Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

РОК LXXIII ЧИСЛО 15 (3728) НОВИ САД, 14. АПРИЛ 2017.

ПОЧИТОВАНИ КОЦУРЦИ

■ ПРОТЕСТИ „ПРОЦИВ ДИКТАТУРИ”

Коцурци нє гражданє другого шора, живот на валалє муши буц привилеґия а нє кара. 23. априла Ви општинска власц! У идуцих штирох рокох будзе нам так як векшина одлучи!

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ БОРБА ЗА РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ У ДЮРДЬОВЕ

ОШЛЄБОДЗМЕ ВЕРБАС

У ВЕРБАСКИХ „КАРПАТОХ”

КПД „Карпати” през викенд отримана традицийна роботня з тему Велькей ноци, а участвовали дзеци хтори виучую мацерински язик. Учителька руского язика у вербаских основних школох Славица Мали визначела же пред роботню школяре мали у школох пририхтуюци годзини, на хторих рисовали и учели писнї о Велькей ноци. Дзеци рисовали малюнки, фарбели писанки и правели прикраски, а вец и рецитовали писнї о преслави найвекшого християнского швета. А. Л.

Фото: Александра Лендєр

РОБОТНЯ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ У просторийох вербаского

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0178N

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС!

ЗМИСТ

ВИНЧОВАНКА

ПОЧИТОВАНИМ ЧИТАЧОМ, ВИНЧУЄМЕ ВЕЛЬКОНОЦНИ ШВЕТА ■ Тижньовнїк 4–5. Ришованє статуса школярох зоз України 6–7. Покраїнска Влада и службене хаснованє язика и писма

■ Нашо места 8–9. Локални виберанки у Вербаше 10. Вимога за премесцанє Прилапююцого центру у Шидзе

■ Економия 12–13. Резервация пиячного простору у Вербаше

■ Култура и просвита 16–17. Тема – Предносц менших оддзелєньох 23. Подобова вистава у РКЦ

■ Дом и фамелия 19–21. Ґу Велькей ноци – писанки 22. ЖеноблоґИя

■ Мозаїк 24–25. Розгварка зоз Даряном Гардийом, студентом у Словацкей

■ Медзипростор за кафу и виключеня 26–27. Руски Нюз Себастияна Нярадия

■ Людзе, роки, живот 28–29. Наш госц – Федор Скубан, професор физики у Новим Сазде

■ Духовни живот 30–31. Квитна нєдзеля у наших Парохийох

■ Информатор

Фото: В. Вуячич

32–35. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Локални фодбалски лиґи 38–39. Перша фодбалска судийка у Шидзе

На насловним боку – Квитна нєдзеля у Вербаше Авторка фотоґрафиї – Александра Лендєр

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жирорахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

2 РУСКЕ СЛОВО

14. АПРИЛ 2017.

ВЕЛЬКОНОЦНА ВИНЧОВАНКА

ВОСКРЕСЕНЄ ИСУСОВО, то швето надїї и живота Исусовим Воскресеньом воскреснул и чловек и вєдно з Нїм вошол до БоЗ жей слави. Пред Воскресеньом Сина Бо-

жого нєможлїве було анї подумац же би чловек бул учашнїк и нашлїднїк Нєбесного Царства, а по Воскресеню ше то случело. Друга Особа Божа прето и постала чловек, же би прейґ жертви на крижу, у котрей превжала на себе вину шицких людзох, оможлївела спашенє каждому. Зоз таким чином, по дару Божого одкупеня, людски живот постава вични и достава нови смисел и нове значенє. У Исусовим Воскресеню ше находзи полнота таїнства людского живота и виход зоз цмоти до шветла. Зоз шветлим Воскресеньом Бог запалєл у наших шерцох искру вири до особного воскресеня, и надїю до оптимистичного живота на жеми. Исусово Воскресенє – то швето надїї и живота – то жридло нашого оптимизма и вири до заєднїцкого живота. З Воскресеньом Христовим почал час нового стваряня, а Воскреснути постал Драга и Правда жемского путешествия, постал штредзиско и смисел вири до живота. То вични правди котри нам у тим жемским живоце даваю силу и моц спроцивиц ше своїм слабосцом и бориц ше за вични вредносци. Воскресенє Христово нам дава моци наздавац ше и процив надїї, бориц ше за правду, и спроцивйовац ше нєправди. У шветлє вири и Исусового Воскресеня и власне воскресенє достава нову вредносц. Кажда доброта, чесна робота, кажда любов и жертва з Воскреснутим доставаю димензиї вичносци. Радуйме ше и вешельме ше Исусовей побиди над грихом, над нєнависцу и зависцу, бо вони вецей нє маю тей моци и сили овладац зоз нами. Тота животна енерґия ше находзи у Исусовим Воскресеню. Од Воскреснутого черпайме моци за кажди крочай котри по Божей волї, за кажде дїло дїлотворней любови и кажду жертву, котри вец буду ґаранти и за нашо славне воскресенє. 14. АПРИЛ 2017.

З нагоди швета Воскресеня Христового привитуєм шицких з радосним привитом: Христос Воскрес! – Воистину Воскрес! Ваш Владика + Георгий

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ШКОЛЯРЕ ЗОЗ ЗАКАРПАТСКЕЙ ОБЛАСЦИ УКРАЇНИ У КЕРЕСТУРСКЕЙ ҐИМНАЗИЇ

ЗАЄДНЇЦКИ ИНТЕРЕС, АЛЄ И ВЕЛЬКА ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ

Фото: В. Вуячич

Пишу: Мария АФИЧ Иван САБА ДОШ

У Роботней ґрупи хтора треба же би ришовала конкретни проблеми коло пребуваня школярох зоз Закарпатскей обласци України у керестурскей Ґимназиї, попри представительох Школи и Националного совиту и фаховци зоз ресорного покраїнского Секретарияту

Покраїнским секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци, 5. априла на схадзки Акцийней роботней ґрупи за премосцованє препреченьох за приход школярох зоз Закарпатскей обласци України на школованє до ґимназиї „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре Одбору за образованє Националного совиту Руснацох зоз заменїком покраїнского секретара Миланом Ковачевичом, оформене заєднїцке Роботне цело хторе у законских ра-

РУСКА МАТКА БУЛА ИНИЦИЯТОР Най здогаднєме, дзеци зоз Закарпатскей обласци України приходза ше школовац до керестурскей Ґимназиї уж седем роки, гоч инициятива настала ище дзеведзешатих рокох прешлого вику. Иницировала ю Руска матка, у рамикох активносцох Шветовей ради РРЛ, и по словох єй предсидателя, Дюру Папуґу, мотив и теди бул помоц у образованю дзецох зоз Закарпатскей обласци, алє и очуванє руского оддзелєня Ґимназиї, хторе теди мало вше менєй школярох. – На основи наших намаганьох у Шветовей ради розробели зме идеї же би Русини у других жемох спатраюци ше на образовни модели у нас у Сербиї, могли витвориц шицки образовни ступнї. Найменєй можлївосци у тим мали у Закарпатскей обласци України, та їх приход до нас бул двойнїсти хасен, и нам, и им, бо наших школярох вше нєдосц. Теди зме и од обласного ґубернатора Александра Ледиди, достали формалне допущенє за тоту активносц, покончели зме же би на основи документох од нашей Школи могли ту присц, и теди то було досц за їх леґалне школованє. Прето и їх дипломи, хтори ту здобули, урядово кодификовани и дзеци их там далєй можу хасновац. Но, правда же кед би їх школяре предлужовали студиї у нашей жеми нє маю вецей привилеґиї коло финансованя. Думам же то була єдна добра идея хтору тераз треба доробиц, и наздавам ше же ше витвори – гвари Дюра Папуґа.

4 РУСКЕ СЛОВО

микох будзе робиц на розришованю конкретних проблемох за приход школярох з України. На схадзки участвовали шицки члени спомнутей Акцийней ґрупи – у мено Школи „Петро Кузмяк” директорка Хелена Пашо Павлович, Татяна Бучко Рац, Любица Няради, а у мено Националного совиту Руснацох Миломир Шайтош и Желько Ковач, як и предсидатель Совиту Славко Рац. У оформеним Роботним целу буду Нярадийова и Бучко Рацова, потим Шайтош и Ковач и двойо фаховци зоз Секретарияту. Як дознаваме, час за розришенє тих законских и правних препреченьох нє одредзени, и найскорей то нє будзе по идуци школски рок 2017/18, а як поведзене на схадзки, без їх розришеня нє треба понагляц з приводзеньом школярох. СИҐУРНОСЦ ДЗЕЦОХ ПРИОРИТЕТ ШКОЛИ По словох директорки Хелени Пашо Павлович, Школа сце витвориц тоту добру идею Совиту о приводзеню школярох до оддзелєньох Ґимназиї по руски, алє осторожно и по закону, маюци у оглядзе скорейши искуства и проблеми. О нїх у конструктивней розгварки зоз заменїком покраїнского секретара за образованє Миланом Ковачевичом було надосц бешеди, понеже вон окреме сцел чуц арґументи Школи у тим процесу. Гоч українски школяре тераз маю законске право на школованє, по думаню директорки Школи и ту єст нєусоглашеносци понеже ше система нашого основного образованя, и система у України, розликує. 14. АПРИЛ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК – Им основна школа тирва осем плус два роки, а нам осем, и вони после осмей класи кед приду до нас, нє маю закончену ОШ, ми им ю практично, претаргуєме. Кед приду ту, нє маю тот основни документ о законченю ОШ и до тераз, кед ше уписовали хибела им основна документация. И гоч вони закончовали нашу Ґимназию, лєгко ше прилагодзели и научели и наш и сербски язик, уклопели ше до нашей системи, алє гоч ту и закончели штредню школу, цо далєй? Далєй преходносц затераз нє обезпечена. Кед ше у нашей жеми сцу уписац на факултет, вони странски державянє, и муша пойсц на самофинансованє. Значи, ту им нє помогнуте нїч, а ми мушиме патриц и интерес тих школярох, нє лєм наш интерес. Я думам же им треба обезпечиц сиґурне, зоз законом заґарантоване школованє, и вец их ту привесц – прешвечена директорка. НАЦИОНАЛНИ СОВИТ ПРОМОВУЄ ИДЕЮ Идею о приходу школярох зоз Закарпатскей обласци у континуитету промовує Национални совит. Окреме же пред даскельома роками подписане и Спорозуменє медзи Закарпатску обласцу и АП Войводину, зоз чим потвердзена и основна законїтосц о школованю дзецох з України. Заш лєм ше указало же воно нє достаточне за цалком адекватне змесценє и пребуванє тих школярох. Як познате, за тоти роки даскельо школяре и закончели нашу Ґимназию, алє праве у тих двох сеґментох – змесценю и пребуваню було надосц проблеми. О тих проблемох терашня директорка Школи Пашо Павловичова гвари: – Кед наша педаґоґиня Нярадийова винєсла потерашнї искуства о тих практичних препреченьох и о проблемох коло роботи зоз школярами з України хтори потераз було, понеже то адолесценти хтори пробую шицко, з хторима треба буц 24 годзини, и треба их вивесц на праву драгу, бо су нам з довирийом дати старац ше о нїх. На схадзки зме ше зложели же ми мушиме направиц правну и законодавну основу, як и цепли и солидарни одношеня ґу нїм як цо ма фамелия. И член Акцийней роботней ґрупи и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач свидоми же ище єст препреченя: – Гоч Совит покончел же би Покраїна финансовала пребуванє тих школярох, правда лєм єдну штварцину цени – тельо кельо за школярох зоз Сербиї плаца родичи, цо тераз виноши 5 500 динари. А по терашнїм закону за школярох з иножемства би ше мушело плациц економску цену пребуваня котра три раз векша. Ми як Совит, тедишнї директор Заводу за културу, директорка Школи и я, влонї о тих проблемох пробовали бешедовац у Министерстве вонкашнїх дїлох и у Школярским стандарду, алє нє було резултати. Прето думам же то будзе добра драга же ше у тим покраїнски Секретарият понукнул помогнуц. Наявели нам же уж по шветох зидземе як Роботне цело – толкує Ковач. Член Акцийней ґрупи и Роботного цела Миломир Шайтош як найважнєйше визначує общи интерес яки ма школованє дзецох зоз Закарпатскей обласци у керестурскей Ґимназиї, алє хтори тиж наклада вельку озбильносц и одвичательносц же би ше тоту намиру реализовало як треба: – Кед ше нам тота намира уда, ришиме будучносц нашей Ґимназиї, а барз помогнєме и нашим у старим краю, понеже там добре привитана можлївосц же би ше школовали по руски. Медзитим, перше нєобходне обезпечиц шицки потребни условия же би дзеци мали подполну законску сиґурносц. Понеже маме потримовку нє лєм од ресорного Секретарияту алє и других институцийох, наздавам ше же тераз вихаснуєме вигодни момент – заключує Шайтош. Гоч, за шицко спомнуте будзе требац вецей часу як ше думало, добре же вєдно робя шицки заинтересовани инстанци у нашей заєднїци, а ище лєпше же потвердзена потримовка покраїнских институцийох.■ 14. АПРИЛ 2017.

ЕЛЕКТРОНСКА СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ГЛАСАНЄ БУДЗЕ ПОВТОРЕНЕ Од пиятку, 7. априла, та до 12 годзин пондзелок, 10. априла, тирвала електронска схадзка Националного совиту Руснацох, на хторей ше гласало о предкладаню кандидатох за членох Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох. По резултатох електронского гласаня, дате предкладанє нє достало потримовку векшини членох Совиту, так же одлука на тей електронскей схадзки нє принєшена. УО Заводу за културу войводянских Руснацох ма 9 членох, а як кандидати були предложени 12 особи, за трецину вецей од числа членох Одбору. На електронскей схадзки ше гласало за єдинствену лїстину од 12 кандидатох, а нє поєдинєчно.

Зоз записнїка з електронскей схадзки НС видно же з 19 членох Совиту у гласаню участвовали 16, дзе „за” предложених кандидатох гласали осем члени, „процив” були пейц, єден член гласал после часу предвидзеного за гласанє, а пейц члени Совиту нє гласали. По резултатох гласаня – одлука о кандидатох за членох УО Заводу за културу войводянских Руснацох на тей схадзки нє принєшена, понеже лїстина нє достала потребну потримовку векшини членох Совиту, односно найменєй 10 гласи. Пред електронску схадзку Совиту, од 3. по 5. април перше отримана електронска схадзка його Одбору за културу, на хторей з векшину гласох вигласана потримовка предложеним кандидатом за членох УО Заводу. Зоз 14 членох Одбору за културу, на електронскей схадзки у гласаню участвовали 10 члени, дзе „за” предложених кандидатох гласали 9, а єден глас бул „стримани”. Як дознаваме у Совиту, пошвидко будзе отримана схадзка Вивершного одбору Совиту, хтори спатри настату ситуацию и предложи вименєну лїстину од 12 кандидатох за членох УО Заводу, о хторей ше потим знова будзе гласац, вироятно по нєдзелї, тиж на електронскей схадзки Националного совиту Руснацох. Кед же кандидати достаню векшинску потримовку, Национални совит их предложи Покраїнскей влади, хтора як други соснователь менує дзевец членох Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох. Становиско обидвох сосновательох Заводу же би ше состав нового Управного одбору обявело аж док будзе вигласани на Националним совиту и меновани на Покраїнскей влади. М. З.

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК ГРАЖДАНСКИ ПРОТЕСТИ „ПРОЦИВ ДИКТАТУРИ”

ПОКРАЇНСКА ВЛАДА И СЛУЖБЕНE ХАСНОВАНЄ ЯЗИКА И ПИСМА

МЕНЯЦ И ВЛАСЦ, И СИСТЕМУ

ИНСТИТУЦИЙНА ПОТРИМОВКА ВЕЦЕЙЯЗИЧНОСЦИ

Фото: В. В.

У Беоґрадзе, Новим Садзе, Нишу и ище дзепоєдних векших городох у Сербиї уж други тидзень тирваю граждански протести под назву „Процив диктатури” чий повод становиско учашнїкох же предсидательски виберанки були нєреґуларни. Протести орґанизовани прейґ дружтвених мрежох, а учашнїки визначую же за нїма нє стоя опозицийни политични партиї, чиїм лидером порученє же су нє привитани на демонстрацийох. У протестох, хтори почали пондзелок после виберанкох, у Беоґрадзе кажди дзень участвую вецей тисячи, углавним млади и студенти. То перши вельки протести од политичних пременкох 2012, односно 2014. року.

Протести почали як вираз нєзадовольства пре виберанково резултати, односно же виберанки нє отримани у фер и демократскей атмосфери и же кандидат власци бул фаворизовани у медийох и хасновал функцию и державни ресурси у кампанї. Протестанти спозорюю же було прициски на гласачох и тарґованє з гласами. У медзичаше, артикуловани вимоги, хтори у двох катеґорийох. Конкретни вимоги вимагаю одвичательносц пре нєлеґитимни виберанки – змену членох Републичней виберанковей комисиї пре нєпочитованє одлуки Уставного суду Сербиї у вязи виберанкох на Косове, змену предсидательки Народней скупштини пре блокаду роботи законодавного дому, як и змени одвичательних у РТС-у и РТВ-у пре нєпочитованє задаткох явного медийного сервису у предвиберанковей кампанї, змену членох РЕМ хтори нє реаґовал на потупйованє медийних стандардох у кампанї, алє и ревизию Єдинственого виберацкого списку и електронске персонализоване гласанє, же би ше онєможлївело манипулованє и прицисок на гласачох. Политично, протест вимага змену Александра Вучича и владаюцей елити, алє є и процив институционализованей опозициї, хтору обвинює же спричинєла и леґитимизовала нєшкайши стан у держави и дружтве. З часом протест еволуовал зоз политичного до антисистемого бунту, понеже ше вимага и пременка приоритетох економскей и социялней политики у Сербиї, хтора през остатнї децениї вше баржей на хасен политичней и економскей елити, а на чкоду и терху обичного граждана. До фокусу вошли роботнїцки права, вимоги за реконституованє социялней держави, децентрализованє власци и департизацию явней сфери. Младежски и студентски вимоги потримали вецей нєзависни синдикати и нєвладово орґанизациї, а урядово синдикални и студентски орґанизациї ше од нїх оградзели. Представителє власци их углавним иґнорую, а тримаю же за нїма стої „дакедишнї ДОС”. Протести мирни, отримую ше у карневалскей атмосфери и затераз були без инцидентох. И. С.

6 РУСКЕ СЛОВО

У Велькей сали Скупштини АП Войводини вовторок, 28. марца, подпредсидатель Покраїнскей влади и покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци Михаль Нїлаш подписал контракти о додзельованю средствох за витворйованє предметних активносцох орґанох и орґанизацийох, установох и институцийох з Войводини у чиєй ше роботи службено хаснує язики и писма националних меншинох. У буджету АП Войводини у 2017. року за тоту намену опредзелєни 9,5 милиони динари – за проєкти зоз спомнутей обласци, оспособйованє занятих за хаснованє язика одредзеней националней меншини, за розвой системи електронскей управи у условийох вецейязичносци, за трошки вирабяня и поставяня вецейязичних таблох з назвами местох, улїцох, площох, орґанох, орґанизацийох, обвисценьох, як за друкованє вецейязичних формуларох и явних публикацийох. Бешедуюци на сходзе з добитнїками средствох Михаль Нїлаш визначел же нєможлїве бешедовац о очуваню окремносцох єдней националней заєднїци – векшинскей, лєбо меншинскей – кед вона нє може хасновац свой язик и писмо. НАЦИОНАЛНИ СОВИТИ У штредкох дзе жию Руснаци конкретни резултат тих контрактох було видно уж прешлого тижня, з поставяньом нових тро, односно двоязичних таблох з назвами местох на уходох до Коцура и Руского Керестура, а за доставанє средствох з обласци службеного хаснованя язика и писма углавним конкурую локални самоуправи, односно їх рижни оддзелєня, лєбо явни подприємства. Тото нам потвердзела и секретар Националного совиту Руснацох Таня Арва Планчак, алє Совити тоти хтори спозорюю локални самоуправи и суґерую же би, там дзе нєт, лєбо дзе єст даяки гришки, поставели, односно виправели назви местох, лєбо орґанизацийох и установох и на язикох национал-

ЗАКОН

У Закону о службеним хаснованю язикох и писмох стої же „на територийох у хторих язик националней меншини у службеним хаснованю, мена орґанох хтори окончую явни овласценя, назви єдинкох локалних самоуправох, населєних местох, площох и улїцох и други топоними ше виписує и на язику дотичней националней меншини, по єй традициї и правопису.”

них меншинох хтори ше службено хаснує у даєдним штредку. – Но, локални самоуправи то можу прилапиц, лєбо нє, углавним то завиши од їх добрей дзеки, а Национални совит Руснацох з часу на час спозорює на замерковане по тим питаню. Остатнї приклад дзе зме реаґовали то же на уходзе до Вербасу назва места виписана лєм по сербски, а нє и на язикох меншинох чийо язики ше службено хаснує у вербаскей општини, но за тераз нє маме повратну информацию чи то виправене – гвари Таня Арва Планчак. 14. АПРИЛ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК Тиж так, на схадзки Националного совиту у новембру прешлого року принєшена и нова одлука о традицийних назвох населєних местох по руски. Обявена є у „Службеним глашнїку АПВ”, а послата є и до шицких локалних самоуправох дзе и руски язик службени. Як гвари Арва Планчакова, општини/городи би мали мац и прекладательох за язики хтори им службени (цо уж єден час нє случай), а вязано за назви улїцох по местох и на руским язику, нїяки закон их нє обовязує же би консултовали Совит о точносци и правилним писаню мена улїци, та єст приклади же су погришно понаписовани. На другим боку, о назвох местох ше углавним консултую и з Националним совитом. ТЕРИТОРИЯЛНИ ЄДИНКИ САМОУПРАВИ Но, можебуц така пракса будзе вименєна, понеже, як на подписованю контрактох визначел Михаль Нїлаш – з Акцийним планом за витворйованє правох националних меншинох за прегваряцке Поглавє 23 о приступаню ґу Европскей униї утвердзене же ношителє одредзених активносцох и локални самоуправи, а єден з ношительох активносцох з того плану и Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци.

– Влада Републики Сербиї прешлого року прилапела Акцийни план за витворйованє правох националних меншинох за прегваряцке Поглавє 23 о приступаню ґу Европскей униї, з чим РС унапредзованє основних людских и меншинских правох и шлєбодох поставела до институцийного и законодавного рамику, а у тим и полне почитованє права на хаснованє мацеринских язикох и писмох, з флексибилну примену уводзеня мацеринского язика до службеного хаснованя. Вшелїяк, у складзе з потвердзенима медзинароднима спорозуменями, цо подрозумює и обезпечованє средствох за финансованє тей обласци з буджетох, та терашнє обезпечованє и розподзельованє средствох орґаном и орґанизцийом на териториї локалних самоуправох у хторих ше службено хаснує голєм єден язик националней заєднїци, єдна з активносцох АПВ у смислу ношителя витворйованя Акцийного плану - гварел Михаль Нїлаш. Ґу тому, окреме визначел же Войводина як реґия препознатлїва вшадзи у Европи, та и у швеце, по мултикултурализме, чия ознака и вецейязичносц. – То медзи найвекшима богатствами нашей Войводини, и важне тото богатство зачувац, пестовац и унапредзовац, а то мож лєм кед зме здружени и єдинствени у витворйованю того цилю - гварел подпредсидатель Покраїнскей влади и покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини-национални заєднїци Михаль Нїлаш. М. Зазуляк 14. АПРИЛ 2017.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ЯР НЄЗА ДОВОЛЬСТВА И нєшка ме на хвилю боля ноги пре стотки, та и вецей километри хтори сом преґажел по улїцох и площох Нового Саду и Беоґраду у борби за почитованє виберанковей дзеки гражданох Сербиї. Того 1996. на 1997. рок у протестних колонох були студенти и гражданє хтори нєдвосмислово поручели же нє приставаю же би ше прекравала їх дзека указана на локалних виберанкох. Пияти октобер була кулминация того нєзадовольства, после хторей зме, озда конєчно вошли до циклусу нормалней транзициї власци и єй зменлївосци на фер виберанкох. Поведло би ше, студентария ше пошвецела ученю и ментовала ше улїчней политики, а тоти хторих политика и далєй интересовала, анґажовали ше у странковим живоце. Седемнац роки познєйше, студенти знова на улїцох. Виступели дзень после обявйованя резултатох предсидательских виберанкох, кед постало нєминовне же премиєр Сербиї вибрани за предсидателя держави уж у першим кругу, зоз 40 одсто гласами вецей як другопласовани кандидат. Курс держави нє будзе ше меняц, политика тиж остава иста. Но, та, цо сцу на улїци кед шицко „чисте як слиза”? Хто стої за протестами, кед ше шицки мейнстрим студентски орґанизациї оградзели? Нє ясне им же их партиї и политичаре виманипулую за свойо интереси? То лєм дзепоєдни питаня у вязи чечуцих протестох поставени у медийох и на дружтвених мрежох. Поставяю их аж и дакедишнї протестанти з дзеведзешатих. А тераз ше задумайце у ситуациї младого чловека у двацетих и вчасних трицетих хтори ше будзи после виберанковей ноци свидоми же ше держава по дзеки векшини зведла на єдного чловека хтори по урядово менованє на положенє предсидателя урядово будзе окончовац функцию предсидателя Влади, а потим, прейґ нового премиєра, найскорей и нєурядово. Нє цалком є прешвечени же то виберанкова дзека „чиста як слиза”, бо ше уж приповеда же на виберанкох було вшелїяк. Його парняки патра цо скорей зложиц диплому и сцекац „прейґа” бо ту нє можу найсц роботу од хторей мож жиц, а нє лєм преживйовац. Родичи му слабо посилаю з дому, бо нєт. Лєбо пожнї плаца, лєбо мала пинзия, лєбо шицко идзе на длуства банком. А за гоч яку прерспективу, нєобходна партийна кнїжочка даєдней од странкох на власци. У найвекших медийох шицко красне и добре, та виходзи же його бриґи лєм изоловани случай. Опозиция розєдинєна, саможива, компромитована, сатанизована и марґинализована, же ю керую аж и предсидательски кандидати хторих потримала. Як вец най чудне же дакому преверши, же видзе на улїцу и вимага радикалну пременку цалей системи хтора будована остатнї трицец роки. Видзи ше же тим младим людзом уж наисце досц шицкого, а число вимогох рошнє з дня на дзень. Окрем даскельо полу-резултатох, нєт назнаки же даєдна будзе сполнєна. Медзитим, нє можем их критиковац, бо з протестом указую же сцу жиц у своєй жеми, же ю любя и почитую, же веря же може, и муши буц лєпша. Хто то нє почувствовал у младосци, тот нїґда наисце анї нє жил. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2017

ШЕЙСЦ ЛЇСТИНИ НА ЛОКАЛНИХ ВИБЕРАНКОХ У ВЕРБАШЕ

ЗА ОДБОРНЇКОХ ПРЕТЕНДУЮ 180 КАНДИДАТИ Локални виберанки за Скупштину општини Вербас буду на нєдзелю, 23. априла, а за одборнїкох претендую 180 кандидати. Урядово преглашени шейсц лїстини: Сербска напредна странка, Социялистична партия Сербиї, Сербска радикална странка (двотрецинска лїстина), Рух социялистох, коалиция „Ошлєбодзме Вербас” (Демократска странка, Социялдемократска странка и Лиґа социялдемократох Войводини) и Рух „Досц було” (єднотрецинска лїстина) Анкету зме правели зоз кандидатами шейсц лїстинох хтори познати у рускей заєднїци, а вони нам одвитовали на питаня прецо ше кандидовали, цо найвекши проблем у нашей локалней заєднїци и за котри акциї ше буду закладац кед постаню одборнїки. ВИКТОР БЕСЕРМИНЇ, менаджер, лїстина СНС – Главни мотив ми борба за лєпшу општину и город. Бул сом и опозициони одборнїк, и у власци, алє ми то вше була мотивация. У прешлим зволаню сом бул попредсидатель скупштини и мали зме вельо схадзки и вельо одлуки и тераз треба же бизме их применьовали. Найвекши проблем нєзанятосц, алє и Вельки бачки канал. То вельки и комплексни проблеми за чийо ришованє треба часу. Централни пречисцовач на нашей териториї, алє є европски проєкт и нє маме над нїм инґеренциї. Проблем и у тим же општина нєреално оценєна як високо розвита, а зоз тим и нашо права на даваня зоз републики менши. Будзем провадзиц политику странки и будзем бавиц тимски. Порихтали зме одлуки о закупйованю жеми у индустрийней зони же бизме прицагли фирми, пририхтали ше за их условия и зменшали нєзанятосц. То главни циль, бо кед єст вецей роботи, вец ше буджет полнї. Теди єст пенєжу за спорт, за културу... ДЕЯН ЗАГОРЯНСКИ, дохтор общей медицини, лїстина СПС-а – Прешвечени сом же сом зоз своїм искуством (предсидатель КПД „Карпати”) можем баржей уплївовац на злєпшованє условийох за роботу нєвладового сектору и здруженьох гражданох и обезпечиц адекватну потримовку за роботу з боку локалней самоуправи. Жадам помогнуц руским дружтвом, алє и гражданом Вербасу. Конкретно думам же даєдни нашо дружтва у нашей општини маю цалорочни континуитет у роботи, а третирани су як фиктивни дружтва, та су єднак и проєктно финансовани.

8 РУСКЕ СЛОВО

Проблем и подле ошвиценє у Старим Вербаше, мали паркинґ пред КПД „Карпати”, брудни беґель, депония хтора вше блїжей при Старим Вербаше, потим длуге чеканє у дохтора... Зоз особним анґажманом пробуєм вплївовац злєпшац и олєгчац здравствену защиту тим котрим є наисце потребна. Мам инициятиву, алє и нови идеї як би ше велї комунални проблеми на локалу могло ришиц. ЯСНА МАЛИ, дипломована правнїца, лїстина СРС – Я нєзанята дипломована правнїца зоз положеним правосудним испитом и перспектива ми досц нєсиґурна, окрем кед нє порушам приватне подприємство. Рушаюци од того,жадам зоз своїм знаньом и искуством робиц на олєгчаню условийох плаценьох порцийох за подприємнїкох. Найвекши проблем нєдостаток чувствительносци компетентних за потреби гражданох Вербасу. Нє водзи ше достаточно рахунку о людзох хтори шорови и доприноша заєднїци, нє наградзує их ше, а требало би. Думам и же даваня гражданох за рижни порциї, поведзме порциї на маєток, нєоправдано вельки. Вєдно зоз одборнїками зоз моєй лїстини будземе ше старац за просперитет польодїлцох и так же им ше зменша поглєдованя, поведзме за пиячни закуп. Дзецом спортистом бим обезпечела безплатну автобуску карту, асфалтовали бизме тротоари... Робели бизме на прицагованю инвеститорох до општини. ЗЛАТКО НАДЬФЕЇ, технїчар машинскей енерґетики, лїстина Рух социялистох – Похопел сом же мушим рушиц од себе, кед жадам дацо пременїц у Коцуре. Препознал сом енерґию людзох хтори ме предложели и прето сом штварти на лїстини. Жадам ше бориц за обични, мали, алє животни ствари у Коцуре, алє и у општини. З другима словами, жадам превжац одвичательносц. Найвекши проблем нєзанятосц и нєиснованє сущней економскей и социялней политики. Єст и векших про14. АПРИЛ 2017.

НАШО МЕСТА ОПШТИНА ВЕРБАС

блеми, алє, по моїм, мудрейше нам же бизме ше обрацели ґу локалним проблемом же бизме нє трацели час и енерґию на ґлобални проблеми хтори ше ришує на висших уровньох. Перша ствар хтору поробим вязана за локални проблем жительох Коцура, а то же би сом за Добродзечне огньогасне дружтво поробел шицко гевто цо дотерашнї власци роками обецовали, а нє сполнєли. Приоритет ми Коцур, прето будзем слухац проблеми Коцурцох и будзем ше бориц же би сом їх проблеми ришовал у локалним парламенту. ЯСМИНА ДОЛАПЧЕВ, професорка сербского и руского язика, коалиция „Ошлєбодзме Вербас” – Нєзадовольна сом зоз станом у општини и прешвечена сом же знам и можем го злєпшац. У прешлим мандату сом була одборнїк, алє зме як опозиция нє могли пременїц одлуки векшини и застановиц велї погришни одлуки хтори приведли по препаданє општини. Тераз остатнї час же бизме то поробели. Подприємства препадаю, утаргує ше явне подприємство за превоз, загашела ше локална медийна хижа. Каждодньово ше девастирує и демотивує подприємства и установи хтори кельо-тельо успишни. Найвекши проблем же функцию и роботу доручую людзе зоз членску карточку, а нє фаховци и образовани людзе. Постарала бим ше же би же пенєж розпоредзовал правилнєйше и рационалнєйше. Свидома сом же даваня владох зведзени на минимум, прето бим од кореня ришовала сущни проблеми зоз ясним планом и визию за далєй. Жадам окрипиц привреду, укладац до инфраструктури же бизме прицагли инвеститорох и финансиї зоз других фондох. МИРОСЛАВ ФА, електроинжинєр, лїстина ҐГ Рух „Досц було” – Нїґда сом потераз нє бул у странки, алє сом почувствовал же наисце шицки мири добрей и фер политики превершени. Политика ше умишала до наших животох, вецей нє мож буц з боку. У тим руху сом нашол людзох хтори роздумую исто як и я и вєдно можеме помогнуц и себе, али и шицким Вербащаньом. Проблеми Вербасу заґадзеносц Велького бачкого каналу хтора ше роками нє ришує, а єст заинтересованих фаховцох и инвеститорох за тото питанє, алє воно ше зоз локалу нє порушує. Мали зме моцних ґиґантох концом прешлого вику, а тераз шицки препадли. Вербас тераз вообще нє интересантни за инвеститорох. Кажде у домену своєй професиї може помогнуц же би општина була лєшша. Жадам зоз своїма знанями и способносцами допринєсц же би шицким було лєпше у будучносци. На тей лїстини образовани, алє и фамелиярни людзе и нїхто з нас нє политикант. Тото же зме нови на политичней сцени нас видвоює од других.■ А. Лендєр 14. АПРИЛ 2017.

ЗБОР ГРАЖДАНОХ НОВОГО ОРАХОВА

ШМЕЦИСКО И ДАЛЄЙ ВЕЛЬКИ ПРОБЛЕМ Прешлого тижня Месна заєднїца Нового Орахова отримала збор гражданох на котрим предсидатель Совиту Йожеф Фекете поднєсол звит о роботи за прешли рок, и план за тот. На сходзе були присутни и представителє цивилних орґанизацийох котри доставаю финансийну помоц. Состав того Совиту вибрани пред двома роками и як перши задаток себе задали обновиц водоводну

мрежу. Роботи на обнови почали 2015. року, предлужели 2016. року, а, найвироятнєйше ше законча аж того. Потерашнї роботи коштали 5,5 милиони динари, а пенєж обезпечени прейґ конкурсох з покраїни Войводини и Оштини Бачка Тополя. Тиж и сама Месна заєднїца участвовала зоз власнима средствами. Вельо поробене и на оправяню драгох. Виасфалтована драга од Ґунарошу ґу Орахову, як и даскельо улїци у месце. Тиж так, боси драги посипани зоз тварду подлогу, закончени роботи на завичайней хижи у валалє, на теметове, и на церкви. Пре нєфахову роботу у Основней школи „18. октобер” кед ше доправяло перши поверх, мури ше почали злєговац, та ше нагло мушело санировац закрице и повалу. Преширени парк и поставене ошвиценє коло нього, а у рижних нагодох ше помогли социялно загроженим фамелийом. Финансйно помогнуте шицким цивилним орґанизацийох у валалє, а їх представителє погуторели о своїх активносцох и на цо потрошели достати пенєж. Найвецей розправи, заш лєм, було коло шмециска. Понеже є нє оградзене, шири ше на шицки боки, а тому нєшору доприноша и тоти цо глєдаю метални одпад. Ришенє видно у отвераню єдного заєднїцкого одпаду за вецей места, котри будзе оградзени и будзе мац чувара. Шицки звити прилапени, а тогорочни збор гражданох останє запаметани по малим чишлє присутних, гоч шицки Ораховчанє о тим були на час информовани. Лю. Р.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ВИМОГА ШТАБУ ЗА ПОЗАРЯДОВО СИТУАЦИЇ У ШИДЗЕ

ПРЕМЕСЦИЦ ПРИЛАПЮЮЦИ ЦЕНТЕР Општински Штаб за позарядово ситуациї у Шидзе, всоботу отримал наглу схадзку, а причина бул инцидент хтори спричинєл миґрант пияток пополадню, кед нєовласцено вошол до єдней хижи у городзе, у хторей були малолїтни дзеци, окраднул обисце, а дзеци ше барз позлєкали. Тота нємила подїя знємирела Шидяньох, а вистка ше ширела прейґ дружтвених мрежох. Штаб после схадзки хтора тирвала дакус вецей як пол годзини, а хтора була заварта за явносц, одлучел же би ше од державних власцох глєдало же би Прилапююци центер за миґрантох при гайзибанскей станїци у Шидзе (у будинку дакедишнєй клальнї „Срим) дислоцирал, односно премесцел з того подруча. – На тот крочай зме були примушени пре нємилу подїю хтора ше случела пияток, а я як предсидатель општини обецуєм нашим гражданом подполну безпечносц и сиґурносц. Нажаль, нє перши раз же ше случела така нємила подїя хтора знємирела явносц. Нє жадаме же би нашо гражданє жили у страху и прето будземе од компетентних вимагац же би ше тот прилапююци центер заварло – кратко после схадзки новинаром гварел Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид и командант Штабу за позарядово ситуациї. Потераз, полиция ше нє оглашела у вязи того инциденту хтори виво-

лал миґрант и затераз нєт информациї чи вон идентификовани и загарештовани. По нє у ря до вих ин форма ци й ох, нє познати миґрант прешлого пияток пополадню вошол до обисца фамелиї Штимац у улїци Срети Славує ви ча, коло га й зи банскей драги, хторе нє так да лє ко од Прилапююцого центру. У обисцу було єденацрочне малолїтне дзивче, и єй сушеда, дзевецрочна пайташка. Од старших нє бул нїхто дома. По нєурядових приповедкох, вон махал зоз шекерку, и з обисца вжал мобилни телефони, алє на щесце нє покалїчел дзеци хтори дожили шок. Накеди миґрант пошол, дзеци обвисцели одро снутих о нємилей подїї, а вони поволали полицию. Полицийна управа у Сримскей Митровици ше нє оглашела зоз сообщеньом, лєм гварене же полиция пребера оперативни мири же би тот миґрант бул одкрити, идентификовани и загарештовани. Пондзелок пополадню у парку у центру Шида, позберала ше ґрупа гражданох на протестни сход, хтори заказани прейґ дружтвених мре-

жох. На сходзе бешедовала и Бранислава Штимац, дзивчецова мац до чийого обисца миґрант вошол. – У тим чаше, кед вошол миґрант до двора зоз шекерку, нє була сом у обисцу, а мойо дзивче ше бавело зоз пайташку. Кед го видзели сцекли до лєтнєй кухнї, и од страху ше за варли, а вон во шол до хи жи, украднул два мобилни телефони и бутєлар, и сцекол – гварела присутним Бранслава Штимац. На сходзе були присутни и дзивчата. Под час проте сту подписова ло ше петицию з хтору ше вимага заве ра нє спом ну то го при лап но го центра. Позберани ше порадзели же надалєй буду зберац подписи и орґанизую протестни сходи, док ше тото питанє нє риши. Вл. Дїтко

ЧЕРВЕНИ КРИЖ У ШИДЗЕ ОРҐАНИЗУЄ РОБОТНЇ

МИҐРАНТКИ ХАСНОВИТО ПРЕПРОВАДЗУЮ ЧАС Червени криж у Шидзе отримує роботнї психо-социялней помоци под назву „Язик нє препреченє” за миґрантки зоз Прилапююцого центру за миґрантох у Шидзе. Слово о креативних роботньох, а потераз отримани штири. – Роботнї отримуєме пондзелками у наших просторийох на хторих ше вирабя предмети з волни, потим пра-

10 РУСКЕ СЛОВО

виме перли, малюєме и прикрашуєме предмети у технїки „де купаж”. Роботнї водзи Душанка Пестелек з помоцу наших активистох. Роботнї тирваю 120 минути и облапяю ґрупи по 10 жени миґрантки, хторих у прилапююцим центре у Шидзе єст коло 50 – гвари Душица Полетан, секретарка Червеного крижа у Шидзе. Праве през креативни роботнї женом оможлївена психо-социялна потримовка же би вишли зоз прилапююцого центру и на хасновити способ препровадзели час. Роботнї нагода и же би жени були едуковани у вязи опасносцох тарґовини з людзми. Наша собешеднїца визначує же ше роботнї отримує звонка прилапного центру, у цалком иншаким амбиєнту яки миґрантки звичайно маю каждодньово. Вони дзечнє прилапели участвовац у роботньох и час им швидко прейдзе хасновито, цо и циль такого креативного друженя. Вл. Д. 14. АПРИЛ 2017.

НАШО МЕСТА РЕКОНСТРУКЦИЯ МАҐИСТРАЛНЕЙ ДРАГИ НОВИ САД–ЗРЕНЯНИН

БЕЗПЕЧНЄЙШЕ И ШВИДШЕ ДО ДЮРДЬОВА Министри у Влади Републики Сербиї, министерка будовательства, транспорту и инфрструктури Зорана Михайлович и министер привреди Ґоран Кнежевич, як и директор канцелариї Европскей банки за обнову и розвой у Сербиї Данил Берґ, и о.д. директор ЯП „Драги Сербиї” Зоран Дробняк, пияток нащивели роботу на реконкструкциї маґисталней драги Нови Сад–Зренянин, на часци медзи Катьом и Зренянином. Як гварене под часц презентованя того проєкта, реконструованє будзе поробене по найвекших стандардох и облапи вибудов кружних цекох на крижаньох драгох Жабель–Дюрдьов и Нови Сад–Зренянин, як и реконструованє драги з приступом з маґистрали до населєного места Арадац, стара драга до Жаблю зоз На драги ґу Зренянину, крижна драга Жабель–Дюрдьов будзе кружни цек Зренянину, крижанє драгох пред мостом над Тису и приходи з горватских на маґистралу. За проєкт регабитра служба „Шидпроєкт” зоз Шиду. Робота ма буц законлитация драгох и унапредзенє безпечносци транспорту чена за 15 мешаци, односно як сообщене 22. марца 2018. видвоєне коло 761 милиони динари. Проєкт ше финан- року. На месце дзе започате реконструованє, од крижаня сує зоз средствох кредита Шветовей Банки, Европскей драгох Дюрдьов–Жабель и Зренянин–Нови Сад ґу Зреинвестицийней банки, Европскей банки за обнову и ро- нянину преходни, алє спомалшени. звой, як и средства зоз державного буджета. Будзе реконИсти дзень, роботи нащивело и руководство Општини струоване коло 23 километри, роботу окончує подприєм- Жабель на чолє з предсидательом општини Чедомиром ство „Войпут” зоз Суботици, проєкт поробел Институт Божичом и городоначалнїк Зренянину Чедомир Янїч. за драги АД Беоґрад и „Ґеопут” д.о.о. Беоґрад, а надпаС. Саламун

ВЕЛЬКОНОЦНА ВИСТАВА У НОВИМ ОРАХОВЕ

ПИСАНКИ ЯК ИНСПИРАЦИЯ Форум женох „Армида” и Секция за ручни роботи „Чипки и ружи” при месней заєднїци Нового Орахова, и того року з нагоди Велькей ноци орґанизовали виставу ручних роботох. Вистава тирвала три днї, перши дзень зоз своїма роботами на тему курчатка ше представели оводаше и школяре нїзших класох. Трецого дня, всо-

боту, за дзеци орґанизоване и фарбенє писанкох, а нащивели ю и Ораховчанє, и госци зоз околних местох. Лю. Р. 14. АПРИЛ 2017.

РОБОТИ У НОВОВЕРБАСКЕЙ ПАРОХИЇ

ДО ЛЄТА УШОРИЦ ПАРОХИЯЛНИ ДОМ Концом марца розпочало ше роботи на обнови помоцних просторийох коло церкви Святого Владимира у Новим Вербаше. Церковни одбор и парохиянє других парохийох и церквох ше зєдинєли коло идеї и жаданю же би до лєта ушорели парохиялни двор. У першей фази поваляни стари, очкодовани обєкти, як цо то обор за животинї, чардак и „пушнїца” же би у парохиялним дворе було вецей простору и же би ше тоти просториї могло хасновац за потреби церкви. На истим месце потим добудовац єдну помоцну просторию, а праве тих дньох ше закончує финални роботи на обєкту. – Роби ше кажди дзень, кед за то єст часу. Каждодньово присутни голєм дас пейц парохиянє, а потераз у акцийох участвовали вецей як 20 особи. На тих роботних акцийох ве-

льку учасц вжали и жени зоз чим ище раз указали схопносц и жажду помогнуц и чувац парохию. Жени у церковним одборе указали свою вельку моц и пожертвовносц, без огляду на даєдни предходни коментари – гварел о. Иґор Вовк. Планує ше додатно адаптовац обєкт як лєтню кухню хтора будзе злучена зоз котловнїцу и просторию за огриву. Тиж так, на шицких обєктох ше заменї закрице, алє вироятно же ше роботи анґажованше предлужи кед прейду вельконоцни швета. А. Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ РЕЗЕРВАЦИЇ ПИЯЧНОГО ПРОСТОРУ У ВЕРБАШЕ

Пише: Александра ЛЕНДЄР

ВЕКШИ ПРОБЛЕМ БЕЗПЕНЄЖНОСЦ, ЯК ЗАКУП Закупйоваче тезґох ше поносую на условия и орґанизацию на пияцох, алє и роздумую чи им ше виплаци предавац на пияцох, бо плацаца моц жительства обачлїво менша

вне комуналне подприємство „Комуналац” зоз Вербасу у марцу подписовало контракти о резервациї пиячного простору за шлїдуюцу сезону 2017/2018. року зоз заинтересованима продукователями и тарґовцами. Стара цена закупу була 18 500 динари по єдней тезґи, а кед же закупци жадаю закупиц два тезґи, єдну на Вельким (соботовим) и єдну на Малим (стредовим) пияцу, доставаю попуст, та рочни закуп двох тезґох на двох пияцох 13 500 динари. ПРЕМЕНКИ У ОДНОШЕНЮ НА ПРЕШЛИ РОК Новосц у тим же заинтересовани закупци тезґу можу виєднац и у наиходзацим периодзе, алє по ценох хтори векши за 30 одсто. Тоти хтори ше потераз нє остарали за тезґи буду у нєзавидней ситуациї. Без огляду на тот факт, шеф обраховйованя и наплацованя Милько Милянич гварел же нє було векши пременки у одношеню на прешли рок. – Закуп покончени як ше и обчековало. На Вельким пияцу потераз закупени 100 тезґи, 55 поверхово коцки и седем витрини. На Малим пияцу закупени три витрини, 64 тезґи и 67 коцки – гварел Милянич. На пияцох робу предаваю тарґовци зоз општини Вербас и околних местох. Тезґи закупюю тарґовци зоз Бачкого Доброго Поля, Коцура, Савиного Села, Змаєва, Равного Села и Вербасу. Заш лєм, найвецей закупцох приходзи зоз Гайдукова, Купусини, Малого Идьошу, Фекетичу, алє єст и зоз Руского Керестура и Кули.

12 РУСКЕ СЛОВО

Ксения Шанта зоз Коцура пред роком почала предавац на пияцу и на початку приходзела на штири або на пейц годзин рано и заберала тезґу, алє гвари же то нє добре. – Дежурни на пияцу нас єдней соботи преруца на єдну тезґу, другей на другу и муштериї нас нє можу найсц, та трациме главни заробок од стаємних муштерийох. На концу сом закупела по єдну тезґу на обидвох пияцох пре попуст. Лєм, пияц стреду барз подли, бо то роботни дзень, та єст менєй людзох – гварела Ксения. Шантова предава ринфузну робу хтору сама продукує, алє твердзи же найвекши проблем наднїчаре хторих нєт, або су барз драги пре вельо малинарох у Коцуре, та кед ше шицко поздава – нєт вельо заробку. Вона попри маку, кукурици и чаю хтори єй продукти, муши накупиц ище роби же би єй ше виплацела робота. КЕД НЄТ РОБОТИ, НЄТ АНЇ ЗАРОБКУ У началє шицки тарґовци потвердзую же нє нательо проблем закуп, анї цена, алє проблем же плацаца моц барз ослабла. Владимир Горняк зоз Коцура приходзи уж вецей як 15 роки на пияц и закупює штири тезґи през цали рок. Предава розсаду, або ярнї продукти, та є ту през цали рок. Гвари же му пре тото виходза вочи, та закуп плаци на рати. – Цени нє мали, анї нє таки вельки, алє нєт роботи, та анї за нас нєт заробку. Пред 15 роками сом до дзешец годзин предал 14. АПРИЛ 2017.

ЕКОНОМИЯ по 20, 30 картони желєней шалати, а тераз за цали дзень на двох тезґох предам лєдво шейсц. Ґу тому, єдна шалата теди була 50 динари, кельо и литра горива, а тераз є 30 динари. Дзе ту ми? Циґаня же то пре отверанє супермаркетох, людзе єдноставно нє маю динари – поносує ше Горняк. Цени на вербаским пияцу аж и туньши як на даєдних пияцох у околїску, поведзме на кулским, алє проблем и у тим же на других пияцох єдноставно нєт тельо муштериї. Велї людзе

РОЗЛИКИ У ОРҐАНИЗАЦИЇ Єдна тарґовкиня зоз Руского Керестура, хтора жадала буц анонимна, за „Руске слово” гварела же єст розлики и у орґанизациї пияцох. – Мали пияц добре орґанизовани, алє тарґовци зоз робу хтору я предавам на Вельким пияцу розошати вшадзи, а то нє добре анї за нас, анї за муштериї. Пре нови закон, камиони зоз кромплями або младнїками вецей нє шму буц на драже, та су тераз ту коло нас и закланяю нас. Ґу тому, розноша туцанїк, та барз нєзґодно ходзиц, окреме кед пада диждж – гварела тота тарґовкиня.

зоз валалу анї нє ходза на пияци у своїм месце, та аж анї у општини. Кед же то за даяке поцешенє, зоз вербаского „Комуналца” наявюю ушоренє Велького пияцу хтори роби соботу, алє други обставини зоз хторима ше стретаю нашо тарґовци оставаю исти, точнєйше, подли. Окреме будзе чежко тим хтори нє закупели на час свойо место за предаванє, бо цена зоз 30 одсто подрагшеня остава фиксна и надалєй. ■ 14. АПРИЛ 2017.

ПРОБЛЕМИ ЗОЗ ПРОДУКЦИЮ ЦУКРОВЕЙ ЦВИКЛИ У КОЦУРЕ

ВЕЛЇ ШЕ ПРЕДУМАЛИ САДЗИЦ Єден з ридких котри у Коцуре и того року на свойо поля по садзел цвиклу, то Владимир Олеар, тераз и окончователь длужносци директора у Общей землєдїлскей задруґи Коцур. – Од 1986. року поряднє, кажди рок садзим цвиклу. У зависносци од рока, садзим У коцурским хотаре ше садзи, алє цвиклу мало од 10 по 25 гектари, а того року мам коло 20 ґестиї и нєчистоти, як и длугоки период гектари – гварел Олеар. чеканя на виплацованє, велїх парастох Коцурски парасти прешлих рокох цви- котри роками були вични тей польоприклу предавали углавним до цукровньох у вредней култури, одбило и нагнало же би Вербаше, Червинки и Сенти. Владимир ше обрацели на други польопривредни Олеар сотрудзує зоз цукровню „Суноко” култури. и гвари же потераз нє мал нїяки пробелЛюбомир Будински зоз Коцура тиж ми. остатнї даскельо роки на свойо поля сад– Робим директно зоз „Суноком” зоз зел цвиклу. Прешлого року ше розчароВербасу, без поштреднїка и нє було бриґи вал до тей култури и того року ю заобикед у питаню виплацованє. Шицко ми по- шол. ряднє виплацене и на час, та сом задово– Розчаровал сом ше, бо сом цвиклу вильни – потвердзел Владимир. нял ище у децембру, а ище сом нє виплаДобри род цукровей цвикли завиши од цени. Кед опатрим яки укладаня и кельо рижних факторох и условийох. На даєд- бим требал достац динари, та сом на ни, як цо то хвиля, нє мож вплївовац, алє истим як поведзме и кед садзим кукурина даєдни, як цо то квалитетне нашенє, цу коло котрей єст вельо менєй роботи и мож и вец треба водзиц рахунку о тим. вельо менєй стресу – гварел Будински. – Садзим белґийске нашенє „тореадор” Як найвекши проблем, кед у слово о котре 40 одсто драгше як други нашеня, цвикли, медзи парастами ше спомина же алє ми указало найлєпши резултати. Пре- нє маю увид до одредзованя диґестиї и шлого року сом мал штири ваґони по гек- велї прешвечени же ту єст надосц „штетаре зоз диґестию 16 одсто То нашенє ко- лованя”. тре уж ма ключки и 8 по 10 днї муши – Як цо сом гварел, моя цвикла прешицко зисц – заключел Владимир Олеар. шлого року мала 16 одсто диґестию, а то У Коцуре цвикла була досц заступена цалком у шоре и я задовольни – пошведоостатнї роки, алє ше того року ситуация чел Владимир Олеар. пременєла. Велї поодуставали од садзеня Любомир Будински, як и векшина паи остали лєм тоти найупартейши. Медзи- растох, дума же пре нєможлївосц правдитим, нєможлївосц увиду до проценту ди- вого одредзованя диґестиї, велї котри по-

ПРЕДАТИ 50 ГЕКТАРИ ЖЕМИ НА ЛИЦИТАЦИЇ Прешлого тижня у општини Вербас була и лицитация жеми у коцурским хотаре. Було понукнуте коло 50 гектари державней жеми. Початна цена на лицитациї була 31 980 динари по гектаре. На лицитациї нє було проблеми и шицку жем ше предало по початней цени.

ряднє мали цвиклу о нєй вецей нє роздумую. – Прешвечени сом же коло одредзованя диґестиї, нєчисти роботи. Нїхто ме нє може прешвечиц же ми диґестия була лєм 14 одсто у септембру, а у децембру, кед сом ю виберал, тиж 14 одсто. А нє мал сом проблеми анї зоз пипу, анї зоз хоротами и прето сом того року, после вельо рокох садзеня, цукрову цвиклу заобишол – заключел Любомир Будински. Златко Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НА РЕПРИЗИ ПРЕДСТАВИ РНТ „ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ”

ПОДЗЕКОВАНЄ МИХАЛОВИ ВАРҐОВИ ЗА ЙОГО 50 РОКИ У ТЕАТРЕ

Ансамбл Руского народного театра (РНТ) „Петро Ризнич Дядя” всоботу, 8. априла, на сцени у Руским Керестуре, пред красним числом публики, репризно одбавел представу „Зазбероваче труплох” Звонимира Павловича, у режиї Михайла Зазуляка и Славка Ороса. На концу соботовей представи Михалови Варґови, котри у фалаце „Зазбероваче труплох” толкує главну улогу др Гавриїла Костельника, о.д. директора РНТ Таня Арва Планчак придала пригодни дарунок з нагоди його ювилея – 50 рокох у руским Tеатре – перше у дзецинских представох, потим у АРТ, односно РНТ „Дядя”, а тераз у РНТ „Петро Ризнич Дядя”. З найновшу представу РНТ Михал Варґа означує и спомнути ювилей, а 50 роки його активносци у театре наполнєли ше 2016. року, кеди почало пририхтованє тей представи. Премиєра „Зазберовачох труплох”

нашого националного Театра була на отвераню тогорочного Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї 18. марца у Руским Керестуре. М. А.

ОТРИМАНИ XXII „БАМБИ-ФЕСТ” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОДГУКОВАЛИ ДЗЕЦИНСКИ ТАНЄЦ И ШМИХ З нагоди 48. родзеного дня Предшколскей установи „Бамби”, а тиж и єй оддзелєньох по местох кулскей општини, медзи котрима и керестурски „Цицибан”, прешлого тижня отримани XXII „Бамби-фест”. Шветочна програма „Бамби-фест” у Руским Керестуре була 6. априла у Велькей сали Дома култури, хтора була преполна, та було чежко найсц место и за станє. Прекрасна програма була попреплєтана з рижнима танєчнима, рецитацийнима и шпивацкима точками, котри представели дзецински ґрупи – од наймладших тророчних, та по найстарши шейсцрочни предшколски ґрупи. Програма почала зоз музичнима точками музичней секциї наймладших хтору водзи Тат’яна Фейди, а потим ше представели и наймладши школяре анґлийского язика котрих у оводи уча учительки Александра Надь и Теодора Вранєш.

14 РУСКЕ СЛОВО

Шицки учашнїки були пооблєкани до розличних костимох – у зависносци од идейох вихователькох, писньох и од форми наступу, та ше на сцени зменьовали живи фарби зоз ище жившима дзецми. Сценоґрафия тиж була пригодна, ярньовельконоцна, до котрей уложене наисце вельо часу и любови. Дзеци за „Бамби-фест” пририхтали виховательки Даниєла Сопка, Оленка Русковски, Мария Дюрчянски, Блаженка Мецек и Емилия Костич, конферансу водзела сотруднїца Марина, а улогу водителькох мали и два школярки – ґлумици Ребека Семан и Милица Малинович хтори програму збогацели зоз сценскима сличками. – Дзеци зме пририхтовали вецей як мешац. Перше зме их упознавали зоз музику, толковали им цо то „Бамбифест”, патрели зме прешлорочни знїмки, и аж потим зме обдумовали хореоґрафию и вежбали з дзецми. Були барз возбудзени, бо им то було перше участвованє, та пред наступом и по три раз пробовали свойо костими. Наисце, було то прекрасне искуство – гварела вихователька наймладшей ґрупи Даниєла Сопка. – Точку сом обдумала спрам дзецинских интересованьох. З оглядом на тото же векшина люби и музику и танєц, швидко вивежбали рухи. Моєй ґрупи то було остатнє участвованє на тей програми, бо нарок иду до школи, та мушим припознац же було и плаканя – гварела вихователька предшколских дзецох Емилия Костич. На уходзе була поставена вистава дзецинских рисункох, салу обезпечел Дом култури, а Сашо Палєнкаш музичну потримовку. Програму провадзели и представнїки кулскей ПУ „Бамби”, директорка Весна Йовович, єй помоцнїца Снежана Булатович и лоґопед у ПУ Лїляна Бобич. М. Джуджар 14. АПРИЛ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА VIII МЕДЗИОКРУЖНЕ ЗМАГАНЄ З РУСКОГО ЯЗИКА

ШКОЛЯРЕ УКАЗАЛИ СОЛИДНЕ ЗНАНЄ Основна школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, 9. априла була домашня VIII Медзиокружному змаганю з руского язика и язичней култури на хторим участвовали 64-еро школяре од пиятей по осму класу, з 20 школох у 12 местох – 35-еро з порядней настави з трох наших школох и 28-еро зоз школох з дзевец местох дзе ше руски язик учи як виборни предмет

колярох, їх наставнїкох и авторох задаткох у мено домашнєй Школи привитала педаґоґиня Мария Шанта, у мено Одбору за образованє Националного совиту Руснацох Мелания Римар, а у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу Ирина Папуґа. На отвераню и змаганю присуствовали и авторе тестох проф. др Юлиян Рамач и Мелания Сабадош. Зоз школох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове у катеґориї порядней настави з пиятей класи, змагали ше седмеро школяре, и перша була Милица Малинович, друга Ребека Семан, обидва з керестурскей, а треца Катарина Недич з коцурскей Школи. Зоз шестих класох найлєпша була Катарина Кулич з Коцура, отамаль и Наташа Тамаш хтора завжала друге место, треце Мария Горняк з Дюрдьова, а змагали ше шесцеро школяре. У седмей класи ше змагали дзешецеро школяре, перше место завжал Александар Киш, друге Леон Юрич, обидвоме з керестурскей, а треце место Єлена Чордаш з коцурскей Школи. У осмей класи, од штернац змагательох перше место подзелєли керестурски школяре Соня Балїцки, Давор Хома и Теодора Новакович. Друге место завжала Емануела Горняк, а треце Александра Русковски, обидва з Коцура. У катеґориї виборней настави, у конкуренциї школярох пията-шеста класа було дванац змагательох, а перше место завжала Фиона Грубеня з Нового Саду, друге подзелєли Михаило Пап з Нового Саду и Ана Чизмар з 14. АПРИЛ 2017.

Вербасу, а треце подзелєли Иван Сеґеди з Вербасу и Боґларка Ґере з Бачкей Тополї. У конкуренциї школярох седма-осма класа було ше снац змагательох, а перше ме сто завжала Каролина Гарди з Нового Саду, друге ме сто подзелєли Наташа Джуджар з Нового Саду, Божидар Загорянски з Бачинцох и Анастасия Джуджар з Кули. Треце ме сто завжали Матияс Гуняди з Бачкей Тополї, Орши Олаи з Нового Орахова, Павле Медєши з Вербасу и Лука Вуячич з Нового Саду. Док школяре ришовали тести отримана схадзка Активу наставнїкох руского язика на хторей бешедоване о проблемох у їх роботи, хтори найвецей єст у виборней настави, потим о будуцих активносцох як цо семинар за просвитних роботнїкох и Стретнуце руских школох. На концу змаганя школяром котри завжали даєдно з трох ме стох припознаня и награди уручела педаґоґиня кере стурскей Школи Любица Няради, а спред Дружтва за руски язик, литературу и културу Ирина Папуґа. Познєйше школяре до станю и дипломи подписани у Министерстве про свити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї, вєдно з Дружтвом за руски язик, литературу и културу Нови Сад, и ОШ „Петро Кузмяк”. Тота Школа будзе домашня и Републичному змаганю 22. мая, на хторе ше пласовали 17 наградзени школяре седмей и осмей класи з порядней и виборней настави.■ М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЧИ ШЕ У ДЮРДЬОВЕ ОФОРМИ РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ

ПРЕДНОСЦИ МЕНШИХ ОДДЗЕЛЄНЬОХ

Пишу: Сандра САЛАМУН Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Медзинародни дзень мацеринского язика УНЕСКО почал означовац од 1999. року, же би указал на значносц и порихтаносц помогнуц очувац язичне нашлїдство цалого швета. Знац мацерински язик найбаржей охранює власни идентитет. Нашо дружтво препознало важносц школованя на мацеринским язику и реґуловане є зоз законом. Чкода тоту можлївосц нє хасновац

У ЄСТ ДЗЕЦИ, АЛЄ НЄT ДЗЕКИ ПРИ РОДИЧОХ Зоз дюрдьовскей Предшколскей установи „Дюрдєвак” у септембру до першей класи основней школи ше маю уписац 55 школяре, од того седмеро зоз мишаней ґрупи у котрей бешедую и по руски. У сербских оддзелєньох ище тройо дзеци з мишаного малженства. Шицки вони, як и родичи троїх дзецох зоз младшого возросту мишаней ґрупи ПУ, були поволани прешлого тижня присуствовац на схадзки у ОШ, алє ше велї нє одволали.

16 РУСКЕ СЛОВО

дюрдьовскей ОШ „Йован Йованович Змай” вовторок, 4. априла, отримана схадзка о формованю руского оддзелєня першей класи ОШ у наиходзацим школским року. На схадзку були поволани тринацецеро родичи з руских и мишаних малженствох чийо дзеци ше уписую до першей класи ОШ, а пришла лєм єдна мац и баба. Обидва гварели же дзеци жадаю уписац до руского оддзелєня и же од того одустаню, лєм кед воно нє будзе формоване. О финансийним стимулованю школярох у руских оддзелєньох бешедовал предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, а о предносцох школованя и знаня руского язика предсидателька Одбору за образованє НС Мелания Римар и членїца Одбору, учителька у дюрдьовскей Школи Єлена Салаґ. – Национални совит ше стара о Руснацох, а медзи штирома компетенциями и образованє. Прето потримуєме образованє на нашим язику и з таку намиру зме пришли до Дюрдьова. Остатнї даскельо роки менєй дзеци ше уписує до руских оддзелєньох и прето зме пришли повесц яка предносц кед дзеци знаю по руски, кед знаю вецей язики бешедовац. Порихтани зме финансийно

помогнуц родичом. НСР дзецом у першей класи руского оддзелєня помага зоз пейц тисячи динарами през цали школски рок – гварел предсидатель Вивершного одбору НСР Желько Ковач. Директорка дюрдьовскей Школи Вукица Петрович, гварела же Школа ма дзеку помогнуц у формованю руского оддзелєня, а тиж визначела же на таки оддзелєня треба патриц и як на одредзену привилеґию, бо маю вельо позитивного. – Обачени два тренди уписованя дзецох до сербского оддзелєня котри би могли буц уписани до руского. Перши приклад кед мац Рускиня. Теди ше дзецко упише лєм до ПУ по руски же би ше научело бешедовац и углавним го вше упишу до сербского одзелєня ОШ. Други, кед мац Сербкиня вец ище интересантнєйше, вец дзецко упишу до сербского оддзелєня и у прешколскей и школскей установи, бо мац нє зна по руски, та нє може учиц з нїм. Тото прецо руска заєднїца окремна, випатра, вецей нє важне. Наша школа вше оценєна як културна. Тот епитет ношиме, бо маме руску заєднїцу котра доприноши култури и лєпшому справованю. Вони мирнєйши, менєй импулсивни, баржей обрацени ґу фамилиї и єй вредносцом. 14. АПРИЛ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА Треба ше спатрац на нїх, вони добри приклад – гварела директорка дюрдьовскей Школи Вукица Петрович. О предносцох школованя на мацеринским язику на схадзки бешедовали и школски психолоґ и педаґоґ Соня Шанта и Миряна Бубалович, як и наставнїца руского язика Мария Самарджич. Схадзка закончена з наздаваньом же у септембру того року у Дюрдьове и далєй будзе оформене руске оддзелєнє першокласнїкох – на хасен дзецом, родичом и Школи. ИСКУСТВА РОДИЧОХ ЧИЙО ДЗЕЦИ У РУСКИХ ОДДЗЕЛЄНЬОХ

дзеци уписали до руского одзелєня, бо мойо искуство наисце позитивне и у нїм нєт нїч неґативного. Даєдни родичи ше обаваю же им дзеци буду асоциялни у таких оддзелєньох. То нє точне, бо дзеци по ученю у учальньох маю шлєбоду дружиц ше зоз шицкима и на одпочивкох и кед ше закончи школа. Друженє з другима дзецми завиши лєм од самого дзецка, чи воно то сце, чи нє, гварела Ваня Ґнип. Вона дзечнє пошведочела и отворено бешедовала о предносцох таких класох и визначела же єй син задовольни и щешлїви же ше и надалєй школує з товаришами з котрима бул и у предшколскей установи, а почежкоси у ученю нє ма, цо потвердзела и його учителька Мелания Саламун.

– Природне ми же би ше мойо дзеци школовали на БЕНЕФИТ УЧЕНЯ МАЦЕРИНСКОГО ЯЗИКА руским язику и у руским оддзелєню. И я го закончела у тей школи и можем повесц же ми було барз крашнє, О искуствох и важносци ученя мацеринского язика а же ше у менших оддзелєньох лєпше учи можем бешедовали зме зоз Стоянку Яноши пошведочиц, бо ми Зелькович, педаґоґиню у ОШ „Славко старши син у штварРодич” у Бачким Ярку, хтора источасно и тей класи при учимац билинґвалних дзецох. Цо гутори фах, а тельки Єлени Салаґ. цо єй власне искуство: Барз бим любела же – Дзеци хтори рошню у окруженю дзе ше би ше оформело руске бешедує даскельо язики преходза през спеод дзе лєнє, бо ми цифични процес свойого интелектуалного други син у септеми социялного розвою. Виложеносц линбру ма почац до перґвистичному диверзитету у вчасним возшей класи. Руски росту приноши винїмкову предносц у оддзелєня углавним смислу твореня ґенерацийох младих людменши, та учителька, зох отвореного думаня котри почитую роза познєйше и наставличносци, гоч таки штредок, у даєдних нїки маю вецей часу Вукица Петрович, случайох, дакеди зна дїйствовац конфузно пошвецим ше им. директорка дюрдьовскей Школи на дзеци и привесц до нєдостатку чувства Прето би шицко лєпше научел, та и руски язик з котрим ше мож служиц у идентитета и припадносци. Ученє мацеринского вецей державох, гварела Славица Пушкаш. З єй дума- язика, односно язика меншинох, окреме у вчасним ньом ше зложела и Леона Ґоворчин, баба унука дзецинстве може тото зопрец. Зоз школованьом на мацеринским язику, предлукотри ше ма уписац до першей класи. жує Яноши Зелькович, векша – Мой унук зна бешедовац и вироятносц же дзеци буду активпо руски, и по сербски, як и но участвовац у процесу ученя. У шицки дзеци, алє жадаме же би учальнї ше витворює окруженє ше школовал у основней школи котре през интерактивне едукапо руски. Було би барз крашнє тивне одношенє уключує школякед би ше шицки дзеци з мишарох же би винєсли свойо роздуней ґрупи предшколскей устамованя, поставяли питаня, давали нови вєдно уписали до першей одвити и з лєгкосцу и ентузиязкласи. Дакеди то було нормалне мом здобували нови знаня. Тото же ше зоз ПУ з ґрупи дзе ше им помага же би здобули вецей учи по руски уписало до рускосамоспознаня и з моцнєло их кулго оддзелєня – гварела Леона Стоянка Яноши Зелькович, педаґоґиня туролоґийни идентитет. Ґоворчин. – Мацерински язик оможлївює нам комуниковац и О предносцох знаня вецей язикох, ученя на своїм мацеринским, руским язику, о роботи зоз школярами повязовац ше зоз членами своєй фамелиї и заєднїци, у меншим оддзелєню, дзе ше учителька може баржей як и най научиме и розумиме историю наших предкох пошвециц каждому школярови, бешедовала и Ваня и так поставаме свидоми свойого походзеня. Тото Ґнип, котра у мишаним малженстве и нє зна по руски, окреме важне за дзеци хтори рошню у етнїчно мишаалє у прешлим школским року уписала сина до руско- них фамелийох. Предносци ученя мацеринского язика, очиглядно єст вельо. И гоч перши упечаток же го оддзелєня. – Бали зме ше уписац сина до руского оддзелєня, бо таке ученє вимага труд зоз минималнима можлївосцанє знал найлєпше бешедовац по руски, бали зме ше як ми же би ше здобуте знанє хасновало пре доминанше уклопи, алє з часом зме обачели же то страх котри тносц даякого другого язика, очуванє язика и диялекмаю шицки родичи у тим периодзе кед уписую дзецко та єдного народу през комуникацию, барз драгоцине – до першей класи. Совитовала бим родичом же би гварела Яноши Зелькович.■ 14. АПРИЛ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА СКУПШТИНА КПД „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

ДРУЖТВО МА НАДОСЦ АКТИВНОСЦИ Предсидатель КПД „Дюра Киш” Златко Манько обсяжно представел активносци у прешлим року, числени госцованя, а єден зоз задаткох будзе доконченє помоцного будинку за Руским домом, за цо достата потримовка локалней самоуправи хтора финансийно помогнє, а роботи почню у юнию

прам звиту о роботи за прешли рок, хтори поднєсол предсидатель Дружтва Златко Манько на рочней Скупштини КПД „Дюра Киш”, хтора отримана пондзелок, тото Дружтво у прешлим року мало надосц активносци хтори витворени през роботу Старшей шпивацкей ґрупи, Младшей шпивацкей ґрупи, Фолклорней ґрупи, Оркестра дружтва, Спортскей и Рецитаторскей секциї, а того року робиц почала и Дзецинска драмска ґрупа. АНҐАЖОВАЦ ВЕЦЕЙ МЛАДИХ По Манькових словох, гоч ше вельо робело, вше мож ище лєпше, а насампредз же би Управни одбор Дружтва ище активнєйше робел, окреме же би ше у роботи ангажовали шицки дзевец члени, бо як наглашел, по тераз найвецей активни 5-6 члени. Єден зоз задаткох и же би ше у роботи Дружтва анґажовало цо вецей младих, цо за тераз добре рушело з роботу Дзецинскей драмскей секциї. Скупштина потримала звит предсидателя, а потим и финансийни звит за прешли рок о хторим позитивне думанє пред тим дал Надпатраюци одбор Дружтва. Финансованє Дружтва оценєте як стабилне, а средства ше доставаю од локалней самоуправи, Националного совиту Руснацох, Заводу за културу войводянских Руснацох, АП Войводини и других жридлох. Члени Скупштини прилапели и звит о роботи секцийох Дружтва, а Мирон Джуджар, подпредсидатель Дружтва виражел думанє же тот звит требал буц обсяжнєй-

МОХНАЦКИ НОВИ ЧЛЕН УО Же би ше унапрямела и злєпшала активносц Управного одбору дружтва, Скупштина одлучела же би бул вибрани єден нови член. До УО Дружтва вибрани Мирослав Мохнацки, длугорочни активни член Старшей шпивацкей ґрупи.

18 РУСКЕ СЛОВО

ши, бо, як гварел, звит остава як документ у архиви и свидоцтво о роботи. Одвитоване му же кажди руководитель секциї окреме рихта обсяжни звит хтори остава у архиви Дружтва. ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ДЗЕШАТИ ФЕСТИВАЛ ТАМБУРОВИХ ОРКЕСТРОХ Спрам прилапеного плану роботи за 2017. рок, КПД „Дюра Киш” и у тим року планує орґанизовац стаємни манифестациї и програми, участвовац на наших фестивалох од националного значеня и других програмох, докончиц вибудов помоцного будинка, обеспечиц облєчиво за старшу шпивацку ґрупу и подобне. Источашнє прилапени и Финансийни план за тот рок и як гварене, у тим планє виражени потреби и жаданя, а на концу будзе видно кельо ше средства од глєданих наисце и достанє. Нєодлуга почню и пририхтованя за орґанизацию дзешатого, ювилейного Фе стивала тамбурових орке строх „Мелодиї Руского двору”, хтори од того року вошол до календара манифестацийох од општинского значеня. По думаню Нади Кечкеш, членїци Старшей шпивацкей ґрупи, праве на тим Фестивалє потребне вецей представиц „домашнї моци” же би у ревиялней часци фестивала наступела Старша шпивацка ґрупа и же би ше на тот способ представела ширшей явносци. Як на концу Скупштини наглашел Златко Манько, Дружтво годно ище лєпше робиц, потребне прицагнуц нових членох хтори, як гварел, кед нє знаю танцовац або шпивац, най приду голєм упознац ше з роботу Дружтва и же би пришли на друженє. Тиж додал же потребне щиро винєсц предклади и зауваги, а шицко у напряме общого хасну и розвою Дружтва.■ Вл. Дїтко 14. АПРИЛ 2017.

ROK XVI ^ISLO 4

наша тема:

ҐУ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

Число ушорела: Славица ФЕЙСА Фотоґрафиї: С.Фейса и В. Вуячич

ФАМЕЛИЙНИ МИР В

елька ноц пред нами, а вона як и каждого року зоз собу ноши велї обичаї, столїтиями зачувани у нашим народзе. На ґаздиньох – кухня, и нє лєгки задаток же би уварели и добре порихтали традицийни єдла, алє и попораєли и украшели обисце. У велїх руских фамелийох ше окреме меркує и на духовни бок, на одход до церкви, на споведз и пост у мире препровадзени. През тоти швета кажде патри буц з фамелию, з наймилшима, подзелїц радосни хвильки и пренєсц их на других. И ми тому швету а окреме писанком, даваме найвецей простору у нашим Додатку.

14. АПРИЛ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

наша тема:

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ҐУ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

МОДЕРНИ ПИСАНКИ

Од давен-давна познате же вайцо вични символ плодносци и живота, символ любови и радосци. Без писаня писанкох, фарбеня и прикрашованя вайцох, чежко же мож задумац Вельку ноц. У нашим народзе писанє писанкох ше преношело з колєна на колєно, прето ище вше популарни стари технїки. И нови технолоґиї нєшка нє мож занєдзбац, та вам понукаме и цошка сучаснєйше

варени вайца ше кладзе до уж порихтаних готових фарбох, з кус есенцу, и нєт тей ґаздинї хтора так дакеди нє фарбела. Так офарбени вайца ше вола фарбянки, а писанки ше пише, но ридко хто нєшка так и гутори. Частейше учуєце же дахто фарби писанки, та гоч их пише, малює, дзиркави, украшує... Офарбени писанки нє вше випадню таки яки их ґаздиня задумала пред тим як почала тоту роботу. То нє раз завиши од фарбох хтори сце купели на пияцу, або у дутяну. Прето кед можеце даґдзе купиц квалитетнєйши фарби, як наприклад у дутяну здравей поживи, або специялних дзе ше предава фиґури и прибор за торти и колачи, можеце буц сиґурнєйши же и писанки буду красши. ТРАДИЦИЙНЕ, А КУС ИНШАКЕ Тоти цо одлуча фарбиц писанки з природнима фарбами, здогаднєме же

20 РУСКЕ СЛОВО

цми кафово писанки буду теди кед ше у добре увареним соку з цвикли (вари ше добру годзину) положи вариц вайца дас 10 минути. Печинково писанки буду кед ше тиж коло 10 минути варя вайца у води у котрей пред тим уварени цибульово лїсца, а жовти писанки достанєце кед до литри води положице 4 ложички кария (индийска присмачка) и охабице най добре превре. Кед же з рока на рок фарбице писанки у цибульовим лїсцу, чисти, або з бетелїну у ботоши, предкладаме же би сце их порихтали кус иншак, та достанєце прекрасни мраморово, або таркасти писанки, хтори на тaнєру прекрашнє випатраю. Треба пошекац цибульово лїсце и мокре вайцо оваляц у нїм, добре закруциц до ґази або ботоши и вариц у цибульовей, або води у хторей хторей сце пред тим уварели цвиклу. Будзеце барз задовольни! Дакеди ше писанки виписовало зоз кичицу, або з гушим пирком, а нєшка

єст наисце тельо технїки, и идеї поготов на Фейсбуку, же „дакеди” и „нєшка” нє мож прировнац. З воском треба знац писац, и наисце треба мац сцерпеня, но познате же вельконоцни стол з такима писанками барз крашнє випатра, алє и теди кед є украшени з видутима вайцами, т. є. празну шкарупину на хторей видзирковани, вибилєни вайца як чипочки. Таки су красни як стари, били, штиковани партки. Дзепоєдни жени у тим прави майсторици, облєкаю шкарупину до плаценкох, прикрашую з пантлїчками и перлочками... ПИСАНКИ У ПЕНИ ЗА БРИТВЕНЄ Нєшка наисце мож офарбиц писанки на сто способи, и дзеци ше тей роботи барз радую. Но, фарбенє писанкох зна буц и стресне поготов младим мацером, бо нє шицко єдно кед на шпоргету и столє даскельо шерпенки з горуцу воду, а дзеци би шицко сцели видзиц, знац и дотхнуц. Прето предкладаме єдну новшу технїку фарбеня

14. АПРИЛ 2017.

у хторей и дзеци и мацери, алє и баби, годни буц на мире. Нїч нє пече, креативне и красне... Потребне: вайца, пена за бритвенє, есенц, древена палїчка, рукавици, ручнїчок и фарби. ВИБИЛЄНИ ВАЙЦА На й лєп ше кед пред тим як поч нє це ро биц, ва й ца до бре ви би лї це. До мен шей шер пенки полож це 10 ва й ца, пать це так же би нє були барз жим ни, праве з фрижи дера ви няти, бо знаю по пу кац. Нє до бре анї кед су барз шви жи. На лєй це єден по гар води и погар есен цу, уключце най превре, алє мерку й це най нє барз вре, бо и вец вай ца знаю по пу кац. Док сци ха вре (10 ми ну ти), знї май це пену, а вец сци ха одлєй це го руцу воду, на лєй це жим ней и кажде вай цо зоз шпунджи й ку очу хай це. Мерку й це, бо виби лєни вай ца маю цен шу шкару пи ну! Кед вайца вибилєни, можеце их почац фарбиц.

14. АПРИЛ 2017.

До танєра, або мисочки, висцискайце пену за бритвенє и по сипце по нєй фарби такей яки маце, и може це ком би но вац. На при клад – жовту, же лє ну и пома ран че цо ву окреме, а окреме, у другей мисочки белаву, целову и лилову. Ту себе дайце на волю, можеце експериментовац як лєм сцеце. Вец з древену па лїчку правце „осмички” по тей пени и у тим ова ляйце охлад зени и вибилєни вайца. Поклад зце их на окремни „убрус” лєбо ручнїчок и причекайце 15-20 минути. Вец их по сце ра й це, на масцце з олєйом же би ше блїща ли и увид зице и сами як ше буд зеце у нїх цешиц. Добре тото же ше з офарбену пену мож бавиц, тото можу робиц и дзеци, а нє опечу па льци. Пре чисти руки, заш лєм совитуєме же бисце вайца у пени окруца ли у ґумових рукавицох. И кед сце так крашнє офарбели писанки, остава лєм украшиц попораєне обисце, справиц даєдну икебану, и на нєд зелю, вєдно з писанками и вельконоцним єдлом положиц на вельконоцни стол.■

РУСКЕ СЛОВО 21

наша тема:

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ҐУ ВЕЛЬКЕЙ НОЦИ

МОДЕРНИ ПИСАНКИ

20 РУСКЕ СЛОВО

14. АПРИЛ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

єт ту цо чекац – слунко заблїсло през масни скла, видно кажди милиметер праху и шпляхи коло шпоргета... Вас нє депримира кед почнєце шицко тото обачовац? Аааааа! Мержим рибац обисце! Конєчно красна хвиля, шицки треба же бизме вишли вонка, а нє хпац ше нука. Но, правда, уж дораз Пасха, та и шор, як би Коцурци гварели, попратац обисце, алє вше єдно те исте ознова, и ознова, и ознова доокола... Як на колєсу... Кед ме так прицишнє час, вец ше придавам випробованим способом орґанизованя пораєня. Ша, то кажда ґаздиня роби по своїм. Я себе перше пущим даяки мотивацийни видео. Знаце тоти на Ю-тюбу сучасни психолоґийни тренере. Е. Вец ми вони приповедаю же як я то можем, нє лєм попраїц, алє шицко цо пожадам – же я єдинствена на тим швеце, совершена така яка сом, моя енерґия и вибрация ми помогню през живот як нїхто други. Же я сама можем цо сцем! Га, чули сце? ;) Вшелїяк же до ухох ухпам слухалки и упивам кажде слово потримовки. Вец берем до рукох ренду, джоґер, тото чудо за павучину и почи-

нам. Од купатила та надалєй... Людзе божи, ша я найлєпше очухам кадзу, од мойого сцераня цегелки маю окремну блїщацу ниянсу, облаки як нови, а ламинат, кед по нїм ходза мойо нїжни талпи, сам ше сцера. Мали право. Универзуму, Here I am! Чуєм и як гваря же кед зме нєзадовольни, мушиме почац себе меняц. Других нє мож, алє кед ми иншак почнєме патриц на живот, шицко коло нас ше саме пременї. Штудирам – кед сом дзецом сто раз гварела най одкладаю свойо ствари на место, най нє руцаю паперики од бомбонох за посцелї, та нє вредзело. Тераз треба прецихнуц и сама тото робиц? Нє розумим. А и давно сом дзешка пречитала, же найбаржей ме болєли слова хтори сом прецихла и слизи хтори сом скривала... Можебуц би ме дахто требал прияц на психоанализу. Вше ше цошка борим з собу, як да у мнє два швети. Єден ми гутори най медитирам, а други най пойдзем робиц до загради. По тим модерним, требала бим тот перши пущиц най завлада. Озда вец будзем еґзистовац на своїх габох... А по тамаль по старим – цихо будз и роб. Велька ноц уж ту...■

Фото: Photofunia

И ПО НОВИМ, И ПО СТАРИМ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

22 РУСКЕ СЛОВО

14. АПРИЛ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У РУСКИМ КУЛТУРНИМ ЦЕНТРУ У НОВИМ САДЗЕ

ВИСТАВА ПОДОБОВИХ ТВОРИТЕЛЬОХ У Руским културним центру у Новим Садзе 5. априла отворена вистава Здруженя подобових аматерох „Ателє 05” з Вербасу, з назву „Дотик фарби”. Шицких присутних привитала директорка РКЦ Наташа Макаї Мудрох, як и секретар Дружтва за руски язик, литературу и културу Ирина Папуґа. Папуґова бешедовала и о Клубу подобових уметнїкох при спомнутим Дружтве, Подобовей колониї „Стретнуце у Боднарова”, як и о наставаню Моноґрафиї подобових уметнїкох при Руснацох. Спомла и велїх визначних Вербащаньох котри дали значне доприношенє на велїх конарох, а окреме у образованю Руснацох. Подобови уметнїк Силвестер Макаї з Коцура на отвераню вистави наглашел же Здруженє подобових аматерох „Ателє 05” нє цалком точна назва, бо у нїм, гоч подобових аматерох єст найвецей, творя и академски уметнїки, та и тоти зоз штредню, лєбо висшу подобову школу. Як поведзене на отвераню, праве Силвестер Макаї бул и инициятор тей вистави у новосадскей Матки. Спред „Ателєа 05” о вистави бешедовал Драґан Симич Бели и подзековал Макайовим на їх труду же о велїх творительох з обласци подобовей култури, нє лєм з Вербасу, тераз можу дознац и Новосадянє. Свою творчосц на тей вистави представяю велї подобово уметнїки, медзи нїма и Лидия Барна, Владимир

Степанов, Снежана Мишович, Ива Капша, Драґан Симич Бели, Силвестер Макаї, Юлия Дьокич Милосав Павлович, Зорица Рац, Данило Няради, Борис Биленький, Срдян Шестович и други. На отвераню Хор „Гармония”, под дириґенством Весни Кесич Крсманович, и з музичним провадзеньом Давора Сабу, одшпивал даскельо шпиванки зоз свойого репертоару, а поезию по руски спред РКЦ рецитовали Тимеа Будински и Йован Живкович, а спред госцох з Вербасу Борислав Ґвозденович и Александар Семакин. Вистава будзе отворена два тижнї. С. Ф.

ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО” КОЦУР

ДО ШКОЛИ СЦИГЛИ ПЕЙЦ РОБОТИ Основна школа „Братство єдинство” у Коцуре достала пейц роботи на котри школяре годни унапредзиц свойо знанє и квалитетнєйше ше пририхтовац за змаганє зоз технїчного образованя. Вовторок, 4. марца, наставнїк технїчного образованя Владимир Бесерминї роботи превжал у Новим Садзе, дзе була и обука за роботу на нїх.

14. АПРИЛ 2017.

Основна школа „Братство єдинство” з Коцура на основи конкурса Фонда Б92 „КОДиґранє” достала пейц роботи за диґиталне „описменьованє”, у рамикох програми „Битка за знанє”. Директорка Школи Славица Байор гварела же то школяром котри жадаю унапредзиц свойо знанє у програмованю, будзе барз значиц. Наставнїк Бесерминї после обуки свойо знанє и способ роботи пренєше и на школярох, а потим их будзе пририхтовац за предстояци змаганя. – На обуки у Новим Садзе нас було коло двацецеро, обучели нас як треба руководзиц зоз роботом, на яки способ треба воспоставиц вязу зоз интернетом и активовац вязу медзи компютером и роботом. Робот може „слухац” тонски розкази котри му особа котра з нїм роби дава. То основни комплет, а ма можлївосц же би ше на ньго приключело додатки котри би оможлївели и даяки други функциї. На боку „Битка за знанє” єст рижни туторияли котри мож одпатриц и научиц ище даяки дробнїци як мож вихасновац функциї робота – гварел Бесерминї. Златко Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 23

МОЗАЇК СТУДИЇ У ИНОЖЕМСТВЕ

УПАРТОСЦ ШЕ ВИПЛАЦИ Пише: Лидия КОСТЕЛНИК

Дарян Гарди зоз Руского Керестура студент штвартого року основних студийох на Академиї уметносци и дизайну, у Братислави, у Словацкей. Од септембра му починаю и мастер студиї у Праги, у Ческей, на Академиї уметносцох „Умпрум”, на напряме илустрация, на Катедри за ґрафику

ще у стреднєй школи, Дарян почал учиц словацки язик же би ше могол уписац на студиї у Словацкей. Тот крочай, пойсц до иножемства, як Дарян гвари, бул уродзени у нїм. Барз длуго роздумовал и жадал пробовац школовац ше з вонка Сербиї, а мотивация му була ище векша кед го родичи у тим потримали. Намаганє и упартосц ше виплацели. Дарян у тей хвильки на студийох на ателєу Илустрациї. – Мал сом барз вельке щесце же сом на початку студийох нашол ґрупу людзох котра ми од самого початку була мила. При нїх сом ше чувствовал прилапено, а то ми помогло опущиц ше цо скорей. Тераз то людзе зоз котрима робим, жиєм и препровадзуєм днї на факултету, а и шлєбодни час – гвари Дарян.

24 РУСКЕ СЛОВО

Словацки язик, як сам гвари, научел досц швидко праве прето же мал людзох коло себе, а и прето же пред одходом до Братислави мал початни годзини словацкого у Керестуре. – Зоз ученьом нє бул вельки проблем, окрем предметох котри були нови за мнє, як наприклад анатомия, естетика. Преподаваня углавном маме у малих ґрупох и векшина з нїх на бази дебати зоз професором, и нїґда нє допито. Окрем того, мойо предмети мануални, так же нєпреривно маме консултациї, вони нам основа, а професор ше индивидуално пошвецує каждому студенту – обяшнює Дарян.

вецей як два роки, и сцел их прилагодзиц ґу своєй естетики котру обрабял теди, док робел на кнїжки. – Шицки фотоґрафиї сом „знїщел” зоз процесом скенираня так же гоч були зоз рижних периодох, праве зоз тим „знїщованьом”, направел сом єдну нову цалосц, голєм сом так сцел, а нє знам чи ми ше поспишело. Думам же моя найвекша мотивация за сликованє праве тот архив, дзе ше намагам позберац цо вецей деталї, хвильки, ситуациї котри видзим през дзень – гвари Дарян.

ЗОЗ ОБИДВОХ БОКОХ ОБЄКТИВА Даряново фотоґрафиї окрем у МАК-у, були обявени ище у даскельо on-line часописох (MinimalZine, ParadiseX Magazine), а гвари же го контактовали прейґ його инстаґрам профилу. Його кнїжка „ / // ” була реализована як додаток часопису МАК. Кнїжка конципована зоз його малей архиви рижних фотоґрафийох цо зберал даскельо роки. Велї з нїх мали

14. АПРИЛ 2017.

МОЗАЇК природи, єст вельо парки, а у центру єст шицко цо потребне. – Кед мам шлєбодного часу, намагам ше даґдзе одпутовац, кед нє вонка зоз Словацкей, та вец ту по Словацкей. Уж даскельо лєта препровадзуєм так же путуєм зоз

Праве прето же зазначує каждодньово ситуациї, векшином на його фотоґрафийох людзе котри го окружую. Опробовал ше и як модел, прето же и особи коло нього сликую, а пре тото го и контактовали дизайнере котри сцели же би на нїм висликовали свойо колекциї. – Интересантне буц модел, алє баржей волїм буц тот котри сликує. Углавним сликуєм на аналоґни фотоапарат, так же думам же и зоз тим мойо фотоґрафиї маю таки рукопис яки маю – толкує далєй Дарян.

ЖИВОТ У СЛОВАЦКЕЙ О Братислави, Дарян гвари же му зоз часом постала мала, уж ю барз добре позна. То нє таке мале место, а заш лєм, анї нє таке вельке же би ше у нїм чувствовало страцено. Мож барз лєгко и швидко пойсц до

же би обишол цо вецей кафичи и ґалериї, препоручуєм Galeria SNG, Kunsthalle Bratislava – совитує Дарян. Дальши Даряново плани закончиц мастер студиї у Ческей, бо уж на студийох у Словацкей, тоту Академию уметносцох ше споминало у бешеди при студентох и барз є нахвалєна, а тирва два роки. – Примаю мало людзох, двоїх, троїх на рок. Мал сом таке чувство же там нє шмем анї пробовац, алє одшмелєл сом ше и на тот крочай. Посилали зме портфолио, на основи котрого нас виберали до другого круга, там зме мали два задатки и интервю, котри сом успишно поробел – закончує млади уметнїк, и додава же є ознова пред новим виволаньом. ■

дружтвом по Словацкей, зоз шатром, а як студенти у Словацкей, маме задармо гайзибански карти, та нам и так видзе барз туньо. Углавном зме даґдзе у горох, лєбо на озерох. Каждому хто придзе до Словацкей, повед бим най идзе на Татри, а кед пойдзе до Братислави,

НАШО МАСТЕРАНТИ Мено и презвиско: Ваня Сабо Датум народзеня и место одрастаня: 12. децембер 1990. рок, Руски Керестур Здобути ступень, напрям, обласц: VII 2 – Високе образованє другого ступня, мастер дефектолоґ Тема мастер роботи и датум мастерованя: „Фамeлийни сотруднїк-услуга социялней защити фамелийом зоз дзецми зоз завадзанями у розвою” (Породични сарадник-услуга социјалне заштите породица са децом са сметњама у развоју), мастеровала 3. новембра 2016. року Мастер студиї (Факултет, Универзитет): Факултет за специялну едукацию и регабилитацию, напрям Превенция и третман поремеценя справованя, Универзитет у Беоґрадзе Основни студиї (Факултет, Универзитет): Медицински факултет, одсек за Специялну регабилитацию и едукацию, Универзитет у Новим Садзе Штредня школа: Штредня медицинска школа „Др Ружица Рип” Зомбор Роботне место: Институт за дружтвену еманципацию и едукацию Нови Сад, проєкт хтори ше занїма зоз едукацию дзецох без родительского стараня Язики: Анґлийски, нємецки Интересованя и гобиї: Читанє кнїжкох Контакт: vanjasabo1@gmail.com Плани за будучносц: Длугорочне волонтиранє у Дзецинским валалу у Сримскей Каменїци збогацело мойо роботне искуство и на даяки способ одредзело напрям моїх интересованьох. Зоз того искуства ше створело мойо найвекше жаданє же бим ше заняла у социялней защити. Вшелїяк бим свою роботу любела унапрямиц ґу помоци фамелийом хтори у ризику. Любим робиц зоз людзми, а тиж и писац науково роботи, усовершовац ше и преширйовац знанє, алє и искуство. Можебуц шицко тото допринєше же бим свойо школованє предлужела далєй, нїґда ше нє зна.

14. АПРИЛ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

медзи РОК IV АПРИЛ 2017.

простор за кафу и виключеня Гороскоп

Число ушорел: Себастиян НЯРАДИ

РУСКИ НЮЗ

УСПИШНО ПРЕСАДЗЕНИ ТРАНСПОРТНИ ЗНАК

ред роком у Руским Керестуре успишно пресадзени транспортни знак, гоч є пресадзени до асфалту. Велька буря ше дзвигла пре тот знак, аж шицки Керестурци написали по 3,4 Фейсбук статуси, и то зоз трома викричнїками, цо шведочи о озбильней ситуациї. Людзе би поведли – страшне. Шокирани людзе преходзели коло знаку, док вон помали пущал коренї и, ниа, обстал. ,,Тот транспортни знак ше приял пре плодни асфалт хтори ма досц асфалт-токсину хтори нєобходни за його витримованє у жимских условийох” – гварел фаховец за транспортни мрежи Сербиї, дипломовани маґистер на Фрее Денс универзитету Добривоє Студентович. Же знак добре пресадзени и же видно його плоди, найбаржей почувствовали полицає, хтори добре оберали людзох. ,,Найволїме присц до Керестура под час паприґи, теди людзе полни з червенима, та и ми обераме таки плоди. Кед ше, нє дай боже, зяви даяки нє паприґар, вец ше задоволїме и зоз желєним плодом, розумице. Ми добри людзе, караме людзох без кари, думам виписа-

ней, нач, сеґинятка, да иду до пошти уплацовац кед можу експрес нам на руки. Задовольни вони, задовольни ми, добре ... вони дакус менєй задовольни, алє цо же тераз” – гварел єден полицай хтори нє заняти прейґ вязи. Людзом завадзало же тот знак, положени же би ше могло отвориц „заградку” єдней карчми, зоз тим сам одход до Дому здравя очежани пре паркиранє хтори тот знак нє дошлєбодзує. ,,Мило ми... же ми карчма блїзко при Доме здравя, та можем „скокнуц” на єдну, два, док чекам у шоре же бим нє слухал валаски сплєтки хтори ширя стари баби. Так, крашнє пойдзем до карчми дзе ме чека товариш хтори люби попиц, а вец ше розприповедаме же хтора ше одава, хто ше з ким, знаце, хто кельо паприґи положел, кому здохла крава и таки бешеди. Барз би було добре кед би ше тоту улїчку цалком заварло за транспорт, бо дакеди и рачкуюци идзем назад до дохтора” – виявел єден нашмеяни чловек. Будземе реални, тота буря ше закончела, а поправдзе и нє була найгорша на тих просторох.

Баран 21.3–19.4. Олєгчало вам, бо на шор пришол пост, нїхто вас нє будзе рушац кратши час. Буяк 20.04–20.05. Кед вам хибя родзиново, нє бриґуйце ше, у скупштини су. Двойнята 1.5–21.06. Вше вас помишаю, кед можеце вихаснуйце тото. Рак 22.6–22.8. Вше сце дакому блїзко при шерцу, алє вам ше цошка анї нє барз радую. Лєв 23.07–22.08. Болї вас тото же „Єленя” баржей любя. Дївица 23.08–22.09. Щешлїви сце же вас ище вше щици герой з рисованих филмох. Килаши 23.09–23.10 Одпочивайце, бо дораз паприґа. Шкорпия 24.10–23.11. Кед чую слово о вас шицки подумаю на отров. Стрилєц 24.11–21.12. Охабце ше стрели, лапайце ше автоматскей пушки. Цап 22.12–20.01. Случи ше дакеди же вас дахто подої. Водолєй 21.1–19.2. После лядочирячох и ваш живот далєй чече. Риби 20.02–20.03. Ляд ше розпущел, дихаце з полнима плюцами, т. є. жабрами.

26 РУСКЕ СЛОВО

14. АПРИЛ 2017.

... за кафу и виключеня

Лю. Сопка (обявене 2013)

СОВИТИ

Кед вам дараз спаднє камень зоз шерца, енки идзеце до дохтора опатриц чи нє закончел у покруткох. *** Кед даєден дзень станєце на лїву ногу – нїч нє страшне, будзце щешлїви же ю маце. *** Кед маце роботи поверх глави, дайце жени най обера вишнї.

ЦО ПИСАЛА ПРЕСА ПРЕШЛИХ МЕШАЦОХ ВИГЛЄДОВАНЯ ДОКАЗАЛИ ЖЕ ЛЮДЗЕ ХТОРИ ПИЮ ВЕЦЕЙ КАФИ НА ДЗЕНЬ, ЖИЮ ДЛУЖЕЙ – Цо им вредзи же жию длужей кед половку свойого живота препровадза на ВЦ-шольки. *** ПРОФЕСОРКА ДЖЕНИФЕР ВИЛИ ТВЕРДЗИ ЖЕ ПИВО ЗВЕКШУЄ КАПАЦИТЕТ ПАМЕТАНЯ – як то же ше я вше нїчого нє здогадуєм после пиятого. *** ЄДНА ЖЕНА ПИЛА 5 ЛИТРИ ВОДИ КАЖДИ ДЗЕНЬ, И ДОШЛА ДО НЄВИРОЯТНОГО ОДКРИЦА – же єй рахунок за воду скочел дупло. *** ПУТИНОВО ВОЙСКО НА НОГОХ – добре, бо нашо войско на колєнох, чуха ВЦ-и. *** ИНОВАЦИЯ – ВМА З МЕТОДУ СЛАБЕЙ СТРУЇ РИШУЄ ДЕПРЕСИЮ – воля накруциц кус моцнєйшу, та ришиц шицки бриґи своїх пациєнтох. *** НАПРАВЕНЕ ШЕРЦО ХТОРЕ МОЖЕ ДУРКАЦ ВИЧНО – лєм най го нє приноша на Балкан, досц нам и тото нашо. *** ВОЙВОДИНА ОСТАВА БЕЗ 160 ДОХТОРОХ – нїч нє страшне кед ше роби о дохторох економиї хтори нє маю свойо ординациї. *** НЄ БУДЗЕМЕ ПРЕДАВАЦ ПОЛЯ СТРАНЦОМ – нормално же нє будземе, даме им задармо. *** ВОЖЕНЄ ВНОЦИ ЗМЕНШУЄ НАПАРТОСЦ И ВИВОЛУЄ ПОЗИТИВНИ ЕМОЦИЇ – поготов кед ше вожице з женами нїзкого моралу.

14. АПРИЛ 2017.

*** ХЛОПИ ХТОРИ СВОЇМ ЖЕНОМ ПОДАРУЮ РАНШИ ПОЦИЛУНОК ЖИЮ 5 РОКИ ДЛУЖЕЙ ОД ТИХ ХТОРИ ТОТО НЄ РОБЯ – тоти хтори тото нє робя жию длужей, бо нє маю жени. *** МОЦНИ БАС У ПИСНЬОХ ВАШОМУ МОЗҐУ ДАВА ЧУВСТВО МОЦИ – покля комшо з першого поверху нє придзе по дзевери. *** КОЛИБРИ ЄДИНА ПТИЦА ХТОРА МОЖЕ ЛЄЦИЦ НАЗАДОК – Сербия єдина держава хтора идзе назадок, а напредує. *** ЦО СЦЕ ЩЕШЛЇВШИ, ТО ВАМ МЕНЄЙ СНА ПОТРЕБНЕ – я би ше, випатра, нє требал анї будзиц. *** СТУДЕНТИ ЗОЗ ЦАЛОГО ШВЕТА УЧА СЕРБСКИ ЯЗИК НА АВАЛИ – углавним тоти зоз горох и брегох вше лєпше знали язик. *** ПОЛКОВНЇКОВИ ПЕНЗИЯ ПОЖНЇ 17 РОКИ – га, ище кус, та ю нє будзе мушиц анї чекац. *** АТИНА НЄ МЕНЯ ДУМАНЄ О КОСОВУ – а за Зевсово думанє ше нїхто нє пита, га? *** ДОХТОРЕ ВИЦАГЛИ ЖИВУ БУБУ ЗОЗ ЖЕНОВЕЙ ГЛАВИ – сеґинь буба, цо шицко мушела видзиц. *** МЛАДИХ НАЙЧАСТЕЙШЕ ШКОЛУЄМЕ ЗА БИРО – кед сце нє знали то моцна фирма, кажди рок ше лєм шири. *********************************

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ФЕДОР СКУБАН, ПРОФЕСОР ФИЗИКИ У НОВИМ САДЗЕ

ЖИВОТ ТО НЄ ЧИСЛА Пише: Славица ФЕЙСА

На Универзитету у Новим Садзе, департману за физику, тих дньох велька гужва – тирва априлски термин покладаня студенских испитох. Лєдво же мож дойсц до даєдних професорох, окреме тих цо маю випитац громаду студентох як цо и професор др Федор Скубан. Попри настави и педаґоґийней роботи, професор отримує преподаваня, вежби, пише науково статї... Приповеда о живоце, о найблїзших, о младих, дзецинстве и дзепоєдних людзох на хторих нє забул

рофе сор Федор Скубан, родом з Руского Кере стура, пред велїма роками вошол до швета физики. Драга го водзела од Кере стура по Нови Сад, дзе и дипломовал. Уписал маґистерски у Заґребе, алє пре воєни часи, и маґистрат и докторат ту закончел. Вєдно зоз супругу Соню, хтора тиж профе сорка физики, нєшка роби як профе сор на ново садским Универзитету. За себе гвари же є наставнїк, тот хто докторовал и хто може преподавац. И вон и його супруга ше занїмаю зоз експерименталну физику кондензованей материї, а тема узко фахова и слово о склох, нє обичних, алє гевтих хтори у себе маю велї елементи и хасную ше за електронїку. То фундаментални випитованя, и у нашей жеми за спомнуту обласц єст барз мало фаховцох хтори ше занїмаю з тоту проблематику. НАУКА

Скубан нїґда нє бул задовольни з посцигнутим, намагал ше ґу вше векшим виволаньом. – Нажаль ми, физичаре, нє маме можлївосци зробиц тото цо сцеме, и нє раз маме и сотруднїкох з вонка. Сотрудзовали зме з науковцами з Ужгороду, алє и там ситуация после велїх рокох у науки нє найлєпша. Кед сом рихтал докторат, бул сом и у Санкт Петербурґу. И гоч сом там за мешац зробел вецей як ту за три роки, русийски фаховци ше занїмали з другу проблематику хтора нам нє була блїзка – толкує Скубан. Нашка нажаль часи таки же ше за велї обласци, а окреме за науку, нє видвоює векши средства. Шицко повяза-

28 РУСКЕ СЛОВО

не з политику, и тоти науковци хтори блїжей при центру (Беоґрад), лєгчейше доходза до пенєжу, конкурує ше по проєктох... И гоч ситуация вельо лєпша як пред 25 роками, Скубанови ше видзи же би критериюми вреднованя того цо физичаре робя могли буц лєпше обдумани. Но, гвари, о тим ше нє барз штудира. – Осудзени зме сами глєдац тото цо нас интересує, сами провадзиц чи єст даяки конкурси... А я кед видзим кельо мам папери порихтац за даяки проєкт, мнє шицкого досц – щири професор Федор хтори ше пренашол у роботи зоз студентами. О РОБОТИ – Двацец шейсц роки робим як наставнїк, вошол сом до тей роботи и любим робиц з младима. Интере сує ме настава, вона ми на першим ме сце. Дакеди сом ше занїмал з науку, алє одкеди важни лєм числа, або на тото кельо маце роботи, дзе су обявени, кельо то боди ноши, а нїхто нє вод зи рахунку о тим же фаховци цошка нове науча, же добре зробя. Можебуц даєдна робота менєй вред зи, алє є ище як хасновита... Нїхто нє вреднує роботу дзе профе соре преноша студентом знанє. Скубан виклада физику студентом Технолоґийного факултету, математичаром и еколоґом. Їм физика нє основни напрям, та наш собешеднїк гвари же им тот предмет нє нательо интересантни. Алє, як гвари, у каждей ґенерациї єст тих хтори „заблїшню”. 14. АПРИЛ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Найвекша награда ми теди кед стретнєм даєдного бувшого студентна, кед ше ґу мнє озве, и през бешеду здогаднє як му було добре док слухал мой предмет. То векше, як гоч яки боди и списки роботох – гвари Федор. КЕД ЗАВРЕ КАБИНЕТ – Любим путовац. Кед 2005. року рушело на лєпше, зоз Соню зме обишли даскельо вароши у Европи: Прагу, Рим, Истанбул... Були зме и з факултетом у даскелїх жемох, алє можлївосци нам часто нє таки же мож пойсц даґдзе частейше и видзиц дацо. Тото цо нє препущуєм то даяки добри концерт. Осемдзешати роки були наисце плодни роки за музику, и то видно и по тим же и нєшка млади слухаю тото цо ми слухали дакеди. „Бєло дуґме”, Здравка... Нєдавно у Беоґрадзе бул концерт горватскей ґрупи „2 Cellos” , та з нами пошла и наша дзивка София. Уживали зме... Любиме дзекеди одпатриц представу у Театре, зайдзем до Синаґоґи, а интересую ме и филми... ДЗЕЦИНСТВО Седемдзешати, алє и осемдзешати роки прешлого вику були як створени за безбрижне дзецинство, окреме на валалє. По Федорових словох, лєпше нє могло... – Обисце нам було на Капущаним, нєдалєко од школи, та моєй старшей шестри Гелени и мнє нє бул проблем одбегнуц дому кед зме забули темпери. Паметам же зме дома нє вельо учели. Раз-два зме поробели домашнї задатки, и гайд, вонка, бавиц ше... Паметам и свою першу учительку Наталию Семан, була млада, праве починала робиц. Нашо дзецинство и младосц були виполнєти з цалком иншаким животом. Шицко було опущенше. НАСТАВНЇКИ – Пачело ше ми же ище док сом бул у Руским Керестуре мой наставнїк з физики Йовґен Медєши, Генц, любел з нами франтовац и таку „шлєбодну комуникацию” дошлєбодзовал и на годзинох. Знал нас заинтересовац на годзини, прицагнул нас на секцию, гоч мушим спомнуц и Еуґена Кулебу хтори бул тиж интересантни и векшина з класи зме любели физику – гвари Скубан хторому вше на розуме же студентом муши приблїжиц дефинициї и формули так же

СОНЯ И СОФИЯ – Моя супруга Соня и я вєдно студирали физику, лєм же вона була вреднєйша одо мнє, шицко на час позакончовала, та и маґистерски и докторски студиї. Наша София ма 21 рок и мушим повесц же ю нїґда нє прицаговали природни науки. Вона ище як тинейджерка знала же ше упише на анґлийски язик и нєшка праве тото студира. Добра є у тим цо роби, а док закончи, и я и Соня ю потримаме и помогнєме єй же би ше усовершовала даґдзе звонка гранїцох нашей жеми. А вец най сама одлучи цо и як далєй.

14. АПРИЛ 2017.

Федор Скубан з оцом и мацеру: У Керестуре було так же лєпше нє могло

би през науку цо лєпше зрозумели природу и живот коло себе. РОДИЧИ

Микола Скубан, Федоров оцец, бул родом з Коцура, новинар, писатель, драмски и театрални дїяч, познати по тим же вше бул порихтани пожартовац. Пошвецел ше новинарству и литератури, а звонка професиї його любов була аматерска, театрална дїялносц. Вецей як штири децениї суверено пановал на шицких театралних сценох як надзвичайни ґлумец. – Кед оцец умар я уж теди даскельо роки бул у Нови Садзе, а вше ридше у Керестуре. Паметам же бул залюбени до театра, любел ґлумиц, любел гуморески, и вше бул порихтани на франту. Любел читац кнїжки и патриц комедиї. И я любел ходзиц на Драмски мемориял до Руского Керестура. Тото же су аматере, ма то якишик окремни шмек – прешвечени Федор. Його мац Веруна була учителька, права представителька тей професиї ґенерациї повойнових учительох котри воспитовали и учели дзеци и прейґ власного анґажованя у културним и дружтвеним живоце Руснацох и Руского Керестура. – Мала таки глас же ю чуц було аж и у других класох, а хто зна, можебуц так и требало... Були то, заш лєм, иншаки часи як нєшка. Думам же була добри педаґоґ – гвари Федор предлужуюци о тим же нєшка треба мац вельо енерґиї, и гоч требало мац и скорей, видзи ше му же ше теди и врацало вецей. Давно сом нє бул у Керестуре, гоч мам жаданє, но вше себе подумам – а дзе пойдзем? Кажде од моїх пайташох ма свой живот и свойо фамелиї... Того року 35 роки од матури, и знаце цо штудирам... Наздавам ше же ше там постретаме, виприповедаме як нїґда по тераз.■

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ КВИТНА НЄДЗЕЛЯ У ПАРОХИЙОХ РУСКИ КЕРЕСТУР

ЗАЧУВАЦ ПОНЇЗНОСЦ

У парохиї св. оца Миколая, 9. априла, по григориянским календаре, вирни преславели Квитну нєдзелю, и на шицких штирох Службох Божих, а поготов на дзецинскей, було вельо вецей парохиянох як звичайно. На дзе цинскей Служби на 11,30 годзин, служел капeлан о. Михайло Шанта, а наказовал капелан о. Владимир Медєши. Вон здогаднул на євангелску подїю, пре хтору и нєшка означуєме Квитну нєдзелю – а то памятка на триюмфални уход Исуса Христа до Єрусалиму, и визначел цо за нєшкайших вирних значи тота подїя. – Научме ше од Исуса буц понїзни, гоч по нашим думаню заслужуєме вельку чесц. Та и кед хваля наш труд и нашо успихи, будзме свидоми же Исус на маґарцу вошол до Єрусалиму же би ше преславел, а нє на коню, зоз силним войском. Вирни на Службох Божих могли вжац и пошвецени багнїтки, як символ Квитней нєдзелї и однєсц их до своїх домох, а велї и на теметов на гроби своїх найблїзших. На дзецинскей Служби Божей була нагода и за вельконоцну споведз за школярох и младих хтору велї вихасновали, а попри о. Медєша споведал и нововербаски парох о. Иґор Вовк. М. А.

КОЦУР

ВЕЛЬО ВИРНИХ НА ДЗЕЦИНСКИХ СЛУЖБОХ У коцурскей грекокатолїцкей церкви внєдзелю, 9. априла, преславена Квитна нєдзеля по юлиянским календаре, а на штирох Службох Божих вирним подзелєни багнїтки, хтори вони однєсели дому и на теметов.

Багнїтки на Утринї пошвецел коцурски парох о. Владислав Рац, а подзелєли их члени Церковного одбору. Окреме вельо вирних було на дзецинских Службох на 8 и на 19 годзин. З. К.

ДЮРДЬОВ И ҐОСПОДЇНЦИ

МАМЕ НАЙЛЄПШИ ФУНДАМЕНТ У полней церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове и Святого архангела Михаила у Ґосподїнцох преславена Квитна нєдзеля на Службох Божих котри служел ґосподїнски парох и дюрдьовски капелан о. Михаил Холошняй. По Службох члени Церковного одбору подзелєли вирним пошвецени багнїтки, котри однєсли до своїх домох. – Нам нєшка Церква приноши розквитнути багнїтки котри надпоминаю же, попри шицких невольох и жемских бриґих, нам приходзи спашенє и ратунок. Же конєчно блїзко фундаменти на котри можеме твардо стануц и сиґурно

ДЗЕЦИ ПРАВЕЛИ КОШАРКИ И ВЕНЧИКИ Дзивчата з младежскей орґанизациї КУД „Тарас Шевченко” внєдзелю, 9. априла, орґанизовали креативну роботню за дзеци и старших на тему Велькей ноци. Вони правели венчики зоз писанкох з картону, котри пред тим вицифровали, як и кошарочки.

30 РУСКЕ СЛОВО

ше чувствовац. Порученє тей нєдзелї то же тот тварди фундамент, сиґурносц нашим животом, фамелийом и цалей заєднїци, то сам Исус Христос, хтори приходзи до нашого Єрусалиму – гварел у казанї о. Михаил Холошняй. Исти дзень у Дюрдьове на 16 годзин була и Вельконоцна споведз, а штварток дополадня за хорих. У Страсним тижню, вовтoрок на 18 годзин була Служба Божа за о. Йоакима Холошняя, по намиреню женох з Ружанцового дружтва, а штварток вечар Служба Божа з Вечурню и читанє 12 Євангелийох. По розпорядку, у Дюрдьове на Вельки пияток на 8 годзин Царски час, на 15 годзин Вечурня Исусового хованя, на 18 годзин надгробне бдиниє Єрусалим-

ска утриня. На соботу на 18 годзин Служба Божа Василия Велького зоз Вечурню, а на 22 годзин Воскресна утриня. На Перши дзень Велькей ноци, на 9 годзин Служба Божа зоз пошвецаньом пасхалного єдзеня. Пополадню на 18 годзин Вечурня. На Други дзень на 9 годзин Служба Божа, на 18 годзин воскресна Вечурня. На Треци дзень буду два Служби Божо, на 9 и 18 годзин, а по обидвох будзе мированє. С. С. 14. АПРИЛ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ КВИТНА НЄДЗЕЛЯ У ПАРОХИЙОХ ВЕРБАС

ЦЕРКВИ БУЛИ ПОЛНИ

Обидва грекокатолїцки церкви у Вербаше внєдзелю пре славели швето Квитну нєдзелю, а теди пошвецени и

Стари Вербас

багнїтки. На шицких Службох у вербаских церквох було обачлїве вецей вирнїкох, окреме младих и дзеци. У Старим Вербаше, у церкви Покрова Пре святей Богородици були два Служби, котри служел парох о. Алексий Гудак, а парохияном подзелєни вецей як 200 звязки багнїткох. У церкви Святого Владимира у Новим Вербаше Служба була на дзешец годзин, а у своєй казанї парох о. Иґор Вовк наглашел же шицки треба же би ше стримовали од неґативних думкох и подлих по ступкох, окреме у тим, остатнїм тижню пред Вельку ноцу, найвекшим християнским швету.

НОВИ САД

ЦЕРПЕНЄ НАС МОЖЕ ОПЛЕМЕНЇЦ

– Квитна нєдзеля нас водзи до Страсного тижня, потим до крижа, алє и до воскресеня, до циля цалого людского роду – гварел у казанї парох новосадски о. Юлиян Рац у казанї на шпиваней Служби Божей у церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе. По його словох, Исус нє вошол до городу на бесним коню, алє на маґарчику, а шицки го привитали як цара, бо так чувствовали. У ствари, вон цар над царами, вон нам спашенє. – Тедишня публика, як и терашня, зна барз

ПРЕДСТАВЕНА НАША ТРАДИЦИЯ

БЕОҐРАД

Na Kvitnu nwdzelx u cerkvi sv. Kirila i Metodiy u Беоґрадзе у Vi{eґradskej улїци, парох о. Владислав Варґа служел Службу Божу и подзелєни bagn<tkи. Тиж, єдно тророчне дзивче, Нора, preslavelа родзени dzenq, a virni єй повинчовали и {pivali po ruski i po anґlijski. Bulo вецей як tricec osobi. Posle Slu`bi vek{ina po{la do rimokatol<ckej cerkvi Hrista Cary, dze Olґica Radovi~ Lendwr i Olґa Skoplyk Bilyk vilo`eli na{o traдиciйni ruski i ukra<nski wdla, pisanki, vi{ivanki i predstaveli na{u istorijnu i kulturnu pre{losc. Na tim стретнуцу, okrem ~islenih virnih rimokatol<koh, bul иархиепископбеоґрадскикирStanislav Ho~evar, kotri pohvalwl na{ih viklada~oh. Воскресна Служба Божа будзе на соботу, 15. априла, на 17 годзин у церкви у Вишеґрадскей улїци 23. О. Р. 14. АПРИЛ 2016.

Нови Вербас

Шицки парохиянє зоз обидвох церквох у Вербаше по сле Служби и пошвецаня, дому однєсли вербово конарчки, у народ зе познатши як багнїтки. А. Л.

славиц дакого, алє о кратки час истого того зна знєважовац, поплювац и поогваряц, бо людзе барз пременлїви. Славя того хто их у одредзеней хвильки ущесцує, алє ми треба же бизме знали же нас церпенє може оплеменїц, а нє найважнєйши нам тужемски побиди – потолковал о. Рац. На концу Служби, у полней церкви подзелєни багнїтки хтори вирни однєсли до своїх домох. Воскре сна утриня будзе на соботу, 15. априла, на 20 годзин. М. Г. К.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

РОБОТНЯ УПОЗНАВАНЯ ЗОЗ ПАСХУ Pred Kvitnu nwdзелю, у Сримскей Митровици, u cerkovnej sali grekokatol<ckej cerkvi дзеци мали robotnx risovany i farbeny pisankoh, a ti` i demonstracix же co ше {icko кладзе дo ko{arki za Velqku нoc. Prisуtni buli {escero ruski dzeci i trojo ukra<nski, а рobotnx vodzelа fameliy Kanx}a. Na Kvitnu нєдзелю bulo okreme velqo людзох u cerkvi, а okrem star{ih ti` i ~isleni dzeci. В. В.

У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ВИТАНЄ ИСУСА На Квитну нєдзелю було торжествено у грекокатолїцких церквох у шидскей општини, у хторих векше число вирних як звичайно, пришли на пошвецанє багнїткох. У Шидзе парох о. Михайло Режак на початку Служби Божей пошвецел багнїтки, хтори потим подзелєни вирним. Парох о. Режак у казанї визначел же народ витал Исуса на уход зе до Єрусалиму з палмовима конарами, щирого и отвореного шерца, праве як и нєшка вирни з молитву на Квитну нєдзелю. И вирни у Бачинцох на Служби Божей хтору служел парох о. Дарко Рац и хтори пошвецел багнїтки, достали тот символ у християнстве. Шветочно було и у наших церквох у Беркасове и Бикичу, дзе Службу Божу служел парох о. Владимир Еделински Миколка, хтори пошвецел багнїтки. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 31

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. априла 2017. занавше нас охабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

МИХАЛ ПАСТЕРНАК (1936–2017) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. априла 2017. занавше ме Дня 5. априла занавше нас зохазохабела моя мила супруга бела наша мила мац и баба

Памятки на його любов, доброту и пожертвовносц навики буду паметац дзивка Геленка зоз супругом Славом, унуки Арияна зоз супругом Йоелом и Андрея зоз супругом Слободаном и праунуком Николом Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ ГАРДИ народзена Накич МЕЛАНИЯ ГАРДИ (1952–2017) народзена Накич з Руского Керестура (1952–2017) Памятки на ню буду чувац дзивка з Руского Керестура Марча Сабадошова зоз супругом Вично ожалосцени супруг Яким Якимом и унуки Соня и Мижо Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 9. априла занавше нас зохабел наш мили

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. априла 2017. року поховани мой мили и єдини брат

ЄРОНИМ ФА (1958–2017)

МИХАЛ ПАСТЕРНАК (1936–2017) з Руского Керестура

Памятки на його любов, доброту и пожертвовносц навики буду паметац дзивка Геленка зоз супругом Славом и сушедово Томово Таня и Зоран зоз дзецми Най спочива у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. априла наполнєли ше 6 мешаци, як вецей нє знами наша мила

Дня 25. януара наполнєли ше 24 роки як вецей нє з нами наш мили

Памятку на тебе чуваю ожалосцена шестра Натка зоз супругом и сином Дзекуєме шицким котри го пришли випровадзиц до вичносци. Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. априла наполнєли ше 5 роки як нас занавше зохабел

ЙОВҐЕН СОПКА (1926–2012) з Руского Керестура СЛАВКА НЯРАДИ ЛЮБО НЯРАДИ (1930–2016) (1924–1993) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на нїх буду чувац дзивка Мелана зоз супругом Данилом и дзецми, и дзивка Фема зоз дзецми Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. априла наполня ше 10 роки як нас занавше зохабел

Дня 22. фебруара наполнєли ше 5 роки як нас занавше зохабела

Памятку на ньго чуваю синове Владимир и Ґено зоз фамелиями и дзивка Мария Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. априла наполня ше дзевец роки як вецей нє знами наша мила супруга, мац, баба и прабаба

ДЮРДЇНКА ХОМА (1940–2008) з Руского Керестура МИХАЛ БЕСЕРМИНЇ МЕЛАНИЯ БЕСЕРМИНЇ (1928–2007) (1927–2012) з Руского Керестура З вельким почитованьом и любову памятки на нїх чуваю їх наймилши Спочивайце у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

Памятку на ню буду чувац супруг, син, нєвеста, унуки и праунуки Спочивай у мире Божим!

14. АПРИЛ 2017.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. априла 2017. року занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ИНФОРМАТОР MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ резану ядлїну по спецификациї з превоженьом, кубни метер 180 евра и лати 5х3 длужни метер 0,30 евра. Телефон: 021/6350–088; 060/6350–088 од 7 до 21 годзин.

МЕЛАНИЯ ГАРДИ народзена Накич (1952–2017) з Руского Керестура Памятки на ню вично буду чувац син Владимир, нєвеста Яна и унук Валентин Спочивай у мире Божим!

* дзе цо будзе *

НА НЄДЗЕЛЮ РОЧНИ КОНЦЕРТ КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” На нєд зелю, 16. априла, аматере дюрдьовского КУД „Тарас Шевченко” отримаю традицийни рочни Вельконоцни концерт у Дюрдьове. У програми буду участвовац шицки члени секцийох Дружтва котри за тоту нагоду пририхтали и нови репертоар. Концерт почнє на 20 годзин у Велькей сали Задружного дома у Дюрдьове. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплївузастатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Меркур” Подпрємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї –

14. АПРИЛ 2017.

„НС Меркур”, у улїци Руменацка 150, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3849/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. априла 2017. року принєсла ришенє число VI-501-158/17 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС ПЕТРОВАРА-

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени гла шнїк Ре публи ки Сер биї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок Но ши те ль про єкта „NCOPY”d.o.o., Нови Сад, Ґаврила Принципа число 22, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошеренє – Роботня за рефабрикованє одрутних тонер касетох за ласерски друковачи – Маґазионованє и третман нєопасних одруткох” у улїци Ґаврила

ДИН-РТВ” НС 202, НСУ202, НСЛ202, у улїци Патриярха Раячича 30, у Петроварадину, на катастерскей парцели число 820, К.О. Петровардин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Принципа число 22, на катастерскей парцели 7737/11, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 4. априла 2017. року принєсла ришенє число VI-501-112/17 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Олена Планчак-Сакач: ШИТКО . . . . . . . . . . . .300 дин. Mihajlo Kova~: ÊLYDZ DRINKOVA . . . . .400 din. Irina Gardi-Kova~evi~: КОТУЛЬКИ И ҐОМБУЛЬКИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Људмила Попович и Надија Мирошниченко: САВРЕМЕНА УКРАЈИНСКА ДРАМА . . . . .500 дин. Людмила Попович и Надїя Мирошниченко: СУЧАСНА УКРАЇНСКА ДРАМА . . . . . . . . . .500 дин. Любомир Белей: СЛАВЯНСКИ ЯЗИК . . . . . . 400 дин. Янко Рамач: НА КРИЖНЕЙ ДРАГИ . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар: ГАЙЗИБАН НА ШПАРҐУ . .300 дин. Микола Шанта: ШАНТОВКИ . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Серафина Макаї: ЗЛАГОДА . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славица Шовш: БЕЗСОНИ ЛАНЦУЩОК . . .300 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 дин. Звонимир Няради: КАПКА МИ РУЖА ДО ОКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. Микола Шанта: ВСЕЛЕНСКА ЧЕРКОТКА . 300 дин. Ася Папуґа: ГРИШКА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Владимир Бесерминї: СЛОВО БОЯНА ДВОКРАЯНА . . . . . . . .300 дин Агнета Бучко Папгаргаї: ОСЦЕ И ЧЕРЕШНЇ .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ГАЛОВ . . . . . . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКОСРИМСКИХ РУСНАЦОХ . . . . . . . . . .500 дин. Юлиян Тамаш: ЦЕНТУРИОН–ДЗЕШЕЦ ЛЮБОВНИ ЗАПОВИДИ . . . . . . . . . . . . . . .700 дин. Ev}enij âkan: BA^VANSKI SAFARI . . . .300 din. Vasilq Mudri: BUDZENW YRI . . . . . . . . . . . .300 din. Mikola M. Cap: NA @RIDLOH DUHOVNOSCI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Lxbomir Medw{i: ÂSOKROK . . . . . . . . . . . .400 din. Slavomir Oleyr: NA[ENW . . . . . . . . . . . . . . .500 din. Ana Tama{: ÔM ÔMKA NW MA UHA . . . .200 din. Samanta Rac Stoilqkovi~: ÂRNA RUSALKA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Sa{a Sabado{: POTARGANI ÊRVENI CVERNI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 din. Melaniy Rimar: @VIRKI U AZBUKI . . . . . .400 din. [tefan Gudak: ZAJDA ZA MIRNI SON . . .400 din. Vladimir Ko~i{: LYDOVA TRAVA . . . . . . . .400 din. Vladimir Kirda Bolhorves: ZA GORAMI . . .500 din. Xliyn Pap: ÔM [E KA^KA Z VODU MA^KA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Ynko Pavlovi~: REPIK NA DU[I . . . . . . . .200 din. Tamara Hrin: KOL>BA STRAHU . . . . . . . . . . .200 din. Vany Dula: TEROR IDEALOH . . . . . . . . . . . . .200 din. Irina Gardi Kova~evi~: NWBO NAD KERESTUROM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Dxra Papgarga<: ZBEGNQOVÂRE . . . . . . .400 din. Xliyn Tama{: DXRA PAPGARGA> OD RURALIZMA PO POPULIЗЕМ . . . . . . . . .300 дин Melaniy Rimar: ÎLA[, A BEZ PRINCA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 din. Dxra Latyk: TEATRALNI @IVOT RUSNACOH (II tom) . . . . . 800 din. Mikola [anta: PAPUÂ STRACENA U LQVOVE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .400 din. Kseniy Var}a: OBLAK DO [VETA . . . . . .300 din. Zvonimir Pavlovi~: KL>TKA ZA \E[L>VIH400

34 РУСКЕ СЛОВО

КНЇЖКИ МОЖ КУПИЦ И ПРЕЙҐ НАШОГО САЙТУ

Новинско-видавательна установа „Руске слово” тих дньох понукла нови способ купованя – прейґ интернеткнїжкарнї хтора ше находзи на сайту www.ruskeslovo.com/shop, у рубрики кнїжки. Видавательна дїялносц Установи ма длугу традицию, каждого року ше видава нови кнїжки та, окрем потерашнього способу купованя, при колпортерох, у дописовательству лєбо особнє на рижних манифестацийох, тераз читаче маю нагоду з обисца купиц жадану кнїжку. На сайту понукнути кнїжки хтори видати од 2002. року по нєшка, вєдно 79. З правого боку мож виберац виданя по рокох, авторох, лєбо цени. Важне надпомнуц же купованє кнїжкох прейґ интернеткнїжкарнї затераз мож лєм зоз Сербиї, а випоручованє на домашню адресу окончує курирска служба Post Express, хторей треба и виплациц кнїжку вєдно зоз трошками доставяня.

ЗНЄЙЦЕ НАШУ АПЛИКАЦИЮ Новинско-видавательна установа Руске слово ма свою апликацию за мобилни теле фони у предавальнї апликацийох Google play. Апликация предвидзена за хасновательох иос и андроид оперативних системох на своїх телефонох и таблетох, а мож пречитац вистки з катеґориї Руске слово, Рутенпрес, МАК и вистки о Руснацох хтори преложени на сербски язик. Апликация безплатна, а мож ю зняц на телефон так же ше пойдзе на play.google.com и удурка ше Ruske slovo.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613697. 14. АПРИЛ 2017.

СПОРТ РУКОМЕТНИ КЛУБ „РУСИН”

ПОЧАЛА ЯРНЯ ЧАСЦ ПЕРШЕНСТВА РК „Зомборелектро” – РК „Русин” 32:20 (18:12)

Рукометаше Русина, всоботу, 2. aприла, почали ярню часц першенства. Перше змаганє у Трецей рукометней лиґи Сербиї бавели у Зомборе, процив трецопласованей екипи РК „Зомборелектро”. Конєчни резултат бул 32:20 (18:12) за домашнїх. За Керестурцох на тим змаганю наступели: Милинкович, Мудри 1, Реґоєвич 1, Шукара, Тома 2, Любоя 1, Боянович 1, Гербут 6, Слива 4, Виславски 2, Стоїчич, Салак, Николич 2 и Планчак. У другим колу Русиновци шлєбодни, а вец 22. априла госцую у Бездану. Русинов подросток ше тиж так змага у своєй лиґи, и 9. априла бавели два свойо змаганя у Вербаше, дзе победзели парнякох зоз Приґревици 25-17 (12-12) и страцели од Вербасу 24-7 (14-2). За Русин на тих двох змаганьох бавели Мудри, Пашо, Ковачевич, Микита, Деян Надь, Ґовля, Планчак, Новта, Дудаш, Бодянєц, Гарди, Няради, Давид Надь, Стойков и Чордаш. Першу єкипу рукометашох водзи Звонимир Планчак, а подросток Злата Паплацко и Владан Боянович. З. П.

У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ЕВРОПСКИ КУП У БИЦИКЛИЗМЕ ЗА ОСОБИ ЗОЗ ИНВАЛИДИТЕТОМ

ЗАМЕРКОВАНИ РЕЗУЛТАТИ ДОМАШНЇХ БИЦИҐЛИСТОХ Прешлого викенду у Шидзе, у орґанизациї Бициклистичного клуба „Єднота” отримани Европски КУП у бициклизме за особох зоз инвалидитетом. Змагали ше бициґлисти зоз Италиї, Польскей, Словацкей Републики, Румуниї, Горватскей и Сербиї. У змаганю участвовал и шветови шампион Rafal Wilk, як и бувши шампион Michelle Pittacolo, шампионє Италиї хтори и победзели на змаганю у Шидзе у своїх катеґорийох. При женох найлєпша була Даниєла Йованович зоз Сербиї и Ана Оросова зоз Словацкей Републики. Од домашнїх бициґлистох зоз Сербиї, найлєпши були Михайло Радованович у катеґориї Ц1, Урош Шпанович Т1, Стефан Дюкелич и Деян Стошич, перши, односно други у катеґориї Ц5. Змаганя ше отримовали од Кукувцох по Ердевик, а тиж и од Илинцох по Вашицу. Як гварел Слободан Ра14. АПРИЛ 2017.

дованович, предсидатель БК „Єднота”, шицки учашнїки задовольни зоз орґанизацию змаганя и госцопримством, а тиж бул задовольни и европски комесар за тоту катеґорию бициґлистох, хтори надпатрал змаганя. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ

НОВОСАДСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА

ГО1:2СЦИ ЛИ СТА ДО БИ ДЕР (0:1) ФК „Бачка 1923” – ФК „Борац” (Шайкаш) Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”, патрачох 300, судия: Ґнятович (Нови Сад). Ґол за Бачку дал Пантич. Жовти картони у екипи Бачкей достали: Цвиїч, Пантич, Маркович и Матич. БАЧКА: Калайджич, Тривунович Ж. Маркович, Ерделян, Павлов, Пантич, Летич, Рац, Балоґ, Янкович и Цвиїч. У другим полчасу до бависка вошли – Матич у 46. минути котри заменєл Раца, Дякович у 54. Минути заменєл Балоґу, Данґубич у 74. минути Цвиїча. У 20. колу Новосадскей фодбалскей лиґи ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова одбавела дерби зоз ФК „Борац” зоз Шайкашу на котрим страцела зоз 1:2 (0:1). Лидер на таблїчки зоз Шайкашу ше у Дюрдьове указал праве так як спада, гоч

домашня Бачка бавела солидно. На перши ґол ше нє чекало длуго, бо є посцигнути уж у 11. минути. По конєц першого полчасу, Бачка ше намагала вировнац резултат, медзитим нєудатно. У другим полчасу госци знова були ефикасни опрез ґолу домашнїх и звладали Калайджича. Даскельо минути познєйше Пантич зоз шлєбодного бица посцигує ґол. То бул и конєчни резултат змаганя гоч по конєц змаганя нагоди мали обидва екипи. ФК „Бачка 1923” на таблїчки Новосадскей фодбалскей лиґи спадла з 8. на 9. место. Шлїдуюце змаганє будзе на соботу, 15. Априла, на 16.30 годзин у Петроварадину з ФК „Петроварадин”, котри седмопласовани з єдним бодом вецей од Бачки. С. Саламун

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР – БАЧКА ПАЛАНКА

14. КОЛО ОПШТИНСКЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ ШИД

ВЕЛЬО НЄВИХАСНОВАНИ НАГОДИ

БИКИЧАНЄ НАПОЛНЄЛИ МРЕЖУ СРИМЦА

ФК „Борац” (Бачки Ґрачац) – ФК „Русин” 2:1 (2:1)

Бачки Ґрачац: стадион ФК „Борац”, судия: Боснич (Бачка Паланка). Ґол за Русин дал С. Бранкович у 29. минути. РУСИН: Ж. Орос, Гарди, Голик (Кочиш), Барна, Ивич, Тешович, Б. Бранкович (Б. Орос), С. Бранкович (Кончар), Будински, Чизмар, Кулич. Перши ґол дали домашнї у седемнастей минути. Була то ефектна акция хтору охрана Русина нє могла застановиц, а ґол дал Чанкович. Русиновци ше намагали вировнац резултат, мали вельо нагоди, а єдну з нїх вихасновал С. Бранкович у 29. минути. По конєц полчасу домашнїм ше ище раз удало дац ґол. У другим полчасу Русин створел даскельо добри нагоди, алє их нє вихасновал. После того змаганя Русин на штвартим месце на таблїчки зоз 32 бодами. На нєдзелю бавя на своїм терену процив екипи ФК „Будучносц” зоз Младенова. Змаганє почина на 16 годзин. А. П.

36 РУСКЕ СЛОВО

У 14. колє Општинскей фодбалскей лиґи Шид, фодбалере ОФК „Бикичу” на своїм терену прешвечлїво победзели Сримец з Беркасова з резултатом 8:2. ОФК „Бачинци” тиж, дома, були лєпши и победзели Ґраничар з Ямени 3:1; ОФК „Бинґула” страцела у Вашици од Напредку 3:0, Єдинство победзело Омладинєц 5:1, а у Шидзе Єднота и Борец бавели 2:2. Шлєбодна у тим колє була екипа Синдєличу. На таблїчки после 14. кола пришло до пременки, та ОФК „Бикич” тераз перши зоз 31 бодом, а ОФК „Бинґула” друга зоз 30 бодами. Треци Синдєлич ма 26, а штварти ОФК „Бачинци” 25 боди, кельо ма и Напредак на пиятим месце. Єдинство шесте зоз 21 бодом, Єднота седма зоз 17, а осми Омладинєц зоз 10 бодами. На сподку таблїчки Ґраничар на дзевятим месце зоз дзевец бодами, Сримец предостатнї єденасти зоз пейц и остатнї, єденасти Борец ма штири боди. У 15. Колє, на нєдзелю, ОФК „Бикич” дочекує Єдноту, а у Беркасове Сримец будзе бавиц процив ОФК „Бачинцох”. Тиж буду бавиц и Ґраничар процив Напредку, ОФК „Бинґула” процив Синдєличу и Омалдинєц процив Борцу. Шлєбодни буду фодбалере Єдинства. Вл. Дї. 14. АПРИЛ 2017.

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА БАЧКА ТОПОЛЯ–МАЛИ ИДЬОШ–ВЕРБАС–БЕЧЕЙ

ИСКРА УСПИШНА НА СТАРТУ ФК „Искра” – ФК „Томиславци” (Томиславци) 2:1 (0:0)

Патрачох: коло 300 Состав: Ступар, Дрляча, Барович, Юшкович, Дамир Ґубаш, Ваяґич, Малацко, Везмар, Николич, Дамян Ґубаш и Сердар. До бависка вошли: Иван, Ери, Малїк. Ярня часц се зони у Мед зиопштинскей фодбалскей лиґи Бачка Тополя–Мали Идьош–Вербас–Бечей за Коцурцох, почала внєдзелю, 9. априла, а фодбалером Искри ше такой на старту удало вимсциц Томиславцом за єдине пораженє у тей сезони. У першим колу ярнєй часци першенства Искра дочекала трецопласовану екипу Томиславци котра их вєшенї победзела зоз 2:0 и то, по тераз, єдине Искрово пораженє. Прицисок и императив Искровей побиди бул обачлїви од самого початку змаганя. Искусна екипа Томиславци до Коцура пришла зоз намиру нє страциц и так поставела свойо бависко. Медзитим, у перших 15 минутох Искра мала три вигодни шанси котри остали нєвихасновани и после того ше нервоза уцагла до ногох коцурских фодбалерох, а госци лєгко бранєли свой ґол. Томиславци ше базовали на процивнапади и на тот способ витворели даскельо добри шанси, a удало им ше потрафиц и греду ґола ґолмана Искри Ступара. На одпочивок ше пошло зоз резултатом 0:0, та патрачох, котри тей нєдзелї у красним чишлє пришли потримац Искру, очековал драматични други полчас. Права драма ушлїдзела кед госци на початку друго-

ОДЛИЧНИ КОГУЦИКИ Младши катеґориї Искри внєдзелю госцовали у Бачким Добрим Полю, а бавели процив Сутєски зоз того места. Когуцики Искри победзели зоз 8:1. Ґоли дали Дарко Салонтаї 4, Александар Фейса, Ален Мученски, Марио Нешич и Сара Гарди. Младши пионире тиж победзели, резултат бул 6:0. Ґоли дали Оґнєн Салонтаї 2, Давид Неделькович 1, Ален Мученски 1 и домашнї дали два автоґоли. 14. АПРИЛ 2017.

го полчасу дали ґол и почали водзиц зоз 1:0. Тот ґол уциhшал публику у Коцуре. Велї подумали же Искра такой на старту ярнєй часци випущи перше место на таблїчки. Велї то i подумали, алє нє и сами фодбалере котрих тот ґол Томиславцох пребудзел и нєодлуга Марян Малацко viровнал резултат. Дерби змаганє виполнєло тот епитет понеже ше бавело оштро и твардо з обидвох бокох. Шанси за ґол було на обидвох бокох, госци могли знова мац позитивни резултат, алє Искра на ґолу мала одличного ґолмана Ступара котри одбранєл єдну ладбу котру уж шицки видзели у ґолу. Остатнї 20 минути коцурски фодбалере рушели на шицко лєбо нїч. Госци ше базовали на тоto же би одбранєли нєришени резултат, та ше бавело углавним пред ґолом екипи зоз Томиславцох. Госци нє витримали прицисок, а найлєпши бавяч Искри на тим змаганю Марян Малацко зоз своїм другим ґолом поставел конєчни резултат 2:1, и

принєсол вельку радосц фодбалером Искри и шицким на стадиону у Коцуре. После 10 колох Искра и далєй на першим месце на таблїчки и ма 23 боди. Окрем Искровей побиди, на руку єй идзе и побида екипи Младосc–Радосц, котра у Србобрану победзела Войводину зоз Бачкого Ґрадишта, котру велї тримаю за єдину екипу котра Искри може буц конкурент у борби за перше место. Искра после того кола ма 1 бод вецей од Обилича зоз Змаєва, а 4 вецей од трецопласованей екипи Младосц–Радосц зоз Србобрану. На нєдзелю Искра госцує у Старей Моравици и бави процив екипи ФК „Шлєбода”. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ БЕРКАСОВЧАНКА МИРЯНА УҐЛЄШИЧ

ПЕРША ФОДБАЛСКА СУДИЙКА У ШИДЗЕ Дзелїц правду на фодбалским терену, буц фодбалски судия, вимага вельо схопносци. Насампредз треба добре познац бависко, дакеди швидко роздумовац и видзиц шицко цо ше случує. Навияче, пре прихильносц ґу свойому клубу за хтори навияю и, вельо раз, субєктивне видзенє ситуациї на терену, знаю буц нєприємни. На наших теренох ше часто случує же судия муши сцекац зоз терену. Мож лєм задумац же як то буц жена и судзиц змаганя хлопских екипох

ми... Алє нїч ме то нє злєкло, бо ало єст приклади же на фодсом мала за собу „ментора” Ивибалским терену правду дзелї цу хтори ми суґеровал кеди най жена. Окреме кед слово о хлопмахам зоз заставку. Так прешли ским фодбалу. Миряна Уґлєшич мойо „судийски кресцини” – зоз Беркасова першираз судзела гварела Миряна Уґлєшич. хлопске фодбалске змаганє пред дзешец роками. ФЕР-ПЛЕЙ – Дакеди активни спортиста Ивица Йович, потим член ОпПосле лєм трох змаганьох дзе штинского фодбалского союзу у була помоцни судия, Миряна Шидзе давного 2007. року ми превжала „пищок” главного арпредложел же бим була фодбалбитра. Спрам єй прецени, судзески судия. Добре ше здогадуєм, ла на вецей як сто змаганьох и у бул то пияток, а уж ютре ми сооОпштинскей и у Сримскей лиґи. бщел же будзем судзиц змаганє Тиж так, правду дзелєла и на чина нєдзелю. Була сом нєсподзиваслених фодбалских турнирох, на, алє сом прилапела понукнуце. школских змаганьох, а и змагаЩиро поведзене, пристала сом ньох женских фодбалских екиможебуц и пре мою шмелосц пох. шицки проблеми и спокуси у жиНародзена є 1992. року у Новоце ришиц на свой хасен. Було вим Садзе, а закончела стредню то змаганє у Општинскей лиґи школу за машинского технїчара Шид екипох ФК „Синдєлич” зоз и струковни студиї Менаджера Ґибарцу и ФК „Єдинство” зоз за дїловни комуникациї. У єй Моровичу. На тим, моїм першим фамелиї спорт вше бул присутдзелєню правди на фодбалским Миряна Уґлєшич ни. Шицки тренирали даяки терену сом була помоцни судия. спорт, так же прихильносц ґу Нє мала сом анї адекватну и предписану опрему, алє сом була у єдней тренерки хтора спорту здобула медзи своїма найблїзшима. Єй дїдо, була два-три числа векша и хтора на мнє вишела. И бул ґолман у ФК „Войводина” зоз Нового Саду, а єй навияче на стадионє були нєсподзивани, доруцовали мац була одлична кошаркашка и бавела за КК „Партизан” зоз Нового Саду, а потим и за КК „Вупик” зоз Вуковару. Свойо спортски схопносц виказали и єй оцец ДВА ЖОВТИ – ЄДЕН ЧЕРВЕНИ КАРТОН и брат. – Була сом перша жена фодбалски судия у Шидзе. – З оглядом на тото же ше вше намагам цо менєй После мнє зявели ше и други: Бояна Баїч, Даниєла карац бавячох на терену и же би змаганє прешло у Кичиня и Даниєла Роман. Перше сом судзела у Опфер борби, нє мала сом вельо нєприємносци як судия. штинскей лиґи, а потим и у Сримскей. Пре покалїчеМедзитим, случело ше раз на змаганю у Општинскей нє у транспортним нєщесцу нє удало ми ше дойсц по лиґи Шид медзи екипами ФК „Напредак” зоз Вашивисши ранґи змаганя. Нєшка судзим змаганя у Опци и ОФК „Бинґула” зоз Бинґули. Єден бавяч зоз екипи Бинґули ше нєспортски справовал, та сом му дала штинскей лиґи Шид – гварела Миряна Уґлєшич. жовти картон. То було у першим полчасу змаганя. На змаганьох хтори судзела було вельо нєприємни Исти бавяч и у другим направел нєспортски фаул, та ситуациї, алє надпомла же шицки бавяче пробую буц сом му дала и други жовти картон. То автоматски кавалєре и справовац ше културно кед вона судзи. значи же достава червени и муши висц зоз бависка. – Кельо можем, пробуєм цо менєй карац бавячох на теЗбешнєл ше и рушел на мнє, алє ме одбранєли шицки рену. Намагам ше од першей, та по остатню минуту на други бавяче на терену. терену створиц позитивну атмосферу, а тиж так и же би змаганє прешло у фер бависку. Без вельо претаргованя и

38 РУСКЕ СЛОВО

14. АПРИЛ 2017.

СПОРТ РЕНОВИРАНИ ТЕРЕНИ СПОРТСКОГО ЦЕНТРУ „ЙОАКИМ КИМЕ ВИСЛАВСКИ” У ВЕРБАШЕ

ОБНОВЕНИ КОШАРКАШСКИ ТЕРЕН На теренох Спортского центру „Йоаким Киме Виславски” у Старим Вербаше, всоботу, 8. априла, святочно отворени реновирани терен за кошарку хтори ушорела компания „Моцарт“

коментарованя. Кед слово о публики, нє сцем им завадзац же би ше на трибинох забавяла по своїм. Кед же ми дацо и предруца, нє возбудзуєм ше вельо. Тримам ше того цо робим на терену и намагам ше судзиц цо лєпше можем – надпомла Миряна Уґлєшич. ШИДСКИ ФОДБАЛЕРКИ До нєдавна фодбал бул хлопска ствар. Нє було вельо простору же би ше у нїм нашли жени. Мало их було на трибинох, нє було анї фодбалерки, а ище менєй жени хтори були фодбалски судийки. Медзитим, обставини ше и у тим вельо пременєли. Як фодбалски судия, Миряна здобула вельо приятельох. Вельо путовала и упознала вельки фодбалски мена як цо Бане Иванович, Александар Коларов и велї други. Жаль єй лєм же ше єй пре покалїченє нєудало положиц нєобходни испити за судзенє у висшим ранґу змаганя – у Войводянскей лиґи. Кед слово о планох, ма амбициї основац женски фодбалски клуб у Шидзе. – Наздавам ше же компетентни у Општинским спортским союзу у Шидзе буду мац порозуменя за мою идею и жаданє. За тот штредок бул би то вельки позитивни викрок з хторим би жителє Шида доказали же и з дїлами потримую родну ровноправносц – надпомла Миряна Уґлєшич. Єй приклад очиглядно доказує же и жени у фодбалу можу шицко цо и хлопи. Можебуц и лєпше як вони.■ A. Palanчanin 14. АПРИЛ 2017.

Вербаски терен єден з велїх хтори реновирала компания „Моцарт”

На отвераню терену присуствовали представителє компаниї „Моцарт”, як и тренер Женского кошаркашского клубу „Вербас”, Деян Мудреша, хтори подзековал компаниї у мено шицких гражданох Вербасу. – Женски кошаркашски клуб „Вербас” почитує акцию ушорйованя теренох по Сербиї, а окреме зме щешлїви же праве Вербас єден зоз городох хтори достал тоту можлївосц же би мал нови терен. Ми, як клуб хтори ма коло 90 дзивчата и хтори ше змага у Першей Союзней лиґи, потримуєме шицки акциї хтори на хасен спортистом у Вербаше, Покраїни и Републики Сербиї – гварел Деян Мудреша на отвераню. У дружтвено одвичательней акциї компаниї „Моцарт” по тераз обновени 37 терени, од того 10 у Войводини, а план же би ше обновело 100 терени у цалей Сербиї. Вербащанє терен достали так же гражданє сами приявели же хтори терен би жадали ушориц. Представителька компаниї „Мо-

царт” Соня Савич гварела же Вербащанє гласали за обнову Спортского центру „Йоаким Киме Виславски” и досц швидко назберали вельке число гласох. – Наша мисия же бизме обновели 100 терени у Сербиї и же бизме на тот способ послали порученє о тим кельо важни спорт, социялизация и здрави способ живота. Жадаме помогнуц локалним заєднїцом, створиц лєпши условия и инспировац ґенерациї хтори приходза же бизме ше шицки вєдно радовали успихом нашей кошарки – гварела ПР менаджерка компаниї Соня Савич. На терену положени нови коши, офарбени простор за бавенє и ошвижени трибини и лавки за бавячох, а нови терен истого дня випробовали велї млади любителє спорту хтори кажди дзень ходза на терени Спортского центру „Йоаким Киме Виславски”. Орґанизаторе пририхтали бависка и змаганє у руцаню тройкох, а найуспишнєйшим подзелєни награди. А. Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 39

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

РОК LXXIII ЧИСЛО 15 (3728) НОВИ САД, 14. АПРИЛ 2017.

ПОЧИТОВАНИ КОЦУРЦИ

■ ПРОТЕСТИ „ПРОЦИВ ДИКТАТУРИ”

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ БОРБА ЗА РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ У ДЮРДЬОВЕ

ОШЛЄБОДЗМЕ ВЕРБАС

У ВЕРБАСКИХ „КАРПАТОХ”

Фото: Александра Лендєр

РОБОТНЯ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ У просторийох вербаского

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0178N

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС! ВОИСТИНУ ВОСКРЕС!