Ruske slovo 14

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ПЕРШИ НАСТУПИ НА „БАМБИ-ФЕСТУ”

РОК LXXIV ЧИСЛО 14 (3779) НОВИ САД, 6. АПРИЛ 2018.

■ РУСКИ СТИПЕНДИЇ – МОЖЛЇВОСЦИ И ОГРАНЇЧЕНЯ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

Фото: Марина Джуджар

Фото: М ария А фич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС!

ЯК ЗНАМЕ, И ЯК МОЖЕМЕ Пише: Ґабриєла САЯНКОВИЧ, предсидателька Одбору за културу Националного совиту Руснацох

Чловек ше з правом цеши з резултатом своєй творчей

стивал „Най ше нє забудзе”. Початком септембра заграю роботи. Кед прилапиме твердзенє же култура то шицки гудаци у Шиду на „Мелодийох Руского двору” а у окточловеково креациї, односно шицко цо чловек зоз своїм бру нащивиме фестивал „Мацери Рускинї” у Сримскей дїлованьом преображел, можеме вшелїяк повесц же ше Митровици. У новембру даме чесц литератури и писаному слову на „Костельниковей єшенї” у вецей наших у обласци култури ми, Руснаци, маме зоз чим цешиц. Насампредз, зоз тим цо зме зачували. Нашлїдство. А местох, стретню ше и рецитаторе у Кули. У децембру вец окреме и зоз тим цо зме поробели и цо ище вше тво- нащивиме Фестивал малих сценских формох у Новим риме зоз нашлїдзенима диспозициями, и як народ, и як Садзе и означиме Днї Миколи М. Кочиша скоро у шицпоєдинци. У важацей Националней стратеґиї, заш лєм, ких наших местох. И так каждого року. Нас грудка. Як досц критично обгрунтовани стан у рускей култури у знаме и як можеме. Кед ше упоредзиме наприклад зоз остатнїх даскельо рокох, скептично ше патри и на єй ро- Кулу, як местом, котра ма дакус вецей жительох як цо звой и напрям. Прецека таке думанє часто и нєшка през нас єст шицких вєдно, а хтора ма єден Културни центер, пейц културно-уметвияви и явни роздумованїцки дружтва, єден теня поєдинцох. Тримам же то шицко завиши од сви- Кед зме свидоми кельо нас єст, думам же ше маме атер (треба припознац, позарядово добри) и нє домосци о наших можлїзоз чим цешиц кед слово о рускей култури. вецей як 10 културни восцох, можлївосцох єдАлє тиж так, нє треба ше гнац прейґ гранїцох, манифестациї, можеме ного малочисленого народу без (ище єдней) ма- анї креативносци, анї моцох, а анї средствох хтори ше цешиц и повесц же тичней держави як твер- нам потребни за шицко тото. Чежко обчековац и зме богати, вредни и динї и матки, у рамикох од других и од нас самих же бизме могли створиц креативни народ. А ґу тому бим сцела дац и твориц шицко цо може и векшински народ таких дружтвених обстачесц и шицким нашим винох у яких жиємe уж културним дїячом котелї роки. Кед зме свидоми шицкого спомнутого, заш лєм думам же ше маме зоз три творя самостойно, або у рамикох других институцийох и котри свойу творчосц нє маю нагоду приказац на чим цешиц. Нас, Руснацох, у Сербиї єст коло 15 тисячи. Розошати орґанизовани способ през активносци руских институзме по цалей Войводини, отаргнути єдни од других вше цийох, установох, дружтвох. за крочай, вше за дзень, хтори нам хиби кед ше сцеме Алє тиж так, нє треба ше гнац прейґ гранїцох, анї крезисц. Алє зме грудка, и свойо зме. Тельо кельо нас уж ативносци, анї моцох, а анї средствох хтори нам потребєст, маме Завод за културу войводянских Руснацох, 16 ни за шицко тото. Обчековац и од других и од нас самих здруженя гражданох у култури, институцию Дома кул- же бизме могли створиц и твориц шицко цо може и вектури, професийни Театер, вельке число поєдинцох хто- шински народ у своєй держави. Думам ту и на аматерири творя звонка орґанизованих институцийох и здруже- зем, и на роботу у дружтвох, алє и на снованє институньох, и 20 манифестациї, и то лєм у прилапеним Кален- цийох хтори нам так хибя, як цо то архив, библиотека и дару манифестацийох... А дзе ище шицко друге цо лєм ґалерия. За их снованє, боїм ше, ище длуго нє будзе досц моци, а окреме средства, хтори муша буц тирвацо обезрошнє и розвива ше. Кед рушице по Новим року после означованя Нацио- печени, нє лєм за снованє, алє и за порядну роботу, за заналного швета у януару, уж у марцу можеце присц по- нятих, за материялни трошки, а то нє завиши од нас. Ту слухац нови руски шпиванки на „Ружову заградку” у ришеня мушиме глєдац у постояцих институцийох, як Новим Садзе. Отамаль, придзеце цо Керестура на Мемо- державних, так и наших националних. И цо скорей зоз риял, а вец до Суботици на „Яр Мафтея Виная”. У маю фаховцами найсц найлєпши ришеня за очуванє нашого вас привитаю у Орахове на означованю дня приселєня скарбу. Бо, пенєжи вше будзе мало за шицко цо бизме Руснацох до того места, вец зайдзеце до Коцура на „Ноц сцели. Алє, гоч ше динари и награбка, старайме ше и музейох” и предлужице до Вербасу на Стретнуце хорох. най ше нас награбка. И за зашпивац, заграц, рецитовац, У маю нє препущце и валянє майского древка на фести- затанцовац, написац, намальовац, повиглєдовац, научиц, валу „Пришли нам Русадля” у Бикичу. А вец шор пойсц направиц. И за нащивиц, послухац, пречитац... Бо, и на Кирбай до Беоґраду. То шицко у маю. Початком людзе тоти котри творя културу, и конзумую ю. Кед будюния вас дзеци розвешеля на „Веселинки” у Новим зе хто дзеци приводзиц на годзини и проби, кед будзе Садзе, а вец ше концом мешаца шицки зидземе и окре- тих цо креативносц пребудза, укажу драгу, вец будзе и ме повешелїме на „Червеней ружи” у Керестуре. У юлию кому и кнїжки видавац, и фестивали орґанизовац, и инвец пойдземе затанцовац на „Жатву” до Коцура, мальо- ституциї отверац. ■ Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вац до Ґосподїнцох на „Стретнуце у Боднарова”, а вец у вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” авґусту до Дюрдьова зашпивац давни шпиванки на фе-

2 РУСКЕ СЛОВО

6. АПРИЛ 2018.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР, редактор рубрикох Духовни живот и Економия

■ Тижньовнїк 4–5. Конкурси фахових целох Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 8. Плаценє порциї на маєток у Шидзе

■ Духовни живот 12–15. Велька ноц у Керестуре, Квитна нєдзеля у других парохийох

■ Култура и просвита 20–21. Хто може достац стипендию Националного совиту

■ Мозаїк 23. Шести родзени дзень музичного колективу „Дроп сенсеи”

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Мария Дудаш Фейса зоз Коцура

■ Економия 31. Кредити Розвойного фонду Войводини

■ Информатор

32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 37–39. Резултати локалних фодбалских лиґох Насловни бок: Велька ноц у Руским Керестуре Авторка фотроґрафиї: Марина Джуджар

ХРИСТОС ВОСКРЕС, РА ДОСЦИ МОЯ! У своєй вельконоцней винчованки наш владика кир Георгий Джуджар наглашел же вира до воскреснутого Исуса то найвекши скарб хтори ма кажди чловек, а можеме додац же чловек биолоґийно и психолоґийно опремени за тоту оптимистичну духовносц, и попри вонкашнїх и нукашнїх деструкцийох и церпеньох – кед же то сце. Наприклад, кед нас дацо злєкнє, сиґнали опасносци зоз осетох, зоз скори, очох и ухох прима таламус у мозґу, хтори ма два драги по хторих може посилац тоти осетово сиґнали страху: по долнєй драги, хтора барз швидка, директно до амиґдалох и по горнєй драги, до кортекса, односно скори велького мозґу, до предфронталних (чолних) часцох, дзе ше рационално преценює опасносц. Неуропсихолоґове гваря же дзекуюци долнєй драги можеме швидко емоцийно реаґовац и скорей як цо зме свидоми стимула – опасносци. Так ше орґанизам чува, алє и церпи кед нє найдзе можлївосц за превозиходзенє неґативносцох. Лєгчейше нам будзе кед прилапиме же, гоч цо ше случи, нас Бог люби, чува и же можеме воскреснуц до живота вичного (нє забудзме же мушиме умрец). Емоцийни реакциї мож и (на)учиц. Култура може уплївовац на тото же цо похопюєме як (пре)барз моцни стимули, а цо нє. Наприклад, хторе уквильованє нє треба вецей церпиц, алє ше треба вимсциц. Нє шицко єдно цо патриме на телевизиї, компютеру и яки бависка бавиме. Так ше, по моделу, меня напрям и праг реаґованя на стимул. Людзе сцу буц щешлїви, а у виглєдованьох найдзене же тото щесце може буц єдна мала приватна „идеолоґия” о власним живоце, хтора нє дацо окреме повязана з реалносцу, и хтора ше при векшини людзох намага буц заш лєм позитивна. Сумировано, у психолоґийних виглєдованьох найдзене же „богати и добри социялни одношеня найбаржей корелую зоз чувством щесца. Особи хтори думаю же їх живот ма смисла, частейше виявюю же су щешлїви. Здравє, пенєж, интелиґенция, образованє, нє указали дошлїдну корелацию (повязаносц) зоз щесцом”. Психолоґи ту додаваю же треба буц осторожни у заключованю на основи корелацийох, бо корелациї можу буц поштредовани, алє у каждим случаю треба замерковац важносц смисла живота и добрих, точнєйше богатих дружтвених одношеньох. У християнстве ше наглашує смисел участвованя у Божей вичносци (бо сами по себе нє маме вични живот), любов ґу Богу и ближньому и пребачованє. Святи Серафим Саровски каждого кого стретнул и дочекал, привитал нє зоз „Добри дзень”, алє зоз словами „Христос воскрес, радосци моя!”. Кельо зме далєко од того?

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена ХомаЦветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1600050870024999-53 * Р у ко п и с и ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

6. АПРИЛ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК СХАДЗКА ОДБОРУ ЗА КУЛТУРУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОТРИМОВКА МАНИФЕСТАЦИЙОМ Финансованє манифестацийох того року на себе превежнє Одбор за културу Националного совиту Руснацох, а Завод за културу войводянских Руснацох будзе финансовац порядну дїялносц. За порядну дїялносц будзе обезпечени милион и 450 тисячи динари, цо за 50 000 менєй як прешлого року. Буджет за манифестациї у 2017. року бул милион динари, а того року є векши за 25 одсто

С

хадзка Одбору за културу Националного совиту Руснацох (НСР) отримана прешлого тижня у Руским Керестуре, на котрей ше присутни, седем з тринац членох, медзи иншим, догварели о способе на котри розподзеля средства у 2018. року. Схадзка почала зоз минуту цихосци Михайлови Зазулякови котри бул член того Одбору. Одбор за културу по Финансийним плану за 2018. рок розполага зоз милион 853 тисячи и 300 динарами, од котрих директно видвої 250 000 за Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя”, 300 000 за Завод за културу войводянских Руснацох (ЗКВР), цо средства котри буду преляти за финансованє порядней дїялносци здруженьох и културно-уметнїцких дружтвох по конкурсу котри розпише ЗКВР. Одбор тиж видвої и 53 300 за одход єдного културно-уметнїцкого дружтва до Петровцох и Миклошевцох на фестивал. Остаток средствох, милион и 250 тисячи динари, Одбор розподзелї за руски мани-

Завод порядну дїялносц здруженьох и културно-уметнїцких дружтвох. На основи прилапеного Финансийного плану, прилапена и Одлука о розписованю Конкурсу за орґанизованє манифестацийох, по котрей Конкурс будзе отворени по 20. април, а о истим Од-

бор будзе одлучовац на наиходзацей схадзки. Прилапени и Календар репрезентативних манифестацийох Руснацох за тот рок, з тим же є ище вше нєподполни, алє, як поведзене, нє будзе вельки пременки у одношеню на прешли роки. Дзепоєдни датуми ище вше нєсиґурни, прето же ше нє зна яка будзе потримовка з локалних самоуправох.

О ПРЕСЛАВИ НАЦИОНАЛНОГО ШВЕТА По законченю планованого дньового шора, под точку рижне дотхнута тема Централней преслави националного дня Руснацох и можлївосци пременкох у єй концепту. Спатраюци вецей аспекти, насампредз финансийни, догварене же на идуцей схадзки о тим будзе розправа у окремней точки дньового шора. Понеже дотерашнї искуства орґанизаторох таки, же пре средства котри достали за преславу з локалней самоуправи, познєйше им були зменшани средства за порядни активносци. фестациї по Конкурсу (текст Конкурсу на 34 боку). Пре дотерашнї проблеми коло нєпорядного прилїву средствох з Покраїни до ЗКВР, того року манифестациї будзе финансовац Одбор за култру НСР, а

4 РУСКЕ СЛОВО

О ревизиї Звиту о Конкурсу за софинансованє програмох и проєктох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци зоз 2017. року бешедовала секретар НСР Таня Арва Планчак ко-

тра визначела же дзепоєдни хаснователє тих средствох нє оправдали трошки на адекватни способ, та же иснує можлївосц врацаня достатих средствох. З тей нагоди Совит будзе орґанизовац ище єдну обуку за трошенє средствох и подношенє звитох о планским трошеню, понеже средства по конкурсох муша буц потрошени наменски за цо и конкуроване, а шицко треба обгрунтовац зоз рахунками и финансийнима виводами. Одбор бул єдногласни и по питаню предкладаня за розподзельованє средствох по Конкурсу Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, по котрим би мали буц розподзелєни милион 110 тисячи динари, цо исти винос як и прешлого року. У 2017. року на спомнути Конкурс сцигли вельо менєй прияви, так же ше глєдало лєм 22 000 динари вецей як цо и було розподзелєне, з чого мож заключиц же були потримани шицки проєкти зоз скоро максималним виносом. На тогорочни Конкурс Покраїнского секретарияту сцигла 21 приява, за нєполни 3 милиони 500 тисячи, а лєм єден спомедзи проєктох нє сполнює условия Конкурсу, та и суму котру будзе додзельовац буду даскельо раз менши як прешлого року. Догварене же за рочни награди Заводу за културу Войводини, у трох катеґорийох предложа Меланию Римар, Миряну Дєкич и Дюру Латяка. Ище вше нє знаю кого предложиц за награду у катеґориї младого творчого уметнїка до 35 рокох, та поволали руску явносц же би дали свойо предкладаня.■ М. Джуджар 6. АПРИЛ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

СХАДЗКА РОБОТНОГО ЦЕЛА ЗА МЛА ДЕЖ У ВЕРБАШЕ

РОЗПИСАНИ КОНКУРС ЗА ВИТВОРЙОВАНЄ ПРОЄКТОХ Общи конкурс будзе тирвац по 30. април того року, а предносц буду мац идеї и змисти хтори маю елементи, або вязу зоз националним идентитетом, односно змисти хтори доприноша рускей култури и образованю. Будзе розписани и Конкурс за екскурзию до у Ждинї, у Польскей, под час Фестивалу „Лемковска ватра”

Д

зевята порядна схадзка схадзка Роботного цела за младеж Националного совиту Руснацох отримана прешлого тижня у просторийох КПД „Карпати” у Вербаше. На схадзки, як найзначнєйша точка, розпатране и прилапене розписованє Конкурсу за витворйованє проєктох за младих у рускей заєднїци, а розпатрани ище дзепоєдни поєдинєчносци Конкурсу, котри будзе тирвац по 30. април того року. Предносц буду мац идеї и змисти хтори маю елементи, або вязу зоз националним идентитетом, односно змисти хтори доприноша рускей култури и образованю (текст Конкурсу на 35. боку). Окрем того, дочасово будзе розписани и Конкурс за екскурзию, хтора би того року мала буц у юлию, у Ждинї, у Польскей, под час Фестивалу „Лемковска ватра”. Розпатрани ище можлївосци за дзепоєдни нащиви под час пребуваня у Польскей. Члени Роботного цела прилапели и записнїк зоз прешлей, 8. порядней схадзки, як и зоз двох електронских, прилапели План роботи и Финансийни план за 2018.

ШТВАРТА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ МЛАДИХ Виглєдовацки круг поволує на участвованє на Штвартей науковей конференциї младих науковцох и фаховцох хтора ше отрима 26. мая 2018. року у Новим Садзе. Штварта наукова наукова конференция ше будзе намагац исц по драги популаризациї дружтвених наукох при рускей младежи, а тиж ше будзе намагац збогациц свой змист зоз прилогами младих науковцох з других националних заєднїцох, як и зоз иножемства, хтори буду представяц свойо науково досяги з поля виглєдованьох интеркултуралносци. Участвовац можу шицки студенти основних, мастер, специялистичних и докторских студийох и докторе з обласци дружтвених наукох по 35 рокoх живота. Теми роботох би ше требали одношиц на прешлосц и терашньосц Руснацох у Сербиї, Европи у швеце и други теми хтори у вязи зоз тематику рускей заєднїци, як и з Руснацами у контексту интеркултуралних студийох. За прияву и други информациї у вязи зоз конференцию явце ше на e-mail адре су research.circle.voj@gmail.com, лєбо Сашови Сабадошови sabadossasa@ymail.com. Приява роботох тирва по 30. април 2018. року. 6. АПРИЛ 2018.

рок, як и Звит о роботи и Финансийни звит за 2017. рок, а заключене же скоро шицки активносци хтори були заплановани у прешлим року, успишно и закончени. Кед слово о финансийох за тот рок, предсидатель Роботного цела Сашо Сабадош поинформовал присутних же достали средства як и прешли раз, односно 380 тисячи динари. Одлучене же Роботне цело обезпечи одредзени средства за Наукову конференцию младих науковцох и фаховцох, як помоц у єй орґанизациї (опать атерфиле). О идеї мотивованя младих Руснацох же би ше уписовали до окремного виберанкового списку присутних поинформовал Иван Канюх. Идея же би ше знїмало видео материяли, хтори би ше потим могло дзелїц на дружтвених мрежох, а през хтори буду презентовани информациї о тим хто, дзе, на хтори способ треба же би ше уписал до Окремного виберанкового списку, з оглядом на тото же ше зоз тим ма можлївосц виходу на виберанки. – Того року предложене же бизме витворели кратки YouTube знїмки, на хторих будзе потолковане як ше виполнює вимогу и дзе ше ю посила. Уж зме почали реализовац тот проєкт, назнїмали зме початни кадри у Руским Керестуре, а предлужиме и по других местох, односно шалтерох у Општинох. През тоти кратки анимациї младим людзом укажеме процедуру на интересантни способ – гварел Канюх. Предсидатель Роботного цела Сашо Сабадош з тей нагоди привитал и нового члена, Милоша Малиша з Дюрдьова. Окрем членох Роботного цела, на схадзки були и секретар Националного совиту Таня Арва Планчак и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Желько Ковач.■ А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ЗАКОНЧЕНИ ПРЕЙҐГРАНЇЧНИ ПРОЄКТ НА ПОЗАРЯДОВИХ СИТУАЦИЙОХ

УБУДУЦЕ ЛЄПША ОХРАНА ОД ВИЛЇВОХ

Пише: Владимир ДЇТКО

Опрема зоз фондох Европскей униї

Вкупна вредносц проєкта 1,1 милион евра з хторих половку достали партнере у проєкту у Сербиї и половку з Босни и Герцеґовини. Шид достал цистерну за воду, превозки, механїзацию за роботи на побрежю рики, потим чамци, як и защитну опрему. Сримска Митровица тиж достала превозки, чамци и защитну опрему

П

о сле 18 мешацох закончени прейґгранїчни проєкт сотруднїцтва медзи Сербию и Бо сну и Герцеґовину у вязи реаґованя на позарядово ситуациї под назву „Одвит на позарядово ситуациї – Тераз“, хтори финансовани зоз фондох Европскей униї. Проєкт ше одноши насампредз на вилїви. На закончуюцей схадзки у Шидзе, хтори бул домашнї шицких осем схадзкох на проєкту, а хтора мала шве точ ни ха рактер, парт не ром у про єкту го роду Сримскей Митровци, партнером зоз Бо сни и Герцеґовини, Берчко Дистрикту и Општини Брод, придати Акцийни план за реаґованє у позарядових ситуацийох. Вкупна вредносц проєкта 1,1 милион евра з хторих половку до стали партнере у проєкту у Сербиї и полов-

ДОКУМЕНТАРНИ ФИЛМ Шицко цо поробене у рамикох проєкта прейґгранїчного сотрунїцтва за реаґованє у позарядових ситуацийох, призначене и у кратшим документарним филму. Ту приказане и як ше реаґовало 2014. року под час майских вилївох кед були анґажовани шицки капацитети на охрани людзох и маєтку у Сриме, насампредз у Ямени.

6 РУСКЕ СЛОВО

ку з Бо сни и Герцеґовини. Шидянє до стали цистерну за воду, превозки, механїзацию за роботи на побрежю рики, потим чамци, як и защитну опрему. Митровчанє тиж до стали превозки, чамци и защитну опрему. Учашнїки проєкту нє скривали свойо задовольство же єден таки проєкт успишно закончени. – Позберали зме ше коло єдней добрей идеї и програми, а Европска уния то препознала и финансийно потримала. Вихаснуєме искуства хтори зме мали у майских вилївох 2014. року, кед Сава грожела Сримскей Митровоци. Технїчно и фахово зме змоцнєли свойо капацитети же бизме могли шицки вєдно реаґовац у стану даякей новей потреби кед буду грожиц вилїви. Тот проєкт успишно закончени, алє ми плануєме и далєй сотрудзовац у обласцох инфраструктури, спорту и култури – гвари Томислав Янкович, предсидатель Скупштини городу Сримска Митровица и предшедуюци Медзиопштинскей роботней ґрупи за участвованє у проєкту. У општини Шид тиж задовольни зоз проєктом, понеже 2014. року з вилївом рики Сави бул залапени валал Ямена. – Достали зме материялни средства як цо то чамци, превозки, дробнєйшу опрема хтору бизме сами нє могли 6. АПРИЛ 2018.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ку пиц и хто ра те раз при па да Шта бу за по за ря до во сти а циї и Ци вил ней за щ и ти... Тиж ве ль ке значе нє то и же зме те раз по вя за ни мед зи со бу як парт не ре и же вєд но може ме ре а ґ о вац кед же би озно ва Са ва гроже ла и були би зме бар жей по рихтан ши як ско рей – гва ри Пред раґ Ву ко вич, пред си дате ль Оп шти ни Шид. У мено Берчко Дистрикта Синиша Милич гвари же ше склада зоз оценами колеґох зоз Сербиї, бо проєкт принєсол вельки хасен.

ОБНОВА ГАЙЗИБАНСКЕЙ ДРАГИ Же прейґгранїчне сотруднїцтво дава добри резултати и же го треба вихасновац, нависцую и други проєкти хтори би требало витвориц у блїзкей будучносци. Єден хтори тераз актуални то реконструованє гайзибанскей драги Беоґрад–Заґреб зоз фондох ЕУ, а у рамикох прейґгранїчного сотруднїцтва Сербиї и Горват скей. Початком марца ре сорни министри задлужени за транспорт и инфраструктуру Сербиї и Горват скей подписали спорозуменє о сотруднїцтве на тим проєкту з хторим од ЕУ вєдно буду глєдац средства за виробок проєктней документациї за реконструованє гайзибанскей драги, а потим и за сами роботи реконструованя. Гайзибанска драга длугока 420 километри, з хторих 120 на подручу Сербиї, и тот проєкт у Сербиї преценєни на 250 милиони еври. Як ище єден можлїви проєкт прейґгранїчного сотруднїцтва остава и можлїве обновйованє гайзибанскей драги од Шиду по Биєлїну у Босни и Герцеґовини, дзе гайзибански транспорт уж роками стої и гайзибанска драга ше нє хаснує. Обнова тей гайзибанскей драги би була од велького значеня за шидску општину и тоту часц Сриму и ширше, алє и за Семберию, кед слово о розвою привреди и туризма.

– Природа часто зна нєсподзивац и спричинїц вельки чкоди, а з тим проєктом ми порихтани зопрец векши пошлїдки вилївох и благочасово интервеновац на защити маєтку и людзох. То добра нагода же би и убудуце сотрудзовали у нових проєктох зоз фондох ЕУ – гвари Милич. Зоз його словами ше склада и Деян Чечавац зоз Општини Брод, додаваюци же би сами нє могли набавиц потребни материялни средства и же окрем того до стали и Акцийни план як вєдно же би реаґовали у кризних ситуацийох и же то тиж досц значне. Милан Мирич зоз Розвойней аґенциї Сриму гвари же окрем Сримскей Митровоци и Шиду, кед же будзе потребне и други општини Сриму буду повязани до проєкту и буду хасновац їх искуства. – Европска уния контролує як ше тоти средства потроши, бо шиц ко транспаренте и видно цо шицко зробене. Тот перши проєкт вшелїяк же добре витворени и вон оможлїви же би ше и нада лєй запровад зова ло прейґгранїч не сотруднїцтво у других обласцох хторе буд зе финансоване зоз фондох ЕУ – гварел Милан Мирич.■ 6. АПРИЛ 2018.

STANOVISKA ODVIT

Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

О ЧЕСЦИ, ВОСПИТАНЮ И „НАШИХ” „Тот напевно будзе наш!” – коментарує Натка, моя приятелька з валалу на дочасовей роботи у иножемстве, за єдного челєднїка цо тарґує на каси, док ми з геверносци провадзиме и чекаме най придземе на шор плациц цо зме вибрали у дутяну. „А можебуц є Поляк” – доклада патраци на мнє и преверююци чи зме розвили схопносц розгранїчованя домашнїх од ґастарбайтерох, цо узвичаєни модус вивенди кед ше людзе найду у цудзим штредку. „Но, га, и вец є наш!” – констатує скорей як цо єй здумам цо повесц, и з ошмихом задовольни идземе крочай напредок. З тим прикладом сцем илустровац власне одношенє ґу културно-етнїчному розгранїченю, пре котре сом праве у тей рубрики бул предмет явного коментару. Правда и тото же сом пре таке (преширене) становиско о „наших людзох” достал гинто по носу од єдного тутейшого (по службовей длужносци) Українца – „нє знам я хто то тебе твойо людзе!” (питал ше ми почим робим хороскопи, а я спомнул меньшу тарифу за „наших”), як и єдного Прешовчаня-виходняра – „Нє ходзим я на тоти вашо русинско-українски места” (бул ми шеф на ладї и одбил хасновац нашу бешеду, по анґлийски зме комуниковали, а коментар бул реакция на мойо пробованє сензибилизациї контакту през споминанє прешовского Театру Александра Духновича). Цо ше дотика НАР-у и його лїстини „визначних Руснацох”, хиби му лєм тото цо напр. Падякова руска енциклопедия запровадзела на способ яки то у науки нєобходне – наглашела при шицких тих цо су вязани за „нашу” културу їх „українску ориєнтацию”, кед же ше так декларовали, ясно, як, наприклад, академик Тамаш. Цо би вец було нєобходне кед у питаню таки значни мена як цо Дуличенко, Мушинка и други. Єдного дня, можебуц, през приклад Канамета Окановича ше будзе думац о тим. У тим моя заувага, панє Рамач. О тим же прецо сом наведзени як публициста, чом сом и чи сом, най коментар даваю компетентни котри поєднали роботу одо мнє, а я ше лєм зложел з предкладом такого „титулованя” – я роками нїкому нїч нє понукам, нє глєдам и нє надрилюєм. Так же, гей, публициста сом по тим же може ше ми як ше ми сце, правда. И то углавном вше наглас гуторим. А о воспитаню и чесци Руснака нє дзбам, бо ше нє декларуєм як Руснак (лєм мацеринску бешеду менуєм як „руску” – покля ше НАУКОВО нє найдзе адекватнєйши термин). Гоч кед ше порве така тема – роздумуєм о тих цо су на плацовим списку „руского хлєба”, лєбо робя за ньго без адекватней/достаточней компетенциї. Праве у случаю НАР-а и його обявеней лїстини „визначних Руснацох”, дзе достати пенєжи по проєкту, тоти хтори го троша би мали праве роздумовац о тим. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ВЕРБАС

ПОТРИМОВКА ЗА НАТАШУ

Пре шло го пи ят ку у Вер ба ше отри ма на гума ни тар на ак ция за помоц Ната ши Ґайдош хто ру орґ а ни зо ва ли Кан це ла рия за мла дих Вер бас, у сотруд нїц тве з Мла дежским ко шар каш ским клубом „Вер бас” и Дружтвом ин ва ли дох Вер бас. Гума ни тар не зма га нє помед зи ОКК „Вер бас” и КК „То пола” отри ма не у спорт скей га ли Цен тра за фи зич ну кул ту ру „Дра ґо Йово вич”. Це на уход нї ци була 100 ди на ри, а на збе ра не 43 ти ся чи 290 ди на ри. Шиц ки сред ства упла це ни на Ната шо ра ху нок. Ко орди натор ка Кан це ла риї за мла дих Єле на Ан тич з тей на годи под зе ко ва ла гра жда ном хто ри при шли, алє и гевтим хто ри да ли пе нєж а нє мо гли присц. На тим зма га ню оби два еки пи ука за ли пра ви спорт ски дух и жа да нє же би ше помо гло со гра ждан ки Ната ши Ґайдош. А. М.

ОДДЗЕЛЄНЄ ЗА ЛОКАЛНУ ПОРЦИЙНУ АДМИНИСТРАЦИЮ ОПШТИНИ ШИД

ПОСЛАТИ ПЕЙЦ ТИСЯЧИ ОПОМНУЦА Концом марца на адреси коло 5 000 порцийних обовязнїкох у општини Шид, Оддзелєнє за локалну порцийну администрацию послало опомнуца на маєток. По словох Бранислава Нонковича, руководителя спомнутого оддзелєня, опомнуца ше одноша на нєвимирени длуства на концу 2017. року. На питанє прецо по уручованє опомнуца прешло аж три мешаци, Нонкович гвари же то пре сам административни поступок и количество опомнуцох. – Порцийни обовязнїки длужни такой вимирц длуство, бо ше у процивним зарахує нова законска камата на уж постояци винос длуства. У чаше од пейцох дньох од доставаня опомнуца, треба присц до порцийней администрациї и порадзиц ше коло такволаней репрограми длуства. У процивним, по законских преписаньох, длуство ше наплаци на примушуюци способ, а додатни трошок тиж припада длужнїкови – толкує Бранислав Нонкович. На питанє яка ситуация кед слово о церквох хтори тиж маю маєток и хторима тиж „роздзелєна” порция, Нонкович одвитовал же затераз им нє посилани опомнуца.

8 РУСКЕ СЛОВО

ЖЕ БИ ДЛУСТВО НЄ ЗАСТАРЕЛО Бранислав Нонкович нам тиж гварел же ше опомнуца посилаю прето же би нє наступела застара длуства з хтору би вец правно нє годно було наплациц длуство на примушуюци способ. Зоз посиланьом опомнуца ознова чече нови рок у хторим годно порцию наплациц и на примушуюци способ кед обовязнїк то сам нє зроби.

Порцийни обовязнїк и грекокатолїцка парохия Преображеня Господнього у Шидзе хтора нє вимирела такой порцийни обовязки спрам закона. – На ришенє о одредзованю порциї зме уложели жалбу, медзитим, нїґда зме нє достали одвит на тоту жалбу. Час преходзел и же би ше обовязка и длуства з камату нє громадзели, направена репрограма длуства так же у наступних пейцох рокох каждого мешаца треба заплациц одредзену суму пенєжу и поряднє вимирйовац чечуци порцийни обовязки – гварел о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски. Дзепоєдни обовязнїки збунєти и пре тото же порцийна администрация вецей нє посила уплатнїци на хижни адреси як дакеди. – Обчековал сом же достанєм уплатнїцу з виписаниу суму пенєжу хтору мам уплациц. Вец сом чул же треба пойсц по уплатнїцу на шалтер, а вец у пошти виплациц обовязку. Нє мам вельку порцию, алє кед би ми камата росла, длуство би ше нагромадзело, а то нє жадам – гварел нам Никола Стоєцки зоз Шиду, хтори длуство плацел остатнїх дньох у марцу. Вл. Дїтко 6. АПРИЛ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

НОВИ САД

КОНЦЕРТ НАДЇ СКОКИЧ У Шветочней сали новосадскей Городскей хижи, прешлого штвартку Надя Скокич отримала Солистични концерт. На програми младей пиянистки були композициї Й. С. Баха, Й. Гайдна, Ф. Листа и М. Скорика. Талантована Надя студира клавир на Музичней академиї у Ґрацу, у класи професора Манфреда Тауша, и тераз є абсолвент. Пришла до Нового Саду за вельконоцни швета, обисц найблїзших, родзину и приятельох, а солистични концерт, односно часц програми хтору одграла, будзе и єй дипломска робота хтору Надя рихта одбранїц у юнию. В. В.

БИКИЧАНКИ У ВИШНЇЧЕВЕ

НАГРАДА ЗА КУХАРКИ И ФАРТУХИ

На манифестациї „Вельконоци днї” хтора у орґанизациї Здруженя женох „Филип Вишнїч” отримана у Вишнїчеве, награду – погар, достало и Здруженє женох „Бикичанки” зоз Бикичу. Вони наградзени за мурово кухарки и фартухи. Тиж наградзене и Здруженє женох „Радосц” зоз Бачинцох хторе дотало награду за найкрасшу писанку з воском. Як нам гварела Невенка Бобаль, предсидателька Здруженя женох „Бикичанки”, мило им же препозната їх робота и же достали награду у конкурнциї здруженя женох нє лєм зоз шидскей општини, алє и зоз Сримскей Митровици, Руми и Печинцох. Невенка Бобаль гвари же їх здруженє постало член Руралней мрежи Войводини у рамикох такволаней Желєней мрежи Войводини. – На тот способ зме ше придружели ґу такволаним „Он лайн дутяну”, односно предаваню прейґ интернету. На самимм початку зме ше опредзелєли за продукцию и предаванє маджуну хтори будземе пласовац прейґ „курирскей служби”. На тот способ порушаме векше роботне анґажованє и економску самостойносц женох у валалє – гварела Невенка. Вл. Дї. 6. АПРИЛ 2018.

У ВЕРБАШЕ НАГРАДЗЕНИ УЧАШНЇКИ КОНКУРСУ „ВОДА ТО БЛАГО”

ОТВОРЕНА И ВИСТАВА ПОДОБОВИХ РОБОТОХ

Найуспишнєйши учашнїки подобово-литературного конкурсу з тему „Вода то благо”, хтори орґанизовало ЯКП „Комуналєц”, под покровительством Општини Вербас и у сотрудїнцтве з Народну библиотеку „Данило Киш”, тих дньох достали награди. Конкурс розписани з нагоди 22. марца – Шветового дня водох, зоз жаданьом же би ше у предшколских дзецох и школярох основних и стреднїх школох порушало свидомосц о значносци водового ресурсу и потреби шпорованя води.

На конкурсу участвовали вкупно 744 подобово и 159 литературни роботи, а медзи наградзенима подобовима роботами и Валентина Горняк з Предшколскей установи „Бошко Буха”, односно обєкту „Герлїчка” з Коцура. Директор ЯКП „Комуналєц” Синиша Адамович виявел же з тоту активносцу жадали видзиц кельо дзеци свидоми о значносци води, а тото Подприємство жада буц дружтвени порушовач праве у розвою свидомосци и одвичательносци у одношеню спрам води на подручу општини Вербас, а и ширше. После додзельованя наградох у Народней библиотеки отворена вистава подобових роботох. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА У КПД „КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

ШКОЛЯРЕ ФАРБЕЛИ ПИСАНКИ З нагоди наиходзацого швета, Велькей ноци, школяре хтори ходза на годзини руского язика ґу учительки Славици Мали, а на українски ґу учительки Олї Станков, прешлей соботи у просторийох КПД „Карпати” фарбели писанки. На тоту роботню пришли вецей як штерацецеро дзеци рижних возростох. После фарбеня школяре и опробовали чия писанка найтвардейша, а учителька Малийова орґанизовала и облїванє, понеже о тим обичаю учели на годзинох у школи. Школяре поприходзели зоз ОШ „Братство єдинство”, „Светозар Милетич” и „20. октобер”. А. М.

У КОЦУРЕ

РИМОКАТОЛЇКИ ПРЕСЛАВЕЛИ ВЕЛЬКУ НОЦ

У СЛИКИ И СЛОВОХ

ЧУВАРЕ ТРАДИЦИЇ

У римокатолїкей церкви у Коцуре преславена Велька ноц. Паноцове Кароль Сабадий и Карло Милер у церкви пошвецели коло 40 вельконоцни кошарки котри парохиянє принєсли до церкви. Дзеци котри ходза на виронауку после Служби отримали кратку програму на тему Воскресеня Исуса Христа. Програма, котру з дзецми порихтала Ґабриєла Зупко у сотруднїцтве зоз Монику Гарди, була на сербским и мадярским язику. По законченю програми шицки дзеци у церкви достали пакецики и чоколаднового заячка, котри обезпечели и пририхтали паноцове и члени Церковного одбору римокатолїцкей церкви. Дарунки достали и дзеци котри нє участвовали у програми. З. К.

10 РУСКЕ СЛОВО

Рускокерестурски танєчнїки, виводзацка ґрупа, вшелїяк, знаю значенє отримованя традицийох и власну улогу у шицким тим. Хто нє зачува, нє дай Боже, забува и нє пестує свойо власне, щезнє забути... Крашнє, як тому и шор, алє шицки вєдно, без дзелєня на леґиньох и на дзивки, пондзелок, Другого дня Велькей ноци, по валалє, дабоме, рушели по облїваню. Музика гармоники, моцни шпив и насампредз шмих и вешелє на чесц Воскреснутому. Конї лєм прикрашели уж застату красоту, оджити од жими, полни моци, розбегли ше валалом, та од обисца по обисце, дзе уж було плановане... Покончене шицко. Одпочинули облїваче, голєм на єден дзень, а одпочинул и Юшо од граня, а Желько Папуґа коньом дал заслужени оддих – на єден дзень. До ютра. Обичай муши буц зачувани. До рока так, а вец ознова! Лю. Дудаш 6. АПРИЛ 2018.

mesta@ruskeslovo.com

У ДЮРДЬОВСКЕЙ, ШИДСКЕЙ И КОЦУРСКЕЙ ПАРОХИЇ

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ВЕЛЬКУ НОЦ

У парохиї Рождества пресвятей Богородици у Дюрдьове члени Церковного одбору отримали два роботни акциї, а за викенд и схадзку Одбору. У Шидзе тиж спораєна церква Преображеня Господнього, а у Коцуре орґанизовани роботни акциї у грекокатолїцкей церкви Успения пресвятей Богородици и у Етно клубу „Одняте од забуца”

П

орядна акция Церковного одбору ушорйованя пред Вельку ноцу отримана всоботу, 31. марца, кед була и красна хвиля. Рано одборци нарезали багнїтки котри ше у церкви пошвецало исти дзень, а потим ушорели простор у церкви и коло нєй, позберали шмеце, покошели траву у парохиялним дворе и опрез нього. Концом того тижня ушорели теметов и простор коло нього. Внєдзелю, 1. априла Церковни одбор мал схадзку на котрей бул и управитель дюрдьовскей парохиї о. Михаил Холошняй. На нєй бешедоване же треба почац зберац документи же би ше порушало инициятиву за вибудов новей каплїчки на грекокатолїцким теметове, цо найвироватнєйше будзе финасовац Општина Жабель. Тиж бешедоване и о роботних акцийох по Вельку ноц, о актуалних темох, та и о тим же би пошвидко требало отримац виберанки за нови состав Церковного одбору. Пре тоти виберанки вирнїком з парохиї сцигли писма з винчованку Велькей ноци, розпорядком Службох под час того швета, як и обвисценьом же ше пошвидко отрима виберанки, алє и же би парохиянє требали предложиц членох. Кажди хто жада предложиц члена або членох, треба же би їх мена написал на папер хтори треба уруциц до парохийней ладички за писма, при уходних дзверох до парохиялного обисца з главней драги. ЦЕРКВА ЗОДНУКА СПОРАЄНА На схаздки бешедоване и о новим проєкту поставяня металних конструкцийох у церкви, чия реализация би требала почац на лєто, а котру ше реализує дзекуюци донациї з иножемства. На трох уходох до церкви, на преднї и два бочни, поставени прикраски – желєзни конструкциї у склєняней часци и ручки за отверанє и заверанє дзверох. Прикраски подаровала Оросова фамелия зоз Темерину, котра по походзеню зоз Дюрдьова. И у Шидзе була роботна акция пораєня церкви Преображеня Господнього у хторей, вєдно з вирнима, участвовал и парох Михайло Режак. Нукашньосц церкви ґенерално попораєна, а у предходним периодзе у церкви пременєни електрични инсталациї и покладзене нове ошвиценє, та

Коцур

6. АПРИЛ 2018.

Дюрдьов

Шид

пре тоти богослуженя роботи ше цали мешац отримовало у просториї у Лєтнєй владическей резиденциї хтора просподобена за тоту намену. Церква пошорена и пре наиходзацу Вельку ноц, а прикрашованє церкви з квецом и пририхтованє Христового гроба будзе на штварток дополадня. ПОРТА, ПАРОХИЯ И ЕТНО КЛУБ ПОРИХТАНИ ЗА ШВЕТА Пририхтованє за Вельку ноц ше у Коцуре чувствує на каждим крочаю. Домашнї ушорюю обисца и коло нїх, а орґанизовани и роботни акциї у грекокатолїцкей церкви Успения пресвятей Богородици и у Етно клубу „Одняте од забуца”. Члени Церковного одбору грекокатолїцкей церкви на чолє зоз парохом о. Владиславом Рацом у роботней акциї пораєли порту и церкву, кошели траву опрез церкви и заменьовали дески на патосу у турнї при дзвонох. У Етно клубу „Одняте од забуца” тиж орґанизована роботна акция у хторей члени Етно клуба и волонтере пораєли двор и просториї же би и там за Вельку ноц шицко було попратане и ушорене. Волонтере вихасновали красну хвилю, та скошели траву у дворе, однєсли шмеце, а у просторийох посцерани прах и вилуфтиране. ■ С. С. / Вл. Дї/ З. К.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПАСХА ПРЕСЛАВЕНА З ВЛА ДИКОМ

РА ДУЙМЕ ШЕ ВОСКРЕСЕНЮ Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре од 1. априла преславйовали найвекше християнске швето у церковним року - Воскресенє Господа Исуса Христа зоз мертвих, Вельку ноц, Пасху Господню. Шицки богослуженя у Вельким тижню предводзел наш еґзарх преосвящени владика Георгий Джуджар з домашнїма священїками парохом о. Михайлом Малацком и капеланами о. Владимиром Медєшом и о. Михайлом Шантом.

Д

о пасхалного мистерия вирни вошли з богослуженями од остатнєй Служби Божей преждеосвящених дарох на Вельку стреду, 28. марца, потим на Вельки штварток у Служби Божей Василия Велького. Як спомин кед ше того дня случела и Тайна вечера на хторей Исус умивал ноги своїм апостолом и з тим чином симоволично поручел же як кажди християн ма любиц єден другого, владика Георгий умил ноги 12 членом нового Церковного одбору, на чолє з предсидательом Михайлом Рамачом. На Вельки пияток була Вечурня з покладаньом плащанїци до гроба, а велї парохиянє були поциловац плащанїцу и помодлїц ше при Божому гробу и того дня и на Вельку соботу. Пасхалне бдиниє почало всоботу вечар на 20 годзин на Всеночним кед ше зоз одношеньом плащанїци зоз гроба и читаньом Євангелиї здогадло на хвильку Исусового воскресеня цо оглашели и дзвони. Внєдзелю, на Перши дзень Велькей ноци на 10 годзин була Архиєрейска Служба Божа на хторей владика шицким повинчовал вельке швето же би го препровадзели у радосци, бо вона основна прикмета того швета. – Пасха значи преход, у Новим завиту – преход од шмерци до живота, од жеми до нєба, цо оможлївело Исусово воскресенє – потолковал владика и визначел же так як Исус за нас умар и воскреснул и з тим нам подаровал спа-

ПАСХАЛНЕ ЄДЗЕНЄ ДОСТАЛИ 30 ФАМЕЛИЇ Парохийни Каритас церкви Св. оца Миколая у Руским Керестуре традицийно на Вельку соботу орґанизовал акцию збераня пасхалного єдзеня за тих цо им то потребне. Одволали ше велї парохиянє хтори до Каритасу принєсли шицко цо потребне за вельконоцну кошарку – сирца, писанки, шунки, колбаси, пасочки, а було и колача. Пекара „Макаї” и на тот завод даровала пасочки. Капелан о. Михайло Шанта пошвецел пасхалне єдзенє хторе ше потим поодношело до трицец обисцох. У розношеню єдзеня ґу волонтером ше уключели и млади, а першираз и виронаучни школяре 5, 6. и 7. класох хторих орґанизовала їх вироучителька Златица Малацко. Так и тогорочни вельконоцни швета були у духу дарованя. М. С.

12 РУСКЕ СЛОВО

шенє и отворел уход до вичного живота, а ми тото спашенє маме прияц як його вельки дар. Прето ше треба радовац Воскресеню Христовому, бо и наш людски живот так достава иншаке значенє. Чловек достава сиґурносц же ше зоз шмерцу живот нє закончує. Прето, порихтайме нашо шерцо за воскреснутого Спасителя. На богослуженьох швичкаре були члени Церковного одбору, а внєдзелю и двоме представителє Здруженя ремесельнїкох. Шпиванє водзел домашнї дзияк Янко Виславски. По Служби Божей у церковней порти владика и священїки пошвецели кошарки зоз паскалним єдзеньом, а було вельо вирних, як домашнїх так и госцох, гоч було жимно и дул моцни витор. На Други дзень швета, у штирох Службох Божих було и мированє и було вельо вирних, а мированє було и у Служби у манастире Исусових малих шестрох, док на Треци дзень у церкви були три Служби Божо.■ М. Афич 6. АПРИЛ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ У КОЦУРЕ

БАГНЇТКИ ОДНЄШЕНИ ДОМУ И НА ТЕМЕТОВ У коцурскей грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици, означена Квитна нєдзеля по юлиянским календаре, а на штирох Службох Божих вирним подзелєни багнїтки, хтори вони однєсли дому и на теметов. На Утринї багнїтки пошвецел коцурски парох о. Владислав Рац, а подзелєли их члени Церковного одбору. Окреме вельо вирних було на дзецинских Службох на 8 и на 18 годзин. На Вельки пияток, 6. априла, будзе строги пост, а Богослуженя – на 7 годзин Утрня, на 15 годзин будзе Вечурня зоз плащанїцу, односно хованє Исуса Христа, на 19 годзин Дзевятнїца до Божого милосердия и на 20 годзин Єрусалимска утриня – плач Мацери Божей. На вельку соботу на 10 годзин будзе Служба Божа, швето Благовищеня Пречистей Дїви Мариї, а на 21 годзин будзе Вельконоцне всеночне зоз Службу Божу и Воскресну утриню. На нєдзелю Велька ноц, а служби Божо – на 8 годзин Дзецинска Служба, на 10 Велька святочна Служба Божа зоз пошвецаньом паскох, на 16 Воскресна вечурня. На Шветли пондзелок будзе мированє, а Служби Божо – на 7 годзин Воскресна утриня, на 8 годзин ранша Слу-

жба Божа. На 10 годзин будзе Архиєрейска служба зоз нашим владиком кир Георгийом Джуджаром и на 19 годзин Вечарша Служба Божа. На вовторок розпоядок Богослуженьох будзе як и на пондзелок. З. К.

У ДЮРДЬОВЕ

СИЛА БОЖА ШЕ УКАЗУЄ У ДОБРОТИ У Дюрдьове велї парохиянє внєдзелю пришли вєдно на Служби Божей преславиц Квитну нєдзелю. Апостол пречитал Константич Чордаш, шпивали члени Церковного хора „Розанов”, а Службу служел о. Михаил Холошняй, котри дзень пред тим, всоботу, пошвецел багнїтки. У казанї о. Холошняй виприповедал приповедку зоз часох крипацтва и вельких панох, кед ше у дзепоєдних робело и на Вельку ноц. Було и таких котри ше нє справовали як людзе.

6. АПРИЛ 2018.

Приповедка була праве о таким котри бул зли и завидни. Крипаки го чежко церпели, алє ше порадзел же нє враца злим за зле. На концу, управительова наглосц приведла до того же сам себе скончел живот. Парох о. Холошняй цитировал Лєва Толстоя, автора тей приповедки. – Сила Божа ше нє указує у гриху, алє у доброти людзох – гварел у казанї о. Михаил и спомнул слова писнї у котрей ше гутори же шицки береме свой хрест, алє и же нєт чловека котри нє ма грих и проблеми. Багнїтки вирним на коцу Служби подзелєли члени Церковного одбору. По розпорядку Богослуженьох, на Вельки пияток на 9 годзин буду Царски часи, на 15 годзин Вечурня Исусового хованя, а на 18 годзин надгробне бдиниє, Єрусалимска утриня. На Вельку соботу, од 8 по 10 годзин будзе велька споведз. Парох о. Михаил окреме поволал младих и дзеци же би ше висповедали. Такой по нєй на 10 годзин Служба Божа Св. Василия Велького, а на 22 годзин Воскресна утриня зоз обходом коло церкви. На нєдзелю, Пасху Христову, на 10 годзин Литурґия Св. Йоана Златоустого и пошвецанє паскох. На 18 годзин Воскресна вечурня. На Други и Треци дзень Велькей ноци Служби буду на 10 годзин и на 18 годзин Вечурня. На Други дзень по Служби будзе мированє. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ У НОВИМ САДЗЕ

ВИТИРВАЛИ У ТРАДИЦИЇ На Квитну нєдзелю, Богослуженя у церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе служел парох о. Юлиян Рац, хтори и пошвецел багнїтки, хтори вирни потим однєсли до своїх обисцох. – Поучне за нас же на Квитну нєдзелю з истих устох людзе славели Исуса Христа и одушевйовали ше з нїм, а нєодлуга потим го преклїнали и сцели розопяц – гварел у казанї парох о. Рац. – Дзепоєдни го и сановали. Апостоли були збунєти, алє заш лєм познєйше их вира отримала же би були витирвали. Лєм Юда нє мал виру, бо бул навязани на пенєж. По парохових словох, нє муши ше нєшка буц священїк лєбо монахиня же би ше християнски церпело и славело Господа, а цо потребне у швеце, у своїм околїску, алє и дома. По розпорядку, на Вельки пияток на 8 годзин Утриня зоз читаньом 12. Евангелийох, на 16 годзин Вечурня Исусового хованя, а на 18 годзин Єрусалимска утриня – надгробне. На соботу на 10 годзин Служба Божa Благовищеня, а на 15 годзин у Будисави Воскресна Служба

У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ И БЕОҐРАДЗЕ

У ҐОСПОДЇНЦОХ

ПРЕПОЗНАВАНЄ ХРИСТА ЯК ЦАРА

НАГОДА ЗА ПОКАЯНЄ

Сримска Митровица

У Ґосподїнцох у церкви Святого Архангела Михаїла, внєд зелю по Служби Божей под зелєни багнїтки, котри вирну однєсли дому и на теметов. Службу слу жел о. Ми ха ил Холошняй, котри и споведал вирних, а у прешлим тижню висповедал и причасцал хорох. По роз по ряд ку, Бо го служеня буду так же на Вельки пияток на 13 год зин Вечурня хованя Исусового, а на нєд зелю на Вельку ноц на 12 год зин буд зе Служба Божа и пошвецанє пасхалних кошарох. Служби на Други и Треци дзень Пасхи тиж буду на 12 год зин. С. С.

Беоґрад

14 РУСКЕ СЛОВО

Божа зоз швеценьом пасхалного єдзеня. У Новим Садзе на 20 годзин Воскресна утриня. На нєдзелю, 8. априла Велька ноц и на 10 годзин Архиєрейска Служба Боже зоз швеценьом пасхалного єдзеня. Тиж, на 18 годзин Служба Божа. М. Г. К.

Числени вирни у Сримскей Митровици Квитну нєдзелю, котра и у тей парохиї преславена 1. априла, вихасновали и за споведз. Домашнї парох о. Владислав Варґа обрацел увагу на Службу и на важносц препознаваня Христа як цара, котри основал царство любови, служеня, пребачованя, а на котре и нас поволує у дньох Велького тижня, на Вельки штварток и пияток, кед себе прида як жертву. После Служби подзелєни багнїтки численим вирним и започата догварка о традицийней стражи при Христовим гробе. Беоґрадски вирни Квитну нєдзелю преславели у Служби на 18 годзин, пред хтору ше споведали, а радосц принєсли и даскельо наймладши, котри парохиянох здогадовали на єрусалимски дзеци хтори щиро витали Исуса з багнїтками. На Вельку соботу, на 18 годзин, беоґрадски парохиянє буду мац Воскресну утриню зоз Службу и пошвецаньом паски. Вл. В. 6. АПРИЛ 2018.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНА КВИТНА НЄДЗЕЛЯ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

НАДЇЯ НА НЄБЕ У Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак, a Служба була шветочна и прето же пошвецени два нови крижи хтори даровал Мирослав Иван зоз фамелию. Тиж так пошвецене и нове кадило хторе принєшене зоз Єрусалиму. Служби Божо з пошвецаньом багнїткох служени и у наших парохийох у Беркасове и Бикичу, дзе парох о. Владимир Еделински Миколка служел и пошвецел багнїтки. У церкви у Бачинцох шветочно преславене швето Квитна нєдзеля, того дня була и велька вельконоцна споведз на хторей ше висповедали 12 вирни, а парох о. мр Дарко Рац вирних пририхтал за споведз прешлих нєдзельох. – Нє мож ше операц на тот швет, алє треба прилапиц и жиц вредносци хтори нас научел Исус Христос, та гоч нам то випатра дакеди и абсурдно у тужемским живоце – гварел у казанї о. Дарко Рац. Вл. Дї.

У ВЕРБАШЕ

У КУЛИ

ВЕЛЇ ШЕ ВИСПОВЕДАЛИ

ТВАРДИ У ВИРИ

Вирни обидвох вербаских парохийох, старовербаскей и н о во ве р б а скей, прешлей нєдзелї пре сла ве ли Квитну нєдзелю, а у обидвох парохийох була Нови Вербас и Велька споведз. У старовербаскей парохиї на двох Службох Божих були коло 150 парохиянє хтори потим вжали багнїтки, а пред тим ше, всоботу, висповедали 40 парохиянє. У нововербаскей парохиї, всоботу на споведз пришли 50 парохиянє, а внєдзелю до Служби Божей и по багнїтки 70 парохиянє. Паноцове Алексий Гудак и Иґор Вовк у обидвох па рохи й ох всо боту па рохи я нох спо ведали вєдно, перше у нововербаскей, а потим у ста ро вер ба скей. Попри тим, нововербаски парох о. Иґор Вовк внєдзелю споведал и у парохиї у Змаєве. А. М. Стари Вербас 6. АПРИЛ 2018.

У парохиї священомученїка Йосафата у Кули до святей Споведзи приступели 97 особи, цо красне число. На Квитну нєдзелю о. Платон на 9 годзин служел св. Литурґию и пошвецел багнїтки, а вирних було полна церква. У казанї, вон наглашел же наша вира вше муши буц тварда. Квитна нєдзеля означена и у Крущичу, филияли кулянскей парохиї, дзе на 12 годзин Службу Божу служел кулски парох о. Дамян Кича ЧСВВ, дзе тиж було красне число вирних. У Крущичу св. Литурґия и пошвецанє паскох будзе и на дзень Пасхи, 8. априла на 8,30 годзин. фото: „Ридне слово” У Кули на Вельки пияток на 15 годзин будзе вечурня зоз викладаньом плащанїци и на 19 годзин Єрусалимска утриня. На Вельку соботу пада и швето Благовищенє пресвятей Богородици, та утриня будзе на 7,30 а Литургия на 9 годзин, а на 14 виронаука за школярох. На дзень Пасхи, на 5 годзин будзе Пасхална утриня, Служба Божа зоз пошвецаньом кошаркох, а так исто и на 10 годзин. На Други дзень Пасхи на 7,30 утриня, на 9 Литурґия, а потим традицийни пасхални концерт у церкви и у порти хтори пририхтує кулске КУД „Иван Сенюк”, а по Служби будзе и мированє. На 17 годзин будзе вечурня. Исти розпорядок богослуженьох будзе и на Треци дзень швета, 10. априла. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА ОПШТИНСКА СМОТРА РЕЦИТАТОРОХ У ШИДЗЕ

ЛЄМ ДАВИД РЕЦИТОВАЛ ПО РУСКИ Нєдавно у Шидзе отримана општинска смотра рецитаторох на хторей наступели 164 змагателє. У младшим возросту (од першей по штварту класу) наступели 84 рецитаторе, у штреднєй (од пиятей по осму класу) 41 и у старшим возросту (штредньошколци) 39 було рецитаторох

Т

ого року по руски рецитовал лєм єден школяр, Давид Гирйоватий, зоз пиятей класи ОШ „Бранко Радичевич” зоз Шиду, хтори ше представел зоз писню „Дїдово унуки” Михайла Ковача. Цо ше случує же на змаганьох у рецитованю єст вше менєй школяох хтори рецитую по руски? Причини єст, вшелїяк, вецей. Златица Сивч Здравич, наставнїца хтора преподава руски язик з елементами националней култури як виборни предмет у школох у шидскей општини коло два децениї, на тото питанє одвитує же школяре нє зацикавени за рецитованє и же су обтерховани з поряднима обовязками у настави. НЄТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИХ

– Правда же маме талантовани дзеци хтори маю смисла за рецитованє, алє вони нє зацикавени. Було роки же на смотри нє участвовал анї єден школяр хтори рецитує по руски. Вироятно причина иншак патриц кед ше тому же єст вше менєй дзеци хтори ЗАМЕРКОВАНИ И НА озвеме, або висловиме, бешедую по руски, насампредз у обиРЕПУБЛИЧНИХ СМОТРОХ дацо на нашей мацеринсцу пре мишани малженства. Я як наНє так давно, на смотрох рецитаторох уча- скей бешеди. З трецого ставнїца пробуєм их мотивовац же би участвовали на змаганю, алє потреб- ствовало векше число школярох хтори реци- боку вельки уплїв маю не и же би их дома родичи мотивова- товали по руски, як нєшка. И нє лєм же уча- мас медиї и информациї ли на таке дацо, а того нєт, бо родичи ствовали, алє ше пласовали и на висши уров- хтори нєдоступни, або су як кед би ше баржей обавали од на- нї змаганя як цо покраїнски и републични и и нє интересантни младтам були замерковани. Вельки успихи у решим поколєньом на їх маступу на смотри, як сами дзеци. За усцитованю дакеди призначели Весна Мердапих треба вибрац и добру писню хто- нович (Цирба), Нада Аничич (Хромиш), Ва- церинскей бешеди – гвари Зденко Лазор. ра „лєгнє” школярови и вец вежбац. ня Киш ( Бульчик) як и Сладяна Румпли. Вон да лєй додава же Мнє у роботи, та так и коло анґажовастарши рецитаторе одро ня за смотру рецитаторох вельо помага Вера Дупало, заменїца директора у ОШ „Бранко Ра- сли у фамелийох дзе ше бешедовало на мацеринскей бешеди, нєшка уж иншаки стан у цалим дружтве и дичевич” – гвари наставнїца Златица Сивч Здравич. У Ґимназиї „Сава Шуманович” у фроми роботньох ру- прилапююце бешедовац на язику хтори шицки знаю, и ски язик шесцерим школяром виклада професор Зденко на тот спо соб мацеринска бешеда дрилєна до другого Лазор, хтори и сам дакеди як школяр участвовал на смо- плану. По його думаню найважнєйши факт найсц „житрох рецитаторох. Вон гвари же таки смотри у єдней хви- рячку” хтора „гори и розбовчац ю” у особи, а то єдильки як же постали обтерхованє школяром хтори пестую ни спо соб же би ше цо векше число школярох зявело свой мацерински язик на годзинох мацеринскей бешеди на змаганьох. Подобно роздумує и Вера Дупало, заменїца директора у ,або ше ридко одлучую на таки крочай. Таке становиско постало уж познате шицким у рускоязичним швеце, поне- ОШ „Бранко Радичевич” хтора нам на тоту тему гварела: – Найвецей єст дзеци з мишаних малженствох, та дома же стан настави руского язика нє розришени и школяре го можу учиц лєм як факултативни, нє иснує дзека з боку нє бешедую по руски, а кед и бешедую вец досц чежко и спомнутих актерох же би язик пестовали прейґ змаганьох. нє добре чую як треба бешедовац (вигваряц). Кед ше их виправя у бешеди, вец траца дзеку, та и ми нє маме моци виправяц их, бо вец анї нє сцу приходзиц на годзини ПОТРЕБНА ВЕКША МЕДИЙНА ПРИСУТНОСЦ по руски. А на змаганьох у рецитованю часто жири ма – Роками ше уж на подручу општини чувствує нєзаин- високи критериюм и видзи нам ше же нє порозуми претересованосц за змаганя у тей обласци. З єдного боку то клад на сербски. Нєшка дзеци нє зацикавени участвовац би могло буц пре мишани малженства (алє нє мож вше на змаганьох, бо од 900 школярох змага ше 20-30 так же повесц же то причина), а з другого боку менше интере- и тот єден школяр хтори рецитовал по руски у поровнаВл. Дїтко сованє за язик пре причину же на нас дахто други будзе ню з тим, солидни постоток.■

16 РУСКЕ СЛОВО

6. АПРИЛ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

НОВЕ ПРИПОЗНАНЄ ПРОФЕСОРКИ МР НАТАЛИЇ БУДИНСКИ

ЄДНА ОД 300 НАЙИНОВАТИВНЄЙШИХ МАЙКРОСОФТ НАСТАВНЇКОХ ШВЕТА – „Майкрософт” ше „влапел” до образованя и першираз сом чула же ше даґдзе наставнїкох так хвалї и ценї и же наставнїки мали таки третман як даяки героє, або познати особи – визначела Наталия Будински

П

рофе сорка математики у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура мр Наталия Будински, од 12. по 16. марец як єдна од 300 найиновативнєйших наставнїкох на швеце, пребувала на семинару у Синґапуру, у орґанизациї компаниї „Майкрософт”. Будинскова презентовала нашу єдинствену Школу и заєднїцу, цо велїм прицагло увагу. Як дознаваме, то була образовна черанка наставнїкох зоз 91-ей держави зоз шицких континентох, и ище тельо особи зоз рижних министерствох образованя, представнїки тих цо ше занїмаю зоз продукцию наставних средствох, образовних технолоґийох, медийох, так же то бул вельки сход. НАСТАВНЇКИ ИНСПИРАЦИЯ ШКОЛЯРОМ И „МАЙКРОСОФТУ”

Як то конкретно випатрало Будинскова толкує: – Кажди дзень починал зоз преподаванями на рижни теми як цо иновациї, хаснованє рижних технолоґийох, иншаки приступи у образованю итд. Понеже то бул роботни семинар, вец зме мали роботу по ґрупох, а дали нам задатки цо тримаю же би требало ришиц у образованю. „Майкрософт” ше „влапел” до образованя и першираз сом чула даґдзе же ше наставнїкох так хвалї и ценї и же наставнїки мали таки третман як даяки героє, або познати особи. Прето „Майкрософт” кладзе акцент на

ИСКУСТВА БУДИНСКОВЕЙ ШКОЛИ ДРАГОЦИНИ Директорка Школи Хелена Пашо Павлович з тей нагоди визначела же искуства Будинсковей Школи драгоцини. – Ми, наставнїки, маме фахове усовершованє прейґ рижних семинарох, а Наталия ше ту визначела у тим же прешла гранїци того цо ми маме понукнуте и уключела ше до ширших активносцох дзе є очиглядно препозната и дзе отримує контакти прейґ шицкей модерней технолоґиї, а нє лєм же ше сама през тото пребива, алє уключує и наших школярох и видзим же школяре барз прилапюю модерни способ роботи и ю як професорку хтора уноши иновациї до настави. 6. АПРИЛ 2018.

образованє и наставнїкох хтори го ноша толкуюци и же вони героє, бо инспирую и дзеци и сам „Майкрософт”. Можем повесц же тото цалком иншаке одношенє и мнє особнє, а и другим велька потримовка и дальша инспирация у роботи – наглашела Будинскова. Як нам шведочи, на семинаре єден дзень бул як пияц образованя дзе кажде презентовал свою активносц, а вона мала нагоди представиц свою роботу и свою Школу цо було досц замерковане. НАША ШКОЛА ЄДИНСТВЕНА У ШВЕЦЕ – Велїм була цикава наша єдинствена школа, наш микроязик. З Нового Зеланду ше заинтересовали за нашу школу зато же вони маю проблем автохтоного жительства, хтори маю свой язик и културу, а вше их єст менєй и боря ше за свойо образованє. Кед чули же єст єдна така єдинствена школа и з таку длугу традицию, така єдна мала заєднїца, сцели ше повязац, сотрудзовац и подзелїц свойо искуства. Наша школа у швеце єдинствена, и то, наисце, и там було замерковане же як функционуєме – приповеда Наталия, хтора тиж презентовала и велї активносци и з єй предмета, математики, тото цо роби на скайп годзинох и ту достала нови идеї за сотруднїцтво. У образованю дефинитивно лєжи будучносц и хто уклада до образованя прави добру инвестицию. Сама образовна система рижнородна, алє сущносц остава иста же наставнїки, як гвари Будинскова, робя з младима хторих треба порихтац за живот, и робиц нє лєм на здобуваню информацийох, алє и на сотруднїцтве, комуникациї, применьованю знаня и ришованє практичних проблемох.■ М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОТРИМАНА ПОРЯДНА РОЧНА СКУПШТИНА КПД „ДЮРА КИШ” У ШИДЗЕ

ТОРМА НОВИ ПОДПРЕДСИДАТЕЛЬ ДРУЖТВА На порядней Рочней скуштини КПД „Дюра Киш” у Шидзе, принєшени вецей значни одлуки о хторих ше позитивно вияшнєли члени Скупштини. Присутних привитал и предложел дньови шод о. Владимир Еделински Миколка, предсидатель Скупштини, а перша точка бул Звити о роботи Дружтва за прешли 2107. рок. Златко Манько, предсидатель КПД „Дюра Киш” обсяжно начишлєл шицки активносци и констатовал же Дружтво добре робело. Манько бешедовал о активносцох драмскей секциї хтора мала замерковани наступи, як старша ґрупа, так и дзецинска, бо наступали нє лєм у Шидзе, алє и у вецей наших местох. Активна була и рецитаторска секция, потим дзецинска шпивацка ґрупа, як и младша и старша шпивацка ґрупа. Цо ше дотика фолклорней секциї ту активна тераз лєм єдна танєчна пара, зоз хтору роби Бата Павлович и вони тиж мали вецей наступи. Музична секция барз активна, а слово о оркестри Дружтва под руководством Драґана Макивича. И на концу, активна була и спортска секция хтора орґанизовала

ЧЛЕНАРИНА Предидатель Дружтва Златко Манько предложел Скупштини же би ше наплацовало членарину полнолїтним членом Дружтва. Одредзене же то 120 динари за цали рок и же би ше членарину наплацело по 30. април. Скупштина потримала и тота предкладанє.

турнир у столним тенису у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. Прешлого року успишно отримани дзешати ювилейни фестивал тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору”, а на помоцни будинок положене закрице. Скупштина после звиту Надпатраюцого одбору прилапела Финансийни звит за прешли рок. Дружтво найвецей средства достало од локалней самоуправи потим од Националного совиту Руснацох и Заводу за културу во-

йводянских Руснацох. Як наглашел Златко Манько, средства доставани за порядну дїялносц и по конкурсох. Цо ше дотика плану роботи за 2018. рок, наздаваю ше же

буду достати средства голєм таки як цо були прешлого року, а и вецей, цо оможлїви порядне функционованє Дружтва и витворйованє запланованих активносцох. З оглядом на тото же потерашнї подпредсидатель дружтва Мирон Джуджар пред схадзку Скупштини нависцел же да задзекованє на тоту функцию пре особни причини, Управни одбор Дружтва дал предкладанє кандидата за тоту функцию. Златко Манько подзековал Джуджарови на потерашнєй роботи и наздава ше же и надалєй будзе активни у Дружтве. После прилапйованя його задзекованя за подпредсидателя предложени Владимир Торма, активни член Дружтва и старшей шпивацкей ґрупи и Скупштина го вибрала на тоту функцию. Понеже Торма потераз бул предсидатель Надпатраюцого одбору, предложени нови члени того цела и то Нада Кечкеш, хтора вибрана за предсидательку Надпатраюцого одбору, а за членох вибрани Фема Трбоєвич и Вера Петрович. Вл. Дїтко

УПИС ШКОЛЯРОХ У 2018/19. РОКУ

ШКОЛИ ПОРИХТАНИ ЗА ПЕРШОКЛАСНЇКОХ

Упис першокласнїкох за школски 2018/19. рок почина нєшка, 2. априла и будзе тирвац до 31. мая, а годно уписац и по конєц лєта. На основи податкох о дзецох хтори ходза на обовязну пририхтуюцу предшколску програму, зоз хторима розполага Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, очекує ше же на териториї АП Войводини у школским 2018/19. року буду уписани 17 600 школяре, цо приблїжно исто як и того школского року. До першей класи ше од нєшка уписує дзеци хтори 1. септембра 2018.

18 РУСКЕ СЛОВО

року буду мац найменей шейсц и пол, а найвецей седем и пол роки, одно сно дзеци хтори народзени од 1. марца 2011. року по 28. фебруар 2012. року. До першей класи мож уписац и дзеци хтори до 1. септембра наполня шейсц до шейсц и пол роки, з обовязним преверйованьом їх порихтано сци за школу, як и дзеци старши од седем и пол рокох хтори пре хороту лєбо други причини, нє були уписани до першей класи. Шко ла длу жна упи сац ка жде дзец ко з под ру ча шко ли, а на ви мо гу роди чох у склад зе з про -

стор ни ма и ка дров ски ма можлї во сца ми и дзе ци з под ру ча дру гей шко ли. Тих дньох и министер про свити Младен Шарчевич здогаднул родичох же кара за нєуписованє дзецка до основней школи виноши 100 тисячи динари, а же ше роби на тим же би и штредня школа по закону була обовязна. Як наводзи Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, шицки школи у Войводини порихтани за уписованє першокласнїкох. Дю. Я. 6. АПРИЛ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

ДР ТОМАШ КВОКА У НОВИМ САДЗЕ

ПРЕКЛАДАТЕЛЬСТВО ЯК ДЗВЕРИ И ОБЛАК ДО ШВЕТА

У

Др Томаш Квока зоз Яґелоньского универзитета у Кракове (Польска) прешлого тижня у Новим Садзе отримал два интересантни преподаваня з обласци лемковскей тематики

просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох, др Томаш Квока стреду бешедовал о прекладательстве на сучасни лемковски язик, а ютредзень на нашей Катедри о официйним статусу лемковского язика у сучасней Польскей. Томаш Квока потолковал историят розвою нєшкайшого лемковского язика и литератури, як и дружтвенополитични обставини и контекст хтори гамовали тот процес аж по валянє Берлинского мура. Подобно як и при Русинох у Чехословацкей, и бачванско-сримских Руснацох у Югославиї, зачаток националного будзеня Лемкох у Польскей случовал ше у медзивойновим периодзe. Млади держави и нови гранїци у медзивойновей Европи обезпечели нагоду и за еманципованє „малих” заєднїцох. Медзитим, за розлику од наших просторох дзе просперитет рускей заєднїци предлужени и у нових обставинох после Другей шветовей войни, у Польскей є брутално претаргнути. Розсельованя, депортациї и зменшанє етнїчного простору Лемкох охабели таки глїбоки пошлїдки, же их тота заєднїца и нєшка чувствує. Гоч ше лемковска народна култура помали почала обновйовац ище шейдзешатих и седемдзешатих рокох прешлого вику, аж зоз зявеньом новей ґенерациї авторох хтори писали двоязично – по польски и по лемковски, мож бешедовац о уметнїцкей литератури на лемковским язику. Слово о авторох як цо Петро Трохановски – Мурянка, Павло Стефановски, Володислав Грабан лєбо Олена Дуц, од хторих дзепоєдни по нєшка активни як порушоваче лемковскей култури. Квока потим представел два актуални едициї друковани на лемковским язику, а хтори през проєктне финансованє потримую компетентни институциї польскей держави. Здруженє „Руска бурса” од 2011. року обявює Библиотеку лемковскей класики у хторей раз до рока 6. AПРИЛ 2018.

виходза дїла лемковских писательох хтори творели концом 19. и початком 20. вику, як цо Петро По-

лянски и Владимир Хилак. Понеже слово о дїлох хтори писани на теди шнїм нє коди фи ко ва ним „язи чию” хторе нєшкайши читач нє ро-

З другого боку, здруженє „Лемко Тауер” од 2013. року обявює Ґолем серию чий редактор Петро Криницки, дзе друковани дїла шветовей литератури, лєбо дїла хтори по авторови лєбо теми маю вязи з Горнїцу, а наменєни су насампредз младшей публики. Так у тей едициї вишли „Мали принц” и „Животиньска фарма”, алє и „Бомбел” Мирослава Нагача, хтори по руски свойочасово обявел и наш МАК. Окремне значенє тей библиотеки же друковану кнїжку часто провадзи и „авдио-бук”. Як потолковал Квока, єст вецейнїсте значенє прекладательства за єден микроязик як лемковски. Прекладанє на „векши” язики указує же на нїм мож твориц уметнїцку литературу, а прекладанє шветових дїлох на лемковски же и на малим язику мож виражиц шицко. Медзитим, у нєшкайшей ситуациї, прекладательство отримує язик, понеже остатнї час нєт достаточно нови авторски литературни дїла писани на лемковским.

ОФИЦИЙНИ СТАТУС По попису, Польска у общей популациї ма нєполни штири одсто жительства хтори нє Поляци. Медзи 15 меншинами рижного статуса, коло 10,5 тисячи людзе вияшнюю ше як Лемки/Русини. Польска держава подписнїк европских конвенцийох за очуванє меншинских и реґионалних язикох, а права реґуловани и у националним законодавстве. Лемковски нєшка ма статус як язик етнїчней меншини, цо нїзши ранґ як национална меншина, бо ноши язични без окремних политичних меншинских правох. Лемковски язик прежил у приватней сфери, алє вельки препреченя кед го треба запровадзиц у службеним хаснованю, насампредз же цензус високи – же би ше го урядово хасновало у локалней самоуправи, медзи жительством муши буц голєм 20 одсто вияшнєних бешеднїкох. Понеже лемковска популация териториялно нє гомоґена, то барз чежко. У случаю же єст голєм 10 одсто бешеднїкох припознатого меншинскоґо язика, єст можлївосц локалного референдума, дзе потребна потримовка вецей од 50 одсто локалней популациї. Лемковски язик тераз ше учи факултативно у основних и штреднїх школох.

зуми, кнїжки у тей едициї углавним виходза двоязично, дзе облапени фототип ориґинала, як и адаптовани текст на сучасни лемковски. През тоту едицию, публика ше упознава з континуитетом лемковского язика и литератури.

Томаш Квока у Новим Садзе бул госц Оддзелєня за русинистику и Оддзелєня за сербски язик и литературу на Филозофским факултету новосадского Универзитету, а нащива витворена у рамикох програми Еразмус +.■ И. Сабадош / Т. Салаґ

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ХТО МОЖЕ ДОСТАЦ СТИПЕНДИЮ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ЗАЧУВАЦ РУСКИ ЯЗИК И РУСКИ ОДДЗЕЛЄНЯ

Foto: C. Саламун

Пишу: Марина ДЖУДЖАР Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

Найважнєйша обовязка и задаток Националного совиту Руснацох, як и його Одбору за образованє, же би ше зачувало образованє на руским язику, од предшколского уровня, та по факултет

Н

а яки ше почежкосци наиходзи у формованю руских оддзелєньох у Коцуре и Дюрдьове, найвецей знаю тоти цо дзбаю же би их каждого року було. Проблем нє лєм у тим же Руснаци свойо дзеци нє уписую до руских оддзелєньох у тих двох наших валалох, алє и у тим же нє вше єст досц руски дзеци же би ше оформело ру-

РЕЗУЛТАТИ ВИДНО КЕД ФОРМОВАНЕ ОДДЗЕЛЄНЄ Конкретни резултат видно кед формоване оддзелєнє по руски, а коруна успиху теди кед єст уписаних и студентох на студийох Русинистики. На студийней програми руского язика и литератури на Филозофским факултету у Новим Садзе уж роками нєт досц уписаних студентох, а вельки успих и кед ше упишу голєм двойо – гварела Таня Арва Планчак

20 РУСКЕ СЛОВО

Мелания Римар

ске оддзелєнє. О тих проблемох и критериюмох за доставанє стипендийох од Националного совиту Руснацох бешедуєме зоз предсидательку Одбору за образованє НС Руснацох Меланию Римар и секретарку НС Руснацох Таню Арва Планчак. Буджет Одбору за образованє на рочним уровню виноши 2 милиони динари, а зависно од числа школярох котрих ше стипендує, за тоту намену ше видзелює медзи милион 600 тисячи и 2 милиони динари, понеже кажда стипендия виноши 5 000 мешачно. – По Правилнїку о стипендованю образованя на руским язику, НС Руснацох сти-

пендує дзеци уписани до руских оддзелєньох у предшколских пририхтуюцих установох у Коцуре и Дюрдьове, а з тим тоти дзеци обовязани уписац ше до руского оддзелєня у першей класи основней школи, дзе тиж доставаю стипендию, без огляду на успих и число уписаних дзецох – толкує Мелания Римар. Стипендованє школярох у Дюрдьове и Коцуре, ше надополнює и рускокерестурским школяром, понеже ше за нїх орґанизує Жимска школа у Земплинскей Теплици, цо ше финансує зоз средствох котри НС Руснацох достава зоз Општини Кула. СТИПЕНДИЇ И ДОБРА ПРОМОЦИЯ ШКОЛИ През анализу остатнїх трох рокох упису до руского оддзелєня Ґимназиї мож заключиц же ше за тот напрям опредзелюю вецей школяре, пре добру промоцию з боку школи, алє вироятнє же и пре стипендиї котри дава НС Руснацох єден з факторох за тот вибор. – Одбор за образованє стипендує и школярох першей класи руского оддзелєня Ґимназиї, за тераз важне лєм же би школяр по успиху бул медзи дзешец найлєпшима у першим уписним кругу, а нє спатра ше и факт же на котрим месце жаданьох була Ґимназия. Школяром котри нє зоз Руского 6. АПРИЛ 2018.

kultura@ruskeslovo.com

Керестура плаци ше и змесценє у Доме школярох – гвари Римарова. – Школованє будуцих професорох руского язика и литератури нєобходне прето же бизме мали заварти круг у образовней системи. Тот кадер рускей заєднїци нєобходни насампредз за наставу, як порядну так и виборну, за писанє тестох, наставних планох и програмох, стандардох, та и задаткох за змаганя по руски. Студентом Русинистики додзелюєме найвецей пейц стипендиї на трецим и штвартим року, а мастер и докторски студиї ше нє стипендує. Нєобходни просек за тоти стипендиї 8,5, гоч за державну стипендию потребни 9 – визначела Арва Планчакова, алє дополнєла же постої можлївосц додзельованя наградох за позарядово успихи школяром котри ше визначели у даєдней обласци, лєбо на змаганьох.

23. „БАМБИ-ФЕСТ” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ШВЕТО ФАРБОХ И ПРЕКРАСНИХ КОСТИМОХ У преполней сали Дома култури, 29. марца дзеци зоз керестурскей дзецинскей заградки „Цицибан” отримали свой традицийни 23. „Бамби-фест”, а з нагоди означованя Дня установи ПУ „Бамби” у Кули дзе припада и тото оддзелєнє.

ПРОБЛЕМ СТИПЕНДИСТОМ ОБЕЗПЕЧИЦ РОБОТУ Стипендованє руских студентох котри ше визначели на других факултетох и у других обласцох нє можлїве, понеже НС Руснацох ма инґеренциї лєм у обласцох образованя на руским язику, рускей култури, информованя на руским язику и службеного хаснованя руского язика и писма. – Винїмок зоз тей пракси бул кед ше у другим зволаню НС стипендовало образованє дириґентох и инструменталистох, котри и тераз потребни до нашей култури, алє за порушанє такей пракси потребне же би Одбор за образованє утвердзел правила – гварела Таня Арва Планчак. Римарова визначела же Одбор за образовнає орґанизує одход наших дзецох до Руского Керестура на Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї на дзецински представи, а тиж так орґанизує и Стретнуца предшколских дзецох зоз трох наших местох Руского Керестура, Коцура и Дюрдьова. Тиж так Одбор за образованє орґанизує и Лєтню школу. – На єшень у Дюрдьове нє годно оформиц руске оддзелєнє першей класи у основней школи, нє прето же родичи нє сцу уписац Таня Арва Планчак дзеци до руского оддзелєня, алє прето же нєт досц руски дзеци. Нарок уж будзе иншака ситуация. Тоти стипендиї стимулация же би були оформени руски оддзелєня, бо кед их нє будзе у основней школи, вец их нє будзе анї у Ґимназиї, та анї на Оддзелєню за русинистику – гвари Римарова. Студенти на Катедри ше стипендую аж на трецим и штвартим року, кед уж сиґурне же ту и останю и законча тоти студиї. О можлївосцох стипендованя других фахох Римарова гвари же то нє лєгко утвердзиц, перше, же хтори нам фахи хибя, а потим ту проблем и же хто може обезпечиц роботне место стипендованому школярови. То би, поведзме, могла у Руским Керестуре можебуц лєм школа, та ше роздумує о можлївосцох сотруднїцтва зоз тоту установу.■ 6. AПРИЛ 2018.

Як и вше, у прекрасних костимох рижних фарбох, дзеци зоз пейц воспитних ґрупох, указали цо през рок научели, а то були рецитациї, шпиванки, по рижни танєчни хореоґрафиї на руски и сербски шпиванки. Дзеци од наймладших обданїщових ґрупох по предшколску пририхтали виховательки Ксения Вучкович, Блаженка Мецек, Даниєла Сопка, Оленка Русковски и Емилия Костич зоз сотруднїцу Марину Преґун. Дзеци наступели и як Музична секция у Младшей и Старшей ґрупи, пририхтала их Татяна Фейди, а указали и цо научели у двох Школох анґлийского язика, дзе з нїма робя Теодора Вранєш и Александра Надь. Програму як наявйоваче точкох збогацели мали ґлумци аматере Яна и Патрик Варґа, Сашо Палєнкаш бул музични сотруднїк, а Дом култури обезпечел Вельку салу. На програми були присутни и директорка ПУ „Бамби” Весна Йовович и пейц єй сотруднїци зоз Кули. На уходзе до сали була и мала вистава подобових роботох шицких воспитних ґрупох дзецох зоз „Цицибану”, та и заєднїцки роботи двох наймладших яшелькових ґрупох. Циль „Бамби-фесту”, окрем означованя дня установи и, же би дзеци направели свойо перши крочаї у уметнїцкей творчосци, почувствовали красу явних наступох, а тоти перши симпатични, дакеди и нєлапшни крочаї, у рокох котри приходза, велїм буду и важни початок у дальшим анґажованю у рижних файтох уметносци и култури. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ ЙОВАНОМ ЖИВКОВИЧОМ

ДОБРА МОТИВАЦИЯ – ДРАГА ҐУ УСПИХОМ Йован Живкович зоз Руского Керестура на другим року на Академиї Уметносци у Новим Садзе, драмски департман, авдио-визуелни модул, напрям знїманє и дизайн звука Пише : Тамара САЛАҐ

Й

ован закончел стредню Музичну школу ,,Петар Коньович” у Зомборе, напрям дизайн звука. Чул за тоту школу од других и препоручели му ю. Гуторели же є интересантна и же єст роботи у тим фаху. И наисце, кед ше Йован почал пририхтовац за тоту школу, барз ше заинтересовал за тот напрям. У цеку школованя ше приявел за стредньошколске змаганє тонских знїмкох, дзе млади посилаю свойо роботи котри знїмаю. Йованови коло його роботи помогнул професор Мирко Преґун. За тоту роботу, Йован освоєл першу награду. – После законченей стреднєй школи, одлучел сом предлужиц по истей драги. Так сом ше уписал на Академию уметносци у Новим Сазде, напрям знїманє и дизайн звука. Тото стредньошколске змаганє ми, у ствари, досц помогло при уписованю на Академию, дзе и професоре могли видзиц же сом активни у тей сфери – приповеда Йован. Йован активни и у других обласцох. Попри факултету и рецитує. Потераз нє мал даяки вельки успихи, алє того року ше пласовал на Покраїнску смотру. – У Новим Садзе сом и мам нагоду буц и член драмскей секциї у новосадскей Матки (РКЦ), и нєдавно сом першираз ґлумел у представи и пред публику. З початку ми було чудне ґлумиц и требало ми кус часу звикнуц ше на нову сферу у моїм живоце, алє

22 РУСКЕ СЛОВО

можем повесц же ми ше попачело ґлумиц и же ми ше пачи як режисер роби з нами, з ґлумцами – гвари Йован. Ище єден Йованов гоби то фотоґрафия, а у остатнї час го интересує чарно-била аналоґна фотоґрафия, за котру треба мац досц добре знанє.

– И коло тих гобийох, мам часу за ище єден, а то ,,ґейминґ”, односно звук у видео бавискох. То тераз барз популарне и можем повесц же то досц чежко робиц, понеже ту мушиме познац и уметнїцки бок, треба знац як направиц звук, а треба познац и програмерски бок, цо значи намесциц тот звук же би робел у бависку. То ме интересує, та виглєдуєм дакус о тим и сам – толкує Йован. Прешлого року у септембру мал нагоду буц статиста у филму ,,Ибица” и упознац найлєпшого знїмача звука на Балкану, котри му дал вельо добри совити. То було за ньго єдно интересантне искуство и дожице. Зоз добру мотивацию, Йован шицки свойо обовязки досц добре сполнює, и кед нє ма вельо шлєбодного часу, нє бунї ше, прето же шицко тото цо роби – роби з любову. – У будучносци ше сцем занїмац у своїм фаху. На факултету сом вжал даскельо виборни предмети як цо то монтажа, визуелни ефекти, дизайн шветла, сцем ше кус опробовац и у тим, бо ме и то интересує. Сцем ше баржей пошвециц звуку и ту виглєдовац даяки нови фронти. И други гобиї будзем и надалєй мац и унапредзовац их – закончує Йован Живкович. ■ 6. АПРИЛ 2018.

mozajik@ruskeslovo.com

ШЕСТИ РОДЗЕНИ ДЗЕНЬ ОРҐАНИЗАЦИЇ ,,ДРОП СЕНСЕИ”

З ПУБЛИКУ ДЗЕЛЯ ПОЗИТИВНУ ЕНЕРҐИЮ Пишe: Лидия КОСТЕЛНИК

Н

а преслави свойого шестого родзеного дня, 24. марца 2018. року у клубу ,,Тhe Quarte”, у Новим Садзе, главна гвизда вечара ,,Skeptical” направел одличну атмосферу, алє и нє менєй важни други гвизди як цо ,,Remy & Rcallz”, ,,Green”, и нормално, ,,Drop sensei”. З оглядом на максималну нащивеносц од 700 людзох цо премахло капацитет сали, младежи нє завадзала гужва у хторей ше находзели. Позитивна енерґия ше розцагла през цалу салу, найбаржей дзекуюци главней гвизди вечара хтори комуниковал зоз публику у ритму музики. Як гвари єден зоз орґанизаторх, Бранимир Боянович-Бозне, ,,Skeptical” пуща досц ,,цму” и озбильну музику, цо лєм указує же младеж люби рижнородну файту ,,drum and bass” музики. Орґанизаторе ше буду намагац же би свойо наступи и случованя збогацели зоз розличнима спектрами музики. – Барз зме задовольни як прешол цали вечар, од початку до конца була одлична атмосфера, чувствовала ше велька любов медзи людзми. Главна гвизда зоз Лондону тиж так наисце задовольна, гвари же му то єден зоз найквалитетнєйших наступох цо робел у цалим своїм живоце, а ма кариєру длугшу як 10 – 15 роки – гвари Бозне. ,,Skeptical”, як гваря, вибрали праве прето же є барз почитовани у швеце, же є ориґинални и окремни продуцент и музичар тей файти музики. Ма свой ориґинални и уникатни звук хтори нїхто нє може так робиц як вон. ■

6. АПРИЛ 2018.

Фото: Маґдалена Станкович

,,SHURIKEN SUMMER OPEN AIR” Орґанизаторе ,,Drop sensei” вредно робя и маю части наступи хтори нащивюю млади зоз цалей Сербиї, алє шлїдуюца векша журка to лєтнї фестивал на Петроварадинскей твердинї ,,Shuriken summer open air” заинтересована публика пошвидко може дознац подробнєйши информациї на Фейсбук боку ,,Drop sensei” орґанизациї. Требало би буц под покровительством ,,ЕҐЗИТ” фестивалу, як и гевтого року, понеже маю свою бину на истим фестивалу. Лєтнї фестивал жадаю збогациц зоз найпопуларнєйшима гвиздами тей файти музики.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З МАРИЮ ДУДАШ ФЕЙСА З КОЦУРА

ТРА ДИЦИЯ И КУЛТУРА ШЕ ПОД СКОРУ УЦАГЛИ Пише: Златко КОЛЄСАР

Дахто у култури одрошнє, та вец лєм предлужи там дзе го родичи унапрямя, а дахто, як цо Мария Дудаш Фейса, цалу свою фамелию уцагнє до култури. Длугочни є член у КУД „Жатва”, у СУБНОР-у є, шиє народне облєчиво и костими, анґажована у коцурским Каритасу, у Активу женох и при Здруженю пензионерох... З єдним словом – вшадзи старчи

О

д 12 рокох Мария Дудаш Фейса поча ла танцовац у фолклору, а паузу ма ла лєм теди кед народ зела Ясну и Яне за. Накад зи ше основа ло Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” Мария ше приключела и оста ла активна у рижних секцийох у хторих є и дзень-нєшка. Шпива у женскей шпивацкей ґрупи, задармо шиє народне облєчиво (ношню) за наступи танєчнїкох и ко стими ґлумцом у драмскей секциї. – Одмалючка сом у коцурским Здруженю, тото любим, путованя окреме, а мам шлєбодного часу понеже сом у пензиї, та шицко можем сцигнуц. У КУД „Жатви” сом як домашня, секретар сом у Дружтве, а робим шицко, и кед треба дзеци даґд зе одвесц, привесц, чи вирайбац фиронґи, чи дакому ушиц шмати, або дацо друге покончиц – гвари Мария, гоч ше зна же таки роботи кончи и у Здруженю пензионерох. И там є активна, часто „дежурна” кед то потребне, дочекує валал-

24 РУСКЕ СЛОВО

чанох, записує цо им потребне, орґанизує вилєти и подобне... У АКТИВУ ЖЕНОХ – Каждей стреди ше сходзиме у коцурскей библиотеки дзе ше дружиме, чераме идеї, а найволїм кед зме на балу зоз женми з других местох. Того року у маю будзе бал, як го велї волаю „Коцанов бал” и уж ше догваряме як ма випатрац – гвари Мария. Окрем того, Дудашова одходзи и на бали до других местох, а зоз пензионерами ходзи до баньох и на вилєти. Но, єй активизем ше ту нє закончує, понеже є активна у коцурским Каритасу дзе тиж помага. – До Каритасу ходзим помагац тото цо треба. Дакеди треба пораїц, чи вирайбац шмати котри ше дзеля тим котри у потреби, а помагам и коло дзецох з окремнима потребами – гвари наша собешеднїца. Як шивачка нїґда нє наплацела тото цо ушила, а шила костими за драмски слички 6. АПРИЛ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

котри пририхтовали вироучительки и режисер зоз дзецми котри ходза до Каритасу. БЕЗ ТОГО ТИЖ НЄ МОЖЕ З нагоди обиходу Титового гроба у Беоґрадзе, Мария як наймладши член СУБНОР-у, мала чесц положиц венєц на його гроб. Членство у тим Здруженю ю одведло на велї места котри нє мала нагоду потераз видзиц, а на друженьох чула велї интересантни, алє и боляци приповедки з войни. – Паметам кед зме були у Вуковаре и обиходзели места дзе война охабела пошлїдки котри и нєшка мож видзиц, теди сом ше здогадла и приповедки мойого супруга же кадзи шицко под час войни стретал Руснацох. Кед сом була на тих местох котри ми описовал, звладали ме моцни емоциї и наисце ми було чежко – здогадує ше Мария. ЦАЛА ФАМЕЛИЯ У КУЛТУРИ Кед основана шпивацка ґрупа у КУД „Жатви”, Мария була наймладша, а як роки преходзели, постала єдна з найстарших членїцох. – Моя шестра и я почали вєдно шпивац ище як млади, а мац нас ходзела облєкац на наступи, та вец зме з часом и ю уцагли до хору. Шпивала сом углавним други глас, а по потреби и перши, так як требало, так сом ше прилагодзовала – памета Мария и додава же и єй жец, а боме и унучата тиж анґажовани при Руснацох у култури. Мария ма двойо дзеци котри були активни у дружтве док ше нє пристановели, а тераз єй пецеро унучата пребераю тоту улогу.

Син Янез ма Серґея и Альошу, а Ясна Наташу, Марину и Алексея. Янез тиж ґлумел у даскелїх дзецинских представох, мал и єдну з ношацих улогох у дзецинскей представи „Дїдо приходзи”. – Барз ше цешим у своїх унучатох и любим же су активни. Жец Борис тиж з часу на час ґлуми у руских представох, унукове Серґей и Альоша члени фолклорней секциї КУД „Жатва” и танцую кед маю часу. Унука Наташа ходзи до Карловацкей ґимназиї, вона танцовала кед була у Коцуре, а младша Марина ґлуми, того року аж у обидвох дзецинских представох котри були приказани на Драмским мемориялу у Руским Керестуре. Наймладши Алексей ище нє активни у Дружтве, алє ше наздавам же ше и вон упатри на брата и шестринїци – гвари Мария, хтора о рок наполнї 60 роки, и нє роздумує о одпочивку на шицких спомнутих польох дзе є анґажована. Витирвала и сцела, гвари же єй праве тото дава моци за кажди нови дзень.■

Мария участвовала у велїх програмох хтори знїмани за ТВ на руским язику

ТОТО ЄЙ ВАЖНЕ Мария свой шлєбодни час пошвецела активносцом у Коцуре. У СУБНОР-у кажди рок за Дзень ошлєбодзеня, кед ше дава чесц погинутим борцом у войни, Мария у першим шоре, понеже у Другей шветовей войни погинул єй оца брат. – Нє треба забуц тих хтори дали свой живот за свой валал и свою жем. Мой, тераз уж покойни супруг, бул тиж у войни на початку дзеведзешатих у Горватскей, а мой син служел войско на Косове и 1999. року, так же можем повесц же ми активносц у СУБНОР-у барз важна. 6. АПРИЛ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ВЕСЕЛИ ДЮРДЬОВСКИ ЖЕНИ ЗЛОЖНЕЙ ҐЕНЕРАЦИЇ

ТРИЦЕЦ РОКИ ВЄДНО НА ПРАТКОХ Пише: Сандра САЛАМУН

Велї прешвечени же ше пратки по наших местох децениями нє отримує. Медзитим, спреведаю ше. У Дюрдьове жени зоз ґенерациї народзеней 1964. року, учальнї пред трицец роками нєшка заменєли з їх обисцами. Правда, у нїх ше нє уча, алє каждей жими орґанизую пратки котри з часом достали сучаснєйши рамики

П

НА ШИЦКИ ЗНАЧНИ ДАТУМИ БУЛИ ВЄДНО – Тей жими зме пекли заяче месо у руским пецу и гурку з кромлями. Можеце себе задумац яке було смачне... Вше зме ше крашнє злагодзели и швидко радзели. На шицки швета, та и за преславу Першого мая и за дочек Нового року – додала Хелена Штетин.

26 РУСКЕ СЛОВО

о сле за кон че ней штред нєй школи дюрдьовски дзивки народ зени 1964. року, паметаю свойо дзецинство и младосц, та и тото як у бабох одма лючка пре сла вй о ва ли шиц ки знач ни шве та. Ход зели по облїваню, на Служби Божо, єдна до другей на род зени днї, танцова ли и шпива ли у дюрдьовским Дружтве и на иґранкох, а вец єдна другей одход зели на свад зби. Основне школованє шицки закончели у руским оддзелєню дюрдьовскей основней школи, а пред тим и у забави. Вєдно робели домашнї задатки, учели, дзивчели ше, а дзешка ше у исти час ше и поодавали. Вельо познєйше поодавали и поженєли свойо дзеци, а пред даскельома роками дзепоєдни по стали баби. У тей зложней, витирвалей ґенерациї, були дзевец дзивки и шицки ше роками

сходза на прадкох: Славица Кочиш, Мария Живанов, Любица Симич, Хелена Штетин, Славица Барань, Мария Самарджич, Ана Пейчич, Славица Мушицки и Любица Сивч. Перши прадки 1988. року орґанизовала Славица Кочиш. Анї нє була свидома же єй идея зажиє, и же будзе так добре прилапена. Од теди нє прешла анї єдна жима без прадкох. Роки вона „отвера” сезону, перша их орґанизує. – Накадзи кажда з нас почала жиц зоз супругом, так у своїм обисцу поча ла отримовац пратки. Так и я, и сцела сом буц добра домашня моїм товаришком. То нам були перши прадки, вєдно зме робели велї ручни роботи и єдна од другей учели. Було ту и шмиху, єднак так як и нєшка – гварела Славица Кочиш. Вєдно штрикали, вишивали, геклали и робели 6. АПРИЛ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

таписериї. Єдна од другей пожичовали мустри, рецепти за лакотки, приповедали... ДРУЖЕНЄ НАС ПОРОЗБЕРА Прадки им нє єдина нагода за друженє, бо єдна другей даваю потримовку у шицким, окреме у значнєйших подїйох, у порадох... Орґанизаторки су шицких случованьох котри ше дотикаю їх оддзелєня и єдине су оддзелєнє у тей ґенерациї котре ше сходзи кажди пейц роки. Вєдно су и на свадзбох. – Кед даєдна з нас одава дзивку, або женї сина, вєдно купуєме дарунок и одношиме го дзень после свадзби. Так зме шицки спонтано надумали, и щиро прилапели. Ми ше вше медзисобно потримуєме и кед весело, алє и теди кед смутни хвильки – гвари Мария Живанов. На тих друженьох преходзели през розлични фази, змист праткох ше менял спрам їх потребох. Спочатку сами вирабяли рижни ручни роботи, а вец, кед дзеци одросли, и їх приводзели на прадки. Кед ше шицки посходзели, вше було вельо шмиху и, алє и щири слова. – У єдним периодзе зме рихтали госцини, варели юшку, рихтали сарму, месо и шалату, хтора як жадала, так порихтала. Прилагод зуєме ше потребом и можлївосцом, и нє маме бриґи, бо ше почитуєме. У шицким тим друженє нам найважнєйше – гварела Славица Мушицки. ВШЕ ШЕ О ШИЦКИМ ПОРАДЗА Пред штирома роками кажда з нїх наполнєла пейдзешат роки, та тот ювилей вєдно преславели. Єдна другей дарую скромни дарунки, бо су свидоми же товариштво нє мож купиц, и же увага вельо значнєйша од дарунка. Толерантни су єдна ґу другей, алє знаю хтора на яки способ роздумує. – Вше чекаме жиму пре нашо друженя, хтори нам ище як потребни пре розвагу, бо зме зложни, маме довирия єдна до другей и почитуєме ше – гвари Славица Барань. Єдного року их на прадки вожел супруг єдней з нїх на стародавних

древених санкох. Пошол по кажду з нїх и одвезол их до „ґаздинї”. Теди кус франтовали и нароком напаратовали так же сламу на котрей шедзели порозтресали опрез капури домашнєй, бо як гварели, же би ґаздинї нє було допито док ше порозходза. А раз ше случело же до єдней з нїх без наяви пошли даскельо годзини скорей як були поволани на пратки. Гоч ґаздиня заслупла кед их збачела на дзверох, вони вошли до обисца и франтовали з ню як их могла дочекац така „нєпорихтана”... На початку дзеведзешатих рокох вєдно пошли куповац до Сеґеди- Приятельство у дзецинстве и нєшка тирва ну, до Мадярскей. О тей подїї бешедовали аж у слизох, бо мали барз вельо шмишни анеґдоти котри гваря, нїґда нє забуду. – Було пред шветом, та зме рушели до тарґу... Кед зме щицко покладли до авта, анї руки анї ноги зме нє могли помкнуц. На драги по Дюрдьов зме ше цали час шмеяли и франтовали на наш рахунок. Було то красне дожице, могли бизме ознова – гварела Мария Самарджич, и предлужує же пошвидко планую пойсц на єднодньови вилєт до банї, опущиц ше и одпочивац. – Видзи ше ми же пратки будземе отримовац до ґод зме годни. Тото прилапели и нашо домашнї, бо кед ше случи же их нє маме уж у децембре, питаю ше же цо нє у шоре – предлужує Любица Симич котра гоч жиє у Шайкашу, нє препущи анї єдни пратки. Ана Пейчич жиє у Цириху, у Швайцарскей, алє каждей жими приходзи до Дюрдьова и теди кед є ту, кед нє вона, вец єй товаришки орґанзую спомнути друженя. Слики з праткох часто часто кладу на социялни мрежи. Велї им винчовали на тим цо здумали, на тим же су витирвали... О два роки будзе точно пол вика од интензивного друженя. Од тераз роздумую як и тот значни датум означа.■

Док були млади ґаздинї на праткох штрикали, вишвали, геклали...

6. АПРИЛ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЖЕЛЬКО ШОЛТИС ЗОЗ ШИДУ

З КВЕЦОМ ЛЄГЧЕЙШЕ

Пише: Владимир ДЇТКО

Одкеди остал без стаємней роботи, предава квеце, а познати є по мимозох. Уж 10 роки пах чарногорского приморя приноши до Сриму. Найчастейше роби у винїцох, а Шидянє знаю же є вельки гуманиста

Ш

идяном добре познате же ище коло Крачуна на главней улїци можу купиц букецик дробного, жовтого квеца – мимози. Точно 10 роки Желько Шолтис предава тото квеце и на тот способ живот у обисцу лєгчейши. Окрем мимозох, предава гвоздзики и ружи, поготов за Дзень женох, а квеце достава на предай од продуковательох з того подруча. За мимози ше, заш лєм, муши иншак остарац. Прето и цикава приповедка як рушел бизниз зоз тим жовтим квецом хторе рошнє коло моря. – Дакеди сом робел у будовательним подприємстве „Ґрадитель” дзе сом бул роботнїк будователь, а потим и у „Шидалу”, дзе сом робел як монтер, шлосер. Добре познате цо нам принєсла транзиция, та сом остал без роботи. Нє було лєгко такой здумац цо, як и дзе за-

28 РУСКЕ СЛОВО

робиц же бим могол витримовац фамелию. З пайташом зоз Сримскей Митровици зме ше раз згварели и надумали предавац мимози. То перше квеце хторе ше ту, до Войводини, приноши през жиму. Красне є и людзе го купую. И так зме ше лапели до роботи – приповеда Желько Шолтис. ДАЛЄКА ДРАГА Як цо нє лєгко дойсц до динара у фабрики, або на наднїци, нє лєгко го заробиц анї з квеца. Перши пейц роки Желько з пайташом путовал на гайзибану цалу ноц же би рано сцигли до приморского места у Чарней Гори, до Герцеґ Нового, дзе єст поверхносци з мимозу у державней власносци. Требало путовац и по 14 годзин же би ше сцигло там дзе треба. Мимоза квитнє на вельких стеблох и Желько нам толкує же то подобне як у нас на Фрушкей гори, на „Лїповачи” дзе квитнє лїпа. Там доставали и драбинки и ламали заквитнути конари. Шицко ше крашнє складало до шкатулох дзе були банани, до хторей по Звонкових словох, станє коло осем кили жовтого квеца. 6. АПРИЛ 2018.

ljudze@ruskeslovo.com

– Кед зме поскладали конарчки, шицко ше вимерало и мушели зме заплациц 50 евро центи по килограму. Потим шкатули одношим до гайзибану и понеже зме двоме, звичайно зме закупели цали купе же бизме их могли поскладац. Повратна карта за гайзибан кошта 30 евра, алє вше треба даєден евро вецей штуриц и кондуктерови. Звичайно сом по єдней тури транспортовал пейц, шейсц шкатули. Вец у Беоґрадзе тото шицко треба попрекладац до другого гайзибана хтори одходзи до Шиду – толкує Шолтис. МИМОЗИ СЦИГУЮ НА АВТОБУСУ Медзитим, остатнї пейц роки одкеди єст директна автобуска линия од Сримскей Митровици по Бар, людзе му отамаль посилаю на автобусу уж порихтани конари з хторих прави букети, та вец вон з єдней кили квеца справи коло 7, 8 букецики. Накадзи мимози попреда, тим людзом цо му помагаю на жиро рахунок уплаци тото цо им є длужни. Звичайно ше у Шидзе єден букецик предава по 150 динари, а потим и по 100 динари, а предаванє тирва по 14. фебруар, односно по Дзень залюбених. Та-

кой после мимозох на шор приходзи предаванє гвоздзикох по 100 динари и ружох од 150 по 200 динари за Дзень женох, а за квеце ше остара од особох хтори их продукую у склєняних заградкох. РОБОТИ З ВИНОВУ ЛОЗУ

Период предаваня квеца нє барз длуги, та ше наш собешеднїк муши старац як и на други способ обезпечи динар до обисца у хторим дзивка Наташа, супруга Лїля и мац Веруна. Супруга тиж преходзи през транзицийни бриґи, ГУМАНОСЦ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ но наздава ше же ше и тому поЖелько познати и по своєй гуманосци як доброд- швидко станє на хвост. Кед єст роботи на полю, Жезечни даватель креви. Од 1979. року кед першираз дал крев, потераз ю дал аж 53 раз и за гуманосц до- лько ходзи на наднїци, гоч найстал велї дипломи и подзекованя. Случовало ше же частейше роби у винїци. Почидавал крев „з вени до вени”. на од перших роботох, од оре– Єден таки случай бул 1982. року кед у Лачарку зованя и заламованя лози, по при Сримскей Митровици камион вдерел до хижи и оберачку грозна. теди бул покалїчени седемрочни хлапец. Такой му Нїґда од роботох нє одустава, требала моя кревова ґрупа и крев пре швидкосц роби чесно и наздава ше же єдишла ровно з моєй вени до його. Дзекуюци тому, ного дня шицко придзе на свойому виратовани живот и длуго зме после того були йо место.■ у контакту. И нєшка тримам ше найвекше озда кед чловек чловека виратує. Прето и далєй будзем давац крев, покля лєм ме здравє будзе служиц – гварел нам на концу наш собешеднїк.

6. АПРИЛ 2018.

РУСКЕ СЛОВО 29

ЕКОНОМИЯ У КОЦУРЕ

ПОЧИНАЮ РОБОТИ У ХОТАРЕ Жимнєйша хвиля як цо то звичайне за тоту часц рока и яка була прешли роки, вплївовала и на роботи на полю Нє оче ко ва но и нє спод зи ва но длугше, жимнєйша хвиля у Коцуре найбаржей ше одражела на роботи парастох котри того року сад за цвиклу, понеже ше зоз тоту роботу уж пожнї. Кед у питаню сад зенє кукурици, слунечнїку и сої, ту ситуация вельо лєпша и шицко буд зе по сад зене у оптималним термину. Юлиян Фейса

У коцурским хотаре у цеку друге прикармйованє жита, а помали ше парасти пририхтую за початок сад зеня кукурци, слунечнїку и сої. – Найважнєйше нам причекац же би температура жеми була од 10 по 14 ступнї же би могло почац шац. Ище вше нє рушело нїч, а чекаме и же би вечарами температура нє падала спод 10 ступнї, же би почало пирсканє процив коровча и защита жита. Шицко друге буд зе у оптимал ним терми ну. Кед сад зе нє почнє коло 10. априла, то буд зе за кукурицу, слунечнїк и сою цалком добре – гварел Юлиян Фейса зоз Землєдїлней задруґи „Либела продукт”. Парасти ше обава ли же як жи то вицерпи таки жимни марец и остат нї шнїг, мед зи тим, жи то добре випатра и нєт вельки чкоди. Було дакус жовти лї сца од мразу, алє то нїч нє страшне и жито ше окрипи – заключую у Задруґи. З. К.

У ВЕРБАШЕ

ЯВНО ДОСТУПНИ ПОДАТКИ О ТРОШЕНЮ ЕНЕРҐИЇ

Лєм з єдну миру енерґетскей ефикасносци хтора запровадзена у Општини Вербас, зашпоровани скоро седем милиони динари З нагоди ґлобалней акциї „Годзина за планету Жем”, у хторей ше всоботу, 24. марца, годзину виключело електричну енерґию у домох, школох, дїловних будинкох, визначних будинкох и памятнїкох у вецей як 170 державох ширцом швета, општина Вербас и Мрежа добрей енерґиї, з потримовку РЕС фондациї, обявели податки о трошеню енерґиї у явним сектору у општини Вербас. Як з нагоди обявйованя податкох визначел Никола Вуйович з Мрежи добрей енерґиї, запровадзованє мирох енерґетскей ефикасносци зменшує неґативни пошлїдки людского уплїву на животни штредок и источашнє доприноши финансийному благостану. – Лєм з єдну миру енерґетскей ефикасносци хтору зме запровадзели у фебруару 2013. року, потераз зме у нашей Општини зашпоровали скоро седем милиони дина-

30 РУСКЕ СЛОВО

ри – акцентовал Вуйович. – Тоти податки зме доручели и тиму хтори ше стара о Порталу отворених податкох, чий виробок оможлївени з потримовку Програми Зєдинєних нацийох за розвой. Як и потераз, жадаме провадзиц локални самоуправи, на тот завод у обявйованю податкох о трошеню енерґиї и трошеню явних средствох за тоту намену. Поволуєме шицких колеґох же би зоз зазберованьом и обявйованьом податкох ище баржей порушали унапредзенє енерґетскей ефикасносци, же бизме нїґда нє мушели гашиц шветла. Добра енерґия лєм гевта о хторей ше явно гутори и чий описи явно доступни – гварел Вуйович. Податки о трошеню енерґиї у явним секторе у општини Вербас мож опатриц на адреси www.vrbas.net/e-uprava-vrbas/planovi-dokumenti. А. М. 6. АПРИЛ 2018.

ekonomija@ruskeslovo.com

САЯМ ОБЕЗПЕЧОВАНЯ РОБОТИ У КУЛИ

КОНКУРСИ НЄПРЕРИВНО ОТВОРЕНИ На Сайме за обезпечованє роботи у просторийох мадярского културного цeнтра „Непкер” у Кули, було понукнуте вецей як 150 роботни места. Саям орґанизовала зомборска филияла Националней служби за обезпечованє роботи (НСЗ) оддзелєнє у Кули, а роботу понукали 25 роботодавателє На Сайме прешлого мешаца медзи нєзанятима найвекше интересованє було праве за будуци кулски фабрики котри и глєдали найвецей роботнїкох, як цо то „Фиорано” за шице споднїх шматох и других текстилних продуктох, дзе уж одредзене число будуцих роботнїкох закончели обуку у їх зомборскей фабрики, а у кулским погону плановане запошлїц 300 роботнїкох. Як гварел предсидатель Скупштини општини Кула Велибор Милойчич, отверанє „Фиорана” плановане у септембру того року. Интересантна була и фабрика „Еуроин” за продукцию обуї, вони обезпеча роботу за 100 роботнїкох. Керестурцом значна и оджацка „Маґна ситинґ” котра обезпечує кружни превоз зоз Бачкого Ґрачцу, Крущичу, Руского Керестура и Лалитю, а у „Маґни” уж єст занятих и Керестурцох. Зоз Керестура роботу понукали подприємства „Юарбис” и „Изґлед”. Попри спомнутих подприємствох, роботнїкох глєдали „Яфа”, Цукровня и „Та Червинка нет” зоз Червинки, „Металопромет”, „Мали аґрар”, „Дата сатус”, „Штампа системи”, „Л.Е.Д.”, „Авто колор плус”, „Арес ВНД”, „АНТ Елит”, „Дженерали”, „Винер штедише”, „Плава Птица”, „Елтек плус” и Дом за старих и пензионерох зоз Кули. Зоз Вербасу подприємство „Карнекс”, зоз Сивцу услужна задруґа „Оаза креатива”, а зоз Зомбора роботу понукало Войско Сербиї.

На отвераню Сайма бул предсидатель Скупштини општини Кула Велибор Милойчич и директор филияли НСЗ зоз Зомбора Секула Танєвич, понеже то филияла котра компетентна за општини Зомбор, Апатин, Кулу и Оджак. Найпотребнєйши були роботнїки зоз закончену штредню школу, векшина роботодавательох нє вимагала окремне искуство, та нє розпатрани анї образовни профили роботнїкох, понеже кажде орґанизує окремни обуки за будуцих занятих. М. Дж.

КРЕДИТИ РОЗВОЙНОГО ФОНДУ ВОЙВОДИНИ

ТОГОРОЧНИ БУДЖЕТ 2,5 МИЛИЯРДИ ДИНАРИ У сотруднїцтве зоз Канцеларию за локални економски розвой Општини Кула, Розвойни фонд АП Войводини штредком марца отримал презентацию за шицких заинтересованих зоз того подручя. За польопривредни ґаздовста представени длугорочни кредити за купованє обрабяцих поверхносцох жеми и за нову механїзацию, та и краткорочни кредити за сезонске укладанє. За правни особи и приватних поднїмательох бешедоване о кредитох за инвестицийне укладанє и за тирваци средства за укладанє. У мено РФВ, Єлена Трекнич у Кули упознала присутних зоз двома новима кредитнима линиями котри потераз нє понукали – за потримовку ИПАРД проєктом и розвою туризма, за котри, як толковала, можу конкуровац польопривредни ґаздовства, землєдїлски задруґи, алє и поднїмателє и привредни дружтва. После подношеня прияви за проєкт на ИПАРД конкурсу при Управи за аґрарни плаценя, заинтересовани можу поднєсц вимогу за кредит з РФВ. Основни циль при кредитованю розвою туризму же би ше звекшало квалитет и преширело понуканє у тей обласци. Кредити наменєни за вибудов, адаптацию и опреманє туристичниих обєктох, спортско-рекреативних и регабили6. АПРИЛ 2018.

тацийних обєктох, та и реконструкцию традицийнихи валалских ґаздовствох котри ше занїмаю зоз туризмом. За длугорочни кредити по шицких конкурсох котри понука РФВ, период мированя може буц и до 24 мешаци, а одплата до седем роки зоз камату од 1 до 3 одсто. Винїмок лєм кредити за купованє новей механїзациї, за котри период одплацованя до пейц роки, а камата фиксна 1,5 одсто на рочним уровню. Фонд того року дава можлївосц вибору длужини одплацованя кредиту и динамику одплацованя, а старосна гранїца параста у хвильки кед подноши вимогу звекшана на 70 роки. Краткотирваци кредити за польопривредни ґаздовства, то дванац мешачни кредити за сезонске укладанє зоз предлуженим периодом хаснованя средствох на 48 мешаци. РФВ ма розписани Конкурс и за єдинки локалних самоуправох, явни подприємства, институциї и установи котрим снователь локална самоуправа, як и за мали и штреднї подприємства, а наменєни су за предфинансованє реализациї проєктох у рамикох ИПА програмох и програмох котри финансую билатерални донаторе. M. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. априла 2018. року занавше нас зохабела мила мац, баба и швекра

ЯСМИНА ҐОСТОЇЧ (1976–2018) зоз Жаблю

АМАЛИЯ КОРПАШ (26. II 1945 – 2. IV 2018) народзена Салаґ з Нового Саду Занавше будзеш у наших шерцох и красни памятки на тебе и твою доброту и пожертвовносц буду чувац синове Александар и Иґор зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. априла 2018. року занавше нас напущела мила шестра

АМАЛИЯ КОРПАШ (26. II 1945 – 2. IV 2018) народзена Салаґ з Нового Саду

Нєсподзивано ши од нас пошла, а нам за тобу остал вельки боль и паметанє на тебе. Твоя баба Павлина и бачи Владо Рускаї Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 2. априла 2018. року занавше нас зохабела мила шестра

АМАЛИЯ КОРПАШ (26. II 1945 – 2. IV 2018) народзена Салаґ з Нового Саду

Будземе це вше паметац и чувац у наших шерцох. Шестра Ганча Буилова зоз Дюрдьова зоз фамелию

Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. априла 2018. року наполня ше 7 роки од шмерци нашого милого оца и дїда

МИКОЛИ КОРПАША (1940–2011) з Нового Саду Час преходзи, терха остава, алє оставаю и красни здогадованя. Синове Александар и Иґор зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. марца 2018. року наполнєли ше 10 смутни роки як нє з нами наша мила супруга, мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. априла 2018. року наполня ше 13 смутни роки як нас занавше охабела моя мила унука

ПАВЛИНА РУСКОВСКИ народзена Папуґа (1933–2008) з Коцура Памятку на ню буду чувац супруг Силва, дзивка Павка, синове Владимир и Силвестер, нєвести Єленка и Любка, и унуки Драґан, Саша, Александар, Ванеса, Никола, Дамир и Андрей Спочивай у мире Божим!

ОЛЯ БУДИНСКИ (2003–2005) з Коцура Мили мой ангелку, з яри кед ше природа будзи ти нас охабела и заспала зоз вичним сном. Боль и жалосц нє можем мерац зоз часом хтори преходзи. Док жиєм будзеш жиц у моїм шерцу и моїх думкох. Твоя баба Фемка Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. марца, 2018. року, занавше нас зохабела наша мила унука

Будземе це чувац у наших шерцох и думкох од забуца. Твой брат Янко Салаґ зоз Нового Саду зоз фамелию Най ци будзе лєгка жем и спочивай у мире! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

НА ЗДОГАДОВАНЄ

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ ЦИКИ (14. VI 1957 – 3. IV 2014) Роки преходза лєм боль змоцнюю. Хибиш нам у каждей хвильки. Любиме це исто и чувства нашо исти ґу АМАЛКИ КОРПАШОВЕЙ тебе як кед биш бул ту з нами. Модлїме ше за тебе твойо родичи, суОд Влатка Гаргайового зоз фаме- пруга, дзивка, син, унуки, жец, нєвеста и шестра зоз свою фамелию лию Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла 2018. року наполнєли ше штири роки як нас занавше зохабел наш мили колеґа и приятель

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ ЦИКИ (1957–2014)

Твойо франти и гумор ище вше медзи нами.

НВУ „Руске слово”

6. АПРИЛ 2018.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. марца 2018. року занавше ме зохабел мой мили супруг

МИРОН ДУДАШ (1929–2018) з Руского Керестура Красну памятку на його любов и доброту навики будзе чувац супруга Меланка Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. марца 2018. року преселєл ше до вичносци мой мили брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. марца 2018. року занавше нас зохабел наш мили брат

МИРОН ДУДАШ (1929–2018) з Руского Керестура Зоз любову и почитованьом занавше будзеш з нами у наших молитвох. Твоя шестра Ирина зоз супругом Владом Спочивай у мире Божим!

МИРОН ДУДАШ (1929–2018) з Руского Керестура Красни памятки на це буду чувац шестра Сенка зоз супругом Вельком Петричичово и їх дзеци, Ґоца зоз супругом Милошом Марковичово, и Ґоран зоз супругу Ясмину и їх дзеци Петричичово Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. марца 2018. року занавше нас зохабел наш мили уйко

МИРОН ДУДАШ (1929–2018) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Брацикови

МИРОНОВИ ДУДАШОВОМУ (1929–2018) Од його шестри Терезки Копчансковей зоз дзецми Дарю и Иваном зоз фамелиями з Вербасу Стретнєме ше у вичносци Вичная му памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. априла 2018. року наполнєли ше шейсц мешаци як нас зохабела наша мила мама, баба и супруга

ТАТ’ЯНА ЧИЗМАР (1968–2017) з Руского Керестура

Красни памятки на його подобу буду чувац шовґор Юлин зоз своїма дзивками Тереску и Таню и їх фамелиями Спочивайце у мире Божим!

Нє прейдзе єден дзень, же ти и твоя доброта нє у наших думкох. Прешвечени зме же так останє завше и вично це будземе чувац у наших шерцох. Наймилша наша, най це ангели чуваю! Ожалосцени супруг Славко зоз дзецми Алеком и Марину зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. априла наполнєли ше два смутни роки як нас напущела наша мила супруга, мац и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. априла наполнєли ше шейсц мешаци у смутку и жалосци як нас зохабела моя мила дзивка

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешли уж 40 жалосни днї як нас занавше зохабел наш

ТАНЯ ЧИЗМАР народзена Ковач ЙОАКИМ БЕСЕРМИНЇ (1968–2017) (1963–2018) з Руского Керестура з Руского Керестура Час преходзи, а ти оставаш у моїм Ожалосцени нина, шовґор и Любо шерцу. Твой ожалосцени оцец Яким Макаїчково Спочивай у мире Божим! Вичная памят! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла 2018. року наполнєли ше 26 роки як погинул мой мили син

МЕЛАНКА НАДЬ народзена Надь (1963–2018) з Руского Керестура Доброто наша, хибиш нам барз! Твойо наймилши Спочивай у мире Божим! 6. АПРИЛ 2018.

ДЮРА ДЖУДЖАР (1958–1992) з Руского Керестура Твою любов и доброту нїґда нє забудзе мац Гелена Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. априла наполня ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. априла наполня ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабела наша мила мац, баба прабаба

ИРИНА МАҐОЧ народзена Цобор (1932–2018) Навики останєце у наших шерцох и думкох. Зоз любову и почитованьом памятку на ню чуваю син Силвестер, нєвеста Цилика и унучата Силвия и Славко

ИРИНА МАҐОЧ народзена Цобор (1932–2018) Памятку на вашу любов буду чувац вашо наймилши син Владимир и нєвеста Розалия, унучата: Владимир зоз супругу Милицу, Мирослав и праунук Матея

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьо-

ваню вплїву на животни штредок проєкта Реконструкция и добудовобєкта цеплярнї, з часци поверхносци: прижемє и поверх (П+1), а з часци високе прижемє (ВП), интерни драги и пешацки комуникациї, комплекс цеплярнї „ВОСТОК” Ношитель проєкта ЯКП „Новосадска цеплярня” Нови Сад, улїца Владимира Николича число 1, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Реконструкция и добудовобєкта цеплярнї, з часци поверхносци: прижемє и поверх (П+1), а з часци високе прижемє (ВП), интерни драги и пешацки комуникациї, комплекс цеплярнї „ВОСТОК, у улїци Марка Милянова 2, на катастерских парцелох число 9313/2 и 9313/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 2. априла 2018. року принєсла ришенє число VI-501-28/18 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

o поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯКП Водовод и канализациї зоз нового Саду, улїца Масарикова чс. 17, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Вибудов пошореня за пречисцованє води за пице на жридлє „Петроварадинска ада” у Новим Садзе, на к.п. чс. 453/2 и 453/3 КО Петроварадин. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дня од дня обявйованя того обвисценя, мож доставиц свойо думанє у писанєй форми на адресу Секретарияту.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „PAPIR SERVIS FHB” ДОО, Беоґрад, Умка, Тринастого октобра 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазинованє и третман нєопасних одруткох”, на катастерскей парцели число 394/3 КО Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

OБВИСЦЕНЄ

34 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. априла 2018. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел мой мили брат

Дня 7. априла 2018. року наполня ше три смутни мешаци як престало дуркац шерцо мойого милого братняка

ВЛАТКО ФА ЄРОНИМ ФА (1974–2018) (1958–2017) з Руского Керестура Памятки на вас чуваю Натка, Владимир и Ваня Вичная им памят! Спочивайце у мире Божим!

На основи члена 113 пасус 2 точка 1 Закона о националних совитох националних меншинох, Одлуки о Финансийним плану Националного совиту рускей националней меншини число 76-04/18 од 21.03.2018. року и Одлуки о Финанасийним плану Одбора за културу число К-10-02/18 од 28.03.2018. року, Одбор за културу Националного совиту Руснацох розписує

КОНКУРС

за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2018. року Предмет конкурсу – Софинансованє проєктох орґанизованя манифе стацийох котри у Календаре репрезентативних манифе стацийох Руснацох у 2018. року. Розподзельованє средствох Одбор за културу Националного совиту рускей националней меншини будзе софинансовац орґанизованє манифе стацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчо сци Руснацох у 2018. року у вкупним вино су од 1.250.000 динари. Условия конкурсу 1. На Конкурсу можу участвовац здруженя гражданох, установи и други орґанизациї з проєктами хтори ше одноша на орґанизованя манифе стацийох котри у Календаре репрезентативних манифе стацийох Руснацох у 2018. року. 2. Прияви на Конкурс ше подноша виключно на формулару хтори мож до стац у про сторийох Националного совиту, Фрушкогорска 64, Руски Кере стур, або на интернет боку www.rusini.rs. 3. Прияви ше у єдним прикладнїку подноша особнє або ше посилаю по пошти на адресу Национални совит Руснацох, Фрушкогорска 64, Руски Керестур, зоз надпомнуцом: Конкурс за орґанизованє манифестацийох у обласци защити нєматериялного културного нашлїдства и уметнїцкей творчосци Руснацох у 2018. року 4. Прияви мож посилац по 20. април 2018. року. 5. Подполна приява на конкурс муши мац: – пополнєни и оверени формулар прияви – детальни опис програми/проєкту – детально розробени финансийни план програми/проєкту – вияву хтору оверює и подписує овласцена особа О виборе проєктох з Конкурсу хтори буду софинансовани одлучує Одбор за културу Одбор нє будзе финансовац и софинансовац порядни трошки (струя, телефон, зогриванє, провизиї банкох и подобне), анї купованє опреми, окрем у винїмкових случайох кед програма/проєкт таки же вимага и тоти елементи, о чим Одбор будзе окреме одлучовац.

6. АПРИЛ 2018.

informator@ruskeslovo.com

КOНКУРС ЗА СОФИНАНСОВАНЄ МЛАДЕЖСКИХ ПРОЄКТОХ У РУСКЕЙ ЗАЄДНЇЦИ Кед маш идею як унапредзиц дацо у твоїм краю, як ришиц даяки проблем, витвориц потребу хтору ма твоя заєднїца, лєбо єдноставно обдумаш добри способ на хтори ти и екипа препровадзице шлєбодни час, вец конкурс за младежски проєкти у рускей заєднїци права ствар за тебе! Роботне цело за младеж, хторе основал Национални совит Руснацох, то ґрупа активних, искусних и младих особох з розличних местох, хтора ту же би потримала активне уключованє младих до дружтвеного и културного живота рускей заєднїци. Наш перши крочай то розписованє конкурсу прейґ хторого можеце достац потримовку у реализованю ваших идейох. Хто? Ти и твоя екипа, дружтво з класи, пайташе, колеґове, културноуметнїцке дружтво, нєвладове здруженє, лєбо гоч хто за кого думаш же би сцел/а допринєсц рижнородно сци активно сцох при младих. Условиє же би сце мали од 15 до 35 роки, же би вас було найменєй тройо, та же би ваш проєкт бул унапрямени на руску заєднїцу и младих у нєй. Теди поставаце тим хтори ше може приявиц на конкурс. Цо? Ваша идея може буц гоч цо, важне же би ю реализовали и орґанизовали праве ВИ, а з нашу потримовку зоз софинансованьом и добродзечнима совитами. Теми виберце сами, алє би найлєпше було кед би проєкти були зоз шлїдуюцих обласцох: Култура (вистави, промоциї, трибини, вечари поезиї або прози, концерти и подобне) Розвага и шлєбодни час (вечари дружтвених бавискох, креативни роботнї, волонтиранє, акциї пораєня, або други квалитетни змисти за препровадзованє шлєбодного часу) Информованє (активно сци з хторима сцеце поинформовац младих о важних стварох, квалитетни и забавни змисти за младих и подобне) Нєформална едукация (дзвиганє еколоґийней свидомо сци, безпечносц, явни розправи, роботнї, трибини и подобни едукациї хтора нє спадаю до формалного образованя) Благу предносц при додзельованю средствох буду мац гевти проєкти чийо теми найблїжши глав-

6. АПРИЛ 2018.

ним цильом роботи националного цовиту рускей националней заєднїци, а то координованє и старанє о витворйованю правох меншинох у обласци образованя, култури, информованя и урядового хаснованя язика и писма. Приява и реализованє проєктох Конкурс отворени по 30. април. После препатрунку приявох хтори сцигню, будземе контактовац з представителями проєктох же би нам детальнєйше виложели свойо идеї. Резултати можеце обчековац од 11. мая. Проєкти плануйце так же би вашо активносци були закончени по 15. децембер 2018. року. Як ше приявиц? У прилогу маце приявни формулар хтори треба пополнїц и послац у електронскей форми на адресу rcmladez@gmail.com, лєбо у писаней форми на адресу Националного совиту: Фрушкогорска 64, 25233 Руски Керестур. Други правила конкурсу Кажди проєкт треба же би бул приявени спред даєдного формалного здруженя, културно-уметнїцкого дружтва (КУД), лєбо нєвладовей орґанизациї (НВО). Єдно формалне здруженє, КУД, або НВО можу приявиц найвецей три проєкти по конкурсним термину. Кажди проєкт муши мац главного и одвичательного ношителя/ку и ище найменєй два особи котри буду учашнїки/ци у орґанизациї проєкту. Єдна особа шме приявиц єден проєкт по конкурсним термину. Потримуєме нєформални ґрупи младих же би пренашли формалне здруженє, КУД, або НВО, прейґ хторого приявя свою идею, а кед же су то нє у можлївосци, ришенє пренайдземе у розгварки после препатрунку приявох. За конкурс за реализованє младежских проєктох видвоєне 300 000,00 динари. Майце на розуме же цифра видвоєного пенєжу нє велька и же зме у можлївосци финансовац менши проєкти и софинансовац векши проєкти. До нєприлапююцих трошкох у финансийним плану спадаю средства наменєни за: – гонорари и дньовнїци; – гоч яки алкоголни напой або доган и його проукти. За вецей информациї пишце нам на адресу rcmladez@gmail.com (у наслову назначиц „За младежски проєкти у рускей заєднїци“).

* дзе цо будзе *

РОЧНИ КОНЦЕРТ КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” На нєдзелю 8. априла, на Вельку ноц по юлиянским календаре аматере дюрдьовского КУД „Тарас Шевченко” отримаю традицийни рочни Вельконоцни концерт. У програми буду участвовац шицки члени секцийох Дружтва котри за тоту нагоду пририхтали и нови репертоар. Концерт почнє на 20 годзин у Велькей сали Задружного дому у Дюрдьове. Уходнїца 150 динари. ***

ПРЕДСТАВА „ЦИФРОВАНИ ЯБЛУКА” НА НЄДЗЕЛЮ У КЕРЕСТУРЕ

На нєдзелю, 8. априла 2018. рoку, Дзецинска ґрупа Драмского студия „АРТ”, Дома култури у Руским Керестуре виведзе репризу театралней представи за дзеци „Цифровани яблука”, Ивани Деспотович, у режиї Ксениї Бодянцовей. Представа будзе бавена у велькей сали керестурского Дому култури, почнє на 19 годзин, а уход 150 динари. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Сави Ковачевича” НСУ149, НСЛ149 Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Сави Ковачевича” НСУ149, НСЛ149 , у улїци Сави Ковачевича 10, Нови Сад, на катастерскей парцели число 4671, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. марца 2018. року принєсла ришенє число VI-501-766/17 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок базней станїци мобилней телефониї. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на греяню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 и 025/5827-710. *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470 и 063/10241-14.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ РУКОМЕТНА ЛИҐА МЛАДШИХ КАТЕҐОРИЙОХ М 14

ДВА ПРЕШВЕЧЛЇВИ ПОБИДИ РУСИНОВЦОХ На штвартим турниру у ярнєй часци сезони у рамикох Лиґи младших катеґорийох до 14 рокох котри отримани у Спортскей гали у Руским Керестуре, рукометаше Русинa зазначели два прешвечлїви побиди Турнир у Керестуре отримани всоботу, 31. марца, а домашнї бул Рукометни клуб „Русин”. Одбавени седем змаганя, зоз їх Першей ґрупи А лиґи кажда екипа бавела по два змаганя. Перше змаганє Русиновци бавели процив екипи „Далматинац” зоз Ридїци, котре закончене зоз резултатом 15:10 (6:4), a мож го наволац як мали дерби, понеже Русин победзел лєгчейше як цо ше обчековало. У другим змаганю победзели екипу „БСК 2012” зоз Бачкого Брестовцу з резултатом 17:13 (5:4), у першим полчасу Русин бавел слабше, алє по конєц ше убавели. Домашнї терен одвитовал рускокерестурским рукометашом, та зоз тимским бависком указали цо можу. На турниру у Керестуре за Русин бавели Давид Надь (7), Ковачевич (6), Пашо (5), Ґовля (5), Стойков (4), Максимович (3), Чордаш, Планчак 1, Гарди (1), Накич, Дудаш, Няради, Шимек, Дарко Надь и ґолманє були Зорич и Новта. Судийове на Турниру були Антич и Ковачевич зоз Червинки, а делеґат Йован Йокич зоз Сивцу. Орґанизовац турнир помогли Драґан Ковачевич, предсидатель Спортского дружтва „Русин”, Владимир Грубеня и Виктор Микита, а як медицински роботнїк Ивана Шомодї. Екипа Русина ше и далєй находзи на штвартим месце зоз 10 бодами у ґрупи, дзе после осем одбавених змаганьох маю зазначени пейц побиди и три пораженя, дали 110 ґоли, а їх мрежа ше тресла 95 раз.

За Русин то солидни пласман, цо и потвердзує сам квалитет бавячох и тренерох. Першопласована екипа у ґрупи А то „Ґрафичар” з Бездану зоз 16 бодами, другопласовани „Спартак Войпут” зоз Суботици з 12 бодами, трецепласовани „Далматинац” зоз Ридїци ма 10 боди, а исто тельо ма и „Русин”, у предносци су лєм з ґол розлику, котра векша за 19. На пиятим месце екипа „Апатин” ма 6 боди, а на шестим екипа „БСК 2012” зоз 2 бодами, док на седмим месце „Зомбор” котри ище вше нє ма анї єдну побиду. За тот Турнир рукометашох пририхтали Злата Паплацко и Владимир Планчак, у тим циклусу им остало одбавиц ище на двох турнирох, а идуци будзе отримани у Оджаку 21. априла М. Дж.

ВИБЕРАНКОВА СКУПШТИНА ЗДРУЖЕНЯ СПОРТСКИХ РИБАРОХ „НОВИ БЕҐЕЛЬ” ЗОЗ ВЕРБАСУ

СЛАВКО ЧЕРНЮШ, ПРЕДСИДАТЕЛЬ

Здруженє спортских риболовцох „Нови беґель” з Вербасу прешлей соботи отримало виберанкову скупштину у просторийох ресторану „Ловац”. На схадзки вибране нове руководство, а розпатрани и рочни звити Здруженя, як и плани за тот рок На дньовим шоре бул вибор роботного предсидательства, вибор записнїчарох и оверйовачох, звит о роботи зоз финансийним звитом за 2017. рок. Звит поднєсол Славко Чернюш, хтори визначел же од предаваня дозволох и членских картох хтори коштаю 500 динари, мали коло штерацец–пейдзешат тиячи динари приходу у каси, односно сами себе могли финансовац, плациц АПР, печац, плакати и подобне. Окрем того, з тих пенєжох видати сто дзецински членски карти хтори подзелєли дзецом котри прихильни ґу лапаню риби. Чернюш винєсол и плани за тот рок, а як визначел, план Здруженя же би цо вецей до своїх активносцох уключели наймладшу ґенерацию, односно школя-

36 РУСКЕ СЛОВО

рох. Приоритет того року будзе вшелїяк и предлуженє ушореня побрежя коло беґелю. Иншак, Здруженє формоване у януару прешлого року, а ма 72 члени, хтори маю дозволи за риболов, медзи хторима и пейц инвалидски дозволи. Окрем того, у прешлим року мали и 6–7 члени хтори нє купели дозволи, алє лєм жадали буц члени Здруженя. Прешлей єшенї Здруженє орґанизовало свойо перше змаганє рибарох у лапаню чукох „Чукияду”, а у орґанизациї им помогли КПД „Карпати”, хторе им дало просториї, як и поднїматель Владимир Загорянски. Под час прешлого року орґанизоване и змаганє, односно друженє за дзеци хтори ше занїмаю з риболо-

вом, на Новим беґелю. На Скупштини за предсидателя Скупштини и предсидателя Управного одбору єдногласно вибрани Славко Чернюш, за секретара Скупштини вибрани Миливоє Миланович, за членох Надпатруюцого одбору Спасоє Милянич, Иво Миланович и Михайло Новак. До Управного одбору вибрани и Любомир Новак, Миливоє Миланович, Йошка Петрович, Роберт Хашка, Стеван Дубинї, Никола Поштич, Єлена Наумов и Ивана Скубан. На концу розпатрани питаня и предкладаня, на хторим члени Здруженя вжали учасц и давали конструктивни идеї за наступни акциї и ушорйованє побрежя коло беґелю. А. М. 6. АПРИЛ 2018.

sport@ruskeslovo.com

КАРАТЕ КЛУБ „РУСИН” ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

БЕЗ МЕДАЛЬОХ З ДЕРЖАВНОГО УРОВНЯ У рамикох Карате федерациї Сербиї, односно ВКФ союзу отримане державне першенство за младши катеґориї каратистох На Републичним змаганю за младши катеґориї – когуцики, пионирох и надїї у каратеу котре отримане всоботу, 31. марца, и внєдзелю, 1. Априла, у Зомборе у Велькей сали городскей гали „Мостонґа”, участвовали и двоме спортисти Карате клубу „Русин”, а на шицких змаганьох участвовали вецей як 1 500 змагателє. После пласману на Покраїнским змаганю у Индїї, на Републичним змаганю у катеґориї надїйох всоботу ше змагал Ґлориян Штранґар у катох медзи дванац пласованих змагательох. Внєдзелю у истей катеґориї у борбох ше змагали

Андрей Дудаш и Ґлориян Штранґар

Андрей Дудаш и Ґлориян Штранґар, обидвоме у конкуренциї дзе було по шеснац учашнїкох, алє, нажаль, нє удало им ше освоїц медалї. У рамикох того змаганя у шветочней сали Скупштини города Зомбор була отримана и манифестация з нагоди преслави 50 рокох карате спорту у Войводини. Одход на тото змаганє помогли родичи Штранґарово и Дудашово, а млади надїї пририхтал тренер Михал Орос. М. Дж.

ДРУГА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР

ХИБЕЛО ЩЕСЦЕ И ДЛУГША ЛАВКА

РК „Сонта” (Сонта) – Рукометашки керестурского Русина на змаганю у ґрупи Срим - Бачка, прешлей соботи, у своїм стандардним составе „лєдво дзевец бавячки” одпутовали до Сонти. Там ше наздавали позитивному резултату, понеже єдину побиду рукометашки Русина у єшеньскей часци виборели праве процив тей екипи. Но на тот завод мали менєй щесца и з тим пораженьом Русина тоти два екипи заменєли места на таблїчки, та тераз Русин на остатнїм месце, а екипа

РК „Русин” 19:15 (5:6) Сонти на предостатнїм, пре лєпшу ґол розлику. Русин потераз дал 153 ґоли, приял 308, та ґол розлика 155. Состав Русина на змаганю зоз Сонту: Салаґ и Кнежевич, Адрияна Штранґар, Сабина Планчак, Милица Салаґ, Тияна Будински, Уна Планчак, Александра Штранґар, Валентина Планчак. Шлїдуюце змаганє рукометашки Русина бавя процив екипи Сенти. Я. В.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

СУДИФКЙ„Гер СКИ БОДИ ДОМАШНЇМ цеґовац” (Ґайдобра) – ФК „Русин” 2:1 (1:0) РУСИН: Живко, Андрей Малацко, Александер Кочиш хторого заменєл Милан Янїч, Йоаким Гарди, Грнчяр, Орос, Матей Саянкович хторого заменєл Стефан Кочиш, Дюканович, Чижмар и Давид Катона. Перши полчас прешол у подлим бависку и єдней и другей екипи. Домашнї за тельо лєпши кельо указує резултат. У другим полчаше Русиновци забавели лєпше, витворели даскельо нагоди зоз хторих реализована лєм єдна. Тот ґол за Русин дал Чизмар. По конєц змаганя бавене єдно мирне бависко. 6. АПРИЛ 2018.

Но, кед шицки думали же 1:1 буд зе конєчни ре зултат, так нє думал и судия котри до суд зел пенал за домашнїх хтори вид зел вон и нїхто други. Цо повесц, кед за штири кола Русинови до суд зени пейц пенали, од того два хтори по стояли и три котри вид зели лєм судийове. Шлїдуюцого викенду Русин шлєбодни, бо екипа Борца зоз Бачкого Ґрачцу виступела зоз лиґи. О два тижнї Русин буд зе госц екипи „Крила Країни” зоз Бачкей Паланки, и то би требало буц остатнє од тих чежких змаганьох. По сле 19. кола Русин забера 13. ме сто на таблїчки. Я. Вислав ски

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ЧЕЖКА, АЛЄ ЗНАЧНА ПОБИДА ФК „Искра” (Коцур) – ФК „Сента” (Сента) 1:0 (0:0)

Коцур: стадион ФК „Искра”. Ґол за Искру: Душан Ваяґич. ИСКРА: Мирицки, Иван, Делич, Ваяґич, Дякович, Юшкович, Малацко, Мароєвич, Радулович, Дамян Ґубаш и Сердар. До бависка вошли: Перович, Николич. Прешлей нєдзелї, 1. априла, Искра на домашнїм терену дочекала екипу ФК „Сента” зоз истоменного места и вивойовала чежку побиду од 1:0. Сента просекова екипа котра у стредку таблїчки, алє екипа котра кед ма „свой дзень” може ровноправно бавиц и зоз найлєпшима у лиґи. Од початку було обачлїве же госци маю циль остац нєпоражени и же буду сконцентровани на охрану свойого ґолу, а бависко базовали на процив напади зоз котрих на даскельо заводи опасно грожели Искровому ґолу. Фодбалере Искри контроловали бависко, мали лабду у своїх ногох, алє чежко пребивали „бункер” госцох и векшина нападох ше закончовала на 20 метери од ґолу Сенти. У першим полчаше нє було озбильнєйши шанси анї на єдним боку. У другим полчаше Искрово фодбалере забавели ище аґре сивнєйше и були ришени дац ґол и нєдошлєбодзиц нєсподзиванє на домашнїм терену. Як ше змаганє блїжело ґу концу так до вираженя приходзела и лєпша пририхтаносц коцурских фодбалерох. На стредку другого полчасу тренер Искри, Абрамушич до бависка уведол Перовича и Николича и мож повесц же потрафел зоз вименками, понеже Искра по стала опаснєйша и почала твориц шанси за ґол.

Медзитим, єдини ґол на змаганю у 70. минути дал штопер Искри, Душан Ваяґич котри ше найлєпше знашол у каребним просторе после єдного корнеру. После ґолу Искра почала бавиц ище розтерхованше, та до конца змаганя резултат могол бул и прешвечлївши. После двох одбавених колох у ярнєй часци сезони ФК „Суботица” виступел зоз першенства, та ше екипом боди котри освоєни и ґоли котри дати процив нїх нє рахую, а змаганя котри екипа бавела процив нїх водза ше же екипа у тим колу була шлєбодна. После 19 одбавени кола Искра на першим месце на таблїчки зоз 40 освоєнима бодами. Стреду було одбавене позарядове коло у котрим Искра госцовала у Панониї дзе ю дочекала екипа ФК „Панония ИМ Тополя”, а на нєдзелю Искра у Коцуре будзе бавиц процив екипи Виноґрадар зоз Гайдукова. Змаганє почнє на 16 и 30 минути. З. Колєсар

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

ПОРАЖЕНЄ ОФК БАЧИНЦОХ Внєдзелю почала ярня часц першенства Општинскей фодбалскей лиґи Шид. Бавени змаганя 12. кола и нє було нєобчековани резултати. У дербию кола у Вашици екипа ФК „Напредак” хтора на першим месце на таблїчки, победзел ОФК „Бачинци” зоз 2:0. Сримец з Беркасова дома бавел 1:1 зоз Єдинством. ФК „Єднота” зоз Шиду страцела у Куковцох од Обилича 1993 зоз прешвечлївим резултатом 4:0. Ґраничар з Ямени бул лєпши на госцованю у Бинґули и победзел ОФК „Бинґулу” зоз 1:0, а найвецей ґоли, аж дзевец, було у Батровцох дзе ФК „Синдєлич” зоз Ґибарцу победзел ФК „Омладинєц” зоз 7:2. И фодбалере Ердевику 2017 победзели на терену у Люби ФК „Єдинство” зоз 2:1. На таблїчки ФК „Напредак” и далєй перши зоз 32 бодами, Обилич 1993 други зоз 28, кельо ма и Ердевик 2017 на трецим месце. ОФК „Бачинци” штварти зоз 22, а Єдинство пияте з 20 бодами. Сримец шести зоз 15, кельо ма и Синдєлич на седмим месце, а бод менєй ма Єд-

38 РУСКЕ СЛОВО

нота на осмим месце. Омладинєц дзевяти зоз 12, ОФК „Бинґула” дзешата зоз 9, предостатнї, 11. на таблїчки, Ґраничар ма осем боди и остатнї 12. ФК „Єдинство” ма лєм єден бод. У 13 колє на нєдзелю, ОФК „Бачинци” ознова як госци буду бавиц процив Ґраничара, Сримец ознова домашнї и дочекує лидерску екипу ФК „Напредак”, а Єднота дочекує Єдинство (Лю). ФК „Ердевик 2017” будзе бавиц процив Омладинца и Синдєлич процив ОФК „Бинґули”, а Єдинство ( М) дочекує Обилич 1993. У 19. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим фодбалере ОФК „Бикичу” ше врацели з госцованя у Жарковцу з єдним бодом, бо були виєдначени 0:0 процив Напредку. ОФК „Бикич” на таблїчки лєпши за єдно место и находзи ше на 12. месце зоз 21 бодом. У 20. колє на нєдзелю Бикичанє буду домашнї фодбалером Слоґи зоз Чалми. Вл. Дї. 6. АПРИЛ 2018.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

НАПАРТЕ ЗМАГАНЄ У СТЕПАНОВИЧЕВУ ФК „Омладинац” (Степановичево) – ФК „Бачка 1923” (Дюрдьов) – 2:2 (2:0)

СТЕПАНОВИЧЕВО: Стадион ФК „Омладинац” патрачох коло сто. Главни судия Накомчич Боян (Руменка), помоцни Деян Ґаламбаш (Сримски Карловци) и Марко Мирович (Нови Сад). БАЧКА: Иґнїч (нови ґолман), Тривунович Драґан, Тривунович Лю., Курушич, Павлов (заменїк капитена), Пантич (капитен), Цвиїч, Ґелич, Радин, Тривунович Душан и Данґубич. Була лєм єдна замена, у другим полчасу до бависка вошли – Солдат у 81. минуту заменєл Цвиїча. Ґол за Бачку дали Ґелич у 80. минути и Радин у 85. минути. У 20. колу ярнєй часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад Бачка госцовала у Степановичеву дзе их дочела шестопласована екипа ФК „Омладинца” з дзевец бодaми вецей. Змаганє було ознова напарте. Домашня екипа добре бавела скоро цале змаганє. Аж по 80. минуту мали два ґоли предносци, алє Дюрдьовчанє добре вихасновали свойо нагоди. Перше зменшали резултат зоз прецизним бицом Ґелича, а потим го Радин пейц минути пред концом змаганя и вировнал.

Подзелєни штири жовти и два червени картони, єден котри достал Бачков бавяч Павлов у 88. минути за нєспортске справованє и медзисобне „шапканє” з бавячом зоз процивнїцкей екипи. Червени картон пре исту причину достал и бавяч Омладинца. Бавяче ФК „Бачка 1923” достали три од штирох жовтих картонох кельо подзелєни на змаганю. За оштрейши „старти” жовти картони достали Радин и Курушич, а за пригварку Пантич. Делеґат Деян Чурчич (Петроварадин) гварел же обидва червени картони дати директно и оправдано од главного судиї котри на концу змаганя бул цильовани зоз фляшочку води котра му прешла коло глави. После того змаганя ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова остала на истим, дванастим месце на таблїчки, з бодом вецей. Бачку чека ище єдно чежше змаганє, бо шлїдуюце змаганє будзе на соботу, 7. априла на 16.30 годзин у Руменки, зоз екипу ФК „Єдинство”, хтори на штвартим месце на таблїчки, а хтори ма 13 боди вецей од дюрдьовскей Бачки. С. Саламун

ҐОСПОДЇНЧАНЄ ИДУ ДАЛЄЙ З ЄДНИМ БОДОМ ВЕЦЕЙ

ФК „Єдинство” (Ґосподїнци) – ФК „Пролетер” (Баноштор) 2:2 (1:0) Ґосподїнци: Стадион ФК „Єдинство”. Главни судия Данило Павлович (Нови Сад), помоцни Тихомир Милнович (Нови Сад) и Деян Маркович (Ветерник). Жовти картон у екипи Єдинства достал Жиґич. ЄДИНСТВО: Василєвич, Ґаджич, Иґрачев (Жиґич), Ковачевич, Р. Тепич (Дьордєвич), Максимович, Пиньо (Трнинич), Миланович, Паїч и Бубнєвич. Ґоли за екипу ФК „Єдинство” дал Иґрачев у 42. и 76. минути зоз пенала. У 20. колу ярнєй часци змаганя Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад седемнастопласоване Єдинство було домашнє тринастопласованому ФК „Пролетер” зоз Баноштору. Єдинство було блїзко побиди у борби за оставанє у истим ранґу змаганя. Медзитим, пре нєлапшносц охрани у остатнєй минути змаганя госцински вировнали резултат. 6. АПРИЛ 2018.

Перши полчас закончени з ґолом предносци за домашнє Єдинство, алє у предлуженю змаганя у другим полчаше з одличну вименку бавячох хтору направел тренер Пролетера, резултат бул вировнати. Домашнї знова з пеналу мали ґол предносци, алє у остатнєй минути госцом ше удало вировнац резултат.

После того змаганя ФК „Єдинство” з Ґосподїнох остава тринасти на таблїчки з петнац бодами, з єдним бодом вецей. Шлїдуюце змаганє будзе на соботу, 7. априла на 16.30 годзин у Степановичеве, дзе буду госци ФК „Омладинац” котри ма 17 боди вецей од ґосподїнского Єдинства. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ПЕРШИ НАСТУПИ НА „БАМБИ-ФЕСТУ”

РОК LXXIV ЧИСЛО 14 (3779) НОВИ САД, 6. АПРИЛ 2018.

■ РУСКИ СТИПЕНДИЇ – МОЖЛЇВОСЦИ И ОГРАНЇЧЕНЯ

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ

Фото: Марина Джуджар

Фото: М ария А фич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

■ ХРИСТОС ВОСКРЕС!