Ruske slovo 13

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОБЛЇВАЧЕ ЯК ДАКЕДИ – И НА ПАРАДНИМ КОЧУ

РОК LXXII ЧИСЛО 13 (3674) НОВИ САД, 1. AПРИЛ 2016. РОКУ

■ З ДРУГОГО БОКУ ТВОРЧОСЦИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: С. Надь и Лю. Дудаш

На Други и Треци дзень Велькей ноци, ходзи ше по облїваню. У Руским Керестуре, гоч було досц жимно, хлапци и леґинє ходзели облївац, та даєдни дзивчата цо нє чекали облївачох у обисцу, були обляти и на драже. Окрем на оквецених бициґлох, по облїваню ше ходзело и на парадним кочу.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПАСХА ПО

ГРИГОРИЯНСКИМ КАЛЕНДАРЕ

Фотоґрафия: K006a_0142P

ЗАПИСОВАНЄ ЗОЗ ШВЕТЛОСЦУ ширше, та по Владимира Даду Колєсара котри, нажаль, нє сцигол войсц до диґиталней ери фотоґрафиї, алє и др Звонимира Сакача, др Дюру Мученския, Дюру Виная як сновательох Фото-кино клуба „Петро Ризнич Дядя”... Од часу кед чловек каменей епохи у розвою, полусхилє- Вшелїяк, було и вельо вецей и мена, и людзох. Спомини, почал рисовац, мальовац, у пещерох Алтамири, Ла- нам лєм найблїзших зоз котрима сом робел, и так уж ско, та и вшадзи индзей, озда єдини и приоритетни циль точни и полни 50 роки. сцел зохабиц, окрем ґенох одн. хромозомох власней Шицки вони, слава Богу, зохабели тирваци шлїд и докуєдинки, и дацо тирваце – шлїд власного жица, роботи, мент часу у котрим и валал роснул и розвивал ше. Нам на дїлованя, а охабиц го потомком... потїху и радосц, кед же зме то заслужели, а можебуц анї нє. Фотоґрафия лєм єдини розумни шлїд таких еволутив- Фотоґрафия постала каждодньовосц у обисцу, шведок них, технолоґийних, наукових и културолоґийних цекох. одрастаня ґенерацийох, шмиху и слизох, розходох... Превельо прешло од давного 1826. року, од camera ob- Усудзуєм ше повесц – Знєважуєме ю у єй основней scura, по Нипсеа, Даґера и безчислених шлїдбенїкох и функциї. Зазначиц „зоз шветлосцу” цошка, цо у тей хвипочитовательох такого льки, нє важне кому, будокументованя часу, ло значне, миле и нєобНє мож заобисц часц заслугох у очуваню хвилькох збуваньох и людского ходне, а... же би ше и вешеля, смутку, радосци, та по каждодньовосц уплїва на шицок швет после рокох, и рокох Осифа и Йовґена Бруґошових, Будинскових, коло себе и у себе. указало унуком и прауМихала Биркаша котри старчел и по цалей кулскей Нє у значеню рокох, нуком їх коренї, арґуопштини и ширше та по Владимира Даду Колєсара алє у розвою од трапементовано и зоз найвикотри, нє сцигол войсц до диґиталней ери зней роботи у цмих кородостойнєйшим мофотоґрафиї, алє и др Звонимира Сакача, морох, блїсканє маґнежлївим документом. др Дюру Мученския, Дюру Виная як сновательох зиюмових „блицох” и Фотоґрафию! Фото-кино клуба „Петро Ризнич Дядя” вецей минутового шедДумам, и твердзим, же зеня за „сликованє” мито нє лєм вше вецей руюци „як покойни”, по полароиди. Од бакарних и склє- особне становиско, алє и становиско медийох и медийних няних плочох по целулоиди, та по нєшкайши камери и хижох. Даремно потвердзене же „єдна слика бешедує вефотоапарати змесцени у телефону, на каждим углє, на цей як тисяч слова”... семафору, предавальнї, крижних драгох... Рахунок виплациме сами. Нє досц знац лєм прициснуц Мал сом чесц и задовольство закончиц школу за фоторе- єдну ґомбичку, лєбо иконку. О фотоґрафиї ше муши стапортерох тедишнього югославянского Института за но- рац як о малим дзецку. Шицок процес зазначованя муши винарство у класи Томислава Петернека. Знам же и по- буц одробени озбильно и професийно, та гоч то и слика сле 50 рокох зоз фотоапаратом, ище вше єст вельо того за власне хаснованє и документацию. До и процив слунцо нє знам, алє ка сликовац – нє вредзи. учим ше и далєй. Поведзене нєраз, а вредзи и нєшка, кед нє маш власни Каждого дня, а ар- архив, шицко ши робел даремно. Праве и то потвердзехиву власних и ве- нє затрацених сликох Даду Колєсара котри нїхто вецей лїх других фороґра- нє позбера и нє увидзи. Чкода, а нємерлїва... фийох наисце мам Чкода и же фотоґрафию уназадзує праве диґитална епои чувам, и за часи ха и вше туньша технолоґия. Нєшка ше сликує и процив котри нє увидзим... шветла, и процив розума. Направиш тисяч слики, та моДахто то будзе опа- жебуц же єдну и вредзи зачувац. Забуваме лєм же час нєтрац! вибежно преходзи, а нєзазначене истей хвильки щезло и Кед слово о Руским „нїґда вецей”. Препущене – препущене. Даремно нам и Керестуре, нє мож интернет кед сами нє почитуєме, алє анї нє дзелїме з разаобисц часц заслу- досцу єй велїчество и панство – Фотоґрафию... гох у очуваню хви- На глас лєм роздумуєм кельо бизме знали о нашей пралькох вешеля, историї кед би нє було Алтамири, лєбо Ласко пещери. смутку, радосци, та Нажаль, шведкове зме и витирвалей акциї обявйованя по каждодньовосц старих и виратованих фороґрафийох на бокох тей истей Осифа и Йовґена новинки, алє з ище векшим жальом мож заключиц и же Бруґошових, Бу- нєт реакциї... Чи зме забули предкох уж у другей ґенерадинскових, Михала циї, дїдох и баби? Сами себе зме найважнєйши? Гришка Биркаша котри у першим крочаю. старчел и по цалей Випатра же ствари наисце стоя праве так, як би нє трекулскей општини и бало.■ Пише: Любомир ДУДАШ, фотоґраф

2 РУСКЕ СЛОВО

1. АПРИЛ 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

ВИРА ■ Тижньовнїк 4–5. Представянє виберанкових лїстинох 6–7. Локална виберанкова хронїка

■ Нашо места 10. У Коцуре дзеци рисовали библийни приповедки 11. Роботна акция у церкви у Дюрдьове

■ Духовни живот 12–13. У Керестуре преславена Велька ноц

■ Економия 15. Потримовка парастом у општини Шид

■ Култура и просвита 17. Општинска смотра театралней творчосци у Сивцу 18–19. Пририхтованя за закончуюци испит у Дюрдьове

■ Мозаїк 20. На бал зоз Кракова до Керестура

■ Людзе, роки, живот 22–23. З другого боку творчосци – Михал Рамач 24–25. Стрeтнуце з Дудашовима з Руского Керестура

■ Информатор

26–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34–45. Резултати локалних фодбалских лиґох На насловним боку – Велька ноц у Руским Керестуре. Автор фотоґрафиї – Михайло Зазуляк.

У вельконоцних шветох превипитуєме себе и свойо дїла. Цо зме поробели добре другим? Яки зме були ґу заєднїци котра нас окружує? Прешли рок у рускей и ширшей грекокатолїцкей заєднїци наисце бул гумани – зберало ше помоц жертвом войни у України, будовало ше обисце у Коцуре, давало ше по наших местох за старих и нємоцних... Алє прешли рок, пре кризу и мири шпорованя, бул чежки и за професийну заєднїцу, окреме у медийох и култури. Нє оптимистични попатрунок по тим питаню и у блїзкей будучносци. У рускей заєднїци нам остава же бизме ше потримовали, же бизме, насампредз, чували людзох, роботни места, а окреме же бизме затримали млади образовани и фахово кадри при институцийох. Тиж так, мушиме зачувац продукти култури и институциї, окреме тоти котрим пре зменшанє финансийох грожи гашенє. Идея за стварянє „Рутен радия” би могла буц єдна од вариянтох як зачувац новинарох котри у приватизациї локалних медийох остали без роботи. Електронски верзиї виданьох по руски и вецей ентузиязму можу зачувац велї публикациї за котри єст вше менєй стредства. Тиж так, мушиме дакус ширше патриц на плоди култури. Фотоґрафия (о чим пише Любомир Дудаш у „Анатомиї”), филм (кратки, документарни, рисовани) – занєдзбани медиї у рускей заєднїци. Публикациї архитектури, публицистики, визуелних роботох – тиж єст поценко, або нїяк. А и по тим шицким ше мера скарб єдней култури... Хиби ище цошка у рускей заєднїци. Вира до себе. Асимилация придзе, народи ше меняю, претопюю... Алє у тей хвильки у котрей тераз жиєме, о чим писала Агнета Бучко Папгаргаї у єдней з колумнох „Руского слова”, потребна нам векша вира до заєднїци. Щира вира же тото цо робиме то добре, же нас збогацує и доприноши нашому културному єству. Вира иста така, як и до Бога. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

1. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

ПРЕДСТАВЯМЕ РЕПУБЛИЧНИ ЛЇСТИНИ

НАПРЕДНЯКИ, ДЕМОКРАТИ И СОЦИЯЛИСТИ ПЕРШИ У КАМПАНЇ Републична виберанкова комисия дотераз преглашела дзешец виберанково лїстини за виберанки посланїкох до Народней скупштини Сербиї 24. априла. Остатнї термин за придаванє виберанкових лїстинох за републични виберанки 8. април до пол ноци

Пририхтала: Редакция / портали

З

а парламентарни републични виберанки 24. априла перша преглашена лїстина Сербскей напредней странки „Александар Вучич-Сербия победзує” , на хторей 250 кандидати за народних посланїкох. Друга преглашена лїстина „За праведну Сербию-Демократска странка (Нова, ДСГВ, ЗЗС)” (246 кандидати); треца лїстина „Ивица Дачич-Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС)-Драґан Маркович Палма” (250 кандидати); штварта преглашена лїстина „Др Воїслав Шешель-Сербска радикална странка” (250 кандидати); пията преглашена лїстина „Двери-Демократска странка Сербиї-Сандра Рашкович Ивич-Бошко Обрадович” (240 кандидати); шеста „Союз войводянских Мадярох-Иштван Пастор”, а як седма по шоре преглашена лїстина „Борис Тадич, Чедомир Йованович-Союз за лєпшу Сербию-Либерално-демократска партия, Лиґа социялдемократох Войводини, Социялдемократска странка” (250 кандидати). Як осма преглашена лїстина „Муамер Зукорлич-Бошняцка демократска заєднїца Санджаку” (99 кандидати), дзевята преглашена лїстина „СДА Санджаку-Др Сулейман Уґлянин” (29 кандидати), а дзешата лїстина „За шлєбодну Сербию – Завитнїки – Милица Дюрдєвич на хторей 66 кандидати за народних посланїкох. У тим чишлє представиме главни порученя и програмски напрямки и предвиберанково активносци перших трох преглашених лїстинох.

СНС Александар Вучич хтори и ношитель виберанковей лїстини и премиєр актуалней Влади Сербиї гласачом поручел же пред нїма борба за будучносц Сербиї хтора нє будзе лєгка. През представянє резултатох Влади хтору водзел у прешлим мандату, Вучич гварел же ше єй удало водзиц модерну и одвичательну политику, отверац нови роботни места и очувац положенє держави у швеце. Наявел нови инвестициї, вибудов инфраструктури и дальше намаганє же би Сербия постала держава як стабилни европски демократиї, хтори социялно одвичательни и безпечни. Лидер Партиї зєдинєних пензионерох Сербиї Милан Кркобабич, чия странка коалицийни партнер СНС, окреме визначел бриґу о старих и слабих як приоритети тей лїстини. По його словох, пензионере свидомо потримали рестриктивни мири Влади хтори за циль маю реформи и розвой. На конвенциї СНС у Лесковцу бешедовал и предсидатель Новей Сербиї Велимир Илич, хтори тиж на виберанковей лїстини СНС. Лїстина „За праведну Сербию-Демократска странка (Нова, ДСГВ, ЗЗС)” Лїстина формована коло Демократскей странки, дзе попри Новей и меншинского Демократского союзу Гор-

Лїстина „Александар Вучич-Сербия победзує” Лїстина Сербскей напредней странки предвиберанкову кампаню з порученьом „Зєдинєни можеме шицко” почала з митинґом у Сримскей Митровици, а после паузи пре позарядову ситуацию спричинєну з вилївами у централней Сербиї, предлужела у Лесковцу. Предсидатель

ватох Войводини, и реґионални Вєдно за Сербию, Жиєм за Країну и Вєдно за Шумадию, кампаню водзи з порученьом „Жиц нормално. Жиц тераз”. На конвенциї у Враню, дзе тота лїстина почала предвиберанково активносци, представена Виберанкова програма, у хторей понукнута визия за ришованє економских и социялних проблемох у Сербиї, хтори найбаржей потрафяю гражданох провинциї. Источашнє, як визначел предсидатель ДС Боян Пайтич, то праве обласци у хторих нєшкайша власц найбаржей знєверела обецунки гражданом Сербиї.

4 РУСКЕ СЛОВО

1. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК ПОЛИТИКА У ДЕРЖАВОХ ГОРНЇЦИ: СЛОВАЦКА – Гваря же Сербия победзує, а ми ше питаме, кого? Нєшка зме медзи найхудобнєйшима державами у Европи, и наслабша економия у реґиону. Маме найменши плаци, найнїзши пензиї и найменши рост бруто продукту. Шицки нас обегли. Кед то побида, цо вец пораженє? Поражени лєм ми, гражданє хтори закончовали школи и ремесла, чийо дзеци сцекаю до швета. Професоре цихо пред плаґияторами, новинаре клєча, а криминалци подписую автограми. Прето муша одвитовац – поручел Пайтич у Враню. и повторел же лїстина ДС „За праведну Сербию” найозбильнєйши опонент актуалней власци. Лїстина „Ивица Дачич-Социялистична партия Сербиї (СПС), Єдинствена Сербия (ЄС)-Драґан Маркович Палма” Урядову предвиберанкову кампаню Социялистична партия Сербиї почала з конвенцию на новосадским СПЕНС-у, на хторей єй предсидатель Ивица Дачич представел идеї тей

странки и поволал гражданох же би 24. априла гласали за коалицию СПС-Єдинствена Сербия. Важна тема виберанковей програми СПС и Войводина: – Наша коалиция єдини ґарант же у Войводини превладаю моци хтори ше закладаю за єдинствену Сербию. Войводина Сербска автономия, вона автономия у Сербиї, а нє процив Сербиї и вше така будзе – гварел Дачич. По його словох, СПС партия хтора виправела гришки з прешлосци, а нєшка є єдина хтора шлїдзи здобутки и идею социялизма. Вон визначел же ше будзе закладац же би Сербия була держава социялней правди, та же найлєпша препорука за СПС и Єдинствену Сербию то праве їх робота на терену. На митинґу бешедовали и предсидатель Покраїнского одбору СПС Душан Баятович и предсидатель Єдинственей Сербиї Драґан Маркович Палма. Поволуюци присутних же би гласали за тоту коалицию, Дачич гварел же ше „жем бранї нє лєм з оружийом, алє и зоз шерцом и пирком, односно з клайбасом на виберанкох”.■ 1. АПРИЛ 2016.

Преглашенє Влади Словацкей (Фото: Уряд ВС)

КОАЛИЦИЙНА ВЛАДА Нова Влада Словацкей хтору ознова будзе водзиц Роберт Фицо, прешлого тижня пришагала пред предсидательом Републики Андрейом Киском. Централну позицию у новей Влади и далєй будзе мац Фицова партия „СМЕР – социялна демократия” хтора на парламентарних виберанкох 5. марца достала 49 од 150 посланїкох кельо ма словацка Народна скупштина. Алє, СМЕР у Влади нє будзе сам, як у прешлим мандату – резултати виберанкох диктую же вивершну власц у Словацкей штири шлїдуюци роки будзе окончовац коалицийна Влада у хторей менши партнере твардо национална Словацка народна странка (СНС) чий лидер, Андрей Данко, постал предсидатель Парламента, млада партия правого центра „Мрежа” (#SIEŤ), як и странка мадярскей националней меншини у Словацкей Мост (MOST-HÍD). У Влади хтора ма 15 членох, СМЕР затримал ключни ресори у привреди и финансийох, як и подпредсидательски места, алє значни задлуженя припадли и коалицийним партнером. Словацка народна странка достала ресори охрани, польопривреди и образованя, Мост судство и еколиґию, а Мрежа министерство реґионалного

розвою. Нєстранково опредзелєни Мирослав Лайчак и у тим мандату останє министер вонкашнїх дїлох. Кед слово о потримовки у Парламенту, СНС ма 15, а Мрежа и Мост по 10 мандати, цо значи же кажди партнер може звалїц Владу. Медзитим, нєвигодни розпорядок мандатох може значиц и стабилну Владу чия политика формулована през догварку и компромис, понеже одвичательносц подєднак розподзелєна медзи шицкима партнерами, без огляду на число посланїкох. Аналитичаре оценюю же найвекше препреченє за функционални компромис може буц праве премиєр Роберт Фицо хтори у прешлим периодзе звикнул водзиц Владу сам, а важи за политичара хтори нєдзечнє слуха совити. Питанє и як СНС хтора скорей часто була виключна спрам улоги меншинох у дружтве свою политику присподоби ґу новим обставином хтори накладаю сотруднїцтво з мадярску политичну странку. На другим боку, Мрежа ше представя як странка хтора повязує опциї, а Мост, окрем же ше заклада за права мадярскей заєднїци, инсистує на вибудови толерантного и мултикултурного дружтва, та достава потримовку и од других меншинох. И. С.

РУСКЕ СЛОВО

5

ТИЖНЬОВНЇК

ЛОКАЛНА ВИБЕРАНКОВА ХРОНЇКА

ШИЦКИ ЛЇСТИНИ РАХУЮ НА ДОВИРИЄ ГЛАСАЧОХ Политични странки, коалициї и ґрупи гражданох у локалних самоуправох дзе у значнєйшим чишлє жию Руснаци, помали придаваю лїстини за участвованє на виберанкох за нови зволаня општинских скупштинох хтори вєдно з парламентарнима и покраїнскима, буду отримани 24. априла Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

З

атераз у фокусу придаванє и преглашованє лїстинох, а прави предвиберанково активносци на терену ище нє почали у полним обсягу. ОПШТИНА КУЛА За локални виберанки за вибор 37 одборнїкох до Скупштини општини Кула по заключенє того числа наших новинох Општинска виберанкова комисия преглашела шейц виберанково лїстини. Як перша преглашена лїстина Сербскей напредней странки „Александар Вучич-Сербия победзує”, на хторей 37 кандидати за одборнїкох, друга преглашена лїстина „Союз войводянских Мадярох”, на хторей 13 кандидати; треца лїстина „Єдинствена Сербия-Драґан Маркович Палма”, на хторей 37 кандидати, штварта преглашена лїстина „Проф. др Велибор Васович-Социялистична партия Сербиї”, на хторей 30 кандидати, и як пията преглашела лїстина з назву ЛСВ (Лиґа социлядемократох Войводини)-Ненад Чанак-Желєна еколоґийна партия-ЖелєниДеян Булатович”, на хторей 14 кандидати за одборнїкох. Окрем на лїстини Союзу войводянских Мадярох, на других штирох дотераз преглашених кандидати за одборнїкох и Керестурци, та так на лїстини „Александар Вучич-Сербия победзує” шеста Мария Шепински (1953, пензионер), седемнасти Владимир Варґа (1980, дипл. економиста), двацец осми Александар Кочиш (1976, поднїматель) и трицец штварта Єлена Сивч (1987, професорка ґеоґрафиї). На лїстини „Єдинствена Сербия-Драґан Маркович Палма” двойо Керестурци – дванаста Марина Преґун (1988, воспитачка) и трицец шести Михайло Сопка (1965, роботнїк), док на лїстини „Проф. др Велибор Васович-Социялистична партия Сербиї” штверо Керестурци - дванаста Наталия Ґовля (1963, проф. класней настави), тринасти Славко Надь (1966, проф. класней настави), двацец други др Ярослав Колбас (1973, лїкар общей медицини) и двацец седма Весна Макаї (1979, кухарка). На лїстини ЛСВ-Ненад Чанак-Желєна еколоґийна партия-Желєни-Деян Булатович” перша Олена Папуґа

Представянє лїстини СНС ,,Сербия победзує-Александар Вучич” у Сивцу

6 РУСКЕ СЛОВО

(1964, проф. руского язика и литератури), а Владимир Бодваи (1967, польопривреднїк) єденасти на тей лїстини. Як шеста преглашена лїстина Коалициї Демократскей странки-Вєдно за Сербию, з назву „Сиґурно лєпше-Демократска странка, др Йован Янич”, на хторей 37 кандидати за одборнїкох, а медзи нїма и пецеро Керестурци – штварти Борис Шайтош (1974, роботнїк), дзевята Татяна Планчак (1969, поднїмателька), петнасти Юлиян Колошняї Ристо (1969, транспортни технїчар), двацец перши Янко Джуджар Цуки (1961) и трицец други Янко Хома (1992, абсолвент на Природно-математичним факултету). ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ Општинска виберанкова комисия Општини Жабель на остатнєй схадзки пияток, 25. марца, преглашела и дзевяту виберанкову лїстину за наступни локални виберанки за 31 одборнїцке место у Скупштини општини. Перша преглаше-

Трибина ЛСВ у Дюрдьове о польопривреди и положеню Войводини

на лїстина ґрупа гражданох „Чедомир Божич-Наша општина Жабель”, на хторей 31 кандидат, друга преглашена лїстина Сербскей напредней странки „Александар Вучич-Сербия победзує”, на хторей 31 кандидат, треца лїстина „Лиґа сoциялдемократох Войводини-Ненад Чанак”, на хторей 27 кандидати, а як штварта преглашена лїстина „Ивица ДачичСоциялистична партия Сербиї (СПС)”, на хторей 24 кандидати за одборнїкох у Скупштини општини. Як пията, коалицийна лїстина „Васа Злоколица-СПО, СНП, СДП Сербиї”, на хторей 13 кандидати, шеста лїстина „Ґрупа гражданохГражданска инициятива” з 31-им кандидатом, а як седма преглашена лїстина „Др Воїслав Шешель-Сербска радикална странка”, на хторей 14 кандидати за одборнїкох у СО Жабель. Лїстина коалициї „Демократска странка Сербиї-Сербски рух Двери”, хтора ма 11 кандидатох за одборнїкох до Скупштини општини, осма потвердзена виберанкова лїстина, а затераз остатню, дзевяту виберанкову лїстину преглашена „Демократска странка-Милорад Степанов-Ґиша”, на хторей єденацецеро кандидати за одборнїкох. 1. АПРИЛ 2016.

ТИЖНЬОВНЇК STANOVISKA

Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

JЕ SUIS... Лїстина „Час за шорових людзох” обєдинєла продемократски блок у Шидзе

Предвиберанково активносци у Општини Жабель уж почали, та у Дюрдьове прешлого пондзелку отримана трибина Лиґи социялдемократох Войводини на хторей бешедовали функционере у актуалней покраїнскей администрациї и функционере ЛСВ – секретар за польопривреду, водопривреду и лєсарство Бранислав Боґарошки, помоцнїк покраїнского секретара за образованє Александар Йованович, посланїца у Скупштини АП Войводини Нада Лазич, подпредсидатель Вивершного одбору ЛСВ Душко Радакович и предсидатель Општинского одбору ЛСВ Жабель Йован Панич. На трибини у просторийох Задружного дому бешедоване о проблемох у польопривреди, алє и о образованю, нєзанятосци, зменшаних пензийох, буджета АП Войводини и других актуалних темох. Боґарошки и други бешеднїки визначели же ЛСВ єдина странка хтора ше заклада за интерес Войводини. ОПШТИНА ШИД Политични странки у шидскей општини змагаю ше за 39 одборнїцки места кельо єст у зволаню Скупштини општини Шид. Коалиция коло Сербскей напредней странки ,,Сербия победзує-Александар Вучич” перша придала свою виберанкову лїстину хтору потвердзела Општинска виберанкова комисия. Окрем Сербскей напредней странки у коалициї и СДПС Расима Ляїча, Партия зєдинєних пензионерох Сербиї, Рух социялистох Александра Вулина, Сербски рух обнови, як и политична партия ,,Словаци напредок”. Перши на лїстини Предраґ Вукович, актуални поверенїк СНС у Шидзе хтори виявел же тота коалиция обчекує побиду на виберанкох. Друга на гласацким лїстку будзе Сербска радикална странка, а перши на лїстини Мирослав Нонкович, дипломовани правнїк хтори и на чолє Општинского одбору СРС. И радикалє наглашую же обчекую добри виборни резултати и же достаню довириє гражданох. Под числом три на лїстку будзе коалиция ,,Ивица Дачич- Социялистична партия Сербиї-Єдинствена Сербия Драґан Маркович Палма” хтора на лїстини ма 29 кандидатох, а перши на лїстини Деян Лоґарушич, асистент на Правним факултету. Кельо наиходзаци виберанки значни, обачиц и по тим же ше и на локалним уровню политични странки ґрупую. На локални виберанки за СО Шид вєдно виду Демократска странка (ДС) ,Лиґа социялдемократох Войводини (ЛСВ), Социялдемократска странка (СДС), Желєна еколоґийна партия-Желєни и Либерално демократска партия (ЛДП). Їх коалицийна лїстина ,,Час за шорових людзох” будзе штварта на гласацким лїстку, а перши на лїстини Живан Мирич, дипломовани економиста и предсидатель ОО ДС. На тей лїстини ДС, ЛСВ, СДС и Желєна еколоґийна партия-Желєни маю по дзевец, а ЛДП ма трох кандидатох. Як гварел Живан Мирич, тота коалиция демократски ориєнтованих странкох будзе моцна ,,проциввага” коалициї коло СНС, и прето обчекує же на виберанкох достаню довириє гражданох.■ 1. АПРИЛ 2016.

„Сочувство то нє кед богач зайдзе до худобней часци городу. Кажде може зблагац свою совисц кед з часу на час подарує дацо гевтим у потреби. Алє, чи сце дараз наисце почувствовали боль ближнього, нательо же постал ваш, кельо и його? То початок сочувствованя” Так наказовал Джес Муди, баптистични священїк з Америки познати ширцом швета. Можебуц то найлєпши опис лїхого и поверхового, а насампредз нєдошлїдного реаґованя дружтвених мрежох кеди ґод ше у швеце случа страшни подїї дзе нєвиновати людзе страдаю од тих цо пре прешвеченя лєбо идеолоґиї насилство и шмерц хасную як метод за обраховйованє з нєприятельом, лєбо нєистодумнїком. Нажаль, остатнї час пребарз часто доставаме повод за вияви сочувствия ґу нєвиним жертвом, алє з глави нїяк нє можем вибиц питанє же чи терористични акт у Авґанистану, Ираку, Либиї, Сириї, Ниґериї... наисце єднак чувствуєме як тот цо ше случи у Паризу, лєбо тераз у Бриселу. После Паризу и Бриселу, фейсбук профили зме фарбели до французкей „триколори”, а явни будинки ошвицовали до белґийских националних фарбох, алє скоро каждодньови терористични напади у Турскей оставаю скоро нєзамерковани. За остатнї кус вецей як мешац, терористи у Анкари забили 37 особи, у Истамбулу було пейц жертви, потвердзени 34 мертви у Бриселу, а затераз остатнї и найстрашнєйши напад хтори однєсол вецей як 70 животи, случел ше през Вельку ноц у Пакистану. Застрашуюци тренд хтори при каждому нормалному будзи обаванє – хто шлїдуюци и чи дахто наисце безпечни, и як тероризем постал каждодньова и состойна часц живота у Заходней Европи, хтора, мушим повесц, длуго була зачувана од того зла. Без намири же бим розмервйовал ґлобалну политику, факт же зме шведкове масовней миґрациї пре войни на Блїзким востоку и у Африки, хтори вше яснєйше доставаю вирски характер. Нашо сочувствиє з жертвами у Паризу и Бриселу розумлїве пре цивилизацийну и културну блїзкосц, алє нєдостаток истей кед слово о Турскей нє розумим, окреме понеже тота держава нєшка наисце бранї Европу. Най будзе же то ствар медзи муслиманами, хтора нам нє блїзка. Алє цо вец повесц кед знаме же у Лахореу главна мета були християнє хтори и так уж марґинализовани у держави строгого исламу. Париз и Брисел пошлїдок нашого нєдзбаня за Анкару, Бейрут лєбо Дамаск. Прето я нє квачим застави на Фейсбук профил. Як цо тероризем нє ма фарби, виру и нацию, нє треба же би их мала анї чловечносц.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПРЕКЛА ДАТЕЛЬНИ ДНЇ НА ФИЛОЗОФСКИМ ФАКУЛТЕТУ У НОВИМ САДЗЕ

УПОЗНАВАНЄ З ЯЗИКОМ И КАТЕДРУ Александер Мудри. Вони бешедовали о їх искуствох прекладаня, гришкох нєдошлїдносцох на котри находзиме у преложених творох. Янко Рамач бул у екипи котра преложела Нови завит и тераз преклада Стари завит, и присутних з конкретнима виреченями анимировал же би ше и вони уключели до прекладательней проблематики. Насампредз, на цо треба обрациц увагу, односно як почувствовац руски язик. На преподаваню о прекладательстве були и школяре Ґимназиї „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, котри ше на найлєпши способ упознали Одсеком за русинистику. То, у ствари, и циль Филозофского факултету, же би прейґ акциї „Отворени дзвери” зберал и пририхтовал будуцих студентох. Окрем руского язика, Прекладательни днї мали дванац роботнї о прекладаню и з нємецкого, мср Александер Мудри и проф. др Янко мадярского и словацкого язика. Рамач бешедую о искуствох прекладаня Дю. В.

У рамикох Прекладательних дньох на Филозофским факултету у Новим Садзе, котри були прешлого штвартку и пиятку на Одсеку за русинистику, преподаванє о прекладательстве отримали проф. др Янко Рамач и мр

СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

СИҐУРНЄЙШЕ ЗОЗ СОВИТОМ ЗА БЕЗПЕЧНОСЦ На СО Шид прилапени Оперативни план охрани од вилївох на подручу општини, основани и Совит за безпечносц општини и меновани члени цела на чолє з предсидательом општини Николом Васичом, як и програми дїлованя за 2016. рок явних и явно-комуналних подприємствох општини Пондзелок отримана схадзка Скупштини општини Шид з обсяжним дньовим шором, а одборнїки принєсли вецей значни одлуки. Насампредз, прилапели Оперативни план охрани од вилївох на подручу општини, а тиж сновали и Совит за безпечносц општини и меновали членох спомнутого цела на чолє з предсидательом општини Николом Васичом. Члени совиту, и представнїки локалней самоуправи, полициї, правосудства, Центра за социялну роботу и други. Совит основани насампредз пре актуални спокуси безпечносци понеже општина Шид погранїчна, як и пре спокуси актуалней миґрантскей кризи. Одборнїки прилапели и програми дїлованя за 2016. рок ЯКП „Стандард”, ЯКП „Водовод”, ЯП за квартельни услуги и будовательну жем и ЯП Завод за урбанизем. Тиж розпатрели и прилапели програми роботи Култур-

8 РУСКЕ СЛОВО

но-образовного центру, Дома здравя, Народней библиотеки „Симеон Пищевич”, Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович” – институциї култури од националного значеня Музею наївней уметносци „Илиянум”, Туристичней орґанизациї Шид и Установи за физичну културу и спортску рекреацию „Партизан”, а прилапели и финансий-

НОВА ОДБОРНЇЦА Гоч нєодлуга буду отримани и виберанки за локални парламент, на зашеданю пришло до пременкох мед зи одборнїками з шора Сербскей напредней странки. З оглядом же Срдян Малешевич од початку того рока меновани як директор Културно-образовного центра, його на место одборнїка заменєла Невенка Янкович, хтора дала шветочну пришагу.

ни план за 2016. рок Предшколскей установи „Єлица Станивукович-Шиля”. Одборнїки прилапели и финансийни плани за тот рок Месних заєднїцох Адашевци, Бачинци, Батровци, Бикич, Вишнїчево, Сот и Шид. У Шидзе ше предлужи роботи комуналного ушореня города, а у Бачинцох планую унапрямиц средства за законченє каплїци на теметове, ушориц дильови у хотаре и отримовац депонию. И у Бикичу планую ушориц ярки за одцеканє дижджовки и ушориц дильови у хотаре, а тиж ше планує и почац будовац карпатску хижу. И тото скупштинске зашеданє прешло у числених репликох и полемикох з боку одборнїкох опозициї, на два заводи давани кратки павзи, а раз схадзка и кратко прервана, же би бул утвердзени и обезпечени кворум за полноважне одлучованє. Вл. Дїтко 1. АПРИЛ 2016.

НАШО МЕСТА МИҐРАНТИ НА ПОДРУЧУ ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ПОМОЦ И ДАЛЄЙ СЦИГУЄ Гоч нє приходза нови миґранти до општини Шид, прешлого тижня у трох дочасових прилапююцих центрох и далєй були змесцени коло 700 особи. Вони нєпреривно доставаю поживу, здравствену защиту, средства за гиґиєну, шмати и обуй Без огляду же у тей хвильки нєт нових миґрантох, хтори на драги ґу Заходней Европи преходзели през општину Шид, на подручу тей погранїчней сримскей општини миґранти и далєй дочасово змесцени. Их число ше меня, а по остатнїх податкох, прешлого тижня, их було коло 700 у трох дочасових прилапююцих центрох. Дзеци, жени и ца и други. Нєодлуга миґранти достаню и окремни иденхлопи змесцени на Принциповцу, блїзко при гранїци з Ре- тификацийни документи з фотоґрафию подобни як особпублику Горватску, потим у будинку дакедишнєй клальнї ни карточки же би ше их могло идентификовац, док преи месовей индустриї „Срим”, просто гайзибанскей станї- буваю на тим подручу – гвари Ивица Йович, секретар ци у Шидзе, а тиж су змесцени и у прилапююцим центре Червеного крижу у Шидзе. у дакедишнїм мото-готелу при АдаМиґранти нєпреривно маю и здравшевцох. стве ну защиту. Як нам гварел др КрСУЧАСНА КУХНЯ Як гваря у Червеним крижу у сто Куреш, директор Дома здравя у Шидзе, вони и далєй нєпреривно поПо штредок априла требало би буц Шидзе и главни координатор медимагаю миґрантом и даваю им єдзе- закончене адаптованє просторийох и цинских службох хтори задлужени за нє, средства за гиґиєну и шмати и монтированє опреми новей, сучасней медицинску помоц, окрем екипох Дообуй. Народней кухнї у Шидзе, а источасно, ма здравя миґрантом помагаю и дру– Шицку помоц хтору достанєме окрем за социялно угрожени особи, ги здравствени орґанизациї и так будпрейґ Червеного крижу Сербиї роз- пожива ше будзе рихтац и за миґран- зе потамаль док миґранти буду на тим подзелюєме миґрантом спрам дньо- тох. подручу. Кухня будзе у дакедишнєй польових потребох на терену. Тиж и далєй Од самого початку миґрантскей активни и други гуманитарни орґа- привредней апатики, же би ше ю кризи и Каритас помага миґрантом. низациї як цо то „Човеколюблє”, по- адаптовало помагаю иножемни дона- Мирислав Мохнацки хтори роби як тим Каритас хтори помага од самого торе прейґ Червеного крижу Сербиї. вожач комби превозки и задлужени є початку миґрантскей кризи, вец гу- Адаптованє кошта коло 25 000 еври, а за дистрибуованє помоци гвари нам манитарна орґанизация „Ворлд єдла ше годно рихтац за коло 700 ха- же помоц, по потребох, миґранти и вижн”, Фондация Ани и Владу Див- сновательох. далєй доставаю. Вл. Дїтко

ВЕРБАСКА КАНЦЕЛАРИЯ ЗА ЕНЕРҐЕТСКИ МЕНАДЖМЕНТ

МЕДЗИ ВОДЗАЦИМА У РЕҐИОНУ У рамикох реґионалного проєкта „Енерґетска ефикасносц у асоцияцийох локалних самоуправох з подруча Юговосточней Европи” хтори витворює Стаємна конференция городох и општинох Сербиї (СКГО), у Вербаше прешлого тижня отримана презентация способу роботи и велїх проєктох хтори витворела вербаска Канцелария за енерґетски менаджмент. Проєкт потримує Нємецка орґанизация за медзинародне сотруднїцтво – ҐИЗ и Фондация ОРФ, а проєкт ше 1. АПРИЛ 2016.

витворює у Босни и Герцеґовини, Чарней Гори, Македониї, Горватскей и Сербиї. Як визначела менаджерка проєкта Дубравка Бошняк, Вербас з тей нагоди нащивели представителє шицких тих жемох з цильом витворйованя мрежи през хтору би ше могло черац знаня и искуства, а нащиву иницировала Стаємна конференция городох и општинох. Координатор проєкту зоз СКГО Александар Попович гварел же одлука о студийскей нащиви Вербасу

принєшена на основи факта же роботу локалней Канцелариї мож видвоїц як приклад добрей пракси, окреме у часци енерґетскей ефикасносци у явних будинкох. Госцох у мено локалней самоуправи привитал заменїк предсидателя Општини Милан Ґлушац, а презентацию отримали Никола Вуйович и Желько Зечевич з Канцелариї, хтори визначели же Вербас ма енерґичну политику хтору ше витворює у континуитету и утвердзена є зоз Стратеґию енерґетского розвою. А. М.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА З НАГОДИ РОКа БОЖОГО МИЛОСЕРДИЯ

ДЗЕЦИ РИСОВАЛИ БИБЛИЙНИ ПРИПОВЕДКИ З нагоди преглашеня рока Божого милосердия у Коцуре розписани конкурс з темами зоз Библийних приповедкох – страцени и найдзени син, страцена и найдзена овечка, и страцена и найдзена драхма, а наградзени найлєпши школяре Шлїдом преглашеня року Божого милосердия, у Коцуре орґанизована вистава подобових роботох инспированих зоз библийнима приповедками. Шицки виложени роботи участвовали на конкурсу хтори пред мешацом розписали ч. ш. Михаїла Воротняк и вироучителька Ксения Бесерминї. З тей нагоди ше виберало и найкрасши роботи. НАГРАДЗЕНИ ШКОЛЯРЕ Школяром як инспирация за роботу понукнути три приповедки зоз Роботи виберала комисия у хторей святого писма хтори бешедую праве по при ч. ш. Михаїли, були и парох коо Божим милосердию – страцени и цурски о. Владислав Рац, и Серафина найдзени син, страцена и надзена Самочета. Награди ше додзельовало овечка и страцена и найдзена драхдзецом у катеґорийох по старосци, та ма. у першей катеґориї першу награду доВнєдзелю после дзецинскей Слу- стал Оґнєн Салонтаї зоз III класи, жби Божей вистава отворена и могол другу достал Вид Неделькович тиж ю присц опатриц хто сцел. Найвецей зоз III, а трецу достала першоклашнїбуло дзеци, родичи и родзини. Чесна ца Теодора Ґайдош. У другей катеґошестра Михаїла Воротняк такой на риї першу награду достал Павле Бепочатку подзековала шицким дзецом серминї, другу Катарина Ґайдош и же участвовали на конкурсу и пре- Катарина Недич, а трецу Марко глашела найлєпши роботи. Стрибер, шицки зоз IV класи. Дзецом Чесна шестра Михаїла окреме за- потим уручени пригодни дарунки. довольна зоз виставу, и як толкує,

мило єй же дзеци на таки способ дацо научели зоз Библиї. – Я видзела же хтошка таке подобне орґанизовал, та и я сцела же би ше и ми на тот способ оглядали на рок Божого милосердия. Дзеци мали нагоду видзиц и чуц тоти три приповедки, и сами виберац и нарисовац свойо упечатки. Пачела ми ше їх робота, вони маю свой швет и указую на хтори як роздумую. Можебуц то нєзвичайни способ ученя виронауки, алє я думам же є досц успишни, бо ниа, вони розпатраю свойо рисунки и бешедую о нїх, вони ше уча о Богу – виявела шестра Михаїла. Т. Ходак

ЯКП „ЧИСТОТА” ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

КАНТИ ЛЄМ ТИМ ЦО ПОРЯДНЄ ПЛАЦА Явне комуналне подприємство „Чистота” зоз Жаблю и того року обезпечело нови канти и контейнери за шмеце, хтори безплатно буду подзелєни хасновательом у жабельскей општини. Канти годни достац обисца, або фирми котри ю потераз нє достали, а

10 РУСКЕ СЛОВО

контейнери гевти, котрим потребни векши простор за одкладанє шмеца. У тей акциї обезбечени тисяч канти и дзешец контейнери. – Канти або контейнери годни достац ґаздовства и фирми хтори виплацели голєм половку дотерашнїх услугох одношеня шмеца. Кед нє сполнюю тото условиє, муши ше подписац контракт о репрограмованю длуства. Плануєме же би шицки обисца у општини достали по єдну канту, а потим ище по єдну же би могли сортирац шмеце.

Шлїдуюци крочай будзе вибудов рециклажного центру – гварел директор ЯКП „Чистота” Радомир Злоколица котри апеловал на гражданох же би вимирйовали свойо обовязки. З тоту акцию, од 2011. року, одкеди ЯКП „Чистота” дава тоту услугу, канти подзелєни половку обисцом, бо у општини єст 7 000 обисца, а потераз подзелєни 4 600 безплатни канти. Канти и контейнери и далєй ше випражнює два раз до тижня у шицких населєних местох. Хаснователє котри маю канту за виношенє шмеца плаца 330 динари, а за шмеце зоз контейнера 650 динари. С. Барань 1. АПРИЛ 2016.

НАШО МЕСТА У ДЮРДЬОВЕ

УШОРЕНА ПОРТА И ДРАЖКИ ОПРЕЗ ЦЕРКВИ У грекокатолїцкей церкви у Дюрдьове прешлого тижня отримани вецей роботни акциї – попораєни простор у парохийним дворе и ушорена дражки опрез церкви, зрезани стари ядловци и посадзени нови Вочи Велькей ноци по юлиянским календаре, у грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове, прешлого и предпрешлого тижня отримани вецей роботни акциї. Попораєни простор у парохийним дворе и ушорена дражка опрез церкви, а можебуц будзе ушорена ище єдна часц закрита з бехатоном. Роботна акция на ушореню парохиялного двора закончена прешлого тижня, кед на месту медзи церковним до-

Стари ядловци вецей нє буду правиц хладок

мом и церкву, дзе порезани ядловци посадзени млади желєни древка. Пред тим у парохиялним дворе порезани и здрави, и штири сухи ядловци. – Ядловци котри почали завадзац порезани кущик спод жеми, нє винїмали зме корень бо су моцни и блїзко су при церкви та би зме их могли очкодовац єй. Паралелно зоз роботну акцию ушорйованя двора почало и ушорйованє дражки на главней улїци опрез парохийного дому и церкви. Вона початком того тижня ушорена. Виняти стари бехатонски цегли и розбити даскельо метери дражки з бетону дзе тиж поставени нови бехатон. Коренї платанох, древкох котри порезани пред вецей як дзешец роки армирани же би вецей нє правели бразди на дражки фундамент – гварел Янко Салаґ, предсидатель Церковного одбору. Постої можлївосц же би ше з буджета општини видвоєло ище средства за ушоренє площи опрез церкви, поверхносци коло 150 квадратни метери опрез церкви по капуру котра тиж закрита з бехатоном. Кед же тоти средства буду видвоєни з буджета општини дражка будзе ушорена по Вельку ноц. Нова дражка поверхносци 120 квадратни метери, вифинансована з буджета Општини Жабель за цо видвоєни 500 тисячи динари, а поробела фирма „Билдинґ-ас” зоз Чуроґу. С. Барань

ГРЕКОКАТОЛЇКИ У ЛЮБЛЯНИ

ВЄДНО НА ВЕЛЬКОНОЦНЕЙ СЛУЖБИ БОЖЕЙ У старей церкви св. Рока у Дравльох у Любляни (Словения) пондзелок, 28. марца, на Други дзень Велькей ноци служена Служба Божа за грекокатолїкох. Служел парох зоз Метлики о. Михайло Йосафат Гарди, а шпивац му помагали Словенци – брат францискан Ян Доминик Боґатай и богослов Альоша Кодба. Присутни були Руснаци, по походзеню зоз Руского Керестура, Нового Саду и Вербасу, Українци зоз Босни и України, Словенци грекокатолїки и приятелє наших вирних. Грекокатолїки ше даскельо раз у року, на векши швета зиходза у церкви у Любляни, а дакеди маю и архиєрейску Службу Божу, хтору служи владика зоз Заґребу Никола Кекич. Стретаю ше и у тижню молитви за єдинство християнох, кед на Богослуженю шпива хлопски екуменски хор хтори у Словениї активни уж петнац роки. Дюра Рамач 1. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНА ВЕЛЬКА НОЦ

ЖИЙМЕ У ВОСКРЕСНЕЙ РА ДОСЦИ Парохия св. о. Миколая преславела воскресенє Исуса Христа, а пасхални богослуженя и богослуженя на Вельки тидзень предводзел владика кир Георгий Джуджар

Н

а Вельки – Страсни тидзень през богослуженя Церква ше здогадла на Христово церпенє и умеранє на крижу. На Желєни штварток була Василийова Служба Божа на хторей владика окончел и обряд умиваня ногох 12 членом Церковного одбору. Вечурня була на Вельки пияток з покладаньом плащанїци до гроба. У церкви було красне число вирних хтори до соботи вечара приходзели циловац плащанїцу. З БОЖИМ МИЛОСЕРДИЙОМ

– Кед цилуєме плащанїцу – наглашел парох керестурски, о. Михайло Малацко, з тим духовно преглїбюєме кир Георгийом Джуджаром хтори предводзел пасхални Боже милосердиє, чому пошвецени и тот рок. На таки богослуженя хтори почали всоботу вечар. На 20 годзин було Всеночне, перша Воскреспособ ше и ми можесна Служба Божа и Воскресна ме намагац буц милоПАСХАЛНИ „КОШАРКИ” ДОСТАЛИ утриня. сердни и у любови. 28 ФАМЕЛИЇ Внєдзелю Архиєрейску СлуВоскре сенє Исуса Христа парохия пре- Керестурски Каритас уж коло 15 роки на кажду Вель- жбу предводзел кир Георгий, а славела з владиком ку соботу орґанизує акцию збераня пасхалного єдзеня сослужели домашнї священїки – хторе ше дзелї фамелийом хторим то потребне. Того парох о. Михайо капеланє о. року волонтере Ка- Владимир Медєши и о. Михайритасу єдзенє однє- ло Шанта, як и парох коцурски сли до 28 керестуро. Владислав Рац. Шпивал Миских обисцох, а пред шани хор кере стурскей Катетим го у Каритасу пошвецел капелан о. дралней церкви и Дома култури Михайло Шанта. До хторому дириґовала Лидия Паакциї ше уключели и шо. По традициї, швичкаре були пекарня „Макаї”, як члени Здруженя ремеселнїкох. Владика и священїки читали и кнїжкарня „Линеа”. Так и тоти ве- євангелске читанє на церковнольконоцни швета славянским, латинским, гречепрешли у духу даро- ским, руским, українским и горватским язику. ваня.

12 РУСКЕ СЛОВО

1. АПРИЛ 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У своєй казанї владика наглашел же Христос зоз своїм воскресеньом нам одкрил драгу до вичного живота и отворел дзвери до раю. Як гварел, примме тоту воскресну радосц и шветло же бизме зоз своїм животом славели Бога. Воскресенє Христово то радосц и ґаранция и нашого воскреснуца. Владика винчовал Вельку Ноц шицким священїком, монахиньом, парохияном, на окремни способ окреме тим цо нє могли присц до церкви и подзековал Мишаному хору, дзиякови, шицким котри робя за Церкву, як и нашим медийом хтори провадза церковни живот и преноша Слово Боже. ВЕЛЬО МЛАДИХ РОДИЧОХ По Служби Божей владика и священїки пошвецели паски у церковней порти дзе ше и попри досц швижей хвилї назберало надосц домашнїх парохиянох и їх госцох. На Шветли пондзелок, на Други дзень Велькей Ноци, були штири Служби Божо зоз мированьом, а пополадню и у манастире Малих шестрох Исусових. На дополадньовей, такволаней дзецинскей Служби, було надосц младих родичох зоз дзецми, а виронаучни школярки трецей класи – Теодора Фа, Мая Сивч, Клара Катрина и Елеонора Дудаш виведли драмску сличку „Жени мироносци”, а пририхтала их ш. Мария Пелих. Того дня хлапци, леґинє и хлопи ходзели по облїваню, гоч було досц жимно. На Треци дзень Велькей ноци, на Шветли вовторок, Служби Божо були як на швета, а на тот дзень дзивчата, дзивки и

Облїваче у Керестуре

жени ходзели облїваню. У просторийох Каритасу була и пригодна вельконоцна вистава. У Суботици, хтора филияла керестурскей парохиї, преславена Квитна нєдзеля, а велї вирни з того места пошвецели свойо паски у Руским Кертестуре. ■ М. Стрибер 1. АПРИЛ 2016.

У МИКЛОШЕВЦОХ

СЛАВЕНЄ НОВОГО ЖИВОТА Вельку ноц у Миклошевцох, у церкви Рождества Пресвятей Дїви Мариї, преславели велї домашнї вирни зоз госцами котри пришли зоз других часцох Горватскей, як и Войводини, Анґлиї, Швайцарскей и Нємецкей. Службу Божу служел о. Яким Симунович, парох миклошевски и викар славонско-сримски. Вон пречитал вельконоцну винчованку владики крижевского кир Николи Кекича, у хторей, медзи иншим, гварел же „за каждого щирого вирнїка преславйованє Велькей ноци значи преславйованє нового живота як спомин на воскреснутого Исуса, котри нас виполнює зоз своїм милосердийом.” З традицийним привитом „Христос воскрес!” о. Симунович у свойо власне мено, а тиж и у мено Церковного одбору винчовал швето присутним вирнїком,. У церковней порти пошвецени паски, а того року их було коло осемдзешат. К. Лї.

У ПЕТРОВЦОХ

ПОШВЕЦАНЄ ПАСХИ И КУЛТУРНА ПРОГРАМА

По григориянским календаре у Петровцох, у Горватскей, за Вельку ноц церква була виполнєта з домашнїма и госцами. Гоч була жимнєйша хвиля, паски и кошарки, з вельконоцним єдзеньом, традицийно пошвецени у церковней порти. – У тим ювилейним року Божого милосердия одбула ше нєкаждоньова подїя – же ше по григориянским календаре поклопели Благовищенє и Вельки пияток, та попри порядних богослуженьох, на Вельки пияток и дополадня служена Служба Божа, хтора була крашнє нащивена – гвари о. Владимир Седлак, и наглашує, же ше, попри нащиви Исусовому гробу, парохиянє всоботу могли и висповедац. У Страсним тижню найнащивенша була Вечурня з викладаньом плащанїци як и, уж традицийно, Служба Божа на саму Вельку ноц. Вечар на Вельку ноц у Доме култури у Петровцох отримана и шветочна програма з находи швета Воскресеня Христового. Наступели танєчнїки шицких возростох, хлопска шпивацка ґрупа, Дзецинска шпивацка ґрупа, солисти и дует петровского КУД „Яким Гарди”, а на концу програми шицки учашнїки и патрачае одшпивали многолїтствиє. В. С.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ЯРНЇ РОБОТИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКИ ВОЛЯ КОНТРАЧИЦ ЯК КРЕДИТИ

З ярнїма роботами на полю, почали и калкулациї за набавку нашеня, гнойох, защитних средствох и других потребних елементох за успишну продукцию. Контрачи ше, бо мало хто ма готови пенєж за набавку шицкого цо му треба за шаце

П

ольодїлски култури у Руским Керестуре контрача подприємства „Аґрохома”, „Юарбис” и „Аґрокерестур”, хтори продуковательом понукаю рижни нашеня, защитни средства, штучни гної и репроматериял. „Аґрохома” контрачи жито, сою, слунечнїк и кукурицу, а парастом понукаю нашенє, инсектициди, гербициди, фунґициди, гної и рижни репроматериял. Як гвари Славко Малацко зоз того подприємства, одредзени, так повесц, три катеґориї врацаня средствох: найтуньше прейду парасти котри врацаю у юнию, одно сно кед ше знїма жито. Друга катеґория то у септембру, у сої и

МЕРКОВАЦ НА „ВИГОДНИ” ПОЖИЧКИ Гражданох, польопривреднїкох и привреднїкох ше у медийох тих дньох спозорює же би мерковали на интересантни кредитни понуканя тарґовцох и банкарох, односно на пожички без камати. Наглашує ше же ше лєгко може случиц же ше место камати плаци провизию, додаток, лєбо єднократни трошок, цо може буц и векше як порядна банкарска камата. Практично, каматного трошку вше єст, та треба превериц чи го дахто пребера на себе, цо оможлївює „утаргованє” камати. Наприклад, у єдней банки маю безкаматни кредити за по ль о при вред нї кох, односно финансую продукцию тих хтори сотрудзую з велькима системами, а вельки орґанизациї пребераю на себе каматни трошок.

14 РУСКЕ СЛОВО

слунечнїку, а треца – найдрагша, то у октобру, кед ше враца у кукурици. Тото подприємство того року зоз контраченьом оможлївює и набавку опреми за продукцию конзумней паприґи, алє ше нє будзе врацац у паприґи, наглашел Малацко. Задлужую ше подєднак, и векши и менши продукователє, гваря представителє спомнутих трох подприємствох. Понеже людзе керую задлужовац ше у банкох, тераз ше понука досц вигодни кредити од 7 до 10 одсто камати, цо можебуц туньше як законтрачиц. „Аґрокерестур” ище у фебруару почал контрачиц сою, кукурицу и жито, прешлого тижня и слунечнїк, а условия тиж завиша од часу врацаня по контракту. – Кед слово о о штучним гною, кед ше враца у житу, вец цена 395 евра, кед у сої, лєбо слунечнїку 405, а у кукурици 410 евра. Кажде контраченє ноши зоз собу висши цени. Наприклад, кед ше купи уреу, то у готовим пенєжу коло 340 евра, а кед законтрачи на кукурицу, то параста на концу винєше 410 евра, цо за 70 евра вецей. Нажаль, людзе нє маю пенєжи, та ше муша на таки способ задлужовац – гвари Иґор Варґа зоз „Аґрокерестура”. По його словох, прешлого року ше знало же продукция сої будзе атрактивна, а прето же цена спадла того року, випатра же праве тей култури будзе менєй. Вєшенї 2015. року соя була 41 динар за килограм, а тераз є 3738 динари и ма тенденцию опадованя. Затераз евидентне же того року будзе вецей поверхносци под слунечнїком, а годно буц же „на рахунок” сої будзе вецей кукурици, док жито ,стабилне по продукциї. „Юарбис” тераз контрачи сою и слунечнїк, и за тоти култури того року вироятно будзе заинтересованих, бо людзе досц розчаровани пре нїзку цену жита и кукурици, гвари Владимир Тамаш зоз „Юарбису”.■ Сенка Надь 1. АПРИЛ 2016.

EKOНОМИЯ ВЕРБАСКИ ЕКОЛОҐИЙНИ РУХ ОЗНАЧЕЛ ДЗЕНЬ ВОДОХ И ДЗЕНЬ ЛЄСОХ

ПОМАГАЮ ПРИРОДИ Ище раз спозорюєме на катастрофални квалитет водох у Войводини – гварели еколоґи. У дзепоєдних местох вербаскей општини забранєне хасновац воду за пице пре векшу присутносц арсену як дошлєбодзене Еколоґийни рух Вербас 22. марца з вецей акциями означел Шветови дзень водох. У ОШ „Бранко Радичевич” у Равним Селу орґанизована проєкция документарного филма „Єґричка – ценка линия на дланї Бачкей”. Филм зняти у продукциї РТВ, после проєкциї отримана и роботня о очуваню водових ресурсох, а зоз школярами трецей и штвартей класи бешедоване о можлївосцох власного доприношеня же би бул лєпши и здравши животни амбиєнт. Як сообщене з Еколоґийного руху, у Равним Селу, як и у других местох вербаскей општини, забранєне хасновац воду за пице пре векшу присутносц арсену од дошлєбодзеного. Кажди валал ма еко-студню, цо дочасове ришенє по вибудов фабрики води, алє дочасове преро сло до тирвацого. Прето на Шветови дзень водох ище раз спозорене на катастрофални квалитет водох у Войводини. Дзень пред тим, 21. марца, з Еколоґийного руху означели и Шветови дзень лєсох, и то зоз двома акциями садзеня и роботньох. Перша акция була у Туриї, у Основней школи „Петар Драпшин”, а друга у Кули у основней школи „Иса Баїч”. Турия з тей нагоди достала 66 древка, а Кула 20 древка ґинка, хтори исти дзень школяре и посадзели.

Млади еколоґи на едукациї

Гварене же Еколоґийни рух Вербас, за дзешец роки од кеди иснує, наш мали фалат планети збогацел за коло дзешец тисячи древка. Окрем того, през їх акциї велї млади почали иншак патриц на древа и потребу полєшованя и ожелєньованя, а и велї уж роками даваю свойо активне доприношенє же би животне околїско було желєнше и здравше. А. Маркович

У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

ПОТРИМОВКА ПАРАСТОМ

Парасти на шидским подручу хасную красну хвилю же би порихтали поля за ярню шатву, а перша на шоре будзе шатва цукровей цвикли. На кельо поверхносци ше планує пошац тоту рошлїну, о тим у општинскей Канцелариї за польопривреду за тераз нє маю податки. Як нам гварел Деян Вученович зоз спомнутей Канцелариї, ярня шатва на подручу Општини будзе на 29 000 гектарох, алє ше ище нє зна о хторих културох слово. Спрам потерашнього искуства, найвецей поверхносци будзе под кукурицу, сою и цукрову цвиклу. З єшеньску шатву облапени вкупно 6 690 гектари на хторих пошате жито, ярец и олєйова цвиклочка. Тераз у закончуюцей фази виробок Рочней програми хаснованя польопривредней жеми и тот документ би 1. АПРИЛ 2016.

ше мал нєодлуга найсц пред одборнїками СО Шид хтори ше о нїм вияшня, а потим и ресорне Министерство польопривреди. Тиж дознаваме же у пририхтованю и Програма мирох за потримовку запровадзованя руралного розвою општини. У спомнутей програми, як мира потримовки, мало би буц и субвенционованє часци каматох на кредити парастох за польопривредну продукцию. На єдней з нєдавних схадзкох Општинскей ради на дньовим шоре була и вимога єдного овоцара, хтори од Општини глєдал средства за подзвигованє овоцнїку у хторим би була запровад зена такволана орґанска продукция. Як теди нависцел предсидатель Никола Васич, предсидатель ОР, ди-

ректни средства тот овоцар нє годзен достац, алє препоручене же би ше кредитно задлужел з наприклад 300 000 динарами у банки, а локална самоуправа би участвовала зоз субвенционованьом 50 одсто плаценя камати на тоту суму. Таки предписаня би мали достац и правну форму у спомнутей програми хтора буд зе прилапена. У Канцелариї за польопривреду зме дознали же на подручу општини єст коло 6 000 гектари державней польопривредней жеми, з тим же обрабяцей єст коло 4 000 гектари. Спрам плану лицитованя державней польопривредней жеми у 2016. року, на розполаганю будзе коло 700 гектари за хтори польопривреднїки годни лицитовац. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ ОД 15. АПРИЛА Термин и репертоар 48. Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї утвердзени на схадзки Орґанизацийного одбору Мемориялу стреду, 30. марца, у Доме култури Руски Керестур, хтори и орґанизатор смотри театралней творчосци Руснацох у Сербиї. Так Мемориял отворя и завру представи нашого националного Театра „Петро Ризнич Дядя” – пияток, 15. априла, будзе отворени зоз представу „Вона нєвиновата”, а 23. априла (собота) заварти з найновшу представу РНТ „Цо видзела послуга”. На Драмским мемориялє того року буду виведзени 11 драмски витвореня, дзе седем вечарши (за старших) и штири дзецински, ансамблох з Руского Керестура, Нового Саду, Коцура, Дюрдьова, Кули з Петровцох з Горватскей и спомнутого Руского народного театра, цо театрална продукция зоз прешлорочней и тей сезони у местох дзе жию Руснаци. На смотри представи за старших одбавя Драмски студио АРТ керестурского Дома култури („Сезона лову на ловара”), будзе виведзена и мултиязична представа „Свадзба”, у продукциї Заводу за културу войводянских Руснацох, потим Културни центер Кула („Подозрива особа”, як представа з Општинскей смотри театралней творчосци); КУД „Яким Гарди” зоз Петровцох („Два карти за Єрусалим”) и РКЦ Нови Сад („Божеска ноц”). Зоз представами за дзеци участвую КПД ДОК зоз Коцура („На терапиї у Милеви”); КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова („Нєлапшни шаркань”), РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули („Одата за витор) и Драмски студио АРТ Дома култури Руски Керестур („Васо Пикасо”). Шицки представи буду у Велькей сали Дома култури – дзецински почню на 13, а вечарши на 20 годзин, а як и

прешлого року, дзецински представи орґанизовано буду патриц и школяре з наших местох дзе маме порядну, лєбо виборну наставу по руски. Приход школярох з наших местох орґанизує Одбор за образованє Националного совиту Руснацох, а як догварене на схадзки, пре упознаванє зоз Школу и друженє з домашнїма, школяре-госци у Керестуре нащивя и Школу „Петро Кузмяк”. Под час Драмского мемориялу плановане орґанизовац и виставу подобових роботох, а чиїх, утвердзи ше тих дньох. Як и дотераз, и на тогорочним Мемориялє будзе ше додзельовац награда жирия публики за найлєпше одбавену улогу у єдней представи, а за розлику од програмней и технїчней, затераз найнєпознатша финансийна часц тогорочного Мемориялу. Насампредз прето же ище вше нєт спознаня кельо ше средства достанє з републичного и покраїнского уровня, док познате же з буджета Општини Кула за Мемориял опредзелєни 150 000, а з Одбору за културу Националного совиту Руснацох 120 000 динари. Члени Орґанизацийного одбору упознати и зоз Правилнїком о його орґанизованю, хтори нєдавно принєсол Управни одбор Дома култури, а понеже дотерашнї предсидатель Орґанизацийного одбору Владимир Надь Ачим дал задзекованє на тото место и на членство, за предсидателя Одбору вибрани о.д. директора Дома култури Йоаким Рац, а за члена, як представителька Заводу за културу Войводянских Руснацох, Ґабриєла Саянкович. М. Зазуляк

МЕСТО ВЕНЦА

СМИЛЯ СИВЧ (1937–2016)

У новосадским шпиталю пияток, 26. марца, умарла длугорочна наставнїца сербского (сербскогорватского) язика у ОШ „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре Смиля Сивч. Попри тим же 32 роки препровадзела як почитована и любена наставнїца у керестурскей Школи, Смиля Сивч була и супруга нашого музичара, композитора и музичного педаґоґа Якима Сивча. Смиля Сивч народзена у Новим Милошеву, у Банату, 31. авґуста 1937. року (дзивоцке Радойчин) и по законченю Учительскей школи у Беоґрадзе перше почала робиц як учителька у Червинки, дзе и упознала свойого супруга Якима. Повинчали ше 26. марца 1961. року у Новим Садзе и як млада малженска пара приходза до Руского Керестура, дзе Смиля почала робиц у ОШ „Петро Кузмяк”. Як наставнїк музичного, у истей школи познєйше робел и єй супруг Яким.

16 РУСКЕ СЛОВО

Зоз Школи до пензиї пошла 1994. року, а у Руским Керестуре пошвидко барз добре научела руски язик, бешедовала го як свой мацерински, а сербски язик школяром преношела на интересантни способ, так же була любена наставнїца и колеґиня, класни старшина, водителька Литературней секциї у Школи, чийо школяре у тот час посциговали и замерковани успихи на рижних змаганьох и конкурсох. Пре хороту, остатнї даскельо роки вецей жила у Новим Садзе и Беоґрадзе зоз своїма дзецми, а нє лєм єй школяре и просвитни роботнїки, алє и вообще – Керестурци, буду ю паметац як почитовану, приємну, дружелюбиву и толерантну особу. За собу охабела сина Владимира, тиж нашого познатого музичара, и дзивку Весну, нєвесту, жеца и штверо унучата. Смиля Сивч похована вовторок, 29. марца, на теметове у Руским Керестуре. М. З. 1. АПРИЛ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОПШТИНСКА СМОТРА ТЕАТРАЛНЕЙ ТВОРЧОСЦИ

ШИЦКИ ИДУ НА ДАЛЬШЕ ЗМАГАНЄ У Сивцу внєдзелю, 27. марца, закончена 70. Општинска смотра театралней творчосци „Велимир Сандич Велько”, а того року є отримана лєм у дньох двох викендох, понеже у одношеню на прешли роки кед их було вельо вецей, були приявени лєм штири представи. Смотру пияток, 18. марца, отворели домашнї зоз сивецкого Дома култури зоз представу „Дзивка з трома оцами” чий автор Брана Црнчевич, у режиї Максима Мудринича, а ютредзень наступели аматере з Дома култури Червинка, зоз представу „Чудо у Шарґанє” Любомира Симовича, у режиї Радоя Чупича. У дньох другого викенду, всоботу, 26. марца, на Општинскей смотри наступели аматере Младежскей ґрупи Драмского студия „АРТ” рускокерестурского Дома култури зоз представу „Сезона лову на ловара” Олександра Витера, у режиї Владимира Надя Ачима, а Смотру заварли аматере зоз Културного центру Кула зоз представу „Подозрива особа” Бранислава Нушича, у режиї Драґана Остоїча. Представи оценьовал селектор Давид Кецман зоз Зомбора, котри одлучел же шицки штири спомнути представи буду участвовац на дальшим змаганю – на Зонскей смотри, хтора у Червинки будзе од 2. по 7. април. Попри представох зоз кулскей општини, на Зонскей смотри на-

(Фото: С. Надь) Представа Драмского студия „АРТ” керестурского Дома култури „Сезона лову на ловара” пласовала ше на Зонску смотру

ступи и єдна театрална представа з вербаскей општини, а госцуюца представа будзе зоз театра з Убу. М. З.

У КОЦУРСКЕЙ ШКОЛИ ОТРИМАНЕ ПРЕПОДАВАНЄ

ЗДРАВЕ КОСТИРАНЄ На преподаваню о здравим косторантю, хторе отримане у Основней школи „Братство-єдинство” у Коцуре, 23. фебруара, школяре мали нагоду научиц цо потребне єсц и яку поживу треба керовац же би були здрави. Преподаванє у трох оддзелєньох других класох у коцурскей Школи отримала лїкарка общей пракси др Мария Возар зоз Здравственого центру у Вербаше. Др Возарова през видео-презентацию школяром потолковала

1. АПРИЛ 2016.

цо то пирамида костираня, и яки ше файти поживи у нєй находза. Школяре чули вецей о овоцох, желєняви, месу, житаркох, а поведзене и у хторей поживи ше скриваю значни витамини, потим толковане о значносци води, алє и о неґативним уплїву алкоголу на орґанизем дзецка. Др Возарова ше уж двацец роки занїма зоз здравственим воспитаньом у Доме здравя у Вербаше, та нащивює школи у Вербаше и околїску. – Циль нам научиц дзеци же як ше маю справовац же би жили здраво, як здобуц здравствени звикнуца здравого способу живота. Єдине цо ми барз хиби то же бизме присуствовали и на родительских схадзкох, же бизме родичом пренєсли тото цо жадаме научиц дзеци – потолковала др Возарова, и додала же барз важне же би дзеци одмалючка здобули здрави звикнуца у костираню. Праве прето, попри дзецох, и їх учителькох, преподаванє провадзели и родичи, цо др Возарова оценєла як барз добре, бо зоз тим сиґурнєйше же ше дзеци буду притримовац єй совитох. Т. Х.

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ОШ „ЙОВАН ЙОВАНОВИЧ ЗМАЙ” У ДЮРДЬОВЕ

ПРИРИХТОВАНЯ ЗА ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ Пишу: Сандра БАРАНЬ Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

У дюрдьовскей ОШ „Йован Йованович Змай” од конца фебруара наставнїки зоз седем предметох почали тримац пририхтуюци годзини на котрих матурантох пририхтую за закончуюци испит. Годзини ше трима з мацеринского язика – з руского и сербского, з математики и зоз предметох за комбиновани тест – историї, хемиї, физики, биолоґиї и ґеоґрафиї

Ш

коляре осмих класох, як и руске оддзелєнє у Дюрдьове ше почали пририхтовац за закончуюци испит, а на приватни годзини школяре затераз нє планую ходзиц, бо обчекую же им пририхтуюци годзини у школи буду достаточни. Гоч резултати теста буду уплївовац на збирни резултат за упису до стреднєй школи, вони ше, голєм затераз, од того нє боя. Того року матуранти зоз дюрдьовскей основней школи найзаинтересованши уписац ше до штреднєй Медицин-

ТЕСТ ПРОФЕСИЙНЕЙ ОРИЄНТАЦИЇ Од 2011. року школяре дюрдьовскей ОШ маю значну потримовку за вибор стреднєй школи. Слово о програми професийней ориєнтациї на котру ходза школяре седмей и осмей класи, а котра ма задаток порихтац их же би лєгчейше вибрали школу котра им одвитує. Школяре ше освидомюю, нащивюю школи, упознаваю ше зоз напрямами, професиями и стретаю ше зоз фаховцами рижних професийох. Резултат тесту, котри анализує школски психолоґ, дава предклад о професиї по схопносцох, особеносци и интересованьох, котри би нє требало занєдзбац.

18 РУСКЕ СЛОВО

скей – найчастейше дзивчата и до Електротехнїчней школи – за котру заинтересовани векшина хлапцох. Тоти два стреднї школи при матурантох у Дюрдьове найпопуларнєйши уж длугши час. У осмей класи руского оддзелєня єст штверо школярох, збирки за пририхтованє испитох достали стредком фебруара, та ше теди озбильнєйше почали и пририхтовац. Зложни су и вєдно ходза на пририхтуюци годзини зоз шицких предметох. Дома ше почали рихтац за предмети котри найволя, а гваря же комбиновани тест, пре зложеносц, будзе найчежше научиц. ЯК ШЕ ШКОЛЯРЕ ПРИРИХТУЮ – Почала сом ше пририхтовац за испит з мацеринского, руского язика, бо ми ше видзи же го найлєгчейше научим, а комбиновани тест будзе найчежше пририхтац, бо є зложени. Любела бим ше уписац до Медицинскей школи у Новим Садзе, общи напрям, або на фармацию – гварела матурантка Мария Барна. – Перше сом почала учиц хемию, бо ю любим и прето же пририхтуюци годзини зоз того предмету перши почали. Любим и математику и биолоґию, та ше наздавам же 1. АПРИЛ 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ЗАКОНЧУЮЦИ ИСПИТ БУДЗЕ СТРЕДКОМ ЮНИЯ добре звладам и достанєм досц боди. Пририхтуєм ше и за испит з руского язика. Матуранти закончуюци испит буду покладац три днї у юнию: 15. – Любела бим ше уписац до Медицинскей мацерински язик, 16. – математику и 17. – комбиновани тест. На школи у Зренянину, напрям акушерство – основи успиху у ОШ годни достац максимално 70 боди, а на закончугварела матурантка Тамара Чордаш. юцим испиту вукупно 30 боди. Додатни боди школяре годни достац – Збирки за пририхтованє зме почали на основи посцигнутих резултатох на медзинародних и републичних хасновац и на порядних годзинох, та нам змаганьох у осмей класи. Прелиминарни резултати буду обявени 19. то олєгча ученє. Препатрела сом их и од- юния, а конєчни 25, кед школяре буду пополньовац и лїстину школох лучела перше учиц руски язик, бо тота до котрих ше жадаю уписац. О шицких информацийох упису до збирка найгрубша. Любела бим ше упи- стреднїх школох и малей матури у Сербиї мож ше поинформовац на сац на общи напрям у Медицинскей шко- урядовим сайту srednjeskole.edukacija.rs. ли у Новим Садзе, або у Зренянину – нєпознати. Школяре гварела матурантка Лидия Гарди. – Найволїм хемию, та сом ю перше почал учиц, а рих- новших ґенерацийох там и физику. Видзи ми ше же найлєгчейше научим ру- маю меншу трему и ски язик, а найчежше ґеорґафию и историю. Любел бим опущенши су як ґенеше уписац до Транспортней школи у Новим Садзе, на- рациї котри упис до стреднєй школи попрям вожач – гварел Стефан Бесерминї. Пририхтуюци годзини з руского язика почали з єдну кладали на иншаки годзину тижньово, алє вони буду интензивнєйши як ше способ. Вони вообще нє маю мотивацию, а будзе приблїжовац испит. Вукица Петрович – Найволєл бим ше уписац до Польопривредней шко- стан у дружтве и факт ли у Футоґу. Кущик сом почал учиц за примаци испит и же чежко найсц роботу, сиґурно уплївує и на нїх. Нажаль, наздавам ше же будзем мац досц боди за упис, бо лєм ю найважнєйше им достац боди на испиту, як знанє зоз того предмету, котре нєшка у дружтве нє ма адекватну наисце жадам уписац – гварел Михайло Скубан. – Радзим ше зоз школярами кеди им найвецей одвитує вредносц. Пририхтованє им олєгчую наставнїки котри у же бизме ше рихтали за закончуюци испит з руского язи- нашей школи запровадзую пририхтуюци годзини зоз ка. Поряднє приходза, алє ше указало же як ше приблї- шицких предметох зоз закончуюцого испиту. Позитивне жує пробни тест, вони вше поряднєйши и баржей уча. же даєдни з нїх на тих годзинох формую ґрупи на осноЗадатки на примацим им буду цалком нєпознати, алє ве- ви знаня школярох, та у жбаю зоз збиркох и видза яка система, яки би могли буц цеку пририхтованя можу питаня, та маю вецей самодовирия – гварела Мария Са- напредовац и прейсц до напреднєйшей ґрупи – марджич, наставнїца руского язика. гварела Петрович. Упис до погришней КОМПЕТЕНТНИ О ЗАКОНЧУЮЦИМ ИСПИТУ школи може неґативно На инициятиву Мариї уплївовац на школяра, Тртич, директорки шко- гварела школски психоли, матуранти буду ро- лоґ Соня Шанта. На виСоня Шанта биц тест „Як примаш бор школи уплївую веинформацию” котри им цей фактори, як наприклад резултати теста, думанє рообраци увагу на тото же дичох, блїзкосц школи пре економски стан и зоз котру найзначнєйше перше закончену школу школяре найлєгчейше найду роботу. – Матуранти у рокох у котрих им барз значне друженє добре пречитац текст у тесту пред тим як поч- зоз пайташами. Пририхтую ше и уча, алє сом нє сиґурна чи су цалком свидоми же им тот испит одредзує будучню ришовац задатки. Мария Тртич – Школяре би треба- носц. По Велькей ноци буду робиц тест професийней ли поряднє ходзиц на пририхтуюци годзини, бо им на- ориєнтациї котри ше состої зоз теста схопносцох, особставнїки можу олєгчац ученє и вельо помогнуц. Медзи- носци и фахових интересованьох. По їх анализованю, тим, нє сотрудзую шицки школяре и то чкода, бо препу- укаже ше же яка робота и котри школи им одвитую. Тещую нагоду лєпше ше пририхтац за тот значни испит. стиранє будзе ґрупне, а совитованє индивидуалне, дзе Пробни закончуюци испит будзе 16. априла, та школяре можу присц и родичи. Матуранти ше приходза совитогодни видзиц як то будзе випатрац на дзень покладаня. вац ґу мнє, нє сиґурни су ище дзе би ше любели уписац, Дюрдьовска основна школа таки тест уведла даскельо та любя чуц думанє, а пририхтованє як цо програма пророки пред тим як го Министерство образованя дало як фесийней ориєнтациї им у тим може лєм помогнуц – обовязну праксу у школох – гварела Мария Тртич дирек- гварела школски психолоґ Соня Шанта. У дюрдьовскей ОШ пририхтуюци годзини з историї торка дюрдьовскей ОШ. А цо о таким тестованю школярох дума школски педа- буду кажди пондзелок, зоз физики кажди други пондзелок, хемиї кажди пияток, ґеоґрафиї раз до мешаца, а з ґоґ Вукица Петрович. Вона гвари: – Покладанє закончуюцого испиту з телїх предметох за математики, биолоґиї и руского язика по догварки зоз дзеци барз вельке обтерхованє, окреме прето же питаня школярами.■ 1. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК РОЗГВАРКА З ЮСТИНУ ГАЛУЩАК З ПОЛЬСКЕЙ

ЗОЗ КРАКОВА ДО КЕРЕСТУРА НА БАЛ

Н

а тогорочним Младежским балу у Руским Керестуре, хтори бул концом януара, було и младих зоз других жемох, а єдна з нїх була и Юстина Галущак з Кракова, з Польскей. Вона до валалу пришла сама праве пре Бал, на поволанку Себастияна Нярадия, хторого упознала на Фейсбуку, як и прето же би упознала нашу жем, сербски язик хтори студира, алє и дознала вецей о Руснацох у Сербиї Юстина студира у Кракове сербску филолоґию на Яґелонским универзитету. Тераз є други рок, а сербски язик уж наисце добре звладала. Виглєдуюци свойо коренї, Юстина вичитує кнїжки о Русинох у швеце, та так дознала и о нас, Руснацох у Сербиї.

ФЕЙСБУК ЄЙ ОТВОРЕЛ ДЗВЕРИ Же Фейсбук може буц хасновити, пре можлївосц швидкого и лєгкого доходзеня до информацийох, алє и прето же отвера дзвери за нови познанства и искуства, шведочи и Юстинова приповедка. – То дакус шмишна приповедка. Кед сом на интернету глєдала информациї о Русинох, у ґрупи „Carpatho-Rusyns Everywhere” сом видзела же Себастиян Няради и я маме єдну заєднїцку пайташку. Прейґ його профилу сом похопела же ма вязи з Руснацами у Сербиї. Послала сом му порученє же нє знам вельо о вас, а любела бим знац, та бим сцела кед би ми повед дацо вецей. Наисце сом нє думала же ше то закончи так же аж и придзем до Керестура – виприповедала нам Юстина ютре дзень после Младежского балу, пре хтори, насампредз, и пришла до Сербиї и, як гварела, нє побановала. – Кед ме Себастиян после даскельо мешацох як зме ше упознали на интернету поволал же бим пришла на Бал, пристала сом, алє сом наисце

20 РУСКЕ СЛОВО

У Керестуре здобула нови познанства: Юстина Галущак, Даниєл Вашаш и Себастиян Няради

нє знала цо обчековац и цо вообще сербски язик пре фолклорну ґрупу подрозумює Младежски бал. „Мали Славянки” у хторей 12 роки Медзитим, можем повесц же ми нїч була член и з хтору вельо путовала, нє було нєзвичайне. Велї шпиванки та, медзи иншим, уж раз була и у хтори ше грало ми були познати, бо сом танцовала у фолклорней ґрупи у Кракове, дзе зме мали танци и шпиванки и зоз Словацкей, а тоти шпиванки подобни з вашима. Нє побановала сом же сом пришла, бо сом дознала вельо нового и упознала нових пайташох, нє лєм оталь, алє и з Горватскей – гварела Юстина (горе перша з правого боку) з ґрупу „Мали Славянки” уж була у Сербиї Юстина.

ДРУГИРАЗ У СЕРБИЇ Юстина Галущак до Сербиї на керестурски Бал пришла сама. – Дакус сом ше бала як шицко випаднє кед сом приходзела, а и путованє длуго тирва, алє по тим шицким цо сом чула и пречитала о Русинох, предпоставяла сом же и ту людзе за приятельство, друженє, помаганє и добри живот. Мило ми же сом була праве у Себастияна, понеже його фамелия наисце интересантна, вельо франтую и то ме барз одушевело – додала вона. Юстина вибрала студирац праве

Сербиї. Тераз є член балканскей фолклорней ґрупи „Иґлика”. – З першу ґрупу зме вельо путовали по Европи, та зме єдного року були и у Вершцу на фестивалу. Нє було ми барз чежко научиц сербски язик, бо ми даєдни слова були познати з дзецинства, кед зме каждого лєта у баби и дїда на валалє слухали з братом русински язик котри блїзки сербскому. Думам же тоти язики маю досц подобносци – визначела Юстина и за конєц додала же би любела кед би ше млади Русини зоз шицких жемох дзе жию могли стретац и дружиц ше. ■ Мая Зазуляк 1. АПРИЛ 2016.

МОЗАЇК МЕДЗИНАРОДНИ ВОЛОНТЕРСКИ КАМП 2016.

ПОВОЛАНКА ЗА ЛИДЕРА И ВОЛОНТЕРОХ Волонтерски центер Войводини (ВЦВ) отворел сезону приявйованя на Медзинародни волонтерски кампи, хтори буду на лєто – од юния по авґуст. У Руским Керестуре ше рихта уж традицийни камп „Summer in Ruski Krstur” („Лєто у Руским Керестуре”) єден з орґанизаторох и потерашнї лидер керестурского Камп у Керестуре будзе отримани од 4. по 17. юлий. кампа, Иван Канюх. – Попри роботох на ушореню валалу, Камп того року На кампу у Руским Керестуре и других кампох хтори специфични по едукативно-забавней часци, у хторей ше орґанизує по цалей Сербиї потераз участвовали заплановани роботнї на хторих ше волонтером укаже людзе рижних рокох зоз рижних жемох: Французкей, традицийни єдла и обичаї нашого народу и других Италиї, Шпаниї, Ческей, Македониї, Горватскей, Русиї, народох хтори жию у Войводини, як и други активносТурскей итд. Нашо млади можу контактовац зоз ВЦВ, ци же би ше волонтере упознали з Керестуром и руску лєбо Младима виглєдовачовами Сербиї и пойсц волонзаєднїцу – гварела предсидателька Туристичного здрутирац и до иножемства. Теми кампох рижни, а кажде женя Руски Керестур, Ивана Дудаш, хтора и того року ма нагоду вибрац камп у складзе зоз своїма интересоподписує орґанизацию Кампа. – Циль волонтерских кампох же би волонтере помагали ванями и жаданями. То можу буц роботни, еколоґийни, уметнїцки, едукативни, спортски, язични, реставрацийлокалней заєднїци у ришованю даякого конкретного ни кампи на хторих волонтере робя з дзецми, особами з проблему, цо бул и циль перших волонтерских кампох почежкосцами у розхтори ше отримує вою и подобне. На ище од конца Першей Шицки заинтересовани, зоз местох зоз Сербиї, кампох можеце рисошветовей войни. Таки хтори жадаю волонтирац, можу ше явиц до Туристичного вац ґрафити у вид активизма зазбездруженя на мейл turkrstur@gmail.com, лєбо Иванови Нємецкей, реновирац рує людзох з рижних Канюхови на ivan91nightrider@gmail.com. Иножемни замки у Белґиї, учадержавох, хтори волонтере ше муша приявиц прейґ ВЦВ. Орґанизаторе ствовац на археолоґийвєдно жию, робя, надпоминаю же ше мож приявиц и за лидерох Кампа. ним кампу у Турскей, чераю искуства и здоЗаинтересовани треба же би мали од 18 по 30 роки, робиц на фарми у буваю нови, цо тиж же би добре бешедовали по анґлийски и жадаю Анґлиї и подобне. причини орґанизоваздобуц нови знаня, схопносци и искуства С. Надь ня кампох – поручує

НАШО МАСТЕРАНТИ Мено и презвиско: Ана Римар Датум народзеня и место одрастаня: 9. XII 1991. Нови Сад Здобути ступень, напрям, обласц: мастер професор руского язика и литератури Тема мастер роботи и датум мастерованя: „Уплїв українских писательох на Михайла Ковача”, мастеровала 29. IX 2015. року Основни и мастер студиї (факултет, универзитет): Оддзелєнє за русинистику, Филозофски факултет, Универзитет у Новим Садзе Основна школа: ОШ „Светозар Маркович Тоза” Нови Сад Штредня школа: Ґимназия „Исидора Секулич” Нови Сад, дружтвено-язични напрям Роботне место: од децембра 2014. року по фебруар 2016. року гонорарни сотруднїк − лектор у НВУ „Руске слово”, од януара 2015. по фебруар 2016. року гонорарни сотруднїк у НВУ „Руске слово”, ушорйовала рубрику за младих „Мозаїк”. У рамикох докторских студийох уключена до настави на Оддзелєню за русинистику на Филозофским факултету у Новим Садзе Награди и специялизациї: Стипендия Фонда за млади таланти „Доситея” у школским 2013⁄14. року, Награда Филозофского факултета Универзитета у Новим Садзе за найлєпшого студента Филозофского факултета 2014. року, Награда Универзитета у Новим Садзе за закончени студиї у 2014. року Язики: руски, сербски, анґлийски, италиянски, словацки, українски Интересованя и гобиї: шпиванє и читанє Контакт: ana.rimar@yahoo.com Плани за будучносц: усовершовац ше у даскелїх обласцох, закончиц докторски студиї на хтори ше уписала 2015⁄16. року

1. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

З другого боку творчосци:

МИХАЛ РАМАЧ З НОВОГО СА ДУ

ЖИВОТ НЄ ТАКИ ИДИЛИЧНИ ЯК У ПИСНЬОХ Пишe: Александар ПАЛАНЧАНИН

Дунайски козаки: унук Яков и дїдо Михал

ПЕРШЕ НАЙНОВШИ ВИСТКИ, А ВЕЦ НА ДУНАЙ Влєце ставам коло штирох, вжиме коло пейцох. Перше читам шветово и тутейши новосци, гоч су ми у тих рокох нє такой таки нужни. Вец одходзим на Дунай. У сезони з циґоньом. Вше з наздаваньом же раз вдери ище векша харча. Дунай чудесни и животворни и попри шицкого брудного цо му робя людзе. Кед сом подлей дзеки, видзим лєм як препада и Нови Сад, и Войводина. Старам ше буц у дзеки, то здраве и за чловека, и за його ближнїх.

22 РУСКЕ СЛОВО

Писац о колеґови, новинарови – и лєгко, и чежко. Лєгко пре професийну опредзелєносц, прихильносц ґу писаню, пре дзепоєдни други поля интересованя. Нє лєгко кед ше у оглядзе ма шицки прикмети хтори тота особа ма як чловек, по велїм, приклад особного и професийного успиху, особа на хтору ше спатраме. Михал Рамач єдна з таких особох. За нас новинарох у „Руским слове”, щесце и чесц же бул новинар у нашей Редакциї

Н

ародзени є 1951. року у Руским Керестуре, а одростал на салашу зоз трома братами и двома шестрами. Як надпомнул, найбаржей го болєло люцке нєщесце и трапеза. Було му жаль же телї людзе худобни, же даєдни родичи бию дзеци, же дахто нє ма шорови шмати и обуй, же людзе и дзеци найволя квилїц безпомоцних, же у школи дараз нє найважнєйше знанє, а на роботи фаховосц. – У нашим домe нє було нєсправедлївосци, насилства, бридки слова. Оцец Дюра и мац Леона тримали ше Божих и людских законох, так учели и нас шесцерих. Так учели и дїдове и баби. Живот на салашу нє бул таки идилични як у писньох. Бул красни. Жило ше скромно, нє лєм у нас. Нє гладовали зме, нє бидовали. Росли зме на домашнїм хлєбу, швижим млєку и сиру, своєй желєняви и овоци. Росли зме при витрийоновей лампи, купали зме ше у купачки, раз до тижня. Селище пред шейдзешат роками, голєм у моїх очох и души, було

край красоти и доброти – здогаднул ше свойого дзецинства и младосци Михал Рамач. НЄСУДЗЕНИ ПАНОЦЕЦ После основней школи опредзелєл ше же будзе учиц за паноца. Перши рок семинариї закончел у Суботици, a вец у Римe одкрил нови швет и цалком нови видогляди, насампредз класичну греческу и римску културу, алє и демократичну и богату Европу. – Були то штири роки интернатскей дисциплини: ставанє, Служба Божа, школа, спорт, ученє, вилєти. У Риме сом, голєм два роки кажди вечар бегал двацец круги коло фодбалского терена. То ми остало по нєшка, алє тераз лєм поподскакуєм двасто-тристо метери коло Дунаю. По законченим штиророчним школованю на семинариї предлужел сом студиї теолоґиї у Заґребе. По першим законченим року було ми ясне же сом нє за паноца. 1. АПРИЛ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Испити сом попокладал, алє розум бул индзей. Каждому бим пожадал таких професорох як Бонавентура Дуда, або Томислав Шаґи Бунич – гварел Михал Рамач. Понеже напущел студиї теолоґиї, наруковал. Теди так було. Тот период у живоце му нє остал у красним паметаню. Осемнац мешаци у униформи му випатрали як даскельо роки. – Старши гуторели же важне одслужиц войско, бо ше там чловек научи шора. Я уж бул дисциплиновани, та ми Югославянска народна армия випатрала як розпущена банда. Пияни официре, брудни касарнї... Таке войско би нє одбранєло анї валалски хотар, а нє державу – давно роздумовал Михал. ШТЕРАЦЕЦРОЧНЕ НОВИНАРСКЕ ИСКУСТВО Салащанє: Янко, Михал, мац, оцец, Дюри, Юлинко (Чамо), Меланка, Перши новинарски прилог обявел 1973. и єй пайташка Ганча. Шестри Марчи нєт на слики. року, такой после войска. О два роки почал робиц у „Руским”. Оженєл ше з Верунку Гнаткову з шей Борби”, постал сом дописователь аґенциї Укринформ, писал до польских новинох. Нєодлуга, Латинка Перович и Бикичу, а нєодлуга ше народзела Мая. – Мушим припознац же ми у „Руским” було цесно, та сом Тибор Варади ме предложели за главного редактора новиписал и до „Дневника”, „Комуниста”, „Гласу младежи”. Теди нох „Нашей Борби”. Перши дзень на роботи сом достал ше могло жиц од писаня. Мал сом трицец роки кед зме купе- винчованки од Любомира Рамача и Олї Папуґовей. Винчовали ми и Драшкович, и Дїндїч, и велї други, алє то нє толи хижу у Кисачу. На окраїску, алє свою – памета Рамач. У маю 1983. бул з Любомиром Сопком на вистави кари- то. Родичом сом нїґда нє гварел як було кед до редакциї єдкатурох у Италиї. Праве теди там спадла влада. Написал о ного вечара у октобре 1998. пришли Милошевичово политим прилог до „Дневника”. Вец ище даскельо, та го пово- цає з пушками и розплашели нас як мищата. Вец ме поволали на озбильну бешеду. У „Дневнику”, як гварел, одкрил лали з Радия „Шлєбодна Европа”. Там Европа, а ту Милошевич и Шешель. И бомбардованє. Кед забили Славка Чуправе новинарство. – Теди сом мал трицец пейц роки. Бул сом редактор у вон- рувию, бул сом задовольни же Верунка и Мая у Києве – кашньополитичней рубрики, путовал по Европи, радовал ше здогаднул ше Михал. Даскельо мешаци познєйше поволал го Славко Драґович препасци комунизма. Редакция жила шеснац годзини на дзень! Нєшка нє можем анї задумац редакцию у котрей би єдна и понукнул му же би направeл нєзависни новини. – Наволали зме их „Войводина”. То була робота! Екипа кнїжка за два мешаци прешла през петнацецери руки. Читали зме, дебатовали, задумовали лєпши швет. Нє знали зме же яку чловек може лєм пожадац. Хто 1999. року правел лєпза углом оштри зуби Слободан Милошевич. Направел сом ши новини, най ше яви! Рушал сом з дому на седем рано, нарис ушорйовацкей политики новинох у вецейпартийней врацал ше на єденац вечар. Ґазда ше нам нє мишал до росистеми, котра була на прагу. Редакция го прилапела. Вец нам боти, шорово плацел и цешел ше у новинох. Цешел ше и я, Панков и Кертес послали нового главного редактора. Вец роками сом шнїл же на насловним боку обявим слику Милошевича з хрибта. Дочекал сом тот дзень. Французка владругого, вец трецого. Меняли их як помитки. Tото исте ше случовало и у других новинох, а исте ше ста- да ме у октобре 2000. року поволала на перше путованє Воло и у „Руским”. У „Дневнику” пре политични збуваня и їслава Коштуници на самит Европскей униї у Биярицу. Там „нєподобносц” штири роки Михал бул на примушуюцим од- Европа, а у нас цали час виключую струю. Компютер ше почивку. Доставал пол плаци, и нє пущали го до будинку. Но, гоч кеди гаши, вяза ше прерива, а ти вец прав дньово новито нє було першираз же почувствовал режимску тортуру у ни и посилай пейц звити на дзень койкадзи до швета..! Кед победзела демократия, новей власци нє були потребсвоєй новинарскей кариєри. – У „Руским” ме осем роки тримали на чарним списку. ни нєзависни новини. Пошол сом до шлєбодних уметнїкох Так и на РТВ Нови Сад. Нє возбудзовал сом ше прето и нє и писал, писал, писал – гварел Михал. Як надпомнул, и треци раз постал главни редактор без придавал. Обявйовал сом у новинох „Нєзависни”, у „Наконкурса. Власнїки „Данаса” го поволали на бешеду и о годзину познєйше Михал явел дому же ше треба селїц до КНЇЖКИ НА ВЕЦЕЙ ЯЗИКОХ Беоґраду. Михал Рамач дипломовал на историї на Филозоф– Ознова каждодньова горучка, нєзависна Чарна Гора, нєским факултету у Новим Садзе. Бул новинар, главни и зависне Косово, полудзенки и вечери з амбасадорами и миодвичательни редактор вецей новинох и часописох. нистрами, живот на велькей беоґрадскей сцени. Кед зме ше Обявел кнїжки писньох „Либрето за єдно лєто”, „Шиврацели, було то 2009. року. У Радио-телевизиї Войводини тар”, „Сказка о гушлярови и гушлї”, „Рапух медзи гвисом ше за кратки час ище раз прешвечел же нєт новинарздами”, „Чукундїдов ошмих”, „Повист о Данилови и ства там дзе ґаздую держава и партия – гварел Михал. Феркови и Ґаброви”, по сербски кнїжки есейох: „Повист о початку конца”, „З гевтого боку снох” и „6. октоИ так прелєтли штерацец новинарски роки. На роботу бер”. На руски и з руского преложел даскельо дзешатки найчастейше ишол з радосцу. Робел и дружел ше з добрикнїжки, тераз вєдно з братом Янком закончує преклад ма и чеснима людзми, бо, як вецей раз надпомнул – Старого завита. доброта моцнєйша од сили. ■

1. АПРИЛ 2016.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ДУДАШОВИМА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ЗА ЩЕСЦЕ НЄ ТРЕБА ВЕЛЬО

Пише: Мария АФИЧ

Пензионер Йоаким Дудаш з Руского Керестура и його супруга Веруна винашли способ як виполнїц свой шлєбодни час, а при тим упознац нови места и красни предїли, нових людзох и велї манифестациї. На таки способ, як гваря, обновя дзеку за животом и „наполня батериї”

Д

удашовим гоби кратки путованя и обиходзеня природних красотох и манифестацийох, ту, нєдалєко по Войводини, або такой за гранїцу у сушедней Горватскей. Йоаким по фаху друкар, перши три роки робел у кере стурскей друкарнї, а вец прешол до Вербасу дзе остал 31 рок. Док бул заняти часто путовал по цалей тедишнєй Юго славиї, и випатра же ше му тото уцагло под скору бо ше остатнї дзешец роки, ниа, до путованьох наисце залюбел. Як гваря його домашнї, то му уж як даяка „хорота”. У тим ше зложели и його велька любов ґу природи и красним предїлом, ґастрономиї и вину, а окреме тамбурашом. ЗА КРАСНИ УЖИТОК НЄ ТРЕБА ИСЦ ДАЛЄКО – Шицко тото мож найсц, видзиц и дожиц ту нєдалєко коло нас, а за кратки час. Нє треба анї длуго путовац, анї вельо пенєжи потрошиц. Треба мац авто, добру дзеку и идеї. – Одходзиме даґдзе за викенд, соботу лєбо внєдзелю. Найчастейше мам обичай же внєдзелю рано перше дакус зайдзем до Дому пензионерох, а вец шеднєме до авта, та гайд даґдзе. Скоро вше идземе вєдно зоз супругу, а часто

УЖИВАЮ У КРАСНЕЙ ПРИРОДИ Бачи Йоаким и шицки Дудашово барз любя природу, та им нє чежко „одбегнуц” на Дунай до Боґоєва. Пообиходзели и шицки чарди на тей прекрасней рики, од Бездану по Сримски Карловци. Най нє споминаме Фрушку гору. А, гваря же єст и други красни места. – На пол годзини од Керестура оддалєна Кривая при Бачкей Тополї дзе прекрасни парк и нєпреповедзена цихосц цо „душу дава”, або лєс на Панониї. Прекрасне озеро и коло Ердевику дзе єст и лебеди. Кед дараз нє маме дзе пойсц, набереме надосц хлєба и кукурици та, гайд до Сриму, на озеро кармиц лебеди. Нєвироятне дожице кед нам цала фамелия лебедох є з рукох – одушевени Дудашово.

24 РУСКЕ СЛОВО

з нами, або син Йоаким, дзивка Меланка, або дахто други з валалу хто заинтересовани – гвари Йоаким. Дудашово нащивюю рижни културно-туристични манифе стациї и сайми по околїску, та так були на Паличу, у Туриї, Зомборе, Стапару, Бачким Петровцу, Бачким Моноштору, Бачкей Тополї, Новим Садзе, Сримских Карловцох, Ердевику... Ходза и до сушедней Горватскей, а барз любя пойсц до Ердуту, а зайду и до Илоку, Вуковару и Осєку. Голєм два раз до рока одходза на польопривредни саям. – Ище док сом бул друкар вельо того ми прешло през руки, та сом надосц дознал о шицким. А тераз, основне пойсц на Саям туризма до Нового Саду, дзе маш базу податкох, шицки датуми манифестацийох. Там зме набавели и окремни календар у хторим вец вибереме цо нас найбаржей интересує и дзе плануєме пойсц. Ґу тому, дзеци понаходза шицко и на интернету дзе єст ище подробнєйши информациї – толкує наш собешеднїк. Од Йоакима и його дзивки Меланки дознаваме же на таких случованьох мож вельо того красного видзиц и дожиц. На спомнутих манифестацийох углавним наступаю и вельочислени КУД-а, дзе рижнородносц и нацийох у Войводини, и облєчива и обичайох, та шицко друге. – Найвецей културни дружтва зме видзели у Бачким Петровцу на їх Дньох словацкей култури, а поодобнє вшадзи, та и на манифестацийох у Горватскей. А окремни Карловци. Там мож шицко видзиц, од културних знаменїтосцох як цо Патрияршия, Ґимназия, та и пиньвица з одличним вином хторе мож покоштовац. Барз интересантни и Днї ґуґлофа, а най нє бешедуєм о чардох на Дунаю, або на 1. АПРИЛ 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Паличу, дзе тиж єст винариї, окреме тота цо ю ма Звонко Боґдан. А кед ше рушиш до Зомбора у децембру на Фестивал „Раванґрад” дзе промоция вина, єдлох, тамбураше, чарди и салаши, а вец ручни роботи женских здруженьох... Подобни и фестивал Бодроґ-фест у Бачким Моноштору – одушевено приповеда Йоаким. СЛОВАЦИ, А ПОГОТОВ СРИМЦИ, ЗНАЮ ГОСЦОХ ПРИВИТАЦ Дудашово зоз своїх путованьох, нащивох, и стретнуцох з людзми, приноша красни упечатки. Гваря же окреме госцолюбиви и отворени Словаци, а як обще познате, найбаржей Сримци. – Словаци наисце госцолюбиви и з нїма ше лєгко позгваряме кажде на своїм язику. Маме вельо дожица, а окреме паметам зоз Ердевику при Бачкей Паланки дзе вони познати по своїм кулену и колбасох. Раз так ми єден понука коштовац колбасу и гвари же є барз добра, а нє горка, бо я нє любим горке, та ше вигварям. Но мушел сом покоштовац, „порумеґал” сом, а кед сом лїґнул, мал сом досц, нє мог сом анї слово прегвариц. Лєм сом одбегнул до кафичу и нє мог ше води огациц, таке ми горке було – памета Дудашов, и предлужує же сримску госцолюбивосц, гоч су хторей нациї, його фамелия нє раз дожила. – Там ше нє заквач з бешеду, бо ши готови, нє можеш ше „одняц”. Раз так у Ердевику, охабел сом авто опрез єдного обисца. Першираз ме чловек видзел, пофрантовали зме дакус у бешеди, и такой нас поволал на їх викендицу. КЕД СПОМНЄШ КЕРЕСТУР... Як нам приповедаю Дудашово, Йоаким и їх дзивка Мелания, на своїх путованьох и манифестацийох упознали велїх людзох и здобули нови познанства. Мило им и кед чую красни думаня других о Керестуре. Источашнє, и вони промовую свой валал вшадзи дзе пойду. – Нїґда нє мож знац кого можеш стретнуц. Так у Ердуту на „Дньох черешньох” стретли зме Лїкарових з Миклошевцох, и барз зме ше им зрадовали. Або, на фестивалу у Бачким Петровцу, кед зме стретли министра вонкашнїх дїлох Словацкей, Мирослава Лайчака, котри Русин. Пришол зоз супругу, а були там з нашима министрами. Озвали зме ше ґу ньому по руски, та боме застанул, та ше и вон ше ґу нам накратко озвал. То наисце мили дожица – памета Мелания.

1. АПРИЛ 2016.

ЗА ДЗЕНЬ ПОСТАРЧЕЛ НА ШТИРИ МЕСТА – Интересантне же оцец єдней нєдзелї постарчел на штири места походзиц. Дополадня у Тополї бул вашар, на поладнє уж мушел сцигнуц до Вербасу на Кирбай, отамаль бежал до Керестура на „Днї паприґи”, а вец беж, бо супруги обецал же ю за родзени дзень одведзе до Вуковару на концерт „Славонских лолох”, дзе була и манифестация ручних роботох – з ошмихом толкує Мелания. – Гей, там зме до конца витримали, а я ше вец „хвалїм” же моєй аж з Горватскей квеца приношим – з ошмихом доклада Йоаким.

Як гваря, окреме им мило кед дожию же людзе у других местох знаю за Керестур и його жительох по дачим красним, и ту по Войводини и у Горватскей. А найволя пойсц до Ердуту дзе нащивюю и даскельо їх манифестациї як цо Саям квеца, Днї черешнї, а вше зайду и до їх винариї. – Там у винариї найвекши на швеце активни „гордовчок”, 75 000 литри, з руку виробени, а на задку виґравирани мотиви з „Тайней вечери”. Кед зме поведли же зме пришли з Кере стура, чловек ше зрадовал, бо часто приходзи до нашого краю. Влонї на „Дньох квеца” зме нє знали дзе стануц з автом, та зме ше озвали, а єден чловек ше одушевел же нас стретнул, бо ше здогаднул же як млади до Керестура ходзел куповац статок. Мушели зме остац на котлїку, на полудзенку... Дзе ґод ше обрациш, кед спомнєш Кере стур, людзе маю красне думанє о нїм – поцешени Дудашово. Вони своєродни маркетинґ за свой валал и дзе ґод пойду ноша нотеси и пенкала з надписом Руского Кере стура, та промовую и манифе стацию „Днї паприґи”. – Шицки знаю за Керестур по „Червеней ружи”, а ми вец представиме и нашу нову манифестацию и воламе людзох. И велї уж були на „Дньох паприґи” – толкує Мелания. – Покля можем ходзим вшадзи, и сцем повесц же най идзе хто ґод лєм може дацо видзиц дацо, бо ше каждому зда гоч яка пременка. Нє важне кельо, чи годзину, два, або три, алє чловек ше ошвижи. Видзе з дому, „витаргнє” ше зоз каждодньовосци, а то вше добре и за психичне, за физичне здравє. За мало пенєжи чловек може вельо того достац.■

РУСКЕ СЛОВО 25

OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня, 26. марца, после длугей и чежкей хороти, престало дуркац шерцо нашей милей

МИРОН БУДИНСКИ, ПЕЦАР (1929–2016) з Вербасу

СМИЛЇ СИВЧ народзеней Радойчин (1937–2016) з Руского Керестура Вше останєш у наших шерцох, твой син Владимир, нєвеста Марияна, унукове Александер и Михайло OСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня, 26. марца, пoсле длугей и чежкей хороти, престало дуркац шерцо нашей милей

Його подоба, любов и доброта останє нам у вичним паметаню. Ожалосцени: дзивка Олґица зоз супругом Славком, Слободаном, Далибором, Марину, Неманьом и Марком Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца 2016. року занавше нас зохабел мой мили брат

МИРОН БУДИНСКИ, ПЕЦАР (1929–2016) з Вербасу

СМИЛЇ СИВЧ народзеней Радойчин (1937–2016) з Руского Керестура Вше останєш у наших шерцох, твоя дзивка Весна, жец Никола, унуки Бояна и Лука СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ (14. VI 1957 – 3. IV 2014)

Його подоба, любов и доброта останє нам у вичним паметаню. Ожалосцени: брат Михайло зоз супругу Йозефину, Александром, Кети и Итеном зоз Канади Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СИЛВЕСТЕР ДОРОКХАЗИ (1957–2014)

Нє повеме же ше здогадуєме, бо тебе нє мож забуц, та це спомнуц. Ти вше ту у наших шерцох, у молитви и каждодньовосци твоїх родичох, супруги, дзецох, унукох, як и шестри и єй фамелиї. Ту ши з нами и ту останєш навики Спочивай у мире Божим!

Дня 5. априла 2016. року наполня ше три роки як пошол до вичносци наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца 2016. року занавше нас зохабел мой мили оцец

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У октобру 2016. року наполня ше 20 роки як нє з нами наша мила мац, баба и прабаба

Прешло два роки як нас занавше охабел наш колеґа и приятель. Цо далєй вше нам баржей хиби твоя духовитосц, веселосц и вира до моци новинарскей роботи. Зоз смутком це ше здогадую колеґове зоз „Руского слова”. Спочивай у мире Божим!

Дня 13. марца 2016. року наполня ше 23 роки як нас зохабел наш мили брат

ЛЕОНА БУДИНСКИ ДЮРА БУДИНСКИ народзена Медєши (1937–1993) (1921–1996) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту навики буду чувац дзивки и шестри Ксения, Ана и Леона Спочивайце у мире Божим! ДЮРА БУДИНСКИ (1918–2013)

26 РУСКЕ СЛОВО

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. априла 2016. року наполнєли ше 25 роки од шмерци нашого оца, дїда и прадїда

ВЛАДИМИР РИМАР (1933–1991) з Руского Керестура Ожалосцени його дзеци: дзивка Мария зоз супругом Михалом, син Славко, дзивка Ксения зоз супругом Силвом, та його мили унуки и праунуки Спочивайце у мире Божим!

1. АПРИЛ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца 2016. року занавше нас зохабел шовґор

МИРОН БУДИНСКИ, БРУҐОШОВ (1929–2016) з Вербасу Ожалосцени: Винайово, Медєшово и Кренїцккого Спочивайце у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца, у своїм 63. року ме зохабел мой супруг

МИКОЛА ВЕНЧЕЛЬОВСКИ (1953–2016) з Руского Керестура Памятку на ньго у своїм шерцу чува супруга Амалка Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Препли шейсц мешаци як нас занавше зохабел супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ДЮРО ПАП – ДЮРДЕС (1938–2015) з Нового Саду, народзени у Петровцох Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Нїґда це нє забуду: супруга Любица, син Ярослав, нєвеста Весна, унуки Даниєл зоз супругу Райну, Денис и Давид, дзивка Весна зоз унуком Сашом, унука Сандра зоз супругом Ненадом и праунуки Стефан и Невена, унука Андреа зоз супругом Мирославом и праунуки Йосип и Иван Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. марца ше наполнює рок як вецей нє з нами наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР МАКАЇ – пекар (1936–2015) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ньго буду чувац його наймилши Спочивайце у мире Божим!

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 „ШИРОКИ ПЛАН”

нєдзеля, 3. април, на 21 годзин У фамелийним маґазину „Широки план” укажеме заєднїцки живот шицких народох и народносцох котри жию у Коцуре и котри у маю того року вєдно означа 70 роки од приходу колонистох до того валала. З тей нагоди госци у студию нам буду КУД „Завичайно врело” з Коцура и КУД „Жатва”. Представи нам ше и Актив женох зоз Коцура и етно-клуб „Одяте од забуца” зоз того места. У емисиї будземе емитовац и даскельо прилоги зоз Босни и Герцеґовини, точнєйше, местох одкаль колонисти пришли до Коцура пред 70 роками. 1. АПРИЛ 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 21. марца, у своїм 63. року занавше нас зохабел наш брат

МИКОЛА ВЕНЧЕЛЬОВСКИ (1953–2016) з Руского Керестура У наших шерцох остали вельки боль и пражнїна. Памятку на ньго чуваю ожалосцени браца Дюра зоз дзецми, Владо зоз супругу Кату и дзецми и Михал зоз супругу Сену и дзецми Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. априла наполнї ше рок як вецей нє з нами наша мила шестра и нина

ИРИНА ВАРҐА (1934–2015) з Руского Керестура Зоз любову и почитованьом и смутком у шерцох памятку на вас чуваю шестра Ната и брат Любо зоз фамелиями и андї Ирина и Слава зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

ИНФОРМАЦИЯ КЕРЕСТУРЦОМ! Пре реновиранє просторийох Дописовательства „Руского слова” у Руским Керестуре, од пиятку, 1. априла, Дописовательство дочасово будзе заварте. Прето оглашки и ин мемориами за покойних за тот час мож придавац Сенки Надь, на адреси Партизанска 86, роботни днї од 8 до 14 годзин. З роботнїками Дописовательства мож контактовац на числа телефонох 069/67-33-19 (С. Надь), 069/6733-21 (М. Зазуляк), лєбо 069/67-33-18 (М. Афич). * дзе цо будзе *

У КЕРЕСТУРЕ ПРЕМИЄРА ДЗЕЦИНСКЕЙ ПРЕДСТАВИ На нєдзелю, 3. априла, Дзецинска ґрупа Драмского студия АРТ Дому култури у Руским Керестуре премиєрно вивед зе те атралну представу Сави Шкобича „Васо Пикасо”, у режиї Ксениї Бодянцовей. Представа у Велькей сали Дому култури почнє на 20 годзин, а уход 100 динари.

РУСКЕ СЛОВО 27

ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Ново садски_саям”, у улїци Гайдук Велькова 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 25. марца 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-68/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Ново садски_саям” prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt – radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Ново садски_саям”, у улїци Гайдук Велькова 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Ново садски_саям”, у улїци Гайдук Велькова 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям”, у улїци Гайдук Велькова 11, на катастерскей парцели число 7540/1, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. Антени типа К742236 продукователя Kathrein будзе ше хасновац за закриванє у обсягох DCS 1800 и LTE по єдна антена типа К742215 продукователя Kathrein за обсяг UMTS. Плановани азимути антенох виноша 60 ступнї, 190 ступнї и 300 ступнї респективно по секторох за обидва системи. Конфиґурациї примодавача базней станїци за си-

28 РУСКЕ СЛОВО

стему DCS 2+2+4, за UMTS 3+3+3, а за LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Детелинара” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи АД Новосадски саям зоз Нового Саду, улїца Гайдук Велькова 11 и „Vip Mobile” doo, Mlade`skih bri}adoh 21, Беоґрад як и Информацию о локациї за парцелу число 7540/1, КО Нови Сад I хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1234/15 од 4. 12. 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям” число ЕМ-2015-399/SO хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2073_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицки три сектори за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же нє potrebne precenqovanw vpl>vu na `ivotni {tredok проєкта базней станїци mobilnej telefoni> “Поповица” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта “TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu застатого стану na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “Поповица”, у улїца Горня провалия число 200, у Сримскей Каменїци, na katasterskej parceli ~islo 2166, K.O. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 21. марец 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI501-95/16, `e нє potrebne precenqovanw vpl<vu застатого стану na `ivotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 6. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi подприємства „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта “TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu zastatogo stanuna `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci за mobilnu telefonix “Поповица”, prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “Поповица”, у улїца Горня провалия число 200, у Сримскей Каменїци, na katasterskej parceli ~islo 2166, K.O. Сримска Каменїца, Gorod Novi Saд, no{itely prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. No{itelq prowkta {e obovyzuw `e obezpe~i perиодичлни vipitovanя жридла нейонизуюцого визарйованя na lokaci< baznej stan<ci mobilnej telefoni< “Поповица” u skladze zoz Zakonom o za|iti od nejonizuxcogo zarjovany (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 36/09) i va`acima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc i `e podatki dostati z monitorin}om doru~ovala A}enci< za za|itu `ivotnogo {tredku, Gorodskej upravi za inspekcijni roboti Gorodu Novogo Sadu – Oblasc inspekci< za za|itu `ivotnogo {tredku i Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

OBGRUNTOVANW

Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта “TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu застатого стану na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “Поповица”, у улїца Горня провалия число 200, у Сримскей Каменїци, na katasterskej parceli ~islo 2166, K.O. Сримска Каменїца, Gorod Novi Sad. Prowktом предвидзене поставянє trosektornей antenskей sistemи и то: за перши сектор єдна антена типа К80010456v02, за систему GSM 900 и LTE, за други сектор єдна антена типа ADU451602 за системи GSM900, LTE и UMTS и за треци сектор єдна антена типа ADU451902 за системи GSM1800 и UMTS.

1. АПРИЛ 2016.

Азимути антенох 80 stupn< (сектор 1), 150 ступнї (сектор 2) 300 ступнї (сектор 3). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM900 2+2+0, за систему 1800 0+0+3 за систему UMTS 0+2+2 а за систему LTE 1+1+0. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok и Правил, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ “Сримска Каменїца ”. U zoz zakonom predpisanim terminw nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz uvidom do dokumentaci< htora doru~ena zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozpatrany vimogi, tot or}an utverdzel `e {e prowkt nahodzi pod to~ku 12., podto~ku 13. – Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08). Ґу наведзеней вимоги подношитель вимоги приложел Контракт о закупе хтори склопени медзи Миряну Шлїванац зоз Темерина, улїца Ґаврила Принципа число 32 и „ТЕЛЕНОР” д.о.о., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, Информацию о локациї число V-353-1437/15 oд 29. 01. 2016. року хтору видала Городска управа за урбаниярм и квартельни реоботи Городу Нового Саду и Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci мобилней телефониї “Поповица” ~islo звиту 2512/15-50 IT, htoru virobela akreditovana Laboratoriy Instituta “Vatro}az” zoz Novogo Sadu. Zoz fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “Поповица” utverdzene `e toto `ridlo zoz svox robotu nw privedze po prekro~ovanw predpisanih gran<~nih vrednoscoh. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverdzeni u to~ki 2. dispozitiva togo Ri{eny i ked {e vipo~itux Miri i usloviy za|iti `ivotnogo {tredku htori predvidzni zoz poglavjom 7.5. Fahovej oceni obterhovany `ivotnogo {tredku, robotu baznej stan<ci za mobilnu telefonix nw zna~nwj{e zagro`i `ivotnogo {tredku, odnosno urovenq elektroma}netnogo zarjovany budze u gran<coh do{lwbodzenogo. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny mo`e {e viyvic `alba Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e viyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска”, у улїци Єврейска 22, на катастерскей парцели число 10169/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 22. марца 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-60/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска” prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt – radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска”, у улїци Єврейска 22, на катастерскей парцели число 10169/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска”, у улїци Єврейска 22, на катастерскей парцели число 10169/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска”, у улїци Єврейска 22, на катастерскей парцели число 10169/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 1800, UMTS и LTE. По єдна антена типа К742236 по секторе будзе ше хасновац за закриванє иснуюцих обсягох DCS 1800 и новопланованого обсягу LTE. По єдна антена по секторе типа К742215 будзе ше хасновац за закриванє обсягох UMTS. Плановани азимути антенох виноша 10 ступнї, 130 ступнї и 260 ступнї респективно по секторох за обидва системи. Конфиґурациї примодавача базней станїци за систему GSM 1800 2+2+2, за систему UMTS 3+3+3, а за систему LTE 1+1+1.

1. АПРИЛ 2016.

U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Житна площа” и МЗ „Перша войводянска бриґада” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи П. Маґовского зоз Нового Саду, улїца Єврейска число 22 и „Vip Mobile” doo, и Информацию о локациї за парцелу число V-3531233/15 od 4. децембра 2015. року, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска” число ЕМ-2015-395/SO од 20 януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї „НС2069_01 НС_Нови_Сад_Єврейска”ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицки три сектори за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

РУСКЕ СЛОВО 29

ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” у улїци Кости Абрашевича число 17, на катастерскей парцели число 2185, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 28. марца 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-96/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt – radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” у улїци Кости Абрашевича число 17, на катастерскей парцели число 2185, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” у улїци Кости Абрашевича число 17, на катастерскей парцели число 2185, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” у улїци Кости Абрашевича число 17, на катастерскей парцели число 2185, КО Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 900, GSM 1800, UMTS и LTE. За закриванє трецого сектора по єдна антена типа К742270 будзе ше хасновац за закриванє обсяга GSM 900, GSM 1800, UMTS. За закриванє першого и другого сектора по єдна антена типа К80010510 будзе ше хасновац за закриванє обсяга GSM 1800 и LTE. За закриванє першого и другого сектора за обсяг UMTS будзе ше хасновац єдна антена типа К742215 и закриванє трецого сектора за LTE будзе ше хасновац тиж так антена типа К742215. Плановани азимути антенох виноша 30 ступнї, 150 ступнї и

30 РУСКЕ СЛОВО

280 ступнї респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурациї примодавача базней станїци за систему GSM 900 0+0+2, за систему GSM1800 2+2+2, за систему UMTS 3+3+3, а за систему LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Братство Телеп” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Еветович Анкицу и Еветович Терезию зоз Нового Саду, улїца Кости Абрашевича 17 и „Vip Mobile” doo и Информацию о локациї число V-353-1259/15 od 4. децембра 2015. року, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1234/15 од 4. 12. 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” число ЕМ-2015-393/SO од 22. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2064_01 НС_Нови_Сад_Ґорана_Ковачича” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицки три сектори и за шицки обсяги. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu ~ax вдереня i obez pe ~ic pro vad zenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Площа Мариї Трандафилчисло 7, на катастерскей парцели число 9686/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 28. марца 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-98/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt – radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Площа Мариї Трандафилчисло 7, на катастерскей парцели число 9686/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Площа Мариї Трандафилчисло 7, на катастерскей парцели число 9686/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство „KODAR IINŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучо-

1. АПРИЛ 2016.

ванє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” Площа Мариї Трандафил число 7, на катастерскей парцели число 9686/2, КО Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 1800, UMTS и LTE. По єдна антена типа К742236 будзе ше хасновац за закриванє обсягох GSM 1800, UMTS и LTE. По єдна натена тишпа К742215 будзе ше хасновац за закриванє UMTS обсягох. Плановани азимути антенох виноша 20 ступнї, 140 ступнї и 240 ступнї респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурациї примодавача базней станїци за систему GSM 1800 2+2+2, за систему UMTS 3+3+3, а за систему LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Стари город” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Bačka Investment зоз Нового Саду, Площа Мариї Трандафил 7 и „Vip Mobile” doo и Информацию о локациї число V-353-1276/15 od 14. децембра 2015. року, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария”число ЕМ-2015-390/SO од 20. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2061_01 НС_Нови_Сад_Ротквария” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицки три сектори и за шицки обсяги. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.

1. АПРИЛ 2016.

ИНФОРМАТОР

ПЕРША ТОГОРОЧНА „ШВЕТЛОСЦ” ЯК ЕЛЕКТРОНСКЕ ВИДАНЄ У марцу обявене електронске виданє першого тогорочного числа часопису за литературу, културу и уметносц „Шветлосц” и у цалосци го мож опатриц на сайту „Руского слова” – www.ruskeslovo.com, у рубрики сайту „Шветлосц”. По доставанє средствох прейґ конкурсох за єй друкованє, „Шветлосц” будзе виходзиц у електронскей форми, у ПДФ формату на сайту НВУ „Руске слово”. У новим чишлє на бокох уметнїцкей литератури обявена поезия Ирини ГардиКовачевич и два прозни тексти Олени План чак-Са кач и Славомира Олеяра. У рубрики „Зоз шветовей литератури” вишло двацец дзевяте предлуженє першого интеґралного прекладу Старого завиту на руски язик, хтори зоз старогреческого преложел др Янко Рамач и текст „Чудо од Алиси”, з нагоди 150-рочїци обявйованя романа Луиса Керола „Алиса у Жеми чудох”, автора Юлияна Папа. З першим числом почало обявйованє (у предлуженьох) путопису сучасней сербскей писательки Радмили Ґикич Пeтрович „Корея, post sciptum”, хтори зоз сербского преложела Мелания Шанта. З линґвистики часопис обявює роботу Софиї Николаєвич „Язик у емисийох на руским язику Радио Нового Саду”, док з историї вишли

два роботи: „История Лемкох (Руснацох/Русинох)” др Богдана Гальчака (перше предлуженє) и „О першей подарованей Євангелиї Керестурскей парохиї 1752. року” Мирона Жироша. „Рочнїци – ювилеї” обявюю статю Дюри Латяка „Керестурски учитель Петро Кузмяк”, як перши конкретни

прилог означованю 200-рочнїци його народзеня, док з нагоди 80-рочнїци народзеня академика Миколи Мушинки часопис приноши библиоґрафию його роботох о Руснацох Югославиї/Сербиї, хтору подписую Олес Мушинка и Микола М. Цап. У рубрики „Прикази, критики, рецензиї” представени нови кнїжки Сонї Папуґа Андєлич и Боривоя Андєлича, Юлияна Папа и Миколи Шанти, о хторих пишу мр Гелена Медєши, Любомир Медєши и Олена Планчак-Сакач. „Драмски додаток” виполнює комедия „Марчов куцик” Владу Нярадия, а число илустроване з малюнками Сонї Андєлич. M. M. Цап

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari.

Cenovn<k va`i od 1. av}usta 2011. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР дношитель прияви нєма право поцагнуц приявени текст. 6. Зоз текстох хтори сцигню на конкурс, окремна комисия, менована з боку МАТКИ-Дружтва Руснацох Нового Саду-Войводини, вибере гевти тексти хтори спрам єй думаня задоволюю уметнїцки и други вимоги конкурсу и Фестивалу. Зоз авторами текстох хтори буду вибрани орґанизатор Фестивала заключи окремни контракти о одкупйованю тих текстох, односно о преношеню шицких авторских правох на МАТКУ-Дружтво Руснацох Нового Саду-Войводини. 7. МАТКА-Дружтво Руснацох Нового Саду-Войводини ше будзе намагац же би шицки вибрани и одкупени тексти були виведзени на Фестивалу того, 2016. року. Кед же то нє будзе можлїве, нєвиведзени тексти ше „пренєшу” до шлїдуюцого року. Ґлумцох и режисерох виключно вибера орґанизатор Фестивалу. Подношитель прияви, односно текстописатель може у прияви предложиц ґлумца и/лєбо режисера за текст за хтори подноши прияву. У тим случаю, одлуку о ґлумцови и/лєбо режисерови принєше ше у поради. Кед то нє будзе можлїве, конєчну одлуку принєше орґанизатор Фестивалу. 8. Зоз посиланьом прияви на конкурс, подношитель прияви (текстописатель) дава согласносц же ше вибрани тексти по перши раз явно виводза на Фестивалу, преноша/емитую на програми радия и телевизиї. Шицким поз*кед же ше текст посила прейґ пошти, лєбо доручує натим модалитетом емитованя, зазначує, умножує и кладзе до обтоку без огляду на способ умножованя и клаособнє: – текст малих сценских формох на руским язику у дзеня до обтоку, знїма на ношач звука, односно слики и двох прикладнїкох, з тим же на насловним боку треба же звука, умножує и кладзе до обтоку без огранїченя у поби стала лєм назва театралного твору БЕЗ мена и през- глядзе числа прикладнїкох. Согласносц ше дава на достати тексти, вименєни тексти и преробени тексти за потревиска автора, и – на окремним паперу мено и презвиско автора, би МАТКИ-Дружтва Руснацох Нового Саду-Войводини. Права ше преноша виключно як предметни, часово, проадреса, контакт телефон и имейл. сторно и по числу без огранїченя. МАТКА-Дружтво Ру*кед же ше текст посила прейґ имейлу: – у атачменту/додатку имейлу текст малих сценских снацох Нового Саду-Войводини ма право наведзени пформох на руским язику, з тим же на насловним боку рава пренєсц на трецу особу без окремней согласносци треба же би стала лєм назва театралного твору БЕЗ мена автора. МАТКА-Дружтво Руснацох Нового Саду-Войводини заключи контракт зоз авторами вибраних ти презвиска автора, и – у „целу” имейлу, лєбо у другим атачменту/додатку екстох. Надополнєнє за автора (текстописателя) виноши по того истого имейлу мено и презвиско автора, адреса и єдним вибраним тексту 3.000,00 динари. контакт телефон. 9. Фестивал ше отрима першого викенду у Подношитель прияви одвитує за точносц податкох децембру 2016. року. Кед же придзе до вименкох, о о тексту и автора. 4. Конкурс отворени од дня обявйованя на веб сайту точним датуму и термину учашнїки буду благочасово „Руского слова” и „Рутенпресу”: www.ruskeslovo.com/- поинформовани. 10. Шицки дополнююци информациї и обвисценя rutenpres и у тижньових новинох „Руске слово”, а закше може достац: лючно зоз 30. юнийом 2016. року. *на телефони: +381 63 713-67-65 и +381 64 928-04Тексти хтори сцигню по завераню конкурса (1. юлия 32, лєбо 2016. року и познєйше) нє буду ше розпатрац. *прейґ имейлу: matka.drnsv@gmail.com 5. Тексти хтори сцигню на конкурс ше нє врацаю. По-

Конкурс за Штернасти Руски фестивал малих сценских формох „Дюра Папгаргаї” – 2016. Условия конкурса: 1. Право участвовац на конкурсу за нови руски театрални тексти малих сценских формох маю шицки заинтересовани особи державянє Републики Сербиї як и странски державянє, з тим же иста особа може буц автор найвецей 2 (двох) текстох. На конкурсу нє можу участвовац члени конкурсней комисиї. 2. Тексти хтори ше посилаю на конкурс нє шму буц уж обявйовани лєбо виводзени. 3. Тексти ше на конкурс посилаю по имейлу на: matka.drnsv@gmail.com зоз назначеньом: ЗА КОНКУРС, а може и по пошти, лєбо особнє на адресу: МАТКА – ДРУЖТВО РУСНАЦОХ НОВОГО САДУ – ВОЙВОДИНИ за Фестивал „Дюра Папгаргаї” – 2016. улїца Йована Суботича чл. 8 21000 Нови Сад У прияви на конкурс муши буц шлїдуюце:

MALI OGLA[KI ПРЕДАВАМЕ намесцени двохижови квартель у Новим Садзе, вель ко сци 55 ква драт ни ме те ри. Квартель ше находзи на Новим населєню. Цена вигодна, за вецей информа циї ше явиц на чи сло 064/209-35-74.

32 РУСКЕ СЛОВО

ПРЕДАВАМ резану ядлїну по спецификациї з превоженьом, кубни метер 180 евра и лати 5/3 длужни метер 0,30 евра. Телефон: 021/6350–088; 060/6350–088 од 7 до 21 годзин. ***

ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

1. АПРИЛ 2016.

СПОРТ ПРЕД НАМИ ЛЄТНИ 31. ОЛИМПИЙСКИ БАВИСКА

БРАЗИЛСКИ СПЕКТАКЛ У РИЮ Рио де Жанеиро будзе домашнї 31. Лєтних олимпийских бавискох хтори буду отримани од 5. по 21. авґуст того року. То город хтори познаме по самби, Копакабани, а ище баржей по добрим фодбалу и фодбалерох. Любителє спорта з нєсцерпеньом очекую початок наявеного спектаклу

М

едиї у швеце уж од тераз преноша позитивни думаня и оцени о Бразилу як домашнього Лєтних олимпийских бавискох. Можебуц оцени таки, бо познате же Бразилци любя спорт, а окрем того, майстрове су за добру атмосферу, маю добри потенцияли, и мож повесц же су спортска нация. Рио де Жанеиро у еуфориї после одлуки Медзинародного олимпийского комитету же би ше 31. бависка отримали праве там. Конкуренция городох хтори ше кандидовали за орґанизованє Бавискох була моцна. У нєй бул и город Чикаґо, хтори раховал на кредибилитет предсидателя ЗАД Барака Обами, хтори присуствовал на схадзки Комитету. Потим, Токио, хтори мал штири милиярди долари на рахунку, а хтори плановали потрошиц за бависка. Мадрид мал моцни лоби, и вельо маєтних приятельох. Но, випатра же розум заш лєм надвладал шицки

НОВИ СПОРТИ На програми 31. Олимпийских бавискох плановани змаганя у 26 спортских конарох и вкупно 39 дисциплинох. Було два шлєбодни места за нови спортски конари. На тоти места конкуровали: бейзбол, софтбол, карате, ґолф, сквош, ролер-спорти и раґби. Дзепоєдни зоз спомнутих буду уключени до програми бавискох. 1. АПРИЛ 2016.

скрити и нє скрити „адути” хтори мали други городи кандидати. Чикаґо випаднул у першей рунди вицагованя, а у другей Токио. У трецей, Мадрид мал барз малу потримовку у одношеню на Рио. Так Рио достал нову шансу же би врацел стару славу яку мал дакеди, а од преглашеня резултатох Медзинародного олимпийского комитету, Бразил ше почал пририхтовац. Плановане же ше за орґанизацию и вибудов нєобходней инфраструктури потроши 11 милиярди долари. Уложело ше до вибудови нових авто-драгох, побрежйох, готелох... Такволани „Олимпийни валал” вибудовани у заходней часци Рия, дзе будзе отримана половка спортских змаганьох. Змаганя буду отримани на осем локацийох. Найзначнєйша – стадион Маракана на хторим ше отрима церемония отвераня и завераня Бавискох, як и финални фодбалски змаганя. На стадиону Жоао Авеланж буду отримани атлетски змаганя, а у националним акватик центру „Мария Ленк” буду отримани ватерполо, и змаганя у плїваню и скаканю до води. Популарне побрежє Копакабана будзе место дзе буду отримани змаганя у триатлону и волей бичу. Арена ХСБЦ порихтана за змаганя у ґимнастики и у ритмичней ґимнастики. Писта Самбадром порихтана за змаганя у маратонским обегованю и швидким крачаню. У дворани Ґиназио до Мараканзиньо ше буду змагац одбойкаше, а у залїве (лаґуни) Родриґо де Фреитас буду отримани веслацки змаганя. И нашо спортисти виборели пласман за участвованє на 31. Олимпийних бавискох у Рию у єденац спортох. У нашим тиму 74 спортисти, трицец штири жени и трицец пейцме хлопи. ■ А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ТИТЕЛЬ–ЖАБЕЛЬ

ПРИКАЗАЛИ ДОБРЕ БАВИСКО

ФК „Єдинство” (Бачке Петрове Село) – ФК „Искра” 2:3 Фодбалере коцурскей ли резултат. Медзитим, Искри свойо змаганє после єдней велькей грибавели всоботу, пре Ве- шки Искрового ґолмана льку ноц котра ше пре- Єдинство дало и други славює по грегориян- ґол, та ше на одпочивок ским календаре. Госцо- пошло зоз резултатом 2:1 ванє у Бачким Петро- за домашнїх. У другим вим Селу, уж традиций- полчаше бавела ше „викно, чежке госцованє, та тория” пред ґолом Єдинше шицки обавали як ства, алє ше домашнї допрейдзе. Aлє, заш лєм бре бранєли и Искра нїяк нє могла пребиц тот бунКоцурци победзели. Искра: Ступар, Нико- кер. Як час преходзел, так лич, Барович, Юшко- Искрово бавяче були вше вич, Дамян Ґубаш , Др- нервознєйши. Бавелa ше ляча, Малеш , Малацко, 74. минутa кед Дамян Крняїч (Дукич), Иван, Ґубаш после єдного корСердар. Ґоли за Искру неру поровнал на 2:2. Подали: Марян Малацко, сле другого ґола Искра Зоран Сердар, Дамян ище баржей прицисла на ґол домашнїх. Бавела ше Ґубаш Фодбалере Искри на го- 82. минута, кед Зоран сцованє пошли без даске- Сердар зоз 18 метерох бил лїх стандардних бавячох, на ґол и потрафел процивта ше то одражело и на ба- ни угел, та принєсол вельвиско. Искра була лєпша у ку побиду и ище векшу векшей часци змаганя, алє радосц своєй екипи.

ПОБИДА НА ПОЧАТКУ ФК „Слоґа” (Лок) – ФК „Бачка 1923” 0:2 (0:2)

БАЧКА: Бошкович, Круль, Маркович, Курушич, Павлов, Балоґ, Янкович, Рац, Матич, Марич, Данґубич. У другим полчасу до бависка вошли Єлич, Дюрдїч и Чирин, а вишли Матич, Марич и Данґубич. Внєдзелї бавене 12. коло Медзиопштинскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, одно сно перше коло у ярнєй часци сезони. На го сцованю у Локу дюрдьовска Бачка победзела Злогу зоз 2:0. Фодбалере Бачки на тим змаганю добре стартовали и указали же су порихтани за наиходзаци стретнуца. Перши ґол дал Матич хтори по сле гришки домашнїх вибил сам опрез ґолмана Злоги и виха-

ЧЕРВЕНО-БИЛИ

нє лєгко побeдзела. Напроцив, алє заш лєм на концу Искра щешлїво победзела. У перших 20 минутох було даскельо полунагоди на обидвох бокох, а домашнї после єдного корнеру перши сцигли до ґола. Тот ґол яґда зобудзел Коцурцох и после 10 минутох прейґ Малацка виєдначе-

34 РУСКЕ СЛОВО

После того кола, Искра на першим месце на таблїчки зоз 30 бодами. У шлїдуюцим колу до Коцура приходзи екипа од котрей Искра прецерпела єдине пораженє, а то екипа Младосци зоз Радичевича, та бавяче буду мац вельку мотивацию за побиду. Змаганє почнє на 15 годзин. З. Колєсар

сновал шансу, а о три ВЕЧАР минути ушлїдзел ище єден ґол. По сле БачФодбалски бал, „Червено-биковей акциї у кареб- ли вечар” у орґанизациї Управним просторe Злоги ного одбору Фодбалского клубу звалєни Рац, та судия „Бачка” з Дюрдьове отримани досудзел пенал. Ґол з прешлей соботу у просторийох пеналу дал Павлов и дюрдьовского КУД „Тарас поставел конєчни ре- Шевченко” Як гварел Мирко Тривунозултат. У тижню за нами вич, предсидатель Управного бавели и други Бачко- одбру Клубу, задовольни є зоз во селекциї. Пионире орґанизацию окремe же єст вше 2005. рок страцели вецей заинтересованих за тот 2:1 од ОФК „Вербас”, бал, котри того року орґанизопионире 2002. рок по- вани по штварти раз. На балє бедзели ФК „Кать” було коло 140 госцох з Дюрдьова, Жаблю, Ґосподїнцох и Шай6:1, а подросток стракашу. С. Барань цел 3:2 од Сусеку. Бачка ше тераз находзи на другим месце на таблїчки, после коцурскей Искри, а шлїдуюце змаганє будзе бавиц на нєдзелю на домашнїм терену процив екипи Младосц Радосц зоз Србобрану. М. Рамач 1. АПРИЛ 2016.

СПОРТ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ КУП У КАРАТЕУ

„ВИЛОВО” КАРАТИСТИ ПЕРШИ У Шидзе всоботу, 26. марца, отримани 11. КУП Шида у каратеу на хторим участвовали коло 150 каратисти зоз 13 карате клубох зоз Сербиї, Републики Серб-

скей и Бо сни и Герцеґовини, а у екипней конкуренциї ше змагали 15 екипи. У вкупним пласману перше ме сто освоєли каратисти КК „Вила” зоз Добою зоз Републики Серб-

скей, друге ме сто освоєл КК „Маваши ґери” зоз Нового Саду, а треце „Бушидо” зоз Бадовинцох. За найуспишнєйшого каратисту преглашени Оґнєн Живанович зоз КК „Мачва” зоз Боґатичу, а при каратисткох то була Емина Бркич зоз КК „Локомотива” зоз Берчкей. За КК „Шид” наступели 48 каратисти зоз Шиду, алє и зоз секцийох у Куковцох и Моровичу и по сцигли замерковани резултати. Шидяньом турнир источасно бул и пририхтуюци за балкански шампионат хтори ма буц отримани у Модричи у БиГ. Вл. Дї.

ОПШТИНСКA ФОДБАЛСКA ЛИҐA ШИД

БИКИЧАНЄ ПРЕШВЕЧЛЇВО ПОЧАЛИ После жимскей паузи, внєдзелю 27. марца, почала ярня часц першенства Општинскей фодбалскей лиґи Шид зоз змаганями 12. кола. Уж у предлуженю сезони, фодбалере були розположени за даванє ґолох. Фодбалери ОФК „Бикич” дома победзели Єдинство зоз Люби з 8:2, а ОФК „Бачинци” ше врацели зоз змаганя у Илинцох процив Борца и зазначели резултат 5:3. Єднота зоз Шиду на госцованю у Ямени одбавела процив Ґраничара нєришено 2:2, а водзаци Гайдук у Вишнїчеве бул прешвечлїво лєпши од Братства зоз Соту и победзели з резултатом 11:1. Синдєлич з Ґибарцу тиж победзел, дома, ОФК „Бинґулу” 3:2, а змаганє у Батровцох помедзи Омладинцом и беркасовским Сримцом одложенe и як нєурядово дознаваме, тото змаганє би ше малo одбавиц 1. АПРИЛ 2016.

aж на концу першенства, 19. юния. На таблїчки Гайдук перши зоз 32 бодами, а ОФК „Бикич” други и ма 28 боди. Синдєлич на трецим месту ма 25, штварта ОФК „Бинґула” хтора ма 22 боди. ОФК „Бачинци” на пиятим месце зоз 20 бодами, а бод менєй ма Єднота хтора на шестим месце. Ґраничар седми, ма 16, осми Омладинєц 15, а дзевяти Борец зоз 12 бодами. Єдинство на дзешатим месце ма осем боди, а без бодох 11. Сримец и 12. Братство. У 13 колє на нєдзелю буду бавиц Синдєлич процив Гайдука, ОФК „Бинґула” дочекує Омладинєц, а Сримец дочекує Борец. ОФК „Бачинци” буду домашнї Ґраничару, Єднота дочекує ОФК „Бикич”, а Єдинство дочека Братство. Вл. Дї.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

РЕЗУЛТАТ ЦО СКОРЕЙ ЗАБУЦ ФК „Младосц” (Крущич) – ФК „Русин” 5:0 (4:0)

Крущич: стадион ФК „Младосц”, патрачох 150. Судия: Киршнер (Зомбор). Жовти картони при Русиновцох: Ж. Орос и Павлович РУСИН: Ж. Орос, Чапко, Павлович (Орсаґ), Грнчяр, Д. Гарди (М. Кулич), Дюрич, Я. Кулич, Чизмар. Змаганє 18. кола Подручней лиґи Зомбор ФК „Младосц” – ФК „Русин” у сушедним Крущичу, по резултату и по тим цо ше под час змаганя збувало, цо скорей треба забуц. Змаганє, пре технїчни проблеми зоз записнїком (компютер „нє слухал”) пожнєло пол годзини. То такой на початку змаганя при бавячох створело нервозу, а тиж так и при навиячох, котри були у векшини на стадионє у Крущичу. Младосц на початку змаганя мала инициятиву, а перши ґол за домашнїх дал Золтан Кирти зоз шлєбодного бица даз зоз двацец метерох од ґола. Домашнї на 2:0 звекшали зоз подозриво досудзеного пенала. После того пенал Русиновцом а шицко почало „на руби”. Домашнї почали бавиц ище оштрейше и у першим полчасу дали ище два ґоли. У другим полчасу Русин ше стабилизовал, нападал, мал вецей нагоди дац ґол, а судия нє пискал анї єден пенал за Русин. Алє, зоз єдней контри Кирти дал свой треци ґол на змаганю и поставел конєчни резултат. Було – прешло, идземе далєй! На нєдзелю на Ярашу госцує ФК „Станишич”. Будзе то нагода победзиц, а Русин то може. В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ОБЛЇВАЧЕ ЯК ДАКЕДИ – И НА ПАРАДНИМ КОЧУ

РОК LXXII ЧИСЛО 13 (3674) НОВИ САД, 1. AПРИЛ 2016. РОКУ

■ З ДРУГОГО БОКУ ТВОРЧОСЦИ ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: С. Надь и Лю. Дудаш

На Други и Треци дзень Велькей ноци, ходзи ше по облїваню. У Руским Керестуре, гоч було досц жимно, хлапци и леґинє ходзели облївац, та даєдни дзивчата цо нє чекали облївачох у обисцу, були обляти и на драже. Окрем на оквецених бициґлох, по облїваню ше ходзело и на парадним кочу.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

В

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

■ ПАСХА ПО

ГРИГОРИЯНСКИМ КАЛЕНДАРЕ

Фотоґрафия: K006a_0142P