Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВИШОЛ ФЕБРУАРСКИ МАК

РОК LXXVII ЧИСЛО 10 (3931) НОВИ САД, 5. МАРЕЦ 2021.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Андреа Медєши

Пред читачами фербруарске число часопису МАК, хторому у фокусу Дарян Гарди, добитнїк медзинародней награди, як и Марияна Венчельовски, хтора за МАК бешедовала о черанки студентох. Рубрика Ґимназия и я и у тим чишлє представя даскелїх успишних бувших школярох керестурскей Ґимназиї, а Швет науки и технолоґиї М а ри я ну Ко л о шняї, студентку на фаховей пракси у Нємецкей. У ру бри ки Спорт и рекреация мож пречитац ро згвар ку зоз Олю Русковски о горяцтве, а зоз Павлину Шепински и єй ма лим би зни су у ру брики АЛТ шоу у МАК-у. Вецка нїч у МАК-у и тераз препоручує филм хтори треба одпатриц, а Власни печац понука поезию младих. М. З. Г.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0410P-B109 ili 169

Фотоґрафия: 0325P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на слиП кох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу за културу войводянских Руснацох на число телефона 021/654-65-34, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

■ РУСИНОВО КАДЕТИ ШЕ ПРИРИХТУЮ ЗА ПРЕДЛУЖЕНЄ СЕЗОНИ

75-РОЧНЇЦА НВУ „РУСКЕ СЛОВО”

ЦО ОСТАНЄ ЗА НАШИМ ЮВИЛЕЙОМ? Пише: др Борис ВАРҐА, директор НВУ „Руске слово”

Рочнїци наших институцийох и установох часто ше означую кажди пейц роки. Од руководительох тих фирмох завиши чи означованя ювилейох буду лєм святочни пригодни програми зоз закуску, на котрих ше углавним сами похвалїме, чи их будземе орґанизовац так же би кажда рочнїца була повод за рекапитулацию пре шлей „пи я то лїт ки” и од ред зо ва нє пла нох и напрямкох за будуцу, алє зоз конкретнима видлївима резултатами. Гоч кельо зме

2. Об нове ни шиц ки на гра ди НВУ „Руске слово” и увед зени нови. Дзепоєдни децениями иснова ли, алє ше их пре рижни причини пре ста ло дод зельовац, як цо то на гра да ви да вате ль ней дї ял но сци за литературу „Гавриїл Ко стельник”, за котру плакети зоз подо бу на шо го пред ня ка уж ви ля ти за буду цих лауреатох по 2040. рок. Тиж зоз окремним правилнїком реґуловани награди часописа „Шве тло сц” – „Ми ко ла М. Кочиш” и „Литературного слова” диґитални – „Мирослав Стрибер”. Уведзени и виртуални у комуникациї, Особнє сом за другу вариянту, и нови награ ди: за ав то рох прето виношим цо означованє промовованю и дзелєню мултимедиялного часописа МАК 75-рочнїци НВУ „Руске слово” на интернету, заш лєм, и часописа за дзе ци „За град ка”, конкретно за собу охаби Устаза нами останє лєм конкретне дїло наг р а д а ко т р а н о ш и м е н о нови, рускей заєднїци и дружтву по знато го руского писателя и у котрим жиєме. дїяча Михайла Ковача. 1. Документацийни центер НВУ „Руске слово” – Н а шо га сло – „Уста но ва – то людзе”, та ювилейни будзе основани зоз окремним пра вил нї ком и оста нє при по знаня дод зе лє ни шиц ким за ня тим, котри зоз но ви на ром и буду цим ґенерацийом як ле ґ ат то го свою (вецей)деценийну роботу допринєсли функциоюви лею. Сло во о ну ка шнєй комплексней архиви з нованю и унапред зе ню ро боти у на шей Уста но ви, а нука Установи, од друкованих до ди ґ и тал них ви да - на гра ди на й вред нє й шим за ня тим и вон ка шнїм нь ох, ко три со ста ве ни зоз пейц корпусох: Архиви сотруднїком НВУ „Руске слово”. Награди пе нє жно шиц ких дру ко ва них ви да нь ох НВУ „Ру ске сло во” сим во лич ни, алє ва жни на сам предз як потримовка, од 1945. року, Библиотеки Видавательней дїялносци сти мул и по ру че нє яки фа й ти вред но сцох на ша НВУ „Руске слово”, Архиви фотоґрафийох НВУ „Руске Установа промовує. слово”, Диґиталней архиви шицких виданьох и пририх- 3. Зборнїк публицистичних статйох и фотоґрафийох това нь ох НВУ „Ру ске сло во” и Збир ки на гра дох „Руске слово” 1945–2020, чий главни автор концепциї НВУ „Руске слово”. Велька часц материялу позберана и редактор Дюра Латяк, а одвичательни редактор под час пре се лє ня „Ру ско го сло ва” зоз будин ку Иван Сабадош. Капиталне дїло и ком плек сна ро бо та „Дньовнїка” на Футожску 2. Одредзени ясни правила ґру пи авторох котра тирвала два роки, ана ли зує три хаснованя интерней архиви „Руского слова” и доступна штвар ци ни вику нашей Установи. Зборнїк источашнє є за хаснованє нє лєм занятим у Установи, алє и шицким змистово, алє и визуално, свойофайтове предлуженє за ин те ре со ва ним осо бом (сотруд нї ком, студен том, Зборнїка „Руске слово 1945–1985”, котри тиж зложел Дюра Латяк. Кед обидва зборнїки, єден ґу другому, виглєдовачом, итд.). приложице на полїчку, и на око увидзице континуитет. 4. Диґитализация (перших) друкованих виданьох. За Националне швето Руснацох, котре одложене пре епидемиолоґийни причини, з нагоди 75-рочнїци Установи порихтана вистава „Жива библиотека НВУ ‘Ру ске слово’”, у котрей редакторе представя (док ше створя условия) перши виданя часописа „Заградка”, МАК, „Шветлосц”, новинох „Руске слово”, як и перших кнїжкох. Тексти тей нашей „живей библиотека” буду обявени у новинох „Руске слово”, а перши прикладнїки наших виданьох буду диґитализовани и годно их зняц з нашого сайту у ПДФ формату.

П ан де мия нас дри лє ла до ца ком но вих усло ви й ох, у ко трих нє так лєг ко зоз роз ко шни ма сло ва ми прикриц роботу. Гоч кельо зме диґитални и виртуални у комуникациї, промовованю и дзелєню на интернету, заш лєм, за нами останє лєм конкретне дїло.■ 2 РУСКЕ СЛОВО

5. МАРЕЦ 2021.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Министерка Ґордана Чомич нащивела Национални совит Руснацох

■ Нашо места 8. Почала роботна акция у керестурским хотаре

■ Економия 12–13. Продукция яблукох у Дюрдьове

■ Мозаїк 16–17. Сурфованє по диґиталним швеце

■ Култура и просвита 20–21. Отримана Рочна скупштина дюрдьовского КУД „Тарас Шевченко”

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Марина Орос, психолоґиня зоз Нового Саду

■ Духовни живот 26. Означени Шветови молитвови дзень

■ Информатор 28–34. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36. Коцурска ФК „Искра” добра на ґенералней проби

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок: Кадети ФК „Русин” зоз Руского Керестура Авторка фотоґрафиї: Андреа Медєши

ПРАВА И ДИЯЛОҐ ИДУ ВЄДНО Урядова нащива министерки за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Ґордани Чомич и єй сотруднїкох Националному совиту Руснацох у його шедзиску у Руским Керестуре пришла у правим чаше. Як перше, „институцийни живот”, та и дїялносци Националного совиту у пракси ище вше на початку нового року, цо значи же вельки роботи лєм пред нами, та плани годно присподобиц евентуалним суґестийом и порадом зоз найвисшей инстанци державней власци хтора конкретно задлужена за сполньованє меншинских правох. Далєй, делеґация Министерства уж нащивела значну часц з вецей як 20 националних совитох хтори маю меншински заєднїци у Сербиї, та годна лєгчейше и прецизнєйше похопиц специфичносц и окремносц рускей заєднїци у наисце пестрим и рижнородним меншинским мозаїку. За тот час, и вибрани представителє нашей заєднїци мали часу фундаментално обдумац и презентовац нашу позицию, потреби и проблеми. Як резултат, з медийних звитох, алє и словох учашнїкох схадзки у Руским Керестуре, видзи ше же упечатки позитивни, а обчекованя и наздаваня реални. З другима словами, Министерство ше понука як коректни партнер и сервис у сполньованю меншинских правох, алє тиж так ясне же „за танґо потребни двойо”, односно же велька одвичательносц и на каждей поєдинєчней меншинскей заєднїци, та так и на нашей, рускей, и єй Националному совиту. Кельо мож нагаднуц медзи шориками, потримовка будзе завишиц од инициятиви. Вецей инициятиви – векша и потримовка. Кед же наисце будзе така пракса, то будзе и реалне и цалком коректне партнерство. У пракси ище лєм ма буц видно праве значенє факту же после 10 рокох, у Влади Сербиї, у другим мандату премиєрки Ани Брнабич, ознова маме самостойне Министерство за людски и меншински права. Правда, у назви и „опису роботи” му и подєднак значни дружтвени диялоґ, феномен хтори насушно потребни у нашим дружтве. Ґу тому, институция диялоґу у нєрозлучней вязи з каждим концептом правох, як цо и людски и меншински права подрозумююцо иду вєдно, як розлични сеґменти истого спектра. Уж и тим цо провадза тоту обласц нєобходне консултовац литературу же кеди зме го остатнї раз мали. Було то у давним мандату Влади Сербиї премиєра Мирка Цветковича, од 2008. по 2012. рок, кед тот ресор водзел министер Светозар Чиплич. Заправо, окремне Министерство було лєм по 2011, кед є после обсяжней реконструкциї Влади злучене з ресором державней управи. Тоту праксу затримали и шлїдуюци состави Влади, так же ресор меншинских правох 10 роки бул зведзени на нїзши ранґ владовей Канцелариї. Нє так же меншински заєднїци нє мали добре сотруднїцтво з Kанцеларию за людски и меншински права и єй директорку Сузану Паунович, аж напроцив. Алє по самей дефинициї, досяг владовей канцелариї у архитектури державней власци нє бул достаточно високи, понеже то заправо бул лєм „вивершни орґан вивершней власци”. Министерство, окрем же є часц державней еґзекутиви, тиж и политични орґан хтори нє лєм окончує, алє и креїрує державну политику у своїм ресору. Прето, як гварим, ище лєм будземе видзиц конкретни ефекти и резултати нового Министерства у обласци охрани и унапредзованя меншинских правох, алє цалком оправдане обчековац же буду лєпши и векши як дотераз.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року ”у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Футожска 2/III, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски, Сандра Саламун * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

5. МАРЕЦ 2021.

Новини „Руске слово” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стриберним венцом 1970. року.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК МИНИСТЕРКА ҐОРДАНА ЧОМИЧ НАЩИВЕЛА НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НА ПОПИСУ ШЕ ШЛЄБОДНО И БЕЗ СТРАХУ ВИЯШНЇЦЕ ЯК РУСНАЦИ На схадзки у Руским Керестуре бешедоване о конкретних проблемох з хторима ше зочує руска национална заєднїца у сполньованю правох з корпусу меншинскей културней самоуправи, як и о общих питаньох и дружтвених трендох хтори уплївую на квалитет тих правох. Як окреме значни, акцентовани наступни Попис жительства Пише: Мария АФИЧ

инистерка за людски и меншински права и дружтвени диялоґ Ґордана Чомич зоз сотруднїками, медзи хторима и державни секретар Олена Папуґа, пияток, 26. фебруара, на щ и ве ла шед зи ско На ци о налного совиту рускей национал ней мен ши ни у Ру ским Керестуре. Министерку Чомич у школским будинку „Замокˮ, дзе и шедзиско Националного совиту Руснацох, привитали чолнїки Совиту и о.д. директора керестурскей школи „Петро Кузмяк” Наталия Будински, а потим роботна схадзка предлужена у новим будинку Школи. АКТУАЛНИ ПРОБЛЕМИ У СЛУЖБЕНИМ ХАСНОВАНЮ ЯЗИКА И ПИСМА И ОБРАЗОВАНЮ На роботней схадзки з представителями Министерства за людски и меншински права и дружтвени диялоґ, предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, предсидатель Вивершного одбору Совиту Желько Ковач и предсидателє одборох за информованє, културу и урядове хаснованє язика и писма винєсли актуални и конкретни проблеми зоз котрима ше зочую у своєй каждодньовей роботи, було бешеди и о можлївих ришеньох, а тиж и о демоґрафскей и економскей ситуациї у нашей жеми хтора ше одражує и на статус, и перспективу меншинских заєднїцох. Предсидателька Одбору за службене хаснованє язика и писма Олена Папуґа почала свойо викладанє з констатацию же национални заєднїци барз мало знаю о своїх законских правох у тей обласци, цо локалним самоуправом и одвитує, та у пракси барз занєдзбали т. є. мало витворюю тоти меншински права. – Терашнє зволанє Националного совиту Руснацох дало векшу увагу тому Одбору и його обласци роботи, хтора попри образованя єден з ключних за чуванє идентитету. Уж зме нащивели шицки локални самоуправи дзе руски язик у службеним хаснованю, алє понеже о пол рока нєт значни резултати, обчекуєме ту вельку помоц нового Министерства – заключела Папуґова. Понеже предсидателька Одбору за образованє Мелания Римар пре оправдани причини нє могла участвовац на

4 РУСКЕ СЛОВО

схадзки, о проблемох яки найзаступенши у обласци образованя, як у трох школох дзе орґанизована порядна настава на руским язику, та и у 25 школох дзе єст годзини пестованя руского язика з елементами националней култури, бешедовала секретар Националного совиту Таня Арва Планчак. Попри найвекшого проблему же єст вше менєй дзеци и родичох котри свойо дзеци уписую до руских оддзелєньох, вона визначела же нєдостаток то и вельке пожнєнє учебнїкох на руским язику, як и застарени учебнїки за руску ґимназию. Спозорела на почежкосци финансийного надополнєня за роботу наставнїком котри знїмаю годзини за наставу надалєко, як и прекладанє школских документох т. є. евиденциї. НЄДОСТАТОЧНЕ ФИНАНСОВАНЄ У КУЛТУРИ, ТА И ИНФОРМОВАНЮ О актуалней ситуациї у обласци култури бешдовал предсидатель Одбору за културу Националного совиту Руснацох Микола Шанта. Вон видзелєл три найвекши про бле ми зоз хто ри ма ше зочує на ша за єд нї ца, а у кореню шицких нєдостаточне финансованє од держави на хто ру на ша за єд нї ца з на й век шей ча сци опарта. Ту спа да дра стич не змен шан нє фи нан со ва ня ви давательства на руским язику, потим робота, та и саме иснованє нашого профе сийного Те атра пре исти причини, а як треци вельки проблем то розличне одношенє локалних самоуправох ґу нашим културно-уметнїцким дружтвом тиж у смислу финансованя їх дїялно сци. Подробнєйше о тей тематики т. є. о барз нєвиєдначеним видзельованю средствох од општини до општини, цо допущую и законски ришеня, бешедовал предсидатель ВО НС Желько Ковач. 5. MАРЕЦ 2021.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Задлужени за звит о стану у информованю на руским язику бул предсидатель Одбору Яким Винаї. Вон министерку поинформовал о пилот проєкту нашей заєднїци, а то подписани Интерни етични кодекс медзи Националним совитом Руснацох и и НВУ „Руске слово”, и же у прешлим року нє витворена його ширша промоция пре епидемию. Винаї визначел и лоньски проблеми яки настали у РТВ хтори потрафели и меншински редакциї хтори остали без сотруднїкох з чим загрожене информованє на тих язикох, Предсидатель Одбору за информованє тиж здогаднул же у приватизациї углавним загашени локални медиї хтори емитовали програми и на меншинских язикох, а поставел и питанє як контроловац проєктне финансованє на шицких уровньох, т. є. кельо воно наисце на хасен националним заєднїцом. Свойо видзенє важних сеґментох за очуванє националного идентитету дал и предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, хтори визначел же асимилацию и миґрациї спричинює и депопулация, поготов руралних подручох. – Основни проблем депопулациї то економия, а ришенє би була єй децентрализация – заключел и зоз прикладами подкрипел Борислав Сакач. ДРУЖТВЕНИ ДИЯЛОҐ ДАВА РЕЗУЛТАТИ Як єден зоз способох ришованя проблемох, та и тих котри чула од представительох Националного соиту Руснацох, министерка Ґордана Чомич визначела дружтвени диялоґ за хтори твердзи же дава резултати, цо уж потвердзене у пракси. Вона тиж наглашела и значносц попису жительства котри ма буц отримани у тим року. Министерка додала же потребне же би ше ґу попису приступело без страху, податки буду безпечни, пописователє буду познати людзе, а руски язик будзе єден зоз 13 урядових язикох на попису.

– Тот попис важни, бо од нього завиши резултат политики котра ше будзе водзиц у шлїдуюцих 10 рокох. Барз важне же би шицки Руснаци участвовали у попису, же би ше видзело кельо вас єст. Тиж зме бешедовали о тим же як би Руснаци требали буц представени на Радио телевизиї Сербиї. РТВ Войводини зна роботу, интересує ше и дзелї информациї о меншинских заєднїцох. Важне же бизме тоту роботу указали и векшинскому народу, прейґ Републичного явного сер ви су а од Ру сна цох за ви ши як буду пред ста ве ни – гварела министерка Чомич ПОЗИТИВНИ УПЕЧАТКИ По законченю роботней схадзки з министерку и єй тимом, предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач оценєл же стретнуце було успишне꞉ – Я верим же слуха єст, зато же то Министерство и за дружтвени диялоґ, цо першираз у Сербиї. Тераз кед маме директне министерство котре повязане и зоз Координацию НС и ево, як вид зиме, министерка обиход зи шиц ки национални совити, и то нагода же бизме им указали яки проблеми маме, а я вше инсистуєм же бизме дали и ришенє. А мож го вшелїяк витвориц прейґ дружтвеного диялоґу котри министерка фаворизує. Предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач тиж обчекує конкретни резултати за руску заєднїцу, а його оптимизем одмерани. – Мой упечаток позитивни, нє верим же ше баш шицки проблеми хтори зме нєшка винєсли риша, алє думам же було порозуменя и слуха за тото цо зме бешедовали. Чули зме од министерки же планує нащивйовац и округи у хторих меншини жию и вєдно ришовац проблеми на висшим уровню, цо барз позитивне.

ПОТРИМОВКА ЗА ШКОЛУ И ЗАМОК Представителє институцийох рускей заєднїци окреме поинформовали министерку Чомич о историї и значеню будинку Замок, а тиж и же нєобходна його обнова. Министерка Чомич виявела же Министерство на розполаганю рускей националней заєднїци за шицко цо ше дотика тей єдинственей школи у Руским Керестуре, же би ше єй помогло и вєдно зоз локалну самуправу обезпечело и средства за обнову школи. О. д. ди рек то ра школи „Пе тро Ку змяк” Ната лия Будински привитала интересованє и потримовку хтора приходзи з високей функциї – Министерка спатрела и ситуацию и тоту нашу приповедку о рускей заєднїци и окремносци школи и наздавам ше же будзе позитивни резултати кед у питаню и наш Замок. На стретнуцу з министерку у Замку вєдно з домашнїма присуствовал и предсидатель Општини Дамян Милянич котри тиж визначел специфичносц керестурскей Школи и єй препознатлївосц. Вон тиж упознати зоз проблемом будинку Замок... – Финансийни укладаня котри вимага Замок превозиходза буджет Општини. Потребни вецей стотки милиони динари за комплетну санацию и реновиранє. Тот обєкт, як представела директорка Наталия Будински, требал би буц за школярох туристичного напряму, та би Замок мал и туристичну функцию. Уровень участвованя општини у реновираню будинку могол би буц лєм у финансованю виробку проєктней документациї, и найурґентнєйшей санациї. Шицко далєй завиши од порозуменя Влади – гварел предсидатель Општини Кула.

5. МАРЕЦ 2021.

Олена Папуґа, хтора як державни секретар у Министерстве вєдно з министерку Чомич уж обишла векшину меншинских националних совитох визначела꞉ – Шицки меншински заєднїци и їх национални совити маю и свойо окремни, алє и заєднїцки проблеми, а то же их єст вше менєй, же велька асимилация, же нє могли зопрец висельованє припаднїкох своїх заєднїцох до других жемох, и то знашло и Руснацох. Думам же ше наш Национални совит нєшка указал як єдна стабилна институция хтора чува наш идентитет – резимовала упечатки Олена Папуґа. Приход министерки Ґордани Чомич до шедзиска Националного совиту Руснацох реализовани у рамикох вимоги членох Координациї националних совитох винєшеней на першей заєднїцкей схадзки зоз представителями новоформованого Министерства за людски и меншински права у новембру прешлого року. Одкеди ступела на длужносц, министерка зоз сотруднїками уж нащивела векшину националних совитох на териториї Републики Сербиї.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК АКТУАЛНИ КОНКУРСИ ПОКРАЇНСКЕЙ ВЛА ДИ

СРЕДСТВА ЗА ИНФРАСТРУКТУРНИ ОБЄКТИ 24 ОПШТИНОМ Партнерство Покраїнскей влади и локалних самоуправох на териториї Войводини, за хторе у тим року з покраїнского буджета обезпечени 3,3 милиярди динари, оможлїви лєпшу транспортну инфраструктуру, чуванє природних ресурсох и розвой у обласци образованя и спорту, односно злєпша квалитет живота гражданох у вецей войводянских општинох

тим року Влада АП Войводини видвоєла 3,3 милиярди ди на ри за ин фра струк тур ни обєк ти у 24 општи нох Во й води ни. У фе бру а ру пре шло го пред ста ви те ль ом ло кал них са моу пра вох шве точ нє уручени контракти о софинансованю проєктох хтори значни конкретним општином. Зоз сред ства ми, хто ри на тот за вод дод зе лє ни, буд зе ше фи нан со вац ви будов ин фра структур них обєктох у обласци транспортней инфраструктури, под ми рй о ва ню потре би за воду за пи це, ло кал но го и ре ґ и о нал но го ро звою, основ но го обра зо ва ня и воспитаня и розвою спорта. Контракти подписали представителє локалних самоуправох и предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович. Про єк ти буду ре а ли зо ва ни у со труд нїц тве зоз локал ну самоуправу, а як надпомнул предсидатель Покраїнскей влади, то початок вельких инве стицийох у Во йводини. – У пре шлих шти рох ро кох ука за ли зме до бри заєднїцки наступ, ефикасносц и єдинственосц у проце су

ДИҐИТАЛИЗАЦИЯ ИСТОРИЙНИХ ДОКУМЕНТОХ – Вєдно зоз Сербску академию наукох и уметносци почали зме важну роботу, а то диґитализация тисячи документох и 55 000 фотоґрафийох културного, уметнїцкого и историйного скарбу Сербиї хтори ше одноша на период 1848–1849. рок, а хтори ше чува у Архиви САНУ у Сримских Карловцох. На таки способ обробени артефакти, историйни документи, буду доступни ширшому авдиториюму, виглєдовачом и нау ков цом. Буд зе то на года же би зме шиц ки могли дотхнуц коренї власного идентитета, а хтори творени и на просторе Сербскей Войводини – гварел предсидатель Мирович. Вон надпомнул же процес диґитализациї будзе предлужени и у Новим Садзе, бо ту змесцени архиви числених националних институцийох и установох. Покраїнска влада, як и потераз, потрима шицки проєкти и програми хтори чуваю од забуца нашу историю. То, як надпомнул предсидатель, наша длужносц, а источашнє то и перши крочай у процесу хтори будзе длуго тирвац, а хтори зачува шицко цо помали щезує.

6 РУСКЕ СЛОВО

пририхтованя проєктох. Праве прето то барз значна подїя – визначел Иґор Мирович. З тей на годи под пи са ни кон тракт за ви будов пречисцовача одрутних водох у Бачкей Тополї. За тот про єкт По кра їн ска вла да ви дво є ла 154 ми ли о ни динари. То єден од значнєйших проєктох, а як плановане, у тим року инве стициї хтори розпочати за тоту наме ну, буду за кон че ни. На тот спо соб, оп шти ни Бач ка То по ля и Ма ли Идь ош до ста ню пречи сцо вач води хтори обезпечи здрави животни штредок. Од початку яри, як надпомнул Мирович, почнє ше вибудов Студентского културного центра у Новим Сад зе, а тиж так и Дома за ду шев но хо ри осо би у Чуроґу. Окрем того, буд зе закончена и ви будов Народного театра у Суботици, як и аквапарк на Паличу. – Кед слово о транспортней инфраструктури, того року ше започнє вибудов и реконструкцию локалних дра гох у Сеч ню, Шид зе, Жа блю, Апати ну, Но вим Бечею, Житишту, Оджаку и Бачкей Паланки. Предлужи ше и ро бо ти на ре кон струк циї ло кал них дра гох на Фрушкей гори. Вєдно зоз локалну самоу праву у Ин дїї буд зе за кон че на спорт ска га ла, Го род ски стадион у Зренянину, добудов физкултурней сали у ОШ „Йован По по вич” у Срим скей Ми тро ви ци, будзе закончена вибудов Дома култури у Вербаше, вибудов городского купа лїща у Ковину и городски пи яц у Ки кин ди – над пом нул пред си да те ль Покраїнскей влади Иґор Мирович. А. Паланчанин 5. MАРEЦ 2021.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НЄЗАВИСНЕ ДРУЖТВО НОВИНАРОХ ВОЙВОДИНИ

ОХРАНЇЦ АВТОНОМИЮ „ГЛАС ЛЮДУ” Нєзависне дружтво новинарох Войводини (НДНВ) прешлого тижня обявело сообщенє у котрим поволало политични странки и актерох же би оможлївели нєзавадзану и професийну роботу медийней хижи НВУ „Глас люду” и редакциї словацких новинох „Глас люду” хтори виходза од 1944. року.

Як поведзене у сообщеню, нєрозяшнєни змени на чолє тей медийней хижи, хтори постали узвичаєни у „Глас люду”, загрожую роботу установи, алє и роботу самей редакциї, и ясно указую на нєобходносц реґулованя статуса медийох чийо снователє национални совити националних меншинох. Змена директорки Ани Худяновей и зраженє на релациї Националного совиту словацкей националней меншини и Управного одбору тей медийней хижи загрожую роботу и угляд тих новинох на словацким язику, заключене у сообщеню. НДНВ поволує актерох же би нєскладаня у орґанох и руководстве нє хасновали як средство политичного прициску на занятих у редакциї новинох „Глас люду”. Прето НДНВ поволал политични странки зоз словацкей заєднїци и других гражданох же би ше озвали процив знєважованя медийних шлєбодох, бо без квалитетного информованя, нєт анї контроли у вирворйованю явного интересу. Реаґованє Нєзависного дружтва новинарох Войводини приходзи шлїдом Отвореного писма редакциї „Глас люду” хторе подписали 17 єй члени, у хторим ше спозорює на вецей приклади нєпочитованя Статута Установи и Дїловнїка о роботи єй Управного одбору, як и директни уплїв поєдинцох зоз политичней сцени на процес одлучованя и функционованє медийней хижи словацкей заєднїци у Сербиї. Подписнїки Отвореного писма визначую же им намира очувац 76-рочну традицию и идентитет „Гласа люду”, як и довириє публики хторе пре спомнути причини зменшане. Я. Дю./И.С. 5. МАРЕЦ 2021.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

ИНФОДЕМИЯ И ДРУГИ ХОРОТИ Пробуєм розпочац тоту колумну з даяким пригодним цитатом о тим цо нам ше случує, алє, поправдзе, нє знам жанрово класификовац найновши случованя – чи то драма, чи трилер з елементами горору, чи наукова фантастика. Чи, можебуц, траґикомедия, окреме кед рушиме од рочнїци, тераз уж славней, конференциї за медиї о „найшмишнєйшим вирусу на швеце”. Алє, нїкому нє до шмиху, окреме нє лїкаром и медицинскому кадру у червених зонох ковид-оддзелєньох нашиох шпитальох, анї почитовательом Дьордя Балашевича, поети нашей ровнїни, хтори нас концом фебруара охабел праве пре пошлїдки „найшмишнєйшого вируса”. Видзи ше ми же чежко найсц подїю лєбо зявенє у историї чловечества о хторим ше през цали прешли рок тельо писало, виглєдовало и анализовало, а да так повесц, ище вше нє розумиме полни обсяг того цо нас страфело. Шицка технолоґия, средства комуникациї и черанки информацийох и науково досяги хтори нєшка маме указали ше як нєдостаточни же бизме ше зложели коло єдней, универзалней и конєчней правди о природи вируса и пандемиї, и способе, мирох и средствох як им стануц на хвост. Какофония информацийох з хторима ше каждодньово зочуєме приведла нас по фазу же епидемия корони вецей нє питанє здравого розума, алє вири. Яґод кед бизме шицки колективно страцели довириє до здравого розума. Ниа, ище сом анї нє спомнул вакцинованє, бо нє знам цо о тим повесц – покля як держава тримаме рекорди по проценту имунизованей популациї и звишки вакцинох дзелїме по сушедстве, число новоохорених знова рошнє и грожи. На шицко тото маме Кризни штаб, односно його уж тиж так славне подзелєнє на медицинску и политичну часц. Слухаюци каждодньово, а часто контрадикторни вияви його членох, викладаце ше наисце нєпотребному стресу. Лєм сама вовторкова наява о новим уводзеню полицийней годзини у глави ми направела локдаун. Алє, як зме уж пополадню дознали „з найвисшого места”, з того випатра нє будзе нїч. Поправдзе, тота циха, латентна полицийна годзина на єден способ тирва, лєбо би требала тирвац, уж цали рок. Одвичательносц у каждим моменту и на каждим крочаю. Дистанца, маски, забрана збераня у громади. Гварим, так би мушело буц, а да наисце так, нїхто би нас ознова нє мушел страшиц зоз замиканьом и формалну полицийну годзину. Сущносц у тим же, кед же и буду ознова запровадзени строгши и рестриктивнєйши мири, велї здравствени роботнїки уж твердза же буду запровадзени позно. Гоч тоти мойо роздумованя найскорей нє дойду до членох Кризного штабу, любел бим тото исте чому ше, верим, наздава и векшина з нас – най ше уж раз перше порадза, а вец най нам поведза же цо и як ма буц. Тото тераз уж наисце нє ма смисла и випатра як розштимовани оркестер чия какофония нам атакує на нерви. Нїби, причина прецо члени Кризного штабу кажди час солираю и вискакую з ритму то тота славна дилема: привреда, чи здравє? Здравствена, чи економска система? Гоч дилеми, заправо, анї нєт – нєобходне нам и єдно и друге, и точка. Прето нам барз нужни и одвичательни, єдинствени и синхронизовани Кризни штаб. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОЧАЛО РОВНАНЄ ДИЛЬОВОХ Штредком фебруара почала велька роботна акция ровнаня дильовох у керестурским хотаре, хтору порушали и волонтерски, о своїм трошку, окончую валалски польопривреднїки на чолє зоз Месну заєднїцу як орґанизатором

кция ровнаня дильовох у Руским Керестуре почала зоз завожованьом дильовох зоз глїну хтора по валалє остала од знїманя банкинох. Глїну збера вельки утоварйовач котри анґажовани зоз ЯКП „Комуналєц” з Кули, пребераю ю парасти на свойо трактори и прикочи, и зоз своїм горивом, одвожа по хотаре. Акция барз добре орґанизована, и роботи швидко поробени, затераз лєм за коло пейц днї. Шицко координує секретар МЗ Михайло Пашо, а барз вельке одволанє и керестурских парастох. Потераз у розвоженю глїни участвовали коло 15 особи, а приявели ше коло 40 же маю дзеку у тим участвовац. ДВА ХАСНИ НАРАЗ Глїну ше перше з єдного подприємства одвезло на дильов на право зоз червинскей драги, а тоту цо ше назберало зоз знїманя банкинох почало ше зберац зоз окраїска валала. О тим секретар Пашо, хтори ше вельо заклада у тей роботи, гвари: – Медзи першима поробена улїца Ирини Провчи за беґельом, дзе з лївого боку зоз бенту, на таки способ скоро за 2 метери преширена драга, так же ше маме два хасни, нараз. Достали зме широку драгу же би ше два превозки могли обисц, а и глїна розвежена такой там у предлуженю дзе почина Мале селище и дзе тиж критични точки. Роботи на улїци Ирини Провчи теди нащивел и предсидатель Општини Кула Дамян Милянич, понеже и Општина за тоту вельку акцию донира, правда нє вельо, лєм часц нафти, а финансовала и анґажованє ґредера за знїманє банкинох. З тей нагоди предсидатель обецал же ше цо скорей окончи и оправянє драги у тей улїци хтора у приоритету за саниранє. По словох секретара Пашу, акция ровнаня дильовох тераз у першей фази, будзе ше робиц далєй як годно у зависносци од хвилї и од одволаня парастох хтори уж починаю и ярнї роботи. – Дакус нам хвиля погубела плани, бо зме шицко сцели почац ище док парасти мали вецей часу, алє падал диждж, та нє могло. Но, я презадовольни же кельо ше людзох одволало, же су дзечни участвовац и зоз свою механїзацию и горивом, а велї и зоз своїма пенєжнима прилогами за нафту хтори зохабяю у Здруженю паприґарох Капсикум анум, и у подприємствох Т-пам и Изґлед. ПЕРШЕ НАЙКРИТИЧНЄЙШИ МЕСТА Акция ровнаня дильовох тераз у першей фази завоженя найкритичнєйших местох, а то на червинскей драги, там и єден дильов и Рацмишков дильов, местами дильови спрам Билей, а тиж и споза беґельчику КЦ-3. После завоженя на тоти места, глїни и далєй треба, та секретар Пашо поволує же кед дахто ма вишок зоз старей звалєней хижи, най ше им

8 РУСКЕ СЛОВО

яви. Вец будзе друга фаза ровнаня зоз вельким булдожером и тракторами зоз механїзацию як цо дерлячи, шатвопририхтовачи и друге. Старши польопривреднїки нє паметаю таку акцию и гваря же нє була давно у валалє, же би ше парасти сами орґанизовали, як гвари Юлиян Ройко, єден з учашнїкох у акциї. Подобнє ше роби у Лалитю, та ше и на нїх спатрали. Велї задовольни з инициятиву, а о тим Звонко Рац Токо, тиж єден з парастох-координаторох, гвари: – Барз сом задовольни же зме нашли порозуменє у Месней заєднїци, же ше и ми добре орґанизовали и же ше коло 40 парастох приявело. Велї нам хваля роботу, алє ми жаль же єст и таких цо доганяю же дацо нє совершено зробене. Наприклад, там зоз бенту на улїци Ирини Провчи кед зме вожели глїну на дильов, було и пняки хтори зме нє мали кеди винїмац, бо за нами чекал баґер. Вец хтошка нашол доганяц же пняк на дильове, а нє су свидоми же людзе можу и сами вжац тот пняк, або го преложиц, бо исту обовязку маю шицки. Ми у тим добродзечнє участвуєме и зоз свою роботу, и зоз механїзацию. Треба най кажде почувствує же є поволани участвовац, бо дильов нє лєм мой, або дачий, то на хасен шицких нас. Гоч правда, як памета и Рац, ровнанє дильовох би була обовязка держави, за тото єст и конкурси, и так було поробене дас пред 15 роками кед поровнани коло 20 дильови. Медзитим, тераз општина нє барз мала слуха, т. є. помогла минимално, та ше Керестурци надумали сами орґанизовац и зложно, вєдно, вельо годни и поробиц. Велї визначую, же ше коло того вельо заклада секретар Месней заєднїци, без котрей би нїч нє було. Тераз остава акцию витвориц до конца, и як цо гуторя шицки, нє будзе исц лєгко, понеже уж почали роботи и коло пластенїкох, и коло ярнєй шатви. Но, буду патриц найсц часу помедзи роботу, и кед годно пре хвилю, же би ше тоту крашнє задуману акцию и поробело, на общи хасен шицких польопривреднїкох.■ М. Афич 5. МАРЕЦ 2021.

mesta@ruskeslovo.com

У ОПШТИНИ КУЛА РЕКОНСТРУКЦИЯ КРИЖНЕЙ ДРАГИ

ИДЗЕ И ВИБУДОВ БИЦИҐЛИСТИЧНЕЙ ДРАЖКИ Предсидатель општини Кула Дамян Милянич стретнул ше штварток, 25. фебруара, зоз представнїками „Войпутˮ-а на хторей догварена реконструкция велькей крижней драги на виходзе зоз Кули ґу Червинки. На схадзки визначене же слово о барз фреквентней крижней драги, у напряме Нови Сад–Зомбор, през хтору преходзи вецей од 200 тисячи жительох. Тоти роботи облапяю и реконструкцию дражки за пешакох и вибудов бициґлистичней дражки у улїчки Маршала Тита у Кули. Под час виводзеня роботох транспорт будзе реґуловани зоз дочасово поставену транспортну сиґнализацию. Красна хвиля и високи температури прешлого тижня, роботнїком на драгох у Кули оможлївели же би предлужели комплетну реконструкцию маґистралней драги од Вербасу по виход зоз Кули до Червинки, у длужини од 10,5 километри, а хтора почала штредком прешлого року.

Роботнїки „Войпутˮ-у зоз Суботици тераз робя на двох локацийох. Єдна при надвожняку на самим виходзе зоз Кули дзе ше ушорює крижну драгу, а на другей локациї ше будує бициґлистично-пешацка дражка у улїчки Маршала Тита. Комплетни инвестициї финансую „Путеви Србијеˮ. Ан. М.

ЯВНА ОГЛАШКА

ЗАКУП ПОЛЬОПРИВРЕДНЕЙ ЖЕМИ Општина Кула 1. марца розписала явну оглашку за даванє до закупу и хаснованє польопривредней жеми, а по условийох другого кругу, т. є. лицитациї. И приявйованє за лицитацию диґиталне, а диґитално будзе окончена и сама лицитация, пре почитованє епидемийних превентивних мирох. Диґитални прияви и документацию, заинтересовани за тоту оглашку треба же би послали по 10. марец до 12 годзин, а диґитални прияви ше находза на урядовим интернет боку Управи за польопривредну жем http://upz.minpolj.gov.rs/

ЗА 8. МАРЕЦ

ТЕЗҐИ ГОДНИ БУЦ ПОСТАВЕНИ Командант Штабу за позарядово ситуациї Дамян Милянич 2. марца принєсол заключенє же улїчни тарґовци годни поставиц свойо тезґи за предаванє осмомарцовских дарункох, на одредзених локацийох у шицких местох општини Кула, и зоз окремним допущеньом за тото и под одредзенима условиями.

5.МАРЕЦ 2021.

Тезґи годни поставиц лєм тарґовци хтори жию на териториї тей општини, и зоз почитованьом превентивних защитних мирох, о чим шицко можу пречитац и на урядовим сайту општини Кула www.kula.rs У Руским Керестуре предвидзене место традицийне за тоту нагоду, а то простор у центру опрез парку. Заинтересовани поставиц свойо штанди и предавац годни 7. и 8. марца, а приявиц ше за допущенє можу по 6. марец, т. є. муша придац писану вимогу до будинку општини Ленїнова 11, у хижи число 1, або ше информовац на телефон 063/8888436. М. А.

ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНА СИТУАЦИЯ

ОЗНОВА ЄСТ ВЕЦЕЙ ХОРИХ Як и у цалей держави, и зоз ковид амбуланти у Кули сцигую информациї о векшим числу позитивних на корона вирус. По нєурядових податкох у прешлим тижню векше було и число тих цо ше тестирали на вирус зоз шицких местох кулскей општини, аж 465 особи, а од того 246 позитивни и 14 од тих зоз Руского Керестура. Кед ше прировна тоти податки, вецей позитивних єст тераз як цо було у новембру кед була кулминация инфицированя, а вельке число позитивних и у Керестуре, так же зоз тима цо муша буц у изолациї пре дакого од домашнїх цо є позитивни, єст можебуц и коло 30 фамелиї. Цо ше дотика имунизациї, вакцинованє ше и далєй окончує на єдним пункту у Кули, дзе каждодньово по поволанки особи приходза и по першу вакцину и по ревакцину. М. А.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА У ЖАБЕЛЬСКЕЙ ОПШТИНИ

ЗВЕКШАНЕ ЧИСЛО НОВОИНФИЦИРОВАНИХ У жабельскей општини єден одредзени час бул стабилизовани стан кед слово о числу новоинфицированих тестираних на корона вирус. Медзитим, тераз тото число поросло. Стан ше почал стабилизовац пред двома тижнями, кед ше зменшало число препатрункох, и теди у жабельскей централней ковид амбуланти на дзень просеково дияґностиковане медзи єдну и трома новима инфекциями з актуалним вирусом. Теди було коло седемдзешат активни случаї. Медзитим, у жабельскей општини у прешлим тижню число новоинфицированих поросло. За дзень дияґностиковане медзи осем и дзешец новоинфицировани особи. Тото резултовало зоз повекшаньом вкупного числа на кус вецей як сто активни случаї инфекциї Ковид-19. – У викенду за нами звекшане число препатрункох у ковид амбуланти у Жаблю, як и у цалей Сербиї. Звекшала ше потреба за тестираньом особох при котрих исновала можлївосц инфекциї з актуалним вирусом Ковид-19. Звекашне число новоинфицированих, алє у остатнїм периодзе нє було чежши случаї. Од прешлого тижня маме вигодну ситуацию у Доме за душевно хори особи у Чуроґу, вецей анї єдна особа нє у изолациї, алє зме ше пред тим борели з актуалним вирусом у тей установи, бо зме мали штерацец инфицированих и два смертельни случаї – гварел директор Дома здравя Жабель др Никола Якшич.

Директор Якшич задовольни з одволаньом гражданох на вакцинованє. По вовторок, 2. марца, з обидвома дозами вакцини вакциновани тисяч гражданє општини Жабель, док першу дозу вакцини прияли коло два и пол тисячи гражданє. Гражданє вакциновани з розличнима вакцинами, по їх виборе, и то теди кед одредзени дози були на розполаганю у Доме здравя Жабель. З америцку Файзерову вакцину до пред даскельома днями вакциновани коло сто особи з обидвома дозами, док обидва дози китайскей вакцини достали коло осемсто пейдзешат гражданє жабельскей општини. У прешлим тижню у Доме здравя Жабель почало вакцинованє з першу дозу вакцини АстраЗенека британскошведскей фармацеутскей компаниї. Особа котра прияла обидва дози вакцини защицена, алє ше препоручує же би ше и тоти особи заш лєм притримовали предписаних епидемиолоґийних мирох. С. С.

У ОПШТИНИ ШИД

У ОПШТИНИ ВЕРБАС

БУЛО 42 АКТИВНИ СЛУЧАЇ

ЗАКУП ПИЯЧНОГО ПРОСТОРУ

По найновших податкох (од вовторку) хтори потвердзел др Крсто Куреш, директор Дома здравя у Шидзе, на подручу општини було 42 активни случаї вируса корона, цо у поровнаню зоз вецей як 300 позитивнима особами у децембру прешлого року, вигодни епидемиолоґийни стан. Дохтор Куреш нам гварел же ше потераз вакциновали 3 850 особи, а другу дозу вакцини достали 1 368 особи. Вакцинованє ше и далєй запровадзує по плану и приявйованю на систему Е-управи. Ковид амбуланта при Доме здравя и далєй роби од седем по 19 годзин за особи хтори подозриви на вирус. Цо ше дотика мирох републичного Кризного штабу, вони ше прешлого викенду почитовали, а одредзени субєкти, насампредз погосцительни, робели по 14 годзин, як и було розказане. Вл. Дї.

10 РУСКЕ СЛОВО

Явне комуналне подприємство „Комуналац” обвисцує заинтересованих закупцох же контраченє о резервациї пиячного простору за сезону 2021/2022. року, тирва од 5. по 31. марец. Як пише на сайту општини Вербас, закуп у тим периодзе будзе по старих ценох. „Комуналац” на тот способ сце стимуловац и помогнуц продуковательом и тарґовцом хтори робу предаваю на пияцох у Вербаше, Змаєве и Коцуре, а приходза зоз шицких местох вербаскей општини и ширше. За контракти после остатнього дня марца, цени резервациї ше звекшую за 30 одсто. На Вельким пияцу у Вербаше єст 119 тезґи за желєняву и 73 тезґи за самостойни тарґовински роботнї, як и 204 коцки, а на розполаганю и осем розхладзуюци витрини. На Малим пияцу єст 91 тезґа за желєняву, 171 коцка за предаванє рижней роби, як и шейсц розхладзуюци витрини. На пияцу єст и места за предаванє зоз камиона. На вербаским пияцу соботу

можу стануц 11 камиони, а на пияцу стреду за камиони єст дзевец места. Водзи ше рахунка же би закупци пиячного простору мали добри условия за свойо потреби и предаванє продуктох. На пияцу у Змаєве єст 41 тезґа и 27 додатни места за предаванє. У Коцуре єст 35 тезґи и 65 коцки. Контракти у Коцуре ше будзе заключовац у просторийох пиячней управи на пияцу на пияток, 5. марца, од 7 по 14 годзин, док ше тоту роботу у Змаєве покончи на соботу, 6. марца. У Вербаше ше контракти будзе заключовац у просторийох пиячней управи на Вельким пияцу (соботу) 20. и 27. марца, од 7 по 14 годзин, и на Малим пияцу (стреду) 24. марца и 31. марца у истим термину – сообщене зоз ЯКП „Комуналац”. Зоз подприємства препоручую заинтересованим закупцом же би заключели контракти благочасово, же би заобишли гужви и звекшанє цени од 30 одсто. М. Г. К. 5. МАРЕЦ 2021.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА СЕДМА СХАДЗКА СО ВЕРБАС

РОЗПАТРАНЕ ДЇЛОВАНЄ ЯВНИХ ПОДПРИЄМСТВОХ Одборнїки Скупштини општини Вербас зишли ше прешлого тижня, 26. фебруара, седми раз, же би розпатрели дзешец теми по предложеним дньовим шоре. Схадзка ознова пре епидемиолоґийни причини отримана у голу Центра за физичну културу „Драґо Йовович”. Як сообщене на општинским сайту, СО потвердзела мандат одборнїкови Желькови Бєланови з одборнїцкей ґрупи „Александар Вучич – За нашо дзеци”. На схадзки прилапени Предлог одлуки о Фото: www.vrbas.net приношеню Програми оцудзеня будовательней жеми у явней власносци за 2021. рок у општини Вербас, як и Предлог одлуПредлог одлуки о приношеню вименкох и дополнєньки о прилапйованю Информациї о ступню ускладзеносци планованих и реализованих активносцох зоз ох плана детальней реґулациї блока 27 и 36 у Вербаше Програми дїлованя явних подприємствох чий снователь тиж прилапени на тей схадзки. Зоз предлогами Комисиї за кадровски, административопштина Вербас за 2020. рок. ни питаня и роботни одношеня, вименєни и состав Прилапени Предлог одлуки о прилапйованю Анализи дїлованя явних подприємствох чий снователь општина Надпатраюцого одбору Туристичней орґанизациї и Вербас зоз поднятима мирами за одклоньованє пореме- Управного одбору за социялну роботу. Представнїки опозицийней Одборнїцкей ґрупи ценьох у дїлованю, як и Предлог одлуки о прилапйованю учасци без надополнєня општини Вербас у капиталу „Ошлєбодзме Вербас” на початку зашеданя предложели же би ше дньови шор дополнєло з додатнима точками, привредного дружтва „Full protect” з Беоґраду. Вигласани и Предлог одлуки о додзельованю виключ- углавним з цильом же би ше з формованьом анкетних ного права явному подприємству, явней аґенциї и турис- одборох випитало дїлованє дзепоєдних явних подпритичней орґанизациї хторим снователь општина Вербас ємствох и заключени контракти. З векшином гласох одлученє же би дньови шор остал за окончованє дїялносци даваня услугох на хтори ше у предложеней верзиї. М. Г. К. Закон о явних набавкох нє применює.

ДО ИНДУСТРИЙНЕЙ ЗОНИ ПРИ АДАШЕВЦОХ ПРИХОДЗИ ЗНАЧНИ ИНВЕСТИТОР

ЗА ФАБРИКУ СТАТКОВЕЙ ПОКАРМИ 20 ГЕКТАРИ

У општини Шид 26. фебруара подписани и оверени контракт о оцудзованю жеми у явней власносци Републики Сербиї и то 20 гектари хтори ше находза у Индустрийней зони при Адашевцох, нєдалєко од Шиду. У мено републичней Дирекциї за маєток, контракт зоз инвеститором фабрики статковей покарми „УБМ

5. МАРЕЦ 2021.

ФЕЕД” д.о.о зоз Мадярскей, Тамашом Горватом, подписал Драґан Сандулович. Инвеститор за спомнути 20 гектари ма обовязку до републичного буджета уплациц 300 000 еври у периодзе 15 днї од подписованя контракту же би достал власносц над жему и бул уписани до катастарскей евиденциї. После подписованя контракту, предсидатель општини Зоран Семенович виявел же слово о значней инвестициї у вредносци коло 20 милиони еври и же у 2022. року будзе збудована фабрика статковей покарми. – У першей фази, роботу достаню 50 нєзаняти, а рочна продукция статковей покарми будзе коло 150 000 тони. Буду хасен мац и нашо польопривредни продукователє од хторих фабрика будзе одкупйовац їх польопривредни продукти з хторих ше будзе продуковац статкову покарму – гварел предсидатель Семенович. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ВЛАДИМИР ВИСЛАВСКИ З ПЕТРОВАРАДИНУ МА ОВОЦНЇК У ДЮРДЬОВЕ

И ПРОДУКЦИЯ И ПЛАСМАН

Пише: Лидия КУХАР

УКЛЮЧЕНА ЦАЛА ФАМЕЛИЯ Виславскова фамелия зоз Петроварадину цала уключена до продукциї яблукох. Свою плантажу у дюрдьовским хотаре од 36 ари отримую сами, нє маю роботнїкох, шицко сами посцигую. Як гвари Влада, чловек зодовольнєйши кед зна же шицко поробел зоз своїма дзешец пальцами.

Яблуко треба єсц, бо є барз хасновите за здравє. Полне є з рижнима витаминами, минералами и ароматичнима материями, змоцнює имунитет и добра є превентива за велї хороти, а фаховци гваря же го треба хасновац и швиже, и преробене

ден з длугорочних продуковательох яблукох то инжинєр польопривреди Владимир Виславски зоз Петроварадину, котри нам виприповедал як випатра тота продукция и чи є економски оправдана, ту на нашим войводянским поднєбю. – Продукция яблукох, як єдна з водзацих овоцових файтох у Европи и швеце, а тиж так и у нас, у остатнїх 40-50 рокох мала вельку експанзию. Аж єдна трецина од вкупней продукциї овоцох у швеце одноши ше праве на яблука. Вона ше розвива на поднєбйох дзе температури влєце од +35 ступнї, а вжиме по -25 ступнї Целзиюса. Квиток витрима температуру до -4, 5 завиши кельо длуго тирваю нїзки температури, а отворени квиток вимаржнє уж на -1 – приповеда Владимир. У ВОЙВОДИНИ ДОБРИ УСЛОВИЯ Кед приповедаме о продукциї яблукох у Войводини перше нам на розуме питанє чи тото поднєбє добре за пестованє тей овоци, чи им таки условия, плодносц жеми, нагли пременки у температури одвитую, чи нє. На тоти питаня нам одвитовал Владимир котри ма вельке професийне искуство, бо є уж длуго заняти у обласци овоцарства, а и двацец роки продукує яблука у власним овоцнїку. – Войводина идеална за пестованє яблукох, а то мож видзиц и по чишлє засадзе-

12 РУСКЕ СЛОВО

них овоцнїкох, як и по квалитету плодох котри ше обера. У тей хвильки конкуренция на тарґовищу велька, а то значи же и продукция муши буц на високим уровню. Цена прешлих рокох була добра, за индустрийни преробок була од 5 по 20 динари, а яблука першей класи могло предац од 40 по 60 динари. Ми яблука предаваме прейґ синдикатох, або на пияцу, углавним у Дюрдьове. Затераз нє мам достаточне количество за вивоз, алє сом цалком задовольни и зоз таким способом предаваня – приповеда Владимир. У Сербиї ше сортимент розликує у овоцнїкох малих продуковательох и вельких компанийох. Владимир нам потолковал же на малих валалских ґаздовствох найвецей посадзени файти Айдаред, Златни Делишес, Ґрени Смит, Йонаґолд, Червени Делишес. Сортименти вельких овоцнїкох углавном прилагодзени ґу дестинацийом дзе ше вивожи. ПРОБЛЕМИ ПРЕ ХВИЛЮ – Остатнєй децениї єден од найвекших проблемох у продукциї яблукох правя климатски пременки. Жими нє як дараз, єст вельо цепли днї у жимским периодзе котри випровокую починанє веґетациї, а потим приходзи позни ярнї мраз котри прави вельки чкоди. Ище єден з проблемох то нїзки температури док яблука квитню и теди ше на їх скорочкох правя ардза5. МАРЕЦ 2021.

ekonomija@ruskeslovo.com

Як и у каждей продукциї, та так и у тей єст вельки укладаня, роботи и финансийни одреканя. – З оглядом на вельки початни инвестициї у овоцарстве (пририхтованє жеми, дзвиганє плантажи, правенє маґазинох або хладзальнї...) до тей роботи би нє требало рушац без консултацийох зоз фаховцами. Держава, и Република и Покраїна, нам помагаю зоз вигоднима кредитами и субвенциями хтори можу достац и вельки професийни продукователє, и мали аматерски овоцнїки и вшелїяк би требало вихасновац таку файту помоци. Окреме вигодне тото же ше тоти средства нє муши врациц. Тиж так и Европска уния зоз своїма предприступнима фондами помага Сербиї же би цалу тоту приповедку поставела на єден висши уровень, нє лєм у овоцарстве, алє у комплетней польопривреди и хто ґод ма идею и добри план як би у польопривреди могол инвестовац тоти средства, требал би конкуровац – гутори Виславски. ■ 5. МАРЕЦ 2021.

ПОКРАЇНСКА ВЛАДА УКЛАДА ДВА МИЛИЯРДИ ДИНАРИ

АВТОМАТИЗАЦИЯ РАДАРСКИХ ЦЕНТРОХ У ВОЙВОДИНИ Роботи на автоматизациї и модернизациї процивкаменцовей защити Радарского центра „Фрушка гора” одвиваю ше по предвидзеней динамики, виявел пияток, 26. фебруара, предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович и наявел же витворени условия за початок автоматизациї системи у радарских центрох „Самош” и „Байша”, за цо Покраїнска влада видвої два милиярди динари. – То важна вистка за польопривреднїкох и ґаздовства, бо ше конкретно на дїлу бориме за зменшанє пошлїдкох хтори можу принєсц бурйово хмари зоз каменцом и хтори можу буц барз вельки. Од 118 лансирних станїцох Радарского центра „Фрушка гора”, 55 уж автоматизовани – виявел предсидатель Мирович, после обиходзеня того радарского центру.

Фото http://www.vojvodina.gov.rs

ви флеки, а таки плоди нє мож предац як першу класу. Тиж так, вше векши проблем найсц и квалитетних роботнїкох. Млади людзе котри жадаю буц овоцаре часто правя вельки гришки на самим початку, котри познєйше чежко, або нїяк, нє мож виправиц – гвари Владимир.

Вон визначел же Скупштина Войводини 25. фебруара принєсла одлуку о обезпечованю нєобходних финансийних средствох за початок процедури модернизациї системи и у других двох радарских центрох на териториї Войводини – „Байша” и „Самош”. – На тот способ закриєме цалу територию Войводини и зменшаме ризик од пошлїдкох каменцу за 30–40 проценти. Зоз уводзеньом системи автоматизованого бранєня од хмарох з каменцом, ракети, место велького числа людзох, будзе лансировац оператер зоз радарского центру, цо оможлїви ефикаснєйше и швидше дїйствованє – гварел Мирович. Нащивиц Радарски центер „Фрушка гора” були и директор Републичного гидрометеоролоґийного заводу Юґослав Николич и покраїнски секретар за польопривреду, водопривреду и лєсарство Чедомир Божич. Костич гварел же автоматизация мрежи важна робота и заєднїцки интерес шицких гражданох Сербиї, а шицки 118 лансирни станїци буду автоматизовани по конєц мая. М.Т.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ПОМОЦ ЗА ЗВЕКШАНЄ УРОЖАЮ И ЗМЕНШАНЄ ТРОШКОХ

Вецей як 18 тисячи польодїлци зоз Вербасу, Зомбора, Индїї, Бачкей Тополї и Суботици ше одтераз прейґ найсучаснейших метео-станїцох годни информовац о хвильових нєпогодох, як и о зявйованю хоротох и инсектох котри грожа їх шацом. Нови информациї помогню хасновательом же би звекшали урожаї, зоз зменшаньом оперативних трошкох и до пар стотки еври по виходу на польопривредни маєток, сообщене зоз НАЛЕД-у. Метео-станїци повязани зоз AgroLIFE платформу за ефикаснєйше планованє польопривредней продукциї. Поставени су у рамикох проєкту „Диґитализация општинского управяня зоз жему” котри потримани з боку developpp.de програми Нємецкого союзного министерства за економске сотруднїцтво и розвой (BMZ), а запровадзую го Нємецке розвойне сотруднїцтво (GIZ), НАЛЕД и TeleGroup. Податки о хвилї у реалним чаше будзе ше ажуровац на кажду годзину и то: проґнозованє дижджу, мразох и високих температурох, хторе прецизне и вецей як 90 одсто, а хаснователє апликацийох спозорйованя буду доставац у обвисценьох през апликацию. По словох сувласнїци компаниї TeleGroup Диани Ґлиґориєвич, сензори метео-станїцох провадза температуру и влажносц воздуху и жеми, моц витрох, влажносц лїсца и количество паданьох у реалним чаше, а шицки позберани податки буду доступни назадок и до рока. – До провадзеня уключени и здравствени стан културох на поєдинєчних парцелох и розвой инфекцийох котри можу вплївовац на квалитет продукциї. Перши 50 станїци поставени до вибраних войводянских самоуправох, а єст амбициї и интересованя же би ше проєкт преширело и на други городи и општини у Сербиї – гварела Ґлиґориєвичова. Хаснованє AgroLIFE софтверу наменєне у першим шоре закупцом державней жеми з котру управяю локални самоуправи же би ше зоз зазберованьом вецей информацийох о хаснованю зопарло деґрадованє польох и звекшало профит и задовольство хасновательох. Апликация доступна и безплатна и за шицких власнїкох приватних ґаздовствох, як и интернет бок зоз препатраньом податкох котри тоти метео-станїци обрабяю.

Фото: НАЛЕД

ПОСТАВЕНИ НОВИ МЕТЕО-СТАНЇЦИ

Директорка за добру управу у НАЛЕД-у Ана Илич визначела же од 1 300 закупцох жеми у пейц пилот општинох, у тей хвильки 615 особи планує свою продукцию з хаснованьом AgroLIFE платформи. – През податки позберани зоз метео-станїци и AgroLIFE платформи жадаме обезпечиц основу польопривредним продуковательом и тим котри приноша одлуки на локалним и националним уровню же би лєпше плановали хаснованє жеми за звекшанє урожайох, продуктивно сци и очуванє квалитету жеми – гварела Иличова. Менаджер на проєкту у Нємецким розвойним сотруднїцтве Амира Оманович визначела же процес и тренд диґитализациї даваю вельки можлїво сци за модернизованє општинских услугох и процедурох, та так и у проце су управяня зоз польопривредну жему. Хасновательом, у тим случаю польопривреднїком, отвераю ше нови можлїво сци за звекшанє продуктивно сци и квалитету урожаю у сотруднїцтве зоз општинами. Проєкт диґитализациї општинского управяня зоз жему реґионалного характеру, а по упатраню на софтверске ришенє у Сербиї, по ступок зазберованя податкох започати и у пилот локалних самоуправох у Чарней Гори и Бо сни и Герцеґовини. О. Р.

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДУ

ПОТРИМОВКА ФАХОВИМ СЛУЖБОМ Покраїнски Секретарият за польопри вреду, водо при вреду и лє сар ство, кон цом фе бруа ра, фа хо вим службом на териториї АП Войводини уручел контракти у вредно сци 179 милиони динари за финансованє окончованя совитодавних и проґнозно-звитодавних роботох у защити

14 РУСКЕ СЛОВО

рошлїнох на териториї АП Войводини за тот рок. Єднократну финасийну помоц достали 12 польопривредни фахово служби и то за реализацию активносцох зоз програми защити, ушореня и хаснованя польопривредних поверхносцох, як и потримовку у запровадзо-

ваню польопривредней политики и политики руралного розвою. З тей нагоди потримана активносц польопривредних фахових службох у Новим Садзе, Вершцу, Бачкей Тополї, Руми, Зомборе, Панчеве, Суботици, Вербасу, Зренянину, Кикинди, Сримскей Митровици и Сенти. A. П. 5. МАРЕЦ 2021.

ekonomija@ruskeslovo.com

ЯВНЕ ПОДПРИЄМСТВО „СЕРБИЯ ҐАЗ”

ПРИКЛЮЧОК ПО ПРОМОТИВНЕЙ ЦЕНИ Явне подприємство „Сребия ґаз” Нови Сад упуцело поволанку шицким заинтересованим гражданом, котри жадаю достац приключок за дистрибутивну ґазоводну мрежу по промотивней цени. Промотивни условия шлїдуюци: ґазни приключок за обисце G4 – капацитет 6 кубни метери/годзину, достаточни за енерґетски потреби стандардного квартельного обєкта поверхносци до 150 метери квадратни – ма цену 780 евра, у динарскей проциввредносци, з можлївосцу плаценя на 36 мешачни рати, безкаматно. Заинтересовани треба же би ше приявели до Явного подприємства „Сребия ґаз” же би були уписани и дефиновани потреби за анґажованьом и окончованьом потребних роботох. ЯП „Сребия ґаз” обвисцує и же им ше приявели заинтересовани компаниї зоз обласци проєктованя и вибудови нукашнїх ґазних инсталацийох, як и випоручованя потребного материялу, опреми, як и ґазних котлох. Тоти компаниї за їх услуги, як сообщує ЯП порихтани гражданом понукнуц вигодни условия плаценя, до 36 мешачни рати.

Гражданє општини Жабель вецей информациї можу достац на число телефона 021/48-72-92-8, кажди роботни дзень од осем годзин рано по петнац годзин пополадню. Информациї мож достац и на мейл prikljucak@srbijagas.com, як и у Кол центеру ЯП „Сребия ґаз” 0800-021-020, поволованє на тото число безплатне. Гоч приключок за ґаз 780 евра, скорей тота сума гражадом у даєдних општинох звекшана и за дупло од вредносци самого приключка, бо ше мало плациц локалну таксу и опрему. Пре таке, у цеку поступок же би ше локални такси нє плацело. Тот предлог Явного подприємства „Сербия ґаз” будзе розпатрани на гласаню на єдней зоз шлїдуюцих зашеданьох Скупштини РС. Потамаль, хто жада приключок може ше приявиц на горе виписани числа. Док ше будзе знац конєчну одлуку о тим чи ше такси будзе плациц, односно чи посланїки на Скупштини вигласаю, або нє и цо ше будзе плациц, цо нє, оператере маю обовязку обвисциц шицких котри ше приявели за приключок. Аж вец ше гражданє можу одлучиц чи сцу, або нє, приключок за ґаз, бо то будзе и комплентна информация о вкупней цени. Тиж так, ище вше важи правило же приключок може достац лєм обєкт котри леґализовани, алє ше роби и на тим же би таки условия нє було кед ше дахто одлучи за приключок. Як нєурядово дознаваме, єст вельо заинтересованих гражданох котри ше сцу приключиц на ґаз, а окреме зоз Жаблю и Дюрдьова. Тиж и же ЯП „Сребия ґаз” планує дац нєогранїчени термин покля ше заинтересовани можу явиц же би достали приключок по промотивней цени, як и же промотивна цена нє условює одредзене, або огранїчене число заинтересованих. С. С.

ИНФРАСТРУКТУРНИ АКТИВНОСЦИ У ОПШТИНИ ШИД

ҐАЗ ОД ПОЛОВКИ МАРЦА После вецейрочного чеканя, у општини Шид би ґаз до ґазней мрежи мал буц пущени штредком марца, виявел предсидатель Општини Зоран Семенович. Вон додал же поробене шицко цо потребне же би „Сербия ґаз” пущел белави енерґент до ґазней мрежи. Тота инфраструктурна инвестиция єдна з найзначнєйших на хтору ше роками

5. МАРЕЦ 2021.

чека и хтора од велького значеня, як за розвой привреди и прицагованє инвеститорох, так и за гражданох хтори би прешли на хаснованє ґазу у своїх обисцох. Початни роботи, кед слово о вибудови ґазней мрежи, почали даґдзе ище пред децению кед на означованю роботох у валалу Куковци присуствовал и тедишнї покраїнски премиєр Боян Пайтич и, як теди гварене, општина Шид остатня у хторей ище нє було ґазу за хаснованє. Єдна зоз значних инвестицийох будзе и ревитализация драгох у Куковцох. Општина Шид з тим проєктом конкуровала при Управи за Капитални укладаня АП Войводини и нєдавно єй проєкт прилапени и оддобрени, а контракт предсидательови општини Зоранови Семеновичови на суму од 100 милиони динари придал Покраїнски премиєр Иґор Мирович. По словох предсидателя Семеновича, ушлїдзи поступок явней набавки и потим вибор виводзача роботох хтори би, як ше обчекує, мали почац у маю. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 15

МОЗАЇК РОЗВАГА, УЧЕНЄ И РОБОТА НА ИНТЕРНЕТУ

МЛАДИ „СУРФУЮ” ПО ДИҐИТАЛНИМ ШВЕЦЕ

Нєшка ше швет интересованя „преселєл” на диґитални платформи, односно на интернет. За терашнї ґенерациї гваря же су диґитални людзе, бо им нєпреривно телефони, або таблети у рукох, а кед су дома вецка зоз своїх фотельох, зоз слухалками на ухох „сурфую” по интеренету прейґ своїх компютерох

а прешли дзешец роки интернет дефинитивно постал найлєпши способ же би ше найшвидше дошло до шицких можлївих информацийох яки нам треба. Доступни є шицким, а вон заслужни и за пременку на драги медзисобней комуникациї хтора постала виртуална, тиж так и ученя, роботи, та и забави. А цо младих цага ґу интернету, пречитайце у нашей анкети. На поставени питаня же цо ше на интернету провадзи, яки змисти, хтори сайти и апликациї найчастейше опатраю и хасную млади, нашо собешеднїки одвитовали углавним подєднак.

КОМУНИКАЦИЯ И ЕДУКАЦИЯ Саша Будимски гварел же на интернету найчастейше виглєдує сайти

16 РУСКЕ СЛОВО

хтори вязани за спорт, облєчиво, обуй, мебель, алє опатра и рижни рецензиї на тему польопривреди. – Найвецей опатрам сайт Спорт директ на хторим углавним находзим тунї шмати и обуй и можем повесц же ми тоти ствари квалитетни. Од апликацийох на телефону хаснуєм найвецей Фейсбук и Инстаґрам, а на нїх углавним провадзим спортистох и шпивачох. Блоґи и влоґере ме нє интересую, та их анї нє провадзим – закончує Саша. За розлику од Сашу, Тамара Максимович на интернету виглєдує найвецей науково теми, а на Ют’юбу люби слухац музику. – Найбаржей ме интересую теми о унапредзованю можлївосцох за младих у Сербиї хтори ше дотикаю наукових виглєдованьох и роботи. Єден таки сайт то Кобсон хтори барз интересантни кед ше сце научиц и пречитац дацо нове, то єдна файта диґиталней библиотеки. Блоґи ритко кеди читам, а од ют’юберох провадзим Андрея Маричича. Вон у своїх видеох бешедує о путованьох и своїх дожицох – гутори Тамара и додава: – Найчастейше хаснуєм Инстаґрам

и Воцап апликациї пре комуникацию зоз пайташами, а тиж так и дружтвени мержи нам тераз потребни за факултетску онлайн наставу. Демиян Паланчаї гутори же на интернету углавним найчастейше опатра вистки, лєбо поглєда упутства хтори вязани за даєдно бависко, або глєда як дацо може поробиц сам: – Ют’юбере хторих провадзим углавним зоз иножемства и теми о хторих вони бешедую вязани за бависка, або за музичну, домашню и странску сцену. Блоґи нє провадзим, бо ше вше найдзе дахто хто на таких местох зна буц аґресивни, або нєвоспитани и вец лєм трацим свой час на читанє розправи того цо є нєвоспитани и того цо го наисце интересує тема – гутори Демиян и додава: – Сайти хтори опатрам то углавним за плаценє рахункох, Фейсбук и Инстаґрам хтори „конзумуєм” найвецей пре комуникацию, єдноставно то нам постала основна потреба.

РЕЛАКСОВАНЄ И ОДДИХ Марина Сеґеди найволї, кед ма кус часу, одпатриц хасновити совити на тему животного стилу: – Интернет хаснуєм як розвагу. Мрежи на хторих найчастейше препровадзуєм час то Инстаґрам, Ют’юб, Фейсбук, Пинтерест. Змисти хтори провадзим углавним ше дотикаю моди, козметики, шминки, декорациї ентериєру, путованьох, або так повесц, животного стилу (lifestyle). Блоґи нє провадзим нїяки, 5. МАРЕЦ 2021.

mozajik@ruskeslovo.com волїм форму видеа на Ют’юбу. Патрим кратши видеа и о рижних темох – од упечаткох о даєдних продуктох, прикладох як ше сама нашминкац, направиц себе фризуру, влоґох зоз путованьох до озбильнєйших темох. Найвецей провадзим домашнїх инфлуенсерох, алє и подаєдних странских, хтори моїх рокох, або су кус старши. Думам же нєшкайши змисти на интернету рижнородни и богати, и же кажде може найсц за себе дацо цо го интересує. Оддих од обовязкох и одпочивок и Мария Горняк находзи на интернету: – Змисти хтори провадзим на интернету углавним вязани за школу и додатне едукованє, поготов одкеди зме прешли на онлайн наставу. Блоґи сом давно провадзела, алє сом престала, углавним то були блоґи вязани за моду и здраве костиранє. Скорей сом таки теми часто провадзела и патрела, алє ют’юбере, а тераз и тиктокере, преходза одредзени гранїци. Ют’юб канали хтори тераз провадзим то ,,Озбиљне теме” (толкованє историї и даєдних историйних подїйох), ,,Аґеласт” (подкаст) и ,,Драга девоjчице”, на нїм тема – дзивки. Углавним то релакс теми, едукованє на опущени и интересантни способ. Любим слухац подкасти и дознац велї интересантносци. У сущносци, нє препровадзуєм превельо часу на интернету, час пошвецуєм школи, алє так, дакус за розвагу хаснуєм и Ют’юб, Инстаґрам и ТикТок. Шицко тото цо провадзим и патрим робим лєм прето же бим дакус одпочинула и виключела ше од обовязкох и реалного швета, алє так же бим дацо и научела. Кед сце дацо дознац нове, або ше поинформовац Валентина Салаґ, хаснує интернет: – Интернет найчастейше хаснуєм за патренє филмох и серийох, а тиж так и за школу. Цо ше дотика виглєдованя, кеди ґод дацо нє знам, гоч цо то було, вше поглєдам на интернету. Ют’юб углавним хаснуєм за слуханє музики, алє патрим и страних влоґерох, особи хтори знїмаю кратки видеа о моди, шминканю и стилу живота. Барз любим патриц ТЕД бешеду (TED talks) видеа, дзе углавним мотивацийни бешеди, або животни приповедки. 5. МАРЕЦ 2021.

Од ют’юберох провадзим Джес Конте (Jess Conte) и найволїм єй видеа дзе шпива. Тиж так, любим патриц видеа Кендал Рей (Kendall Rae) хтора знїма о правдивих крими приповедкох, киднапованю и нєришених мистерийох. Праве Ют’юб найвецей хаснуєм, а окрем того мам и други дружтвени мрежи – Инстаґрам, Снепчет, Фейсбук, алє на нїх нє провадзим нїч окреме.

ХАСНОВИТИ СОВИТИ Оливер Гарди хаснує дружтвени мрежи, алє слабо провадзи блоґерох и влоґерох, гвари же за таке нє ма часу. – На Ют’юбу найвецей слухам музику. То праве место дзе єст шицки файти музики на єдним месце, а я найволїм домашнї писнї 90-тих рокох, тамбурашох и староварошски писнї. Тиж так провадзим и польопривредни емисиї зоз нашей жеми, алє и зоз околїска. З часу на час одпатрим и даєдну емисию о автомобилизму, бо ме цикави цо ше нове виглєдує и зявює у швеце автох, моторкох и камионох. На валалє єст досц роботи, так же нєт часу же бим читал блоґи, а анї нє провадзим ют’юберох и влоґерох. Цо ше дотика дружтвених мрежох, хаснуєм Фейсбук и Инстаґрам. Прейґ Фейсбука контактуєм з товаришами зоз штреднєй школи, а на Инстаґраму часто патрим фотоґрафиї даяких менших туристичних местох на приморю и у Европи – закончує Оливер. Животни стил и фахова едукация на интернету интересує и Ребеку Планчак. – На интернету найвецей виглєдуєм дацо вязане за факултет або даяку розвагу, од шминки прейґ музики,

до квизох и рисованих филмох. Нащивюєм виключно сайт за напрям психолоґиї. Нє читам блоґи, баржей патрим видеа. Дакеди провадзим и даєдних ют’юберох цо их любим патриц. Найбаржей ме интересує на яки способи мож ришиц проблем зоз пирщками, а тиж провадзим и козметику. Вельо того на интернету ми хаснує за факултет – гвари Ребека. През цалу анкету сце могли обачиц же интернет нє служи лєм за забаву, алє и за ученє, купованє стварох, та и за окончованє даяких особних стварох, як цо то плаценє рахункох. Можеме заключиц же интернет постава основна людска потреба, понеже ше шицко селї до виртуалного и диґиталного швета. У блїзкей будучносци интернет постанє основне людске право и кед зме уж нє, вец пошвидко шицки там будземе присутни. Важне повесц же ше од прешлого року скоро шицки школяре преселєли на интернет и маю онлайн наставу. И, хто вец може повесц же млади людзе диґитални роботи...? Вони лєм крачаю за сучасним шветом до будучносци. ■ Л. Костелник / Т. Салаґ / И. Чордаш

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У НАШИХ ОБРАЗОВНИХ УСТАНОВОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ И ДЮРДЬОВЕ

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ БОРБИ ПРОЦИВ ПАРНЯЦКОГО НАСИЛСТВА У Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” 24. фебруара означени „Дзень целових маїцохˮ, т. є. Медзинародни дзень борби процив парняцкого насилства. Тиж так и у керестурским оддзелєню „Цицибанˮ ПУ „Бамбиˮ означени тот дзень. У Школи з тей нагоди зоз школярами нїзших класох отримани роботнї, тиж так и школяром у предлуженим пребуваню, а зоз висшима класами и штредньошколцами роботнї поробени онлайн, понеже вони маю наставу надалєко. На тоту тему пририхтани и рижни плакати, и окремни целово беджи, а тиж так векшина школярох и занятих були облєчени у целовим, понеже целова маїца зоз єдней подїї з насилством 2007. року вжата як символ борби процив парняцкого насилства. Тота тема тиж так презентована и на вецей дружтвених мрежох на котрих Школа активно присутна, та и на таки способ комуникує зоз своїма школярами. Тот дзень означени и у кере стурским Цицибану, у шицких воспитних ґрупох, дзе виховательки прикладно возро сту дзецом обробели тоту тему, през рисованє, заєднїцки бависка и подобне, з цильом же би ше при дзецох розвивало товаришство и почитованє. Медзинародни дзень борби процив парняцкого насилства у швеце ше означує остатню стреду у фебруару, а

по препорукох нашого Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою, означує ше у шицких образовних установох у жеми, кед можлїве през цали тидзень. Министерство шицких здогадло же промоция превенциї и защити дзецох и школярох од насилства и дискриминациї потребне и през указованє на значносц толеранциї, емпатиї, почитованє правох и розличносцох, розвиванє сотруднїцтва и змоцньованє за нєнасилну комуникацию и нєнасилне ришованє конфликтох. М. А.

ЦЕЛОВО МАЇЦИ СИМВОЛ ПОТРИМОВКИ И у Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, остатнєй стреди у фебруару школяре традицийно означели Медзинародни дзень борби процив парняцкого насилства познатши под назву „Целово маїци”. Того дня акцент у Школи на рижних роботньох були на тему защити од насилства и дискриминациї, промоция толеранциї, емпатиї, почитованя розличносцох, розвой сотруднїцтва и змоцньованє нєнасилного ришованя конфликтох. Чом назва целово маїци потолковала нам диреторка дюрдьовскей ОШ Любица Клепич.

18 РУСКЕ СЛОВО

– Приповедка о целових маїцох почала у Канади, 2007. року кед єден школяр до школи облєкол целову маїцу. Парняки ше з нього на перши завод шмеяли, алє кед чули же ю облєкол же би потримал свою мацер котра мала карцином, вше вецей його парняки почали ношиц исти таки целово маїци же би го потримали. Прето того дня, и у нашей ОШ шицки школяре ношели целово маїци. Бешедоване им прецо то так. Школяре мали вецей активносци и роботнї у складзе зоз своїма роками – гварела директорка Клепич. Медзи нїма була и роботня на котрей зоз целового паперу виштриговали маїци и на нїх виписовали виреченя за тот дзень, на сербским и руским язику. Таки виписани маїчки заквачели на паньващик у конку школи и на других местох же би их школяре видзели и цешели ше у тим же су часц дачого красного и добронамирного. Отримани и други роботнї на котрих школяре правели беджи, плакати, писали порученя своїм пайташом, та и патрели филми зоз порученями. У реализациї бул уключени и школски Парняцки тим. Дюрдьовска ОШ скорейших рокох участвовала у проєкту „Школа без насилства”, а тераз є у реализациї проєкта „Квалитетне образованє за шицких” котри ма за циль поручиц же ше почитує думанє каждого, же свойо думанє потребне повесц без страху и пре таке думанє нє буц одруцени або малтретировани. С. С. 5. МАРЕЦ 2021.

kultura@ruskeslovo.com

ШКОЛЯРКА ЙОВАНА ПЕТРОВИЧ ЗОЗ ШИДУ УСПИШНА НА КЛАВИРУ

ТАЛАНТ ПОТВЕРДЗЕНИ З ЧИСЛЕНИМА НАГРА ДАМИ

Йована Петрович зоз Шиду, школярка штвартей класи Основней школи „Бранко Радичевич” у Шидзе, а тиж и другей класи Основней музичней школи „Филип Вишнїч” дзе грає на клавиру. А дружиц ше з чарнобилима типками на тим инструменту почала ище як пейцрочна, кед ше уписала до Музично-едукативного центру „Зврк” у Шидзе. Як нам гварела єй мац Влатка, од вчасного дзецинства було видно же Йована ма добри глас и слух, и талант за музику, та ю уписала на приватни годзини ґу професорки Милани Стоякович. – Йована ше указала як барз добра и свой талант надбудовала з профе сорку з вельо роботи и упарто сцу, так же ище теди рушела на змаганя и до ставала награди. З оглядом на тото же профе сорка Стоякович роби и у основней музичней школи, Йовану зме потим уписали и до правей школи же би усовершовала свойо гранє – приповеда Влатка Петрович, Йованова мац. Йована нам гвари же до музичней школи одходзи два раз тижньово дзе грає на клавиру, а тиж и дома каждодоньово вежба на пиану. – Вежби таки же пейц раз граєм з єдну руку, вец з другу, а потим з обидвома. Вежбам каждодоньово до пол годзини по годзину, у зависносци од школских и других звонка школских обовязкох. Кед идзем на змаганє, вец професорка одредзи цо будзем грац, а на змаганьох ше грає без нотох – приповеда Йована Петрович. А окрем наградох на змаганьох у Шидзе доставала награди и у Сримскей Митровици, потим другу награду на змаганю „Млади виртуоз” у Беоґрадзе, першу награду

на Медзинародним змаганю пиянистох у Новим Садзе и индзей. Нажаль, пре пандемию вируса корона и змаганя ше преридзели и отримую ше онлайн так же ше наступ знїма и посила знїмок на змаганє. Йована ище ма учиц у основней музичней школи хтора тирва шейсц роки, а потим ше може уписац до штреднєй музичней школи, а найблїзша єй тота у Сримскей Митровици. Алє о тим роздумовац и одлучовац, ище єст досц часу. За Йовану характеристичне же окрем же є нїжна кед грає за клавиром, єй велька любав и спорт, точнєйше карате дзе є тиж успишна. Кед пред пейц, шейсц роками у КПД „Дюра Киш” исновала дзецинска танєчна ґрупа, хтору водзела Ясминка Димитриєвич, Йована вєдно з братом Михайлом танцовала и за рок, кельо були активни, и даскельо раз наступали. Вл. Дї.

НАЯВЕНЕ ИЩЕ ЄДНО ПРИПОЗНАНЄ НАЙПОЗНАТШОМУ ШИДЯНОВИ

У ЦЕНТРУ БУДЗЕ ПАМЯТНЇК ШУМАНОВИЧОВИ

Ґалерия познатого шветового маляра Сави Шумановича у Шидзе иснує уж 70 роки, од кеди малярова мац Персида Шуманович општини Шид подаровала його малюнки и хижу же би Шумановичова творчосц була до ступна шицким. Шидянє ше малярови оддлужели и зоз назвами Ґимназиї и основней школи у Ердевику хтори ноша його мено, Културно-образовни центер роками орґанизує подобово колониї под назву „По драгох Сави Шумановича”, а тиж роками у парку у центру города була його биста хтора познєйше преме сцена до двора 5. МАРЕЦ 2021.

Ґалериї. Його почитовательом до ступна и його спомин хижа у улїци хтора тиж ноши його мено. На инициятиву предсидателя општини Зорана Семеновича, Шидянє ше ма лярови оддлужа и зоз монументалним памятнїком хтори би мал буц виробени и по ставени до конца того рока, бо як Семенович визначує, Шуманович заслужел и до стоїнствени памятнїк. Коло под звигованя памятнїка ше буду старац оп шти на Шид и Кул тур нообразовни центер, а за координатора активно сцох по тим питаню ме но ва ни Цве тин Ани чич, член

Оп штин скей ра ди за длуже ни за културу. Памятнїк би мал буц по ставени на площи опрез будинку „Войводян скей бан ки” по ко нєц ро ка. Оста ло же би ше покончело процедурални питаня коло ме ста дзе памятнїк буд зе, а тиж и же би ше прейґ конкурса до ста ло идейне ришенє памятнїка, а потим ушлїд зи и його вибудов. Средства ше обезпеча и зоз аукциї ма люнкох хтори наста ли на поте ра шнїх подо бо вих колонийох, а тиж и спонзоре дзечни софинансовац тот памятнїк. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РОЧНА СКУПШТИНА КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ДЮРДЬОВ

ГОЧ НЄ БУЛО ВЕЛЬО КУЛТУРНИ ЗМИСТИ, ДРУЖТВО ОБНОВЕЛО ПРОСТОРИЇ Пише: Сандра САЛАМУН

Тогорочна порядна Рочна скупштина Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” з Дюрдьова отримана прешлей внєдзелї, 28. фебруара. На нєй прилапени штири точки дньового шора, о роботи Дружтва гуторел и представнїк Надпатраюцого одбору, а под точку рижне було дискусиї и предкладаня членох Скупштини вязани за роботу Дружтва

купштину отворел и шицких привитал предсидатель Скупштини Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” Миро слав Ча кан. Вон пречитал звити и плани зоз штирох точ кох дньо вого шора. У першей точки прилапени звит роботи за 2020. рок. Дружтво у прешлим року отримало даскельо традицийни манифе стациї, понеже у нашей держави на вецей заводи бул преглашовани позарядови стан и забрана сходох скоро цали прешли рок од марца. Отримани – Крачунски концерт, Бал широких сукньох, Рочна скупштина, Осмомарцовски концерт на котрим участвовали и наймладши члени КУД „Яким Ґовля” зоз Миклошевцох, з Горватскей, а Подручна канцелария Националного совиту Руснацох зоз шедзиском у тим Дружтве орґанизовала святочне означованє Националного швета Руснацох у Дюрдьове и Ґосподїнцох. У марцу виго сцели ґлумцох зоз представу „Белава принцеза” котра виведзена у копродукциї РКУД „Др Гавриїл Ко стельник” зоз Кули и РНТ „Петро Ризнич Дядя” з Руского Кере стура. У юлию знята програма з танцами и шпиванками зоз котру участвовали на он-лайн Фе стивалу лемковскей култури „Лемковска ватра” у Ждинї, у Польскей. У октобру, орґанизовали знїманє прилогу о Рускей школи, роботи Дружтва и Руснацох за емитсию „Зоз Тамару у акциї” РТС, котра емитована у децембру. ВЕЛЬО ШЕ РОБЕЛО Пре забрану сходох у Дружтву на два заводи отримовани проби, два тижнї влєце и скоро мешац позно вяри, а крем того орґанизовани и вецей удатни и значни роботни акциї зоз котрима витворени проєкти на адаптациї просторийох Дружтва, злєпшованю изолациї и випатрунку просторийох. Тоти активносци финасовани дзекуюци пренамени средствох, спонзорох и власних финасийних жридлох Дружтва.

20 РУСКЕ СЛОВО

– Дзекуюци пренамени средствох, односно порозуменю Општини Жабель, нашого Националного совиту и Заводу за културу войводянских Руснацох, же средства могли буц пренаменєни же би ше их нє мушело врациц. Ознова зме писали проєкти же бизме их потрошели за ушорйованє наших просторийох и набавку опреми. Удало нам ше вельо того поробиц. Окрем того, послали зме и допис Покраїнскому секретарияту за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами же би нам одобрени средства за 2020. рок преруцели за їх хаснованє у тим, 2021. року, понеже вони нє понукли опцию пренамени средствох – гварел заменїк предсидателя Управного одбору КУД „Тарас Шевченко” Микола Кухар. Дружтво поряднє участвовало на змаганьох СЗ СБ „Яша Баков”, а младеж у децембру орґанизовала онлайн дзешати Литературни вечар младих. ПРОБИ БИ ТРЕБАЛИ ПОЧАЦ ТОГО МЕШАЦА У другей точки дньового шора гуторене о финансийним звиту за 2020. рок. Дружтво у прешлим року мало розходи милион сто пейдзешат тисячи динари, а приходи за коло пейдзешат тисячи вецей. Єден од векших розходох и у тим року то плаценє ґазу за зогриванє просторийох. На Скупштини о звиту Надпатраюцого одбору Дружтва гуторел його предсидатель Яким Чапко, котри гварел же Одбор задовольни зоз роботу Дружтва и же ше наздава же ше така традицийно добра робота предлужи и 5. МАРЕЦ 2021.

kultura@ruskeslovo.com

у рокох пред нами. Потим предсидатель Чакан гуторел о плану роботи и финансийним плану за тот рок. План у тим року же би ше активносци отримовало так як мири дошлєбодзую, як и прешлого року. – Маме дошлєбодзенє же би ше у наших просторийох почало отримовац проби, алє же би ше у истим чаше у тих просторийох нє сходзело вецей од штерацец особи, цо будзе випочитоване. План нам же би ше проби почало отримовац уж початком того мешаца. Плановац ше муши, понеже нє знаме яка будзе ситуация з вирусом. Тиж так, плануєме и же би у тим року з роботу почала драмска секция, гварел предсидатель УО Дружтва Мирослав Такач. Понеже ше у прешлим року нє шмело орґанизовац векши сходи у плану роботи Дружтва за 2021. рок и тоти же би ше, кед условия дошлєбодза означело, гоч скромнєйше 75-рочнїцу Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” и 10-рочнїцу Шпивацке ґрупи Дружтва. Обидва тоти рочнїци мали буц означени у прешлим року. У тим року у плану и означованє 70-рочнїци од народзеня Дюрдьовчаня Якима Чапка, як и Вельконоцни рочни концерт, кед ше нє отрима на традицийни способ, на бини у Задружним доме у Дюрдьове, вец мо-

ЗБОРНЇК З НАГОДИ 85-РОЧНЇЦИ ОД НАРОДЗЕНЯ МИКОЛИ МУШИНКИ

МЕНО КОТРЕ ТИРВАЦО ЗАПИСАНЕ ДО ИСТОРИЇ НАШЕЙ КУЛТУРИ

НАЙВЕЦЕЙ ШЕ УЛОЖЕЛО ДО ПРОСТОРИЙОХ И ИНВЕНТАРУ Пре пандемию корона вирусу, а дзекуюци пренамени средствох стари древени облаки заменєни зоз ПВЦ и двої вонкашнї дзвери, обилєни просториї, поставена нова ламперия на повалу и изолация на пойд. Зоз шицкима секциями робели їх уметнїцки руководителє, цо ше планує и у тим року, як и ожиц роботу драмскей секциї, котра єдина нє активна. Купени осемнац пари бочкорох и седем пари ципелох, ушити нови шмати за дзивоцку шпивацку ґрупу. Купени лаптоп, скенер и друковач, микрофони и змоцньовач (поячало). Од општини на дарунок достати телевизор Тесла, а УО Дружтва отримал свою 41. схадзку.

жебуц он-лайн, або на даяки други способ, о чим ше остара Управни одбор Дружтва на чолє зоз предсидательом Мирославом Такачом. Скупштина отримана у просторийох Дружтва зоз почитованьом шицких предписаних мирох. ■ 5. MAРЕЦ 2021.

Синове Олександер и Игор витаю Миколу Мушинку з нагоди його 85-рочнїци од народзеня

З нагоди 85-рочнїци од народзеня визначного науковца, професора и академика Миколи Мушинки, у Пряшове у Словацкей, нєдавно обявени зборнїк здогадованьох и пригодних статьох пошвецених його животному ювилею. Кнїжку видал Союз Русинох-Українцох Словацкей Републики, а пририхтал ю Олександер Мушинка. Зборнїк ма наслов „Микола Мушинка – 85” и почина з ювилантову автобиоґрафию у котрей вон бешедує о своєй длугорочней науковей роботи и надзвичайно широким дияпазону интересованьох. Потим шлїдза статї котри сцигли на адресу ювиланта од колеґох, студентох и приятельох нє лєм зоз Словацкей, алє и з иножемства, насампредз з України, Сербиї, Польскей, Ческей и Канади. З нашей жеми у кнїжки вишли статї Дюри Латяка „Велькому приятельови бачванско-сримских Руснацох” и Миколи М. Цапа „Мено котре тирвацо записане до историї”, а у додатку и статя Любомира Медєша з Канади „Микола Мушинка якого я познам”. Як познате, Микола Мушинка єден з тих українских науковцох котри найвецей зробели на зазберованю и преучованю фолклора Руснацох у Южней Угорскей, нєшка у Войводини/Сербиї. Його доприношенє медзинародней афирмациї култури и литератури Руснацох у Юго славиї/Сербиї тиж нємерлїве, з чим його мено уж тераз тирвацо записане до историї руско-україн ских мед зи соб них вя зох и ис то риї ру си ни сти ки/українистики вообще. Новинско-видавательна установа „Руске слово” видала два кнїжки Миколи Мушинки – „Фолклор Руснацох Войводини” (1988) и „Од усней по писану литературу” (2017). М. М. Цап

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ КЕРЕСТУРСКИ ЗДОГА ДОВАНЯ НА ДЬОРДЯ БАЛАШЕВИЧА

ЗНАЛ НАС И ЗАШМЕЯЦ И РОЗПЛАКАЦ Фото: Дю. Винаї

Пише: Андреа МЕДЄШИ

Три слова, же „живот – то морйоˮ, можу звучац як клише кед то пове гоч хтори моряк. Алє кед тоти два слова одшпивал „Панонски моряк”, Дьордє Балашевич, вец спомнути слова постали єдна спомедзи велїх животних правдох хтори у своїх писньох, а на окремни способ, знал публики пренєсц праве вон, Дьоле, нєдавно упокоєни кантавтор, композитор, музичар и уметнїк

єдавна вистка о шмерци того, насампредз, виртуоза зоз словами, виволала найглїбши емоциї при людзох у цалим реґиону. О його одходу обвисцовали и числени шветово медиї, наволуюци го – „Югославянски Боб Диланˮ. На тисячи Балашевичових обожовательох зберали ше на площох вельких городох, палєли швички, сцерали слизи, зохабяли дарунки, интимни порученя, и у хору, а як єден, шпивали найвекши Дьолетово гити. Свойо скромне доприношенє у одпитованю од леґендарного кантавтора дал и анонимни Керестурец, хтори на постаменту зоз каменима голубами у центру валала зохабел квеце, швичку и єдну спомедзи велїх Балашевичових виповедзених животних правдох, тих „глїбокоумних”, а заш таких же их розумел и обични войводянски селян – „Живот? То ци тото кед ци на гробу пише рок народзеня и рок шмерци. Е, тота смужочка помедзи, то ци живот.ˮ А праве у тей нєдлугокей „смужкиˮ Балашевичового живота, гоч лєм на кратко, стретли ше двоме любителє природи, фодбалу, добрей музики и доброго друженя... Прави гедонисти живота. Єден бул спомнути Дьоле, а други, Янко Хома, дакедишнї директор керестурскей школи „Петро Кузмякˮ и професор ґеоґрафиї.

...Добру ноц, панї и панове. ” Ниа, и тота представа закончена. Наздавам ше же сце у нєй уживали, було задовољство правиц фиґлї за вас, през шицки тоти роки. Наздавам ше же ше ище увидзиме у даєним другим городзе, на даєдней другей представи, у даєдним другим циркузу...”

22 РУСКЕ СЛОВО

Балашевич на ”Червеней ружи” 2011. року

Интернет жридла наводза же Балашевича вируцели з ґимназиї пре нєпослухносц и справованєм, прето же ше шейтал по Дунаю у чаше кед мал буц у школи. Ґимназию закончел познєйше, як позарядови школяр, а потим ше уписал на студиї ґеоґрафиї, но, нїґда нє дипломовал. По словох нашого собешеднїка, найвироятнєйше же ше и на факултет уписал лєм же би родичом було по дзеки. ВЄДНО У ТИМУ – Упознали зме ше вєшенї 1976. року на факултету, понеже зме вєдно студирали ґеоґрафию, гоч вон бул два роки старши одо мнє – почина Янко Хома о стретнуцу з Балашевичом. – Часто зме шедзели вєдно, а вше даґдзе назадку. Я виполньовал спортску проґнозу, а вон писал писньочки. Нє бул вон з тих цо шедали до першей лавки, а анї з тих цо ше трудзели дзвигац руку и буц замерковани на вежбох. Видзел я же вон физично присутни, алє же є цалком у своїм швеце, гоч бул наисце барз интелиґентни. И вше бул нашмеяни и весели – приповеда Янко Хома о дакедишньому колеґови и предлужує: – Того 1976. року, 31. децембра сом на спортскей проґнози достал вельки пенєж. Було нас 12-ецеро у цалей Югославиї хтори зме теди достали коло 3,4 тисячи марки. Паметам же ми ґол италиянского фодбалера Паола Росия, хтори бавел за „Ланероси Виченцуˮ, а хтори тиж умар нєдавно, принєсол 5. МАРЕЦ 2021.

ljudze@ruskeslovo.com

тот вельки пенєж. После того ме Балашевич часто у франти волал „ ,ди си Паоло Роси?ˮ – здогадує ше Хома. А любел Балашевич и спорт. Окреме фодбал. Алє анї єден нє дати ґол на терену нє могол вируциц зоз такту того змиреного и флеґматичного Лалу. – Кед зме були на першим року, отримовала ше 10-рочнїца Факултету. Студенти зоз коло 40 новосадских факултетох участвовали на фодбалским змаганю хторе ше отримовало на школским терену. Обидвоме зме були у истей екипи. Як екипа зме ше досц високо пласовали, медзи 4 найлєпши. Кед зме достали даєден „килавиˮ ґол, шицки зме ше лапали за главу, лєм Дьоле бул флеґма, змирени, прави Лала. Йому то шицко було забава, франта... А паметам и тото кед зме покладали при єдному заґулєному професорови социолоґиї. Тот чловек мал штири докторати, алє му хибело животней мудросци. Од 25 студентох хтори би вишли на испит, лєм єден або двойо би положели. Студенти були у розпуки, бо им тот предмет хибел за услов, та предложели Балашевичови най професорови одшпива його теди найвекши гит з ґрупи „Рани мразˮ, „У разделяк те любимˮ, и же му професор за тото ма уписац шестицу до индексу. Балашевич на шицко лєм змахнул з руку и з тим його лалошким акцентом гварел – „Та мааанте меˮ – з ошмихом памета наш собешеднїк. НО, ТОТ ЗОЗ СЛОВАМИ ЗНАЛ Каждого року студенти ґеоґрафиї и до 100 днї препровадзовали на рижних путованьох, екскурзийох, а Балашевич, таки нєзаинтересовани за ґеоґрафию яки бул, анї теди нє препущел здумац „даяки нови стихˮ. – Часто записовал писньочки, любел ше бавиц зоз словами, обрациц шицко на франту, алє ше окреме здогадуєм кед нам раз тиж на єдней екскурзиї на текст писнї Звонка Боґдана „Фијакер стари улицама лута, и собом носи заљубљени парˮ, Балашевич шпивал: „Ґеоґраф стари планинама лута, и свуда тражи еоцентски флиш... ˮ Дзе ґод ше лєм указала нагода уруциц даяку франту, дакус подзвигнуц розположенє, тaм бул главни – приповеда Хома. ДЬОЛЕ НА „РУЖИ” Точно 35 роки познєйше, 2011. року, на ювилейней 50. „Червеней ружиˮ, Дьордє Балашевич отримал свой перши концерт у Руским Керестуре. После вецейрочних прегваркох, Керестурци на дарунок достали аж два концерти, обидва розпредани, у преполней сали Дома култури, а як домашнї хтори требал привитац Панонского моряка, бул праве Янко Хома.

У Руским Керестуре 2010. року

5. МАРЕЦ 2021.

Янко Хома и Дьордє Балашевиц на отвераню ”Ружи”

– Тедишнї предсидатель Националного совиту, Славко Рац Цацо, ми предложел же бим пошол дочекац Балашевичов приход, медзитим, я то нє сцел зробиц так формално, узвичаєно. Видзел сом же стої опрез Дома култури, пришол сом му споза хрибта и зашпивал „Ґеоґраф стари планинама лута...ˮ Балашевич ше нагло обрацел, и як з пушки виштрелєл „Янко Хома? ‘ди си бре Хома?ˮ... препознал ме у истей хвильки, гоч прешли 35 роки. Було ми барз мило же го видзим. Наисце ше таки народза раз у 100 рокох... Того вечара сом му на бини уручел чобольов – здогадує ше дакедишнї професор ґеоґрафиї. Балашевич пред тим концертом два раз нащивел Керестур. Першираз 1978. року у Младежским доме як член ґрупи „Рани мразˮ, а як пошведочел наш новинар, колумниста, Дюра Винаї, у тексту обявеним на Фейсбуку, були то Дьолетово початки єдней наисце успишней кариєри. – Теди у сали Младежского дома були 19 патраче, а музична ґрупа на бини масовна – 12 члени. Медзи двома шпиванками Балашевич приволовал публику зоз слоґаном – „ище вше – нас, єст вецей як – васˮ... Медзитим, як далєй у тексту спомина Винаї, публика теди ище нє була заинтересована за його писнї, гоч барз швидко Балашевичова музична кариєра почала роснуц. Популарни постал окреме 90-их рокох кед ше през свойо тексти процивел национализму, мержнї и насилству, а зоз своїма наступами пропаґовал мир и безсмисел войни. Други Балашевичов приход до Керестура бул аж 2010. року на промоцию филма „Као рани мразˮ хтори вон сам режирал и написал сценарий, а за хтори ше до Дому култури рушало пол годзини скорей завжац место. На концу, ище вельо того останє нєдоповедзене, понеже за такого чловека потребни вельо вецей як два боки. Тераз, после його шмерци, почитователє Балашевича и його дїла, роздумую на яки способ ше оддлужиц тому єдинственому уметнїкови, хтори нам за вики виков зохабел свойо найвекше благо. Дзепоєдни думаю же Улїца Йована Цвиїча у хторей вон жил треба же би достала його назву, други думаю же би його поезию требало положиц до школских читанкох, а треци заш, же би му требало подзвигнуц памятнїк. Идеї вшелїяки. Медзитим, єдно сиґурне: Балашевич, зоз свою поезию о войводянским менталитету, характерох людзох, траґи-комичних судьбох балканских народох, о безсмислу войни и мержнї, а зоз ироничним гумором и благу войводянску меланхолию, постал моцна вяза колективного идентитету нашого поднєбя. Такому, перше чловекови, а потим и уметнїкови, нїяки ґрандизони припознаня и памятнїки нє потребни. Вон себе памятнїк подзвигнул ище за живота. ■

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: МАРИНA ОРОС, ПСИХОЛОҐИНЯ З НОВОГО СА ДУ

ЯК ШЕ З КОРОНУ ВИБОРИЦ НА МЕНТАЛНИМ ПЛАНУ?

Пише: Сандра САЛАМУН

НАЙВЕКШИ БРИҐИ ДОК ТИРВА ПАНДЕМИЯ У рамикох проєкта „Менталне здравє под час корони” Марина виглєдовала хтори то бриґи найприсутнєйши у пандемиї. Резултат таки: – бриґа о здравю, нєизвесносц, политика, економия, тирванє, нєдовириє доступним информацийом и їх презентованє у медийох, нєдовириє до здравства и медицини вообще, а окреме кед слово о вакцинованю.

24 РУСКЕ СЛОВО

Тих дньох будзе рок одкеди у нашей жеми першираз преглашени позарядови стан пре ширенє вируса корона. У тим периодзе було вельо предпоставки, твердзеня и їх потупйованя, меняли ше становиска и думаня о вирусу хтори ше преширел по цалим швеце. При людзох ше пребудзел страх, нєлагодносц, нєдовириє и нємоц як ше з тоту бриґу треба вибориц

ед нєзадоволєни базични людски потреби, гевти основни, чловек нє ма мотив, алє анї нє роздумує о других, так повесц, висших потребох, а медзи нїма и гевти же би добре робели, же би були людзе и роботнїки на хторих ше мож упатриц. Праве о тим пременлївим, нєстабилним и нєсиґурним стану, о людскей психи, єй природи, потребох и проблемох як их ришиц, бешедує дипл. психолоґиня, мастер Марина Орос котра на докторских студийох на Филозофским Факултету у Новим Садзе, на Оддзелєню за психолоґию на предметох з обласци Розвойней психолоґиї. ПИРАМИДА МАСЛОВА – Абрахам Маслов, америцки психолоґ, теорию о основних людских потребох приказал на пейцох уровньох пирамиди. На перших двох уровньох, од долу находза ше основни, базични людски потреби. Перши медзи нїма то задоволєни основни физиолоґийни потреби: же би зме нє були гладни, смиядни, же би зме мали одпочивок, могли дихац, же би нам було цепло и подобне. Алє чловек ма потребу глєдац вецей, односно задоволїц висши уровень. На другим уровню – сиґурносц и стабилносц, же бизме мали дзе жиц, стаємне жридло финансованя, були физично защицени, же бизме нє були хори... На трецим и штвартим уровню находза ше психолоґийни потреби – потреба припадац дакому, фамелиї, партнерови, приятельом... Шлїдзи потреба за самоуважованьом, цо би значело самодовириє, односно потреба за почитованьом других и почитованє од других, успих, посцигнуца... Аж кед тоти штири уровнї задоволєни, маме потребу задоволїц найвиши уровень котри на самими верху тей гиєрархиї. Слово о самоактуализациї. Же бизме були найлєпша верзия себе, зробели цо вецей, нє мали предрозсудки, були морални и креативни – гвари Марина и предлужує: – Кед єдна з двох базичних потребох нє задоволєна, ми ше нє можеме занїмац з

другима потребами, то у нашей природи. Наприклад, кед зме гладни, вец нам шицко друге нє важне. Нє важне нам же бизме були найлєпши на роботи, бо зме наприклад, гладни, и нє маме „закрице над главу”. Праве тота базична потреба порушана, перша у гиєрархиї у нєшкайших часох пандемиї и общей нєсиґурно сци – гвари Оро сова. СТРАХ – ПРИРОДНА ЛЮДСКА ЕМОЦИЯ Пре таки стан пре хтори нє мож знац вельо того, и кед часто мири нє исти, вше маме нови информациї, нову нєсиґурносц и нови страхи... – Страх основна людска емоция, природни стан, конструктивни и еволуативно наганя на преживйованє, понеже є сиґнал же зме у опасней ситуациї. Кед иснує обєктивни страх, можеме го звладац, або ше склонїц. Медзитим, кед є нєвидлїви, праве як тот вирус котри нє лєм же нє мож видзиц, алє го нє мож анї контроловац, зявює 5. МАРЕЦ 2021.

ljudze@ruskeslovo.com

ше анксиозносц, файта страху, а у тей ситуациї комплексни страх, бо нє иснує сиґурни кодекс справованя котри нам обезпечи сиґурносц же ше нє мож обрац. Праве таки стан звекшує страх, односно анксиозносц – прешвечена Марина. Пре тот вирус зменшани обсяг роботи у велї фабрикох, компанийох, фирмох, аґенцийох и индзей и велї остали без роботи, а праве од такей судьби ше и бали. Потреба за преживйованьом постала нєстабилна, цо и нове жридло стресу. Поремецени потерашнї звикнуца, а звикнуце людскей психи то сиґнал же шицко у шоре, же стан, односно наш живот стабилни, же маме контролу над нїм. Преглашованє позарядового стану, огранїчене рушанє, нови мири и околносци ше нєпреривно меняю. То ознова вимага нову адаптацию, прилагодзиц ше ознова, а при тим ше нє зна кельо таки стан будзе тирвац, кельо раз ше ище чловек будзе мушиц присподобйовац. То черпа людски, емотивни, психични ресурси, а нашо дожице контроли и сиґурносци завиши од того цо мож предвидзиц. Медзитим, на таке нє мож раховац уж скоро цали рок. НОВИ ЗДРАВИ ЗВИКНУЦА Наша собешеднїца толкує же людзе у своєй природи маю ресурси за прилагодзованє, гоч и вони нє безконєчни. Условени су зоз станом нашей психичней енерґиї, алє кажде з нас може ознова „наполнїц батериї”. Кед су полни, вец шицко лєгчейше. – Гоч по утаргованю позарядового стану, кед дошлєбодзени активносци як цо то одход до биоскопу або до театру, велї з нас нє одходзели, понеже ше бали чи ше даґдзе нє оберу. То лєм приклад и доказ же шицки ми людзе, индивидуи за себе, цо нїяк нє треба осудзовац. Заєднїцке нам же маме одредзени уровень ресурсох, алє их розлично хаснуєме и „полнїме”. Так же индивидуално мушиме глєдац нови, так повесц, безпечни жридла „полнєня батерийох”. Потребне нам нови здрави звикнуца, бо на тот способ змоцнюєме свою сиґурносц. Вони насампредз здрави пре лєпши и моцнєйши стан нашей психи, и вец ше будземе лєпше чувствовац, цо у тей ситуациї барз значне и важне. Ґу тому, тиж барз важна социялна мрежа, бешедованє з нашима блїзкима о каждодньовосци, же бизме ше розтерховали, видали зоз себе, поведли як ше чувствуєме, цо думаме, вичерали

5. МАРЕЦ 2021.

КАЖДЕ ШЕ МОЖЕ ОЗВЕЦ Марина интеґративни терапеут за дзеци, психолоґийни совитнїк и психотерапеут за дзеци и одроснутих, и трансакцийни аналитични совитнїк. Одпочатку преглашованя пандемиї и позарядового стану у нашей держави волонтира у програми „Менталне здравє под час корони” котре порушала Подружнїца за Южно-бачке окруженє Дружтва за пихолоґию Сербиї и Институт за явне здравє Войводини. Циль програми же би ше гражданом дало потримовку у менталним здравю у пандемиї www.festivalmentalnogzdravlja.rs. Совитовалїще безплатне, роби онлайн, пондзелок, среду и пияток од 19 по 21 годзин. Психолоґиня поволує шицких котрим потребна психолоґийна потримовка же би писали до ладички спомнутого сайту. думаня... Важне и припознац же нам потребна психолоґийна потримовка, поцешенє, або бешеда. Тото цо важне при звладованю стреса и нєсиґурносци, окреме у контексту пандемиї, то толеранция на нєизвесносц, односно кельо можеме витолеровац же нє знаме цо будзе у блїзшей, та и дальшей будучносци. Треба мац чувство же маме контролу, алє и знац же вона нє абсолутна и безконєчна – гвари Марина и предлужує: – Нє мож вплївовац на тото же чи будзе красна хвиля, алє мож мац котролу. Знаме же маме и шапку, и шал, алє и ко стим за купанє, та можеме витолеровац нєизве сносц, у тим случаю чи будзе хвиля за шапку, чи за слункованє и купанє у базену. Потребне же бизме себе обдумали нови активно сци котри у тей ситуациї мож витвориц. Наприклад, кед нє можеме пойсц до терховнї, мож вежбац и дома. Нє мож пойсц до био скопу, алє мож патриц филм на телевизиї, справиц приємни амбиєнт, порихтац себе пуканки... Можеме себе вибрац нови, иншаки гобиї, робиц тото за цо зме скорей нє мали часу, можеме виражиц свою креативносц, робиц тото цо любиме, бо нам то у тих часох наисце потребне – гварела на концу психолоґиня Марина Орос.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ ОЗНАЧОВАНЄ ШВЕТОВОГО МОЛИТВОВОГО ДНЯ У НОВИМ САДЗЕ

БУДУЙ НА ТВАРДИМ ФУНДАМЕНТУ Нашо вирни грекокатолїки и того року участвую на Шветовим молитвовим дню, хтори ше отримує першого пиятку у мешацу марцу. Учашнїци мали пробу у просторийох Екуменскей гуманитарней орґанизациї, подзелєли тексти, и порада така же на стреду, 3. марца, на 15 годзин, ґенерална проба за знїманє. – Порадзели зме ше же, з оглядом на пандемию, тогорочну молитву отримаме на пияток, 5. марца, кед и припада Шветови молитвови дзень, на 17 годзин, алє то будзе знїмок уживо на интернету, цо го годни патриц и провадзиц и други зоз цалого швета – гварела учашнїца Блаженка Хома Цветкович. По єй словох, шицко будзе подобнє як и потераз, лєм же молитва будзе у просторийох ЕГО-а, на Телепу у улїци Чирила и Методия чс. 21, и без присуства вирнїкох, нащивительох, а нє у даєдней зоз церквох у Новим Садзе як цо було прешлих рокох. Того року тоту молитву порихтали жени зоз Републики Вануату, островскей держави на штред Цихого океану, а мото „Будуй на твардим фундаменту”, цо цитат з Євангелиї по Матейови (Мт 7: 24-27). – Церкви хтори преноша Служби Божо, годни преношиц и тоту молитву. Участвую наша Грекокатолїцка

Церква, Евангелистично-методистична, Словацка евангелистична Церква, Реформатска и Католїцка Церква. Маме и кус вименки у тим року, а то же векша часц молитви будзе на сербским язику, бо предпоставяме же будзе уключеня наживо, та же би вецей людзе могли розумиц молитву. Лєм даєдни часци буду на язикох меншинох. Молитви буду преткани з пригодну музику и представяньом держави Вануату, зоз текстом и слайдами. – Зоз представнїками Молитвового дня у Горватскей зме слухали и преподаванє о тогорочней молитви, а Юлияна Тешия, теолоґиня и представнїца ШМГ нам прейґ Зуму бешедовала же як треба похопиц даєдни часци з молитви, и цо значи мото тей молитви, цо його глїбши смисел, же бизме ше лєпше могли духовно пририхтац за молитву. Тото окремне пририхтованє наисце значне за розуменє цалей молитви, а представнїци ШМД з Горватскей го вше маю пред тоту духовну подїю – гварела Цветковичова. Од грекокатолїкох участвую Мария Гудак, Блаженка Хома Цветкович и Анита Ґовля. Линк за провадзенє святочней Литурґиї то https://youtu.be/N_W5qDVAnlU М. Г. К.

РУСКИ КЕРЕСТУР

МОЛИТВА СВ. ОСИФОВИ ЗА ФАМЕЛИЇ У пасторалним центре Блажена Йосафата шестрох служебнїцох у Руским Керестуре, од 17. фебруара почала заєднїцка молитва св. Осифови за фамелиї. Молитва ше модлї кажди вечар од 19,30 годзин и будзе тирвац по 18. марец. Молитву ше модля даскельо фамелиї и други особи зоз шестрами служебнїцами на чолє зоз ш. Авґустину Илюк, а преноши ше их директно и на Фейсбук профилу Катедралней церкви св. Николая. Як гвари ш. Авґустина, на таки способ повязани можу

ПРЕДКЛАДАНЯ БИБЛИЙНИХ ЧИТАНЬОХ Зоз початком Велького посту хтори у керестурскей парохиї тирва од 15. фебруара, на Фейсбук боку Катедралней церкви порушана и инициятива читаня библийних текстох за кажди дзень. Як стої у толкованю, понеже однєдавна маме Библию и на руским язику, то нагода же би ше ю интензивнєйше читало през час Посту. На профилу Катедрали обявює ше читаня того дня, и зоз тим ше вирни тиж маю нагоди цо глїбше пририхтовац за наиходзаце швето Велькей ноци.

26 РУСКЕ СЛОВО

буц шицки цо ше жадаю вєдно модлїц за нашо фамелиї, та и фамелиї цалого швета, понеже знаме же у нєшкайшим швеце фамелия як природна и Божа заєднїца на вельким вдереню по єй фундаменталних вредносцох. Тот рок у Католїцкей Церкви пошвецени св. Осифови хтори бул жемски старатель Исуса Христа, хтори ше народзел як чловек од пречистей Дїви Мариї. Подобни молитвени инициятиви як тота у Керестуре ше случую и у велїх других жемох и локалних церквох. Молитви до св. Осифа ше модлї по 18. марец кед пада и швето. св. Осифа, а ш. Авґустина поволує шицких же би ше и наживо и прейґ Фейсбук преношеня придружели до тей молитвеней инициятиви. М. А. 5. МАРЕЦ 2021.

duhovni@ruskeslovo.com

ЗОЗ ПАРОХИЇ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

БУДЗЕ ТРЕЦА ЗА ДУШНА СОБОТА У парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, всоботу, 27. фебруара, була друга Задушна собота у тогорочним циклусу литурґийней молитви за покойних парохиянох, чийо мена їх найблїзши дали записац до грамоталней кнїжки. Заупокойну Службу служели парох о. Михайло Малацко и капелан о. Михайло Шанта. Циклус Задушних соботох почал 12. фебруара зоз парастосом, ютре дзень була и перша Задушна собота, а по календаре буду шицкого пейсц заупокойни Служби Божо соботами, та шлїдуюца

будзе 6. марца, штварта о тидзень, а пията 22. мая, пред самим шветом Сошествиє Св. Духа, же би на Нєдзелю шицких святих, 30. мая була панахида на кере стурским теметове, тиж за шицких покойних и там похованих. Модлїц ше за живих и покойних то єдно зоз Седем дїлох милосердия до души ближнього хтори препоручує и наша Церква. Познате же покойни папа, нєшка блажени Йоан Павло Други, наглашовал же молитва за покойних то найвекше Дїло милосердия. М. А.

У НОВИМ САДЗЕ

ЗА ДЛУЖЕНЯ У ЦЕРКОВНИМ ОДБОРЕ По сле конституованя Церковного одбору у Новим Садзе, зоз предшедованьом пароха о. Юлияна Раца, вибране нове руководства и членство у рижних формох и обласцох дїлокругу ЦО, з мандатом до 2025. року. За шветовного предсидателя Церковного одбору вибрани Йоаким Канюх, за секретара Хелена Бабич, економ и касир Дюра Рац, контролор фи-

нансийного дїлованя Славко Бучко, за дзияка ознова потвердзени Йовґен Надь, за церковнїка тиж так ознова потвердзени Михайло Монар, котри и тутор церкви, а тутор парохиялного дому Владимир Колошнаї. За предсидателя Културней ради ознова вибрана Хелена Бабич, котрей помагаю член ЦО Мелания Кривокуча и парохиянка Мария Мандич. За функ-

ционованє парохиялного Каритасу стараю ше Дюра Канюх, Владимир Колошнаї и Йоаким Грубеня, а гевти члени зоз предходного периоду оставаю исти, и то Славица Страценски и панїматка Ярмила Рац. У тим року потвердзени цени роковини 900 динари по особи, и 500 динари по столку за єднорочне хаснованє. М. Г. К.

У КРИЖЕВСКЕЙ ЕПАРХИЇ

У ЗАДРУ

НОВИ КАНЦЕЛАР О. ВЛАДИМИР СИМУНОВИЧ

ПОРЯДНА ЛИТУРҐИЯ ЗА ГРЕКОКАТОЛЇКОХ

У Ординарияту Крижевскей епархиї, 25. фебруара службу канцелара превжал о. Владимир Симунович, хтори меновани на тоту длужносц ище влонї, алє нє могол допутовоац зоз Канади пре пандемию вируса корона. Як пише на Фб профилу Грекокатолїцкей Церкви у Горватскей, у присутносци крижевского владики монс. Милана Стипича и администратора Уряду диякона Младена Микулича, тераз окончене примопредаванє Уряду канцелара медзи потерашнїм о. д. канцелара диякона Ливия Марияна и нового канцелара о. Владимира Симуновича. М. Г. К. 5. МАРЕЦ 2021.

Од 7. марца, почина порядне мешачне богослуженє за грекокатолїкох у Задру. Як написане на сайту Крижевскей епархиї, з доброту Задарского надвладичества, за потреби богослуженя Крижевскей епархиї уступена церква Святого Духа. На задарским подручу уж жиє значне число гракокатолїкох, од хторих часц зоз Далмациї од давна, а други нови доселєни з рижних крайох Горватскей, як и Українци, Руснаци и Словаци хтори робя и жию на задарским подручу. Крижевски владика Милан Стипич меновал о. Маряна Єфтимова и о. Ливия Марияна, дикона, же би ше старали о вирским живоце грекокатолїкох у сиверней Далмациї. Затераз литурґия будзе раз у мешацу, а першу, 7. марца, на 16 годзин будзе служиц владика Стипич. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2021. року зохабела ме моя мила супруга зоз хтору сом жил 62 роки

МАРИЯ НАДЬ – Митьова народзена Сеґеди (1939–2021) з Руского Керестура Охабела ши ме самого же бим ше борел сам док ме нє поволаш ґу себе. Дзекуєм ци за шицко цо зме препровадзели вєдно у живоце. Навики ожалосцени твой супруг Михал Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2021. року зохабела нас наша мила и добра андя

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2021. року зохабела нас наша мила и добра баба

МАРИЯ НАДЬ – Митьова народзена Сеґеди (1939–2021) з Руского Керестура Мила наша бабо, так ши нас барз вше чекала и радовала нам ше, а тераз це буду споминац и жалїц за тобу твой мили унук Иґор зоз супругу Бояну Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара занавше нас зохабела наша ґаздиня

МАРИЯ НАДЬ (1939–2021) з Руского Керестура З подзекованьом, од Мижа, Танї, Славка и Владка Ройкових Най спочива у мире Божим!

МАРИЯ НАДЬ – Митьова народзена Сеґеди (1939–2021) з Руского Керестура Мила наша андьо, так сце пошли сциха, алє на вас вше буду думац вашо бачикове, андї и їх дзеци хторим сце ше цешели. Навики ожалосцени бачикове Славо и Дюра, андї Натала и Славка, Натка и Дюра Колєсарово зоз сином Мижом, Весна Надьова зоз Цецу и Давидом, Любомир Надьов зоз дзивочку Катарину, Владимир Надьов, Златко, Саша и Зоран зоз супругу и дзецми Самуелом и Елиясом Надьово, Таня Милич и Оля Урдаревич зоз фамелиями, Наташа и Славко Романово зоз синами Андрейом и Алексейом, и Мирослав зоз Сандру Надьово Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. марца 2021. року наполнєли ше 26 роки одкеди нє з нами наша мила мац и баба

МАРИЯ ГАЙДУК (1920–1995) з Руского Керестура Най спочива у мире Божим! Дзивка Марча и унук Милан

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. марца 2021. року наполня ше 11 роки як нє з нами наша мила супруга, мац и баба

НАТАЛИЯ НОВТА народзена Сеґеди (1943–2010) з Руского Керестура Памятку на єй любов, пожертвовносц и доброту чуваю єй наймилши Спочивай у мире Божим!

5. МАРЕЦ 2021.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому оцови и дїдови

ЙОАКИМ ПАПУҐА (10. I 1948 – 25. II 2021) з Руского Керестура Дзекуєме ци за твою любов цо ши нам даровал. У наших шерцох оставаю памятки на час котри зме зоз тобу препровадзели. Твой син Мижо, нєвеста Тонка и наймилши унуки Лина и Стефан Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара преселєл ше до вичносци

ЙОАКИМ ПАПУҐА (10. I 1948 – 25. II 2021) з Руского Керестура Мили Киме, дзекуєм ци за твою любов, дзекуєм ци за 34 роки цо сом з тобу прежила. У моїм шерцу будзеш навики жиц. Твоя Мара Спочивай у мире Божим и най це ангели чуваю! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2021. року престало дуркац боляце шерцо жадне живота

ЙОАКИМ ПАПУҐА (10. I 1948 – 25. II 2021) з Руского Керестура

ЙОАКИМ ПАПУҐА (1948–2021) З почитованьом, Сенка Еделинскова зоз дзецми – Владком зоз Канади и Златком зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У марцу ше наполнюю 24 роки як ше преселєла до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2021. року занавше нас зохабел наш мили сват

ИРИНА ПАПУҐА (1913–1997) Памятку на вас вично чуваме. Вашо наймилши Вичная памят!

ЙОАКИМ ПАПУҐА (1948–2021) з Руского Керестура Памятку на ньго вично буду чувац сватово Щекичово Спочивай у мире Божим!

5. MAРЕЦ 2021.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара престало дуркац твойо шерцо, мили мой

Мили наш Киме, здрави будз за твою доброту, за любов, за радосц цо ши з нами дзелєл. Сенка Сопкова и Верунка Медєшова зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ

ИРИНА МОЛНАР (2. V 1933 – 15. II 2016)

ДЮРА МОЛНАР (9. VI 1928 – 8. III 1999)

з Дюрдьова Час преходзи, а Ваша мила подоба остава у наших шерцох. Памятку на Вас чуваю дзивка Геленка зоз фамелию и син Звонко зоз фамелию

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня, 25. фебруара 2021. року у 73. року живота престало дуркац шерцо мойого супруга Владимира

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. фебруара 2021. року занавше нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

ЕУФЕМИЯ ПЛАНЧАК (1935–2021) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР МАЛИ (1947–2021) Памятку на твою любов и почитованє и часи хтори зме вєдно препровадзели занавше будзе чувац супруга Мария Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня, 25. фебруара 2021. року у 73. року живота престало дуркац шерцо нашого брата Владимира

Твою любов, пожертвовносц и доброту нїґда нє забудземе. Вично будзеш у наших шерцох и молитвох. Ожалосцена дзивка Славка зоз супругом Иваном, и унуки Ванеса и Адриана Тимково зоз Канади Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Моєй милей мами хтора нас зохабела 24. фебруара 2021. року

ЕУФЕМИЯ ПЛАНЧАК народзена Орос (1935–2021) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР МАЛИ (1947–2021) У молитвох и здогадованю занавше будземе чувац красни памятки на тебе и часи хтори зме вєдно препровадзели. Твоя шестра Мария и брат Петро зоз фамелиями, зоз Аустралиї Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. марца наполнєли ше два роки як нас занавше зохабел наш

Вично ми будзе хибиц твой мили глас и миле лїчко, ошмих, попатрунок, твоя велька любов, доброта, сцерпезлївосц и потримовка. З вельким больом, любову и почитованьом, твоя дзивка Ясминка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. фебруара 2021. року наполнєли ше жалосни 40 роки як нас зохабела наша мила баба

ВЛАДИМИР БУДИНСКИ (1950–2019) з Руского Керестура

МАРИЯ ОРОС народзена Гудак (1915–1981) з Руского Керестура Памятку на ньго и його доброту чуваю – Вида Рацова зоз супругом Славком и дзецми, Драґан зоз фамелию, Дюрица зоз фамелию и Памятку на вас у своїх шерцох чуваю унуки Славка и Ясминка Радослав Паланачково Спочивайце у мире Божим! Най спочива у мире Божим!

МЕЛАНА ГАРДИ народзена Малацко з Руского Керестура (1914–1996)

Вашо наймилши – Боднарчуково, Чордашово и Ковачово

30 РУСКЕ СЛОВО

Фейдийово,

ЕУФЕМИЯ ПЛАНЧАК (1935–2021) Памятку на ню навики буду чувац – шовґор Яким, Юлин и Михал зоз фамелиями Ройково, як и фамелиї Ковачова и Тошичова Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

ЯНКО ГАРДИ (1912–2000)

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. фебруара 2021. року зохабела нас занавше наша андя

Бодянцово,

Спочивайце у мире Божим!

ВЛАДО ФЕЙДИ (1925–1981)

СЛАВКА ФЕЙДИ народзена Гарди (1931–2005) з Руского Керестура

Вашо наймилши – Боднарчуково, Чордашово и Ковачово

Фейдийово,

Бодянцово,

Спочивайце у мире Божим!

5. МАРЕЦ 2021.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. марца наполня ше штерацец днї як нє з нами наш мили Владо, супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР БУДИНСКИ (6. V 1942 – 25. I 2021) Єдна слиза подзекованя же ши постоял. Єдна слиза радосци за час котри зме з тобу препровадзели. Єдна слиза болю бо ши вецей нє з нами. Єдна слиза стварносци твойо место празне остало. Єдна слиза любови навики остава у наших шерцох боляцих. Твойо наймилши

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. марца наполнєл ше рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо, син, жец и шовґор

Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

НАТАЛИЯ ГОРНЯК (1941–1996)

ЙОАКИМ ЕМЕЙДИ (1964–2020) з Руского Керестура Красни памятки на ньго навики буду чувац його наймилши – супруга Оленка, син Мирко, дзивка Сашка зоз супругом Борисом, унучки Ена и Аня, мац и бачи Янко, швекор и швекра, як и Владо и Терезка зоз фамелиями Най спочива у мире Божим! 5. МАРЕЦ 2021.

ДЮРА ГОРНЯК (1939–2016)

з Руского Керестура Мили мойо. Пошли сце давно. Пошли сце сциха, нєсподзивано. Час чече, преходзи, алє боль, пражнїна и смутне здогадованє же зме вецей нє вєдно оставаю вично. Дзекуєм вам за безгранїчну любов. Дзекуєм вам за кажду хвильку свойого живота хтору зме препровадзели вєдно. Яр приходзи, а каждей яри ми вше баржей хибице. Дзивка Оленка зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 3. марца наполнєли ше шейсц мешаци як нє з нами наша мила супруга, мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. марца наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. марца наполнї ше рок як нас занавше зохабеа наша мила мац, швекра, баба и прабаба

МАРИЯ ОРОС народзена Голик (1937–2020) з Руского Керестура Памятку на ню вично буду чувац дзивка Ґенка, жец Миле, и унуки Иґор и Боян Най спочива у мире Божим!

МАРИЯ ОРОС народзена Голик (1937–2020) з Руского Керестура Памятку на ню вично буду чувац син Владо, нєвеста Фемка, и унуки Саня и Таня зоз фамелиями Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. марца наполнєли ше шейсц смутни роки як нас занавше зохабела наша мила мац и баба

ЕУФЕМИЯ МАКАЇ народзена Сопка (1944–2020) з Руского Керестура Красни памятки на єй любов и потримовку у своїх шерцох буду чувац: супруг Силво, и дзеци Мижо зоз супругу Ясмину, Оленка Перепелькова зоз супругом Славком зоз Канади, и Фемка Надьова зоз супругом Дюром, и шицки унучата и праунучата Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. марца 2021. року наполня ше 6 роки як нас зохабела наша мила дзивка и мац Зденка

ЗДЕНКА ЧОЛАКОВ народзена Турински (1965–2015) у Новим Садзе

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. марца 2021. року наполнї ше 21 рок як нас зохабел наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

32 РУСКЕ СЛОВО

Красни памятки на це, на твою любов и доброту вично буду чувац – син Мирослав, невеста Єлена, дзивка Наташа, жец Владимир и унучата Лука, Елена, Маруся, Ана и Надя РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за защиту животного штредку Руменацка чс. 110/А 21000 Нови Сад Телефон: 021/421-109

ОБВИСЦЕНЄ

Красни памятки на це буду чувац мац Меланка, оцец Мирослав, дзивка Катарина и син Мирослав

МИРОНЬ БУДИНСКИ (1930–2000) з Руского Керестура Красни памятки на це вично чуваю твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

ГЕЛЕНА ЦИРБА народзена Чордаш (1948–2015)

OGLA[OVANW e-mail: informator@ruskeslovo.com роботни дзень од 9-14 годзин дочасове число телефона 021/6613-697

О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду Роботне место: помоцнїк началнїка за виробок програмских, планских и стратеґийних документох, провадзенє стану животного штредку и информованє и други фахово роботи, роботне место самостойни совитнїк – 1 окончователь, на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „STEEL-IMPEX” DOO Сримска Каменїца, Вихорска 35, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Маґазинованє нєопасних одруткох на локациї „STEEL-IMPEX” DOO- MPP POBEDA INDUSTRIAL COMPLEX DOO” у улїци Раде Кончара 1, на катастерских парцелох чс. 496/1, 496/40, 496/41, 496/42 и 496/43 К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. фебруара 2021. року принєсла ришенє число VI-501-33/21 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

5. МАРЕЦ 2021.

informator@ruskeslovo.com Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „HOBBY SYSTEM” DOO Нови Сад, Тоне Хаджича число 23, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт поверхносци часц П и П+1” у улїци Руменацка драга 52А на катастерскей парцели число 2394/4 К.О.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2389_02 НС_Нови_Сад_Слана_бара” Ношитель проєкта „LABING” d.o.o. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” d.o.o., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж, Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней

Нови Сад IV, Град Нови Сад, Город Нови Сад. Зоз проєктом предвидзене резанє пластичних материялох (иверица, медияпан) и кантованє истих АБС лєбо фурнирски кант тракох на модерних машинох за потреби виробку меблю, ентериєра лєбо кухньових елементох. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. телефониї „НС2389_02 НС_Нови_Сад_Слана_бара” у улїци Йована Солдатовича 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2214/8, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. фебруара 2021. року принєсла ришенє число VI-501-657/20 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, инсектох. МОНТИРАМЕ: ■ РОЛЕТНИ

■ ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ ■ ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ ■ МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ ■ ВЕНЕЦИЯНЕРИ ■ ОПРАВКИ Телeфон: 025/5827-710, 060/5088-433

#останьме одвичательни ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ rusmak.ruske@gmail.com

5. МАРЕЦ 2021.

ПОВОЛАНКА ЗА УЧАСТВОВАНЄ У ЯВНЕЙ РОЗПРАВИ О ПРОГРАМОХ РТВ Радио-телевизия Войводини обявела явну поволанку у котрей поволує шицких заинтересованих гражданох, а тиж и фахову явносц, же би участвовали у явней розправи о програмох Радио-телевизиї Войводини хтору ше орґанизує у периодзе тирваня позарядовей ситуациї пре пандемию коронавирусу, кед редуковани и онєможлївени други форми комуникациї з публику. Жадаюци унапредзиц явни медийски сервис, у сообщеню ше модлї шицких патрачох же би свойо предкладаня, суґестиї, инициятиви и коментари послали Програмному совиту Радио-телевизиї Войводини на електронски адреси rasprave@rtv.rs и programski.savet@rtv.rs, або по пошти на адресу Каменїцка драга 45, Петроварадин, зоз надпомнуцом „За дописну явну розправу Програмного совиту РТВ”.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Дюра Латяк: РУСКЕ СЛОВО 1942–2020 . . . . . . . . . . .300 ДИН. ДНЬОВКА 2 Зборнїк литературних и визуелних творох . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Славко Роман Рондо: З ВИДЛАМИ ДО ШИЇ . . . . . . . .300 дин Славко Винаї: УРОВНЇ СВИДОМОСЦИ . . . . . . . . . . .300 дин Оленка Живкович: ТАНЬОВ ШВЕТ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Даниела Тамаш: СТРАШИДЛА, НЄ ЗАШМЕЮЙЦЕ МЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Сашо Палєнкаш: ВСЕЛЕНСКИ КОРАБЕЛЬ . . . . . . . .300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2021 . . . . . . .500 дин. Мирон Жирош: ГОРНЇЦА БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ (III/1 том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Юлиян Тамаш: ТРИСКИ З ВЕЛЬКЕЙ ДУШИ . . . . . .300 дин. Гавриїл Костельник: ЧЛОВЕК И ШВЕТ . . . . . . . . . . . 500 дин. Анамария Фурман и др Борис Варґа: БУКВАР . . . . . . 300 дин. ГУМНО 2 Дзеци з дружтвених мрежох . . . . . . . . . . . .300 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Любица Фа-Гарди: ЯК ШЕ ТРОЙО ПРАШАТА РИХТАЛИ ЗА ЖИМУ . . . . . . . . . .300 дин. Юлиян Тамаш: ЇЖИК ГОЛИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Силвестер Д. Макаї: БОСИ ПО ПРАХУ . . . . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ЗА ГЛАВКИ У ЛАВКИ . . .300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2020 . . . . . . .500 дин. Славко Роман Рондо: ОДНЯТИ ОД ПСОХ . . . . . . . . . .300 дин Звонимир Павлович: ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ . . . . .500 дин. Олена Планчак-Сакач: ВЕЦЕЙ ОД БЕШЕДИ . . . . . . .500 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2019 . . . . . . .500 дин. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): ДРАГА ДО ШВЕТА . . . . . . . . . . . .300 дин. Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Тамара Хрин Рончевич: КАПКА НА КОНЦУ НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Михал Рамач: ДУГА НАД ДУНАЙОМ . . . . . . . . . . . .300 дин. Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ 400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . .500 дин.

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com

34 РУСКЕ СЛОВО

5. МАРЕЦ 2021.

sport@ruskeslovo.com

ОКРУЖНА КАДЕТСКА ЛИҐА

ЛЄДВО ЧЕКАЮ НОВИ ВИВОЛАНЯ Кадети ФК „Русинˮ тих дньох почали зоз интензивнєйшима тренинґами пририхтуюци ше за ярню часц Першенства, а зоз цильом же би и тоту полусезону одбавели так добре, кед и нє лєпше, як и прешлу

осциговали кадети одлични резултати през цалу єшень, понеже ю од 12 екипох закончели на високим 6. месце. До скока за єдно место пришло кед екипа „Текстилацˮ зоз Оджаку одустала од змаганя и виступела зоз Лиґи, та ше шицким екипом хтори бавели з нїма понїщел тот резултат. Пре тоту причину, русиновци ше у тей хвильки находза на високим 5. месце на таблїчки. – Маме досц моцну конкуренцию, и то моцни клуби зоз хторима ше нашо дзеци ровноправно змагаю. То шицко општински и фодбалски центри, як цо – „Младосцˮ Апатин, „Младосцˮ Бачки Петровец, „Челаревоˮ, „Радничкиˮ Зомбор, 3 екипи зоз Бачкей Паланки и велї други, так же од тих 12 екипох Керестур би могол буц и даґдзе на 10. месце, кед бизме патрели по велькосци населєня. У тих векших местох єст и вельо вецей дзецох, та за нас то и векша конкуренция. Так патраци, кажде завжате место понад 10-ого, то по моїм думаню успих. У тей полусезони кед останєме на тим 5. месце, будземе задовольни – приповеда тренер Зденко Шомодї. ТРЕНИНҐИ БЕЗ ПАВЗИ После законченей єшеньскей полусезони у новембру, млади фодбалере нє правели павзу, алє такой предлужели зоз тренинґами. През жиму тренинґи отримовали два раз до тижня, а однєдавна тренираю три раз до тижня на Ярашу, вшелїяк, кед их хвиля послужи. – Задовольни сом як прешла полусезона, гоч думам же би требало дакус ище робиц на нападу, и на розрабяню тактикох. Охрана нам добра, алє у нападу зме слабши. През жиму, у Спортскей гали зме бавели фодбал на три екипи, а тераз отримуєме тренинґи моци и кондицийни

5. МАРЕЦ 2021.

тренинґи. На соботу нас чека приятельске стретнуце зоз екипу зоз Зомбора, хтори пласовани за лиґу висше, та будзе напарто, алє даме шицко од себе – гварел ґолман Матео Чордаш. Русинова екипа ма 14 стандардних кадетох и трох пионирох, хтори зоз кадетами почали тренирац през жиму. Тренер о своїх бавячох бешедує з похвалу, а окреме визначує їх дисциплину и порядносц на тренинґох, хтора, по його прерахованю, коло 90 одсто. ДИСЦИПЛИНА НАЙВАЖНЄЙША Праве порядносц, алє и на змаганьох, нє лєм на тренинґох, тренер Шомодї визначує як найважнєйше же би ше дошло до цо лєпших резултатох. – Найважнєйше же би на тренинґох, и на змаганьох екипа була цо комплетнєйша. Кед пре рижни причини дахто од хлапцох виостанє, то ше барз почувствує на терену. Кед мам 14 кадетох, и кед случайно хибя троме, штирме, то ше барз обачи и то нам практично и „найслабша точка”. Кед зме комплетни, вец „слабу точку” анї нє маме. Кажде змаганє у хторим зме були комплетни одбавели зме ровноправно зоз процивнїками. Чи зме их победзелли, чи зме страцели, нє важне, понеже зме були цалком ровноправни. Поведзме, кед придзе Раднички зоз Зомбора, хтори у своїм составе ма коло 25 хлапцох, а кед нашо бавяче хибя, вец таку числену екипу чежко добиц – визначує Шомодї. Русиновци пред полусезону одбавя ище єдно приятельске стретнуце, а по словох їх тренера, нє форсирали приятельски стретнуца, бо им сезона барз длугока и напрата. Найважнєйше же би у комплетним составе дочекали предлуженє Першенства хторе заказане за 21. марец, кед приходзи першопласована екипа Червинки, хтора ше бори за уход до Войводянскей лиґи, и то зоз найлєпшим бавячом у лиґи за хторого ше интересує пол Войводини – „дзешаткаˮ Бешич. Но, без огляду на озбильну конкуренцию, таке виволанє хлапци лєдво чекаю. Ан. Мeдєши

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

ДОБРЕ БАВИСКО НА ҐЕНЕРАЛНЕЙ ПРОБИ ФК „Искра” – ОФК „Вербас 1:0 (0:0)

Приблїжує ше початок ярнєй часци сезони у Подручней лиґи Суботица, а коцурска Искра такой на старту у першим колє дочека лидера на таблїчки, екипу Сенти. Ґенералну пробу пред першим колом Искра одбавела внєдзелю у Коцуре, а процивнїк єй була екипа ОФК „Вербас”. Стретнуце закончене зоз резултатом 1:0 за Вербас, медзитим, Искри понїщени чисти ґол. Нажаль, тренер Искри Живко Йованович анї на тим стретнуцу нє могол раховац на шицких бавячох, алє Искра и у таким ослабеним составе одбавела добре и цали час була цалком ровноправна, а на хвильки аж и лєпша од фаворизованого Вербасу. Перши полчас означело борбене бависко одбидвох екипох у котрим госци мали кус вецей лабду медзи своїма ногами, алє Искра була тота котра направела вецей шанси за ґол. Медзитим, у першим полчаше ґоли нє було, та ше на одпочивок пошло зоз резултатом 0:0. Други полчас Искра одбавела можебуц ище лєпше. Тиж направела даскельо шанси за ґол, алє тото цо може радовац любительох фодбалу у Коцуре то физична пририхтаносц бавячох, котри през цале змаганє бавели у истим ритме, а понеже уж познате же то бул праве и найвекши проблем у єшеньскей часци сезони, вец причини мац оптимизем єст вельо. Искри ше нє удало зачувац свой ґол, а єдини ґол на стретнуцу Вербас дал зоз шлєбодного бица зоз коло 20 метерох. После приятого ґола Искра предлужела бавиц у истим ритме, а нєодлуга дала и чисти ґол, котри судия нєоправдано понїщел. Бокан уруцел лабду до простору ґу Чурґузови котри бул и офсайду, медзитим, бул далєко од лабди и нє активовал ше, а лабда ишла ґу ґолу та ю ґолман сцел застановиц,

алє му прешла попод ноги и вошла до ґолу. Бавяче Искри ше почали радовац, алє нєодлуга похопели же судия пискал офсайд, та стретнуце официйно закончене зоз резултатом 1:0 за Вербас. Окрем добрей физичней пририхтаносци тренер Йованович може буц задовольни и зоз бависком фодбалерох котри першей екипи вєшенї приключени зоз кадетох. Обачлїве напредованє у їх бависку и през тоти пририхтуюци змаганя доказали же ше на нїх у тей полусезони мож озбильно раховац. Першенство почина шлїдуюцого викенду, такой на старту у Коцуре госцує екипа Сенти, котра вєшенї Искру у Сенти победзела аж зоз 7:0, та бавяче коцурскей екипи на тото змаганє виду мотивовани доказац же су вецей нє иста екипа як вєшенї. Нажаль, пре епидемиолоґийни мири публики нє будзе дошлєбодзене войсц на стадион. З. К.

ПРИРИХТОВАНЯ ФК „БАЧКА 1923”

ПОРИХТАНИ СУ ЗА ПРЕДЛУЖЕНЄ ПЕРШЕНСТВА ФК „Бачка 1923” – ФК „ЖСК” Жабель 0:2 (0:0)

Дюрдьов: стадион ФК „Бачка 1923”. БАЧКА: Златан Смолян, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Стефан Деянович, Стефан Сивчевич, Янко Вуйович, Илия Данґубич, Желько Тривунович, Предраґ Маркович, Тодор Тривунович, Душан Тривунович, Милан Роґич, Милан Ґрбич, Миленко Проданов ФК „Бачка 1923”, внєдзелю, 28. фебруара, на домашнїм терену одбавела остатнє пририхтуюце стретну-

36 РУСКЕ СЛОВО

це пред початком Першенства процив сушедного „ЖСК” зоз Жаблю. Стретнуце закончене зоз резултатом 2:0 за госцинску екипу. По словох тренера Бачкей, було то єдно добре и квалитетне стретнуце. – З оглядом на цалу ситуацию, задовольни сом як леґинє одбавели тото стретнуце хторе було, можем так повесц, ґенерална проба пред самим початком Першенства котре нас чека уж шлїдуюцого тижня. У другим полчасу зме достали два ґоли од процивнїкей екипи пре нашо

индивидуални гришки и пре вистатосц котри ше зявел при бавячох при концу стретнуца. Тренинґи маме поряднє, тренира ше и пририхтує и назадаваме ше ище єдней успишней сезони котра пред нами – гварел тренер ФК „Бачка 1923”, Зоран Блажич. Перше першенствене стретнуце заказане за нєдзелю, 7. марца, кед ФК „Бачка 1923” будзе бавиц зоз екипу ФК „Петроварадин” на домашнїм терену, котре почнє на 15 годзин. Л. Кх. 5. МАРЕЦ 2021.

sport@ruskeslovo.com

СПОРТСКИ СОЮЗ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

УРУЧЕНИ ДЗЕВЕТНАЦ КОНТРАКТИ По завераню явного конкурса за финансованє и сoфинансованє рочних програмох з обласци спорта у 2021. року, котри розписани 25. януара, а заварти 5. фебруара, Општини Жабель и Спортскому союзу општини Жабель розподзелєли плановани 12 милиони динари

Фото: www.zabalj.rs

вац трошенє средствох – гварел Прешлого тижня у шветочней сапредсидатель Раданович. ли будинку Општини Жабель, предПрето мож обчековац же конкурс сидатель Општини Жабель Урош за финансованє и софинансованє Раданович уручел контракти за фирочних програмох з обласци спорта нансованє спортских клубох и здруза 2022. рок општина розпише конженьох зоз териториї општини. З цом того, 2021. року. тей нагоди, на тей малей шветочноТого дня у будинку општини подсци присуствовали член општинписани дзеветнац контракти зоз сескей ради котри задлужени за спорт демнац клубами и двома здруженяЗоран Шолая и предсидатель ми. Шицки фодбалски клуби зоз теСпортского союзу општини Жабель риториї општини достали по 700 тиУрош Блаґоєвич. Предсидатель Фодбалского клуба Без огляду на прешли рок котри „Єдинство” з Ґосподїнцох Дьордє Пантич сячи динари, цо за 50 тисячи вецей як прешлого року. Подписнїки конозначел корона вирус, Општина трактох були и представителє ФодбаскоЖабель нє зменшала средства за спортго клуба „Бачка 1923” з Дюрдьова, як и и ски активносци у своєй општини. Фодбаского клуба „Єдинство” з ҐоспоНа подписованю контрактох предсидїнцох. датель Раданович замодлєл шицких – Задовольни сом зоз достатима средпредстванїкох з котрима подписани ствами, медзитим, за цалу сезону нам контракти же би цо скорей поднєсли потребне вецей средства. Тоти средства вимогу за виплацованє наменєних нам досц за пол сезони, а за другу нам средствох, же би им ше наменєни пеуглавним останє коло 200 тисячи динанєж уплацело цо скорей на рахунок ри. Но, дзекуюци спонзозром, валачаном клуба, або здруженя. и нашей Месней заєднїци уда нам ше ви– Предочел сом им и же плануєме же плациц шицки рахунки и други трошки бизме таки конкурси убудуце розписопо конєц сезони – гварел предсидатель вали концом рока за плани активноФодбалского клуба „Єдинство” з Ґоспосцох у шлїдуюцим року. На тот способ дїнцох Дьордє Пантич. С. С. клуби и здруженя на час можу плано-

ФК „РУСИН”

ОД НЄДЗЕЛЇ БОРБА ЗА БОДИ

ФК „Червинка” (Червинка) – ФК „Русин” 4:2 (1:1) На стретнуцу всоботу Русин бавел у составе: Калинич, Кочиш, Голик, Вуйович, Ланчужанин, Павлович, Вуйович, Чернок, Рац, Бранкович, Будински. Место Бранковича вошол Джуджар, место Голика вошол Тома, а зоз змаганя виостали Саянкович, Малацко, Дюканович, Кулич, Даноєвич, Тома и Боднар. Мини пририхтованя за початок першенствених змаганьох закончени. Од 5 запланованих змаганьох, 3 одбавени, а шицки 3 страцени. Подобна ситуация ше повторюює як и на початку єшеньскей часци, кед шицки приятельски змаганя тиж були страцени, док у Першенстве, напроцив, после перших 6 колох освоєни 16 боди. Перше змаганє у тей ярнєй часци Перешенства будзе отримане на нєдзелю, 7. марца, на хторим русиновци буду бавиц як госци процив ФК „Кулпин”. Ан. М.

Фодбалере ФК „Русинˮ всоботу, 27. фебруара, одбавели ище єдно, остатнє, приятельске стретнуце у Червинки процив ФК „Червинка”, а з резултатом 4꞉2 (1꞉1). До Червинки, як и прешлого тижня, екипа Русина пошла преполовена, а од стандардних першотимцох, хибели седемцме бавяче. У першим полчасу, у 30. минути, Боян Бранкович виведол шлєбодне бице и у своїм стилу звладал домашнього ґолмана. Домашнї, у другим полчасу пременєли вецей нових, швижих бавячох, зоз чим ше и резултат пременєл на їх хасен. Єдини ґол у тей часци змаганя дал Деян Чернок, млади фодбалер на хторого тренер Саянкович може шлєбодно раховац. Було ище надосц нагоди за даванє ґолох, понеже змаганє було цалком фер, зоз краснима акциями. Заш лєм, домашнї за ниянсу були лєпши, а було и видно же су за єдну лиґу висше пласовани од Русина. 5. МАРЕЦ 2021.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Блажена Хома Цветкович

Турски чевапи

Барз цикаве, сочне и нєкаждодньове єдло, хторе мож направиц и за полудзенок и за вечеру Потребне: ■ 300-400 ґрами млєтого меса (найлєпше целячина, говедзина) ■ 50 ґрами кукуричней, або обичней муки ■ 5 штреднї кромплї ■ 140 ґрами швижей капусти ■ 60 ґрами сира качкавалю (може гоч и трапист) ■ 2 вайца ■ 4 струча цеску ■ векшу цибулю ■ 30 милилитри маслинового олєю ■ 2 деци парадичанки (можеце кус додац и кечапу) ■ 30 милилитри млєка

Од присмачкох вам треба: ■ по ложичку и пол солї ■ киму ■ мелкей паприґи ■ попру ■ 2 ложички мацеровей душички ■ 2 ложички сусаму ■ 3 ложички менти ■ 6-7 ложички швижого петрушкового лїсца (кед нє маце швижого положиц сухе, а можеце додац и влашцу кед маце)

Пририхтованє: Перше положиц най ше варя кромплї. Ви дотля пошекайце капустово лїсце, як за шалату, положце го до векшей судзини и додайце млєте месо, муку, олєй, натарти цеснок и цибулю, соль, ким, мелку паприґу, попер, мацерову душичку, 4 ложички петрушкового лїсца и на концу 2 вайца. Змишайце шицко вєдно. Оптаьце чи ше кромплї уварели и поджамце их як за пире. До нїх положце 40 ґрами потартого сира, млєко, дакус солї, мелку паприґу и менту и помишайце. Охабце най ше дакус охладзи. До тепши положце папер за печенє и зоз меса правце векши кульки, покладзце их до тепши, а вец их з пальцами поприцискайце и направце з нїх таке як чамчик, же би мали углїбенє. Потим берце зоз пиреа, кус го пошулькайце у дланьох же би мало длужину як чевапи у тепши и так до того углїбеня кладзце пире на кажди чевап. Вец прелєйце кажди зоз парадичанку, а и помедзи чевапи. Од верху покладзце остаток натартого сира, остаток петрушкового лїсца и по верху посипце зоз сусамом. Печце 40 минути, на 200 ступнї.

3. 2.

38 РУСКЕ СЛОВО

5. МАРЕЦ 2021.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Силвия Катона, Нови Сад

Биле месо зоз желєняву у соя сосу Месо порезац на Состойки: коцочки, додац му 2 ложки маслино■ єдно цале биле месо вого олєю, 2 ■ 2 ложки маслинового ложки соя сосу, 2 олєю ложки парадичан■ 4 ложки соя сосу ки, ложичку меду, ■ 4 ложки парадичанки цеснок, попер, ■ ложичка меду чили и петрушко■ 2 ложки ґустину во лїсце. Шицко ■ 3 мархви штреднєй помишац и охабиц велькосци най одстої найме■ 100 ґрами кукурици нєй пол годзини. цукровки Мархву порезац на ■ 100 ґрами броколию коцочки и вариц ю ■ цеснок у ґранулох, або у посолєней води швижи цеснок вєдно зоз кукури■ попер, чили, цу цукровку 10 ■ петрушково лїсце (хто минути. При концу люби) додац ґу нїм и броколи и вариц ище 2 минути. Желєняву одцадзиц и охабиц з боку. Вок, або глїбшу палачинкарню добре зограц и усипац месо вєдно з маринаду. Динстовац 5 минути, додац ище по 2 ложки соя сосу и парадичанки и предлужиц динстовац 5 минути, алє треба мерковац же би остало чечносци у воку пре додаванє ґустину (мож доляц води кед же чечносц випари). Додац 2 ложки ґустину и помали премишац. Вариц ище дас 2 минути. Послужиц з варену рискашу.

5. МАРЕЦ 2021.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ВИШОЛ ФЕБРУАРСКИ МАК

РОК LXXVII ЧИСЛО 10 (3931) НОВИ САД, 5. МАРЕЦ 2021.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Андреа Медєши

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: 0410P-B109 ili 169

Фотоґрафия: 0325P

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Завод за културу войводянских Руснацох ма нове число телефона 021/654-65-34

■ РУСИНОВО КАДЕТИ ШЕ ПРИРИХТУЮ ЗА ПРЕДЛУЖЕНЄ СЕЗОНИ