 2021. року наполнї Дня 11. априла 2021. року ше рок и 8 мешаци як нас занавше наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила мац и баба зохабел наш мили оцец и дїдо

АМАЛИЯ ЛАЗОР народзена Уйфалуши (1939–2019)

ЛЮБОМИР ЛАЗОР (1932–2020)

з Коцура Мили нашо, як преходза днї без вас, так рошнє боль за вами. Навики будзеце у наших думкох и шерцох. Вашо наймилши: син Ириней, дзивка Леонка, нєвеста Мария и унуки Наталия, Єлена и Ана Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла 2021. року наполнєли ше 10 роки од шмерци милого оца, дїда и швекра

МИКОЛИ КОРПАША (1940–2011)

Дня 2. априла 2021. року наполнєли ше 3 роки як нас зохабела мила мац, баба и швекра

АМАЛИЯ КОРПАШ народзена Салаґ з Нового Саду (1945–2018)

Красни памятки на вас чува син Иґор зоз фамелию Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. априла наполня ше 30 роки як вецей нє з нами

ЯКИМ ШОВШ (1928–1991) з Руского Керестура Красни памятки на ньго навики чуваю – син Кимо и унука Наташа зоз свою фамелию Най спочива у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла наполнюю ше два роки як нє з нами наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

МИХАЙЛО ВАРҐА (1952–2019) Руского Керестура З любову и почитованьом найкрасши памятки у своїх шерцох на ньго навики чуваю його наймилши – супруга Даринка, синове Мижо и Владко зоз супругу Наташу, и його мили унучки Елена и Надя Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла 2021. року наполнюю ше два роки як нас зохабел наш длугорочни колеґа

МИХАЙЛО ВАРҐА (1952–2019) з Руского Керестура Вично нам останю красни памятки на ньго Колектив НВУ „Руске слово” НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. януара 2021. року наполнєли ше 15 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ЯКИМ ЧОВС (1927–2006)

Дня 7. априла 2021. року наполнєли ше 5 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЛЕОНА ЧОВС (1931–2016)

Їх мила подоба и доброта останю нам у вичним паметаню. Ожалосцени син Яким зоз супругу Иринку, унуки Таня зоз фамелию и Саша Човс

9. АПРИЛ 2021.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. априла наполнєли ше два роки як нє з нами наш мили

ЙОАКИМ НАДЬ (1961–2019) з Руского Керестура Мили Киме, ти вична памятка у наших шерцох. Нїґда це нє забудземе. Супруга Весна и дзеци: Цецилия и Давид Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. априла наполнєли ше 2 роки як ши нє зоз нами

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. априла наполнєли ше 40 смутни днї як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ЙОАКИМ ПАПУҐА (1948–2021) з Руского Керестура У молитвох и здогадованьох, твою любов, доброту и красни памятки на це вично буду чувац твойо наймилши – супруга Мара, син Мижо зоз супругу Тонку, и унуки Лина и Стефан Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. априла наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабела

ЙОАКИМ НАДЬ (1961–2019) з Руского Керестура

ЮСТИНА КОЛОШНЯЇ народзена Репчак Прешли уж два жалосни и чежки роки як ши пошол мили брату. (1942–2021) Здогадованє и думки на тебе вше останю. Спочивай у мире. з Руского Керестура Твоя шестра Натка зоз супругом и фамелию Памятку на ню буду чувац єй Вичная памят! наймилши СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли 16, односно 15 смутни роки як нас занавше зохабели нашо мили родичи

OGLA[OVANW ПАВЛИНА ГАРГАЇ ЯКИМ ГАРГАЇ з Дюрдьова народзена Жилник Вше су нам у красним паметаню. Син Влатко (Владимир) зоз фамелию

9. АПРИЛ 2021.

e-mail: informator@ruskeslovo.com роботни дзень од 9-14 годзин число телефона 021/6613-697

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за спорт и младеж Улїца Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/4882948

ОБВИСЦЕНЄ

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за спорт и младеж Городу Нового Саду Роботне место: окончователь за контролу звитох о реализациї одобрених спортских програмох хторе розпоредзене до роботного места совитнїк – 1 окончователь на нєдоредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за спорт и младеж Городу Нового Саду

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

ЗАВОД ЗА КУЛТУРУ ВОЙВОДЯНСКИХ РУСНАЦОХ РОЗПИСАЛ КОНКУРС Заводов Конкурс за софинансованє програмох и проєктох очуваня, пестованя, презентациї и розвою култури и уметносци рускей заєднїци у Републики Сербиї отворени и тирва по 5. май 2021. року. Текст конкурсу, правилнїк и формулари можеце превжац на https://zavod.rs/konkursi/. Прияви ше посилаю по мейлу и по пошти. Додатни информациї у вязи зоз Конкурсом мож достац у Заводзе за културу войводянских Руснацох, кажди роботни дзень од 14 до 16 годзин на число телефона 021/654-6534, як и на мейл адресу: zavod.rusini@gmail.com.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Комплекс за маґазинованє и третман нєопасних одруткох, на катастерскей парцели 10354 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ĐAKOVIĆ” DOO Темеринска драга число 18, Нови Сад Ношитель проєкта „ĐAKOVIĆ” DOO Темеринска драга число 18, Нови Сад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Комплекс за маґазинованє и третман нєопасних одруткох, на катастерскей парцели 10354 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї Городска управа за защиту животного штредку дня 1. априла 2021. року принєсла ришенє числo VI-501-88/21 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС167, НСУ167, НСЛ167, НСО167 НС – Лиман 4” Нови Сад Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС167, НСУ167, НСЛ167, НСО167 НС – Лиман 4” Нови Сад, у улїци Балзакова 64, у Новим Садзе, на катастерскей парцели 3930/9, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї Городска управа за защиту животного штредку дня 6. априла 2021. року принєсла ришенє число VI-501-532/20 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

32 РУСКЕ СЛОВО

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Янко Сабадош РОЗВАЛЯНИ САЛАШ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Дюра Латяк: РУСКЕ СЛОВО 1945–2020 . . . . . . . . . . . . . .300 ДИН. ДНЬОВКА 2 Зборнїк литературних и визуелних творох . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славко Роман Рондо: З ВИДЛАМИ ДО ШИЇ . . . . . . . . . . .300 дин Славко Винаї: УРОВНЇ СВИДОМОСЦИ . . . . . . . . . . . . . .300 дин Оленка Живкович: ТАНЬОВ ШВЕТ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Даниела Тамаш: СТРАШИДЛА, НЄ ЗАШМЕЮЙЦЕ МЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Сашо Палєнкаш: ВСЕЛЕНСКИ КОРАБЕЛЬ . . . . . . . . . . .300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2021 . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (III/1 том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Юлиян Тамаш: ТРИСКИ З ВЕЛЬКЕЙ ДУШИ . . . . . . . . .300 дин. Гавриїл Костельник: ЧЛОВЕК И ШВЕТ . . . . . . . . . . . . . . . 500 дин. Анамария Фурман и др Борис Варґа: БУКВАР . . . . . . . . . 300 дин. ГУМНО 2 Дзеци з дружтвених мрежох . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Любица Фа-Гарди: ЯК ШЕ ТРОЙО ПРАШАТА РИХТАЛИ ЗА ЖИМУ . . . . . . . . . . . . .300 дин. Юлиян Тамаш: ЇЖИК ГОЛИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Силвестер Д. Макаї: БОСИ ПО ПРАХУ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ЗА ГЛАВКИ У ЛАВКИ . . . . . .300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2020 . . . . . . . . . .500 дин. Славко Роман Рондо: ОДНЯТИ ОД ПСОХ . . . . . . . . . . . . .300 дин Звонимир Павлович: ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ . . . . . . . .500 дин. Олена Планчак-Сакач: ВЕЦЕЙ ОД БЕШЕДИ . . . . . . . . . .500 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2019 . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): ДРАГА ДО ШВЕТА . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Тамара Хрин Рончевич: КАПКА НА КОНЦУ НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Михал Рамач: ДУГА НАД ДУНАЙОМ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . . . . . . . .300 дин.

ЦЕНИ ОГЛАСНОГО ПРОСТОРУ Од 11. фебруара 2021. року применює ше нови ценовнїк за простор за оглашованє у новинох „Руске слово”. – мала оглашка (до 20 слова) 300 динари, – посмертна оглашка на 1 полю 800 динари, – посмертна оглашка на 2 поля 1600 динари. Цену жаданей оглашки треба уплациц на рахунок: 160-923244-82 (Банка Интеза). Текст оглашки и фотоґрафиї (за посмертни оглашки) посилац на имейл: informator@ruskeslovo.com лєбо видиктовац на телефон 069 673328 лєбо 069 673319 од пондзелку до пиятку од 9 до 15 годзин. За обявйованє у актуалним тижню, оглашку найпознєйше придац по стреду до 10 годзин. У рамикох преширйованя огласного простору Установи, оглашки обявени по нових ценох у новинох „Руске слово”, предлужиме обявйовац и на сайту, дзе су єднакей велькосци и мож их видзиц два тижнї.

9. АПРИЛ 2021.

informator@ruskeslovo.com

ВИШЛИ АПРИЛСКИ „ДЗВОНИ” Внєдзелю, 4. априла вишли нови, вельконоцни „Дзвони” хтори видала парохия св. оца Миколая. „ Д з в о н и ” пошвецени швету Пасхи – обявена вельконоцна винчованка кир Георгия Джуджара на руским и українским язику, а о воскресеню и тексти о. Михайла Малацка, о. Романа Миза и духовни шведоченя. У „Богословскей думки” предлуженє написох о Марийових святилїщох – у тим предлуженю о грекокатолїцких святилїщох у Словацкей. Од того числа о. Михайло Малацко започина писац о Енциклики папи Франциска „Шицки браца”, хтору подписал на гробе св. Франциска у Асизу. Представена робота Центру блаженей Йосафати и стретнуца „Позитивна минута”, тексти з нашей историї, вистки зоз швета и з наших парохийох, а о своїм искустве роботи у ковид оддзелєню бешедовал Дане Макаї з Руского Керестура. Ту и „Витамин за душу” дзе, медзи иншим, Юлиян Пап прешпивал писню Ерика Клептона „Свята мац”. „Дзвони” точно рок маю свойо електронске виданє, та так и тото число мож опатриц на тим линку https://issuu.com/s723/docs/dzvoni_april_2021 M. С.

#останьме одвичательни ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ rusmak.ruske@gmail.com viber число 069/673328 МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: ■ РОЛЕТНИ 9. АПРИЛ 2021.

■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ ■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ Телeфон: 025/5827-710, 060/5088-433

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ДЕРБИ БЕЗ ПОБИДНЇКА

ФК „Искра” – ФК „Будучносц” (Савине Село) 2:2 (1:2)

Коцур: стадион ФК „Искра”. Ґоли за Искру: Дарко Николич и Дамян Колошняи ИСКРА: Ступар, Ваяґич, Барович (Колошняи), Дякович, Ґубаш, Човс (Чурґуз), Стоянович, Николич (Дакич), Иван, Лукич (Михняк) и Дрляча (Сталевич). Зоз вeльким обчекованьом Искра дочекала општински дерби процив Будучносци зоз Савиного Села и велї уж напредок уписали побиду и нови три боди за Искру. Медзитим, ище раз ше потвердзело правило же у дерби стретнуцох нєт фаворитох и победзує тот котри того дня мотивованши. Фодбалере Искри як фаворити вошли до стретнуца процив Будучносци а фодбалере, и попри того же им хибели троме стандардни бавяче, випатра у думкох уж победзели, понеже до бависка вошли пребарз розтерховано, док госци з другого боку до Коцура пришли максимално мотивовани. Тоту розлику у приступе видно було од самого початку. Гоч було очиглядне же квалитет и фодбалске знанє на боку коцурских фодбалерох, госци тоти нєдостатки надо-

полньовали зоз борбеносцу и то им принєсло и резултат. Будучносц перша пришла до предносци у 23. минути. Єден бавяч охрани Искри на 20 метери од свойого ґолу направел фаул, а процивнїцки бавяч зоз шлєбодного бица потрафел нєбранєну часц ґола и принєсол предносц своєй екипи. Тот ґол госцом дал кридла и пошвидко було 2:0 за Будучносц. После другого приятого ґолу Искра почала бавиц вельо лєпше, бо бавяче похопели же на концу годни и страциц. Удало ше домашнїм по одпочивок зменшац на 2:1. Єдну добру акцию по правим боку вихасновал Дарко Николич и дал ґол котри врацел надїю же Искра годна обрациц резултат. У другим полчаше Искра була лєпша и диктовала бависко, а госци ше концентровали на охрану свойого ґола и кеди-нєкеди загрожели зоз процив нападох. Медзитим, гоч Искра мала инциятиву нападаня ше углавним закончовали на 20 метери од госцового ґолу. Як ше змаганє приблїжовало ґу концу, так вше баржей була обачлїва нервоза при Искрових бавячох. Кед уж шицки подумали же ше госци дому враца зоз трома бодами, млада надїя ЗА ИСКРУ ЗНАЮ И У коцурского фодбала, 16-рочни БАНЯЛУКИ Дамян Колошняи зоз руба каребного простора потрафел Шейсц рочни дальши кут ґола и вировнал Ристо Плечаш на 2:2. До конца змаганя остазоз Банялуки ло ище 10 минути, та було здушнє навия ище надїї же мож освоїц и за Искру и шицки три боди. Искра напапоряднє продала по конєц, медзитим вадзи резултарезултат ше нє пременєл, та ти коцурских Искра и Будучносц подзелєли фодбалерох. боди и наявели вельку борбу Ристо тих дньох бул у Коцуре, а дїдо за оставанє у лиґи. Здравко Бабич, котри му и пренєсол После 20. одбавених колох любов ґу Искри, мушел го одвесц на Искра на 13. месце на таблїчИскрово змаганє на котре пришол у ки зоз 19 освоєнима бодами. Искровим дресу. Мали Ристо дрес У шлїдуюцим колє Искру очеоднєсол до Банялуки же би ше мал кує чежке госцованє процив зоз чим пишиц медзи товаришами. Обилича у Змаєве. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СРИМСКА ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА

ШИДСКА ЄДНОТА НА ОСТАТНЇМ МЕСЦЕ Прешлого викенду одбавено стретнуца 10. кола Општинскей фодбалскей лиґи Шид. ФК „Синдєлич” зоз Ґибарцу на своїм терену страцел од екипи ФК „Ґраничар” зоз Ямени зоз резултатом 5:6. ФК „Омладинєц” зоз Батровцох тиж на своїм терену страцел од екипи ФК „Напредак” зоз Вашицох зоз резултатом 1:3, А домашнї ФК „Борац” зоз Илинцох победзел екипу ОФК „Бинґула” зоз резултатом 1:0. Стретнуце екипох ФК „Єдинство” зоз Моровичу и ФК „Єдинство” зоз Люби нє одбавене, а у тим колу шлєбодна екипа була ОФК „Бачинци”. На таблїчки Општинскей фодбалскей лиґи Шид на першим месце екипа ФК „Напредак” зоз Вашицох хтора ма 25 боди, на другим месце ОФК „Бачинци” зоз 21 бодом, треца екипа ФК „Синдєлич” зоз Ґибарцу зоз 18 бодами. Штварта екипа ФК „Єдинство” зоз Люби зоз 13, а ФК „Ґраничар” зоз Ямени зоз 11 бодами на пиятим месце. У споднєй часци таблїчки РЕЗУЛТАТИ 20. КОЛА Єдинство (Морович) 10 боди, Омладинєц (Батровци) 9, ОФК „Бинґула” 4 и Борац зоз ФК „Ґраничар” (Адашевци) – ФК „Обилич 1993” (Кукуєвци) 1:2 Илинцох на остатнїм месце зоз 3 бодами. 3:0 На нєдзелю ше будзе бавиц 11. коло. Фодба- ОФК „Бикич” – ФК „Слоґа” (Чалма) 0:0 лере Бинґули на своїм терену буду бавиц зоз ФК „Ердевик 2017” – ФК „Слобода (Шашинци) 0:5 екипу Омладинца зоз Батровцох, ФК „Напре- ФК „Єднота” (Шид) – ФК „Трґовачки” (С. Митровица) 2:1 дак” зоз Вашицох бави процив екипи Синдє- ФК „Єдинство” (Рума) – ФК „Фрушка ґора” (Рума) ФК „Зе ка Бу лю ба ша” (Рав нє) – ФК „Ґра ни чар” (Ку змин) 0:2 лича зоз Ґибарцу, Ґраничар на своїм терену 8:2 бави процив екипи Єдинства зоз Моровичу, а ФК „Змай” (Ночай) – ФК „Сримец” (Ярак) ФК „Фрушкоґорац” (Мандєлос) – ФК „Сремац” (Беркасово) 4:0 Єдинство з Люби процив ОФК „Бачинци. У тим колу шлєбодна екипа будзе ФК „Борац” зоз Илинцох. дєлосу и ФК „Ґраничар 1993” зоз Адашевцох, Сремац на На таблїчки МФЛ Срим Заход на першим месце екипа ФК своїм терену у Беркасове бави процив екипи ФК „Змай” „Фрушкоґорац” з Мандєлосу зоз 46 бодами, друга екипа зоз Ночаю. Екипа Сримцу зоз Ярку будзе домашня екипи Ґраничар зоз Кузмину зоз 42 бодами, а бод менєй на тре- ФК „Зека Булюбаша” зоз Равню, Ґраничар у Кузмину бацим месце ма екипа ФК „Єдинство” зоз Руми. На самим ви процив Єдинства зоз Руми, а екипа ФК „Фрушка Ґора” сподку таблїчки на штернастим месце екипа ФК „Слоґа” зоз Руми на своїм терену дочека екипу Єдноти зоз Шиду. зоз Чалми зоз 12 бодами, ФК „Сремац” на петнастим ме- У Сримскей Митровици домашня екипа Трґовачкого бави сце зоз 9 бодами и остатня екипа ФК „Єднота” зоз Шиду процив екипи ФК „Ердевик 2017”. ФК Слобода” зоз Шахтора ма 4 боди. шинцох на свої терену дочека екипу ОФК „Бикич” и фодУ 21. колу у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи моци балере Слоґи зоз Чалми бавя процив екипи ФК „Обилич на желєним тепиху одмераю ФК „Фрушкоґорац” зоз Ман- 1993” зоз Кукуєвцох. А. П.

У СЛИКИ И СЛОВОХ

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ДЕРЖАВНИ КУП У БИЦИКЛИЗМЕ Члени Маунтин байк клуба „Єднота” зоз Шиду уж вецей днї, вєдно, ушорюю нову маунтин байк дражку. Бициґлисти єдногласно твердза же тота акция ма вельке значенє прето же ше на таки способ пририхтую за предстояце змаганє – КУП Сербиї хторе би требало буц отримане праве на тей дражки 11. априла. Тренинґи ше поряднє отримує, а як гварел предсидатель МБК „Єднота” очекує ше вельке число учашнїкох зоз цалей Сербиї. А. П.

34 РУСКЕ СЛОВО

9. АПРИЛ 2021.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ИСТА МЕТА, ИСТЕ РОЗСТОЯНЄ ФК „Жак” (Зомбор) – ФК „Русин” 2:1 (1:0)

Русин: Калинич, Кочиш, Голик, Ланчужанин, В. Вуйович, Павлович (Дюканович), Ф. Вуйович, Чернок (Бранкович), Даноєвич, Кулич, Саянкович, Ф. Тома, С. Тома, Джуджар. У 22. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, всоботу, 3. априла у Зомборе, ФК „Русин” поражени од домашнього ФК „Жак”, з резултатом 2:1 (1:0). Понеже ше домашнї боря за сцеканє од „опасней зони” було ясне же то нє будзе лєгке госцованє. Од самого початку домашнї рушели оштро, цо им уж у 15. минути принєсло одвитуюци резултат. Фото: ФК „Русин” После того ґолу, Зомборчанє яґод кед би же ше задоволєли зоз резултатом, та ваного Младенова, Русин заостава за 3 боди, док од трепредлуженє змаганя ишло вельо опущенше. Нагоди, цопласованей Будучносци, зоз Параґох, заостава за 2 боточнєйше полу-нагоди було на обидвох бокох, но резул- ди. тат ше нє менял. Найвекше нєсподзиванє у остатнїх трох колох, то же Аж при самим концу змаганя домашнї дали ище єден першопласовани Станишич освоєл лєм єден бод. ґол, док єдини ґол за Русин дал Душан Даноєвич, хтори Уж у шлїдуюцим 23. колу, Русин будзе госцовац у Ґлои полу нагоду зна добре вихасновац. жану, дзе ше стретнє зоз домашню Будучносцу. И тото Од 9 змаганьох у тим колу, лєм єдно змаганє достала змаганє нє будзе „лєгке” госцованє, но треба ше наздагосцуюца екипа, цо указує же кельо значи домашнї те- вац добрим вистком. рен. И попри страценого змаганя, Русин и далєй забера Ан. М. сиґурне 4. место зоз освоєним 41 бодом. Од другопласо-

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА БЕЗ БОДОХ У КИСАЧУ ФК „Татра” (Кисач) – ФК „Бачка 1923” 3:0 (1:0)

Кисач: стадион ФК „Татра”. Стретнуце судзел судия Иван Кукуда зоз Нового Саду, а помоцнїки були Милош Иванович зоз Петроварадину и Любица Полич зоз Ченею. Жовти картон у екипи Бачкей пре нєдошлєбодзени и оштри старт Стеван Сивчевич БАЧКА: Иґнїч, Сивчевич, Чирин, Лю. Тривунович, Ду. Тривунович, Ґавиґ, Т. Тривунович, Маркович, Роґич, Деянович и Максимович. Тренер Бачкей Зоран Блажич на половки другого полчасу у 66. и 67. минути заменєл Максимовича Чавича и Лю. Тривуновича место хторих до бависка вошли Чулибрк, Н. Тривунович и Чеґар. Серия добрих бавискох и резултатох хтори посциговала Бачка прешлей єшенї и на початку ярнєй часци першенства застановена у Кисачу. На терену ФК „Татра” страцели зоз резултатом 3:0. У першим полчасу, док ище мали моци фодбалере Бачкей солидно почали. Медзитим, малу гришку у одбрани домашнї напад вихасновали у 18. минути кед дали перши ґол. У предлуженю ище якошик Бачка мала моци одуперац ше нападом домашнїх, та то бул конєчни резултат першого полчасу. 9. АПРИЛ 2021.

У другим полчасу Бачка за седемнац минути достала ище два ґоли. Други ґол домашнї дали у 53. минути и то бул знак тренерови Блажичови же ше дацо муши пременїц. У 66. минути до бависка уводзи Чулибрка, а минуту познєйше уведол до бависка ище двох бавячох – Н. Тривуновича и Чеґара. Медзитим, анї одпочинути бавяче нє могли застановиц нападанє Татри хтори лєм три минути познєйше, у 70. минути, дали и треци ґол. По конєц стретнуца було ище часу же би ше голєм раз бавяче Бачкей уписали до лїстини стрилцох, алє нїяк нє могли пренайсц праву драгу по ґол домашнїх. То бул и конєчни резултат того стретнуца. Стретнуце було фер и коректне, а судия дал лєм два жовти картони – єден домашнїм и єден бавячови Бачкей – Стеванови Сивчевичови. То иншак фодбалер на позициї бека, цо лєм гутори же оштри старт направел кед уж нє могол застановиц процивнїцкого бавяча у нападу. На тим стретнуцу домашнї заслужено победзели. После одбавених 22. колох и страценого стретнуца, ФК „Бачка 1923” спадла на седме место на таблїчки и ма 34 боди. На нєдзелю дюрдьовски фодбалере буду домашнї екипи ФК „Бачка” зоз Беґечу. А. П.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ИНТЕРНАЦИОНАЛНЕ ЗМАГАНЄ „BUSHIDO CHALLENGЕ” У ШАБЦУ

ПЕРШЕ МЕСТО ЗА ЕКИПУ АДРИЯНА МОЛНАРА

Пише: Сандра САЛАМУН

У Шабцу, коло рики Сави на полиґону дражки длугокей осем километри, з трицец рижнима препреченями, початком прешлого мешаца отримане змаганє „Bushido challengе”. То дисциплина, лєбо спорт у хторим ше учашнїки змагаю у звладованю штучних и природних препреченьох. Дюрдьовчан Адриян Молнар, студент беоґрадскей Воєней академиї, зоз своїма пайташами и будуцима колеґами на тим змаганю завжал перше место

Адриянова екипа завжала перше место

нтернационалне змаганє „Bushido challenge” єдинствене у Сербиї. Насампредз пре иновативни природни и штучни препреченя, алє и пре екстремни условия хтори обєдинєни з розличнима теренами за обегованє. За їх звладованє потребне мац добру комбинацию швидкосци, моци и схопносци. Алє з єдноставним цильом – добра забава, власна сатисфакция и меранє власних гранїцох моци. На змаганю участвовало вецей як тристо хлопи и жени зоз Сербиї и сушедних жемох. Циль бул звладац драгу зоз препреченями на жеми, у води, огню и у воздуху. Змагали ше спортисити, рекреативци, алє и припаднїки полициї, специялних єдинкох, воєней академиї, любителє екстремнєйшого спорту и мераня гранїцох кед слово о власней моци и психичней порихтаносци. Драга на котрей змагателє бегали водзела през лєс коло рики Сави по сухей нєровней поверхносци, през рику, бари, блато. Змагателє ше мушели спущиц зоз моста по штранджґу, потим вибеговали на

И

36 РУСКЕ СЛОВО

брещки и з брещкох дзе их чекали други препреченя. Як у живоце, та так и на тим змаганю. Даєдни змагателє такой вибрали поробиц каребну заменску вежбу, док шмелши пробовали звладац препреченє, найсц праве ришенє же би го звладали и задовольно предлужели далєй, ґу другим пререпреченьом. ПРЕЗ ВОДУ И ОГЕНЬ ПО ЦИЛЬ У другей часци того терену було вецей физични препреченя. Же би предлужели змаганє и беганє змагателє мушели прескаковац рижни форми препреченьох справених зоз цивох, препреченя високих и по два метери, пендрали ше и по ґумох, цагали их, прескаковали вельки бали слами, преходзели през каросерию авта, прескаковали и подцаговали ше попод джобаци дрот, прескаовали препони, штреляли до мети, скакали з висока до одредзеного положеню, прецаговали ше попод арматурну мрежу у глїбшей води, през узки преходи, бегали през воду, прескаковали огень, цалком мокри и од блата. – Пред змаганьом сом ошацовал шицки препреченя и спокуси на дражки. Видзел сом же нє будзе лєгко, видзи ми ше же у шицким тим адреналин поробел найвецей. Такой на початку сом почувствовал адреналинску жа9. АПРИЛ 2021.

sport@ruskeslovo.com

жду, бул сом у „фазону” – победз себе, витримай – гварел Адриян Молнар, Дюрдьовчан котри по законченю Воєней ґимназиї у Беоґрадзе уписал Воєну академию тиж у тим городзе и у септембру ма дипломовац. Хвиля того дня була красна, алє заш лєм за шицко тото звладац и предлужиц бегац требало добру физичну и менталну порихтаносц, по чим спортисти уж познати. – На таких змаганьох ше углавним бега по терену на котрим нє лєгко бегац, а дражка длугока медзи осем и двацец пейц километри. Углавним ше отримую у бреговитих подручох, а там воздух чистейши и здравши, цо ми ше особнє пачи. Комбинация витримовносци и моци ключни фактор хтори при каждому замагательови мотив хтори го цага ґу законченю змаганя и трону у такей файти виволаня. Таки виволаня состойна часц вояцкого живота. На змаганю було наисце интересантно, мам лєм позитивни упечатки. Барз красне чувство после змаганя. У финалу зме звладали екипу жандармериї зоз Нишу и так достали погар за перше место – гварел задовольно Адриян. За тото змаганє Адриян ше нє рихтал вецей як цо звичайно тренира, алє як и потераз, поряднє вежбал и здраво ше кармел. Иншак, пре числени физични и психични спокуси на Академиї ма свойого нутриционисту котри водзи рахунка о його костираню, а раз на мешац окончує випитованя же би ше утвердзело його здравствени стан. У БОРБИ ЗОЗ САМИМ СОБУ Перша часц змаганя була поєдинєчна конкуренция, мерало ше преходни час, як и у другей часци хтора була екипна. Члени екипох ше нацаговали зоз штранґом, цагали авто, рачковали попод джобаци дрот, дриляли вельку камионску ґуму, ношели вельки стебла и на концу мали колективни шпринт по циль. – Пачи ми ше цале змаганє, окреме же полиґон моци наисце иншки яки ше потераз у нас углавним орґанизує, тот интересантнєйши и мал вецей виволаня. Каждому бим препоручел же би пробовал таку авантуру, тестирац себе и поцагнуц свойо гранїци психофизчней витримовносци – гварел Адриян Молнар котри ше треци рок за шором поряднє змага на таких змаганьох. Адриян надпомнул же окрем порихтаносци важне и мерковац на себе, нє покалїчиц ше, окреме йому котри уж вибрал свою професию и животну поволанку. Таки змаганя за ньго и єдна файта оставаня у добрим тренинґу и форми, алє и ква9. АПРИЛ 2021.

Адриян у поєдинєчним змаганю – у ношеню велького стебла

литетне друженє зоз особами котри маю исти прихильносци, а вше у идиличним амбиєнту, у природи. Адриян и його екипа змагали ше у маїцох на котрих виписали прави спортски и оптимистични слова „Хто шме тот и може”. Орґанизатор и домашнї на змаганю бул власнїк Спортского центру „Bushido” Александар Янкович котри замерковал одличного Адрияна у поєдинєчним змаганю, конкретнєйше у ношеню велького стебла. – Таки змаганя ше углавним орґанизую у нашей держави на горйовитим побережю, а ми го орґанизовали на ровнєйшим терену, алє зме акцент дали на препреченьох. Направели зме моцни препреченя котри чежше звладац. Вони вимагаю моц цалого цела. Задовольни сом и зоз одволаньом, и зоз орґанизацию. Плануєме отримац ище два таки подобни змаганя того року. Єдно на лєто, а друге на єшень.

БУШИДО КОДЕКС САМУРАЙОХ И ВИТЯЗОХ Назва манифестациї Bushido ма єдинствене значенє – драга воякох, а тиж так є кодекс справованя и животна филозофия воякох у Япону, самурайох, лєбо витязох у Европи. То кодекс моралних началох хторих ше витязе муша притримовац. Могло би повесц же то кодекс як сяти, односно то закон хтори виписани у шерцу. Назва змаганя, очиглядно цалком оправдала свойо мено, цо потвердзели шицки учашнїки на змаганю у Шабцу вєдно з Адрияном.

Поволуєм шицких котри жадаю же би ше приявели на наших профилох на дружтвених мрежох. Наздавам ше же нам ше уда же би тото змаганє, котре зме орґанзиовали по першираз було традицийне – гварел Александар.■

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Мелания Радич, зоз Дюрдьова

Поґачики зоз шкварками

Потребне : ■ килу муки ■ погар купчого йоґурту ■ швижи квас ■ 2 ложички солї ■ кус попру ■ ложка цукру ■ 3 вайца ■ 50 милилитри олєю ■ 250 милилитри млєка ■ 150 милилитри води ■ 500 ґрами зомлєти шкварки ■ 50 ґрами сусаму

2.

1.

3.

4.

6.

38 РУСКЕ СЛОВО

5.

Поступок правеня꞉ Шкварки зомлєц и додац 2 ложички солї и попер по жаданю. До тей мишанїни положиц ложку масци лєбо марґарину. Направиц цесто, так же перше зєдинїце чечни состойки, млєко, воду, йоґурт, олєй, вайца, квас, цукер розмишац и до того поступнє додавац муку. Муку найлєпше през шитко преошивац, вец ше нє буду правиц грудки по цесту. Цесто най одстої пол годзини и кед скишнє, прегнєсц го и розогнац. На трецину часци премасциц зоз шкваркову мишанїну и попрескладовац го (слика 1,2,3,4) и най одпочинє 5 минути. Поступок повториц три раз. Порезац цесто на коцочки, лєбо винїмац зоз погаром. Печиц у зогратей релни на 200 ступнї док поґачики нє почервеня. (Пред печеньом поґачики премасциц зоз жовчком и посипац зоз сусамом). 9. АПРИЛ 2021.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Славица Планчак, Руски Керестур

Кромпльово палачинки – „баби”

Поступок: Потребне: Потрец сирови кром■ кила кромплї плї на тарлу ■ 2 ложки муки (на тим джо■ дакус солї бацим бо■ дакус попру ку). Додац муку, соль и попер и розмишац. Koло 2 ложки зоз змишанєй маси розпоредзиц (розмасциц) по палачинкарнї и пражиц у досц олєю, док нє почервеня з обидвох бокох. По смаку, кед су готови, мож намасциц зоз кислим млєком.

Таня Салонтаї, Нови Сад

Буковачи на маслу

Тото єдзенє може буц прилог ґу даякому месу, а тиж кед направице даяку шалату може буц самостойне єдзенє. Бу ко ва чи поумивац Потребне: и порезац на дещич■ 400 ґрами буковачи ки на фа■ 50 ґрами масла латки. По■ цеснок у ґранулох ложиц па■ соль, веґета ла чин кар ню на шпоргет и у нєй розпущиц масло, а потим положиц и цеснок. Кед цеснок дакус почервенї положиц буковачи и печиц их док вода зоз нїх нє випари. 9. АПРИЛ 2021.

РУСКЕ СЛОВО

39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ÏÐÈÇÀÁÓÒÈ ÁÀÂÈÑÊÀ

РОК LXXVII ЧИСЛО 15 (3936) НОВИ САД, 9. АПРИЛ 2021.

У ти жню за на ми були зме шведкове же шнїг може залєтовац и у априлу. На коцурским Новим шоре єдна сушеда ше барз нєсподзивала кед обачела же як ше Стриберово дзивчата бавя на улїчки по тим жимним дню. А им оцец справел караґулї и вони цали дзень упарто и зложно вежбали ходзиц на нїх. Оцец дзивчатох гвари же му було жаль припатрац ше на дзивчата як шедза нука, у обисцу коло телевизора и компютера, та ше здогаднул свойого бависка кед вон бул у їх рокох. Йована ходзи до шестей класи, Кристина до штвартей, а наймладша Ивана до першей и добре ше уча, а тот нєсподзивано жимни дзень им прешол у радосним шмиху и добрей забави. Найважнєйше же до вечара вивежбали ходзиц на караґульох, а и сушедство здогадли на призабути бависка. В. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: М. Ф.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0507P-B122

Фотоґрафия: 0552P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на слиП кох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

Фото: Кристина Афич

Ó ðóñêèì ÊÅÐÅÑÒÓÐE øå õîäçåëî ïî îáë¿âàíþ

■ ПРЕСЛАВЕНА ВЕЛЬКА НОЦ ПО ГРИГОРИЯНСКИМ КАЛЕНДАРЕ