Ruske slovo 15 3624

РОК LXXI ЧИСЛО 15 (3624) НОВИ САД, 17. АПРИЛ 2015. РОКУ

■ ЧИ ДАРАЗ У РУСКИМ КЕРЕСТУРE

БУДЗЕ ИНДУСТРИЙНА ЗОНА?

КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ

ЯР ДР МАФТЕЯ ВИНАЯ

Дня, 17. априла 2015. року у Городскей читальнї у Суботици Програма: – Покладанє квеца на гроб Мафтея Виная у предполадньових годзинох – На 19 годзин у Городскей читальнї отверанє вистави фотографийох Марияни Павловичовей з Руского Керестура, зоз єй кнїжки фотографийох Проблеми” ” – Литературни вечар – Госци вечара: Мая Зазуляк, редакторка часопису за младих МАК, Цецилия Надь з Руского Керестура, хтора будзе бешедовац о своєй кнїжки поезиї и Михаил Рамач з Дюрдьова, хтори тиж представи свою кнїжку поезиї. – Яким Винаї з Руского Керестура, сотруднїк МАК-у – У музичней часци програми буду участвовац Анамария Колошняї и Златко Русковски з Руского Керестура После програми, у просторийох Дружтва Руснацох у Суботици, Штросмаєрова 8, будзе отримане друженє за шицких учашнїкох.

Фото: Танита Ходак

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ОБНОВЙОВАНЄ ЖИВОТА, ОБНОВЙОВАНЄ ПРИРОДИ

ГЛЄДАНЄ МИРА жима бувшого предсидательа України Виктора Януковича. Тота „Револуция до стоїнствено сци” була символ гражданскей и правней держави, єдинства українского Понеже сом студирала у України на Институту медзи- демократичного дружтва. народних одношеньох Києвского националного уни- Потерашнї зраженя у українским конфликту принєсли верзитету „Тарас Шевченко” од 2006. по 2011. рок, ма- огромни жертви. Погинули вецей як пейц тисячи особи, ла сом нагоду дознац вельо поєдинєчно сци зоз историї, єденац тисячи покалїчени, а вецей стотки тисячи мушекултури, традицийох и спо собу каждодньового живота ли напущиц свойо доми и постали вибеженци. Окупиране коло пейц одсто териториї України. у українскей держави. За тоти пейц роки мойого пребуваня там, упознала сом Медзинародни орґанизациї у своїх звитох главну увагу велїх людзох и їх рижни животни драги. Велї мойо ко- даваю на нєпочитованє правох чловека у зонох конфликлеґове и колеґинї на студиї до Києва пришли зоз був- тох на Криму и обласци Донбасу и шицко, углавним, ших совєтских републикох. Було студентох зоз цалей остава на словох. України, та и єй во сточней часци, дзе ше тераз водза Україна и Русийска Федерация находза ше у де-факто оружийни зраженя. Правда, о тим як там вони жию до- войновим стану хтори виволани зоз русийску анексию Криму и участвованьом Русиї у конфликтох на українзнала сом у чаше кед там пановал мир. Война найгорша форма конфликтох. Вона зоз собу но- ским Востоку. Часточно застановени политично-диплоши руйнуюци, антигумани характер и водзи ґу страда- матични одношеня, а источасно рошнє конфронтация у тарґовинско-економскей сфеню людзох у вельким чишлє. Вона ма нєповторююци ефекти и ве- Потерашнї зраженя у українским конфликту ри и у одношеньох у енерґельки катастрофални пошлїдки, принєсли огромни жертви. Погинули вецей тичним секторе, рошнє антиукраїнска информацийна екснєзависно од того чи война ошлєяк пейц тисячи особи, єденац тисячи бодительна, чи є освойовацка, чи покалїчени, а вецей стотки тисячи мушели панзия з боку Русийскей Федеше у нєй водза борби за нєзави- напущиц свойо доми и постали вибеженци рациї. Кед ше сумирує чкоди консносц, чи є медзиетнїчна и братофликта у України, вони барз забойнїцка. Час обновйованя живота по сле войни вельо длугши як єй тирванє, а руйну- вельки, як людски, так и териториялни и материялни. юци дїйства и пошлїдки вельо векши, як ше по закон- Русийска аґресия допринєсла же ше звекшали трауми и ченю войни реално може спатриц. О тим нам шведочи на єдним, и на другим боку, а донєдавно братски нарои приклад о зраженьох 90-тих рокох двацетого вику на ди, Українци и Руси, тераз поставаю вше оддалєнши єдни од других. про сторох бувшей Юго славиї. Без огляду на тото же кеди и як ше запровадзує мир, Остатнї подиї и потримовка Русиї процесом формованя вон вше на своїм початку крегки. Шицки боки у зраже- „державносци” сепаратистичних територийох, такволаньох, голєм на словох, ше закладаю запровадзиц мир. них Донєцкей Народней Републики и Луґанскей НародАлє, кажде по мир ма свою задуману драгу по хторей ней Републики, шведоча о тим же конфликт ма тенденцию ескалациї, лєбо замарзованя у терашнїм стану. идзе. Конєц 2013. и 2014. року найчежши период од кеди Вшелїяк, терашня фаза одношеньох України з Русию Україна здобула свою нєзависносц. Україна заплацела грожи дезинтеґрациї України. найдрагше свою нєзависносц зоз животами хтори стра- Аґресия Русиї катастрофално погоршала безпечносну цели єй гражданє на Майдану у зраженьох процив ре- ситуацию у реґиону коло України. Україна нє може полноправно участвовац у формованю механїзмох европскей безпечносци, бо є нє член ЕУ и НАТО-а и прето же нє ма власну, вельку и ефикасну систему безпечносци и одбрани своєй жеми. Україна ше практично находзи у безпечносним вакууму медзи Востоком (Русийска Федерация) и Заходом (НАТО). А, же би ше очувало нациналну безпечносц України и безпечносц у реґиону, сотруднїцтво зоз НАТО-ом муши буц єден зоз приоритетох у наступним периодзе. Мир, та и крегки, по сле каждей войни водзи ґу длуготирвацим и чежким розгварком док ше нє пренайдзе заєднїцки становиска за обидва боки. То єдини спо соб же би тота велька европска держава по сле скоро 25 рокох нєзависно сци и далєй политично и економски напредовала и станула до шора демократских, гражданских, розвитих европских державох. История гутори же єй там и ме сто.■ Пише: Соня ПАПЛАЦКО, политиколоґиня

2 РУСКЕ СЛОВО

17. АПРИЛ 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК–САКАЧ редакторка рубрики Култура и просвита

■ Тижньовнїк 4–5. Питанє индустрийней зони у Руским Керестуре 6–7. Приватизация медийох – з аспекта роботнїкох

■ Нашо места 8–9. Активносци Совиту месней заєднїци Руски Керестур 11. Медзинародна вистава ручних роботох и колекционерства у Кули

■ Економия 12. Интензивни роботи у керестурским хотаре 13. Цвикли будзе три раз менєй як влонї

■ Култура и просвита 14–15. Наша тема – О новим закону о учебнїкох 16. „Шпиваночка” у КУД „Жатва” у Коцуре 17. Вельконоцни рочни концерт КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова

■ Духовни живот 18–23. Пасха по наших местох

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наш госц – Андєлка Михняк зоз Шиду 26–27. Фельтон – Ґу ювилeйней рочнїци „Руского слова” (5)

■ Мозаїк 28–29. Упишце ше до єдиней Ґимназиї по руски

■ Информатор

30–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34–35. Фодбалски лиґи по наших местох На насловним боку – Будзенє природи. Авторка фотоґрафиї – Танита Ходак.

ПРЕБАЧОВАНЄ И ЛЮБОВ Тераз кед зме преславели Вельконоцни швета и по новим и по старим календаре, найвекше християнске швето у рочним циклусу, хторе приходзи наяр, теди кед ше обнавя и будзи природа и здогадли ше на вельку Исусову пожертвовносц, дарованє живота за спашенє чловечества, за лєпше чловечество, остава нам роздумовац о смислу тей жертви, о смислу нашей каждодньовей пожертвовносци за лєпши швет наютре, за лєпшого чловека уж нєшка. И ми, найзвичайнєйши людзе, можеме уплївовац у каждодньовим живоце же би тот швет, же би нашо найблїзше околїско було лєпше место за живот, а на прикладзе Исуса Христа, чия жертва и ученє тирва уж вецей як 2 000. роки и поволує чловечество на любов и пребачованє. У каждодньовим живоце пребачованє наша насущна потреба, бо шицко цо нє пребачиме, ношиме як нєпотребну терху, терху живота, хтора нам онєможлївює буц шлєбодни, пойсц напредок, видзиц вецей и лєпше, буц лєпши. Медзи главнима заповидами Божа заповид о любови, любиц ближнього свойого як самого себе. Кед би ше чловечество притримовало лєм тей заповиди, живот би на тей планети бул вельо, вельо лєгчейши. Исусов приклад скромносци, понїзносци и пожертвовносци по нєшка швици и нє гашнє, як драгоказ, як парадиґма на хтору ше треба спатрац. И народна присловка гвари же скромносц красна прикмета, а румунски филозоф Емил Сиоран гварел же „шицко цо прейґмирне у живоце, нам нє хасновите”. Роздумуюци о Велькей ноци и Христовим воскресеню, як символу наших лєпших можлївосцох, нашей духовней обнови и окрипеню на початку рока, на розуме ми и думка Бели Хамваша, мадярского писателя и филозофа, же нєт реформи у дружтве, кед ше нє руша од индивидуи, од поєдинца. Пременки у дружтве ше можу случиц лєм теди кед ше поєдинєц пременї, кед прилапи етични и морални норми, без хторих нє иснує анї єдно ушорене и кельо-тельо праведне дружтво. А, як гвари Хамваш, за спашенє ше кажде муши остарац сам, то индивидуална дїя.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора – Олена Планчак-Сакач; редакторе/ки – Михайло Симунович, Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Подобови редактор – Любомир Сопка * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЧИ ИНДУСТРИЙНА ЗОНА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ МА БУДУЧНОСЦ?

СУШЕДОВО НАС, ВИПАТРА, ПОДБЕГЛИ

Пишe: Сенка НА ДЬ

Ґрунт предвидзени за индустрийну зону

Гражданє Руского Керестура од 2002. по 2007. рок видвойовали пенєж за формованє индустрийней зони у своїм валалє. Гоч Керестурци свою обовязку сполнєли, идея загамовала на висшим уровню, та ше уж длуго анї нє нагадує же ше проєкт индустрийней зони голєм поруша, а дзе же ище закончи. Керестурци ше тераз можу лєм наздавац же по законченю зони у Кули там будзе роботи и за нїх

Б

удуца индустрийна зона у Кули, проєкт хтори ше наявйовало и на хторим ше почало робиц пред вецей як 10 роками, аж и скорей од актуалного керестурского проєкта. Як толкує заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоичич, индустрийна зона у Кули ше прави на поверхносци од 20 гектарох, цо по його оцени, за початок цалком досц. – Потераз ше робело на преширйованю транспортних драгох за потреби индустрийней зони, кед источасно направени уходи на штири парцели, цо думам же цалком досц за потреби нашей општини и до того сеґмента затераз нє плануєме вецей укладац. Кед слово о инфраструктури, поцагана струя, ґаз и водоводна мрежа. Того року зме зоз Покраїнскей влади по конкурсу достали два милиони динари, ґу чому зоз локалней самоуправи опредзелєни ище штири милиони, та на лєто заплановане викопованє студнї у рамикох индустрийней зони – гвари Милоичич о найвекшим проєкту у општини. ОД ИДЕЇ ПО ПЛАН Идею о формованю индустрийней зони у Руским Керестуре мож шлїдзиц одкеди коло валалу збудована Хладзальня, кед прилапени концепт же индустрия ма потенциял шириц ше на окраїску, а нє у штред населєньох як у вчасних перио-

4 РУСКЕ СЛОВО

дох индустриялизациї. О конкретней индустрийней зони у Руским Керестуре ше бешедовало ище 90-их рокох и кончело ше же би вона була на другим концу валала, на виходзе ґу Лалитю. Тот проєкт нїґда нє реализовани, углавним прето же оценєне же тот терен нєвигодни за таки инвестициї, бо у тей часци хотара нїзки терен и сейковита жем, та вода часто стої. Прето требало ище почекац же би ше зоз конкретней бешеди прешло на конкретну роботу. Идея за купованє жеми за потенциялну индустрийну зону, хтора би мала буц на виходзе зоз валалу ґу Кули, настала ище початком 2000-их рокох, а за тоту намену требало назберац осем милиони динари. Теди було порадзене же кед Месна заєднїца Руски Керестур обезпечи половку средствох, другу половку обезпечи локална самоуправа. По податкох зоз Месней заєднїци, остатнього дня 2007. року, у предвидзеним термину, на єй рахунку було штири милиони динари назберани зоз месного самодоприносу, хтори гражданє уплацали у периодзе од 2002. по 2007. рок. Бувши заменїк предсидателя МЗ Руски Керестур Желько Ковач, хтори и бувши предсидатель Скупштини Општини Кула, бул уключени до конченя коло купованя жеми за индустрийну зону, а по його словох сам процес обезпечованя, односно купованя жеми, бул компликовани. 17. АПРИЛ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК – Парцела од 20 гектарох, хтора ше находзи прейґ драги од хладзальнї „АБЦ фуд”, була праве власносц тей фабрики. Гоч Кере стурци ище 2007. року зоз ме сного самодоприно су обезпечели половку средствох, зоз локалней самоуправи длуго нє сциговали пенєжи. Аж 2011. року, кед Општина Кула дзвигла кредит од 80 милиони динари, з хторого средства, медзи иншим, були наменєни и розвою индустриї у нашей локалней самоуправи, Кере стур до стал тоти обецани штири милиони динари и теди купена жем за индустрийну зону – толкує Ковач. Медзитим, у Хладзалнї 2012. року пришло до познатого револту роботнїкох пре нєвиплацени плаци и доприноси, та прейґ адвокатки положели гипотеку на часц жеми хтора припадала тому подприємству. – Директорка Хладзальнї, понеже єй „горело под ногами”, на тарґовищу предала єдну часц жеми, и то парцелу ґу валалу, а други 10 гектари, хтори були под гипотеку, конєчно купени за Зону 2012. року. Ми, представителє гражданох Руского Кере стура, занятих прешвечели же би зняли гипотеку, одно сно „терху” зоз жеми, прето же индустрийна зона будзе на хасен валалу и його жительом – здогадує ше Ковач. Гоч теди випатрало же блокада потребней парцели з гипотеку одцагла по ступок, випадло же можебуц праве пре гипотеку жем остала „у валалє”. По урбанистичним плану, хтори виробел кулски Завод за урбанизем, заплановане направиц индустрийну зону на 10 гектарох, точно прейґ драги Хладзальнї, а предвидзена є на половки парцели од валала спрам Кули. Ґу тому, у плану локалней самоуправи було и же би ше на тоту жем положело и єдну трафо станїцу, цо нєдавно и поробене. Медзитим, купованє жеми то лєм єден крочай у реализациї индустрийней зони у Руским Керестуре, а хтори потирвал 10 роки. Цо ма буц шлїдуюци крочай, и чи го вообще и будзе? НОВИ ЧАСИ, НОВИ ПРИОРИТЕТИ После обезпечованя парцели за Зону, идуци крочаї би мали буц обезпечованє инфраструктури, односно струя, вода, ґаз, канализация и телефонска мрежа. Як гвари Ковач, за канализацию постої идейне ришенє, алє на тим и остало. Мрежа за ґаз поцагана, цо була инвестиция „Сербияґазу”, медзитим ґазификация у Керестуре ище вше нє зажила. Кед почала приповедка о индустрийней зони у Руским Керестуре, факт же през валал преходзи маґистрална драга бул єден зоз позитивних арґументох на єй боку. Аж и кед пред даскельома роками поробена нова класификация драгох, керестурскей траси нє зменшане значенє, прето же ше тераз водзи як державна драга першого шора. Медзитим, обставини ше у медзичаше меняю, и дараз моцни критериюми траца свойо значенє и вецей су нє достаточни. И заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоичич констатує же Керестур у тей хвильки нє атрактивна локация и нє ма таки потенциял як Кула, та тераз тамтейша индустрийна зона приоритет. – Нєт нагадованя же би ше у наиходзацим периодзе предлужело роботи на индустрийней зони у Руским Кере стуре. Медзитим, индустрийна зона хтору ше тераз

17. АПРИЛ 2015.

ДОБРИ ПРИКЛАД Окрем нада лєко познатей Индїї, єден зоз прикладох добрей пракси кед слово о индустрийних зонох, а нам найблїзших, то индустрийна зона у Оджаку. Инве ститором є прицагуюца пре блїзкосц дунайского пристанїща Боґоєво и гранїци зоз Горват ску, хтора 2013. року поста ла членїца Европскей униї. Ґу тому, за инве ститорох зоз иножемства хтори отворя нови роботни места, опредзелєни прицагуюци стимулациї од Влади Републики Сербиї, Влади Автономней покраїни Войводини и Националней служби за обезпечованє роботи. У зависносци од числа роботних ме стох, инве ститором обезпечени найменєй тисяч евра по роботнїкови, а озбильни роботодавателє по тей основи можу достац и до 10 тисячи евра. прави у Кули, нє будзе на хасен лєм тому городу, алє цалей општини и єй гражданом. Кед ше отвори роботни ме ста, ту годни робиц людзе зоз кулскей општини, та и Кере стурци. – наздава ше Милоичич. Же проблематика индустрийней зони у Керестуре чувствительна тема, гутори и тото же привреднїки з валалу котри ше дакеди барз закладали же би тот проєкт зажил, цалком одустали и револтовани су пре политику яку ше водзи. З оглядом на тото же до тей идеї уложене и вельо енерґиї и пенєжу, цалком розумлїве питац ше, цо ше насправди и чом случело, и цо далєй. Медзитим, потенциялни собешеднїки нє сцели явно бешедовац о тей теми, нє прето же нє маю цо повесц, алє прето же би, як гваря, попреволовали людзох и лєм себе направели чкоди. Предсидатель Здруженя ремеселнїкох, Владимир Емейди бешедовал як їх представитель: – Индустрийна зона у Керестуре була интересантна пред дас 10 роками, кед ше кончело зоз потенциялнима инвеститорами зоз Словацкей, медзитим, як почала економска криза, було вше менєй можлївосци за прицагованє инвеститорох и ту ше стануло. Керестурцом вшелїяк у интересу же би пришол даяки инвеститор и отворел нови роботни места, алє думам же кед би ше ю наисце реализовало, валалска индустрийна зона би могла буц найинтересантнєйша векшим керестурским привреднїком – гвари предсидатель Здруженя ремеселнїкох. Кед ше подцагнє смужку, у нєшкайших обставинох наймоцнєйши адут за цалу општину Кула, односно єй гражданох, индустрийна зона у Кули. Наздаванє же би то було и обновйованє привреди и потенциялни нови роботни места, фундаментую здогадованя на „стари, добри часи” кед кулска општина була реґионална привредна сила. Источашнє, жридло нєбезпеки праве у скорей спомнутим факту же нєшка иншаки часи як цо були дараз. Окрем потенциялних роботних местох, за Руски Керестур би успих кулскей зони тиж бул значни прето же би, як ше наздаваю привреднїки, можебуц вец на шор пришла и реализация керестурскей индустрийней зони, о хторей ше вше менєй бешедує, а ище менєй кончи.■

РУСКЕ СЛОВО

5

ТИЖНЬОВНЇК СЕКТОРНИ СИНДИКАТ МЕДИЙОХ „НЄЗАВИСНОСЦ”

З ВЕЦЕЙ УГЛОХ СПАТРИЦ КОМПЛЕКСНОСЦ ПРИВАТИЗАЦИЇ Пише: Ана МАРКОВИЧ

У просторийох Видавательней установи „Мадяр со” у Новим Садзе 8. априла отримана перша у сериї конференцийох у рамикох кампанї хтору порушал Секторни синдикат медийох „Нєзависносц” з назву „Реґионализем и информованє” за очуванє локалних медийох у процесу приватизациї медийох и статуса їх занятих

ампаня хтора на подручу цалей Републики Сербиї ма циль же би ше у процесу придружованя Европскей униї пренашло ришеня и вибудовало нову медийну стратеґию за явни сервис и стратеґиї реґионалних медийох, и же би ше на тот способ помогло змоцньованю европских вредносцох у нашим дружтве. На тот способ, конференция оможлївела спатриц комплексносц тей теми з вецей углох. Идея же шицки учашнїки з активним участвованьом у роботи можу допринєсц же би ше вичерпно и глїбоко анализовало ситуацию и пренашло одвитуюци модел за виход зоз кризней ситуациї. ПЕРШЕ О МЕНШИНСКИХ МЕДИЙОХ

Фото: „Мадяр со”

К

Акцент першей конференциї у Новим Садзе бул на меншинских програмох у локалних медийох котри у поступку приватизациї, як и їх судьба после 1. юлия, покля тирва законски термин же би локална самоуправа вишла з приповедки – кед у питаню финансованє медийох. Конференция була наменєна Националним совитом, односно представительом Националних совитох, та на нєй були представителє Одборох за информованє Совитох хтори углавним и робя у медийох, та су упознати з проблематику, як и представителє меншинских медийох у Покраїни, представителє локалних медийох и други актере медийней сцени. Спред Секторного синдикату „Нєзависносц” бешедовал предсидатель Бранислав Чанак, уводне викладанє отримал сли помоцнїк покраїнского секретара за медиї Калман Кунтич, заменїца Покраїнского омбудсмана за защиту права националних меншинох Ева Вукашинович, нєзависни медий-

ски фаховец Петер Кокаи, Станко Крстин з Униї роботодавательох Войводини и фахови сотруднїк СС „Нєзависносц” проф. др Зоран Ристич, як и предсидателька Покраїнского одбору Синдикату „Нєзависносц” Ержебет Тот-Батори. После уводних викладаньох отримана панел дискусия дзе представителє Националних совитох гварели свойо думанє и становиска коло приватизациї меншинских медийох, дзе ше углавним шицки зложели же предлуженє потерашнєй пракси приватизациї нє добре, односно поражуюце є и треба охранїц меншинске информованє, бо обстоянє тих медийох ґарантує витворйованє меншинских правох. Тиж так, наглашене же нє у питаню лєм информованє, алє їх значенє вельо векше за одредзену националну заєднїцу. Винєшене обаванє за локални медиї у рукох приватнїка, дзе финансийни интерес и профит главни мотиви, а нє ґарантоване право меншинох на информованє на своїм мацеринским язику.

НЄПРЕДАТИ МЕДИЇ ЗАШ БУДУ ДЕРЖАВНИ Векшина новинарох и других занятих у 74-ох локалних и державних медийох нє годни достац безплатни акциї хтори ше будзе дзелїц кед ше за їх медий нє найдзе купец. Гоч закон предвидзує же кед медийна хижа нє будзе предата по 1. юлий роботнїком акциї буду подаровани, Влада принєсла уредбу по хторей власнїки свойого роботного места годни постац лєм тоти новинаре и други заняти котри потераз нє уписали безплатни акциї за, напр. Аеродром, НИС и друге. Понеже коло 4, 8 милиони полнолїтни гражданє уписали безплат-

6 РУСКЕ СЛОВО

ни акциї, медзи нїма и векшина новинарох. На тот способ велї медийни хижи хтори нє достаню правих купцох ознова приду до рукох держави, преноша „Новосци”. Будзе одредзене число акцийох, малочислени заняти достаню акциї на основи рокох роботного стажу, а шицко цо останє буду акциї Републики Сербиї у Акцийним фонду. З нїма ше нє тарґує, бо слово о завартим дружтве, та держава предлужи ґаздовац з медиями и попри тим же законски „ма висц з медийох”.

– Кед до того придзе, Закон о медийох и информованю будзе цалком потупени у важней часци, а приповедка о безплатним дзелєню акцийох занятим зошицким би препадла – гварел Нино Брайович зоз Здруженя новинарох Сербиї, надпоминаюци же би и Влада и Скупштина мали дац автентичне толкованє Уредби и Закона, же би ше знало правила. Же будзе огранїченя у дзелєню акцийох потвердзел и державни секретар у Министерстве култури и информованя Саша Миркович. Вон гварел же медийне совласнїцтво годни достац гражданє котри потераз нє уписали безплатни акциї.М. З. 17. АПРИЛ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК Спозорене и на дотерашню нєдзбалосц за меншински медиї, понеже тераз першираз же консултовани и Национални совити. Медзитим, з оглядом на тото же єст ище лєм два мешаци по конєц наявеней приватизациї, констатоване же тераз мало цо мож зробиц. БЕЗ ОДВИТОХ НА ВЕЛЇ ПИТАНЯ Понеже представителє Нєзависного здруженя новинарох Войводини, хтори участвовали у виробку Закона, нє пришли на сход - виостали одвити на велї питаня. – Наприклад, у Закону стої же приватнїк у обовязки затримац терашнї стан, односно шему програми найменєй пейц роки, алє нїґдзе у Закону нє стої хтори то санкциї хтори вон будзе зношиц у случаю кед то нє випочитує – наглашела Ева Вукашинович. Калман Кунтич визначел же способ конкурсного финансованя вшелїяк потребни, алє же би за медиї на локалним и реґионалним уровню мушели буц заґарантовано обезпечени средства. Спред Одбору за информованє Националного совиту Руснацох на конференциї була Еуфемия Ґшвенґ хтора бешедує цо потераз поробел НС Руснацох. – Одбор за информованє порушал инициятиву же би конкретно у Општини Вербас представителє НС нащивели локалну самоуправу дзе направена роботна ґрупа, а з тей нагоди локална самоуправа обецала помоц и дала ґаранцию же обовяже приватнїка, и будзе робиц на тим же би ше очувало програми на язикох националних меншинох - визначела Ґшвенґова хтора присутних на схадзки упознала з и програму на локалних медийох. И Новинарска асоцияция руских новинарох (НАР) тиж потримала тоту инициятиву. На схадзки могло чуц же Здруженє мадярских новинарох ма идею же би студиї у локалних медийох були повязани з Радио Новим Садом и же би тоти новинаре могли робиц за Радио НС, за програму на меншинских язикох. Общи упечаток же на конференциї доминовало поносованє – учашнїки припомли же шицки приватизациї медийох котри були пред седем роками препадли, за велї предати медиї по нєшка ше нє зна власнїк, визначене же анї урядово анализи стану нє даваю точни податки, алє виказанє єдинствене процивенє терашньому концепту приватизациї. Кед ше препатра вистки од дня кед конференция отримана, видно же анї тот сход нє достал значнєйшу медийску увагу, цо указує же тема приватизациї локалних медийох далєко од фокусу явносци. На концу формуловани заєднїцки заключеня – як перше предложене же би ше формовало роботну ґрупу котра будзе источасно дїйствовац и спрам Беоґраду, односно державного верху, алє и спрам Бриселу. Предложене же би ше 3. мая на Шветови дзень шлєбоди медийох, на 5 минути до 12 шицки локални медиї загашело, односно же би престали емитовац програму. О тим би публика була обвисцена, а на тот способ гражданє буду мац нагоду видзиц як би випатрало кед би ше локални медиї загашели.■ 17. АПРИЛ 2015.

РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА МЛАДИХ

ВЕКША КООРДИНАЦИЯ У РУСКИХ ШТРЕДКОХ Перша порядна схадзка Роботного цела за младеж Националного совиту (НС) Руснацох отримана штварток, 9. априла у Коцуре, а начално ше бешедовало о планованих активносцох за тот рок и розподзельованю пенєжу за обласци з хторима ше млади планую занїмац Понеже тогорочни буджет Националного совиту векши у одношеню на прешлорочни, Роботне цело достало 50 тисячи динари вецей, та у тим року на розполаганю ма 400 тисячи динари. Тот пенєж Роботне цело опредзелєло за три обласци, односно намени: за финансийну помоц у витворйованю проєктох, потим витворйованє змистох за младих по местох зоз значнєйшим числом Руснацох, и за медзинародне сотруднїцтво. Млади ше одлучели розписац явни конкурс за софинансованє активносцох за младих, хтори будзе тирвац по конєц мая, а за

КОНКУРС Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох розписало конкурс за младежски проєкти у рускей заєднїци, хтори тирва по 31. май. Можу конкуровац найменєй тройо млади (од 15 до 35 роки), младежски ґрупи, млади з КУД, з нєвладових орґанизацийох, здруженьох. Єдно з условийох же би проєкт бул унапрямени на младих у нашей заєднїци, а можу буц з обласцох култури, информованя, нєформалней едукациї и розваги. Конкурс у цалосци обявени на веб сайту www.rusini.rs, дзе мож превжац и приявни формулар-вимогу, а за вецей информациї мож писац на еадресу: rcmladez@gmail.com .

тоту намену опредзелєни 180 тисячи динари. Як спомнуте, млади лєм начално бешедовали о планованих активносцох, а дакус конкретнєйше лєм представителє Руского Керестура и Нового Саду. Медзитим, понеже ище нє знаю кельо пенєжи достаню за проєкти, нє мож анї знац на кельо проєкти годни буц амбицийно поробени. Млади тиж усоглашовали календари манифестацийох и другох активносцох хтори буду отримовац през рок. У одношеню на прешле зволанє у хторим були млади, односно тедишнього Одбору за младеж (и спорт) дзе ше робело углавним на локалним уровню – представителє Нового Саду кончели свойо проєкти, Шиду тиж свойо, терашнї члени планую сотрудзовац у реализованю проєктох, окреме кед слово о волонтерских кампох. На схадзки присуствовали 9 од 12 членох Роботного цела за младеж НС – з Руского Керестура, Нового Саду, Коцура, Вербасу и Зомбора, а верификовали и мандат новому члену – Борисови Бесерминьови з Нового Орахова, та тераз тото цело ма 13 членох. С. Надь

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА СОВИТ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ О КАДРОВИХ РИШЕНЬОХ И ДОТАЦИЙОХ ЗОЗ

ЗА СЕКРЕТАРА ВИБРАНИ МИХАЙЛО Спомедзи трох кандидатох котри сполньовали условия оглашки, Совит МЗ за секретара вибрал Михайла Сабадоша, а за средства зоз самодоприносу за дотациї здруженьом гражданох зоз шедзиском у Руским Керестуре Општина Кула пошвидко розпише конкурси

Н

а явну оглашку за секретара Месней заєднїци Руски Керестур конкуровали штирме кандидати – Владимир Малацко (1963), дакедишнї директор Дома култури, Михайло Сабадош (1963), дипл. инж. електротехнїки, Славко Малацко Сачи (1965) и Яким Дудаш (Семанов, 1986), чия приява нє розпатрана понеже нє була подполна пре нєдостаток потребного роботного искуства. Пред схадзку Совиту стреду, 8. априла, на хторей виберани секретар, прияви на оглашку розпатрала Конкурсна комисия Совиту. На схадзки Совиту були 13 од 15 членох и з явним гласаньом вибрани Михайло Сабадош (Гиков), котри достал 12 гласи, єден глас достал Владимир Малацко, док Славко Малацко нє достал анї єден глас. На тоту одлуку постої право жалби, 8 днї од єй приношеня. Як нєурядово дознаваме, можлїве же Сабадош длужносц секретара МЗ превежнє коло 1. мая, а тераз дочасово преподава информатику у кере стурскей ОШ „Петро Кузмяк”. На схадзки 8. априла за шефа рахунководства у Служби МЗ з 9 гласами за, 2 процив и 2 стриманима до-

часово, по врацанє роботнїци з положнїцкого одсуства, вибрани Владимир Сопка.

СРЕДСТВА ШЕ БУДЗЕ ДЗЕЛЇЦ ПО КОНКУРСОХ Понеже по Одлуки о самодоприносу каждорочна обовязка за його тирваня и дотациї образованю, култури и спорту у месце, та здруженьом гражданох, Совит Ме сней заєднїци стреду розподзелєл и пенєж за тоту намену, у цалосней суми 3 милиони 540 000 динари. Найвекша новосц у тогорочним и будуцим розподзельованю тих средствох то же ше их будзе опредзельовац по конкурсох хтори за нїх розпише Општина Кула, понеже месни самодопринос часц консолидованого општинского буджета и по нових предписаньох пенєж ше опредзелює на основи проєктно-програмного финансованя. Ґу тому, новосц и тото же за средства можу конкуровац лєм здруженя и орґанизациї з реґистрованим шедзиском у Руским Кере стуре, та так даскельо здруженя (орґанизациї) хтори маю свойо оддзелєня у Керестуре, алє су реґистровани у других местох (углав-

За средства годни конкуровац шеснац здруженя

8

РУСКЕ СЛОВО

Михайло Сабадош, нови секретар Месней заєднїци

ДОТАЦИЇ ЗДРУЖЕНЬОМ ЛЄМ ЗОЗ КЕРЕСТУРА Конїцкому клубу „Русин” и Здруженю спортских рибарох „Коляк” опредзелєни по 35 000 динари, а за нїх буду конкуровац на конкурс за спортски клуби. Здруженє женох „Байка” годно конкуровац за 60 000 динари, а за по 35 000 Здруженє гражданох „Аґробизнис инкубатор” (Интернет-радио Руски Керестур); „Пакт Рутенорум”, Туристичне здруженє „Руски Керестур” и Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох. Здруженє паприґарох годно конкуровац за 45 000 динари, Добродзечне огньогасне дружтво за 60 000, ЗГ „Желєни персцень” за 20 000, Здруженє пензионерох за 35 000, СБ „Яша Баков” за 20 000, а за по 10 000 динари Руска матка, Здруженє Ромох „Лоли лулидї”, Мото-клуб „Шаркань”, як и Мотоклуб MC FIRES, кед же урядово будзе реґистровани по розписованє конкурсу.

ним у Новим Садзе), того року, алє и убудуце вецей нє годни доставац дотацию з месного самдоприносу. Окрем за средства за образованє, дзе кере стурскому оддзелєню ПУ „Бамби” опредзелєни 133 000 динари и за Фестивал култури „Червена ружа” 400 000, орґанизатора Дома култури, хтори вошли до буджетох тих установох, шицки други орґанизациї и здруженя муша конкуровац на будуци конкурси, та так и шицки спортски клуби СД „Русин” поєдинєчно, 17. АПРИЛ 2015.

NA[O MESTA САМОДОПРИНОСУ

САБАДОШ а нє як цале Дружтво. За спорт зоз самодоприносу того року опредзелни вєдно за 667 000 динари, а за Фонд солидарносци 240 000 динари. Вєдно за образованє, спорт, „Червену ружу” и Фонд солидарносци, зоз самодоприносу буду видвоєни милион 440 000 динари. За програмну и порядну дїялносц на општински конкурси, найвироятнєйше то будзе за „медийску и туристичну промоцию места” и за „дотациї и помоц здруженьом гражданох”, годни конкуровац 16 здруженя хторим шедзиско у Керестуре, а за нїх Совит МЗ того року вєдно опредзелєл 2 милиони 100 000 динари. Як поведзене на схадзки Совиту, конкурси за дотациї з керестурского самодоприносу Општина Кула розпише пошвидко, цо треба провадзиц на вебсайту Општини. З прияву будзе требац придац и план трошеня средствох, а до конца рока обовязно и звит о трошеню достатого пенєжу.

ЗА ИНВЕСТИЦИЇ ВЕЦЕЙ ЯК ШЕЙСЦ МИЛИОНИ ДИНАРИ На остатнєй схадзки Совит МЗ прилапел и ребаланс свойого буджета, хтори у одношеню на перши звекшани за 600 000 динари и тераз цалосни план виноши 13 милиони 306 000 динари. У планованим буджету за вецей камери хтори би були положени на уходи и до центру валала тераз предвидзени кус вецей як милион динари, а за осем тогорочни инвестицийни роботи у Керестуре вєдно 6 милиони 214 000 динари (з ПДВ). За оправянє закрица на Здравственей амбуланти зоз самодоприносу буду видвоєни 706 000 и 302 000 динари з кулского Дому здравя, односно Општини Кула, а за ушоренє сали за винчанє у Месней канцелариї (у матичара у Старей школи) 120 000 зоз самодоприносу и 80 000 динари з Општинскей управи. За оправянє фонтани у парку у центру Керестура зоз самодоприносу буду видвоєни 336 000, а з општинского буджета 240 000 динари, док за ушоренє дзецинского парку 360 000, дзе и за окремну хижку у тим парку 300 000 динари, обидва ставки зоз самодоприносу. Општина Кула з 854 000 динари будзе участвовац у асфалтованю 1 200 квадратних метерох у централним парку, за цо зоз самодоприносу опредзелєни милион 992 000 динари, а за явне ошвиценє на крижаньох улїцох Йовґена Сивча и Ґабра Ороса, та у Дюри Кишюгаса, самодопринос опредзелї 444 000 динари. Плановане же тоти инвестицийни роботи, як и спомнути средства за дотациї, войду до ребалансу буджета Општини Кула, хтори наявени за 15. април. ■ М. Зазуляк 17. АПРИЛ 2015.

ЄВАНГЕЛСКА ЦЕРКВА ПОРУШАЛА НАРОДНУ КУХНЮ У КОЦУРЕ

ЦЕПЛЕ ЄДЗЕНЄ ЗА ЛЮДЗОХ У ПОТРЕБИ У сотруднїцтве зоз општи„Бул сом гладни и дали сце ми єсц, смиядни и дали сце ми ну Вербас церква ма идею пиц” слова зоз Євангелиї по порушац и клуб за старих, Матейови хтори нагнали Єван- дзе би ше стари людзе другелску церкву у Коцуре же би же ли и орґ а ни зо ва но зи порушала идею о народней кух- ходзели, орґанизовало би ше нї и цеплим єдзеню за людзох рижни едукациї, а ту би их причека ло и цепле єд зенє. хторим то найпотребнєйше. Народна кухня у Коцуре ище вше нє функционує так як би требало, понеже ше полудзенки нє вари кажди дзень и нєт одред зени термини за доставанє єдзеня, алє ше их рихта теди кед мож, бо церква нє ма порядни средства за таки проєкт. Поживу за цепли єдзеня активисти церкви доставаю од рижних донаторох, а кед нє маю досц средства за цепле єдзенє, вец людзом подзеля тото цо маю – кромплї, цибулї, муку лєбо дацо инше. – Циль нам же би шицки людзе у потреби мали Дзелєнє цеплого єдзеня при цепле єдзенє, без огляду Євангелскей церкви у Коцуре на националне, лєбо вирске опредзеУ СЕРБИЇ 35 000 ХАСНУЮ лєнє. Хиби нам ЦЕПЛЕ ЄДЗЕНЄ ище потримовки од донаторох, же У Сербиї коло 35 000 людзе хасную набизме почали по- родни кухнї, медзи нїма 11 000 дзеци. ряднє вариц. Зате- Як ше указало, велїм то основне єдзенє и раз поряднє рихта- барз им вельо значи. Преценює ше же у ме лєм ланч пакети Сербиї єст коло 700 000 худобних, а же за дзешец найза- коло 100 000 жиє спод линиї худобства. Векшина народних кухньох ма прогроженши фамелиї – виявел Алексан- блем зоз средствами, односно донациями дар Суботин, лаиц- котри нєдостаточни. У дзепоєдних опки пастор Євангел- штинох народна кухня нє роби през лєто. скей церкви у КоЗ огля дом на тото же цер кви цуре и координатор проєкта. Єдзенє у народней кухнї по треб на ве ль ка по моц у рихтаю даскельо коцурски же- ре а ли за циї то го про єкта, ла ни хтори дзечнє видвоюю иц ки па стор Алек сан дар свой час за тото, а услуги кух- Суботин модлї шиц ких хто нї затераз хаснує коло сто ри мо жу мате ри ял но або людзох, хтори сами приходза фи нан си й но помог нуц най до церкви по єдзенє. Хорим и ше явя на адре су sa sa su bo нємоцним активисти Євангел- tin @gmail.com. скей церкви єдзенє ноша дому. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА У УСТАНОВОХ КУЛТУРИ У ШИДЗЕ

НЇХТО НЄ МА ЗВИШОК ЗАНЯТИХ

На допис з локалней самоуправи у Шидзе о потреби зменшованя числа занятих, установи култури послали одвити же вони нє маю звишок занятих, односно же нє буду одпущовац занятих. У Народней библиотеки „Симеон Пищевич” єст єденац стаємно занятих и тота установа тиж одписала же нє будзе одпущованя. – Ми пейц роки нє заняли анї єдного роботнїка окрем же зме превжали єдного археолоґа з Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович”, кед до нашей установи дислоцирована археолоґийна постановка з Ґрадини на Босуту. Робиме сами шицки административни роботи и явни набавки, а одпущованє би онєможлївело окон-

чованє порядних роботних задаткох – наводзи Славица Варничич, директорка Народней библиотеки „Симеон Пищевич”. Библиотека у Шидзе ма традицию длугоку 165 роки, ма вецей як 2 200 читательох, роботни днї роби од 7 од 19 годзин, а соботами од 8 до 12 годзин. Кед би ше зменшало число занятих, нє могли би анї отримац таки роботни час. У Музею наївней уметно сци „Илиянум”, у хторим малюнки Илиї Башичевича-Босиля, тераз єст шесцеро занятих и вони тиж нє планую зменшовац число занятих. – Я, як директорка, окончуєм и роботи кустоса, гоч маме ище єдного кустоса, економисту, двох чуварох и

НАЙМЛАДШИ ШИДЯНЄ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ

ВИСТАВИ И ЗМАГАНЄ

По традициї, з нагоди Велькей ноци у Шидзе, каждого року ше отримую и провадзаци змисти котрим ше окреме радую наймладши. На Перши дзень швета у церковней порти бул виложени штанд Здруженя за потримовку родичом дзецох з окремнима потребами „Отворене шерцо”, чийо шедзиско у Лєтнєй владическей резиденциї. На штанду були виложени рижни прикраски на тему Велькей ноци хтори дзеци з помоцу активистох спомнутого здруженя виробели на роботньох. Виложени прикраски ше могло и купиц, а достати средства буду унапрямени за порядни активносци Здруженя. У Руским доме, пополадню, отворена вистава писанкох и подобових роботох хтори порихтали дзеци зоз КПД „Дюра Киш”, як и їх парняки зоз Беркасова и Бикичу. За наймладших, окреме було цикаве змаганє за „наймоцнєйшу писанку”. Змагали ше шеснацецеро Вельконоцна вистава у порти у дзеци по системи елимиШидзе нованя. На концу достати и побиднїк – Ема Штефанчик зоз Бикичу. Друга була Анастасия Провчи, а треци Марко Бебек, обидвойо зоз Шиду. За наймладшого учашнїка преглашени Лука Бебек зоз Шиду и вони достали пригодни награди. Вл. Дї.

10 РУСКЕ СЛОВО

пораячку. То нам оптималне число занятих за порядну роботу и нє видзим кому бим могла дац одказ – гварела нам Любинка Пантич, директорка „Илиянума”. Подобна ситуация и у Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович”, институциї култури од националного значеня дзе єст дзешецеро занятих. Директорка Весна Буроєвич наглашує же анї вони нє годни нїкому дац одказ. И у Културно-образовним центре дзе єст 21 занята особа, нє планую дзелїц одкази. Гваря же вони орґанизую културни програми през цали рок, нє лєм у Шидзе, алє и манифестациї по валалох, и же нє можу зменшовац число занятих. Вл. Дїтко

ПОСЛЕ ШТИРОХ РОКОХ ПИСАНЯ ПЕТИЦИЇ

ШКОЛЯРЕ БЕЗПЕЧНO ДО ШКОЛИ Родичи зоз Основней школи „Йован Йованович Змай” пред штирома роками пре безпечносц своїх дзецох порушали петицию за поставянє огради и „лєжацих полицайох” опрез школи и оводи, а тота идея витворена аж тих дньох. Позберани вецей як тисяч подписи и вєдно зоз Марию Тртич, директорку дюрдьовскей ОШ ше рушело до того замервеного проблему. Части пременки законох и нєрозяшнєни компетенциї державних и локалних институцийох лєм розцаговали тот проблем. Прешлого року у фебруаре у рамикох державней акциї „Безпечносц школярох на драги” фебруаре написали допис и предсидательови Републики Сербиї, Томиславови Николичови. Одвит нїґда нє достали. Медзитим, дзекуюци порозуменю фаховцох зоз ЯП „Драги Сербиї”, з котрима витворени добри контакт, концом прешлого року после длугого „войованя” дошли до особох котри компентентни за ришованє проблематики безпечносци драгох за школярох у Дюрдьове. Инжинєре зоз ЯП „Драги Сербиї” на даскельо заводи нащивйовали дюрдьовску школу, випитовали терен и транспорт и на основи того понукли проєкт котри и реализовани Нови транспортни знаки за огранїченє швидкосци на 30 км на годзину у центру валала, защитна метална метерова ограда и „лєжаци полицай” даваю надїю же будзе безпечнєйши транспорт у Дюрдьове. С. Барань 17. АПРИЛ 2015.

NA[O MESTA МЕДЗИНАРОДНА ВИСТАВА РУЧНИХ РОБОТОХ И КОЛЕКЦИОНЕРСТВА У КУЛИ

НАГРАДЗЕНИ И РУЧНИ РОБОТИ РУСКИНЬОХ На 45. Медзинародней вистави ручних роботох и колекционерства, хтора од 3. по 9. април отримана у кулскей ОШ „Петефи бриґара”, наградзени и членїци Здруженя женох „Идея” зоз Кули и „Байка” з Руского Керестура. Зоз Здуженя „Идея” високу уровень-награду за винїмкови квалитет достали Паулина Такач за прикрашени писанки, Серафина Бики за геклани парточок и Мелания Арваї за стародавни руски вишивани ручнїк хтори ше кладло на фоґаш. Попри спомнутих, жени з „Идеї” достали и 7 перши, 7 други и єдну трецу награду, а медзи нїма и Рускинї Ирина Кочиш хтора достала два перши награди за ткану и вишивану роботу, а Ана Гарди єдну першу и єдну другу награду, тиж за таки роботи. Мария Сивч за участвованє з вишиванима и тканима ручнїками достала диплому. Здруженє женох „Байка” достало диплому за участвованє на вистави дзе викладало ткани, вишивани и геклани партки, а наградзени и даскельо поєдинєчни роботи. Славица Катона достала високу уровень-награду за винїмкови тканого тепиху, з першу награду наградзени вишивани парток власнїци Мариї Малацко, тиж вишивани парток Гелени Такач, та геклани Мариї Тиркайла, а їх за виставу обезпечели членїци „Байки” Амалия Гарди и Ксения Йованович. На 45. Медзинародней вистави ручних роботох и колекционерства були виложени найрижнороднєйши експонати зоз вецей як 30 жемох швета, а викладали коло 70 рижни здруженя и секциї. Найвецей викладачох було зоз местох у Бачкей, од Суботици по Ниш, та мож було видзиц и прировнац традициї народох хтори ту жию,

Керестурски опрез штанду на вистави у Кули

найвецей то Мадяре, алє и Словаци, Серби, Руснаци и други. У тринац учальньох и конкох кулскей школи, попри найрижнороднєйших женских ручних роботох мож було видзиц и интересантни колекциї кнїжкох, часописох, пенкалох, фотоґрафийох, уметнїцких малюнкох и инше. Координатор Вистави були Иштван и Йохана Бада з Нового Саду, орґанизатор вистави бул Союз здруженьох колекционерох Сербиї, а технїчни орґанизатор Мадярски културни центер „Непкер” зоз Кули. М. Афич

РУСКИ КЕРЕСТУР

ЗНЇМАНЄ ЗА ЕМИСИЮ РТС „ГРАЖДАН” У Руским Керестуре 14. априла бу- го зволаня Националного совиту ру- зоз предсидательом Вивершного одла екипа емисиї РТС „Граждан” хто- скей националней меншини екипа бору НС Жельком Ковачом. У Замку ра ше занїма з проблематику нацио- РТС-у зняла у Замку, шедзиску НС тиж зняти и прилог о музейней збирки хтора ше там находзи, а налних меншинох, и ю представел директор зняла прилоги у катеДома култури Йоаким Рац дралней церкви, у НаМими. Прилог о чуваню ционалним совиту (НС) рускей традициї зняти у Руснацох и у Здруженю просторийох Здруженя жеженох „Байка”. нох „Байка”. Членїци „БаОд новинарки емисиї йки” за тоту нагоду приВери Раичевич дознаварихтали часц вишиваних, ме же уж треци раз притканих и гекланих ручних шли до Керестура, а на роботох и писанки. тот завод сцу предстаЕмисия „Граждан” хтовиц Кирбай як церковне ра знята у Руским Керешвето, та праве о тим стуре требала би буц емибешедовали з парохом тована на вовторок 21. о. Михайлом Малацком априла на Першей програкотри тиж представел и ми явного сервису РТС на ширше нашу Грекокато11,30 годзин. лїцку церкву. Прилог о Екипа емисиї „Граждан” у Националним совиту зоз будуцих задаткох новоМ. А. Жельком Ковачом 17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ЯРНЇ ПРИРИХТОВАНЯ И ТРЕТМАНИ

ИНТЕНЗИВНИ РОБОТИ У КЕРЕСТУРСКИМ ХОТАРЕ Початок априла за польопривреднїкох значи початок роботох на полю, односно шаца польопривредних културох и окончованє третманох. Понеже польопривреда нєпредвидзуюца обласц, нє исную точни, алє лєм рамиково датуми кеди ше окончує шаце, лєбо третмани, прето же шицко завиши од хвилї, твердза фаховци. За успишни род потребне потрафиц датум шаца и мац квалитетне нашенє

П

осле пририхтованьох жеми, у польодїлстве тераз актуална ярня шатва кукурици, слунечнїка и сої. Гоч обичай же ше шац почина уж початком априла, пре нїзки температури, хтори означели початок мешаца, польопривредни фахово служби совитовали польопривреднїком же би шац почали аж того тижня, за кеди було наявене оцеплєнє и идеални условия за шатву. Препоручує ше шац аж кед пасмо жеми од 12 до 15 центи досцигнє температуру коло 10 ступнї, алє без огляду на препоруки, Керестурци ше и того року тримали преверених терминох за роботи на полю. – У керестурским хотаре по конєц того тижня вироятно будзе закончена шатва сої, слунечнїка и кукурици. Медзитим, єст дзепоєдни терени на хторих вода стої, наприклад на Медєшу, та там годно шац аж на гевтот тидзень – гвари Славко Малацко Сачи зоз „Аґрохома” Д.О.О.

НАВЕЛЬКО ШЕ РОБИ И У ЗАГРАДОХ, И У ОВОЦНЇКОХ Тирваю и роботи у заградох и пластенїкох, а понеже роботи у овоцнїкох почали вельо скорей, тераз актуалне квитнуце, та треба окончовац третмани. Як гвари фаховец за овоцарство Радован Беґович, за остатнї даскельо роки, кайси у 80 одсто случайох змарзли, а того року ше обкеровало мрази. Тераз треба окончовац фунґицидни третман процив монилиї, хороти хтора напада кайси, шлївки, вишнї и черешнї, а мерковац же би препарати нє були чкодлїви за пчоли. Грушки и яблука у фази квитнуца, та треба роздумовац о можлївосци зявеня шерсцатей буби и реаґовац на час, совитує Беґович.

12 РУСКЕ СЛОВО

Хто пошал пред тижньом, тераз будзе окончовац третмани процив хоротох и чкодлївцох, а и жито вошло до фази кеди треба провадзиц чи охорює и окончовац превентивни, лєбо куративни третмани. Понеже нє шицки продукователє и одкупйоваче водза евиденцию, ище вше нє познате кельо чого будзе пошате. Медзитим, Малацко оценює же того року у керестурским хотаре вироятно будзе менша поверхносц под цукрову цвиклу у одношеню на прешли рок, а найвецей будзе кукурици, потим слунечнїку и сої. Од индустрийних културох того року будзе заступене и жито, єшеньски ярец и цвикла. Цукрова цвикла уж зиходзи, понеже то перша индустрийна култура хтору ше шеє. После прешлорочних бриґох зоз одкупйованьом цукровей цвикли кед, окрем же ю одкупйоваче нє мали дзе змесциц, та стала и зберала влагу, проблем бул и зоз плаценьом, бешедую польопривреднїки з Керестура. – Гевти хтори нє мали вельки бриґи зоз предаваньом цвикли, того року ше могли предумац од шатви тей култури пре инсект пипу. З оглядом на тото же у Руским Керестуре прешлого року було рекордне количество цукровей цвикли, того року ше обчекує велька навала пипи, инсекта хтори остава у жеми и прави чкоди уж на нашеню – гвари дипломовани инженєр защити рошлїнох Радован Беґович, зоз кере стурского подприємства „Юарбис”. Правило у польопривреди то же нєт правила и ґаранциї за успишни рок, понеже постоя фактори на хтори парасти нє маю уплїв. Остава лєм же би ше константно информовали о превенциї, провадзели напредованє рошлїнох и применьовали одвитуюци третмани. Ґу тому, буц у контакту зоз другима продукователями и по потреби питац совит од фаховцох. ■ Сенка Надь 17. АПРИЛ 2015.

ЕКОНОМИЯ САДЗЕНЄ У КОЦУРСКИМ ХОТАРЕ

ЦВИКЛИ БУДЗЕ ТРИ РАЗ МЕНЄЙ ЯК ВЛОНЇ Велї коцурски парасти прешлого року побановали же укладали до цвикли. Дижджовни рок и нїзка цена хтору понукали цукровнї нє принєсли плановани приходи, та даєдни з нїх того року одустали од тей култури. Тогорочне садзенє цвикли уж требало буц закончене, алє пожнї пре нїзки температури. Предпоставя ше же цвикла будзе посадзена по вельконоцни швета, а и кед ше садзенє предлужи по 25. април нє будзе позно, толкує Рафаил Русковски, представнїк подприємства „Матаґрар” зоз Змаєва, хторе ма векше число кооперантох у Коцуре зоз хторима роби на поверхносцох засадзених зоз цвиклу. – Жем була жимна, та нє могло засадзиц цвиклу скорей, алє анї тераз нє позно, а нє будзе анї концом априла. Кед же у маю, по законченю садзеня спаднє добри диждж, медзи скорей и познєйше засадзенима цвиклами ше анї нє обачи розлика. Аж теди кед дижджу нє будзе вельо, вец можебуц тоти познєйши дакус подруца – гвари Русковски. Гоч Рафаил гвари же сорта нашеня цвикли нє бави ключну улогу у дальшей продукциї, у коцурским хотаре, а и ширше ше углавним хасную странски сорти, док домашнї заступени у меншей мири, пре нїзшу одпорносц на условия. На тарґовищу мож пренайсц и рижни хемийни средства зоз хторима мож третировац широки дияпазон хоротох и защицовац цвиклу од нїх. Жем за садзенє цвикли нє треба окреме пририхтовац, лєм ше ю муши вецейрочно поряднє добре гноїц зоз хлїв-

Парастох треба мотивовац з добру цену

ским, а тераз уж частейше зоз штучним гнойом. Кед ше то випочитує, и кед хвиля того року будзе вигодна, квалитет нє будзе хибиц, а Рафаил толкує же би и у цукровньох мушела пороснуц цена цвикли. – Цукровнї того року ище нє вишли з цену цвикли, алє думам же буду мушиц добре мотивовац парастох. Парасти влонї пре дижджи мали слабу диґестию, а цена була мала, та таки були и приходи. Прето велї одустали. У цукровньох прешлого року було резерви, а на рок уж нє будзе. Кед того року цена будзе нїзка, на рок будзе засадзене ище менєй цвикли, та цукровнї нє буду мац роботи. То уж и того року будзе случай з даєднима фабриками цукру – прешвечени Русковски. „Матаґрар” прешлого року мал 14 кооперантох у Коцуре зоз хторима робел на коло 90 гектарох цвикли, док того року тото число три раз менше. У цалим коцурским хотаре того року будзе вкупно засадзене лєм коло 100 гектари цвикли. Т. Ходак

ВЕРБАСКИ ЯЗИП ПРЕДЛУЖЕЛ ПОЛЄШОВАЦ ОПШТИНУ

ПРОДУКЦИЯ У РОЗСАДНЇКУ ВШЕ БОГАТША Явна аґенция за зоогиґиєну и польопривреду (ЯЗИП) Општини Вербас уж други рок роби на длугорочним проєкту полєшованя, котри потримує Покраїнски секретерият за польопривреду, лєсарство и водопривреду. По стої план поверхно сцох котри треба полєшиц, а котри власносц Општини Вербас, алє и державна власносц, а находза ше у хотаре населєних ме стох Општини. Полєшованє, перши рок того проєкта, окончовал Рух горякох, остатнї два роки у инґеренциї ЯЗИП-у, а потераз полєшени коло 50 гектари жеми. Найвецей ше садзело дуб, у дакус меншим проценту баґрен, сибирски брест, тополя. Дуб ше найвецей садзело прето же слово о нє такей квалитетней жеми, як цо то сейки, а вон вигодни за таку жем. 17. АПРИЛ 2015.

Порихтани древка за садзенє

У розсаднїку тей аґенциї того року приявюю, односно реґиструю саднїци овоцох, котри буду на предай тей єшенї. – Маме кайси, шлївки, вишнї, черешнї и грушки. Окрем того, тераз у розсаднїку засновюєме и нови подлоги за каламенє овоцох, котри за идуцу єшень, а же бизме мали континуитет каждей єшенї – визначел руководитель Сектору за польопривреду и лєсарство Марко Дюркович.

У ЯЗИП ше намагаю отримац и продукцию саднїцох у шорох древох, односно розвивац продукцию лєсових древох, та у розсаднїку маю и саднїци: платану, явору, брези, дубу, лїпи, тополї, юдово древо и друге. Того року орґаном Општини Вербас подаровали 50 саднїци платану. – Пред тоту сезону роботох удало нам ше обновиц механїзацию, так же зме з власних средствох купели трактор зоз вартачку за дзири и малчером, и фрезу за отримованє простору медзи шорами у розсаднїку. Понеже вербаска општина потераз нє мала таку файту рошлїнскей продукциї, розвиванє и напредованє продукциї у тим секторе Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду барз вельо значи вербаским овоцаром хтори тераз маю дзе куповац древка за садзенє. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА О НОВИМ ЗАКОНУ О УЧЕБНЇКОХ

ПРОБЛЕМИ ЗОЗ МАЛИМА ТИРАЖАМИ

Пишу: Ана МАРКОВИЧ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

О

Нови Закон о учебнїкох, хтори тих дньох ма войсц до скупштинскей процедури, виволал критики з рижних инстанцох, а у медийох ше у остатнїм чаше могло чуц и пречитац же Нарис закона, штварти по шоре, нєвитворлїви, ретроґрадни и рестриктивни

новим Закону фаховци визначую же ше у Нарису анї єден член нє одноши на квалитет учебнїка, же учебнїк, хтори нє до станє 15 одсто тарговища, нє мож хасновац у настави, цо дискриминує нови иновативни учебнїки хтори у першим року хаснованя нїґда нє преходза тираж од 9 одсто. Учебнїк ше нє шме меняц штири роки, цо значи же ознова до школох нє будзе уходзиц нови материял, а исную и рижни други нєдо статки хтори би могли привесц до гашеня видавательних установох. О проблемох хтори приноши нови Закон, а з руского угла, односно угла националних меншинох, бешедовали зме зоз Славком Сабом, хтори од 1975. року заняти у просвити, а у Оддзелєню Заводу за видаванє учебнїкох у Новим Садзе роби полни 30 роки дзе є редактор за руски язик. Окрем того, член є Националного совиту, односно його Одбору за образованє, а кельо учебнїки прешло през його руки, чежко вираховац. – Векшина людзох дума же Завод на буджету, окреме тераз кед зме Явне подприємство. Концом 80-тих рокох зме престали доставац дотациї и сами зме ше финансовали, а од 1993. року, медзи ище дзепоєднима институциями у жеми, загашени и Покраїнски завод за видаванє учебнїкох, а формоване нєшкайше Явне подприємство – Завод за учебнїки до хторого ми вошли як оддзелєнє. Од теди ми функционуєме як оддзелєнє без жиро рахунка, а финансийни роботи ше кончи у Беоґрадзе – гварел Сабо.

14 РУСКЕ СЛОВО

ПРЕЛАМНИ РОК БУЛ 2009. Кед принєшени нови Закон о учебнїкох 2009. року у котрим ше виєдначели приватни видавателє з явнима, приватни видавателє могли ше лиценцовац и видавац учебнїки цалком ровноправно з явнима видавателями. По тим Закону ше барз швидко зявели коло 80 лиценцовани и реґистровани видавателє. – По моїм длугорочним искуству, за таку державу як ми, досц 5 видавательох. Дзепоєдни видаваю шицки учебнїки, а дзепоєдни лєм вибрани. Завод остал як явни видаватель, а остатнї 5 роки ма менєй як 20 одсто тарґовища, односно 80 одсто тарговища нам вжали приватни видавателє. Так настава проблем, бо вецей нє маме пенєжи же бизме могли видавац малотиражни учебнїки. Приватни видавателє нє обовязни видавац тоти учебнїки, медзи нїма и учебнїки на язикох националних меншинох, а Завод и далєй по Закону обовязни – гвари Сабо. У Закону стої одредба же ше формує Фонд за малотиражни учебнїки и шицки видавателє по закончуюцим рахунку длужни до Фонду уплацовац 1 одсто од свойого заробку рочно. Случує ше тото же ридко хто, окрем Заводу, уплацує до того фонду. Так настал проблем пред даскельома роками. Ту у Новим Садзе порихтани були шицки учебнїки, алє Беоґрад их нє пущел до друку, питал пенєжи од Влади, а Влада гварела же у буджету пенєжи нєт, та Завод лєдво достал тоти пенєжи хтори и уплацел до того Фонда, толкує Сабо. 17. АПРИЛ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА Теди ступела на сцену Олена Папуґа, републична посланїца у Народней Скупштини Републики Сербиї, хтора поставяла посланїцки питаня и окончовала прицисок на Скупштину Сербиї же Руснаци нє маю учебнїки, а уключел ше и Национални совит и Асоцияция совитох. Случело ше же теди видруковани лєм 16 наслови по руски, а на других язикох нїч нє видате. ЗАУВАГИ НА НОВИ ЗАКОН ЄСТ НАДОСЦ Нови закон ше чекало два роки. Интензивно ше на нїм робело рок. – Я бул на двох схадзкох у Министерстве просвити, помоцнїца министра за образованє Зорана Лужанин, хтора шеф ґрупи за правенє Нарису закона, поволала представительох националних заєднїцох, та на схадзки були представителє Словацох, Румунох и я спред рускей заєднїци. Теди зме дали свойо думаня же як би требало направиц Закон же би функционовал, бо тото зоз Фондом, очиглядно, нє функционує. Найлєпша вариянта же би ше учебнїки хтори ше економски нє виплаца, уступело видавац явному видавательови – визначел Сабо. Славко Сабо наглашує же процедура одоброваня учебнїка нє може тирвац менєй як рок, бо ше затримує у вецей институцийох – а проблем же у шицких тих институцийох, як цо то наприклад Завод за унапредзенє образованя и воспитаня, нєт анї єденого Руснака, Словака, Мадяра... Як вец дац думанє о учебнїкох?

Славко Сабо: У компетентних институцийох за одоброванє учебнїкох нєт Руснацох

– Кажде хто сце видавац одредзени учебнїк, наприклад физику за шесту класу, муши подписац же будзе видавац на шицких язикох националних меншинох, хтори виража жаданє же сцу мац тоту физику. Национални совити будзе тоти хтори буду одредзовац хтори учебнїки ше буду хасновац у школи, а кед нїхто нє видрукує, вец явни видаватель длужни направиц тот учебнїк – визначує наш собешеднїк Сабо. – За преклад учебнїка муши ше до стац одобренє. РУСКИ УЧЕБНЇКИ И УЧЕБНЇКИ ПО РУСКИ Вон идзе на думанє до Националного совиту и до министерства. У НС – Кед бешедуєме о учебнїкох хтори хасную анї у прешлим зволаню, анї у тим, нашо школяре у школох дзе ше порядна натвердзим же нєт людзох хтори фастава одвива (и) по руски (Руски Керестур, ховци хтори би могли тоту спомнуКоцур и Дюрдьов), мушиме розликовац ориту физику, хемию, подобове, фахово ґинални учебнїки хтори написали нашо авпрепатриц и дац компетентне думаторе – учителє, наставнїки и професоре, фаховци за наш мацерински язик и нашу литенє. И кед би и могли анґажовац таратуру за дзеци, и учебнїки лєм преложени ких людзох, було би драге. Хто то зоз сербского язика. За математику, физику, будзе плациц, бо препатриц єден ґеоґрафию, хемию... школяре хасную учебнїучебнїк од 120 бокох нє мала робоки преложени зоз сербского язика. та, а про секово ми маме 20 учебнїки Держава дошлєбодзела до учебнїкох за до рока – гвари Сабо. основну школу унєсц и образовну материю зоз – Окрем того, процедуру тих прелоисториї Руснацох. Историю и прешлосц свойожених учебнїкох, як стої у Нарису, одго народу учи ше у трецей, штвартей, шестей, редзує министер, а ми сцели же би Мелания Римар седмей и осмей класи, а Додатки зоз нашей испроцедура стала у Закону. Далєй, у ториї пририхтал др Янко Рамач. Нарису стої, же держава, односно ресорне министерство У биолоґиї за осму класу, у обласци еколоґиї обрау складзе зоз средствами у буджету може софинансовац бя ше наставну єдинку „Защита и загрожованє кулучебнїки за национални меншини. Значи, нє пише же сотурних доброх”, дзе ше учи цо то културни добра, цо финансує алє же може, а кед „може” вец „нє муши”. И нє то културни памятнїки, културни скарб, алє акцент пише чи софинансує предаванє учебнїка, чи финансує лекциї на културних доброх векшинского народу. О продукцию учебнїка – наглашел Сабо. нашей историї и културних памятнїкох нєт анї словОкрем того, нє реґулована процедура одоброваня, а анї ка. Пре любопитлївосц школярох и интересованє за у Педаґоґийним заводу Войводини тераз нєт фаховцох, нашу далєку прешлосц, предметна наставнїца зоз окрем за мадярски и сербски язик. Руснаци нє маю анї коцурскей школи послала молбу Одбору за образоинспектора за образованє. ванє Националного совиту Руснацох же би фаховци Процедура у Закону нє досц ясна, финансованє нє з тей обласци пририхтали додаток и за учебнїк биодосц ясне, а проблем будзе и з безплатнима учебнїками лоґиї, алє ше о тим бешедовало лєм на єдней схадзки Одбору, предкладанє прилапене и там стануло – вина социялну карту – бо социялни карти ище нє виробезначела Мелания Римар предсидателька Одбору за ни. Зауваги вельо, а як визначел Славко Сабо, аж док Заобразованє НС. кон будзе прилапени, годно видзиц цо и як. Та анї теди, алє аж кед почнє функционовац. ■

17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „ШПИВАНОЧКА” У КУД „ЖАТВИ” У КОЦУРЕ

ПЕСТОВАНЄ КРАСНОГО ШПИВАНЯ У Доме култури у Коцуре, пондзелок, 13. априла, у орґанизациї КУД „Жатва” и тамбурового оркестра под руководительством Любомира Сакача Андрия, отримана музично-змагательна манифестация за дзеци под назву „Шпиваночка”. Манифестация „Шпиваночка” отримана други раз, а предлужує традицию манифестациї котру КУД „Жатва” пред тим орґанизовала, а котра ше волала „Караоки стоп, красне шпиванє напредок”. На „Шпиваночки” участвовали коло 40 дзеци, а зоз нїх 27 ше змагали зоз 19 шпиванками. Шпивачох оценьовал Жири котри творели мастер музики Дмитрий Цап, музични уметнїк, и нашо познати шпиваче Саня Полдруги и Михайло Будински. Змаганє було у трох катеґорийох – дзивчата, хлапци и ґрупи, та у катеґориї Побиднїки : Ана Мария Тамаш, Михаела Горняк, Михаел Скубан, хлапцох победзел Михаел Скубан зоз Оля Хромиш и Алиса Мезеї писню „Дай нам Боже добри час”, у катеґориї дзивчатох победзела Ана Мария Тамаш зоз шпи- Шицки учашнїки достали подзекованя котри обезпеванку „А од Пряшова”, док найлєпшу шпивацку ґрупу чело КУД „Жатва”, а побиднїки достали и ЦД зоз „Рутворели Алиса Мезеї, Михаела Горняк и Оля Хромиш, жовей заградки” и „Червеней ружи” котри обезпечела Руска редакция Радио Нового Саду. котри одшпивали писню „Дармо Яничку”. Програму водзели Катарина Недич и Давид НедеУ ревиялней часци, наступели Аня и Алиса Мезеї котри указали же знаю шпивац и по мадярски, Марґарета лькович, а сала Дома култури у Коцуре була полна, Тамаш, Ивана Малїк, Марко Буїла, Дарина Михняк и та публика з моцнима аплаузами потримала дзеци котри шпивали. „Шпиваночка” проєкт котри реалиХор „Цукрики”. Шпивачох провадзел тамбурови оркестер КУД „Жа- зовало КУД „Жатва”. З. Колєсар тва” под руководительством Любомира Сакача Андия.

ДРАМСКИ СТУДИО „АРТ” КЕРЕСТУРСКОГО ДОМА КУЛТУРИ

ПРЕДСТАВИ НА ЗОНСКЕЙ И ПОКРАЇНСКЕЙ СМОТРИ После участвованя на Општинскей смотри дзецинскей драмскей творчосци, хтора у Крущичу отримана 6. и 7. априла и, на хторей участвовали осем представи з местох кулскей општини, на Зонску смотру ше пласовала и представа Драмского студия „Арт” керестурского Дома култури „Як настали бридки слова” Душка Радовича”, у режиї Ксениї Бодянец. Попри спомнутей, селектор Општинскей смотри, режисер Владимир Надь Ачим з Руского Керестура, за дальше змаганє вибрал ище три представи хтори кулску општину представяю на висшим змаганю, а попри Керестурцох, на Општинскей смотри участвовала ище єдна представа по руски – „Маче, любим це, як

16 РУСКЕ СЛОВО

цо качка люби каче” Роберта Такарича, у режиї Александри Лендєр, а у виводзеню дзецох з РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули. Зонска смотра дзецинскей те атралней творчосци у Червинки и Кули тирвала, 14. и 15. априла, а участвовали 11 представи – зоз Крущичу, Оджаку, Кляїчева, Ґакова, Сонти, Апатину, Жаблю, два зоз Кули, та з Керестура и Пиньвиц. Представа Керестурцох „Як настали бридки слова” у кулским Културним центру бавена стреду, 15. априла. Попри змаганя дзецинских представох, у Червинки од 3. по 11. април отримана Зонска смотра театралней творчосци за старших, дзе медзи осем аматерскима представа-

ми аж шейсц були з местох кулскей општини – зоз Червинки, Руского Керестура, Крущичу, Сивцу и два зоз Кули, а зоз по єдну представу участвовали драмски ансамбли з Вербасу и Жаблю. Младежска представа Драмского студия „Арт” „Врацим ше по вашо души” Стивена Кинґа, у адаптациї и режиї Владимира Надя Ачима, на змаганю у Червинки наступела всоботу, 4. априла, и пласовала ше на покраїнске змаганє – на Войводянски младежски театрални фестивал, хтори у Кули будзе од 9. по 11. май. Медзи добитнїками Похвали за ґлумецки витвореня на цалей Смотри и Соня Сабадош зоз представи Керестурцох. М. З. 17. АПРИЛ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ВЕЛЬКОНОЦНИ РОЧНИ КОНЦЕРТ КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” З ДЮРДЬОВА

НА БИНИ ШЕ ЗМЕНЬОВАЛИ ВЕЛЇ ҐЕНЕРАЦИЇ Того року КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова означи седемдзешату рочнїцу свойого иснованя. През тоти седемдзешат роки, аматере пестовали национални скарб нє лєм нашей, алє и других националних заєднїцох

В

нєдзелю вечар у преполней сали Дома култури у Дюрдьове, отримани тра ди ци й ни Ве ль ко ноц ни роч ни концерт КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова. Присутних спред Дружтва привитал Миро слав Чакан, предсидатель Скупштини Дружтва, котри визначел же у тим року означую ювилей и же ше шицки члени з початком тей сезони почали пририхтовац за тото означованє, Традицийни Вельконоцни концерт бул крашнє нащивени як и за други го сцованя на манифе стацийох, фе стивалох и концертох у нас и у иножемстве. о актуалней проблематики у Дюрдьове, руских медийох, – Витаме вас на нашим Вельконоцним рочним концер- як и руским явним живоце, нашмеял публику, а виведли ту котри зме пририхтали з окремну увагу и пиху. А при- го Оля Балїнт и Тарас Чапко. Наступели соло шпиваче, дзивоцка и жридлова хлопчина тому же того року означуєме значни ювилей нашого Културно-уметнїцкого дружтва, седемдзешат роки ска шпивацка ґрупа, вельки тамбурови оркестер, рецитаиснованя, тирвацей орґанизованей роботи членох амате- торска и драмска секция, як и дзецинска, пририхтуюца и рох на пестованю националного скарбу нє лєм нашей виводзацка фолклорна ґрупа. Их пририхтали уметнїцки националней заєднїци – були уводни слова Олї Балїнто- руководителє, хореоґрафи, писателє, режисере и аранжере, медзи нїма Михал Лїкар, Саня и Микола Хромиш, вей и Тараса Чапка, котри водзели програму. Потим ше у богатей двогодзиновей програми, на бини Звонко Барна, Блаженка Тимко Станкович, Марина Сазменьовали велї ґенерациї, од наймладших оводарцох по бадош, Тамара Салак, Мария Хромиш, Срдян Цуцич, найстарших. Велї точки на програми премиєрно прика- Сенка Станкович, Яким Гарди, и наставнїца руского язизани и виведзени шпиванки, рецитациї, танци, музични ка Мария Самарджич. Окрем Управного одбору, членох точки и франти, а представели ше шицки секциї Дру- и людзох котри потримую роботу Дружтва, у орґанизажтва. Скеч по словох писателя и режисера Якима Чапка, циї участвовала и Младежска орґанизация. На концерту були: владика Георгий Джуджар, заменїк предсидателя Националного совиту Руснацох Йовґен Мудри, предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач, члени НС Руснацох, дюрдьовски парох о. Йоаким Холошняй, о. Борис Холошняй зоз Швайцарскей, директорка НВУ „Руске Слово” Мартица Тамаш, предсидателька Совиту Месней заєднїци Дюрдьов Леона Виславски, директорка дюрдьовскей ОШ Мария Тртич, члени Совиту Месней заєднїци, Церковного одбору и други. После концерта шицки госци и аматере були привитани у просторийох Дружтва, дзе послужена пасхална вечера и предлужене друженє до позних годзинох, з музику, шпиванку и танцом. Концерт помогли Покраїнски секретарият за културу и явне информованє, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, национални меншини, национални заєднїци, Општина Жабель, Национални Совит Руснацох и Завод за културу войводянских Руснацох.■ С. Барань Велї точки на програми премиєрно виведзени 17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 17

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У НОВИМ САДЗЕ

ВИРА ДО ВОСКРЕСЕНЯ НАЙВЕКШЕ БОГАТСТВО

Воскресну Утриню всоботу у Новим Садзе предводзел апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар, а сослужели о. др Роман Миз и парох новосадски о. Юлиян Рац. На Перши дзень Велькей ноци Архиєрейску Службу Божу тиж предводзел владика кир Георгий, а сослужели о. Миз и о. Рац. У своєй казанї преосвящени владика наглашел же бизме ше требали вешелїц и радовац же воскреснул наш Господь Исус Христос, бо то торжество над торжествами. – Наша вира до воскресеня то найвекше богатство – гварел владика. – Буц християн, то значи вериц зоз глїбоким прешвеченьом же Христос на себе вжал шицки грихи людзох и зоз шмерцу на крижу знїщел тоти грихи. Вон церпел за нас и место нас, же би нас ошлєбодзел од шмерци гриха. Вон надвладал шмерц и отворел уход до живота вичного, навики за нас. Кед славиме воскресенє, виражуєме надїю и до нашого воскресеня. „Хто вери, я го воскрешнєм” обецал нам Исус. – Наш живот до стал нове значенє. Воскре сенє то побида шветла над цмоту, любови над нєнависцу и радо -

НА СОБОТУ АКЦИЯ НА УШОРЕНЮ ПАРОХИЙНОГО ДОМА На соботу, 18. априла, од 8 годзин у Новим Садзе ше отрима акция ушорйованя парохийного дома. Як гварел предсидатель Церковного одбору Мирослав Грубеня, людзе треба же би пришли зоз метлами и шпахлами, же би ше ошкрабало старе билєнє и поплатало дзири, офарбело мури, столарию и облаки. – През акциї уж надосце поробене, людзе пришли и помогли, а то вельо значи, алє заш лєм, остало ище вельо роботи – гварел Грубеня.

сци над смутком. Основна характеристика каждого християна то радосц, и то ше од нас обчекує. Будзме шведкове воскре сеня, най то видно у дїлох любови. Дзельме тоту радосц з нашима ближнїма. Най будзе щешлїве и благо словене швето Воскре сеня Го спода нашого Исуса Христа и радосц у цалим швеце – гварел кир Георгий, хтори и пошвецел числени паски у церкви. На концу, дзеци повинчовали владикови и паноцом Вельку ноц и придали им дарунки. Парох о. Юлиян Рац тиж винчовал Воскре сенє и благо словени швета, зоз жаданьом же бизме мали спашенє у нашей Церкви, и пречитал обвисценє Инициятивней ґрупи за помоц вибеженцом у України. На Други дзень, на Шветли понд зелок, на дополадньовей Служби Божей шпивал Хор „Гармония” з дириґентку Ве сну Ке сич Крсманович, а солистка була Ана Римар. Теди було и мированє, як и на Шветли вовторок. М. Г. К.

У НОВИМ ОРАХОВЕ И БАЧКЕЙ ТОПОЛЇ

Бачка Тополя

Новe Ораховo

18 РУСКЕ СЛОВО

Фото : Таня Дудаш

ТОГО РОКУ БУЛО ВЕЦЕЙ КОШАРКИ У Новим Орахове и Бачкей Тополї внєдзелю, 12. априла, по Юлиянским календаре, преславена Велька ноц. На 7 годзин служена шветочна Воскресна Служба Божа у Новим Орахове, после Богослуженя новоораховски парох о. Владислав Рац пошвецел кошарки з вельконоцнима єдлами. Исти дзень, на 8,30 годзин, шветочна Служба Божа з пошвецаньом паскох служена и у Бачкей Тополї. Кошарки з вельконоцнима єдлами були прикрашени и зоз квитками, а того року бачкотопольски кошарки були вецей як по други роки. Се. Б. 17. АПРИЛ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У ВЕРБАШЕ

НА ДРУГИ ДЗЕНЬ СЛУЖБУ ПРЕДВОДЗЕЛ ВЛАДИКА

ну крижну драгу, офарбени писанки, винчованки и други роботи. На Други дзень швета, у парохиї Покрова Пресвятей Богородици Богослуженя були на 8 и 10 годзин, а на 10 годзин Архиєрейску Службу Божу предводзел кир Георгий Джуджар. – Славиме воскресенє Христово, швето над шветами. Наша вира до воскресеня Христового, то найвекши дар, найвекши скарб яки може мац кажда людска особа. А буц християн то значи вериц и то вериц зоз прешвеченьом же єдинородСтари Вербас Нови Вербас ни Син Божи вжал на себе шицки грихи цалого чловече ства, однєсол их на криж и на крижу их знїщел. У його воскресеню и наш живот до става иншаки смисел, бо воскресенє то побида живота над шмерцу – гварел владика у казанї. После обидвох Службох було мированє, а у Служби на У старовербаскей парохиї Покрова Пресвятей Богородици була тиж Служба з пошвецаньом кошаркох, а по- 10 годзин вирних мировал владика. Парох о. Алексий Гудак з тей нагоди подзековал владикови же бул у старошвецене вецей як 90 кошарки. И старовербаски парох о. Алексий Гудак вирним пре- вербаскей парохиї и на мудрих словох у казанї, а подзечитал вельконоцну винчованку владики кир Георгия ковал и учительки Славици Мали, хтора з дзецми приДжуджара, наглашуюци же у нєй одгукує виреченє же рихтала пасхалну виставу. У парохиї св. Владимира у Новим Вербаше на Други дзекед би Исус нє воскреснул, швет би бул у хаосу. По сле Служби у одборнїци парохиї була вистава дзе- нь швета Служба була на 9 годзин, а после Служби була цох котри ходза на виронауку и пе стованє руского язи- Вельконоцна програма дзецох хтори ходза на виронауку, ка, хтору з дзецми пририхтала учителька Славица Ма- хтору пририхтала ш. Венямина з Манастира Зачаца ПречиА. Маркович ли. Нащивителє з тей нагоди могли опатриц мальова- стей Дїви Мариї у Новим Вербаше. И парохиянє вербаских парохийох прешлей нєдзелї преславели Вельку ноц. У нововербаскей парохиї була Служба Божа з Утриню, после чого пошвецени коло 120 кошарки з пасхалним єдзеньом. У полней церкви нововербаски парох о. Иґор Вовк пречитал вельконоцну винчованку преосвященого владики кир Георгия Джуджара. О. Вовк тиж наглашел же Христово воскресенє муши вше буц у наших шерцох, а и сами кажди дзень мушиме воскреснуц до вше лєпших людзох, хтори буду любиц ближнїх, алє и своїх нєприятельох.

У КУЛИ

БУЛО НАДОСЦ ВИРНИХ На Перши дзень Пасхи, як цо традиция у грекокатоїцкей парохиї св. Йосафата у Кули, Воскресна утриня и перша Литурґия з благословом пасхалного єдзеня була на 5 годзин рано, а друга на 10 годзин. Служели домашнї священїки, монахи василиянє парох о. Виталий Лотоцкий и капелан о. Платон Салак. На 9 годзин парох Лотоцкий Воскресну Службу Божу служел у Крущичу, дзе тиж пошвецел и паски и дзе було красне число вирних. На шицких Службох читана и вельконоцна винчованка владики Георгия. На Други дзень Велькей ноци у церкви у Кули Служби Божо були на 9 и на 18 годзин, а по раншей Служби члени домашнього КУД „Иван Сенюк” отримали традицийну програму з нагоди Швета. М. А. 17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У ДЮРДЬОВЕ

НА ШВЕТЛИ ВОВТОРОК З ЕҐЗАРХОМ

У Дюрдьове, на Вельки пияток пополадню була Вечурня Исусового хованя, котру служел и наказовал о. Михаил Холошняй. – На Вельки пияток вирни ше пошвецую посту и молитви, коло Исусового гроба су и роздумую цо вон за нас нєшка значи. Христос дал живот за шицких нас, за каждого з нас окреме – гварел о. Михаил. Пред вечаром було Надгробне бдиниє (Єрусалимска утриня), а на Вельку соботу предвечаром Служба св. Василия Велького з Вечурню и вечар Воскресна утриня. На дополадньовей Служби пошвецани и кошарки з пасхалним єдзеньом и преславени Перши дзень Велькей ноци. Служели дюрдьовски парох о. Йоаким Холошняй и о. Борис Холошняй. Шпивал Церковни хор „Розанов”, под руководительством Татяни Барна, у хторим шпивал и ґосподїнски парох о. Михаил Холошняй. Винчуюци тото найзначнєйше християнске швето, о. Йоаким Холошняй у казанї гварел: – Христос воскресе! Так здравкаме, и кед вигваряме тоти слова, вец до нашей души, до нашого розума, до нашей волї приходза нєобични роздумованя и чувства вязани за рижни ствари нєшкайшого швета. Шицко тото нам приємне и миле, алє о тих словох треба частейше и глїбше роздумовац – гварел о. Холошняй. На концу Служби у порти пошвецени кошарки з пасхалним єдзеньом, котрих того року було красне число. Попри Дюрдьовчанох и їх госцох, на пошвецаню були и дакедишнї жителє Дюрдьова, котри ше з валалу одселєли до иножемства, лєбо до других местох. На Перши дзень Велькей ноци, рано була Воскресна утриня, потим Служба Божа, пред вечаром вечарша Служба Божа и Воскресна вечурня. На Шветли вовторок рано була Вос-

кресна утриня, а потим Архиєрейска Служба Божа, хтору предводзел апо столски еґзарх, владика Георгий Джуджар, а сослужовал о. Йоаким Холошняй. На Служби було и мированє. – Кед славиме воскресенє Исусово, висловюєме надїю до нашого воскресеня, бо Спаситель гуторел же кажди хто вери до ньго будзе жиц зоз животом вичним. Прето наш живот достава добре значенє, смисел у живоце и воскресеню Христовим, бо воскресенє то побида живота над шмерцу. Най буду тоти швета нашо благословенє и благослов воскресного Христа, най будзе з нами пре нас и навше, Аминь! Христос Воскресе! – гварел владика Георгий. Предвечаром була вечарша Служба Божа и Воскресна вечурня. С. Барань

У ҐОСПОДЇНЦОХ

НА ДРУГИ ДЗЕНЬ БУЛО МИРОВАНЄ У церкви Св. архангела Михаила у Ґосподїнцох на Перши дзень Велькей ноци служена Служба Божа, а потим у церковней порти пошвецени кошарки зоз пасхалним єдзеньом, хторих и того року було красне число. На Други и Треци дзень предполадньом були Служби Свя-

20 РУСКЕ СЛОВО

того Йоана Златоустого. Пондзелок служена и Панахида и було мированє, кед з ґосподїнским парохом о. Михаилом Холошняйом Службу служел и о. Борис Холошняй, котри и наказовал. – Кед Исус Христос почал научовац, за ньго ше почали интересовац и з Єрусалиму, насампредз священїки, познавателє Святого писма и фарисеє – гварел о. Борис. – И наисце, о Богу знаме тото цо нам Исус Христос о нїм гварел и пошведочел. Христос сцел утвердзиц надїю же Бог глєда тото цо страцене. Же Бог нащивює гевтих котри маю потреби, хорих, оцудзених. Исус ишол ґу таким, котрих шицки одруцели, о котрих ше нїхто нє старал. Нє забул анї на гевтих хтори ше здружели з римским войском и покрадли свой народ. Вон сцел указац же шицки маю надїю до живота после шмерци, а Бог запровадзує свою намиру и кед по наших чловеческих роздумованьох нєт надїї и хасну – заключел о. Борис. С. Барань 17. АПРИЛ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У КОЦУРЕ

РА ДОСЦ У КОЦУРСКЕЙ ПАРОХИЇ Внєдзелю у Коцуре, зоз читану, а потим и шпивану Службу Божу преславени Перши дзень Велькей ноци и у порти пошвецене пасхалне єдзенє. Медзи Службами, у Церковней сали отримана кратка вельконоцна програма и отворена вистава хтору орґанизовал Церковни одбор, КПД ДОК и парохиянє. Шпивану Службу служели штирме паноцове – парох коцурски о. Владислав Рац, капелан о. Михайло Шанта, о. Яков Кулич и о. Яков Новак, а дзияковали Иван и Марко Недичово. Отец Шанта пречитал вельконоцну винчованку владики Георгия, а Служба прейґ звучнїкох преношена и до церковней порти у хторей ше од рана зберали числени парохиянє хтори ношели зоз собу кошарки. У порти начитана тристо єдна кошарка, а пошвецали их о. Яков Кулич и о. Яков Новак. У Вельконоцней програми участвовал и хор Успения Пресвятей Богородици зоз двома пригоднима шпиванка-

ми, як и школяре штвартей класи коцурскей Основней школи, зоз хторима рецитациї и шпиванки пририхтала учителька Славица Чельовски. Славица и Цецилия Чельовски пририхтали и виставу дзецинских роботох и писанкох. Доприношенє у представи зоз своїма ручнима роботами дала и Зденка Намачиньски, а єден куцик пририхтала и монахиня Михаїла Воротняк. На вистави були виложени и икони хтори Церква достала на дарунок од Клубу русинско-сербскей традициї як и икони хтори намальовал Коцурец Маринко Єж. У церковней сали була виложена и селективна вистава фотоґрафийох зоз прешлосци и терашньосци коцурскей грекокатолїцкей церкви зоз хторих часц будзе вибрана и обявена у церковней моноґрафиї „Чувар вири, язика и руского народу”, чийо публикованє ше планує за ювилей 250 роки Грекокатолїцкей церкви у Коцуре, хтори будзе преславени у авґусту. Т. Ходак

У САВИНИМ СЕЛУ

ПОШВЕЦЕНИ ЄДЕНАЦ КОШАРКИ У Грекокатолїцкей церкви у Савиним Селу внєдзелю зоз Службу Божу на 9 годзин и пошвецаньом кошаркох зоз пасхалним єд зеньом пре славени Пер ши дзень Велькей ноци. Службу Божу служел о. Михайло Шанта, а на Богослуженю були коло трицец парохиянє. Отец Шанта пошвецел єденац кошарки зоз пасхалним єдзеньом, а по законченю Служби, було мированє. Т. Х. 17. АПРИЛ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У СРИМЕ

ВЕЛЬО МЛА ДИХ И ДЗЕЦИ Велька ноц торжествено озна- Бикич Дол чена у церквох у Сриме у шидскей општини, а понеже була красна хвиля, тото найвекше швето було означене зоз векшим числом вирнїкох на Богослуженьох през шицки днї швета. Найвецей вирних було у Шидзе, як на Богослуженьох у Страсним тижню так и на Вельку ноц. Найвецей вирних було на Перши дзень, внєдзелю, кед велї под час Служби Божей були и опрез церкви. Парох о. Михайло Режак Беркасово пречитал вельконоцну винчованку апостолского еґзарха за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгия Джуджара и у свойо и у мено Церковного одбору повинчовал швето шицким присутним у церкви, алє и гевтим хтори пре одредзени причини нє могли подзелїц воскресну радосц у храме. По Служби Божей пошвецени кошарки з пасками у церковней порти. Окремна радосц була же було досц младих и дзеци. На Други дзень Пасхи, по Служби Божей було и мированє. Торжествено було и у наших церквох у Беркасове и Бикичу, дзе Богослуженя служел парох о. Владимир Еделински Миколка. И у церквох у спомнутих валалох було вецей вирних як звичайно, а парох Еделински пошвецел паски по Служби Божей. На Други дзень швета було и мированє, а по традициї, у пополадньових годзинох о. Еделински благословел гроби, перше на теметове у Беркасове, а потим и у Бикичу. У бачинскей парохиї св. Луки у присустве красного числа вирнїкох святочно преславене швето Воскресения Господнього. Внєдзелю вчас рано служена Воскресна утриня, а потим и святочна Служба Божа зоз пошвецаньом пасхалних кошаркох. Вирних на Служби Божей було вельо вецей як звичайно. Службу Божу предводзел парох о. Дарко Рац, а сослужел и госц, римокатолїцки паноцец зоз Дякова, о. Йосип Вранчич. Двоме паноцове читали Євангелию на даскелїх язикох. Место казанї, по традициї, пречитана винчованка кир Георгия Джуджара, перше на руским, а потим и на українским язику. После Служби Божей святочно пошвецени и кошарки зоз пасхалнима єдлами у церковней порти. На Други дзень Велькей ноци була тиж святочна Служба Божа зоз мированьом. Парох предводзел Службу Божу, а сослужел римокатолїцки паноцец о. Роберт Фаркаш зоз Винковцох. Окреме радосц же облїване у Бачинцох, котре ше остатнїх рокох нє практиковало, ознова за-

22 РУСКЕ СЛОВО

Сримска Митровица

Бачинци

Шид

жило. Службу Божу ше служело и на Треци дзень Велькей ноци. У Сримскей Митровици воскресне рано у парохиї Вознесения Го споднього почало з Воскресну утриню и Литурґию з пошвецаньом паскох на 5 годзин, хтори служел парох о. Владислав Варґа, а друга Воскресна Служба Божа була на 11 годзин, док у Латярку паски пошвецени на 9 годзин. На шицких Службох у тей парохиї було вецей вирних як влонї, а пошвецене и вецей кошарки з пасхалним єдзеньом, и того року их було аж 95. Уж традицийно, при Божому гробу отримана стража, од покладаня плащанїци пияток, по воскресне рано внєдзелю, а стражу тримаю млади. На Вельку соботу, у парохийним доме наставнїца факултативней настави руского язика Моника Абодї Митрович и волонтере подручней канцелариї Националного совиту Руснацох отримали роботню писаня писанкох, на хторей участвовали 15 дзеци хтори уча руски язик. У Каритасовей акциї збераня помоци за дзеци на України хтори остали широти пре войну, вирни сримскомитровицкей парохиї назберали 40 180 динари.■ Вл. Дї. /Д. Н. / М. А./М. А. М. 17. АПРИЛ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС! У ИНДЇЇ

Фото: Оксана Стецюк

ПАСХА ПРЕСЛАВЕНА ТРА ДИЦИЙНО

У Индїї парох о. Петро Дутка служел Воскресну утриню всоботу на 17 годзин, а паски пошвецени внєдзелю на 8,30 годзин, на шпиваней Служби Божей. Традицийно, як цо и звичайно на вельки швета, окрем домашнїх, до церкви у Индїї приходза и вирни з околних местох – Земун Поля, Люкова, Бешкей и других. Окрем на Богослуженьох, вельо вирних було и на теметове внєдзелю и пондзелок, дзе ше традицийно одходзи з нагоди Пасхи. На Службох Парох Дутка тиж пречитал и апел Инициятивней ґрупи гражданох за зберанє гуманитарней помоци вибеженцом на териториї України. М. Г. К.

У БЕОҐРАДЗЕ

ПОШВЕЦЕНИ 24 КОШАРКИ

Вирни позберани у грекокатолїцкей парохиї св. Кирила и Методия у Беоґрадзе, Пасху преславели на Вельку соботу, на 18 годзин, кед декан беоґрадски о. Владислав Варґа служел Воскресну утриню и Службу Божу. По Служби пошвецени 24 кошарки з пасхалним єдзеньом, а на Богослуженю були коло 45 особи, медзи нїма и дзеци. Красне нєсподзиванє домашнїм Беоґрадяном було же до їх церкви пришла млада українска фамелия Мелїничук зоз Горнього Милановца, 200 километери далєко, преславиц Пасху зоз своїма. Парох о. Варґа у казанї пречитал вельконоцну винчованку нашого владики, а тиж и бешедовал о тим як треба пребачиц. Парохиянє ше придружели до акциї збераня пенєжней помоци за особи хтори церпя пре войну у України, та за тоту намену даровали 11 870 динари. Принєшена и окремна помоц у облєчиве, конзервох и средствох за гиґиєну. М. А. /О. Л. Р.

ПАСХА НАГОДА ЗА СОЧУВСТВИЄ З ВИБЕЖЕНЦАМИ НА ТЕРИТОРИЇ УКРАЇНИ

ЗБЕРАНЄ ГУМАНИТАРНЕЙ ПОМОЦИ Славиме Пасху, алє ше здогадуєме и блїжнїх на України дзе єст вецей як милион вибеженцох, медзи нїма коло 400 тисячи дзеци, хтори пре войну остали без своїх домох и основного за живот. Сочувствуюци з нїма, Инициятивна ґрупа гражданох за зберанє гуманитарней помоци цивилом вибеженцом на териториї України, у хторей Мирослав Гочак и Борис Варґа, обрацела ше ґу владикови, нашому еґзархови кир Георгийови Джуджарови, же би потримал їх иницияттиву, а владика препоручел же би ше помоц зберало у парохийох Еґзархату. Як гварел директор Каритасу Сербиї о. Владислав Варґа, тота инициятива координована и зоз Каритасом. По словох члена Инициятивней ґрупи Мирослава Гочака, потребне же би помоц була орґанизована и же би ше до нєй уключело ширшу заєднїцу. – Бешедовали зме зоз владиком кир Георгийом и зоз представнїками Амбасади України у Сербиї, же би ше ефикасно робело. Церква нас ту може найбаржей обєдинїц, а маме у оглядзе и же на Пасху будзе вельо людзох у храмох и на єдним месце, цо допринєше успи17. АПРИЛ 2015.

ху акциї. Увидзиме як будзе чечиц задумка, а очекуєме же у юнию будзе перше посиланє назбераней помоци оталь до України – гварел Гочак. Гуманитарна помоц подрозумює насампредз шмати и ствари особней гиґиєни и тирвацши поживово продукти. Помоц треба паковац до моцних шкаМирослав Гочак тулох, або мещкох и добре би було же би ше написало цо у тей помоци. Тиж так, добре би було добре направиц и список дародавцох, цо би допринєсло довирию медзи парохиянами. Зоз транспортом помоци, оформйованьом нєобходней царинскей документациї и доручованьом гуманитарней помоци до места пребераня – будзе ше занїмац Амбасада України у Републики Сербиї. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: АНДЄЛКА МИХНЯК ЗОЗ ШИДУ

ТЕРАЗ РОБИМ ЛЄМ ТОТО ЦО ЛЮБИМ

Пишe: Владимир ДЇТКО

Же з одходом до пензиї мож жиц кус иншак як до теди, шведочи и Андєлка Михняк, дакедишня службенїца у Войводянскей банки у Шидзе. Як и кажда жена, и Андєлка ма фамелийни обовязки, алє и часу за тото цо люби – пойсц до церкви, дружиц ше, а окреме путовац

А

ндєлка уж дзешец роки у пензиї, но, єй памятки на початок роботи у дакедишнєй Сримбанки, ище и нєшка чува. – Почала сом робиц як приправнїца 1969. року, усовершовала ше и напредовала у роботи. Закончела сом Висшу економску школу у Новим Садзе, и праве тото ми оможлївело робиц як шеф рахунководства. Була то барз одвичательна робота, компютери теди нє було, та шицко мушело буц у глави, алє и на паперох точно и на час позаписоване. Нєраз ше на роботи оставало и до вечара – памета Михнякова. И припознава же и у єй роботи нє було вше шицко так як задумовала. Кед пришла криза дзеведзешатих рокох прешлого вику, то ше одражело и на роботу у банки. Андєлка мушела пойсц на примушуюци одпочивок. То тирвало роками, и лєдво дочекала же би конєчно сполнєла условия и пошла до пензиї.

24 РУСКЕ СЛОВО

Числени нумери и финанси й ни предписаня Андєлка зачера ла з мир нєй шим жи вотом. Нє му ше ла нє пре рив но патриц на год зинку цо шицко ма по кон чиц и буц точна. Як и каждей ґазди нї, и на нєй було обисце, за гра да, ро бота у ви нї ци зоз супругом Владом, алє и вельо красше як цо дочекац и пример ко вац на унука Николу. ЛЮБЕЛА ШПИВАЦ У ДРУЖТВЕ Без огля ду на обо вяз ки, Ан дєл ка нє за бу ва ла на на шу ру ску кул ту ру и на цер кву. З огля дом на тото же одвше кра шнє шпи ва ла, 1999. ро ку при лапе ла по во лан ку шпи вац у Кул тур но-про свит ним дружтве „Дю ра Киш” у жри дло вей шпи вац кей ґру пи. Теди Ва си ль Мудри по збе рал ґру пу же нох и почал з нї ма ро биц. 17. АПРИЛ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Одходи на проби були як розтерхованє од обовязкох, та велї жени, а и я вєдно з нїма, дзечнє ходзели на проби. Обновели зме репертоар, а перши наш озбильнєйши наступ добре паметам. Було то у марцу 2000. року на концерту у Дюрдьове. Намагали зме ше порихтац облєчиво и шицко цо треба же би наш наступ бул цо удатнєйши – приповеда Андєлка. Окрем нєй, од самого початку у ґрупи шпивала и єй старша ше стра Маґдалена, а єден час и Андєлкова дзивка Йолана. Любели пойсц до наших ме стох, окреме там дзе шицки бешедую по руски, цо у Шидзе и вообще у Сриме ридкосц. По сле дзешец рокох активней роботи у Дружтве, Михнякова на програми ходзи уж лєм як нащивителька, алє, як гвари, кеди ґод треба, порихтана є гоч цо помогнуц. ЦЕРКВА КРАСНА КЕД НА НЮ И ЖЕНИ ДУМАЮ Хто виховани по християнски, тот и надалєй у живоце крача по утапшаней драги.Так и Андєлка. Ходзи до церкви на Служби, а свой баршоньови глас нє санує на богослуженьох. Активна є и при старших шестрох, женох-вирнїцох, хтори ше ста-

ПУТОВАНЯ ОДПОЧИВАЮ Андєлка гвари же барз люби путовац и же раз до рока вше найдзе часу нащивиц даєдну державу у Европи. Найчастейше путує прейґ туристичних аґенцийох з колеґинями, або познатима. Потераз нащивела Беч, Прагу, Карлово Вари, Падову, Темишвар, Сан Марино, Ватикан... – У шицких державох и городох наисце єст цо видзиц. Даґдзе то прекрасна архитектура, на другим месце, заш, природа. Любим видзиц як и индзей людзе жию, яки маю бриґи, чому ше радую... Кед чловек вецей видзи и упозна, вец ше и сам одпочинє и якошик достанє нову моц за обовязки хтори дома вше чекаю – трима Андєлка.

раю о випатрунку церкви през цали рок, а окреме под час найвекших шветох. – Нє треба забуц же нас церква отримала и у нєй ше окрем нашей вири пестує и наш руски язик. Нажаль, у нєй єст вше вецей празни места, бо людзе умераю, а млади нє порихтани поряднє приходзиц до церкви. Приду на векши швета, алє нє и на нєдзельово богослуженя. Алє так нє лєм у Шидзе, алє и по других парохийох. Ми ше стараме же би наша церква була цо красша, та на векши швета, кед єст вецей роботи, поприходзиме шицки. Робота нє чежка, шицко поробиме, попораїме, а то нам и нагода за друженє, бо ше през тидзень нє видзиме и нє чуєме. КВЕЦЕ ЯК ГОБИ Тот хто крочи до обисца Михнякових, ясне му же у нїм жиє дахто хто барз люби квеце. Посадзене у заградки, або у черепчкох, квеце так крашнє допатране и випатра як у даякей квецарнї. Но, окрем любови ґу тей роботи, або гобию, треба мац и надосц знаня, бо кажде квеце вимага иншаки условия за допатранє. У Андєлковим обисцу окреме красни амарилиси хтори найкрасши кед розквитню. Наша собешеднїца гвари же концом лєта черепчки з амарилисами вецей нє залїва, бо през жиму „шпя”, а кед почина яр, виноши их на дньове шветло, пременї глїну и почина залївац. Теди випукую пупча з краснима велькима кветами. Таке красне квесце у Михнякових и прето же вяри и вєшенї Андєлка одходзи на сайми квеца и польопривреди, купиц дацо нове, вислухац совити и поради фаховцох. – Окрем роботи коло квеца, любим пречитац и добру кнїжку, читам и „Руске слово” и провадзим цо ше случує по наших ме стох. З єдним словом – любим же на таки способ препровадзуєм свой шлєбодни час – гварела на концу Андєлка Михняк.■

17. АПРИЛ 2015.

ДОБРА ДЗЕКА – З квецом єст роботи, и часто ше ми знаю опитац же цо треба робиц же би було таке красне. Як сом уж гварела, треба коло нього вельо робиц, бо даєдно пита вецей води, друге менєй, єдно люби вецей слунка, друге же би го слунко нє пекло. Алє и квеце вельо „дава” кед є красне и кед прикрашує двор и цале обисце. На тераси мам квеца хторе заварте у склу, так же му з яри нє начкодзи мраз хтори часто зна нєсподзивац. Но, нїч нє чежко робиц, кед єст добрей дзеки – гвари Андєлка.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

ДВА ЮВИЛЕЇ 70 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА“ И 90 РОКИ „РУСКИХ НОВИНОХ“

Пише: Дюра ЛАТЯК

ҐУ ЮВИЛЕЙНЕЙ РОЧНЇЦИ „РУСКОГО СЛОВА“ (5)

ТРИ ФАЗИ ВИХОДЗЕНЯ РУСКИХ НОВИНОХ (І)

Нєполне осемнацрочне виходзенє „Руских новинох“, по официйним месце їх виходзеня, мож подзелїц на три фази. Перша фаза новосадска, т. є. кед новини виходза и друкую ше у Новим Садзе, друга фаза дяковскопишкуревска, кед „Руски новини“ виходза и друкую ше у Бискупийскей друкарнї у Дякове, а треца рускокерестурска, кед новини виходза и друкую ше у Друкарнї Руского народного просвитного дружтва у Руским Керестуре Перши числа „Руских новинох“ од 1924. року видруковани у новосадскей друкарнї „Даничич“ Д. Д. Аж по 24. число 1928. року. Тото 24 (182) число з датумом 15. юния 1928. року уж видруковала „Штампарија Учит. Ком. Друштво, Натошевић` С. Ђисаловића“ тиж у Новим Садзе Одвичательни редактор бул Дюра (Юрий) Павич. Бул високо образовани чловек (попри богословиї закончел и правни студиї под час службованя у Новим Садзе) и свойо знанє дзечнє укладал до просвитней роботи медзи Руснацами. Нєполне осемнацрочне виход зенє „Руских новинох“, по официйним ме сце їх виход зеня, можеме под зелїц на три фази. Перша фаза – новосадска, т.є., кед новини виход за и друкую ше у Новим Сад зе, а ушорює их Юрий Павич. Друга фаз – а дяковскопишкуревска, т. є. кед „Руски новини“ виход за и друкую ше у Бискупийскей друкарнї у Дякове, а ушорює их пишкуревски парох Михайло Фирак. Треца фаза рускокерестурска, кед новини виход за и друкую ше у Друкарнї Руского народного про свитного дружтва у Руским Кере стуре,

а ушорює их и нада лєй Михайло Фирак, котри у мед зичаше по стал и кере стурски парох. НОВОСАДСКА ФАЗА ВИХОДЗЕНЯ „РУСКИХ НОВИНОХ“ Новосадска фаза виходзеня „Руских новинох“ облапя период од 1924. року (4. децембер) по 1930. рок. (19. децембер). У тим периодзе виходза 302 числа, цо указує же у тим чаше новини виходзели скоро поряднє раз на тидзень. Стандардно виходзели на штирох, а святочни числа на 68 бокох. У 128. чишлє зявює ше подлїсток „Мали новини за руски дзеци“ , котри нам потераз ище нє доступни, алє тот податок зме нашли у статї о. Романа Миза: „Пред 50 роками почали виходзиц перши новини за югославянских Русинох“, обявеней у часопису „Нова думка“ ч. 9/1975, боки 7582, котру видава Союз Русинох и Українцох Горватскей у Вуковаре. Там наведзене же тот подлїсток скоро цали пополнєл учитель и поет Янко Фейса зоз своїма писнями дза дзеци. Познєйше того подлїстка вецей у новинох нє було. УШОРЙОВАЦКА КОНЦЕПЦИЯ „РУСКИХ НОВИНОХ“ Препатраюци вецей рочнїки „Руских новинох“ замерковали зме же на вецей заводи обявйовани написи под насловом „Напрям Руских Новинох’, у котрих ше писало о ушорйовацкей концепциї и поволовало читачох же би Редакциї посилали свойо предкладаня о чим би любели читац у новинох, а тиж и же би поведли и тото зоз чим су нє задовольни. Нашу увагу окреме прицагнул напис о. М. Мудрого (предсидателя РНПД) у чишлє 47 од 22. октобра 1925. року на першим боку, у котрим вон наводзи же „чує ше ту и там, же ше находза поєдинци, а и цали ґрупи, хтори су нєзадовольни зоз писаньом Руских Новинох, и то прето, же им ше видзи, же новини нагинаю, односно баржей приставаю и браня єден политически правац на роваш (на чкоду) другого“.

26 РУСКЕ СЛОВО

17. АПРИЛ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

Реновиранє закрица на новосадскей парохиї

Одвитуюци на таки пригварки, Мудри ище раз наглашує: „Р. Новини су нєпартийски новини. Их напрям, их циль, их проґрам є тот цо и Просвитного дружтва: културно подзвигованє Русинох у Югославиї на темелю християнского и народного духа.“ НОВИНИ НЄ ПОТРИМОВАЛИ АНЇ ЄДНУ ПАРТИЮ А цо ше дотика самих пригваркох на политични написи, Мудри на нїх одвитовал так: „Же ше нашо новини мушели дараз по своєй новинарскей длужносци (як хроничаре) дотхнуц и такей чинєници и такого собития, цо ше нє пачел даєдному политичарови, то нє наша хиба, бо новини муша написац, цо ше станє у держави и швеце, бо иньшак би нє були новини. Поготово муша стац новини теди на обрану, кед би дахто вдерел на наш християнски закон, бо су зато утемелєни да нам браня виру и язик. Тото робиц и так писац у новинох, то ище нє значи политику водзиц. Теди политику би водзели, кед би видзвиговали єдну партию над другу, а то нашо новини нїґда нє робели.“ А же таки пригварки такого и подобого характера було през вецей роки, потвердзує и напис Дюри Биндаса у чишлє 14(121) од 8. априла 1927. року, у котрим, медзи иншим, пише: „Єдна мала руска новинка нє могла шицким жаданьом и сподзиваньом видоволїц, бо єдни жадали, да ше миша и политика, а други баж 17. АПРИЛ 2015.

то за зле брали... Були и су и иньши пригварки, котри нє вредно споминац, бо зос самих пригвааркох ище нїхто нє мал хасну, а наша народна присловка мудро гутори, же пригвариц мож и на шедзаци’!“ Визначуюци потедишню програмну ориєнтацию як добру и хасновиту за наш народ, Биндас окреме наглашує: „С тим сцем повесц, же тота наша єдина Р. Новина (бо вецей фели р. новини нє можеме видавац) ма вельку задачу: потреби и видоволїц жаданя шицких наших южних русинох.“ Свидоми же то нє лєгка задача и же наиходзаци часи вимагаю и даяки присподобйованя змисту новинох ґу нїм, Биндас напо-

мина же „кажди зна, же ше ище нїхто таки нє народзел, цо би шицким вилагодзел, та так ше стало и з нашу Р. Новину“. Та вец констатує же „ми шицки знаме, же вони каждого и у шицким нє можу видоволїц, алє їх є єдина циль, же би голєм векшину нашого народу видоволєли“. Такого напряму ше „Руски новини“ притримовали през цали час свойого виходзеня. Ґаранция за тото бул факт же им на чолє як редакторе, вше стали священїки. (Предлужи ше)

СВЯЩЕНЇКИ БУЛИ ПЕРШИ ДОПИСОВАТЕЛЄ Уж спомнуте же длуго тирвали пририхтуюци крочаї коло видаваня новинох, бо пред тим требало утвердзиц финансийну базу, алє и розвиц мрежу дописовательох. Тоти питаня найлєпше могла розришиц Церква, прето же мала уж утвердзену гиєрархию и орґанизацию (владика гварел хто ма и о чим писац). Так же перши дописователє були священїки, богослове, або студенти Богословиї, їх колеґове и тоти котри були розположени дїловац на плану освидомйованя руского народу.

РУСКЕ СЛОВО 27

МОЗАЇК

НАЗИЇ М И Ґ О Д Е УПИШЦЕ Ш РУСКИ!!! ПО

ОСНОВНА И ШТРЕДНЯ ШКОЛА ЗОЗ ДОМОМ ШКОЛЯРОХ

Основна и штредня школа зоз Домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре образовна институция хтора иснує вецей як 260 роки. То єдинствена штредня школа, нє лєм у нашей жеми, алє и у швеце, бо у ґимназиї єст оддзелєнє у хторим ше наставу отримує на руским язику

О

крем оддзелєня общого напряму на руским язику, Школа ма єдно оддзелєнє общого напряму на сербским язику и єдно оддзелєнє штреднєй фаховей школи, напрям − туристични технїчар. У школским будинку и Дом школярох у хторим єст 80 места за школярох хтори ше зоз других местох приходза ту школовац. Школа провадзи сучасни тренди у настави и ма шицки условия за квалитетне здобуванє знаня, а ма и рижни секциї дзе школяре можу розвивац свою креативносц. Професоре нє занєдзбую анї єдного школяра прето же оддзелєня по числу школярох идеални – єст их дас 20. То барз важне понеже ше каждому школярови оможлївює же би напредовал. Школяре хторих интересує вецей од того цо предвидзене на таки способ у предносци и маю нагоду „виплївац” на верх з предметох хтори любя и усовершовац ше у нїм, алє ше и гевтим нє такой таким вредним, усадзи одредзене знанє. Национални совит Руснацох дзешецерим найлєпшим школяром хтори ше упишу до руского оддзелєня ґимназиї дава пенєжну помоц єден рок. Тиж, НС обезпечує пребуванє и костиранє у интернату школяром хтори приходза зоз других местох, а упишу ше до руского оддзелєня. Праве зоз керестурскей ґимназиї вишли велї нашо професоре, адвокати, дохторе и културни дїяче. За гевтих хтори ище вше нє знаю за цо би ше сцели вишколовац, алє знаю же сцу студирац, Ґимназия „Петро Кузмяк” прави вибор! Кристина Малацко, школярка IV класи: Понеже сом после осмей класи нє знала цо сцем далєй, уписала сом ше до керестурскей ґимназиї. Тераз, после штирох рокох, видзим же сом добре порихтана за дальше школованє. Професоре вше були порихтани помогнуц нам. Я ходзим на секцию з информатики, физики, новинарску секцию и секцию з биолоґиї. Думам же велька привилеґия школовац ше на своїм мацеринским язику и же би кажде требал вихасновац тоту можлївосц.

28 РУСКЕ СЛОВО

Анита Абодї, школярка IV класи: За тоту ґимназию сом ше одлучела прето же сом сцела научиц бешедовац на мацеринским язику, бо думам же кажде треба же би знал свой язик, алє и дацо вецей о своїх кореньох и походзеню. Понеже сом зоз Сримскей Митровици, а там нєт вельо Руснацох, керестурска Ґимназия була прави вибор за мнє. Барз сом задовольна зоз знаньом хторе сом здобула, пребуваньом у интернату, секциями и рижнима активносцами. Тоти 4 роки найкрасши у моїм живоце. Руски Керестур вше будзе валал до хторого дзечнє придзем, гоч кадзи ме животна драга одведзе. 17. АПРИЛ 2015.

МОЗАЇК „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Бувши школяре: Михайло Хома, наставнїк нємецкого язика у Школи „Петро Кузмяк”: Препоручел бим шицким будуцим штредньошколцом же би ше уписали праве до ґимназиї „Петро Кузмяк”. Предносц школярох хтори з Руского Керестура то же оставаю дома, нє муша путовац, а тоти зоз других местох можу буц на мире бо приходза до меншого и мирнєйшого штредку, єдного наисце нормалного околїска. То идеалне за школярох, алє и за родичох, бо можу буц сиґурни же им дзеци безпечни. Як бувши школяр керестурскей ґимназиї, можем ше похвалїц зоз наисце широким обсягом знаня хторе сом достал дзекуюци програми и професором, окреме цо ше дотика общей култури и нїґда сом ше нє нашол у нєприємней ситуациї пре нєинформованосц. Моника Абодї-Митрович, наставнїца факултативней настави руского язика у Сримскей Митровици: До ґимназиї у Руским Керестуре сом ше уписала, насампредз, прето же сом сцела научиц бешедовац по руски. Гоч сом у Митровици три роки факултативно ходзела на годзини руского язика, звладала сом го аж у Керестуре. Живот у интернату ми бул барз значни за одрастанє и осамостойованє. 17. АПРИЛ 2015.

Иван Медєши, педаґоґ у Школи „Петро Кузмяк”: Тоту ґимназию бим препоручел каждому хто озбильно штудира о себе и своїм школованю. То добра одскочна деска за студиранє на гоч хторим факултету. Велї нєшка успишни людзе ше праве ту школовали. Єден з остатнїх прикладох то Ясна Папуґова котра, ниа, тих дньох докторовала физику у Белґиї. Мнє ґимназия помогла у тим же сом даєдни предмети наисце полюбел та ми було вельо лєгчейше одлучиц ше же цо далєй. Думам же найзначнєйше звикнуце хторе сом ту здобул то читанє кнїжкох. Анамария Рац, прекладателька и наставнїца факултативней настави руского язика у Новим Садзе: Понеже то ґимназия общого напряму, понука широки спектар дружтвених и природних предметох. Щиро бим препоручела школяром осмих класох же би ше уписали до нашей ґимназиї. Хто други затрима еґзистенцию наших руских институцийох кед нє млади, на хторих, як присловка гвари, швет остава!

Pґимназия общого напряму Pнапрям – туристични технїчар Pтрадиция квалитетней настави Pсучасни технїчни средства Pквалитетне змесценє у интернату Pбогата школска библиотека Pрижни секциї Pдоступни интернет (wi-fi) Pкомпютерска учальня Pспортски терени Pфизкултурна сала Pтерховня (теретана) Ушорели: Ана Римар и Ася Папуґа

РУСКЕ СЛОВО 29

INFОРМАТОР

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. априла 2015. року наполня ше штири жалосни роки як нас у смутку зохабела наша мила шестра и нина

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 31. марца 2015. року занавше нас охабела и пошла до вичносци наша мила шестра и нина

ИРИНА ВАРҐА (1934–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню чуваю брат Любо зоз супругу и дзецми, шестра Ната зоз супругом и дзецми, андя Ирина зоз фамелию, андя Слава зоз дзецми Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. априла наполня шє штири жалосни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац и баба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. априла 2015. року, после краткей и чежкей хороти занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

МИКОЛА ҐОЛУБ (1949– 2015) з Вербасу З любову и почитованьом, памятку на ньго буду чувац супруга Зденка, син Александар, нєвеста Драґана и унуки Ваня и Ема Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. априла 2015. року, у своїм 66. року живота занавше нас зохабел мой брат и бачи

МИКОЛА ҐОЛУБ з Вербасу МАРИЯ ГЕРБУТ народзена Хованєц (1953–2011) з Руского Керестура Чуваме це у найкрасших памяткох Спочивай у мире Божим!

МАРИЯ ГЕРБУТ (1953–2011) Памятку на ню чуваю єй наймилши

З любову и почитованьом, памятку на ньго буду чувац шестра Гелена и шовґор Владислав Будински Семан и їх дзеци Славица, Весна Дудашова зоз фамелию и Геленка Гарвильчакова зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. априла наполнєли ше седем смутни роки як нас занавше зохабела наша мила

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. априла наполня ше штири роки як престало дуркац шерцо мойого мужа и преселєло ше до вичносци.

ДЮРДЇНКА ХОМА (1940–2008) з Руского Керестура Занавше останєш у наших шерцох. Вично ожалосцени твойо наймилши: супруг Любомир, син Златко, нєвеста Споменка, унуки Александар и Ана, як и праунучата NA ZDOGADOVANW

MA]DALENA VISLAVSKI VLADIMIR VISLAVSKI MIRE, malyr narodzena Monar (3. X 1922 – 2. X 1995) (17. I 1924 – 19. IV 2008) z Ruskogo Kerestura Mili rodi~i, va{a dobrota i po`ertvovnosc ostanw nam u vi~nim pametanx. Dzekuwme vam za {icko co sce za nas zrobeli. Sin Ynko i dzivki Irina, Zlata i Mariy zoz fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im!

30 РУСКЕ СЛОВО

МИКОЛА КАНДРАЧ (1926–2011) з Коцура

Ожалосцена супруга Мария

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. априла наполня ше дзевец роки и осем мешаци як ме зохабела моя мила дзивочка

АНА КАНДРАЧ (1949–2005) з Коцура Ганчо, красни часи препровадзени зоз тобу навики у шерцу чувствує твоя ожалосцена мац

17. АПРИЛ 2015.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. априла 2015. року наполнєли ше штерацец жалосни днї як занавше пошла до вичносци наша мила

ИНФОРМАТОР Завод за културу войводянских Руснацох розписує

ЗДЕНКА ЧОЛАКОВ народзена ТУРИНСКИ (1965–2015) з Нового Саду З любову и почитованьом буду ю чувац у найкрасших памяткох Римарово Най спочива у мире Божим!

* дзе цо будзе * У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ На соботу, 18. априла 2015. року, на 20 годзин, у Руским културним центру у Новим Садзе (Йована Суботича 8), ансамбл Драмского студия РКЦ премиєрно виведзе театралну представу Танкреда Дорста “Die kurve/Круцина (або курва)” у режиї Звонимира Павловича. Пре огранїчене число патрачох карти мож обезпечиц або резервовац на тел. 021/529-626, або у Клубу РКЦ, односно 060/64-34-889 (Тома Горняк). ***

ТЕАТЕР ЗОЗ КЛАДЗАНОХ У ШИДЗЕ И ДЮРДЬОВЕ КПД „Дюра Киш” зоз Шиду и КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова того викенду домашнї Театра „КЛЮД” з Кладзанох, зоз Словацкей. На соботу, 18. априла, госци з Кладзанох на 20 годзин у сали Културно-образовного центру у Шидзе буду бавиц представу „Кабаре з востоку”, а на нєдзелю, 19. априла, з исту представу на 15 годзин наступя у сали КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове. ***

ДНЇ ТЕАТРА У КОЦУРЕ У Доме култури Коцур буду 17. 18. и 19. априла, з нагоди ювилейох 40-рочнїци театралней творчо сци, 45 роки роботи у култури и 60 роки живота нашого ґлумца и режисера, Дюри Макая. *17. април 2015, пияток 19 годзин – отверанє вистави фотоґрафийох, 19, 30 годзин – проєкция представи “Франтовнїца”, проєкция представи “Святко и Меланка”. *18. април 2015, собота 19,30 годзин – проєкция представи “Поп Чира и Поп Спира”, проєкция представи “Мистер долар”. *19. април 2015, нєдзеля 19,30 годзин – проєкция представи “Зла жена”, проєкция представи “Ожало сцена фамелия”. Уход шлєбодни. Орґанизацийни одбор 17. АПРИЛ 2015.

КОНКУРС ЗА ПУБЛИКОВАНЄ МАСТЕР РОБОТОХ ОД ОКРЕМНОГО ЗНАЧЕНЯ ЗА РУСКУ КУЛТУРУ, ЕДИЦИЯ ИНОВАЦИЇ “ВЛАДИМИР ҐАРЯНСКИ”

Обявює конкурс за публикованє одбранєних мастер роботох зоз обласци дружтвених наукох хтори у вязи зоз розвойом рускей заєднїци, а окреме з обласци язика, литератури и историї. Приявиц ше можу авторе одбранєних мастер и маґистерских роботох, хтори ище нє публиковани на другим месце (як окремна публикация, сепарат, або цалосц у составе заєднїцкей публикациї). Конкурс оворени од 15. априла по 31. юлий 2015. року. Прияви зоз приложеним єдним прикладнїком на паперу и на компакт диску (вилекторована и кориґована верзия), зоз звитом Комисиї одредзеней за оцену мастер/маґистерскей роботи, як и наукову биоґрафию автора послац, або однєсц на адресу: Завод за културу войводянских Руснацох Конкурс за публикованє мастер роботох Едиция иновациї “Владимир Ґарянски” Футожска 2/3, Нови Сад 21 000 Критериї за публикованє мастер роботох: – Мастер робота муши буц написана (або преложена) по руски, – робота треба же би була од значеня за руску заєднїцу, – робота муши задоволїц високи науково-виглєдовацки критериюми (ориґиналне виглєдованє), – обсяг роботи одредзує Завод (100 боки), – комисия ма брац до огляду час реализованих мастер/маґистерских роботох. Резултати конкурса буду познати у септембру, а наукова мастер робота будзе публикована по конєц 2015. року. Конкурс будзе реализовани з помоцу членох комисиї хтору творя: директор (або особа котру вон менує спред Заводу) и двоме фаховци: єден зоз науковим и наставним званьом з обласци руского язика и литератури, и єден з обласци историї. директор Заводу за културу войводянских Руснацох мр Серґей Тамаш

ЯВНА ПОВОЛАНКА Шицким припаднїком рускей националней заєднїци, котри маю даяки кнїжки значни за спознаванє руского идентитета, а сцу их подаровац до приручней библиотеки Заводу за културу войводянских Руснацох, можу их придац на адресу: Завод за културу войводянских Руснацох, Футожска 2/3, 21000 Нови Сад. Контакт телефон: 021 548 421, имейл: zavod.rusini@gmail.com директор Заводу за културу войводянских Руснацох, мр Серґей Тамаш

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** PREDAVAM rezanu ydl>nu po specifikaci> z prevo`enqom, kubni meter 185 evra i lati 5h3 dlu`ni meter 0,32 evra. Telefon: 021/6350–088; 060/6350–088 od 7 do 21 godzin. Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu na osnovu ~lena 10. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<”, ~islo 135/04 i 36/09) obyvxw

OBVISCENW

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок No{itelq prowkta “Tелеком Сербия” а.d., Таковска 2, Beo}rad, podnwsol vimogu za даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС-Паризкей комуни (UMTS)-НСУ144” u ul<ci Паризкей комуни число 25, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 4944, K.O. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Podatki i dokumentacix zoz vimogi no{itely prowkta mo` vidzic u prostorijoh Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu, Ul<ca Rumenacka 110, Novi Sad, robotni dn< od 10 do 15 godzin по 11. май 2015. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увида, презентациї и явней розпрваи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок (“Slu`beni gla{n<k RS”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увида можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей упрви за защиту животного штредку. Явна розправа и презентация отрима ше 12. мая 2015. року, у просторийох Городкей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад з початком на 12 годзин. [icki zainteresovani, u ~a{e 10 dn< od dny obyvjovany togo obvisceny, mo`u dac svojo dumanw u pisanej formi na adresu Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW o prinw{enim ri{enx `e potrebne precenqovanw vpl>vu застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву na `ivotni {tredok prowkta baznej stan>ci mobilnej telefoni> “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” No{itelq prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV”, на Булевару ошлєбодзеня число 115, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 933 K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku 8. априла 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-229/15, `e potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok i o odredzovanx obsygu i zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) ~lena 192 pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi no{itely prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu “NSУ191, НСЛ191 НСБулевар ошлєбодзеня IV”, prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci za mobilnu telefonix, “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV”, на Булевару ошлєбодзеня число 115, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 933 K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, нo{itelq prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, (u dalq{im tekstu No{itelq Prowkta) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Odredzuw {e `e No{itelq Prowkta, Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok za prowkt – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV”, на Булевару ошлєбодзеня число 115, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 933 K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, u poglydze obsygu zmistu, virobku u skladze zoz ~lenom 17. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok i Praviln<kom o zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05)

OBGRUNTOVANW

No{itelq Prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci za “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV”, u ul<ci Булевар ошлєбодзеня число 115, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 933 K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом pлановане postavynw штиросекторней antenskej sistemi за обсяги UMTS и LTE. На антенских ношачох постави ше штири дуал-банд антени Kathrein К80010150, по єдну за кажди сектор. Азимути антенох зо обидва системи 0 ступнї (за перши сектор) 90 ступнї (за други сектор), 215 ступнї (за треци сектор) и 280 ступнї (за штварти сектор). Konfi}uraciy primodava~a baznej stan<ci za sistemu UMTS 3+3+3+3, za sistemu LTE будзе 1+1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo

32 РУСКЕ СЛОВО

informovany i MZ “Перша войводянска бриґада”. U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе число 283454/1 од 27. септембра 2012. року, заключени медзи Скупштину станарох будинку на Булевару ошлєбодзеня 115, Нови Сад. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” число 2011/14-111 МК и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV”ВИМЕНКИ, число 2011/14-111 МК/ВИМЕНКИ хтору виробела акредитована Лаборатория Института “Ватроґаз” zoz Нового Саду. Радио бazna stan<ca mobilnей telefoniї “NSУ191, НСЛ191 НС-Булевар ошлєбодзеня IV” ma vkupnu efektivnu zarxxcu moc od 2004 W (за шицки штири sektorи) за систему UMTS a за LTE вкупну efektivnу zarxxcа moc 2786 W (за шицки штири сектори). Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze, `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu zarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok-to~ku 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenzitetу vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci na~ala prevenci< i predоstro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpokladuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mira u slu~ax udesu i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlu zarjovany a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

17. АПРИЛ 2015.

ИНФОРМАТОР/СПОРТ ЧЕРВИНКА

ШАХОВСКИ КЛУБ “ОМЛА ДИНЄЦ”

НА ВЕЛЬКОНОЦНИМ ТУРНИРЕ У МИНИ-РУКОМЕТУ

ПОСЛЕ ВЕЛЇХ РОКОХ УСПИШНЕЙ РОБОТИ КЛУБ ПРЕД ЗАВЕРАНЬОМ Шаховски клуб “Омладинєц” котри ше змага у Войводянскей лиґи – ґрупа Бачка, и то уж коло 10 роки успишни и ма длугу традицию, нажаль, остал без финансийней потримовки Општини Вербас

Злата Паплацко екипом-учашнїком уручела по рукометну лабду

Школяре IV а класи ОШ „Петро Кузмяк” з Руского Керестура пондзелок, 13. априла, участвовали на Вельконоцним турнире у мини-рукомету, на хторим ше змагали 17 школярски екипи з вецей сушедних местох. Керестурски мали рукометаше бавели штири змаганя – процив парнякох з Червинки, Сивцу, Крущичу и Бездану, а пририхтали их учителє Мелания Рамач и Славко Надь. Промотерка турниру була наша визначна рукометна ґолманка и бувша репрезентативка у рукомету Злата Паплацко зоз Керестура, котра екипом-учашнїком уручела по рукометну лабду. Од орґанизатора Турнира, РК „Лаки” з Червинки”, шицки учашнїки достали по писанку. М. З.

МАК розписує Конкурс за авторски фотоґрафиї на хтори ше можу явиц шицки заинтересовани млади. Тема Конкурса шлєбодна. Фотоґрафиї треба послац на мейл адресу mak.magazine@gmail.com, а 12 вибрани фотоґрафиї буду обявени на муровим календаре, хтори у юнию видзе як додаток у МАК-у. Єдна особа може послац вецей авторски фотоґрафиї, хтори треба же би мали минималну резолуцию 6 Mpx, же би були цо лєпшого квалитету (нє посилац фотоґрафиї зняти зоз фейсбуку). Зоз фотоґрафиями треба послац и свойо особни податки (мено, презвиско и место пребуваня).

Конкурс тирва од 13. априла по 5. май

17. АПРИЛ 2015.

Янко Бесерминї

Шаховски клуб “Омладинєц” уж длугши период найлєпши и найуспишнєйши шаховски клуб у Општини Вербас, а 2014. року завжал 2. место, цо найлєпши успих клуба по тераз. Нажаль, остал без финансованя, понеже на конкурсу за финансованє спортских клубох котри розписала Општини Вербас зоз клубу придали стари, прешлорочни формулари хтори ше и тераз находза на сайту Опшини и на хторих нє пише же су нєважаци. – Шаховски клуб нє обвисцени же отворени нови сайт на хторим вишли и нови формулари, а на конкурсу Клуб одбити без ришеня, обгрунтованя и без права на жалбу – гварел предсидатель клубу Янко Бесерминї. После вецей розгваркох предсидателя Янка Бесерминя зоз компетентнима особами задлуженима за спорт у вербаскей оптштини, поведзене же клуб нє ма право на жалбу, же одлука конєчна, и же за тот рок зоз Општини нє достаню средства за функционованє Клуба. Прето є примушени назберац средства за функционованє зоз других жридлох, та модлї шахистох и любительох шаху же би виратовали ШК “Омладинєц” од завераня и уплацели средства – кельо можу. Пенєж барз потребни за реґистрацию Клуба, котизацию, рейтинґ таксу, трошки судийох и змаганя. Жиро рахунок на котри мож уплациц пенєж то: Банка Интеса 160928086-09 за ШК “Омладинац”. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ЯРНЇ „РУСИН” ВИПРАВЯ ЄШЕНЬСКУ ЧАСЦ ФК „Ґраничар” – ФК „Русин” 0:2 (0:1)

Кула: стадион на „Гедеру” патрачох 300. Судия Лалуя (Червинка) Ґоли дал: Милан Дюрич у 22. минути и 90. минути. Жовти картони при Русиновцох: Павлович. Бавяч змаганя: Милан Дюрич РУСИН: Ж. Орос, Ланчужанин, Колошняї, Барна, Й. Гарди, Павлович, Б. Орос (Катона), Грнчяр, Дюрич, Б. Бранкович, Чизмар (Будински) У 21. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, Русин внєдзелю у Кули звладал Кулу зоз 2:0. На тот способ ше Русин реваншовал Кулянцом за єшеньске пораженє 1:4 на Ярашу.

Точку на змаганє положел Милан Дюрич у 90. минути кед на исти способ, алє тераз на другей капури, дал ґол за Русин. Настало вельке одушевиє у публики, бо медзи патрачами на кулским Гедеру, голєм половка були Керестурци. Русинова велька застава розпрестарта на уходзе на Яраш, чекала побиднїкох зоз Кули. Русин у Кули указал найлєпше бависко на початку яри. ФК „Слоґа” – ФК „Русин” 3:1 (1:0) Милан Дюрич

Чонопля: у 20. колу предпрешлей стреди Русин бавел у Чоноплї и страцел од першопласованей екипи зоз 3:1. На тим змаганю Русин добре бавел, а у 69. минутуи виєдначел на 1:1. Ґол дал Дюрич. После приятого ґолу домашнї такой почали водзиц зоз 2:1, Русин мал нагоди виєдначиц на 2:2, нє вихасновал их, а домашнї у 90. минути “оверели” побиду. Треб надпомнуц же Русин до Чоноплї одпутовал лєм зоз 11 бавячами. ФК „Русин” – ФК „Омладинєц” 4:0 (1:0)

Руски Керестур: у 19. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор у одличним змаганю фодбалере Русина цалком надбавели другу екипу на таблїчки Омладинєц зоз Буковцу. Ґоли за Русин дали: Боян Бранкович 2, Реля Ланчужанин и Александар Чизмар. Бавяч змаганя бул Боян Бранкович. На нєдзелю до Керестура приходзи Полєт зоз Каравукова. Русиновци ше нєдзечнє здогадую єшеньского пораженя од 8:0 у Каравукове. Шор будзе врациц длуство. Тота екипа Русина то може зоз потримовку полного Ярашу, а змаганє Русин–Полет ше бави праве там. Змаганє почина на 16 годзин и 30 минути, а по словох тренера Златка Саянковича, Русин на нєдзелю бави у комплетним составе. В. Сеґеди

Русинова велька застава розпрестарта на уходзе на Яраш, чекала побиднїкох зоз Кули

З мудру тактику и добрим бависком фодбалере Русина у Кули надбавели Кулу. Першу нагоду за ґол мали Кулянци, алє ґолман Орос добре интервеновал. Потим Дюрич вибегнул сам опрез домашнього ґолмана, алє копнул до лабди хтора пошла коло ґолу. Русин дал ґол у 22. минути кед Дюрич, хтори нєпреривно мал двох чуварох, на штредку терена поспреведал обидвох, сцекол и звладал домашнього ґолмана Калинича. После приятого ґола, домашнї почали бавиц оштрейше як цо треба, алє нагоди за ґол нє мали. Полунагоди ґолман Орос успишно бранєл.

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

БАЧИНЧАНЄ ПОБЕДЗЕЛИ У БИКИЧУ У 17. колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид, ОФК “Бикич” прервал серию побидох, а нєсподзиванє же на домашнїм терену страцел од ОФК “Бачинцох”з резултатом 1:0. Беркасовски Сримец страцел на домашнїм терену од Єдноти зоз Шиду – 2:1. Ґраничар тиж дома страцел од Омладинца (М) 4:1; а Братство процив Єдинства бавело 2:2. Борец з Илинцох дома страцел од Омладинца (Б) 1:0; ОФК “Бинґула” тиж дома страцела од Синдєлича 3:2, а Напредак победзел Гайдук 2:0.

34 РУСКЕ СЛОВО

На таблїчки Напредак прешвечлїво водзи зоз 49 бодами, други ОФК “Бикич” ма 39 боди, треци Омладинєц (М) и штварти ОФК “Бачинци” маю по 36 боди. У 18. колу на нєдзелю, ОФК “Бикич” на госцованю ма бавиц процив Омладинца (М); ОФК “Бачинци” процив водзацого Напретку, Гайдук дочекує Сримец, а Єднота ОФК “Бинґулу”. Синдєлич будзе бавиц процив Борца, Омладинєц (Б) процив Братства, а Єдинство дочекує Ґраничар. Вл. Дї. 17. АПРИЛ 2015.

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ЖАБЕЛЬ–ТИТЕЛЬ

БАЧКА ЗАЗНАЧЕЛА ИЩЄ ЄДНУ ПОБИДУ ФК „Бачка“ 1923 – ФК „Младосц“ (Радичевич) 5:1

СОБОТОВИ ДЕРБИ БУЛ ИСКРОВ ФК “Искра” – ФК “Будучносц” (Савине Село) 2:1

Патрачох: коло 200. Ґоли за Искру дали: Душан Крняїч и Дамян Ґубаш. ИСКРА: Медурич, Зарин, Малїк, Ери, Дамир Ґубаш, Ваяґич, Бурда, Надь, Крняїч, Малацко, Сердар. До бависка вошли: Дукич, Дамян Ґубаш и Малеш.

Фодбалере Бачкей ище раз указали добре, алє и атрактивне бависко

БАЧ КА: Ґашич, Ян ко вич, Чирин, Матич, Курушич, Марко вич, Бо ґ да нов, Круль, Ґолич, Мушицки, Данґу бич. До бависка вошли Ґаїч, Шанта и Вуйович, а вишли Боґданов, Круль и Янкович. Прешлей соботи, у 14. колу Медзиопштинскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, дюрдьовска Бачка на домашнїм терену победзела Младосц зоз Радичевичу з резултатом – 5:1. Фодбалере Бачкей ище раз указали добре, алє и атрактивне бависко. Почали водзиц уж у 4. минути, з ґолом хтори дал Боґданов. Младосц ше бранєла, пробовала нападнуц, медзитим, охрана Бачкей кажди раз була ефикасна. После длугшей акциї опрез ґолманского простору Младосци, лабда дошла до Круля хтори дал ґол у 25. минути. Фодбалере Младосци нє мали ришенє за добри напади Бачкей, та напади углавним пробовали застановиц з фаулами. Таке бависко ишло на хасен Бачкей, а шлєбодне бице з оддалєносци од 20 метери вихасновал Янкович хтори дал ґол прейґ „живого мура“ у 29. минути. Пошвид17. АПРИЛ 2015.

ко ушлїдзело ище єдно шлєбодно бице, а искусному Янковичови ше oзнова удало. На самим початку другого полчасу госци такой рушели до нападу. Поспишело им ше войсц до ґолманского простору дзе домашнї направели фаул. Зоз досудзеного пеналу у 46. минути, Младосц посцигла свой єдини ґол на змаганю, а останї ґол посцигнул Мушицки у 57. минути. По конєц змаганя Бачка мала ище вельо шанси медзи хторима було бице Мушицкого зоз „ножнїчкох“, мед зитим лабда закончела у рукох ґолмана Младо сци. Пре нєспортске справованє у екипи Бачкей, Маркович до стал жовти, а Чирин червени картон. Истого дня бавели и други Бачково селекциї. Пионире 2006. рок страцели 7:0 процив Слоґи, пионире 2004. рок победзели ЖСК 8:1, пионире 2002. рок бавели 1:1 процив Кабелу. Змаганє хторе мал бавиц подро сток процив Сoфексу з Футоґу преложене за 19. април. Шлїдуюце змаганє Бачка бави на нєдзелю у Бачким Петровим Селу процив Єдинства. М. Рамач

У 14. колу Мед зиопштинскей ли ґи Вербас–Жабель–Титель, змаганє Искри и Будучно сци пре вельконоцни швета одбавене всоботу 11. априла. Пре вельки ривалитет котри иснує медзи тима двома клубами, очековало ше напарте и оштре змаганє, а таке очековали и патраче котри у шумним чишлє пришли на Искров стадион. Медзитим, на терену була друга слика и бависко було цалком фер и коректне. Од самого початку змаганя ше видзело же фодбалере Искри вецей жадаю побиду як го сци. Гоч ше бавело углавним на стредку терена, Коцурци були тоти хтори частейше мали лабду и хтори давали темпо у бависку. У першим полчасу нє було нагоди за ґол анї на єдним боку, алє и попри таким бависку Крняїчови ше удало дац ґол, та Искра пошла на одпочивок з єдним ґолом предно сци. У паузи змаганя тренер Искри Слободан Василєвич направел два вименки, та ме сто Ерия и Надя до бависка вошли Дамян Ґубаш и Малеш. Нєодлуга ше указало же тренер направел прави поцаг, понеже Искра почала бавиц живше, а праве Дамян Ґубаш дал и други ґол за Искру. Радосц Искрових фодбалерох нє тирвала длуго понеже го сци зоз Савиного Села по сле даскелїх минутох зменшали резултат на 2:1. Тот ґол нє вплївовал на Искрових фодбалерох котри предлужели нападац и мали ище даскельо добри нагоди, алє резултат до конца остал 2:1 за Искру. По сле того кола Искра остала на 5. ме сце на таблїки зоз 24, бодами и тераз ма лєм єден бод менєй праве од Будучно сци котра на 4. ме сце. У шлїдуюцим колу Искра одходзи до Локу дзе будзе бавиц процив екипи Слоґи, хтора ше остатня пласовала З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 35

РОК LXXI ЧИСЛО 15 (3624) НОВИ САД, 17. АПРИЛ 2015. РОКУ

■ ЧИ ДАРАЗ У РУСКИМ КЕРЕСТУРE

БУДЗЕ ИНДУСТРИЙНА ЗОНА?

КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ

ЯР ДР МАФТЕЯ ВИНАЯ

Дня, 17. априла 2015. року у Городскей читальнї у Суботици Програма: – Покладанє квеца на гроб Мафтея Виная у предполадньових годзинох – На 19 годзин у Городскей читальнї отверанє вистави фотографийох Марияни Павловичовей з Руского Керестура, зоз єй кнїжки фотографийох Проблеми” ” – Литературни вечар – Госци вечара: Мая Зазуляк, редакторка часопису за младих МАК, Цецилия Надь з Руского Керестура, хтора будзе бешедовац о своєй кнїжки поезиї и Михаил Рамач з Дюрдьова, хтори тиж представи свою кнїжку поезиї. – Яким Винаї з Руского Керестура, сотруднїк МАК-у – У музичней часци програми буду участвовац Анамария Колошняї и Златко Русковски з Руского Керестура После програми, у просторийох Дружтва Руснацох у Суботици, Штросмаєрова 8, будзе отримане друженє за шицких учашнїкох.

Фото: Танита Ходак

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ ОБНОВЙОВАНЄ ЖИВОТА, ОБНОВЙОВАНЄ ПРИРОДИ