Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВЕЛЬКЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПУБЛИКИ ЗА ПРЕДСТАВУ ”ПОТВОРИ” ЗОЗ НОВОГО САДУ

РОК LXXV ЧИСЛО 13 (3830) НОВИ САД, 29. МАРЕЦ 2019.

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: ПОЕЗИЯ И КРИТИКА

ОГЛЯДНУЦЕ НА НА ПРЕШЛОСЦ ПРЕШЛОСЦ ОГЛЯДНУЦЕ оволуєме читачох П новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.co m.

Фото: Любомир Дудаш

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ 51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ Фотоґрафия: 0013P-б(1)

МАТРИКУЛИ – НЄВИЧЕРПНЕ ИСТОРИЙНЕ ЖРИДЛО Пише: Саша САБА ДОШ, историчар-архивист, и-мейл: sabadossasa@ymail.com

Кед сом дошол до прикладнїка кнїжки Радована Сремца толкованє. На просторох Южней Угорскей, конкретно Бач-

„Руски фамелиї у Шидзе” (чий би приказ требал висц у на- кей, за потреби держави матични кнїжки по 1895. рок водступним чишлє „Шветлосци”), почал сом роздумовац о чи- зели вирски заєднїци. З уводзеньом державней матичней слених препущених шансох хтори, нє и без моєй вини, на- служби октобра 1895. року, вони предлужели водзиц маправени у нашей заєднїци по питаню виглєдованя и пред- трикули за свойо потреби, алє форму урядового документу ставяня явносци наших найстарших церковних и держав- од теди маю тоти кнїжки хтори водзи держава. У Сриме, них матичних кнїжкох. Прето за початок сцем визначиц да- наприклад, пре иншаку администрацию у Троєдней Кральскельо приклади вязани за розвой ґенеалоґиї, помоцней ис- овини Горватскей, Славониї и Далмациї (такволаней Троторийней науки хтора у нєшкайшим чаше ма огромну по- єднїци) вирски заєднїци єдини водзели матрикули аж по пуларносц у швеце и хтора ше рапидно розвива. Вироятнє конєц Першей шветовей войни. найпознатши на тим полю Ґенеалоґийни центер Юти зоз Матрикули значни за виглєдованє историї бачванскоЗєдинєних Америцких Державох хтори уж децениями збе- сримских Руснацох находза ше на вецей местох. Вони у ра податки вязани за фамелийни историї и податки потреб- єдинкох локалней самоуправи (општинских и городских ни за виробок фамелийних стеблох. Так на Интернету дзе- управох), грекокатолїцких парохийох, як и у историйних куюци тому Центру доступни числени матични кнїжки на- архивох, конкретно у Архиве Войводини, Историйним арродзених, повинчаних и умартих зоз цалого швета, та хиве Зомбор, Историйним архиве Городу Нового Саду и медзи иншим и матрикули грекокатолїцкей парохиї Покро- Историйним архиве „Срим“ у Сримскей Митровици. Преписи матичних кнїжкох хтори ву Пресвятей Богородици у Пеше чува у Архиве Войводини тровцох хтори ше чуваю у ГорМатрикули значни за виглєдованє историї диґитализовани и доступни су ватским державним архиве у бачванско-сримских Руснацох находза ше на у електронскей форми виглєЗаґребе. вецей местох. Вони у єдинкох локалней довачом хтори порихтани наТиж так, остатнї вецей як триса мо у пра ви (оп штин ских и го род ских упра щивиц тоту институцию. У цец роки у СР Нємецкей ше вох), грекокатолїцких парохийох, як и у других историйних архивох обявюю реґистри фамелийох историйних архивох, конкретно у Архиве увид до матичних кнїжкох у їх зоз местох у хторих по конєц Войводини, Историйним архиве Зомбор, физичней форми тиж цалком Другей шветовей войни жили Историйним архиве Городу Нового Саду шлєбодни. подунайски Шваби. Тоти пуи Историйним архиве „Срим“ Матрикули можебуц и найбликациї, тиж базовани на поу Сримскей Митровици значнєйше историйне жридло даткох зоз матичних кнїжкох, о иснованю нашей заєднїци на предствяю драгоцини шлїд о тих просторох и думам же веиснованю єдней заєднїци на тих просторох хтора под вплївом историйних обставинох у лька чкода же су нєдосц виглєдани. Исную рижни способи найвекшей мири напущела свойо огнїска после двох викох представяня явносци податкох з матрикулох, од уж спомнутого друкованя кнїжкох по, можебуц и найпрактичнєйпребуваня на просторе южней Панониї. На роботи у Историйним архиве Зомбор, прешвечел сом ше, формованє веб-порталу зоз базу податкох о народзеше же можебуц найпопуларнєйша файта архивного мате- них, повинчаних и умартих од другей половки осемнасториялу хтори виглєдую заинтересовани гражданє праве ма- го по початок двацетого столїтия. И гоч потримовка руских тични кнїжки народзених, повинчаних и умартих. Мой установох такому евентуалному проєкту дацо цо би було особни упечаток таки же од 2017. року кед превжати ма- добре дочекане, нє думам же подняце тей файти без такей тични кнїжки вязани за Руски Керестур за период од 1779. потримовки нєможлїве. Таки проєкти вецей як популарни по 1916. рок, можебуц найменше интересованє виглєдова- и на державних и на медзинародних конкурсох и єдна ґручох зацикавених за виробок фамелийного стебла праве зоз па ентузиястох позберана коло реґистрованого здруженя рускей заєднїци, цо нє значи же Руснаци нє сцу виглєдовац гражданох у можлївосци витвориц таку идею. Руснаци власне походзенє, алє же главни фактори ту найвироятнєй- през цали период свойого существованя у Бачкей и Сриме ше завжатосц, оддалєносц Зомбора од наших валалох, як и нїґда нє були окреме числени и нїяк нє можеме повесц же нєдостаточна информованосц. Окрем формованя фамели- подняце того типа нательо обсяжне же би за ньго були пойного стебла, податки з матрикулох ше часто глєда и пре требни роки усиловней роботи. Прето сом одлучел напрадруги потреби, як цо то потреби реституциї, лєбо поступ- виц свойофайтови преседан, и у тим тексту охабиц свою ку здобуваня державянства даєдней зоз державох Европ- и-мейл адресу же би ми ше на тот способ явели шицки заскей униї. По члену 40. Закону о матичних кнїжкох, матич- цикавени хтори порихтани участвовац у проєкту виробку ни кнїжки до хторих окончени остатнї упис пред сто рока- ґенеалоґийней бази податкох Руснацох у Войводини.■ ми придава ше компетентному историйному архиву. Цо ше Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє дотика провиненциї матрикулох, ту потребне доплнююце вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

29. MAРEЦ 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 5–6. Формованє одборох и роботних целох Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 11. Општина Жабель розподзелєла пенєж по конкурсох

■ Духовни живот 12. Вельконоцна споведз у Руским Керестуре

■ Култура и просвита 16–18. Почал 51. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї

■Литературне слово 19–22. Поезия, поетове и поетеси

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наш госц: Владимир Югик Юшо з Руского Керестура

■ Економия 30–31. Почина паприґарска сезона

■ Информатор

32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. СБ „Яша Баков” – Турнир у кошарки „три на три” у Дюрдьове

Насловни бок: З представу „Гунцут дзивки” отворени Мемориял Автор фотоґрафиї: Любомир Дудаш

СОЦИЯЛНИ КАПИТАЛ Робота коло конституованя ресорних одборох и фахових роботних целох Националного совиту Руснацох тераз у полним розмаху. После Роботного цела за младих хторе перше формално почало робиц, уж формовани Одбор за информованє, Роботне цело за нєрухомосци и Роботне цело за проєкти – Проєктни биро Националного совиту. Конститутивни схадзки двох найвекших Одборох – за културу и за образованє, заказани у терминох кед ше закончує тото число „Руского слова”, та о нїх годно пречитац у шлїдуюцим. Найскорей же пошвидко буду конституовани и шицки други заплановани цела, та Национални совит годзен почац робиц у полним капацитету. А роботи, наисце єст, а будзе єй и вецей. Попри ткв. порядних активносцох, яґод кед би кажди тидзень пред Совит и його цела вискаковало ище дацо цо треба ришиц „такой и тераз”. О роботи штирох обовязних одборох Совиту задлужених за штири законски обласци у хторих ше сполнюю меншински права нєт цо вельо нового повесц. Вони маю континуитет од першого зволаня Националного совиту, ясни компетенциї и мандат, а векшина членства и богате и конкретне искуство назберане у предходних составох. Подобна ситуация и з роботнима целами за младих, науку, спорт... Медзитим, остатнї формовани роботни цела Националного совиту: за нєрухомосци и за проєкти, то цалком нова приповедка и нове искуство, гоч їх персонални состави шицко, лєм нє нєискусни. Предсидатель Роботного цела за нєрухомосци уж роками кончи и на дньовим уровню провадзи шицки компликовани и замервени процедури кед слово о маєтно-правних одношеньох коло нєрухомосцох наших институцийох, а у составе цела, хторе свойофайтова медзиинституцийна „контакт-ґрупа” фахово компетентни особи з администрациї (обидвох) уключених субєктох. Робота того цела нє будзе анї интересантна, анї динамична, алє за руску заєднїцу є уж сущно важна. З другого боку, од Проєктного бироа ше вириятно будзе обчековац найвецей, кед ше ма на розуме же проєкти, апликациї и конкурси уж 10–15 роки главна мантра кед слово о финансованю найрижнороднєйших активносцох и подняцох у найрозличнєйших аспектох явного живота хтори нє жию „од буджета”. Основу за оптимизем можеме, насампредз, глєдац у факту же ше до роботи того цела уключела „перша лиґа” поєдинцох з нашей заєднїци хтори уж маю богате искуство у цивилним, младежским и гуманитарним секторе, а хторе тераз годни обєдинїц и применїц на хасен цалей рускей заєднїци.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a . d . B e o g r a d 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

29. МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК КОНСТИТУОВАНЄ ФАХОВИХ ОДБОРОХ И РОБОТНИХ ЦЕЛОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ИНФОРМОВАНЄ, МАЄТОК И ПРОЄКТИ Окрем штирох фахових одборох хтори национални совити длужни формовац по закону, Национални совит Руснацох у пиятим зволаню будзе мац и вецей роботни цела за конкретни обласци и задатки хтори индиректно значни Пишу: Ясмина ДЮРАНЇН за сполньованє меншинских правох и културней автономиї

Александар ПАЛАНЧАНИН

ормованє одборох и роботних целох националного совиту Руснацох нє почало по жаданей динамики, цо зауважене и на остатнїм зашеданю Совиту. Медзитим, одтеди уж конституоване Роботне цело за младих, а прешлого тижня и Одбор за информованє, Роботне цело за нєрухомосци и Проєктни биро. За дзепоєдни други одбори и роботни цела конститутивни схадзки заказани за тот тидзень. РОЗПАТРАНИ МОЖЛЇВОСЦИ ЗА „РУТЕН РАДИО” Одбор за информованє Националного совиту Руснацох конституовани на схадзки 22. марца у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох. Схадзку отворел предсидатель Одбору за информованє Яким Винаї, а зоз констатованьом вибраних членох Одбор и урядово почал порядну роботу у штирирочним мандату. После прилапйованя Дїловнїка, предсидатель Одбору за заменїка одредзел Маю Зазуляк Гарди (Руски Керестур), а

Одбор за информованє

за записнїчара Ясмину Дюранїн (Сримска Каменїца). Попри нїх, члени у Одбору ище и Мартица Тамаш з Вербасу, Дюра Винаї з Нового Саду, Златко Рамач з Нового Саду, Владимир Дїтко зоз Шиду, Сандра Саламун з Дюрдьова и Микола М. Цап з Коцура. Розгварку о планох и активносцох у наиходзацим периодзе розпочал предсидатель Одбору, насампредз бешедуюци о снованю „Рутен радия”. О тим проєкту ше бешедує уж даскельо роки, алє пре технїчно-административни огранїченя, потераз ше нє здобули условия же би тот радио робел леґално и финансийно оправдано. То ше, насампредз, одноши на доставанє жемовей фреквенциї за котру ше спочатку конкуровало, а котру ше на конкурсу нє достало. Попри тим, початни финансийни

4 РУСКЕ СЛОВО

средства за опрему и други додатни видатки барз вельки, та ше тот проєкт положело на чеканє лєпших часох. Прешлого, 2018. року, ше ознова почало оживйовац проєкт, алє зоз другу овласцену особу (тераз то Яким Винаї), а за цалим проєктом стої Здруженє гражданох хторе основали НАР, НС Руснацох, Радио „Мария” и Аґро бизнис инкубатор. На тот завод плановане же би „Рутен радио” за початок емитовал лєм музичну програму прейґ интернету, без занятей особи и з уложенима минималнима средствами хтори потребни за початок роботи, дзе треба ураховац и мешачни даваня медийним реґулаторним целом. Понеже на анї єдним конкурсу нє мож достац средства за формованє медия, предсидатель Винаї предложел же би их Одбор пробовал обезпечиц. Члени Одбору ше зложели же би вон за шлїдуюцу схадзку пририхтал елаборат о тим кельо би приблїжно коштало порушованє роботи того радия. Члени Одбору на схадзки розпатрали и у яких условийох робя новинаре у местох дзе ше емитує програму на руским язику, а свойо замеркованя на нєвигодни условия роботи двох особох котри пририхтую вистки на руским язику у Радио-телевизиї „Коперникус” у Шидзе дал Владимир Дїтко. Понеже на схадзки присуствовали и предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач и предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, то була нагода же би и вони дали свойо доприношенє у спатраню цалосней слики информованя на руским язику. Предсидатель НС Руснацох ше вияшнєл же обиходзаци локални самоуправи дзе жию Руснаци, односно у розгварки зоз компетентнима, право информованя на мацеринским язику вше єдна з темох, и гварел же ше наздава же наидзе на порозуменє, гоч тоти локални медиї у приватней власносци. На схадзки секретар НС Руснацох Таня Арва Планчак упознала членох Одбору зоз способом роботи потерашнїх зволаньох того цела, як и о одлукох и конкурсох хтори приношени. Окреме ше бешедовало о тим же ище вше нєт цело на уровню держави, а Одбор нє ма тоту компетенцию, же би преверел чи дзепоєдни медиї у Сербиї хтори достали средства на основи того же информую на язикох националних меншинох, тоти обовязки сполнюю, и у хторей мири. СТАРОСЦ О МАЄТКУ НАШИХ ИНСТИТУЦИЙОХ У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох, пияток, 22. марца, отримана Конститутивна схадзка Роботного цела за нєрухомосци. Цело оформене у складзе зоз Статутом Националного совиту рускей националней меншини и ришеня хторе члени Совиту прилапели концом януара того року. 29. MАРEЦ 2019.

ТИЖНЬОВНЇК КООРДИНАЦИЯ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

ДЕЛЕҐАЦИЯ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ НАЩИВЕЛА ОПШТИНУ ШИД

СХОД ЗОЗ ПРЕДСТАВИТЕЛЯМИ СОВИТУ ЕВРОПИ

ПОТРИМОВКА И ПОМОЦ ЛОКАЛНИМ ИНИЦИЯТИВОМ

У Скупштини АП Войводини у Новим Садзе, стреду, 20. марца, отримана схадзка Секретарияту за провадзенє и применьованє Рамиковей конвенциї за защиту националних меншинох Совиту Европи зоз членами Координациї националних совитох националних меншинох у Сербиї. Спред Секретарияту Совиту Европи на сходу участвовали секретар Жан-Етиєн Кауцман, як и Мария Хаґсґард зоз Шведскей, Едита Жобен зоз Литваниї и Петер Вил зоз Норвежскей. Вони ше стретли з представителями двацец совитох националних меншинох у Сербиї хтори творя Координацию, а Национални совит Руснацох представяли предсидатель Борислав Сакач и предсидатель Вивершного одбору Совиту Желько Ковач. – Секретарият за провадзенє и применьованє Рамиковей конвенциї за защиту националних меншинох нащивює подписнїкох Конвенциї кажди пейц роки з цильом обсервациї имплементациї того значного документа. Сербия ратификовала Конвенцию 2001. року, и то штварта нащива Секретарияту за применьованє Конвенциї вашей жеми, и мож обачиц позитивни пременки кед слово о применьованю Рамиковей конвенциї – гварела Мария Хаґсґард, член Секретарияту и потолковала же после оконченого мониторинґу думанє Секретарияту будзе презентоване у Совиту Европи, хтори приноши Резолуцию. – Розумлїве, на тим сходу зме винєсли проблеми нашей заєднїци, а хтори ше одноша на штири обласци меншинскей политики. Кед слово о култури найвекши проблем остатнїх рокох зменшани средства по конкурсох зоз ресорних покраїнских секретариятох. Того року ше першираз случело же Покраїнски секретарият за образованє, управу, предписаня и национални заєднїци нє предвидзел можлївосц конкурованя за порядни средства. Спомли зме и проблеми у дзепоєдних локалних самоуправох у хторих ше руски язик службено хаснує дзе ище вше нє формовани совити за медзинационални одношеня, а тиж так же у дзепоєдних општинох, односно буджетох, нє плановани средства за роботу националних совитох, гоч то законска обовязка – гварел предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач. По його словох, подобни зауваги на информованє после приватизациї локалних медийох мали представителє вецей меншинских заєднїцох. Медзитим, у обласци образованя акцентовал проблем уписованя вше меншого числа школярох до першей класи основней школи – руских оддзелєньох. Насампредз пре нїзку свидомосц родичох, а тиж так и пре прициски дзепоєдних, як гварел, „субєктох” же би дзеци уписали до оддзелєньох на векшинским язику. А. П.

6 РУСКЕ СЛОВО

Делеґация Националного совиту Руснацох пондзелок, 25. марца нащивела општину Шид, з намиру спатриц яки стан у обласцох сполньованя меншинских правох рускей заєднїци у тей локалней самоуправи

Представителє Националного совиту у Бачинцох

У делеґациї Националнноґо совиту Руснацох були предсидатель Совиту Борислав Сакач, подпредсидатель Зденко Лазор, як и предсидатель и член Вивершного одбору, Желько Ковач и Миломир Шайтош. Делеґацию приял предсидатель општини Шид Предраґ Вукович, а у розгварки участвовал и заменїк начальнїка Општинскей управи Ромко Папуґа. Як после стретнуца виявел предсидатель Наьционалного совиту Руснацох Борислав Сакач, цилї нащиви спатриц яки стан у обласцох култури, просвити, урядового хаснованя язика и информованя на подручу тей локалней самоуправи дзе жиє найчисленша заєднїца сримских Руснацох. – Бешедовали зме о можлївосцох запровадзованя руского язика у предшколскей установи. Потребно спатриц кельо єст дзеци хтори би учели руски язик и чи єст виховательки хтори бешедую по руски. Тиж було слова и о информованю, а познате же, одкеди локални медиї приватизовани, нєт можлївосци вельо уплївовац на ушорйовацку политику и звекшац обсяг програми на меншинских язикох. Слова було и о тим чи годно витвориц же би треца програма Радио Нового Саду була превжата прейґ кабловского оператера и так була достушнєйша слухачом хтори ту жию. Тиж и чи би у друкованим медию „Шидски новини” було информациї о Руснацох, кед нє годно по руски, вец на сербским язику – гварел Борислав Сакач. После стретнуца у општини, шлїдзели розгварки у Руским доме зоз членами Управного одбору КПД „Дюра Киш”, дзе домашнї бул предсидатель Управного одбору Златко Манько, хтори поинформовал госцох о стану у тим дружтве, насампредз о финансийних проблемох, а потим и коло потребних инвестицийох и отримованя самого будинку. Дружтво средства достава по конкурсох зоз локалней самоуправи и АП Войводини, и руских институцийох, алє понеже средства зменшани, чежко було витвориц шицки плановани активносци, а вжиме було проблема и зоз зогриваньом будинку, цо тиж уплївовало на роботу. Члени Управного одбору Дружтва Мирослав Цирба и Юлиян Ковач суґеровали же би зоз системским предписаньом требало на локалним уровню ришиц питанє 29. MАРЕЦ 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com финансованя рускей култури вообще, а нє лєм КУД-ох и же би финансованє нє завишело од добрей дзеки хто на власци, або поєдинца. Вичерпни розгварки потим предлужени у Бачинцох дзе ше представителє Националного совиту стретли у Ме сней заєднїци зоз предсидательом Управного одбору КПД „Драґутин Драґен Колєсар” Борисом Надьом, о. Дарком Рацом, хтори и подпредсидатель УО Дружтва, и нововибраним предсидательом Совиту Ме сней заєднїци Дьордьом Стевичом. Ситуация у функционованю бачинского Дружтва досц чежка, а стретнуце отримане з намиру превозиходзеня проблемох и порушованя активно сцох Дружтва у обставинох кельо то можлїве. Дьордє Стевич гварел же МЗ обезпечи про сторию Дружтву накеди ше з будинкаувиселї дотерашнї хаснователь. Слова було и о отвераню Подручней канцелариї Националного совиту. Борислав Сакач и Миломир Шайтош гварели же Совит порихтани отвориц спомнуту канцеларию у Бачинцох, алє же перше муша почац активно сци: гоч

О НАЦИОНАЛНИМ ШВЕТУ Представителє КПД „Дюра Киш” интересовали ше чи Централна преслава Националного швета Руснацох 2020. року будзе у Шидзе, бо КПД „Дюра Киш” теди означи 100-рочнїцу иснованя, окреме же и скорей було таке нависценє. Член Вивершного одбору Националного совиту Миломир Шайтош, хтори и предсидатель Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох, представел нову идею же би ше, понеже єден круг преславох Дня Руснацох по локалних штредкох закончени, убудуце Централну преславу отримовало у Новим Садзе, бо як гварел, Город Нови Сад и АП Войводина тото можу финансовац ефикаснєйше як други локални самоуправи. Медзитим, повторел же ше о тей теми будзе розправяц на явних дискусийох, же би ше вислухало и иншаки думаня.

то формованє жридловей шпивацкей ґрупи, гоч рецитаторска школярска секция, лєбо подобне. О. Дарко Рац гварел же є порихтани помогнуц у роботи шпивацкей ґрупи, алє же би требало обезпечиц особу хтора будзе грац на гармоники, а по потреби и других фаховцох же би ше отримовало програми у валалє и одходзело на руски манифе стациї. – Нє можеме ми зоз Нового Саду и Руского Кере стура присц и правиц шора у „вашим дворе”, алє ше ви перше мушице позберац, орґанизовац и почац з роботу. Потенциялу єст, а Национални совит вшелїяк поможе вашо активно сци финансийно и коло контактох о конкурсох и рихтаню проєктох – гварел Миломир Шайтош. На схадзки констатоване же позитивне же у Бачинцох окрем руских школярох руски язик як виборни предмет уча и школяре хтори нє Руснаци, а то добри фундамент за роботу Дружтва. По сле Бачинцох, шлїдзела нащива Бикичу и стретнуце и розгварка зоз руководзацми у КПД „Иван Котляревски”. Вл. Дїтко 29. МАРЕЦ 2019.

STANOVISKA

Пише: Каролина ПАПУҐА, професорка руского язика

БУШ ПУКЛА? БУМ.

Бомбастични наслови у новинох маю у цилю розрушац ширшу явносц, нїби, даваюци увид до даякей ситуациї котра явносци нєпозната, же би ше явносц шокирала. Єден од швижих насловох у медийох, тот же просвитаре буду мушиц по новим правилнїку обгрунтовац кажду оцену котра менша од петици. Звучи дакус превершено? Штос у тим же просвитаре тото уж децениями робя. Кажди родитель може присц до школи же би ше му потолковало прецо школяр нє достал петицу, цо слабши бок школяра, дзе занєдзбує роботу, итд. Шицко то зоз цильом же би ше утвердзело сотруднїцтво медзи родичами и просвитнима роботнїками. Кед родичи пречитаю таки наслов, нє мож нє войсц до неґативного одношеня ґу наставнїком. Кед школяр нє роби достаточно, автоматски му успих оценєти зоз нїзшу оцену, а конєчни резултат тот же єст на кого з пальцом указац, хто ту виновнїк. Понеже школяре защицени зоз вшелїякима правами, хто може буц виновати? Ша, лєм наставїк, хто би други. Жаль ми, у сущносци, же ше школяром тельо того сервира на тацни, образую ше под наисце олєгчуюцима обставинами, а резултати им опадую. Уровень пасивносци и нєзаинтересованосци абнормално рошнє. А як би и нє? За цо ше вони, у ствари, закладаю? Нїзач. Шицко им пред ногами, шицко сервиране, шицко покончене, шицко обробенє. Їх робота лєм нацагнуц руку и вжац тото. Алє, боже мой, нацагнуц руку, так чежко, удян. Ту вец ускакую „мамове и татове” котри им здушнє сцу помогнуц и олєгчац живот. И прецо би ше вец школяр намагал дацо самостойно поробиц кед вше место нїх риши проблем дахто други? Так наставаю мали принцези и принцове котри нє знаю ценїц дачийо намаганє, а найчастейше то родительске. А и як би, кед нє були у ситуациї самостойно ше вибориц за свой успих? Ту вец створена фалшива ситуация же чий то успих (або нєуспих) и кед ше укаже же то нєуспих, родичи поставаю револтовани, а тоти спомнути бомбастични наслови лєм поставаю фитиль котри подпалює и так нєздраву атмосферу. Довирия нєт, а гнїву гоч кельо. А прецо? Сущни проблем же ше велька векшина родичох трапела през роки школованя, скоштовали цо у ствари значи живот и на одредзени способ сцу олєгчац своїм дзецом шицко тото цо живот ноши. Парадокс у тим же их на тото способ нє рихтаю за живот, алє их щица од живота. Реално, родичи нє буду вше ту же би помогли. И цо вец будзе? Научене з пальцом указац на других, бо вше лєгчейше кед други виновати. И єдинка оцена, кажда оцена ма причину прецо постої. Вона, у ствари, индикатор же цошка нє штимує и же би требало вецей учиц, зограц карсцель и натрапиц ше. Так ше и будзе ценїц и намаганє, а и школяре ше науча прилапиц и добри и подли оцени. Так и науча же ше до одредзених стварох у живоце доходзи зоз роботу и одвичательним справованьом. Иншак, кед так останє, питам ше до чого ше тоти дзеци претворя. Наглашуєм, чесц винїмком, бо и таких єст. Понеже ше гвари же дзеци наша будучносц – щешлїво нам, шицким. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПРЕДСИДАТЕЛЬ ОПШТИНИ КУЛА БЕШЕДОВАЛ ЗОЗ КЕРЕСТУРЦАМИ

О ДРУЖТВЕНО-СОЦИЯЛНИХ И КОМУНАЛНИХ ПРОБЛЕМОХ У просторийох Месней заєднїци (МЗ) Руски Керестур всоботу бул приєм за гражданох на котрим предсидатель Општини Кула Дамян Милянич вислухал Керестурцох же з якима ше проблемами стретаю и як би можебуц локална самоуправа могла уплївовац же би ше их ришело. На розгварку пришли дзешецеро Керестурци котри винєсли комунални проблеми, потим тоти дружтвеносоциялного характеру, а за котри предсидатель Општини виражел порозуменє. На приєму були присутни и секретар МЗ Руски Керестур Михайло Сабадош, предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр и директор Явного комуналного подприємства Иґор Фейди. Истого дня, пред тим у Керестуре, приєм бул орґанизовани и у Крущичу, а присутни бул тиж Иґор Фейди, понеже ЯКП „Руском” компетентне и за тото населєне место у општини. Наступного викенду предсидатель будзе бешедовац зоз гражданами у Липару, а каждей стреди од 8 до 12

годзин гражданох прима и предсидательова помоцнїца Єлена Павков у кабинету число 106 Општинскей управи, за цо ше потребне скорей приявиц по мейлу, або на телефонски числа 722-220 и 751-113. М. Дж.

ЗОЗ АКТИВНОСЦОХ РУСКЕЙ МАТКИ

НА ПЕРШИМ ЗАЄДНЇЦКИМ ДНЮ РРЛ У МЕДЗИЛАБОРЦОХ Руска матка прешлого викенду отримала схадзку свойого Управного одбору и редакциї Глашнїка „Руснак” у Руским Керестуре, а делеґация участвовала на першим Заєднїцким дню Русинох, Руснацох, Лемкох – 23. марца у Медзилаборцох у Словацкей. На схадзки УО прилапени звит зоз 6. зашеданя Шветовей ради РРЛ и Комисиї за културу ШР у Переґу Маре у Румуниї 2. марца. Тиж розпатрани можлїви кандидатури за Награду Шветовей ради РРЛ у обласци русинскей култури з меном Василь Турок Гетеш за 2019. рок. УО принєсол одлуку же того року нє будзе нїкого кандидовац пре кандидатури даскелїх визначних особох з других жемох, алє же нарок зоз Сербиї РМ за тоту награду предложи режисера и писателя Звонимира Павловича з Нового Саду. Члени УО поинформовани и о шейсц поднєшених проєктох и приявох на конкурси до покраїнских секретариятох, а планує ше конкуровац и до Министерства култури. Конкуровало ше уж зоз стаємнима активносцами РМ, а нови проєкт будзе Подобова колония Руски Ке-

8 РУСКЕ СЛОВО

рестур. На УО тиж порадзене же нєодлуга буду запровадзени виберанки за нови МО у Коцуре. На подїйох и збуваньох з нагоди означованя 23. марца, Заєднїцкого дня Руснацох, у Медзилаборцох спред Рускей матки була тричлена делеґация – предсидатель РМ Дюра Папуґа, Славко Пап, член комисиї за просвиту ШР РРЛ и Мирослав Пап, член Комисиї за медзисобне сотруднїцтво и розвой туризма ШР РРЛ. По словох Дюри Папуґи, шицко було орґанизоване у просторе Музею Ендия Ворхоли, дзе ше пред памятну плочу на перше зашеданє Шветового конґресу (ШК) РРЛ, хтора там поставена пред двома роками, отримали и пригодни реферати, и кратка културна програма. Учашнїки зоз векшини жемох дзе жию Русини/Руснаци/Лемки тиж нащивели и салу у Доме култури дзе отримане перше зашеданє ШК. Потим шицких учашнїкох приял предсидатель Месного уряду Медзилаборци, дзе представени найглавнєйши потерашнї активносци и плани ШК РРЛ, а найважнєйша шлїдуюца будзе 15. Шветови конґрес хтори будзе отримани од 4. по 7. юлий у Старей Любовнї, тиж у Словацкей. Приєм у Ме сним уряду бул и з нагоди 100 рокох од формованя Чехо словацкей федерациї 1919. року до хторей на початку вошла и Подкарпатска Рус. З тей нагоди, Ян Липински з Братислави, предсидатель Здруженя интелиґенциї Русинох Словацкей зоз супругу, порихтали виставу 50 найзначнєйших Русинох и припаднїкох других народох у тей держави з нагоди тей 100-рочнїци, и котри допринєсло розвою Русинского руху од 1919. року надалєй. М. А. 29. МАРЕЦ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

РОБОТНА АКЦИЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

АВТОБУСКА СТАНЇЦА МА НОВИ ВИПАТРУНОК У Руским Керестуре 23. марца була роботна акция з котру ше ушорело автобуску станїцу у валалє. Орґанизатор акциї бул Месни одбор Сербскей напредней странки, а участвовали члени зоз Руского Керестура и Општинского одбору зоз шицких местох општини Кула, вєдно их було коло 30 особи. На автобускей станїци волонтере обилєли мури и слупи, нє рушаюци мурал котри символ Керестура и котри остатнїраз обновени вяри 2017. року. Потим офарбени дещички, на лавки и поставени рефлектори дзекуюци котрим автобуска станїца достала цалосне ноцне ошвиценє. Як потолковал предсидатель МО Иґор Фейди, то єдна од планованих акцийох у тим року. Зоз тоту почало ярнє ушоренє валалу, а далєй ше предлужи там дзе ше укаже найвекша потреба. М. Дж.

У КОЦУРЕ З НАГОДИ ДНЯ ЛЄСОХ

АКТИВНОСЦИ „PACT RUTHENORUM”

ЗАСАДЗЕНИ ДРЕВКА

ПЕРША ЖУРКА У ВЛАСНИМ ПРОСТОРЕ

Подприємство „Карнекс” зоз Вербасу єдно од найсовиснєйших подприємствох у вербаскей општини кед у питаню защита животного штредку, та з нагоди Дня лєсох, 21. марца, иницировало роботну акцию на котрей у Коцуре посадзени млади древка. Подприємство „Карнекс”, Еколоґийни рух Вербас, еколоґийна секция ОШ „Братство єдинство”, коцурске здруженє младих КУМ, Месна заєднїца Коцур и коцурски ДОД на ткв. Шмециску, односно на драги Коцур–Савине Село орґанизовало роботну акцию на котрей акцент бул на садзеню младих древкох. – Еколоґийни рух Вербас и подприємство „Карнекс” маю барз добре сотруднїцтво, та на їх инциятиву зме у Коцуре на медзинародни Дзень лєсох орґанизовали роботну акцию садзеня младих древкох. Коцурска Месна заєднїца, ДОД и Коцурске здруженє младих, а насампредз Еколоґийна секция коцурскей Основней школи ше вше дзечнє одволаю на подобни акциї, та зме прето на тот завод за акцию садзеня древкох вибрали праве Коцур. Апелуєм на гражданох Коцура же би мерковали и чували древка, понеже древа перши маханїзем защити од климатских пременкох – гварел предсидатель вербаского Еколоґиного руху Ратко Дюрдєвац. „Карнекс” обезпечел древка, гумус и материял за роботу, а у акциї участвовали фаховци зоз спомнутого руху и волонтере. З. К. 29. МАРЕЦ 2019.

Перша журка под назву „Guilty pleasure” у Руским Керестуре котру орґанизовало у своїм власним просторе Здруженє младих „Pact ruthenorum”, отримана всоботу, 23. марца, у Младежским доме. Нєдавно на розписаним конкурсу Здруженє достало першираз свойо власни просториї у їх доме, односно часц Младежского дому котру Општина видавала. Надалєй Младежски дом буду хасновац у сотруднїцтве зоз власнїком дискотеки „Амадеус”, котра будзе дїловац у истим просторе. Соботова журка була наисце нащивена, преважно на нєй були млади, алє и зоз вецей ґенерацийох. И музика була така же би задоволєла рижни смаки. Пактовци задовольни як прешла журка и вшелїяк планую и далєй орґанизовац подобни друженя. – Було полне и чули зме вельо похвали. Розумиме же то нє универзална журка и же нє кажде ма исти смак, алє ше ми видзи же ше ошвиженє младим здало. Надалєй нам плани же бизме голєм раз мешачно орґанизовали даяки подобни збуваня, або проєкциї филмох – гварела предсидателька Пакту Ясна Медєши. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ЕДУКАТИВНИ ПРЕПОДАВАНЯ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

БЕЗПЕЧНОСЦ ДЗЕЦОХ НА ИНТЕРНЕТУ У рамикох проєкта „Нащива школом” у шицких штирох основних школох у местох Општини Жабель отримани преподаваня на тему „Безпечносц дзецох на интернету”. Фокус бул на популарних дружтвених и социялних мрежох. На преподаваньох були присутни школяре пиятих, шестих, седмих и осмих класох, а о безпечним хаснованю найпопуларнєйших дружтвених мрежох Фейсбук и Инстаґрам бешедовала Катарина Йонев, длугорочна едукаторка о безпечносци дзецох на интернету. Вона школяром на интерактивни способ указала цо значи буц хаснователь спомутих интернет мрежох. Указала им слики котри у каждодньовим живоце обявюю їх парняки, и вєдно з того вицаговали поуку як буц безпечни у сайбер простору котри барз популарни, окреме при младшей популациї. – Старши ше боя же младши буду вихасновани, а таке наисце єст, од педофилиї по парняцке насилство. Важне же би дзеци котри хасную тоти мрежи отворено бешедовали зоз старшима. Важне им дац до знаня же су нє сами, алє и же барз важне же би на безпечни способ хасновали интернет – гварела едукаторка. Вона представела вецей приклади правдивих подїйох и нєзавидней ситуациї дзецох котри интернет нє хасновали на безпечни способ, та и на котри способ треба же

би ше справовали же би були безпечни у виртуалним просторе. Тот проєкт ше у општинских школох реализує други рок за шором, а єдна з активносцох то тото преподаванє. – Важне же би нашо школяре и заняти у школох були информовани же яки єст опасносци док хасную интернет – акцентовал Чедомир Божич, предсидатель општини Жабель котри бул на преподаваню у жабельскей Основней школи. Проєкт „Нащива школом” котру реализує Општина Жабель, будзе мац ище едукативни преподаваня за основцох, а шицко у сладзе зоз потребами и спокусами з котрима ше стретаме у сучасним швеце. С. С.

ШИД: ИНТЕРЕСАНТНИ РОБОТНЇ З МИҐРАНТАМИ

ЗМАГАЛИ ШЕ У ВАРЕНЮ ЄДЛОХ На вецей заводи потераз, єдна з активносцох Каритасу у роботи з миґрантами були роботнї у вареню єдлох хтори отримовани у Лєтнєй владическей резиденциї у Шидзе. Нєдавно отримана подобна активносц, алє з тей нагоди мала змагательни характер, а окрем миґрантох зоз Шиду пришли ше змагац и два екипи зоз других миґрантских центрох.

10 РУСКЕ СЛОВО

Як дознаваме од Даници Гирйоватий, аниматорки Каритасу у Прилапююцим центре „Принциповец” нєдалєко од Шиду, окрем екипи зоз спомнутого центра, змагали ше и екипи зоз Прилапююцого центра у Шидзе прейґ гайзибанскей станїци, а тиж и зоз центрох за особи хтори глєдаю азил у Крнячи и Боґовадї, вкупно 17 кухаре. Змаганє наволане „Master migrant chef 2019”, а отримане з потримовку амбасади Кральовини Норвежскей, Ґрупи 484, мрежи Каритасу и италиянскей орґанизациї „IPSIA ACLI”. На мению були єдла зоз Блїзкого Востоку, Африки, алє и Европи. На концу за найлєпших кухарох преглашена екипа зоз Боґовадї, а найлєпши кухар поєдинєц Абдул Насер зоз Сириї. – Рихтало ше слани и сладки єдла, а окрем пририхтованя єдлох и змаганя, циль було и розвиванє толеранциї и товаришства медзи учашнїками. На тот способ ше упознаваю нови култури и обичаї, а тиж и миґранти ше дружа медзи собу – гварела Даница Гирйоватий. Вл. Дї. 22. МАРЕЦ 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ПРОЄКТИ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

БУДЗЕ ШЕ ФИНАНСОВАЦ И НАШО ДВА ОРҐАНИЗАЦИЇ У будинку Општини Жабель штредком марца святочно додзелєни Контракти о финансованю и софинансованю програмох/проєктох з обласци култури и уметносци у општинских местох. Уручел их Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель, а медзи присутнима були и представителє наших орґанизацийох. И тогорочни општински конкурс у култури и уметносци здруженьох и дружтвох зоз општини насампредз потримал реализацию подїйох котри маю циль чувац и розвивац културу и уметносц у општини, алє и їх представянє у других местох и державох. По конкурсу додзелни милион 741 тисячи динари за дванац проєкти, дзевец здруженьом и дружтвом. Векшина будзе реализована у општинских местох, односно

ПОТРИМАНИ ИЩЕ СЕДЕМ ЗДРУЖЕНЯ И ДРУЖТВА Зоз Дюрдьова средства достали и КУД „Бранислав Нушич”, 200 тисячи за концертни активносци и новооснована Шпивацка ґрупа „Василис” 51 тисячу динари за активносци и очуванє културней творчосци. Зоз Жаблю Хор „Пасторала” 100 тисячи динари достал за участвованє на Фестивалу у України, КУД „Роґаль” 250 тисячи динари за участвованє на Манифестациї „Войводянска традиция” котра ше отрима у штирох местох Войводини. КУД „Прело” зоз Чуроґу достало 200 тисячи динари за означованє седемдзешат пейц рочнїци од снованя и 50 тисячи динари за дзецински концерт. ДОНК „Дєрдан” зоз Ґосподїнцох достало 200 тисячи динари за концертни активносци у валалє и иножемстве, як и ЗГМК „Ескадрила”, котри достали 250 тисячи динари за орґанизацию рок концерту. По конкурсу одбити лєм Аматерски театер „Браша” зоз Жаблю котри глєдал средства за друкованє кнїжкох (драмох).

шедзискох орґанизаторох подїї, здруженьох и дружтвох. Медзи нїма два пестую руску традицию и културу, поряднє конкурую на тот конкурс и од шицких котри потераз конкуровали маю найдлугшу традицию окончованя своєй роботи и континуитет котри препознали и потримали чолнїки општини. Слово о Културуно-уметнїцким дружтве „Тарас Шевченко” з Дюрдьова, котре достало 350 тисячи динари. За 17. Фестивал жридлового шпиваня 100 тисячи динари, за одход и учасц аматерох у иножемстве 150 тисячи динари и за орґанизацию Рочного вельконоцного концерту 100 тисячи динари. На додзельованю средствох бул Мирослав Такач, предсидатель дюрдьовского Дружтва и Микола Кухар, його заменїк. Потримовку и того року достало Дружтво за руски язик, литературу и културу за Подобову колонию „Стретнуце у Боднарова”, 15. колония подобових уметнїкох и 18. Дзецинска колония у Ґосподїнцох. Тот проєкт потримани зоз 90 тисячи динарами, а на додзельованю контракту у мено Дружтва була Ирина Папуґа. Нашо представителє задовольни зоз финансийну потримовку, понеже Општина Жабель поряднє потримує їх активносци. С. С.

У КОЦУРЕ

РОБОТНА АКЦИЯ У КАРИТАСУ Початок яри и красну хвилю у Коцуре вихасновали и члени Церковного одбору, жени котри поряднє ходза до Каритасу и волонтере, та 22. марца орґанизовали роботну акцию у котрей пораєли просториї и двор у коцурским Каритасу. З тей нагоди члени Церковного одбору пораєли двор, покошели траву у порти, орезали древка, а жени ушорели „бутик”, односно шмати, котри людзе приношели до Каритасу за людзох у потреби. Шмати поскладани и порихтани за диситрибуцию, а єдна часц однєшена до парохиї у Крущичу дзе и будзе подзелєна людзом, односно фамелийом у потреби. У роботней акциї участвовали коло 15 особи и по законченю акциї за шицких бул орґанизовани полудзенок. З. К. 29. МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БУЛА ВЕЛЬКОНОЦНА СПОВЕДЗ Вирни парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре ше тих дньох и зоз св. тайну Споведзи и Причасци пририхтую за наиходзаце швето Пасхи. Як то традиция у тей нашей найвекшей парохиї, на швето Благовищенє 25. марца була ткв. Вельконоцна споведз хтору вихасновали векшина парохиянох на штирох Службох Божих того дня. Помагац споведац тром домашнїм священїком були и осемцме паноцове з наших парохийох з Кули, Коцура, Вербасу и Сримскей Митровици, та ше висповедало вецей як 350 особи. Треба спомнуц же нагоду за Спо-

ведз Керестурци вихасновали и внєдзелю пред тим, а годни ше споведац и каждей нєдзелї по Пасху. За младих и дзеци Вельконоцна споведз будзе на Квитну нєдзелю, 14. априла, од 11 годзин и през цалу дзецинску Службу хтора на 11,30 годзин. Нагоди за св. Споведз буду мац и стари и хори особи у своїх домох на перши пияток 5. априла. За тото домашнї треба же би их цо скорей приявели на парохиялни уряд. Висповедац ше годни и керестурски поднїмателє у їх традицийней Майсторскей Служби, хтора на штварток 28. марца. М. А.

У КУЛИ

НОВА ИКОНА ГОЛГОФТИ У храме нашей грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, нєдавно виложена нова икона „Голгофта”, дзекуюци донатором и стараню кулского пароха о. Дамяна Кичу ЧСВВ. Икона у вельких димензийох на хторей окремни хрест зоз розопятим Исусом и коло нього у просторе стоя икона його мацери Мариї и апостола Йоана, виробена у України. До кулскей парохиї сцигла праве у чаше кед почал Вельки пост, та вирним вшелїяк поможе глїбше дожиц тот духовни период преглїбйованя и пририхтованя за Пасху. Тому тиж помага и побожносц Хресней драги хтору ше у тей церкви модлї стредами, пиятками и нєдзелями на 16 годзин. М. А.

12 РУСКЕ СЛОВО

КАРИТАС ДЕКАНАТУ НОВИ САД И ОПШТИНА ТЕМЕРИН

САДЗЕНЄ ВИТРОЗАЩИТНОГО ПАСУ У рамикох зменшаня ризику од елементарних нєпогодох, проєкта Каритас Деканату Нови Сад, вєдно зоз општину Темерин, орґанизована акция садзеня витрозащитного пасу на драги Нови Сад–Темерин, пред уходом до Бачкого Ярку. Акция ма за циль зменшац ризик од елементарних нєпогодох (древа слабя швидкосц витру без турбулентних струйох и спераю ерозию жеми). Посадзени 600 стебла баґрену и ясену. У акциї участвовали и член Општинскей ради, ресор за защиту животного штредку Андраш Ґуштонь, Ґабриела Милински Пете зоз општинскей управи за защиту животного штредку и други заняти у општинскей управи у Темерну,

члени Здруженя „Фалкон”, хторе ше занїма зоз защиту животного штредку и школяре 7. и 8. класи ОШ „Славко Родич” зоз Бачкого Ярку, вєдно зоз наставнїцу биолоґиї. Акция успишно закончена истого дня, а потим за шицких учашнїкох општина Темерин обезпечела ошвиженє. Шицки були задовольни и указали порихтаносц за дальше сотруднїцтво зоз Каритасом Деканату Нови Сад. А. Ґ.

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

РОЗПИСАНИ КОНКУРС ЗА ЦЕРКВИ И ВИРСКИ ЗАЄДНЇЦИ Општина Жабель штредком марца розписала конкурс за додзельованє буджетских средствох за помоц Церквом и вирским заєднїцом зоз териториї општини. По конкурсу заплановане же би ше розподзелєло два милиони динари за будованє, отримованє и обнову вирских обєктох, як и културни и науково дїялносци и проєти чий ношитель Церква, вирска заєднїца и орґанизациї чий вони снователь. Право участвовац на конкурсу маю Церкви и вирски заєднїци з териториї Општини котри уписани до реґистра котри водзи компетентни державни орґан. Критериї за додзельованє средствох то – число обєктох або вирнїкох у Општини, значносц обєкта за вирнїкох, катеґоризация обєкта як културного добра, стан вирского обєкта, историйна, национална и културна значносц ношителя културней и науковей дїялносци вирского обєкта. Тиж, ступень задовольованя явного интересу, односно унапредзенє стану у обласци у котрей ше проєкт реализує, як и обезпечованє софинасованя зоз других жридлох. Термин реализациї 31. децембер 2019. року. Вецей информациї мож достац на телефон 0648144502, або на мейл jadrankasavin@gmail.com. Конкурс тирва по 1. април. С. С. 29. MАРЕЦ 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕПОДАВАНЄ О. ДР ЯКОВА КУЛИЧА У НОВИМ САДЗЕ

ЧУВАЙМЕ НАШУ ВИРУ У Церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, 23. марца о. др Яков Кулич зоз Коцура отримал интересантне преподаванє о историї Грекокатолїцкей Церкви и грекокатолїкох на тих просторох, по подзвигнуце Еґзархата на уровень Епархиї св. Миколая, а привитал го парох новосадски о. Юлиян Рац. Паноцец Кулич присутних упознал з наставаньом перших християнских заєднїцох и центрох на Востоку и на Заходзе, у Александриї, Антиохиї, Єрусалиме, Константинополю и Риме, з тим же Церкви на Востоку були баржей национални. На нашо щесце, св. Кирил и Методий почали служиц на славянским язику, за розлику од служеня по латински. После велького розколу 1054. року, Восток предлужує свою традицию и оддалює ше од Заходу, хтори пестує свою традицию, а оддальованє преглїбели крижарски войни. Паноцец Кулич бешедовал и о унийох пред 400 роками, кед нашо предки прилапели юрисдикцию папи, алє затримали восточни обряд и одредзену церковну дисциплину. Значне нам и снованє Крижевского вла-

дичества 1777. року, як и наступи наших владикох Букатка, Сеґедия и Горняка з нагоди Другого ватиканского концила 1962–1965. року, же би други упознали, припознали и прилапели специфичносци и красоти грекокатолїцкей вири. Пре шицко тото, як гварел о. др Кулич, треба любиц, чувац и пестовац свою виру. М. Г. К.

СХОД ЖЕНОХ ВИРСКИХ АКТИВИСТКОХ У БАНЇ ВРУЙЦИ

МЕДЗИРЕЛИҐИЙНИ СЕМИНАР У Банї Вруйци при Валєве, у орґанизациї „Mах” клуб почитовательох часу зоз Земуна, штредком марца отримане тродньове традицийне стретнуце активисткох у будованю мира, култури сушедских одношеньох, упознаванє других и розличних традицийох. З тей нагоди, єдна з учашнїцох, Беоґрадянка и грекокатолїкиня Олґа Радович Лендєр нам гварела: – Обробена тема женского положеня и достоїнства, дзе наглашене же нє треба буц цихо, алє треба доприношиц вибудови, як свойого, так и цудзого достоїнства. Тот сход уж пияти по шоре и збера жени рижних християнских вирох и релиґийох, медзи котрима и жени муслиманки, котри ше закладаю за свойо права, та є прето и екуменски и медзирелиґийски. Наприклад, теми були

29. MАРЕЦ 2019.

„Екуменска инициятива женох як вирних и як гражданох” и „Ислам и феминизем”. На семинаре участвовала як єдна з водителькох, др Ребека Анич, школска шестра францисканка зоз Горватскей котра дипломовала на католїцким факултету у Заґребе, а докторовала у Бечу, авторка числених кнїжкох и преподаваньох. Шестра Ребека порушала вецей актуални теми як цо „Жени як вирнїци и гражданки”, „Теория, розвиток и роботна идеолоґия и права женох у Католїцкей Церкви”, „Традиция и обичаї”. После того ше на пленуме розправяло о єднакосци хлопох и женох у каждодньовим живоце , як би то требало буц и яка нєшка реалносц. На семинаре участвовала и доцент др Зилка Спахич Шиляк зоз БиГ, котра на постдокторских студийох о женских правох у Исламу на Гарварду у Америки. Спахичова, котра автор числених наукових роботох, оглядла ше на Бечку конвенцию „Либерални феминизем” зоз 1992. року, у котрей ше бешедує о полней ровноправносци и потребох за права женох у Исламу, о традициї и обичайох, о борби за едукацию, зявйованє у явносци, участвованє женох у власци и єднакого почитованя женох на роботи. Семинар бул интерактивни, по роботних ґрупох у хторих були 17 жени, восточного и заходного обряду Католїцкей Церкви, православни, муслиманки, та и жени зоз других вирских деноминацийох. У ґрупох ше активно участвовало у дискусиї и анализи, прейґ релиґийного, алє и филозофского приступу. Медзи учашнїцами з високим и докторским образованьом, дзепоєдни предлужую студиї у Єрусалиме, Берлину и индзей. о. В. В.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗЛАТНА МЕДАЛЯ ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯК” НА САЙМЕ ОБРАЗОВАНЯ „ДРАГОКАЗИ” У НОВИМ САДЗЕ

ИНОВАЦИЇ И ТИМСКА РОБОТА ЗАСЛУЖНИ ЗА УСПИХ Пишу: Мария АФИЧ Олена Планчак-Сакач

МОТИВАЦИЯ БАРЗ ВАЖНА – Тоти цо любя робиц и мотивовани, вони вше заинтересовани, и гоч нє маме вельо школярох, вше ше найдзе дахто цо будзе у таким участвовац, без даякей моєй окремней анґажованосци. Ґу тому и школяре хтори ше нє барз любя учиц, у таких креативних и интердисциплинарних роботох, и таки школяре ше пренайду и активно участвую – гвари Тереза Катона

14 РУСКЕ СЛОВО

Керестурска штредня Школа Златну медалю достала за приклади добрей пракси з настави, звонканаставних и звонкашколских активносцох професорох у образовно-воспитним процесу у Ґимназиї зоз руским и сербским наставним язиком, як и у напряме Туристични технїчар

а 14. Медзинародним сайме образованя „Драгокази”, хтори отримани у Новим Садзе початком марца, у катеґориї штреднїх школох, Ґимназия и фахова школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, достала Златну медалю за квалитет образовно-воспитней роботи. Педаґоґиня Любица Няради ше анґажовала приявиц керестурску Школу на тот покраїнски конкурс, а награда, як гвари, було приємне нєсподзиванє: – У наяви Сайма було обвисценє же будзе прейґ Конкурса вреднованє воспитно-образовней роботи школох и же ше мож приявиц зоз прикладами добрей пракси. У тиму сом за подзвигованє квалитета роботи у школи, та сом шицко цо добре позберала и послала на конкурс. Директорка ме потримала у тим, а и шицки наставнїки од хторих сом глєдала приклади добрей пракси з настави, звонканаставних и звонкашколских активносцох.. Назберало ше коло 60 роботи, направела сом кнїжочку у фарбох зоз тима прикладами и послала на Конкурс – гвари Нярадийова. У прикладох добрей пракси у обласци настави и практичней настави приказани були велї активносци школи: „Трошительна кошарка” з математики професорки Татяни Бучко Рац, Проєктна настава на годзинох физики Паулини Рац, Фестивал науки проф. Кристини Сабадош, Симулация туристичного обиходзеня Руского Керестура, професорки Анико Войчена, як школска активносц скайп-годзина з премиєрку професорки мр Наталиї Будински, и велї други. Школа ма и числени звонканаставни активносци як цо, Гуманитарни новорочно-крачунски вашар, часопис „Тайм-аут”, як и звонкашколски дзе учишлєни и едукациї школярох за волонтиранє у

Червеним крижу цо иницировала педаґоґиня Любица Няради, и Квиз „Забавна математика” цо орґанизує професорка Леона Сабо, и велї други. – То приклади хтори нашо професоре сами вибрали, а интенция нам була нє квантитет, алє квалитет, и указац на нови методи, приступи у ученю, на мотивацию, на тимску роботу, диференцирану наставу, интердисциплинарну, повязованє вецей предметох источашнє. Думам же зме ту як колектив школи креативни, мотивовани дац школяром квалитет з нашого боку и так зме припознати у ширшей явносци. Та то препознате и на тим конкурсу Покраїни – визначела Нярадийова.. Як приклади у звонканаставних активносцох ту рижни вистави, „Росийски емиґранти у Сриме” цо орґанизовала Руска матка, а дзе бул активни професор Славо Пап. Потим програма за св. Саву цо спада до манифестацийох културного характеру и преславох, а пририхтала ю Невенка Пє29. МАРЕЦ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

щич, „Здрава ужина и промоция здравих стилох живота” професорки биолоґиї Тереза Катона и Єлени Шомодї, школски часопис „Тайм аут” хтори ма длугу традицию у Школи, Новорочни вашар хтори почал на инициятиву Анити Абодї як „Єдна винчованка – єден ошмих” и то преросло до Новорочного гуманитарного вашару. Ту и Поетски вечар за дзень залюбених дзе приходза инстересантни писателє, а орґанизую го наставнїци Фемка Чапко, Люпка Малацко и Любица Няради. ИНТЕРДИСЦИПЛИНАРНИ АКТИВНОСЦИ У ҐИМНАЗИЇ – Саям науки у школи то интердисциплинарна активносц, бо ше до нєй уключели шицки Активи и то єдна активносц на уровню цалей школи цо тиж ширше припозната наша робота. У дзецинским тижню маме вельо добре обдумани активносци за шицки возрости школярох. Ту повязуєме и самих школаяорх по ґенерацийох, сотруднїцтво интернатянох зоз предлуженим пребуваньом. Квиз зоз математики „Забавна математика” хтори

вельким одпочивку, а старши школяре ми пробовали найсц алтернативу за здраву ужину и вони ше ту барз крашнє уключую и анґажую, та аж и дома дацо пририхтую, печу колачики, приноша сушени овоци и подобне, дацо цо би могло буц як алтернатива нєздравей поживи. Зоз основаним Клубом за науку ше пробуєме активовац на промоциї науки и того року зме участвовали на Фестивалу науки „Фризи бизи” у Зомборе, и ми зоз школярами пририхтали интерактивни роботнї „Оптични илузиї” – визначела Тереза Катона, професорка биолоґиї. ПРИКЛАДИ ДОБРЕЙ ПРАКСИ У ТУРИСТИЧНИМ НАПРЯМЕ – Єден од прикладох добрей пракси то же уж 4 роки орґанизуєме Саям туризма у нашей школи дзе маме корелацию трецого и штвартого року и предмет Маркетинґ у туризме и аґенцийске дїлованє. Школяре штвартого року пририхтую туристични аранжма-

– Я кед видзим мотивованих школярох то и мнє найбаржей поруша за роботу, кед им дацо понукнєм и кед вони дзечнє прилапя то и мнє мотивує, то озда уж и пре вельо роки роботи у школи кед рихтаме Дзень здравей поживи тиж повязуєме рижни дисциплини – Тереза Катона пририхтали Актив математичарох окреме Леона Сабол, Таня Бучко Рацо, учительки, а повязали зме ше зоз школами зоз Коцура и Кули. Потим ту и квизи з математики „Мислиша” и „Кенґур”, квиз „Катапулт” зоз вербаску и србобранску ґимназию, з нїма сотрудзуєме и у рамикох проєктох, того року то було „Креативни млади” у Србобрану, вони були у нас на Новорочним вашаре. У школи иснує Актив природних наукох, математичарох, Актив дружтвених нау-

ни, младши пририхтую промотивни материяли и вєдно орґанизуєме саям туризма як явну годзину на уровню цалей школи и так розвиваме компетенциї при школярох. А, у рамикох практичней настави маме интересантну годзину кед ше школяре опробую у улоги туристичного водича. По ґрупох достаню даяку дестинацию у Руским Керестуре и у тим школяре барз уживаю, а то приклад теорийного знаня. Тиж так каждого року нащивюєме и Саям туризма „Лорист” у Новим Садзе дзе школяре доставаю напредок пририхтани задатки и на сайме

– То приклади хтори нашо професоре сами вибрали, а интенция нам була нє квантитет, алє квалитет, и указац на нови методи, приступи у ученю, на мотивацию, на тимску роботу, диференцирану наставу, интердисциплинарну, повязованє вецей предметох источашнє – Любица Няради

кох, вец маме „Петро саєнс клуб” хтори роби активно и на уровню школи, алє були и на фестивалу науки у Зомборе. Тото шицко Покраїна препознала и припознала на уровню штреднєй школи, алє шицко тото робиме и за Основну школу – гварела Наталия Будински, професорка математики. – Ми ше представели зоз трома активносцами. Школяре з рижних оддзелєньох на теми з наставних єдинкох правели рижни модели з биолоґиї и то барз успишно було, були креативни и ту мушели указац и одредзене знанє, а на основи того доставали оцени. И було наисце окремни роботи. За Штредню школу орґанизуєме Дзень здравей поживи дзе ше ґу мнє приключела и професорка з ОШ Єлена Шомодї, вони правели чаї и вислуговали школяром на 29. МАРЕЦ 2019.

виглєдую гевто цо им интересантне – гварела Анико Войчена, професорка фахових предметох. Як приклад добрей пракси на годзинох участвовал и бувши школяр керестурскей штреднєй школи туристичного напряму Адориян Чизмар зоз Коцура. – Адориян Чизмар роби на прейґокеанскей ладї, та пришол до нашей школи подзелїц власне искуство. Вон школяром представел дзе шицко годни робиц кед законча тот напрям. Школяре були одушевени зоз його реалистичним приказом своєй власней пракси од приявйованя на конкурс по доставанє роботи. Видзели же то нє лєгка робота, бо шицки вони шнїю и маштаю, же путованя лєм красни дожица – визначела Єлена Миркович, професорка фахових предметох.■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ФЕСТИВАЛ У ЗНАКУ ДЗЕЦИНСКИХ ПРЕДСТАВОХ

огорочни Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї отворени пияток вечар, 22. марца, у Велькей сали Дома култури Руски Керестур зоз привитом директора Дома култури Йоакима Раца и предсидателя Општини Кула Дамяна Милянича. Шицких госцох, представительох Националного совиту Руснацох, представительох других руских институцийох и шицку публику привитал директор Дома култури Йоаким Рац, а потим направел огляднуце на репертоар тогорочного Мемориялу. − Нажаль, того року на репертоаре буду лєм три представи за одроснутих, алє рапухи нам отримали лекцию, бо будземе мац аж пейц представи за дзеци. Думам же праве на нїх будучносц и же вони треба же би у наиходзацим периодзе ношели културну продукцию, односно театралну дїялносц, и прето им дзекуєм напредок. Потим привитал и предсидателя Општини Кула Дамяна Милянича котри привитал Драмски мемориял. − Щиро сом задовольни же вас нєшка можем привитац, нє лєм особнє, алє и спред Општини Кула, и жадам вам подзековац шицким, и публики и орґанизатором и ґлумцом на роботи и труду котри укладаце до того Фе-

стивалу же би тирвал и же би по нїм бул препознатлїви и Руски Керестур и наша Општина. У голу Дома култури поставена вистава „Ґрафични дизайн” автора Михайла Бодянца цо представя його вецейрочну дїялносц дизайну – плакатох, кнїжкох, каталоґох, ЦД-ох и других ґрафичних ришеньох котри публика мала нагоду опатриц под час тирваня тогорочного Драмского мемориялу. М. Дж.

ПЕНЄЖИ, ЗАШ ЛЄМ, ПОШЛИ УНУЧКИ У полней сали Дома култури, пияток вечар, 22. марца, представа „Гунцут дзивки” отворела тогорочни 51. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї. На текст українскей писательки Наталиї Уваровей у режиї Владимира Надя Ачима, представу виведол седемчлени ансамбл младежскей ґрупи керестурского Дома култури злучени з младих ґлумцох и двох искуснєйших. Кед млади дзивки, подквартельошки останю без пенєжу, нєдзечнє ше одлучую на интернет спреводзку з хтору компромитую свою полносц. Прето же жию у нєпреривней еґзистенциялней борби, надумали ше представиц як лезбейки, гоч су и нє тоти, же би освоєли пенєжну награду од єдней панї з Америки, хтора ю обецала найкрасшей лезбейскей пари. Ситуация пошла у цалком другим напряме, кед их панї вибрала и пришла нащивиц. Правда вше найдзе драгу, та и у тей представи розяшнєла нє лєм тоту спреводзку, алє поскладала и други давно потаргани нїтки медзи актерами, та злучела ро-

16 РУСКЕ СЛОВО

збиту фамелию и врацела живот до природних цекох зоз двома одаванками. Керестурски ансамбл провокативну тему лезбейства представел цалком културно и на гумористични способ. Вона анї нє була доминантна, бо ше заправо роби о спреводзки, так же провокативна плаката за представу нє була найадекватнєйше ришенє. Сценоґрафия похаснована зоз скорейших представох, алє була цалком функционална и у функциї розбавйованя представи. Темпо представи бул швидки и добри, а у каждим диялоґу ґлумци надбавйовали єден другого. Улоги росли по ґротеску, та на хвильку випатрало же ґлумци преґлумели, алє праве тото указовало на добри мали ґлумецки бравури витворени на хвильку у найудатнєйших моментох. Сцена кед ше фамелия препознава дакус була слабша, як бизме ю очековали, дакус емоциї затаєли и швидко ше пошло до одаванкох. Шицки ґлумци на хвильку мали добре одбавени сцени у своєй ґлуми, рухи були розбавени, єдино дикция на хвильку знала спаднуц, знала войсц до рецитаторских водох. Алє, ансамбл наисце млади, пред нїма будучносц, та маю ище часу тото повиправяц. Вибор сучасней музики бул одлични, адекватни, интересантни були и костими, а представа ше закончує оптимистично з одаванками, любову, зоз злучену фамелию и можлївим потомством. Спред Културного центру Кула награду за найлєпше одбавену улогу до стала Оленка Живкович, а спред жирия публики Марина Надь. Представа бавена и пред селектором Општинскей драмскей смотри Давидом Кецманом. О. П-С. 29. МАРЕЦ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СПРЕВОДЗКИ СПАДНУТОГО АНГЕЛА Другого дня 51. Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї всоботу, 23. марца, на камерней сцени виведзена представа „Потвори” автора и режисера Звонимира Павловича, витворена у копродукциї Руского народного театра „Петро Ризнич Дядя” и Драмского студия Руского културного центру з Нового Саду. „Потвори” драма з мотивами зоз живота и судьбох славней аристократскей фамелиї Друґети хтора мала значну улогу у длугшим историйним периодзе на Горнїци. Историйни факти послужели як основа за фиктивну авторову приповедку у хторей акцентоване намаганє ґу богаценю по кажду цену. Тота цена то власна душа предата спаднутому ангелови, хтора ше преношела з ґенерациї на ґенерацию Друґетових. Споконвична чловекова галавосц за маєтком вше подложна манипулацийом спаднутого ангела односно вше запутана до рижнородних мрежох хтори чорт виплєта же би чловека полакомел на даяке материялне благо. Кед би сцел буц щири зоз самим собу кажди просекови патрач, т. є. кажди чловек, нє лєм гевти дзешка високо як цо були и Дроґетийово, у каждим, та и нєшкайшим чаше преходзи през тоти ключни животни спокуси у своїм „малим” тирваню. Кед закукнєме до етимолоґиї односно походзеня словох, напр. брадати значи тот цо ма браду, рогати цо ма роги, а богати значи тот цо ма бога. И ту ключна чортовска спреводзка – богати тот цо нагромадзує маєток, так и нєшкайши чловек розуми тото слово, а нє його одношенє з Богом. Представа уметнїцки и оголєно, та и брутално, у цмей атмосфери хтора тиж подпомага цмоту самей теми, патрача уводзи до глїбинох спознаваня описаного феномену, алє го на концу зохабя без надїї. Кед же

богат сво означує одношенє чловека и Бога, вец витаргац ше зоз чортовских спревод зкох мож єдино у глїбокей и правдивей духовно сци, а уметносц ту лєм предходна ґарадича. У одличним ґлумецким ансамблу того вечара надихнуто и сиґурно бавели Славко Бучко, Иван Лїкар, Марина Хома, Яким Грубеня, Андрей Орос, Ребека Планчак, Йован Живкович, Борис Фейди, Александра Бучко и Дина Мудрох. На камерней сцени на бини Дома култури нє було досц места за вельочислену публику хтора ґлумцох наградзела з моцним аплаузом, а жири публики за найлєпше одбавену улогу того вечара наградзел Йована Живковича хтори толковал два улоги. Представа „Потвори” була друга и остатня представа за старших на руским язику, од трох на тогорочним Драмским мемориялу. М. А.

СУЧАСНОСЦ И ТРАДИЦИЯ У РОВНОВАГИ Серию дзецинских преставох на тогорочним 51. Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї пондзелок, 25. марца отворела „Вай-фай принцеза”, дзецинскей драмскей секциї РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули. Авторка представи Людмила Шандалова, словацка писателька, а режисерка Нада Лендєр хтора тоту представу витворела з нову екипу дзешецерих младих ґлумцох.

29. MAРЕЦ 2019.

У ансамблу бавели Весна Вонич, Наталия Жирош, Мария Жирош, Дарян Пирожек, Мартина Барна, Серґей Барановски, Лара Сопка, Дарко Вукелич, Уна Пирожек и Невена Люмович. Понеже то було уж пияте виводзенє „Вай-фай принцези” видно було сиґурносц и розбавеносц малих ґлумцох, а и їх напредованє у дикциї и рускей наглашки, цо „вишколована” керестурска публика барз добре прилапела. Остава ше наздавац же през тему представи публика похопела и єй основне порученє, же нас сучасна технолоґия 21. вику нє шме зарабровац, алє ю треба научиц добре хасновац, та усоглашиц зоз правима традицийнима вредносцами, у тим случаю з нашима рускима. О тим и режисерка представи, искусна Лендєрова, задовольна зоз резултатом своєй роботи наглашела: – На єден способ я то пробовала витвориц и прейґ вибору музики, на початку сом дала сучасну, а при концу, понеже думам же то живот хтори бизме требали мац, врацам ше ґу рускей писнї и тото у тей функциї, же вихаснуйме гевто цо ми маме як Руснаци, а так же го зачуваме, комуникуйме, будзме людзе єдни ґу другим. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДЗЕЦИНСКА ОПЕРА „КАНДУР У ЧИЖМОХ” Дзецинску представу „Кандур у чижмох” пририхтали школяре Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк”, а премиєрно є виведзена на Мемориялу. Цалком єдинствена и нєзвичайна представа, односно дзецинска опера, яку керестурска публика нє памета, аж питанє же кеди и чи дараз була виведзена дзецинска опера. Дзецинска опера поробена на текст автора Шарл Пероа (либрето К. Алемасова, музика С. Соснїн), преклад и прешпив музичних точкох зробела професорка Лидия Пашо котра трима музичну секцию на котрей ше пририхтовала представа, а режисер була учителька Наталия Зазуляк. През цалу представу младим ґлумцом ше удало отримац увагу публики зоз наисце добру музику, а музични точки були преривани зоз диялоґом котри дополнююцо заинтриґовал шицких. Аж осемнацецеро школяре керестурскей школи зоз штвартей и шестей класи основней школи вжали учасц у тим дїлу – кандур у чижмох була Сандра Джуджар, у улоги Жака ше нашол Борис Жирош, а принцеза Жаклина була Андрея Надь. Улога моцного краля припадла Даници Плавшич котра тоту улогу винєсла як прави професионалєц. Страшна улога Людзоєда, односно чаривнїка припадла Клари Катрина котра публику освоєла зоз застаршуюцим наступом и єдинствену фризуру, людзоєдов пес була Теодора Фа, а Хелена Новта Царица мишох. Майстрох, селянох, у представи ґлумели Кяра Будински, Стефан Варґа, Дорияна Пап, Валентина Чуни и Мая Сивч. Мали симпатични мищата були Сара Боцка, Тияна Бучко, Ивона Рац, Василия Пап, Марґарета Чизмар и Лана Штранґар.

Як потолковала Наталия Зазуляк, то була нагода дзецом зоз музичней секциї при наставнїци Лидиї Пашовей же би ше одшмелєли у тим периодзе зоз своїм гласом, после чого шицки дзечнє участвовали, а праве вона була задлужена за рухи, односно часц мюзиклу котра ше одношела на ґлуму. Понеже мюзикл витворени без буджету, треба насампредз похвалїц добру дзеку шицких котри робели на його витворйованю. За сценоґрафию були задлужени наставнїки Александра Медєши и Зденко Шомодї, а за шминку школяре седмей класи основней школи. Тон майстор бул Деян Гарди, майстор шветла Лидия Пашо, а Сашо Палєнкаш знял вокали за сонґи. М. Дж.

ДЗЕЦИ З НАШИХ МЕСТОХ НАЩИВЕЛИ ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ

УЖИВАЛИ У ПРЕДСТАВИ И ДРУЖЕНЮ И того року у орґанизациї Одбору за образованє Националного совиту Руснацох, дзеци з наших местох хтори уча руски язик з елементами националней култури нащивели Драмски мемориял, та 26. марца патрели представу „Кандур у чижмох” хтору виведли школяре домашнєй Школи „Петро Кузмяк”. Так на Мемориял зоз своїма наставнїцами припутовали 170-ецеро дзеци зоз скоро шицких местох, а то Коцур, Кула, Вербас, Савине Село, Нови Сад, Дюрдьов, Ґосподїнци, Бачка Тополя и Нове Орахово як и дзеци зоз Шиду и Бачинцох. Шицки вони у преполней сали, вєдно з домашнїма школярами нїзших класох ОШ „Петро

18 РУСКЕ СЛОВО

Кузмяк” як и предшколскима дзецми з керестурского оддзелєня „Цицибан” провадзели представу. По представи на бини Дома култури отримана и кратка представа у хторей ше представели праве школяре госци зоз дванац точками. Вони рецитовали, шпивали и грали, а на концу домашнї школяре трецей и штвартей класи одшпивали шпиванку „Хто щешлїви”. Госци потим пошли на ужину хтори им пририхтали у домашнєй Школи, дзе час по врацанє дому, препровадзели у бависку и друженю. На тей красней подїї була присутна и предсидателька Одбору за образованє НС Мелания Римар хтора задовольно виявела: – Нєшка була окремна подїя за дзеци з наших местох, бо за нїх то барз вельке дожице, як чуєме од їх наставнїцох. Крашнє же ше того року у програми праве вони представели. Наш Одбор и НС ше намагаю укладац до наймладших кельо лєм мож, бо то цошка цо найважнєйше до чого треба укладац нєшка же бизме наютре мали старших, и аматерох и вшадзи дзе потребни нашо Руснаци у наших институцийох. И на таки способ ше отримує шицко тото, а най повеме же и рошнє вельо того, прето же тоти дзеци наютре буду вельки, та, озда, вец вони превежню кормань – гварела Римарова. М. А. 29. МАРЕЦ 2019.

МАРЕЦ

2019. рок ЧИСЛО 3

ПТИЦИ Цо ше шнїє птицом кед их ноша хмари и кридла трепеца ґу новим нємиром чи глєдаю радосц же би ше врацела, бо ше им у лєту дзешка затрацела. Цо ше шнїє птицом кед витор вицина чи им шерца жимни, писня притаєна кридла кед их ноша ґу младей єшенї, док яр нє принєше часи розбавени. Цо ше шнїє птицом диждж кед нє престава у гнїзду щупени о яри шпиваю спод хмарох глєдаю белавидло нєба з надїю же найду тото цо им треба. рефрен На концу писнї, на концу швета най птици найду надїї нови, а я нє годна (годзен) лєциц зоз нїма, бо нє знам кадзи, нє мам ґу кому.

* Писня наградзена за текст на 29. Фестивалє новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка”

29. МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Михаела ЕДЕЛИНСКИ

ЦОШКАЛЬ СКРИТЕ

Боян САМСОН Народзени у Осєку 1978, професор сербскей литератури и библиотекар з Нового Саду. Обявел збирку писньох Superblues (2007), а редиґовал исте виданє збирки на сайту Jurodiva knjižara. Єден є зоз пририхтовачох Зборнїка новей новосадскей поезиї Nešto je u igri (2008). Зоз ґитаристом Зораном Држичем творя поетско-музични дует Bašta fetiša. Зоз Ником Душановим и Серґейом Станковичом творя литературну ґрупу BES. Єден є зоз сновательох Културного центра Luna, як и єден з редакторох истоменного портала за уметносц и културу. Обявює приповедки, писнї и критични прикази у периодики и на интернету.

СМУТОК Нови концепт трепеци над мою главу. Хмара ше му даремно облєскує.

ЖВЕРАТКО

Часто патрим над собу. Очекуєм оштри бок и швидку еґзекуцию.

И нашмеяна твар може буц твар нєприятеля.

Луна у ланцох биє ритем. Инспирация на рухомей траки.

Вон люби кед є сам. Ровнодушносц нас чува од нас.

Нови концепт кенґурово кенґурче. Кормаца ше у моєй торби.

Стан пред публику як стац пред жвератком.

Кармим го док нє вирошнє и ошлєбодзи ме од роздумованя.

Жажда нє пачиц ше приноши успих. Публика люби гевтих цо нєдзбаю за ню.

Кажде ма свой концепт. То борба нєпреривна.

Прето вон вежба вираз ровнодушносци. Даяки пороки нєвилїчиви.

Мой концепт мой. Мойо поцерпанє и сон.

Вон ше бої за свою душу. Нє люби вельо ше указовац.

Нє, нє приходз ми ти концепту чарнооки!

Прето заобиходзи жвератко. Сам себе є цалком достаточни.

Замодлї слунко же би зишло дакус нїжей, подзековани му буду шицки смутни людзе. Най нас ошвици моцно, облапи и зогреє бо лєм у цеплих шерцох, цепли и дом будзе. Нє скривай ше. Медзи витрами направ нїжну цихосц, а медзи людзми правдиву гармонию. Зоз свою чистоту очисц нєчисте, претаргнї и тоту напарту монотонию.

КАПИТАЛИЗЕМ

Помогнї людским целом же би дихали. Бо цо кед думаме же вецей нє можеме? Думком помогнїме же би чисто роздумовали, же бизме ше на концу од нїх шицки нє поскривали. Саша САБАДОШ

У поезиї, одпадки нєобходни: творя нову потребу. Прето поезия здабе на капитализем.

***

Пребарз нервозни за писанє заш лєм предлужуєм з даремну роботу. Найвекши процивнїки мойого вибору нєшка ме прицискаю же би сом вше вецей, вше баржей и вше моцнєйше писал. Гоч цо.

(Алє прето капитализем здабе на любов.)* Заш лєм, розбешнєте громадзенє стихох нє твори ше звишок вредносцох. Напроцив. Нєпреривни обецунки тримаю нас досц далєко од жеми. Аж док балон нє пукнє Нєподношлїва доза щиросци нє меня сущносц стварох. Од нєй источасно квитнє и гнїє пиха Превельо нєпотребни ствари на єдним месце. Шицко тото, мила моя, прекриє капитализем. * У капитализму як и у любови: звичайно доставаш гевто цо ци обєктивно найменєй треба, алє вше постої якиш цихи глас за котри нє знаш чи приходзи з вонка чи зоднука, и тот глас ци упарто гутори же ци треба праве тото цо доставаш.

Зоз сербского язика преложела Олена Планчак-Сакач

20 РУСКЕ СЛОВО

Нє скривай ше. Запаль огень у цудзих шерцох кажди раз кед ноц, же би вше горели од любови, нїґда од мержнї. Шицким котрим треба дац потребну моц, же бизме указали як то випатра любиц ше медзисобно.

29. МАРЕЦ 2019.

ОХАБИМ ЦИ Охабям ци свою остатню слизу котра уж страцена у глїбоким морю вельких очекованьох и словох малих, прелїґнутих у боляцих хвилькох правих. Охабям ци и тот мой найщирши ошмих за котри нє знам чи ше дараз здогаднєш. Вон бул найщирши лєм кед сом була з тобу. И нє знам чи го дараз вежнєм ознова зоз собу. Охабям ци и тоту остатню строфу котру нє знам чи дакеди и пречиташ. Зоз ню ци охабям и шицки други слова, з котрима ше можебуц стретнєме раз знова.

29. МАРЕЦ 2019.

Обачуєм себе у приємним дружтве. Барз приємним дружтве. Виберам з бутєлару якиш рахунок, список трошкох з подписом самого дябла, даяк пренаходзим клайбас, обрацам рахунок на чисти бок и пишем. Пишем нє обрацаюци увагу на хорду охабених, вифрустрираних, прекрасних женох. Шмарбам стихи по дробним паперу и патрим далєй, вельо далєй од айнфорт-капури през хтору вони преходза, жадаюци пойсц до тей далєкосци. * Писня пречитана на Шветовим дню поезиї

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Михаела ЕДЕЛИНСКИ

ЦОШКАЛЬ СКРИТЕ

СМУТОК Нови концепт трепеци над мою главу. Хмара ше му даремно облєскує.

ЖВЕРАТКО

Часто патрим над собу. Очекуєм оштри бок и швидку еґзекуцию.

И нашмеяна твар може буц твар нєприятеля.

Луна у ланцох биє ритем. Инспирация на рухомей траки.

Вон люби кед є сам. Ровнодушносц нас чува од нас.

Нови концепт кенґурово кенґурче. Кормаца ше у моєй торби.

Стан пред публику як стац пред жвератком.

Кармим го док нє вирошнє и ошлєбодзи ме од роздумованя.

Жажда нє пачиц ше приноши успих. Публика люби гевтих цо нєдзбаю за ню.

Кажде ма свой концепт. То борба нєпреривна.

Прето вон вежба вираз ровнодушносци. Даяки пороки нєвилїчиви.

Мой концепт мой. Мойо поцерпанє и сон.

Вон ше бої за свою душу. Нє люби вельо ше указовац.

Нє, нє приходз ми ти концепту чарнооки!

Прето заобиходзи жвератко. Сам себе є цалком достаточни.

КАПИТАЛИЗЕМ

У поезиї, одпадки нєобходни: творя нову потребу. Прето поезия здабе на капитализем.

***

Зоз сербского язика преложела Олена Планчак-Сакач

20 РУСКЕ СЛОВО

29. МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА

ТОТА ПЛАНЕТА НЄ ЗА КУРИПЛАХОХ (Яким Чапко, „Церень спод нохца”, писнї, „Руске слово”, Нови Сад, 2018)

його єства. Вон з нїма сочуствує, остава ладим, нєсцерпезлївим, зявенє кнїжу вязи хтора ше, нагадує, з часом траци ки Якима Чапки (Церень спод нохца, ЯКИМ ЧАПКО и нїґда ше до конца нє доисци хто на Руске слово, 2018. рок) може буц приклад утрати, тоти цо су охабени, чи тоти цо же ше чекац виплаци и же кед єст цо пошицко охабели. Алє, цо би гварел Црвесц, будзе поведзене кед придзе шор на нянски, лєм селїдби вични, та писня ньго. Кед писня дозреє, вона як чаривне Дражка до Тисакалми символизує цернашенє випукнє и принєше плод. ньово дражки одходох и розходох, бо, Першу кнїжку Чапко обявел 1972, дру„Велї дзеци бирешох дакедишнїх коляйгу 1976. року, а, ниа, о 42 роки трецу. И ом номадским одняц ше нє даю”. нїяку прерву нє чувствовац медзи поетиТа и кед писня, випатра як проста, опику з перших кнїжкох и тей. Народзени є сова, етноґрафска, вона ше скоро вше 1951. року и спада до найвиталнєйшей зведзе на горко-сладку поенту, як и у тей ґенерациї руских писательох Тамаш, Райого почитовательом знану писню „Кед мач, Кочиш, Бучко-Папгаргаї котри твокрочим по истим”; „И я... Як блудни син, ря актуалну, ношацу габу нашей литеразоз зогнуту главу кед дому ше враци, нє тури. Його „церень спод нохца” (чи нє РУСКЕ СЛОВО найдзем ше у чуду, же валал хрибет ми нє церень под нохцом – бо спод значи же обраци”, або застарану у Шкорванчку хтовикукує, або випаднул, а писнї указую ра ше закончи зоз строфу „Писню нашу же церень ище вше под Чапковим нокед у зайди даякей, на пойдзе, затрациме хцом, то го джобе, стрика, же цали палєц заплєнї). Шицко цо интриґовало младого поету, Чапка на почат- зоз чим, зоз чим под слуком и ми ше радосно оглашиме?” ку його творчосци, корци го и далєй, насампредз социял- Керченє старого, цо симбол рускосци було як Седем кед не розпасмовйованє родного валала, дружтва у коптрим спадли платани, метафора за нашо нєставанє, котре найжиє... То шицки топоними родимого валала, Дюрдьова, очивиснєйше у нєдзбаню о чуваню шицкого цо часц нату його нєзаглушена старосц над слабеньом руских коре- ционалней свидомосци. Осудзуюцо, смутнє, потресно, ньох, його дзбанє над власним малим животом у микро- Чапко своїм сонароднїком написал писню Кед у рускей космосу фамелиї, приятельох и познатих у котрим ше шветло загаши ше класи... Зоз инверзию словох, у єдноставним виреченю, вон подзвигує тон та и ритем писнї чувствує дома у правим и метафоричним смислу. Його жридлови и прето єдинствени поетски талант єд- постава опоминаюци, як з казателнїци з котрей ше указує ноставно висловиц тото цо му ше до клубка скруцело у на кару хтору на себе нацагнєме кед будни нє будземе. Йому примерани стих : „жем є свойого орача”, алє и глїбини єства и цо чує як „Етну у жалудковим нерву”, руски читач препознава як свою власну приповедку. же „церень у своєй пети як власне свойо миле зле боляУниверзална каждодньовосц зоз того часу и простору, на цо чуваме”. Теди його стихи, дакеди и цали писнї , захтору вон нє може буц ровнодушни, похопює як свою звуча ґномски, як мудросци котри вон, особнє, през десудьбу од котрей нє сце и нє може сцекнуц. А сцеканя цениї живота, позберал. За ялову преходносц и час цо коло нього на каждим крочаю, и о штири децениї (од Га- капе гвари же „зиходзи зоз твари птица краси и младойзибана за Дизелдорф седемдзешатих) як кед би поста- сци, та лєм прекрасни часи а души стоя...” „чекам як цали правило нє винїмок. Так ше вироєли у нїм писнї о до- рински службенїк на гранїци моєй моци”, „як радосна бродзечних миґрацийох, о потрацених еґзистенцийох вистка у хорей хвильки”, „нїґда ше нє зна дзе умилни хтори дзешка споза брегох, горох и океанох, далєко, да- ритем чека”... аж и так: „прейґ драги на два крочаї од нєлєко од космоса Дюрдьова и його хотара, улїцох и окра- шка”! Єст ту и писнї дитирамби з котрих душа шпива, їскох хтори паметаю давне прешле дзециньство, хторе радосц живота вилїва ше зоз обичних стварох Кед польо остало жиц у каждим крочаю, у каждим слове, у запаме- зме допатрали, Сон твой кед врацел ше дому... Даєдни писнї читаю ше як кед ше пиє швижу воду з потаней слики, у вирносци ґу себе и своїм чувством. З тей вирносци виточени драматични циклус, иронич- току, бо су швидко виповедзени, нє нательо згуснути же би но меновани Обисц швет, (швет мож обисц кед ше зао- були герметични и че.ше розумлїви, алє директни швидко кружи валал и враци дому!), бо гоч як далєко до швета одкриваю сущносц, з єдноставну мудросцу нєобтерховану ше пойдзе, зоз собу ше ноши куфер вчасних дожицох, доказовац ше. По тей жридловей єдноставносци Чапко младосци и похопйованя швета на у фамелиї научени давно постал видвоєни поетски глас у рускей литератури и способ. През топоними Дюрдьова вон у дослуху зоз да- прето його Церень спод нохца мож вше ознова и ознова чилєкима варошами и краями, по котрих ше розошали осо- тац и у каждей писнї уживац як у добре виприповеданей Ирина Гарди Ковачевич би котри зазначени у нїм як сентиментални топоними приповедки.■ ЦЕРЕНЬ СП ОД НОХЦА

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Нина Карлаварис

22 РУСКЕ СЛОВО

29. МАРЕЦ 2019.

kultura@ruskeslovo.com

НА РОЧНЕЙ СКУПШТИНИ ДРУЖТВА ПИСАТЕЛЬОХ ВОЙВОДИНИ У НОВИМ САДЗЕ

НАГРАДУ ДПВ „МИРОСЛАВ СТРИБЕР” ДОСТАЛ ВЛАДИМИР КОЧИШ На рочней Скупштини Дружтва писательох Войводини, всоботу 23. марца, нашому писательови Владимирови Кочишови уручена награда ДПВ „Мирослав Стрибер” за кнїжку „Марунка”, хтора обявена пред двацец роками у НВУ „Руске слово”. Тота награда, хтору ше уручує у пейцрочним периодзе, потвердзенє и рускому творительови Кочишови, а так и нашей видавательней хижи. Владимир Кочиш пише поезию, прозу, драми, а бул и пририхтовач Антолоґиї поезиї войводянских Руснацох „Жовта причасц” на сербским язику. Вецей раз є наградзовани на литературних конкурсох НВУ „Руске слово”, а за документарни филм „При крижу” достал награду на Медзинародним фестивалу у Ужгородзе. Филм бул приказани на Медзинародним фестивалу у Беоґрадзе и Верони. Писнї и приповедки му прекладани на сербски, сло-

вацки, мадярски и українски язик. Його творчосц заступена у вецей антолоґийох поезиї и приповедкох на руским язику. Член є Дружтва писательох Войводини од 1990. року У ДПВ тогорочни лауреати були: за кнїжку рока „Атмосфера шмерци” награду достал Дамир Смилянич, за преклад рока наградзени Арпад Вицко, хтори преложел вецей як 80 кнїжки з мадярского на сербски язик и зоз сербского на мадярски язик, а награду за животне дїло, хтора ше додзелює писательом аж кед наполня 74. роки живота, достал познати, найвецей прекладани войводянски писатель Ласло Веґел. На чесц наградзених бешеду отримал проф. др Драґан Проле. З тей нагоди прияти и седемнац нови члени до ДПВ медзи котрима и Олена Планчак-Сакач. В. В.

ЗОЗ ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ ЗОЗ ДОМОМ ШКОЛЯРОХ „ПЕТРО КУЗМЯК” З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ШКОЛЯРЕ БУЛИ УСПИШНИ НА ЗМАГАНЬОХ

Прешлого викенду штредньошколци Штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” з Руского Керестура були окреме успишни на рижних змаганьох — на културней Домияди у Апатину, та на окружним змаганю з биолоґиї у Зомборе, и републичним зоз готелиєрства у Бору. На културней Домияди з колективна поставку фотоґрафийох на шлєбодни теми, треце место освоєла ґрупа школярох зоз интернату а фотоґрафиї зробели Марко Буила и Мануела Кучмаш з Коцура, Уна Водєвич з Оджаку и Мария Миклош и Сладяна Горняк з Вербасу. Школяре з дому на Домияди у Апатину участвовали ище и зоз литературнима и подобовима роботами. За їх участвованє заслужни воспитаче Еуфемия Будински и Мая Новта. На окружним змаганю школярох заходнобачкого округу, з биолоґиї хторе отримане у Зомборе у Ґимназиї „Велько Петрович”, школярка трецей класи Ґимназиї на руским язику Тереза Будински освоєла друге место и пласовала ше на републичне змаганє. Пририхтовала ю професорка Тереза Катона. 29. МАРЕЦ 2019.

Учашнїки Домияди у Апатину

На Републичним змаганю школярох туристичного напряму 22. марца у Бору, школярка керестурскей Школи Даяна Недич освоєла треце место. Змагала ше з предмету Аґенцийске и готелиєрске дїлованє, а пририхтали ю професорки Бояна Милянич и Єлена Миркович. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ВЛА ДИМИР ЮГИК – ЮШО ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ПАСИРА МУ МИР, ПРИРОДА И ПОЗИТИВНА ЕНЕРҐИЯ

Пише: Сенка НАДЬ

Кед ше спомнє Владимира Югика, баржей познатого як Юшо, велї такой задумаю нашмеяного гармоникаша котри зоз шпиванку уж коло 30 роки означує велї вешеля – дакедишнї випровадзаня до войска, свадзби, народзеня дзецка, бали и подобне. Медзитим, нє шицки знаю же Юшо ма ище єден красни гоби, хтори постал и його робота, а то овоцарство

онеже научел каламиц, Владимир Югик дома направел овоцнїк у хторим тераз ма коло 100 древка позазберовани по цалим валалє, углавним од людзох котрим отримує древка. – Зоз експериментованьом ше ми удало направиц же бим на єдним древе мал два, три файти єдней овоци, та так на єдним древе мам желєни, жовти и червени яблука. То барз красне кед сам себе направиш древко и чекаш плоди – бешедує нам Владимир. Припознава же го польопривреда у младосци нє нательо интересовала, гоч закончел штредню польопривредну школу. Теди го баржей цагали музика и танєц, а аж кед ше оженєл, пред коло 20 роками, почал експериментовац зоз древками. Учел од искуснєйших, а кед ше у валалє пречуло же ше розуми до древкох, людзе го почали волац же би им отримовал овоци. РОБОТА И ФАЙТА ТЕРАПИЇ Його рок почина зоз штриганьом древкох, за цо треба буц барз педантни и сцерпезлїви – праве таки ше Юшо намага буц и у живоце. – Потим шлїдза пирсканя. Углавним окончуєм лєм основни пейц, шейсц пир-

24 РУСКЕ СЛОВО

сканя, же би овоц була одпорна на хороти, а же би заш лєм була цо здравша, та гоч по випатрунку нє будзе совершена як гевти хтори купуєме у предавальньох. У нашим овоцнїку маме, озда, шицки файти овоци хтори єст у валалє. Ми их хаснуєме за домашнї потреби, вариме маджун, печеме палєнки, єдну часц подзелїме приятельом – гвари Владимир. О хованю овоци и отримованю древкох Владимир ше информує на интернету, алє ше консултує и зоз вельочисленима товаришами з котрима дзелї тот красни гоби. На интернету єст вельо теориї, а од людзох мож дознац баржей о практичних стварох – гвари вон. Понеже роками бул анґажовани у Месней заєднїци на роботох отримованя валалу, обачел же єст вельо празни хижи, алє и старших людзох котрим потребна помоц у отримованю поверхносцох коло обисца. Же то наисце потреба указало ше кед Владимир вецей нє могол сам постарчиц, та му почали помагац його синове Деян и Борис. Тераз ходза кошиц аж до коло 100 обисцох у валалє. – Найвецей роботи єст пред Вельку ноцу, кед кажде сце же би пред обисцом було пошорене. Кед пойдземе кошиц, часто ше случи же останєме поношиц углє, пощи29. МАРЕЦ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

пац древа, одложиц чутки, а у тим нам помагаю ище и синово товарише – бешедує Юшо и додава же ше цеши же синове научени робиц. – Чувствую вони же часи нє лєгки и же чежко заробиц динар и думам же их правилно унапрямуєме до живота. Нєшка чежко и виховац дзеци пре цалу ситуацию у держави, алє и у дружтве – приповеда вон. Його муштериї найчастейше старши людзе, спомедзи котрих велї жию сами, та окрем помоци коло отримованя, барз им значи кед хтошка ма часу и дзеку поприповедац зоз нїма и вислухац их. Як гвари, у каждей роботи з людзми треба буц и добри психолоґ. – То сом научел ище кед сом почал грац. Треба знац оценїц яку музику би грац на основи того яке дружтво. Кед це дахто анґажує же би ши грал на вешелю, жадаш оправдац довириє и найважнєйше ци же би шицки були задовольни и весели, а то барз чежко. Вше єст кризи у граню, людзе це насекираю, єст и лєгчейши и чежши граня. Я барз вельо научел од Мижа Микиту и Чаму, зоз котрима ми була велька чесц грац, а понеже сом бул самоуки, вони ме барз потримовали и помагали ми. Прето тераз и я тераз пробуєм помогнуц младшим – бешедує Юшо. ВШЕ ЛЮБЕЛ РОЗВЕШЕЛЇЦ ЗОЗ МУЗИКУ Музика часц його живота уж коло 30 роки. Як гвари, вше любел музику, алє нїґда нє ходзел до музичней школи. Сам ше научел грац початком 90-их рокох, док ходзел на фолклорну секцию. – Понеже зме вельо путовали, а дахто мушел забавяц дружтво, я почал грац. Кус по кус сом ше усовершовал и зоз гармонику пошвидко постал часц бенду „Млади тамбураше”, хтори грали на випровадзаньох до войска, остатнїх вечарох и подобних случованьох – памета Владимир. У тим периодзе ше зоз любову ґу музики розвила ище єдна любов. Супругу Таню упознал праве на танцу.

29. МАРЕЦ 2019.

– Док сом бул активни у Доме култури, бул єден танєц хтори ше волал чочек. Силвестер Ґача ми гварел же ше случело же ше пейц пари хтори танцовали соло у тим танцу после повинчали. Я и моя супруга танцовали як шести солисти и ниа, и ми ше побрали – здогадує ше Владимир. Юшо люби розвешелїц людозх зоз музику, а окреме му мили друженя зоз пензионерами. – То ше нє грає за пенєж, алє же би ше дало чесц старшим. Початком марца сом грал на пензионерским балу у Керестуре, дзе були сами жени и барз ми було мило же ше кажда кед ишла дому пришла поздравиц и подзековац. Старши нє маю дзе висц и забавиц ше, та за мнє вше окремне чувство грац за нїх. РОБИ ТРИ РОБОТИ И УЖИВА У ТИМ У валалє гваря же Юшо прави и добри бурек. Тото ремесло научел у дакедишнєй „Кооперативи”, дзе ноцами робел як пекар. – Условиє же бим робел у пекарнї було же бим научел правиц бурек. Так же сом ноцами робел у пекарнї, а през дзень зоз майстром учел правиц бурек. То ми теди було чежко прето же сом бул леґинь, та док дружтво виходзело на варош, я бул на роботи. Но, можем повесц же сом досц швидко звладал тото ремесло. Тераз гонорарно робим у двох пекарньох. Од шицкого цо роби ма барз мало шлєбодного часу, алє му то нє завадза, бо у шицким цо роби барз ужива. – Уживам у дружтве и у позитивней енерґиї, хторей думам же у терашнїм чаше барз хиби. Понеже уж роками мам цукер, намагам ше цо вецей рушац, здравше ше костирац и керовац стрес. Шейтанє у природи и робота у моїм малим овоцнїку ме барз опущує и давами енерґиї – задовольно гвари Владимир. ■

ПРИЯТЕЛЬСТВА ОСТАВАЮ ЗАНАВШЕ Фолклор и анґажман у бендох му оможлївели же би уживал у велїх путованьох до иножемства и здобул таких приятельох зоз котрима ше и нєшка сходзи. Як гвари, поряднє нащивює товаришох у Свиднїку, Петровцох и Миклошевцох, дзе дакеди и заграє. Озбильнєйши анґажман му бул зоз познатим бендом „Барнанци”, односно „Микс бендом”, хтори грал на велїх свадзбох и балох у наших местох, алє и у иножемстве. И вшадзи дзе пошол, було чуц руски шпиванки.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ СТОРОЧНЇЦИ ОД СНОВАНЯ РНПД –

НОВА ШАНСА ЗА ОЧУВАНЄ РУСКОГО НАЦИОНАЛНОГО ИДЕНТИТЕТА

Фото В.Вуячич

Пише: Дюра ЛАТЯК

Початки националного будзеня при Руснацох на териториї дакедишнєй Угорскей, особлїво на подручу нєшкайшей Восточней Словацкей и Закарпатскей обласци України, ґу котрим етнїчно припадаю и бачванско-сримски Руснаци, вязани за мено священїка Александра Духновича (1803–1865). Реализовало их у нас Руске народне просвитне дружтво, основане 2. юлия 1919. року у Новим Садзе

ед о. Дюра Биндас у октобру 1913. року написал циркуларне писмо-апел бачванско-сримскей интелиґенциї хторе було подписане нє лєм з його подписом, алє бул подписани и др Михало Гайнал „провкаторски кандидат зоз Кули, ясне же слово о перших рухох за снованє руских новинох. Оштре око може замерковац подобносц констатациї з того писма зоз констатацию В. Гнатюка кед спомина же би ше „даскелїм добрим интелектуалцом удало направиц подполне преобраценє” и Биндасовей, же „и мале число соєдинєних силох досц важни задачи у народней просвити оконьчиц може”. Праве ту видно коренї Биндасовей инспирациї за просвитно-културне орґанизованє Руснацох у Бачкей и Сриме. По Биндасовим думаню, як видно зоз виложеного, тото орґанизованє би мало почац од видаваня новинох на народним язику (подцагнул – Дю. Л.), алє вон дума и на кнїжку. Медзитим, свидомосц о потреби даякей верховней националней културнопросвитней асоцияциї у нїм, випатра, ище нє дозрела. Нажаль, тоту Биндасову акцию, порушану у октобру 1913. року, зопарла Перша шветова война. Розуми ше, док война тирвала, активносц на националним будзеню

26 РУСКЕ СЛОВО

и културно-просвитним орґанизованю наших предкох на териториї южней Угорскей нє замеркована. После подписованя Воєней конвенциї, источасно и примиря, новей мадярскей влади ґрофа Мигаля Каролїя зоз силами Антанти, у Беоґрадзе 13. новембра 1918. року, мадярске войско ше поцагло зоз тедишнєй демаркацийней линиї, алє предвидзене же ше мадярска цивилна власц, голєм на паперу (як пише др Дюра Гарди у своєй роботи Бачки Русини и Јован Храниловић у данима присаједињења Војводине Краљевини Србији 1918), затрима на напущених територийох. У таких условийох Сербски народни одбор у Новим Садзе, котри у медзичаше постал главни политични представнїк войводянских Сербох, зволал за 25. новембер 1918. року у Новим Садзе Вельку народну скупштину Сербох, Бунєвцох и других Славянох зоз териториї Бачкей, Баната и Баранї зоз цильом же би ше одредзела єй дальша политична будучносц. На тей скупштини участвовал и 21 представнїк Руснацох. Медзи нїма Руснацох представял и священїк Йован Хранилович, гоч и нє Руснак по националней припадносци, котри бул, як пише др Дюра Гарди у спомнутей роботи, од самого початку и член Сербского народного одбору 29. МАРЕЦ 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

РУСКОГО НАРОДНОГО ПРОСВИТНОГО ДРУЖТВА (V) „Бачвано-сримскей рускей интелиґенциї Любими браца! Богу слава дочекали зме конєц страшней, предлугей войни, у котрей и наш Бачваносримски Руски народ превельо страдал и церпел. На жаль, тот пожадани мир нє приход зи нам зоз желєним конарчком спокою лагодно, алє як страшне гирмотанє и з нього перуни, котри розтре скую стари дуби (стари прежити права моцнєйшого над слабшим), та спод їх пнякох вирошнє нови швижи живот – препород народох. Видзиме як ше предняци каждого народу понагляю да шлєбоду свойого народу обраца на хасен и красшу будучносц його. Дзень и ноц ше пожертвовано трудза, аґитираю, орґанизую, да употребя зґоди златней шлєбоди, да цо красшу долю свойому народу збудую. А ми интелиґентни синове Бачвано-сримского Руского народу чи шмеме зоз зложенима руками на тото шицко ше мирно припатрац и чекац готови рондяви фалатки цо нам други з мило сердия доруца...? Нє питайце ше як було, и цо було, або як нас интелиґенцию тераз народ суд зи. На то времена нєт, бо часи преозбильни лєца, а зле буд зе нам з народом кет нам даремно прелєца. У страшних часох войни чешки и горки нам живот бул, алє зме чесно витримали и народу були вирни. Тераз як да нас ище чесша проба чека, а я би рад з ва-

ми вєдно да и тоту пробу чесно народу на хасен витримаме и укажеме же зме заслужели довириє його. Най нїхто нє вери же нас лєм гарсточка єст, па мало можеме зробиц. Богу хвала, нєстало кинеского мура, котри дзелєл Бачванских Руснацох од братох по Сриме. Коло 20.000 Руснаци чекаю свою народну судьбу. Народ, котри до тераз нїяку власну културу нє мал – жадни є свойого слова, свойого писма. Укажеме му же тото занєдзбане його слово, писмо, добри обичаї так исто красни и мили як и другим народом їх слова и писма. На вас ше волам браца во Христї и пп. Интелиґентних Руснацох, соєдиньме ше вєдно руку о руку, започнїме руски народ про свищовац у його власней бешеди. Нє бойме ше чешкей роботи. У початку старайме ше о найнужнєйшим: кнїжки за школски дзеци, календар за 1919. р. и накеди возможно буд зе видавац мали про свитну руски новинки котри би тижньово або двотижньово виход зели, зберац народне добро: писнї, обичаї... Препоручам: накеди комуникация путованя допущи зидзме ше шицки (интелиґенция) на народну схадзку н. пр. (народней просвити – зам. Дю. Л.) до Нового Саду або индзей па ше порадзиме цо маме и як робиц. З моєй страни на народни нашо цилї офируєм 50 кор. Модлїм каждого п. брата да ми дотля свойо мнїниє писмено обяви. „Пать о себе – будзе з тебе”

у Новим Садзе, алє, як Жумберчан, грекокатолїк по вири и новосадски грекокатолїцки парох и углядна литературна и дружтвено-политична особа у новосадских интелектуалних кругох. Цо вецей, йому, як єдному спомедзи найстарших делеґатох, припадла чесц же би отворел тот велїчезни историйни сход, на котрим принєшена одлука о присоєдинєню спомнутих обласцох ґу Кральовини Сербиї. Як таки, Хранилович мал значну улогу и у културно-просвитним орґанизованю Руснацох на териториї Бачкей, Сриму и Славониї. Охрабрени зоз общу климу у окруженю, яка пановала перших рокох после законченя Першей шветовей войни и формованя новей славянскей держави на Балкану – Кральовини Сербох, Горватох и Словенцох, а инспировани зоз щиру потримовку Володимира Гнатюка, веряци и до потримовки своїх истодумнїкох, керестурского пароха о. Михайла Мудрого, познєйшого крижевского владики др Дионизия Нярадия и других интелектуалцох зоз шорох його ґенерациї, Биндас 13. децембра 1918. року (уж о нєполни два тижнї по преглашеню Кральвини Сербох,

Горватох и Словенцох1) пише циркуларне писмо, адресоване бачванско-сримскей рускей интелиґенциї1, чий змист – пре його историйне значенє, ту, у цалосци цитираме: Зоз Дюрдьова Биндасови нє було лєгко експедовац тото писмо на одвитуюци адреси, та ше обрацел за помоц ново садскому грекокатолїцкому парохови Йованови Храниловичови и архидияконови за Бачку (а єден час и за Срим) зоз писмом, у котрим, медзи иншим, пише: „Budi tako dobar stupi u naše kolo, pa nam u potrebi barem s dobrim savjetima posluži. Za ovaj pоziv nisam još nikom govorio, namislio sam sam, a nadam se da ću imati odziva.”2 Янко Рамач з правом констатуе слїдующе: „Od samog početka Bindas se dosta oslanjao na Jovana Hranilovića, grkokatoličkog paroha u Novom Sadu, svestan da on svojim autoritetom književnika, publiciste i javnog radnika, koji se istakao svojim angažovanjem na Velikoj narodnoj skupštini u Novom Sadu u novembru 1918. godine, može mnogo da pomogne u kontaktima rusinskih prvaka sa vlastima u gradu i šire (Гарди, 2003, str. 246–248).3 Нєт сумнїву, Биндас наисце надумал сам поволац руских интелектуалцох на самоорґанизованє, алє вироятно ше надовязуюци на порушану акцию у 1913. року, котра пре войну претаргнута. Прето раховал на позитивни одгук окреме при грекокатолїцких священїкох-Руснацох у Бачкей и Сриме. Наздавал ше и нєсебичней помоци новосадского грекокатолїцкого пароха Йована Храниловича, котри мал вельки угляд у новосадских културних и политичних кругох и мал цесни контакти з нїма. Як увидзиме познєйше, и вон цепло потримал Биндасову инициятиву и активно ше уключел до єй реализациї.■ (Предлужи ше)

1 Тото писмо цитоване зоз кнїжки о. Романа Миза Священїки осєцкого викарията, 1 – Грекокатолїцка парохия св. Петра и Павлаа Нови Сад, 1991, боки 47-48, а єден прикладнїк з ориґиналного тиражу, видрукованого на писацей машинки зоз сербску кирилицу под белавим индиґом, о. Дюра Биндас у свой час придал на чуванє тедишньому секретарови Рускей матки Дюрови Варґови, котри го обявел у „Шветлосци“ ч. 4/1989, б. 518-519, и було од скорей доступне авторови тих шорикох. 2 Писмо ноши число 100-918, а датум 13. ХІІ 918. Цитат зоз нього зме виняли з напису Романа Миза под насловом „Ґу ,Хронїки єдного часу’ (1) (Материяли за историю нашей култури),– „Шветлосц“ ч. 3/1969, б. 254. 3 Янко Рамач: На крижней драги, – „Руске слово“ Нови Сад, 2016, бок 34.

29 МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЕКОНОМИЯ МАРЕЦ – МЕШАЦ ЗАЩИТИ ПЧОЛОХ

Пише: Мартица ТАМАШ

КЕД ЧУВАМЕ ПЧОЛИ, ЧУВАМЕ И СЕБЕ Познате же применьованє пестицидох найефикаснєйше, и безпечне за пчоли, у вчасних ранших годзинох и позних вечарших, та и ноцних годзинох, а нє по найвекшим слунку, кед пчола найактивнєйша. За пчоли окреме опасне запращковйованє з авиона

Фото: Т. Ходак

НАДОПОЛНЄНЄ ЗА ЧКОДУ ОД ТРОВАНЯ Пчоларскей явносци познате вельке трованє пчолох у Бачкей Тополї, хтора ше случела влєце 2017. року. После того як инспекциї Управи за защиту рошлїнох и Управи за ветерину окончели свою роботу и утвредзене хто виновати, Здруженю пчоларох Бачкей Тополї початком марца надополнєна чкода у суми од 5 милиони динари.

28 РУСКЕ СЛОВО

кватне применьованє пестиа ци о нал на али ян са за цидох, пчоли у нашей жеми локални економски рочасто загрожени. звой (НА ЛЕД) тих днь ох шиц ким ло кал ним са моу НЄ ПИРСКАЦ КЕД пра вом у Сер биї по сла ла ПЧОЛИ РОБЯ до пис зоз од ви ту ю ци ма пре по ру че ня ми у ра ми кох Важне же би польопривредпро єкта яв но-при ват но го ни продукователє и пчоларе диялоґа о защити пчолох. вєдно нашли ришеня за лєпшу То лєм єдна з активно сцох защиту пчолох, а то подрозухтори ре ализує НАЛЕД вєдмює же би ше керовало пирно зоз Союзом пчоларских сканє з пестицидами кед квиторґ а ни за ци й ох Сер биї Нада Плавша ню медоносни рошлїни, як и (СПОС) и Републичним секретариятом за явни политики (РСЯП), у през дзень. Познате же пирсканє безпечнєрамикох штиророчного проєкта защити йше и ефикаснєйше вчас рано и позних вепчолох од трованя з хемийнима средства- чарших, та и ноцних годзинох, бо ше пре ми, а проєкт финансує Америцка аґенция слунко и високи температури чечносц швидко випарює, та дїйствує крадши час. за мед зинародни розвой (USAID). Локални самоуправи би цо скорей требаТоти орґанизациї порушали явну кампаню „Мешац защити пчолох” з цильом же ли направиц схадзки на хторих ше зиду би ше у марцу отворело диялоґ пчоларох, члени локалних здруженьох пчоларох и польопривреднїкох, локалних национал- здруженьох польопривреднїкох. Циль соних институцийох, фаховей явносци и труднїцтво и черанка конструктивних трошительох и же би ше пришло до заєд- предлогох, як континуовани явно-приватни нїцкого ришеня за защиту пчолох у Сер- диялоґ на локалу. Очекує ше од шицких спомнутих орґанизацийох же буду процив биї. Познате же пчоли найважнєйши опра- пирсканя и запращковйованя зоз авиона, бо ше щковйоваче у природи и зоз тим опращко- указало же така пракса барз опасна за пчоли. вйованьом звекшую урожай польопривредних културох и до 80 одсто, та ше раПРЕЗ ДИЯЛОҐ НОМИНОВАЦ РИШЕНЯ хує же то у Сербиї приноши додатни приходи у польопривреди од аж 226 милиони У тим мешацу почнє ше информовац локалеври. Медзитим, насампредз пре нєаде- них польопривреднїкох о опасносцох од нєаде29. МАРЕЦ 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

кватного применьованя пестицидох, поставяц информативни банери на вебсайти и дружтвени мрежи и плакати на фреквентни локациї. Зоз поставяньом видеа, або банера зоз линком на портал www.jpd.rs (Явно-приватни диялоґ.рс) на вебсайти локалних самоуправох, здруженьох пчоларох и дружтвени мрежи, поволує ше шицких заинтересованих же би ше уключели до диялоґу и номиновали ришеня хтори годно похасновац як основу за дефинованє препорученьох Влади и институцийом. У рамикох Кампанї „Мешац защити пчолох”, хтора ше реализує под слоґаном „З чуваньом пчолох чуваме себе”, у Сербиї отримани три округли столи о защити пчолох и то у Беоґраду, Новим Саду и Чачку. Покраїнски секретар за польопривреду, водопривреду и лєсарство др Вука Радоєвич, на сходзе у Новим Садзе гварел же Секретарият за польопривреду помага у сотруднїцтве медзи польопривреднїками и пчоларами бо, по його словох, нєобходне же би комуникация медзи нїма була цо лєпша, а место нєадекватного хаснованя хемийних средствох у польопривреди, же би вєдно щицели и чували домашнї фонд пчолох.

Европскей униї на преподаваньох тих дньох у Новим Садзе и Златибору бешедовал доктор ветеринарскей медицини др Златко Томлянович, фахови сотруднїк за пчоларство у Горватскей Польопривредно-лєсарскей совитодавней служби, хтора роби при Министерстве польопривреди Горватскей. – У Европскей униї, у цилю защити пчолох од неґативного вплїву пестицидох, од 2013. року на моци Уредба по хторей ше забранює хаснованє пестицидох хтори маю активну материю имидаклоприд, тиаметоксам и клотиниадин и забранює ше шатву зоз шаца хторе третироване зоз тима средствами за защиту рошлїнох. Барз важне и же би кажди пчолар при лїченю пчолох од хоротох, та и од найрозширеншей варои, хасновал лєм реґистровани лїки, бо ше у процивним потупює закон и пребера ризик же нє годни предац свой мед у жемох Европскей униї, дзе контроли квалитета риґорозни – гутори др Златко Томлянович. ПОЧИНА КОНТРОЛА ШАЦА СЛУНЕЧНЇКУ

Як цо познате, єдна з главних причинох масовного трованя пчолох у Сербиї нєлеґалне третированє шаца слунечнїку зоз забранєним инсектицидом неоникотиноидом (имидаклопНЄ ХАСНОВАЦ ЗАБАРАНЄНИ рид, тиаметоксам и клотианидин), хтори сприПЕСТИЦИДИ чинює акутне трованє пчолох и зохабя длугоПрофесорка на предмету Пчоларство рочни неґативни пошлїдки, так же пчоли после Департмана за ветеринарску медицину на конзумованя затрованого полену здихаю и даскельо наиходзаци мешаци. Польопривредним факултету У авґусту 2018. року догваУниверзитета у Новим Садзе, рене же би Управа за защиту проф. др Нада Плавша, хтора и рошлїнох рушела контроловац заменїк предсидателя засадзени слунечнїк и рошлїҐрупациї за пчоларство ни хтори з нього виросли, о Привредней комори присустве забранєних неониВойводини, гвари же ше трокотиноидох, так же у тим року ванє пчолох у нас часто случує инспекторе буду контроловац при третированю польопривповерхносци под слунечнїком. редних културох. Попри тим, СПОС поволал – Барз важне же би ше у шицких пчоларох и совисних нашей жеми нє хасновало польопривреднїкох же би инсектициди на бази имидаклоСПОС-у анонимно приявели приду, хтори неуротоксични и Златко Томлянович кажде сознанє о тим же дахто барз чкодза пчолом, а окреме же третирує шаце слунечнїку або би ше их нє хасновало у Войводини, дзе вельки поверхносци под слу- кукурици зоз забранєнима средствами, або же нечнїком, бо слунечнїк за пчоли барз значна нєлеґално предава спомнути инсектицид. паша. Вельки чкоди у пчоларстве правя и Проблем зоз нєлеґалнима пестицидами у тим пестициди на бази неоникотидох, з хторима же вони урядово нє предмет роботи фитосаше третирує шаце житаркох, хтори и у нас, як нитарней инспекциї, хтора ше занїма зоз прии у ЕУ забранєни пред двома роками, алє их меньованьом леґално реґистрованих пестицилєгко мож нєлеґално купиц. Маме части тро- дох. Чарне тарґовище предмет роботи поливаня пчолох хтори ше случую найвецей пре циї и тарґовищней инспекциї, а пестициди на нєзнанє, бо польопривреднїки хасную сред- чарним тарґовищу ше третирує як опасни ства за третированє рошлїнох у чаше кед квит- материї, а нє як пестициди. Медзитим, фитоню, кед то нє допущене зоз законом, хторе санитарна инспекция може анґажовац полибарз опасне за пчоли и губи квалитет меду – цию и тарґовищну инспекцию, алє муши мац прияву нєлеґалней дистрибуциї пестицидох и гутори др Нада Плавша. О искуствох у здравственей защити пчолох СПОС очекує же ше ту буду анґажовац од хоротох и защити од хемийних средствох у совисни пчоларе.■ 29. МАРЕЦ 2019.

ПОСТЕРИ ДО КАЖДЕЙ ОПШТИНИ У рамикох Кампанї „Мешац защити пчолох”, хтора ше реализує под слоґаном „З чуваньом пчолох чуваме себе” на релевантни локациї у каждей локалней самоуправи положи ше постери. НАЛЕД у рамикох того проєкта видруковал 6 000 постери о защити пчолох од трованя. Од того 500 достаню польопривредни фахово служби, 1 000 СПОС, а 4 500 постери достаню шицки здруженя пчоларох у Сербиї, а медзи нїма и здруженя пчоларох у местох дзе жию Руснаци, у Новим Садзе 90, Вербаше 19, Зомборе 31, Сримскей Митровици 25 и Шидзе 17 постери.

РУСКЕ СЛОВО 31

ЕКОНОМИЯ НА ПОЧАТКУ ПАПРИҐАРСКЕЙ СЕЗОНИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Пише: Марина ДЖУДЖАР

ВЕЛЬКИ УКЛА ДАНЯ НА ОДЛОЖЕНЕ, АБО ЗОЗ КРЕДИТУ

После прешлорочней сезони котра нє була за хвалєнє, керестурски паприґаре репроматериял надосц купую на одложене плаценє, уж од самого початку. Як дознаваме, велї хасную и краткотирваци банкарски кредити з котрих финансую продукцию, а треба надпомнуц же таки вигодносци хасную и други землєдїлци, нє лєм заградкаре

П Душица Орос котра, медзи иншим, и предсидателька Здруженя продуковательох паприґи „Капсикум анум” наявела же нєодлуга будзе отримана схадзка членох Здруженя на котрей ше подробнєйше розроби тематику сезонских роботнїкох. Насампредз ше будзе иницировац утвердзованє єдинственей цени, а потим на схадзку будзе поволана и єдна аґенция з Вербасу котра заинтересована услужно приявйовац роботнїкох по новим Закону, понеже анї єдна керестурска аґенция ше нє жада прилапиц такей роботи.

нє аж по оберачку – толкує диарасти ше озбильно рихректорка Задруґи „Керестурска таю за наступну аґросепаприґа” Душица Орос. зону, помали ше приводзи ґу Одложене плаценє єдна з ваконцу и процедуру обнови риянтох за финансованє цалореґистрациї польопривредсней продукциї, од самого поних ґаздовствох, источашнє чатку та по конєц, односно по уж попридавали и вимоги за сам початок оберачки. Так же субвенциї од держави. Нове ше уж практикує таки способ же тоти субвенциї котри ше купованя зоз одредзену камату, достава по гектаре од того як у польопривредних апатироку за 1 200 динари векши, кох, так и при одкупйовачох коцо у ствари субвенциї за нафтри тиж обезпечую часц або цату, прераховане 20 динари по Душица Орос ли репроматериял за паприґарох. литри дизелу, а по гектаре максимално 60 литри. Шицко вєдно зоз основ- Можлїве же таки способ купованя на однима субвенциями то виходзи 5 200 динари редзени способ директно уплївує и на одпо гектаре. Заградкаре поднєсли вимоги за купну цену паприґи, понеже вец одкупйовасубвенционованє залївних системох при АП че сиґурни же буду мац цо одкупиц, а проВойводини, понеже того року Конкурс тир- дукователь будзе, з єдного боку, условени праве там предац паприґу. вал нєзвичайно кратко, лєм по 15. марец. Одкуп планую и у Задруґи, а наздаваю ше Шатва паприґи до пластенїкох уж при концу, а як ше найвецей купує репроматери- же то будзе вельо лєпше и обсяжнєйше як ял за продукцию паприґи дознаваме у за- цо було прешлого року. – Нєпреривно робиме же бизме пренашли друґи „Керестурска паприґа”. – Потераз ше преважно тарґовало за гото- нових купцох и же би ше нам удало потарґви пенєж, нє уходзаци до того чи то динари овиц цо векше количество паприґи. Затераз зоз кредиту або зашпоровани од прешлого нам цалком сиґурни одкуп билей паприґи по року. Менши процент паприґарох уж бере цени од 33 динари, дзе нєт даяки високи на одложене плаценє, або покля ше нє олу- критериюми, понеже то за преробок на фипа кукурицу. Медзитим, мож обчековац же лети, односно минимум 12 фалати до килоше нєодлуга почнє хасновац вигодносц ку- грама. Наздаваме ше же то будзе нагода же пованя репроматериялу на одложене плаце- би керестурски паприґаре могли наплациц

30 РУСКЕ СЛОВО

29. МАРЕЦ 2019.

ЗДРУЖЕНЄ БУДЗЕ РЕАҐОВАЦ

ekonomija@ruskeslovo.com

дискутабилна и цена и способ анґажованя. Прешлого року, як и роками пред тим, роботнїки мали просекову наднїцу од 200 динари на годзину, КЕЛЬО БУДЗЕ ПАПРИҐИ ТОГО РОКУ медзитим тоти котри анґаОптимални термин за шатву паприґи до жовани з поштреднїцтвом пластенїкох при концу. Под час Жимскей па- бриґадирох доставали и меприґарскей школи, фаховци спозорйовали же нєй, а по ґаздовей кишенки пре вше цеплєйшу хвилю и вчасне дозреванє то було аж и 30 одсто вецей. паприґи, до пластенїкох ю треба шац у дру- Дзе ту правда, питали ше вегей половки марца, же би почала дозревац лї, медзитим понеже вибору концом авґуста кед ше ю глєда на тарґовищу, нє було, робело ше так. Тераз актуална приповеди так би ше заобишло предаванє найлєпшого ка коло Закона о сезонских урожаю по найнїзших ценох. Векшина пресади у нашим валалє уж по- роботнїкох котри наклада же шата и по шицким, єст пошате приблїжни по- шицки буду мушиц буц приявени, цо цалком збунює и верхносци як и прешлого року. – Паприґи будзе менєй, алє нє вельо менєй, роботнїка и роботодавателя. односно нє тельо кельо ше обчековало, бо ве- Цена, так повесц, нє велька, лї людзе розчаровани после прешлорочней по роботнїкови на дзень 303 динари, алє спо соб котри сезони – гвари Оросова. Цо принєше тогорочна аґросезона, то оста- представени як таки єднова лєм причекац, а найвецей завиши од хвилї, ставни, за обичного параста уж то годно обачиц концом юния, початком анї є нє таки прости. З друюлия, цо период найзначнєйши за очуванє гого боку, огранїчене число роботних дньох як длуго мож анґажовац паприґи од бактериозох. Вшелїяк же адекватна защита паприґи по- єдного роботнїка, а роботнїки ше озбильно чала такой зоз шацом пресади до пластенї- обаваю пре социялни приманя котри витворюю як социялна катеґория, кох, односно зоз адекватним но треба повесц же затераз сопририхтованьом и третираньциялни приманя, як наявене, ом нашеня пред шатву. нє буду сиґурно утарговани. – Защита паприґи почина Алє цо принєше тот Закон кед ище зоз вибором адекватного зажиє о рок-два, то ше нє зна. нашеня, потим зоз його третиЦалком можлїве же то будзе раньом, голєм зоз масну соду. механїзем з котрим ше зоз Треба примерковац и на пресадержавного карку знєє тоти ду у пластенїкох, найважнєйше видатки. луфтирац пластенїки, напраЯк толковал Владимир Вавиц добру циркулацию воздурґа, член Управного одбору ху, же би ше нука нє розвили Здруженя продуковательох хороти. У пластенїку найопапаприґи „Капсикум анум” на снєйше полєганє пресади, цо Владимир Тамаш Рочней скупштини паприґарох, препоручлїве третирац пред обчековац же чежко зажиє тот сходзеньом нашеня, а мож и после сходзеня, найлєпше превентивно и нє до- модел зоз роботнїками у кере стурских пачекац охоренє – потолковал защитар рошлї- приґарох. Єдна з причинох за тото будзе компликована процедура, хтора подрозунох дипл. инж. Владимир Тамаш. През цалу сезону треба мерковац на шицки мює обовязку роботи на рахункару и хаснофайти инсектох и других чкодлївцох, понеже ванє интернету, та и читач особней карточвони часто знаю буц тоти котри преноша чи- ки, цо чежко же годзен кажди польопривреднїк. слени хороти. Други вельки проблем, то проблем механїзму контроли держави и чи будзе достаточЦО ОСТАВА ЗДРУЖЕНЮ не число инспекторох. З другого боку, диПАПРИҐАРОХ скутабилни и предвидзени кари котри виноИ попри тим же Здруженє продуковательох ша од 5 000 до 100 000 динари, та годно буц паприґи „Капсикум анум” нє може и нє дїлує же будзе туньше виплациц кару, як уходзиц як одкупйовач паприґи, заш лєм є ту, и праве до компликованей процедури приявйованя. здружени паприґаре можу директно уплїво- Ище єдно цо идзе на хасен польопривреднївац на ситуацию на тарґовищу зоз паприґу, ком то же шицки роботнїки котри ше найду алє и на ситуацию на тарґовищу роботнїкох, у ґазду на полю, а котри ше вияшня же припонеже ше уж нагадує же будзе проблем пре- шли помогнуц, же су родзина (блїзша або найсц достаточне число роботнїкох, а барз дальша), сушедово, нє муша буц приявени.■ свой продукт дакус скорей як почнє оберачка червеней паприґи и же ше на тот способ превозидзе укладаня през лєто – гвари Оросова.

29. МАРЕЦ 2019.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зохабела наша мила супруга, мац, баба и нєвеста

МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ народзена Виславски (1963–2019) з Руского Керестура Красни памятки на твою любов и доброту навики буду чувац, супруг Владимир, дзивка Марина зоз супругом Синишом, син Златко зоз супругу Олю, и унуки: Филип, Денис, Даниел, Стефан и Лена, и родичи Дороґхазийово Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зохабела наша мила Мена

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зохабела наша мила

МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ народзена Виславски (1963–2019) з Руского Керестура У красних памяткох вично це будзе чувац твоя шестра Марча Медєшова зоз супругом Любом и дзивку Маю и єй супругом зоз Канади Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ народзена Виславски (1963–2019) з Руского Керестура У красних памяткох навики це буду чувац бачи Стево и андя Сена Хринова зоз їх дзецми и їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зохабела наша мила Меланка

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца 2019. року зохабела нас наша мила супруга, мац и баба

др АМАЛИЯ НЕНАДОВ народзена Сеґеди (1944–2019) зоз Футоґу З любову и почитованьом памятку на вас буду чувац твойо наймилши, супруг Слободан, дзивки Мая зоз супругом Петром, Наташа зоз супругом Браниславом и син Желько зоз нєвесту Верицу и унучата Єлена, Александар, Давид, Стефан, Тара и Лука СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. априла 2019. року наполня ше два смутни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац, швекра и баба

ЮСТИНА ВЕНЧЕЛЬОВСКИ (1943–2017) народзена Миклош з Ветернику Памятку на єй милу подобу и доброту у своїх шерцох буду чувац супруг Янко, синове Звонко, Мирослав и Желько зоз их фамелиями Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Наиходзаци цеплєйши марцовски днї, днї початку яри и вельконоцних шветох, виполнюю нас зоз смутним здогадованьом на таки єден дзень, кед нас пред осем роками зохабела наша мила мама и баба МЕЛАНКА САКАЧОВА народзена ГУДАК (1929–2011) учителька у пензиї зоз Руского Керестура

МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ МЕЛАНИЯ ДОРОҐХАЗИ народзена Виславски народзена Виславски (1963–2019) (1963–2019) з Руского Керестура з Руского Керестура Навики нам останє у красним Памятку на ню навики будзе паметаню, Ксения Хринова зоз чувац нина Гардийова зоз дзецми фамелию Спочивай у мире Божим! Спочивайу мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

Смуток нас и далєй обнїма пре тельо того цо зме нє сцигли вєдно прежиц и дожиц, алє нашо шерца, и нашо думки и далєй виполнюю здогадованя на єй мудри, цепли родительски слова и щири поради, хторим анї кус преходзаци роки нє одбрали од родительскей щиросци и цеплоти. Дзекуєме ци за твою доброту, любов и пожертвовносц, дзекуєме ци же ши була зоз нами, же ши остала у наших шерцох. Син Звонимир зоз супругу Марию и синами, Александром и Владимиром, дзивка Зденка зоз супругом Владимиром и дзивчатами, Мелиту и Андрейку Спочивай у мире Божим!

29. MАРEЦ 2019.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци моя мила мац

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура Памятку на єй любов, пожертвовносц и доброту навики будзе чувац у своїм шерцу син Звонимир Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци наша мила мац и баба

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом красни памятки на ню навики буду чувац, дзивка Наталия зоз супругом Янком, и унукове Яни и Мирко Хомово Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци наша мила мац и баба

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на єй любов и доброту буду чувац, син Михал зоз супругу Златку, и унукове Иван и Андрей Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци наша мила андя

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура

Од бачикох Янка и Йовґена Медєшових зоз їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

29. МАРЕЦ 2019.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. марца 2019. року занавше нас зохабел наш мили брат и бачи

ВЛАДИМИР ИВАН (1941–2019) з Вуковару Красни памятки на це вично будземе чувац у наших шерцох. Брат Янко зоз дзивку Лидию Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци наша мила мац и баба

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура У красних памяткох навики Вас будзе чувац дзивка Славка зоз супругом Михалом, и унука Ваня зоз супругом Славком Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. марца преселєла ше до вичносци наша мила шестра и нина

НАТАЛИЯ МЕДЄШИ народзена Колошняї (1944–2019) з Руского Керестура

Памятку на єй любов и доброту будзе чувац шестра Мария зоз супругом Йовґеном, сином Славком и нєвесту Наду, зоз дзивку Таню и жецом Бранком, та унуками Дарком, Николом, Дуню и Янком Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. марца 2019. року наполня ше два роки як ше до вичносци преселєл мой мили супруг

МАРИЯН БРУНДЗА (1951–2017) з Вербасу У своїм шерцу це вично будзем чувац и нїґда це нє забудзем. Твоя супруга Фемка Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше ме зохабел мой мили супруг

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зоха- Дня 30. марца наполня ше 40 бел наш мили оцец, дїдо и прадїдо жалосни днї як нє з нами наша мила мац

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. марца наполня ше 40 жалосни днї як нє з нами наша мила баба и прабаба

ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ ИРИНА КОЗАР (1939–2019) ИРИНА КОЗАР ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ народзена Пашо з Руского Керестура народзена Пашо (1939–2019) (1919–2019) У красних памяткох занавше це (1919–2019) з Руского Керестура з Руского Керестура буду чувац нєвеста Миряна, унук з Руского Керестура Нєсподзивано и без слова ши Сашко зоз дзивку, унука Дияна зоз З любову и почитованьом, памят- Красни памятки на Вас чува унук пошол до вичного спокою. фамелию и унука Даниєла зоз ку у своїм шерцу на Вас чуваю Микола зоз супругу Тат’яну, и Ожалосцена супруга Гелена праунучата Алекса и Анастазия сином Серґейом син Михал зоз супругу Ксению Спочивай у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! Спочивай у мире Божим! Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому оцови и дїдови

ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ (1939–2019) з Руского Керестура Котри ше нєсподзивано упокоєл и занавше завар свойо очи и охабел нас у смутку и болю одходзаци там дзе ше стретнє зоз милима котри нас занавше зохабели. Оцец, дїду, покля ґод нас єст, и ти будзеш зоз нами у памяткох на час препровадзени зоз тобу. Зоз смутком у души и больом у шерцу од тебе ше одпитую дзивка Славка и унук Жарко Най ци Господь подарує вични мир и лєгку жем! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. марца наполнєл ше смутни рок як нє з нами

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. марца занавше нас зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ИРИНЕЙ КОЛОШНЯЇ (1939–2019) з Руского Керестура Пошол ши до вичносци, а тото цо остава то боляце чувство же це вецей нєт. Най це Бог благослови и да спокой твоєй души. Занавше ожалосцени, дзивка Весна зоз супругом Предраґом, унука Кристина зоз супругом Драґаном и сином Давидом, и унука Николина Вичная памят!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. марца наполня ше 40 жалосни днї як нє з нами наша мила баба и прабаба

ИРИНА КОЗАР народзена Пашо (1919–2019) з Руского Керестура У красних памяткох Вас чува унука Верица зоз супругом Предраґом, и праунука Яна Лукетово Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. марца наполнєл ше рок як ше преселєл до вичносци наш мили

МИРОНЬ ДУДАШ (1929–2018) з Руского керестура Памятку на нашого брата будземе ношиц навики у наших шерцох. його шестри Иринка и Сенка зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта TELENOR d.o.o. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву

34 РУСКЕ СЛОВО

застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 2” у Улїци Булевар ошлєбодзеня числа 33, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 4717, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

МИРОНЬ ДУДАШ (1929–2018) Твоя супруга Меланка и наймилши Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR ELEKTROMONTAŽA” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя Проєкта „VIP MOBILE” d.o.o. Милутина Миланковича 1ж, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на жи-

вотни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС1482_01 НС_Нови_Сад_Променада_Rooftop” у Улїци Булевар ошлєбодзеня 119, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 900/18, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

29. МАРЕЦ 2019.

informator@ruskeslovo.com Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта TELENOR d.o.o. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Tелеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилГородска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта „Водообезпечованє населєня Боцке (перша зона водообезпечованя южно од драги IIA порядку 119” Ношитель проєкта ЯКП „Водовод и канализация” Масарикова 17, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Водообезпечованє населєня Боцке (перша зона водообезпечованя южно од драги IIA порядку 119, на катастерских парцелох чс. 1064, 896, 1071, 1070, 1065, 901, 1077, 1085/4, 1087/3, 1101, 1086/7 1087/1, 1086/1, 1088/3, 1089, 1090, 1092, 1095, 1098/2, 1098/1, 1099, 1118, 1115/1, 1108/1, 1107/1, 1104, 1103/3, 1102/4, 1102/5, 1121/4, 1114, 1116, 1117, 1119, 1142, 1122/1, 1105/4, 1102/1, 1122/2 и 1121/1 шицко у К.О. Лединци, Город Нови Сад, и на катастарских парцелох чс. 74, 3973, 82, 91/17, 78, 158, 159, 3974/1, 130/7, 129, 127/2, 126/7, 126/8, 125/5, 259/5, 259/9, 259/10, 259/11,

вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар ошлєбодзеня 3” у Улїци Турґенєва 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 6900/26, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. ней телефониї „НСУ 268/НСЛ268 НС – ТЦ Променада” у Новим Садзе, у улїци Булевар ошлєбодзеня 119, на катастерскей парцели число 900/18, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. 259/12, 260/3, 260/1, 260/2, 261, 262, 263/1, 263/2, 266/4, 266/3, 266/6, 266/7, 266/8, 266/9, 266/10, 266/17, 266/13, 266/12, 266/16, 266/15, 382/1, 130/1, 130/2, 130/3, 130/4, 128/6, 127/1, 124/11, 125/7, 259/13, 277, 269/9, 265/5, 265/8, 269/1, 273, 287/8, 272, 271, 270, 269/2, 282, 3972, 4006, 121/2, 121/1, 52/7, 102, 104/5, 104/6, 55/5, 71/1, 68/19, 69, 70/17, 86/1, 83/4, 131/3, 144/2, 136/2, 148/5, 140/5, 137/26, 70/16, 70/9, 70/15, 63/15, 63/6, 63/14, 64/15, 64/1, 62/5, 61, 62/13, 52/1, 150/5, 143/1, 149, 143/1, 70/6, 67, 70/14, 64/18, 65, 58, 59, 56/2, 55/4, 55/6, 53/1, 54/2, 53/2, 70/18, 64/14 шицко у К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. марца 2019. року принєсла ришенє число VI501-108/19 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за общи роботи Улїца Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-2953

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за социялну и дзецинску защиту Улїца Жарка Зренянина чс. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-2700/лок. 122

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє службенїцкого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за общи роботи Городу Нового Саду Роботне место: курир у Оддїлу за ме сни канцелариї, референт пиятей файти роботних местох, єден окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзенoго роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за общи роботи

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за социялну и дзецинску защиту Городу Нового Саду Роботне место: окончователь за канцеларийни роботи у Управи за додаток за дзеци, хтори розподзелєни на роботне место висши референт, єден окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за социялну и дзецинску защиту

ОБВИСЦЕНЄ

29. МАРЕЦ 2019.

ОБВИСЦЕНЄ

* дзе цо будзе *дзе цо будзе *

У ЗАВОДЗЕ НА НЄДЗЕЛЮ ПРЕМИЄРА ОСТАТНЄЙ ВИДЕО-ПРИПОВЕДКИ Штварта и остатня видео-приповедка, котра ше реализує у рамикох проєкту„Учме вєдно руски язик: Читай ми!“ будзе на нєдзелю, 31. марца на 12 годзин у Заводу за културу войводянских Руснацох. Як и потераз, после емитованя видео-приповедки, на тот завод „Шнїгочки”, будзе орґанизована тематична креативна роботня. ***

ТЕМАТСКА ЖУРКА „90’s PARTi” У ДЮРДЬОВЕ Младеж з Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” на соботу, 30. марца орґанизую нову тематску журку „90’s PARTi”. Уходїнца на журку будзе 100 динари, а Журка ше отрима у просторийох Дружтва, почина на 21 годзин.

ИНФОРМАЦИЯ

МАЛИ ОГЛАШКИ

Национални совит Руснацох достал поволанку зоз служби Републичного защитнїка гражданох же би тей институциї були доручени биоґрафиї визначних Руснацох котри през историю на даяки способ допринєсли або доприноша розвою и афирмациї Републики Сербиї, а векшински народ можебуц нє зна же вони рускей националней заєднїци. Биоґрафиї мож послац на мейл Нацоналного совиту rusovit@mts.rs по 5. април.

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710 065/5088-433

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за будовательну жем и инвестициї Улїца Стевана Брановачкоґ чс. 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4889-158

ОБВИСЦЕНЄ

о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Городскей управи за будовательну жем и инвестициї Городу Нового Саду Роботни места: окончователь за урбанистичне планованє, хторе розподзелєне на роботне место совитнїк, єден окончователь на нєодредзени час, окончователь за финансийне планованє и витворйованє буджета, хторе розподзелєне на роботне место совитнїк, єден окончователь на нєодредзени час, окончователь за запровадзованє поступку явних набавкох, хторе розподзелєне на роботне место совитнїк, двоме окончователє на нєодредзени час, окончователь за планованє и провадзенє набавки, хторе розподзелєне на роботне место совитнїк, єден окончователь на нєодредзени час, и окончователь за оперативни роботи и евиденцию занятих, хторе розподзелєне на роботне место совитнїк, єден окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзених роботних местох мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за будовательну жем и инвестициї Городу Нового Саду

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РУСИН ЗАТЕРАЗ БЕЗ ПОБИДИ ФК „Липар” – ФК „Русин” 4:0 (3:0)

ЛИПАР: стадион домашнєй екипи у Липару, патрачох коло 130. Делеґат змаганя бул Милан Филипович зоз Зомбора, судия Страхиня Пилич, помоцни судийове Милош Олуїч и Йован Єремич шицки троме зоз Кули. Жовти картон з екипи „Русина” достал Надь у 78. минути, а у процивнїцкей екипи тиж було лєм єдно опомнуце у 87. минути. Ґоли за Липар дати у 2, 16, 22, а автоґол Ланчужанин дал 71. минути РУСИН: Предраґ Маркович (Желько Орос), Веселинович, Голик, Ланчужанин, Малацко, Борис Орос, Оґнєн Маркович (Жарич), Катона, Дюканович, Бранкович (Надь), Стефан Кочиш. У осемнастим колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор ФК „Русин” одбавел змаганє у госцох процив ФК „Липар”, и по шицким було то найчежше и найгорше одбавене у ярнєй часци сезони. Нажаль, без ґолох на хасен Русина, и аж штири ґоли за процивнїцку екипу. Же змаганє будзе таке поражуюце за Русин могло нагаднуц уж на самим початку – перши ґол затресол Русинову мрежу такой на початку, уж у 2. минути, потим у 16, и у 22. минути. Перши три ґоли Липарчанє дали у бависку, а штварти их нєсподзивал. Штварти ґол бул автоґол Ланчужанина и резултат є погришного реаґованя, була то хвилька кед процивнїки мали нагоду за шлєбодне бице на Русинов ґол, котри з тей нагоди чувал Желько Орос, после калїченя ґолмана Марковича. Русинова позиция на таблїчки у лиґи тераз за ище єдно место нїжей, находзи ше на штвартим месце зоз 31 бодом и позитивну ґол розлику од 17 ґоли. Медзитим першопласовани

„Стари ґрад” з Бачкей Паланки ма 37 боди, другопласована „Славия” зоз Пиньвиц ноши 34 боди, цо исте число як и трецопласовани клуб „Крила країне”. После Русина на таблїчки на пиятим месце „Войводина” зоз Товаришева, а на шестим ЖАК зоз Зомбора, зоз истим числом бодох по 30. У случаю же даєдна екипа з тих двох у идуцим колє зазначи побиду, а Русин нєришени резултат, або пораженє, можлїве же керестурски фодбалере буду пласовани ище єдно место нїжей. У идуцим колє Русин дочекує дома фодбалерох „Будучносци” зоз Параґох. М. Дж.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ЗМАГАНЄ ЗАКОНЧЕНЕ З ВЕЛЬКИМ ИНЦИДЕНТОМ ФК „Пролетер” (Нєґошево) – ФК „Искра” 1:0

Нєґошево: стадион домашнєй екипи, стретнуце судзел судия Танович (Суботица). Подзелєни два червени картони, по єден обидвом екипом, а зоз екипи Искри червени картон достал Пєшивац. ИСКРА: Калинич, Дрляча, Дурутович (Иван), Сталевич, Дякович (Родич), Юрчук, Пєшивац, Малацко, Ґаґович, Ґубаш и Сердар. Змаганє у Нєґошеве означело нєспортске справованє и збуваня котри найменєй мали вязи зоз фодбалом. Нєспорт ске справованє домашнїх фодбалерох закончене зоз интервенцию полициї, а центарфор Искри, Радован Ґаґович, ноц препровадзел у шпиталю понеже дожил фрактуру носней косци. Фодбалере Пролетеру од початку змаганя бавели барз оштро, а у дзепоєдних хвилькох и прейґ гранїци дошлєбодзеного спортского справованя. Бавяче коцурскей екипи ше нє знашли

36 РУСКЕ СЛОВО

у таким бависку и нїяк ше им нє удало запровадзиц свойо бависко у такей гаотичней атмосфери. Зоз першого полчасу мож видвоїц єдну шансу Пєшивца, алє понеже тоту шансу премахнул, кара сцигла у остатнєй минути першого полчасу, кед госци дали ґол котри, як ше указало, бул и єдини на тим змаганю. У другим полчаше малочислени патраче провадзели исте бависко на терену. Домашнї мали даскельо шанси, алє ґолман Искри Калинич даскельо раз добре интервеновал, а Искра у тим периодзе мала ище єдну полушансу, котру Сердар нє вихасновал. Барз оштре бависко на даскельо заводи випровоковало бавячох Искри котри тиж почали бавиц дакус оштрейше, та у остатнїх минутох змаганя на єден старт Пєшивца домашнї бавяче почали на жеми копац до фодбалера Искри, а найгрубши конєц вицагнул Ґаґович котри прибегнул роздвоїц

фодбалерох Пролетера од Искрового бавяча, понеже го єден бавяч домашнєй екипи вдерел и зламал му носну косц. Ґаґовичови помогли у шпиталю у Бачкей Тополї, а окрем звиту зоз змаганя, направени и полицийни записнїк, та тот инцидент епилоґ достанє на судзе. Змаганє закончене зоз двома червенима картонами котри достали Пєшивац зоз Искри и Паунович зоз Пролетера. После того пораженя Искра страцела лидерску позицию на таблїчки котру знова превжала Войводина зоз Бачкого Ґрадишта, котра на дербию кола на домашнїм терену победзела Пролетер зоз Равного Села зоз резултатом 3:2. У шлїдуюцим колу Искра на домашнїм терену будзе бавиц процив екипи Сенти зоз истоменного ме ста. Змагнє почнє на 16 и 30 годзин. З. К. 29. МАРЕЦ 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

БАЧКА ОСТАЛА БЕЗ БОДОХ

ФК „Бачка 1923” – ФК „Фрушкогорски партизан” (Буковац) 0:1 (0:0) ДЮРДЬОВ: Стадион ФК „Бачка 1923” патрачох коло сто. Главни судия Алекса Ґраховац (Нови Сад), помоцни Тихомир Миланович (Нови Сад) и Дуня Вукчевич (Будисава). БАЧКА: Иґнїч, Драґан Тривунович, Маркович, М. Деянович, Вуйович, Роґич, Петрович, П. Маркович, Баґич, Тривунович Душан, Ґелич. Були два замени и обидва у другим полчасу. У 55. минути вишол Роґич, а вошли Любомир Тривунович и у 90. минуту вишол М. Маркович вошол С. Тривунович. У 16. колу, а першим ярнїм стретнуцу у Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, ФК „Бачка 1923” на своїм терену привитала екипу ФК „Фрушкогорски партизан” зоз Буковцу. То екипа котра єшеньску часц першенства закончела на трецим месце на таблїчки зоз 29 бодами. Бачка єшеньску часц першенства закончела як шестопласована зоз 23 бодами.

ВИБРАНИ НОВИ СЕКРЕТАРЕ Од тей часци першенства секретар дюрдьовского ФК „Бачка 1923” будзе Пера Топчиов зоз Дюрдьова, дакедишнї фодбалер, фодбалски судия и делеґат. – Волали ме з Управи Клуба же бим помогнул у оперативней и технїчней часци. Пристал сом, понеже познам тоту роботу. Бавел сом за ФК „Юґович” Кач, ФК „Цемент” Беочин, ФК „Борац” Шайкаш, ФК „Сириґ” Сириґ, ФК „Звезда” Нови Сад. Найвекши успих мой була друга лиґа зоз беочинским клубом – гварел нови секретар Топчиов.

Госци були лєпши у першим полчасу, алє ґол им ше удало реализовац аж у другим полчаше кед и Бачково бавяче почали моцнєйше нападац. Ґенерално патрено Бачково бавяче слабше бавели, бо у тиму векшина були младши бавяче зоз менєй искуства у першенствених змаганьох. Таки розпорядок моци на терену вихасновал госцуюци тим, чий бавяч ґол дал у 69. минути. На змаганю видати три опомнуца, шицки за оштрейши старт, медзи нїма єдно опомнуце достал домашнї бавяч. Делеґат Ґоран Накомчич нє мал зауваги на орґанизацию стретнуца. По сле того стретнуца ФК „Бачка 1923” остала на истим, шестим месце, зоз 23 бодами, кельо мала и на законченю єшеньскей часци першенства. У шлїдуюцим, 17. Колє, Бачка будзе паузирац, а у 18. колє 7. априла на 16.30 годзин на своїм терену будзе бавиц зоз ФК „Омладинац” зоз Степановичева котри у тей хвильки остатнї на таблїчки, на петнастим месце зоз осем бодами. Статистика екипи Омладинца така: два побиди, дзешец страцени стретнуца и два зоз нєришеним резултатом. С. С.

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ

ГАЙДУК ЗАСТАНОВЕЛ ОФК „БИКИЧ”

У 17. колє Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, бавени дерби екипох з верха таблїчки у Вишнїчеве у општини Шид у хторим домашнї Гайдук победзел ОФК „Бикич„ зоз 2:1. У Чалми у општини Сримска Митровица домашня Слоґа страцела од екипи ФК „Обилич 1993” зоз Куковцох зоз резултатом 1:0. На таблїчки и далєй на першим месце ФК „Донї Срем 2015” зоз 41 бодом. ФК „Обилич 1993” тераз треци зоз 38 бодами, Гайдук треци зоз 37 бодами, Крушедол штварти ма 33, а ОФК „Бикич” пияти зоз 31 бодом. 29. МАРЕЦ 2019.

У 18. Колє, на нєдзелю, ОФК „Бикич” дочекує Крушедол, Фрушка гора будзе бавиц процив Гайдука, а ФК „Обилич 1993” привита екипу ФК „БСК”. Зоз стретнуцами 12. кола на нєдзелю почина ярня часц першенства у Општинскей фодбалскей лиґи Шид. Буду бавиц ФК „Напредак” процив ФК „Ґраничар”, ОФК „Бинґула” привита Сримец з Беркасова, а Синдєлич дочекує Єдинство (Лю). ОФК „Бачинци” буду домашнї Єдинству (М), Борец будзе бавиц процив Єдноти, а Омладинєц процив екипи ФК „Ердевику 2017”. Вл.Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ 28. СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” ТУРНИР У КОШАРКИ „ТРИ НА ТРИ”

ДЮРДЬОВЧАНЄ БУЛИ НАЙЛЄПШИ У рамикох 28. Спортских бавискох „Яша Баков” внєдзелю, 24. марца, у фискултурней сали Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове отримане спортске змаганє у кошарки „три на три”. На тим, другим по шоре змаганю СБ у тим року, змагали ше седем екипи зоз шейсцох наших местох з Войводини и Републики Горватскей Пише: Сандра САЛАМУН

юрдьовске Дружтво прешлого викенду було седми раз домашнє у змаганю у кошарки „три на три” и помали здобува традицию у тим. Орґанизация добра медзи иншим и прето же маю добре сотруднїцтво зоз Основну школу чийо представителє вше дзечнє уступя про стор за змаганє котри и вецей як адекватни. Вельку потримовку даваю и члени Управного одбору дюрдьовского Дружтва котри у тей дисциплини поряднє зазначую добри резултати. – Мило ми же млади маю дзеку бавиц за дюрдьовске Дружтво, гоч медзи нїма єст и тхи котри нє члени. Спочатку ше и страши Дюрдьовчанє змагали у кошарки, тераз уж менєй, поно сую ше же им чежко бавиц пре болї у ногох, похребцини и подобне. Я нє тримам же треба же би одуставали, бо кед можем я зоз пейдзешат трома роками и ище и достац медалю, вец можу и вони, лєм треба дзека – гварел Звонко Салаґ зоз Дюрдьова, член Управного одбору Спортских бавискох „Яша Баков”. Перши два ме ста и того року завжали домашнї. Перше ме сто Културно-уметнїцке дружтво „Тарас Шевченко 1” у чиєй екипи були: Марко Радишич, Раде Дуякович, Филип Ко стич и Урош Дуякович. Друге ме сто Културно-уметнїцке дружтво „Тарас Шевченко 2”, а у екипи бавели: Марко Шош, Милан Данґубич и Милош Петрович. Треце место, як и прешлого року, освоєла екипа Спортского дружтва „Русин” зоз Руского Керестура у котрей бавели: Борис Еделински, Иван Дудаш, Себастиян Няради и Янко Хома. – У Дюрдьове маме барз добри условия за кошарку „три на три”, а домашнї ше наисце вше намагаю добре

дочекац госцох. У тим змаганю маме вше красне число екипох цо гутори же баскет популарни. На паузи фино видзиц же бавяче нє виходза зоз сали, алє провадза и патра хто як бави – гварел Янко Хома зоз Руского Керестура, подпредидатель Управного одбору Спортских бавискох „Яша Баков”. ЗМАГАЛИ ШЕ И У РУЦАНЮ ТРОЙКОХ

У кошарки „три на три” змагали ше ище штири екипи. Штварте место завжала екипа „Петровец” зоз Петровцох зоз Републики Горватскей за котру бавели: Томислав Гаргаї, Ґоран Голик, Даниєл Вашаш и Звонимир Ерделї. Пияте место екипа „Папивинґ” доо зоз Вербасу бавели: Иван Папуґа, Звонко Салаґ, Ненад Врбашки и Сашенька Дьордєвич. Шесте место екипа „Искра” зоз Коцура за котру бавели: Златко Колєсар и Михайло Чордаш. Седме место завжала екипа зоз „Руского културного центру” з Нового Саду у котрей бавели: Александар Човс, Владимир Иван, Александар Исаков и Мирослав Такач. Зоз екипу у котрей було менєй бавячох, процивнїцки тими були солидарни, та и вони Найлєпши у екипним змаганю КУД „Тарас Шевченко 1” з лїва на бавели з истим числом бавячох. право Филип Костич, Раде Дуякович, Урош Дуякович и Марко Радишич

38 РУСКЕ СЛОВО

29. МАРЕЦ 2019.

sport@ruskeslovo.com

У поєдинєчним змаганю у руцаню тройкох змага ли ше седемнацецеро змагателє. Руца ло ше по дзешец лабди зоз пейц позицийох. Шицки три ме ста завжа ли Дюрдьовчанє – перше ме сто Фи лип Ко стич, дру ге Урош Дуякович и треце ме сто Звонко Са лаґ. Шлї ду ю це зма га нє у ра ми кох 28. Спорт ских ба ви скох „Яша Ба ков” буд зе у стол ним те ни су на нєд зе лю, 14. апри ла, у Шид зе. ИЩЕ ВШЕ ШЕ НЄ ЗНА ЯКИ БУДЖЕТ СПОРТСКИХ БАВИСКОХ Управни одбор СБ „Яша Баков” у нєзавидней ситуациї понеже, гоч конєц марца ище вше нє знаю чи їх акивно сци буду финансийно потримани од нашого Националного совиту котре потераз поряднє потримовал їх орґанизациї. – На щесце маме кущик средства за ище єдну орґанизацию котра будзе у априлу, а по сле того нє знаме цо будзе. Средства даваме домашнїм за треци пол час, одно сно за ко стиранє по сле змаганя и за награди. Мож видзиц на каждим змаганю же кельо тоти друженя знача бавячом. Обнавяю ше познаства, здобуваю нови або ше стретнє родзина... У цеку рока маме коло тринац змаганя и на нїх ше сходза медзи штиристо пейдзешат и пейцсто змагательох – гварел Звонко Салаґ, член УО СБ. Концом рока на рочней скупштини СБ „Яша Баков” би мала буц и виберанкова скуп штина Управного одбору СБ и других целох и функцийох штиророчного мандату. – До култури ше вельо уклада и так треба, алє треба мац у оглядзе же нє кажде зна, або люби шпивац, танцовац або участвовац у културних змистох. Маме и тих котри любя спорт и таким би требало оможлївиц же би робели тото цо любя. Думам же ше нє водзи рахунку о спорту, вон якош дрилєни на бок. Треба дац векшу потримовку и увагу на спорт и у нашей заєднїци, бо нєдармо гваря же у здравим целу здрави дух – гварел подпредсидатель Янко Хома.■ 29. МАРЕЦ 2019.

ПИОНИРСКА СЕЛЕКЦИЯ ФК „РУСИН”

МЛАДИ ХТОРИ ОБЕЦУЮ Попри першого тиму ФК „Русин”, у клубу ше активно роби и зоз пионирами. Прешлих двох викендох зазначени добри резултати и у младшей и у старшей катеґориї. Внєдзелю, 24. марца, на русиновим Ярашу старши пионире (народзени 2004. и 2005. року) бавели порядни змаганя у своєй окружней лиґи процив пионирох ФК „Гайдук” зоз Кули. Змаганє медзи ФК „Русин” – ФК „Гайдук” закончене з резултатом 5:0 (1:0). Ґоли дали: М. Надь, Н. Ковачевич, А. Тома, А. Шайтош и Д. Провчи. Од 12 екипох у своєй ґрупи у лиґи, русиново пионире ше находза при верху таблїчки, а їх бависко наисце обецує вельо. И статистика гутори надосц, бо тидзень пред тим победзели и сивецких пионирох зоз резултатом 5:1, a на идуцу нєдзелю бу-

ду госци у Бачким Ґрачцу процив тамтейших пионирох. Источашнє ше активно роби и зоз младшима пионирами (народзеним 2006. и 2007 року) за котрих ище вше нє предвидзене змаганє у лиґи, алє озбильно бавя приятельски змаганя зоз своїма парняками. Всоботу 23. марца, бавели у Червинки и победзели з резултатом 4:1, а тидзень пред тим дома процив истей екипи и зазначели побиду 4:0. М. Дж.

21. МЕМОРИЯЛНИ РУКОМЕТНИ ТУРНИР ШТРЕДНЬОШКОЛЦОХ У ВЕРБАШЕ

ЗДОГАДОВАНЄ НА ПРОФЕСОРА ПЕТРА АЧАНСКОГО

Стредня фахова школа „4. юлий” у Вербаше стреду, 27. марца, була домашня Мемориялного турнира у рукомету за школярох стреднїх школох. Турнир ше у континуитету отримує 21 рок, свойофайтови є здогаднїк на професора физичного воспитаня Перицу Ачанского хтори страдал у тренспортним нєщесцу.

Того року на турнире участвовали екипи младих рукометашох зоз Штреднєй школи „22. октобер” зоз Жаблю, Штредня фахова школа зоз Червинки, Ґимназия „Жарко Зренянин” зоз Вербасу и домашня школа „4. юлий”. Турнир хтори орґанизовани на здогадованє на професора физичного воспитаня и успишного спортисти Ачанского, отворел славни рукометаш зоз Вербасу Зоран Пузович. Рукометаше ше змагали у гали Центра за физичну културу „Драґо Йовович” у Вербаше, а побиднїк була Штредня фахова школа „4. юлий” зоз Вербасу. Vrbas. net

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВЕЛЬКЕ ИНТЕРЕСОВАНЄ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПУБЛИКИ ЗА ПРЕДСТАВУ ”ПОТВОРИ” ЗОЗ НОВОГО САДУ

РОК LXXV ЧИСЛО 13 (3830) НОВИ САД, 29. МАРЕЦ 2019.

■ ЛИТЕРАТУРНЕ СЛОВО: ПОЕЗИЯ И КРИТИКА

Фото: Любомир Дудаш

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ 51. ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ Фотоґрафия: 0013P-б(1)