Ruske slovo 10

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ И КОЦУРЕ

РОК LXXIII ЧИСЛО 10 (3723) НОВИ САД, 10. МАРЕЦ 2017.

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ЖЕНОХ

■ ЖИВОТНЕ ИСКУСТВО ПАНЇМАТКИ ЄЛЕНИ МУДРОГО

зень женох, 8. марец означени Д у керестурскей дзецинскей заградки „Цицибан” ПУ „Бамби”, а уж по традициї, наймладши Керестурци, зоз своїма виховательками, пририхтали пригодни програми на хторих зоз шпиванками, рецитациями и танцами винчовали швето и даровали дарунки хтори сами виробели. И у сали Дома култури у Коцуре школяре нїзших класох ОШ „Братствo-єдинство” отримали програму з нагоди Дня женох. Учительки зоз школярами пририхтали вецей точки, а у остатнєй шицким женом повинчовали їх швето – 8. марец. А. М./З. К.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0173N

■ „РУЖОВА ЗАГРАДКА 2017”

„РУСКЕ СЛОВО” У 2017. РОКУ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор новинох „Руске слово”

Початком януара, прилапени план новинох „Руске сло- У 2017. року окремну увагу ше да Руснацом на сиверу Войводини, насампредз у Суботици, прд отримованьом во” за 2017. рок. Ниа, основни тези зоз того плану. Главни напрям у котрим ше буду рушац новини „Руске Дня Руснацох 2018. року. Тиж так, у Бачкей Тополї и слово” у 2017. року – то предлуженє утвердзованя Орахове, як и у Сримскей Митровици и Горватскей. структури новинох, квалитет змисту текстох и модер- У пла ну же би ше глє да ло цо лєп ше сотруд нїц тво низация вибор темох и визуализация новинох „Руского зоз Ру сна ца ми на Гор нї ци и у Ка на ди и же би ше о слова” як тижньових новинох. Пре потреби маркетинґу нїх ве цей пи са ло. Ка на да – но ва ди я спо ра во й вои привредзованє, од априла 2017. року плановане же би дян ских Ру сна цох. Гор нї ца (Сло вац ка, По ль ска, ше звекшало обсяг новинох на 40 боки, одно сно же би Укра ї на, Руму ния и Ма дяр ска) – про стор од ка ль Ру сна ци поход за и кул тур но у Штред нєй Евро пи тиж було звекшане за штири боки. Як и прешли два роки, и у 2017. року ше предлужує при па даю. отверац новини „Руске слово” ґу Националному совиту За контакт зоз найширшу публику и читачами, и у Руснацох, односно стварянє простору за транспарентне 2017. роки новинох „Руске слово” и далєй будзе мац функционованє Националного совиту Руснацох. Пред- отворену рубрику „Вашо писма”. На тото спо соб „Рулужи ше зоз рубрику „Платформа за сотруднїцтво зоз ске слово” жада пробовац помогнуц у ришованю даєдНационалним совитом Руснацох”, одно сно, новини них общих проблемох котри можебуц може ришиц ло„Руске слово” на своїх бокох, у рубрики „Анатомия на- кална самоуправа. шого часу”, обезпеча одредзени и єднаки простор за Тиж так, у 2017. року подрубрика „Становиска” у „Рушицких членох Националного совиту Руснацох. Циль ским слове”, як часц рубрики „Тижньовнїк” будзе и датакого єдного явного простору же би ше вибераче На- лєй обявйовац колумну з вецей авторами, а котри познати и ширшей заєднїци, ционалного совиту Рукотри буду писац тексти снацох и читаче новинох Пре потреби маркетинґу и привредзованє, на актуални теми. „Руске слово” упознали од априла 2017. року плановане же би ше На основи усвоєней нозоз поєдинєчну роботу звекшало обсяг новинох на 40 боки, вей Систематизациї НВУ каждого кандидата у Наодносно же би було звекшане за штири боки „Руске слово”, створени ционалним совиту и зоз основи же би ше формороботу Одборох, Пододборох и Роботних целох Националного совиту Русна- вало Архиву „Руского слова”, насампредз диґиталних цох. На таки способ ше обезпечи ище транспарентнєй- ПДФ виданьох, фотоґрафийох и друкованих виданьох, котру ше будзе и у 2017. року финализовац. ше функционованє Националного совиту Руснацох. И у 2017. року предлужує ше напрям ориєнтациї нови- У склад зе зоз основну штиророчну програмску коннох „Руске слово” на цо ширшу и рижнороднєйшу цеп цию од ви чате ль но го редакто ра, „Ру ске сло во” авдиторию – од валалу по варош, од основней школи по концепцийно и да лєй буду, насампредз, граждански високо образованих читачох и од младих по найстар- новини, зоз фокусом на очуванє рускей култури, руших читачох. Як и предходних рокох, робота з младима ского язика, рускей традициї и рускей културней (и и того року будзе мац приоритет. Млади авторе буду со- административней локалней) самоуправи. Под традитрудзовац зоз новинами, а у „Руским слове” ше будзе цию ше подрозумює информованє о очуваню традидодатно реализовац теми за младих. За тото наменєни цийних руских и церковних обичайох. Под културу рубрики „Мозаїк”, „Литературне слово”, рубрика гумо- ше дума на широке поняце и дїялносц култури, науки ру, алє и обласц сучасней култури, фотоґрафиї, окреме и уметно сци, у котрих участвую поєдинци зоз рускей на насловних бокох. То материяли котри повязани зоз заєднїци и тоти цо робя на розвою универ залних вредно сцох и вредно сцох важних за очуванє и розвой интересами младших ґенерацийох и їх окруженя. У складзе зоз „Стратеґию Руснацох 2020”, у плану и рускей заєднїци. далєй уключовац младих авторох, котри би гонорарно Тиж так, значне ме сто у заєднїци треба же би мало сотрудзовали зоз новинами „Руске слово”. И у 2017. провадзенє активно сцох нєвладового сектора, у ме стох року предлужи ше официйне сотруднїцтво зоз Оддзе- дзе жиє руска заєднїца, або дїялно сци нєвладового секлєньом за руски язик и литературу на Филозофским тора котри важни за общи розвой дружтва. факултету у Новим Садзе, а їх студенти предлужа ушо- „Руске слово” и далєй будзе робиц виключно по Кодекрйовац мешачни додаток „Руского слова” – „Литера- су новинарох Сербиї и будзе унапредзовац тоти стантурне слово”, котре уж ушорюю од априла 2015. року, дарди. Новини „Руске слово” буду зоз профе сийней алє и рубрику „Мозаїк”. У плану же би у 2017. року дистанци провадзиц и дїялносц дньово-политичних ак„Литературне слово” и далєй орґанизовало литератур- тивно сцох котри важни за общи и интерес представительох зоз рускей националней заєднїци.■ ни вечари, дебати и творчи стретнуца.

2 РУСКЕ СЛОВО

10. МАРЕЦ 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ, редакторка рубрики Култура и просвита

■ Тижньовнїк 4–5. Схадзка Националного совиту 6-7. Предсидательски виберанки 2017. року

■ Нашо места 8. Виберанки у Општини Вербас – придати три лїстини 8. Делеґация Свиднїку у КПД „Карпатох” 10–11. Проблеми зоз фарму кравох у Руским Керестуре

■ Економия 14. У Шидзе отримана Скупштина ДОО Руски двор

■ Култура и просвита 17. Наява премиєри „Зазбероваче труплох”

■ Мозаїк 20–21. Джез балерина Дина Мудрох, танцує одмалючка

■ Людзе, роки, живот 22–23. Ивана Скубан, одправителька гайзибанох, зоз Вербасу

■ Духовни живот 26. Означени Шветови молитвови дзень

■ Информатор 28–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. Спортски бависка „Яша Баков” по шлїду бавискох „Руского слова” На насловним боку Марко Радишич „Ружова заградка 2017” Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич

МУЗИКА ЗЛУЧУЄ ЛЮДЗОХ Каждого року зоз Фестивалом новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка” отвера ше фестивалску сезону, бо вон перши у календаре културних збуваньох при Руснацох. Фестивал и по пропозицийох змагательни и вше приноши єдну файту атмосфери очекованя побиднїка у вецей обласцох, у музики, интерпретациї и найкрасшого тексту. Нє першираз ше случело же фахови жири и публика у сали Студия „М” вибрали исту композицию, алє таки стан фактох потвердзує же вибрана композиция „Я вандруєм” Татяни Колєсар Ґвоїч, хтору одлично одшпивал Марко Радишич, на ткест Татяни Беук Латяк и у аранжману Мичи Янковича будзе мац свой живот при публики. Тогорочни Фестивал бул у рамикох стандардного квалитету, указал свою виталносц тирваня, бо 27 роки то нє кратки период у котрим ше го отримує, а окрем ентузиязму поєдинцох, вон нєшка орґанизовани и з боку музичних фаховцох. Фестивал випестовал велїх младих вокалних шпивачох, даєдни композициї прежили и популарни су и слуха ше их и нєшка. Того року композициї були обдумани у веселшим духу, розбили нашу стаємну меланхоличносц у музики, а тому допринєсли и упечатлїви, нови аранжмани композицийох, як и богатство звуку у велїх инструментох. Обачиц було же наступели и вецей хлопи як цо то узвичаєно, а тот Фестивал уж традицийно ма свою вирну публику, та сала у Студию „М” була полна полнючка, глєдало ше место вецей, а атмосфера була права фестивалска, гоч ше го преношело и прейґ радио габох, ТВ-а и интернет мрежи. Як то уж узвичаєне пред Фестивалом отворена вистава малюнкох Андєлки Античевич, аматерскей малярки зоз Беркасова, а у ревиялней часци представени Дюра Латяк, публициста, писатель и бувши главни и одвичательни редактор и директор НВУ „Руске слово”, зоз свою богату творчосцу як текстописатель на тим Фестивалу, на котрим участвує од самого снованя. Упечатки ше злєгую, после Фестивала шицки зме обогаценши за єдно приємне дожице, бо музика нє монолог, вона вше у комуникациї зоз публику, єй нє потребни преклад як писаному слову, вона универзална и вше у диялоґу, музика злучує людзох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

10. МАРЕЦ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНА ПОРЯДНА СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

УВАГА НА ОБРАЗОВАНЮ, КУЛТУРИ И МАЄТКУ СОВИТУ На своєй порядней дзешатей схадзки у тим зволаню, Национални совит Руснацох вовторок, 7. марца, прилапел звити о роботи и финансийним дїлованю Совиту и його целох у прешлим року, плани о роботи за 2017. рок, як и звити о роботи и финасийох, та плани роботи за тот рок установох хторим є снователь, лєбо соснователь. На схадзки розришени и Управни одбор Заводу за културу войводянских Руснацох, а окрем за два точки - шицки одлуки принєшени єдногласно Пишe: Михайло ЗАЗУЛЯК

Д

зешата схадзка Совиту отримана у просторийох Дома култури у Руским Керестуре, а присуствовали 14 з 19 членох. У звитох о роботи и финансийох винєшене же тото цо було плановане и сполнєте, а найвецей, и роботно и финансийно, приоритетни циль у образованю бо, як гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, з орґанизованима акциями и стимулациями родичом и школяром, у тим школским року ознова уписани дзеци до предшколских оддзелєньох по руски, як и до першей класи у порядней настави у ОШ у Коцуре и Дюрдьове. У тим вельку улогу и роботу мал и Одбор за образованє Совиту, а тиж так, сполнєте и плановане на звекшаню руского маєтку, насампредз, у Новим Садзе.

новани на 12 милиони 690 739 динари. До зменшаня за дацо вецей як 291 500 динари пришло пре зменшанє дотацийох од финансиєрох но, як на схадзки гварел предсидатель Рац, моРУСКИ ОДДЗЕЛЄНЯ ПРИОРИТЕТ жлїве же по ребалансу покраїнского буджета будзе витворени дополнююци прилїв средствох. У прешлим року Национални совит Руснацох розполагал И у тим року приоритети буду на стимулованю упису з вкупно 12 милиони 982 314 динарами, а у тим року прихо- дзецох до руских оддзелєньох на предшколским и основди з уровня Републики, Покраїни и пренєшени средства пла- ношколским уровню, та за родичох предшколцох предложене и звекшанє стимулациї зоз 3 000 на 5 000 динари; будзе ше стимуловац подзвигованє кваКОНКРЕТИЗОВАЦ РОБОТУ литету културних програмох, односно секцийох у наших КУД, алє и на ушорйованю купеного Бешедуюци о плану роботи за тот рок, НС заключел же би Одбор за образованє основал Акцийну роботну ґрупу за премосцованє пре- маєтку Совиту. Так, вєдно зоз Заводом за защиту памятнїкох преченьох за приход школярох зоз Закарпатскей обласци України на Войводини, плановане почац потребни активношколованє до Ґимназиї „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре. Як предложене, у тей роботней ґрупи би були представителє Со- сци за роботи ушореня найстаршей рускей хижи виту, його Одбору за образованє и Школи „Петро Кузмяк”, же би у Руским Керестуре, за цо и Совит опредзелєл ше пошвидшало потребни правни и други процедури за леґалне инициялни пенєж. У планє закончиц проєктну приходзенє школярох до єдного оддзелєня по руски у керестурскей документацию, други потребни процедурални роботи и обезпечиц средства за ушоренє обєкта у Ґимназиї. Як визначели и предсидатель Совиту Славко Рац и вецей члени улїци Матици сербскей у Новим Садзе за Завод за Совиту, у Покраїнским секретарияту за образованє єст добрей дзе- културу войводянских Руснацох, а як поведзене ки за помоц у ришованю потребних процедурох, аж и за финансо- на схадзки, реновиранє простору у Коцуре би маванє такого оддзелєня, так же треба премосциц одредзени обаваня ло буц закончене у маю того року. За тоту намену и превжац конкретни крочаї у напряме формованя того „иножем- у финансийним планє Совиту опредзелєни 250 ного” оддзелєня по руски у Ґимназиї. З тим вецей же, як гварел 000 динари, а як поведзене на схадзки, плановане член НС Миломир Шайтош, на Закарпатскей обласци и тамтейши и уводзенє ґазу, же би обєкт бул функционални русински орґанизациї и родичи порихтани послац дзеци на школо- цали рок, за цо ше глєда помоц и од вербаскей лованє до Руского Керестура.. калней самоуправи.

4 РУСКЕ СЛОВО

10. МАРЕЦ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК Предсидатель Совиту як єден з приоритетних задаткох, насампредз у обласци службеного хаснованя язика и писма, визначел и очуванє здобутого права на службене хаснованє руского язика у шейсцох локалних самоуправох. Звит о роботи, финансийни звит за прешли рок, як и план роботи прилапени єдногласно, финансийни план Совиту з єдним гласом „процив”, а потим єдногласно прилапени звити о роботи Вивершного одбору и Секретара Националного совиту. Як гварел предсидатель ВО Желько Ковач, прешлого року Одбор отримал седем порядни и 25 електронски схадзки, була активна и векшина одборох, роботних целох и пододборох; медзи иншим, Вивершни одбор иницировал и обиходзенє подручних канцеларийох Совиту по наших местох, а на схадзки окреме похвалєна робота Секретара Националного совиту Танї Арва Планчак. Єдногласно прилапени и подобни акти установох хторим Совит снователь – РНТ „Петро Ризнич Дядя” и НВУ „Руске слово”, а исто так дате и позитивне думанє за звити и плани Заводу за културу войводянских Руснацох, хторому Совит соснователь з АП Войводину. За РНТ и „Руске слово” дати и согласносци на вименки статутох, а за Завод согласносц на Правилнїк о орґанизациї и систематизациї роботних местох. Звити и плани роботи за спомнути установи на схадзки винєсли їх руководителє – о.д. директора РНТ Таня Арва Планчак, директорка „Руского слова” Мартица Тамаш и о.д. директора Заводу за културу ВР Ивана Дудаш. Пред виношеньом на Совит, о шицких документох перше детально розправяне на надпатраюцих и управних одборох тих становох, дзе су прилапени. РОЗПУЩЕНИ УО ЗАВОДУ Окрем о активносцох вязаних за руску ґимназию, найвекшу дискусию на вовторковей схадзки виволало предкладанє о розришеню Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох, прето же нє сполнєл законску обовязку о вименкох и дополнєньох Статута, вязане за його ускладзованє з новим законом о култури у членох хтори ше одноша на условия за вибор директора Заводу. Як познате, Совит после своєй схадзки у новембру прешлого року Управному одбору Заводу врацел на дорабянє вименки Стауту, понеже попри условийох датих зоз Законом, Управни одбор за вибор директора предкладал и їх дополньованє з узшим одредзованьом фаховей приготовки, та роботного стажу у обласци култури, док НС предложел же би ше Статут прилагодзело лєм з условиями предписанима зоз Законом, без тих дополнююцих, як потолковане, „огранїчованьох” за потенциялних кандидатох. Медзитим, на схадзки УО Заводу 18. фебруара, Предлог одлуки о вименки и дополнєньох Статута нє принєшени, понеже анї єден з двох предкладаньох – же би ше дополньовало, лєбо нєдополньовало условия – нє достал потребну векшину, бо з 9 членох штверо гласали „за”, штверо були „стримани”, а єден глас бул „процив”. З тим, после тей „пат-позициї”, УО Заводу Совиту нє дал нїяке конкретне предкладанє на даванє согласносци о вименкох Статута, а без ускладзеного з новим законом нє може буц розписани анї конкурс за директора Заводу. Стан „окончователя длужносци” директора виходзи у авґусту. На схадзки Совиту знова спатрани арґументи о предложених условийох, дзе дзепоєдни члени були за їх дополньованє бо, як поведзене, маме кадри котри би их сполньовали. У дискусиї поведзене и же члени Управного одбору Заводу хтори були „стримани” можебуц нє до конца похопели и условия и законску процедуру, та потребни дополнююци толкованя, и предкладали же би ше Одбор нє розришовало, алє же би озно10. MАРЕЦ 2017.

ва гласал о вименкох Статута Заводу, аж предкладане и отримованє заєднїцкей схадзка Националного совиту и УО Заводу пре превозиходзенє тей ситуациї. На другим боку виражена подозривосц до правней леґалносци повторного гласаня о уж гласаним, як гварел предсидатель НС Славко Рац, о тим УО два раз бешедовал – у октобру прешлого року и у фебруаре того, толковани предносци и нєдостатки обидвох предлогох, указана добра намира, алє, як гварел Рац, а и дзепоєдни други члени Совиту, була присутна обструкция роботи УО. Аж гласно роздумоване и як члени УО буду одлучовац о вельо важнєйших орґанизацийних, финансийних и других питаньох вязаних за роботу Заводу, кед ше „нє могли порадзиц о такей процедуралней ствари, як цо то ускладзованє Статуту зоз Законом”. Визначене же нє Совит тот хтори твори обструкцию, бо є за нєогранїчованє условийох за директора, алє дзепоєдни члени УО, а Славко Рац на схадзки винєсол и же предкладанє о розришеню дате после консултованя з правну службу Покраїнского секретарияту за културу, дзе поведзене же то обструкция у роботи УО и правно ю можлїве превозисц з його зменьованьом и вибераньом нового, у хторим можу буц и терашнї члени.

РОБОТНИ ЦЕЛА До нового Роботного цела за родну ровноправносц Националного совиту вибрани Наташа Макаї Мудрох, Александра Колбас, Блаженка Хома Цветкович, Александар Човс, Елемир Джуджар, Борис Фейди, Ивана Дудаш, Анита Ґовля и Єлена Перкович. Место Мариї Хромиш з Дюрдьова, Желька Фаркаша з Коцура и Сенки Надь з Руского Керестура, котри дали задзекованя на членство, до Роботного цела за младеж Совиту вибрани Милош Малеш з Дюрдьова, Емилия Чизмар з Коцура и Ясна Медєши з Керестура. Як поведзене, УО ше сам приведол до тей ситуациї, понеже главни акт Заводу нє ускладзел з висшим, „старшим” актом – зоз законом, цо обовязне, и з тим страцел леґитимитет за роботу як представитель сосновательох – Националного совиту и АП Войводини. После розправи, з векшину од 9 гласох „за” принєшена Одлука о розришеню УО Заводу за културу войводянских Руснацох, хтора будзе прешлїдзена на прилапйованє до Покраїнскей влади. „Процив” були 3 гласи, а два члени „нє гласали” и после доставаня думаня од Покраїнскей влади, буду превжати дальши крочаї. На схадзки Националного совиту було слова и о проблемох у видавательней дїялносци. Член Националного совиту Руснацох Микола Шанта поинформовал Совит о планованим барз вельким зменшованю средствох за Видавательну дїялносц „Руского слова” и Руснацох, односно вообще за национални меншини з уровня Покраїни, бо зменшанє скоро 90 одсто у одношеню на прешли роки. Тот проблем ше, затераз, пробує ришиц вєдно з видавательнима дїялносцами других националних меншинох. Пред початком схадзки Совиту, на уходзе до сали виложена писана информация достата од членїци Националного совиту Руснацох, народней посланїци Олени Папуґа, у хторей информує членох же нє будзе присуствовац на схадзки прето же, як медзи иншим гварела у писме – „нє жада участвовац у брудних роботох и нєнавидзеньох хто нє його предсидателя Националного совиту Славка Раца”.■

РУСКЕ СЛОВО

5

ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ 2017

ГЛАСАЦ ШЕ БУДЗЕ 2. АПРИЛА Предсидателька Народней скупштини Републики Сербиї Мая Ґойкович 2. марца розписала виберанки за предсидателя Сербиї, хтори буду отримани 2. априла. У случаю же у першим кругу анї єден кандидат нє достанє потребну векшину гласох, односно 50 одсто и єден глас, други круг виберанкох будзе отримани на Вельку ноц, 16. априла. Виберанки розписани у законским термину, 90 днї пред тим як ше закончи мандат актуалного предсидатель Републики Томислава Николича, хторому функция престава 31. мая 2017. року. По розписованю виберанкох, Ґойковичова гражданох поволала же би 2. априла вишли на виберанки и зоз своїм гласом одлучели хто у шлїдуюцим мандату будзе предсидатель Сербиї, и же би вибрали найлєпшого кандидата. Предсидательним кандидатом поручела же би почитовали гражданох и обрацали ше ґу нїм з квалитетнима програмами. Одлука о розписованю виберанкох за предсидателя держави постава полноважна з єй обявйованьом у „Службеним глашнїку Сербиї”, кед починаю и термини за виберанково активносци. Кандидатох за предсидателя держави можу предложиц реґистровани политични странки, коалициї и ґрупи гражданох, а за кандидованє потребни найменєй 10 тисячи оверени подписи гражданох з правом гласа. Кандидатуру ше Републичней виберанковей комисиї придава найпознєйше 20 днї пред дньом виберанкох, односно по 24 годзин 12. марца. Рядошлїд кандидатох на гласацким лїстку будзе одредзени зоз жребом. Кед же анї єден кандидат 2. априла нє достанє потребну векшину гласох виберачох котри гласали, о два тижнї будзе отримани други круг виберанкох, на хторих участвую двоме кандидати котри у першим кругу достали найвецей гласи, а победзує тот котри достанє векше число гласох гласачох котри гласали. Понеже у явносци як найвироятнєйши датум за предсидательски виберанки споминани 9. април (а 23. за други круг), нєсподзиванє же виберанки розписани за 2. април, насампредз же вец евентуални други круг „пада” на Вельку ноц. Мандат предсидателя Републики Сербиї тирва пейц роки, вибераю го гражданє на директних виберанкох, а на тоту функцию може буц вибрани найвецей два раз. По Уставе РС зоз 2006. року, предсидатель Републики ма репрезентативни и вивершни компетенциї: представя державу у жеми и иножемстве, додзелює одликованя и амнестиї, менує амбасадорох, розписує виберанки и референдуми. Предсидатель предклада Народней скупштини мандатара за Владу Сербиї, подписує и ма право положиц вето на яакони, а тиж є и верховни командант Войска Сербиї. Функция предсидателя Републики Сербиї запровадзена зоз Уставом Сербиї 1990. року. У тим формату, Сербия потераз мала штирох вибраних предсидательох: Слободана Милошевича (1990–1997), Милана Милутиновича (1997–2002), Бориса Тадича (2004–2012) и Томислава Николича (2012–2017). У периоду 2002–2004, функцию предсидателя Републики окончовала предсидателька Народней скупштини Наташа Мичич.

6 РУСКЕ СЛОВО

РЕПУБЛИЧНА ВИБЕРАНКОВА КОМИСИЯ

ПОТЕРАЗ ТРОМЕ КАНДИДАТИ По заключенє того числа „Руского слова”, Републична виберанкова комисия преглашела три кандидатури за предсидательски виберанки 2. априла. ВУЧИЧ: – ОЧУВАЦ СТАБИЛНОСЦ, ПРЕДЛУЖИЦ РЕФОРМИ Александар Вучич (1970), по образованю правнїк, актуални предсидатель Влади Сербиї и лидер Сербскей напредней странки, перши кандидат за предсидателя чию кандидатуру преглашел РИК. Александра Вучича за предсидателя Сербиї предложела коалиция Сербскей напредней странки, Социялистичней партиї Сербиї, Социядемократскей партиї Сербиї, Єдинственей Сербиї, Партиї зєдинєних пензионерох Сербиї, Руху социялистох, Сербского руху обнови, Руху моц Сербиї и Союзу войводянских Мадярох. Мото Вучичовей кампанї „Затримайме Сербию на правей драги – Швидше, моцнєйше, лєпше” а базована є на предвиберанкових митинґох, медийним присустве и интернету. Премиса хтору Александар Вучич презентує гласачом глаши же потребне затримац континуитет политики хтора розпочата после пременкох 2012. року, односно политичну стабилносц хтора ґарантує предлуженє реформох и їх пошвидшанє, же би гражданє витворели лєпши стандард и живот. – Лєм вєдно можеме швидше, моцнєйше, лєпше будовац моцну Сербию, хторей нє потребне нїч людске, алє анї нє да свойо. Нє шмеме дошлєбодзиц же би ознова о нашей будучносци одлучовал дахто други, а нє народ Сербиї – поручел Вучич на початку предсидательскей кампанї. ЯНКОВИЧ: – ГРАЖДАНЄ, А НЄ ПОДАНЇКИ Саша Янкович (1970), по образованю правнїк, бувши Защитнїк гражданох Републики Сербиї у двох мандатох. Нєстранкови є кандидат за предсидателя Сербиї, а кандидовала го Ґрупа гражданох „За Сербию без страху”. Янковичову кандидатуру РИК преглашел як другу за предсидательски виберанки. Потримал го 10. МАРЕЦ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК ВИБЕРАНКИ 2017

широки спектер явних особох и орґанизацийох цивилного сектору, як и Демократска странка, Либерално-демократ ска партия, Нова странка и дзепоєдни менши граждански партиї. Мото Янковичовей кампанї „На нашим боку”, водзи ю през стретнуца з гражданами и присуство на дружтвених мрежох, а основне порученє же предсидатель держави служи гражданом а нє партиї, та же партия и єй лидер нє понад держави. – Як предсидатель, будзем почитовац Устав, потримовац институциї и же би у нїх були квалитетни людзе, и врацим достоїнство гражданом Сербиї. Власц муши служиц гражданом, а нє правиц зоз нїх поданїкох – поручел Янкович у стретнуцу з гражданами. Вон тиж критиковал и актуалну политику по хторим ше виключно субвенционує иножемних инвеститорох, а нє домашню привреду, и предаванє националних ресурсох як цо обрабяца жем. ШЕШЕЛЬ: – И ПРОЦИВ ВЛАСЦИ, И ПРОЦИВ ОПОЗИЦИЇ Воїслав Шешель (1954), доктор правних наукох, снователь и лидер Сербскей радикалней странки, обвинєни пред Гаґским трибуналом дзе бул загарештовани 11 роки, и ошлєбодзени по шицких точкох. За предсидатель Сербиї кандидовала го Сербска радикална странка, а йопго кандидатура треца хтору урядово преглашела РИК. – Народ охудобнєни и гладни пре вецейдеценийну кризу, наздаванє же будучносц будзе лєпша бляднє, и обавам ше же патриотизем и любов ґу отечеству нєшка вше слабши. Одступанє од членства у Европскей униї и обрацанє ґу Русийскей федерациї застановя тоту кризу – гварел Воїслав Шешель на початку своєй кампанї, хтора з порученьом „найлєпшого за предсидателя” базована на стретнуцох з гражданами. Шешель ше заклада за векши компетенциї предсидателя Републики, дзе би мал уплїв и надпатрунок над шицкима трома конарами власци – законодавну, вивершну и судску, а нє же би, як нєшка, шицки полуги власци були у рукох єдней особи. Наявел же му процивнїки у кампанї єднак и кандидат власци и шицки опозицийни кандидати за хторих трима же су проевропски, и наявел виберанкову побиду у другим кругу.■ Пририхтал: И. С. 10. МАРЕЦ 2017.

STANOVISKA Пише: Aнамария РАНКОВИЧ новинарка

ЕВРОПА И СЕРБИЯ – ИДЗЕ, АЛЄ ПОМАЛИ Од януара 2014. року кед Сербия почала прегварки о членстве у Европскей униї, по нєшка отворела осем и дочасово заварла два од вкупно 35 поглавйох, кельо єст у прегваряцким процесу. По тераз отворени поглавя: 32 о финансийней контроли, 35 о инших питаньох, хтори ше у случаю Сербиї одноша на нормализацию одношеньох зоз Косовом, 23 о правосудстве и основних правох, 24 о правди, шлєбоди и безпечносци, 5 о явних набавкох, 25 о науки и виглєдованю, 20 о поднїмательстве и индустрийней политики и 26 о култури и образованю. Очековало ше же темпо отвераня поглавйох будзе исц швидше. понеже ше капацитети и институциї Сербиї почали ускладзовац зоз ЕУ ище 2004. року. Швидкосц приступаня завиши од вецей факторох, а прегваряцки процес вшелїяк, попри свойого технїчного, ма и политични критерий. То ше указало у случайох зоз блокаду Горватскей у отвераню поглавя 23, кед зауваги у вязи зоз положеньом їх меншинох мали и Румуния и Болгарска, а подобне ше повторело и коло поглавя 26. Тиж так, нормализация одношеньох Беоґраду и Приштини ше мера при каждим отвераню нового поглавя, та то будзе критерий за швидкосц и квалитет напредованя Сербиї и надалєй. Попри тим, 2017. будзе рок у хторим ше отрима виберанки у даєдних зоз ключних державох членох ЕУ, а їх резултати укажу же яка сущна потримовка предлуженю интеґрацийох знука самей ЕУ и концепту придружованя у двох швидкосцох. Як вецей раз повторйовали урядово особи и зоз Сербиї и зоз Бриселу, напредованє у евроинтеґрацийох завиши од самей держави кандидата. Поглавя 23 и 24 єдни зоз комплекснєйших и буду заварти медзи остатнїма, а гевто цо ше вимага то континуоване напредованє у панованю правох, реформи правосудства, почитованю шлєбоди медийох и основних правох. Кельо ми як кандидати напредовали у тих обласцох мож видзиц у факту же початком фебруара Европска комисия вимагала од Сербиї же би одблокировала роботу и уважела звити Аґенциї за борбу процив корупциї и Совиту за борбу процив корупциї, же приватизация медийох нє принєсла жадану транспарентносц у власнїцтве медийох, алє додатни проблеми локалним медийом, окреме гевтим хтори информую на меншинских язикох, же ше бешеда мержнї часто толерує и нє санкционує... То лєм даєдни з прикладох. Сербия ше пририхтує за отверанє ище 14 поглавйох за хтори оценєне же их може отвориц без додатних условийох. То поглавє 1 – шлєбодне рушанє роби, 19 – социялна политика и обезпечованє роботи и 22 – реґионална политика и координация стуктурних инструментох, хтори би могли буц отворени концом рока. Пред тим могли би буц отворени и поглавя 27 о животним штредку и климатских пременкох и 29 о царинскей униї. Гевто цо ше меня у шлїдуюцей фази приступного процесу – Уния змоцнї надпатрунок примени догвареного. Причина то тото цо нам була слаба точка шицких тих рокох – идзе нам досц помали. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ВИБЕРАНКИ 2017

ОПШТИНА ВЕРБАС

ЗАТЕРАЗ ПРИДАTИ ТРИ ЛЇСТИНИ На позарядово локални виберанки у Општини Вербас, заказани за 23. април, перши лїстину зоз 1 300 подписами гражданох придали представителє Сербскей напредней странки. Вони то зробели 28. фебруара, главни кандидат за предсидателя општини Вербас Милан Ґлушац, предсидатель дочасового орґану општини Вербас. Лїстина зоз 36 кандидатох оформена зоз Социялдемократску партию Сербиї, Партию зєдинєних пензионерох Сербиї и Союзом войводянских Мадярох, а ма назву “Александер Вучич – швидшe, моцнєйше, лєпше”. Представителє локалного одбору Социялистичней партиї Сербиї лїстину придали 6. марца. Предсидателька Општинского одбору СПС и републична посланїца Маряна Мараш перша на лїстини. Лїстину социялистох хтора ма слоґан “Лєм за Вербас” потримало 1 140 гражаданох општини Вербас.

Сербска радикална странка треца по шоре, Општински одбор лїстину зоз 24 членами придал 7. марца, а ношитель, и кандидат за предсидателя општини, Боян Маркович, предсидатель општинского одбору СРС. Подписи ище збера коалиция зоз слоґаном “Ошлєбодзме Вербас” у хторей вєдно наступя Демократска странка, Социялдемократска странка и Лиґа социялдемократох Войводини, странки Досц було и Двери. Кандидат за предсидателя општини коалициї Драґан Стєпович зоз шорох Социялдемократскей странки. Даскельо странки, односно коалициї, котри наявели участвованє на виберанкох, ище вше збераю подписи, а 15. марец остатнї дзень же би придали кандидатуру. А. Лендєр

ДЕЛЕҐАЦИЯ ГОРОДУ СВИДНЇК У ОПШТИНИ ВЕРБАС

ПОТРИМОВКА ШИЦКИМ ГРАЖДАНОМ СЕРБИЇ Делеґация зоз Свиднїку на чолє зоз городоначалнїком Яном Голодняком нащивела општину Вербас и КПД „Карпати”. Госцох зоз Словацкей прияли предсидатель дочасового орґану Милан Ґлушац, члени дочасового орґану Ґоран Пейович и народна посланїца Марияна Мараш, як и предсидатель КПД „Карпати” Деян Загорянски. З

начальнїк Голодняк гварел же би у Свиднїку нашли часу за бешеду о европских проєктох и о тим як ше Сербия може приблїжиц ґу Европскей униї. – Велї вашо гражданє приходза до Словацкей на дочасову роботу и часто маю проблеми прето же их мадярски лєбо други странски аґенциї поспре-

тей нагоди официйлно поволали КПД „Карпати” на Пияти медзинародни руски фестивал до Свиднїку, 27. мая, а того року ше у рамикох фестивала отрима и змаганє у красоти „Мис Рускиня”. На стретнуцу ше бешедовало преширйованю сотруднїцтва у двох локалних самоуправох и о госцованю спортских клубох зоз Сербиї. городо-

ведаю и там робя на чарно у нєвигодних условийох. Ми маме идею же бизме у Свиднїку направели центер за помоц и потримовку шицким гражданом зоз Сербиї хтори глєдаю роботу у Словацкей – гварел Ян Голодняк. КПД „Карпати” ше и того року, як и прешлих, на фестивалу у Свиднїку представи зоз мишану шпивацку ґрупу и, кед будзе пенєжи зоз другима секци-

8 РУСКЕ СЛОВО

ями хтори у тим чаше буду найуспишнєйши. По словох предсидателя Загорянского, Дружтво конкуровало зоз проєктом до општинских фондох за одход на фестивал, и обчекує ше позитиви резултати. Ян Голодняк гварел же орґанизоторе барз щешлїви же и того року можу раховац на красну програму Дружтва „Карпати”, алє и же ше на тогорочним фестивалу представи и єден вербаски скулптор зоз хторим ше стретали у Вербаше. – Ви ту маце вельо талантованих подобових уметнїкох и ми тото сцеме визначиц нашим людзом у Свиднїку. Прешлого року зме мали виставу маляра Владимира Нярадия, а того року ше представи Миодраґ Правуляц зоз своїма скулптурами. Маме идею же бизме у будучносци правели заєднїцки подобово колониї же бизме и на тот способ злучели свойо култури – гварел Голодняк. Домашнї визначели же тота нащива и дзешецрочни нєпреривни контакти медзи Свиднїком и Вербасом доказ же тота вяза вельо вецей як сотруднїцтво и же ше буду намагац же би тоти контакти у будучносци були ище частейши и моцнєйши. А. Лендєр 10. МАРЕЦ 2017.

НАШО МЕСТА МЕДЗИОПШТИНСКА РОБОТНА ҐРУПА

ЗАЩИЦИЦ ЖИВОТНИ ШТРЕДОК У Шидзе отримана нова схадзка Медзиопштинскей комисиї за защиту животного штредку и управяме з ризиками, хтору окрем општини Шид и городу Сримска Митровица зоз Сербиї, творя Берчка Дистрикт и општина Брод зоз Босни и Герцеґовини. Проєкт финансує Европска уния, перша конститутивна схадзка тиж отримана у Шидзе, а тераз запровадзени нови крочай. – Ту зме ше би ше порадзели коло будуцих такволаних тренинґох одно сно темох хтори ше запровадза у нашей роботи. Знаня хтори ше до станю буду хасновац шицким учашнїком у тим проєкту, а кельо то будзе значне увудзи ше кед будзе требац реаґовац у одредзеней ситуациї – гвари Ромко Папуґа, менаджер проєкта и началнїк општинскей управи Шид. Томислав Янкович, предшедуюци роботней ґрупи и предсидатель Скупштини городу Сримска Митровица гварел же ше досц годно научиц з искуства майских вилївох 2014. року, же би ше таке дацо вецей нє повто-

рело. Прето шицки учашнїки вєдно треба же би витворели план активно сцох и мири за по ступанє у таких позарядових ситуацийох. Вон додал и же кед у питаню позарядово ситуациї, вец би гранїци, кед слово о охрани, нє шмели буц препреченє и же ЕУ то препознала и потримала таки проєкт сотруднїцтва. Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид тиж гварел же ше општина Шид зочела зоз вилївами 2014. року у єй валалє Ямена и же витворенє того проєкта поможе же би ше ефикаснєйше реаґовало у позарядових ситуацийох. Подобне думанє ма и Деян Чечавац зоз општини Брод (БиГ). – Гроженє вилївох вельки проблем и прето зме ту же би зме ше порадзели як ефикасно реаґовац, шицки вєдно, у таких ситуацийох. Мушиме найсц длуготриваци ришеня за гроженє од вилївох и подзвигнуц капацитети нашей цивилней защити – гвари Чечавац. Вл. Дї.

У ОПШТИНИ ШИД ДОДЗЕЛЄНИ ХИЖИ ВИБЕЖЕНЦОМ

ШТИРИ ФАМЕЛИЇ У ВЛАСНИМ ОБИСЦУ Штири фамелиї, од хторих три вибеженци, а єдна интерно розселєна, хтори жию у шидскей општини, прешлого тижня у локалней самоуправи достали контракт з хторим достали свойо власни хижи дзекуюци Комесарияту за вибеженцох и миґрациї Републики Сербиї и општини Шид хтора за тоту намену опредзелєла пейц одсто средствох. Хижи достали Йован Болич з Моровичу, Сузана Петрович и Босилька Ґаянин зоз Шиду и Деян Спасич зоз

КУХНЯ У АДАШЕВЦОХ Як сообщую з Комесарияту за вибеженцох и миґрациї, у Прилапним центре за миґрантох у Адашевцох до половки марца би мала буц отворена кухня за пририхтованє єдлох за миґрантох и особох хтори глєдаю азил у трох прилапних центрох у општини Шид. Як у мено Комесарияту гвари Петар Андїч, реновиранє кухнї финансоване з донаторских средствох Екуменскей гуманитарней орґанизациї хтора у сптруднїцтве зоз CARE internationalом будзе рихтац 6 000 єдла дньово. 10. MАРЕЦ 2017.

Адашевцох. Контракт, хтори подписани медзи локалну самоуправу, купцом хижи и новим власнїком, придал Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид. Вон им з тей шветочней нагоди повинчовал же конєчно после тельо часу чеканя достали власни хижи и пожадал успих им и їх фамелийом. Комесарият за тоти потреби опрезелєл 1,15 милиони динари, а попри тим кажди достал и такволани ґрант у вредносци 180 000 динари за ушореня хижи, або набавку билей технїки. Слово о хижох хтори у є одвитуюцей вредносци вибрали сами вибеженци, а потим подписани контракт. На достатих хижох им винчовал и Ивица Йович, поверенїк Коме сарияту за вибеженцох у општини Шид и помоцнїк предсидателя општини. Йован Болич до Сербиї пришол 1998. року зоз Заходней Славониї и зоз супругу и троїма дзецми жиє у Моровичу, а роби як моторни резач у лєше и барз є задоволни же достал

конєчно хижу. Подобно роздумує и Деян Спасич з Адашевцох, хтори ше 1999. року приселєл зоз Косова и Метохиї. Вон тиж ма супругу и тро-

йо дзеци, а окрем же достал хижу, наздава ше и роботи у „Биґ Булу” дзе ше тераз едукує. Слова подзековносци з тей нагоди виповедли и Босилька Ґаянин и Сузана Петрович. На спомнутим конкурсу за доставанє хижох, були поднєшени 24 вимоги, а штири позитивно ришени. Як нависцел предсидатель Вукович, у цеку нови конкурс за доставанє хижох за вибеженцох, и у маю двацец фамелиї достаню свойо хижи по тей основи. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

9

НАШО МЕСТА ЯКИ ПРОБЛЕМИ З ФАРМУ КРАВОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НЇЯКА ТО НЄ ПОЛИТИКА – ДОГОРЕЛО ДО НОХЦОХ!

Фото: Месна заєднїца

Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

Вецейрочни проблем з кравми з фарми „Кварк” у Руским Керестуре можебуц конєчно будзе ришени, алє нажаль, аж после того як є винєшени до найвекших писаних и електронских медийох у держави. Прешлого тижня перше по дружтвених мрежох, а потим и у медийох, одгукнул апел предсидателя Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимира Олеяра, котри од Войводянскей желєней инициятиви и медийох глєдал помоц у ришованю того проблему

К

ерестурци котри маю жем коло дакедишнєй Економиї ПК „Перши май”, односно терашнєй фарми кравох „Кварк” власнїка Александра Радуловича з Червинки, алє аж и тоти у пречнїку од коло три километри од фарми, уж вецей роки муку муча з поґаженима и попашенима шацами и урожаями, а велї и на главней маґистралней драги од Кули по Оджак, опрез Керестура мали „блїзке стретнуце” з кравами на драги. Окреме то опасне вноци, а остатнє таке стретнуце ше, на щесце, закончело без чежших покалїченьох єдного младого вожача, алє автомобил скоро цалком знїщени. Попри тим, на дружтвених мрежох и у медийох ошвитли и фотоґрафиї поздиханих кравох, як на фарми, так и коло

НАЙ РОБИ ПО ПРЕДПИСАНЬОХ – Мож повесц же крави чкоди правя „сезонски”, односно як маю цо єсц. Кед Хладзальня прерабя даяку желєняву, вец маю вецей єдзеня, бо им даваю одрутки з преробку сладкей кукурици, мархви, цибулї, кромпльох, уж цо прерабяю, а анї би шицко тото крави нє шмели єсц. Тераз у Хладзлаьнї нєт преробку, та крави глєдаю єдзенє, бо як зме там видзели, випатра ше им дава лєм побаловану сламу, соянку, а и того єст мало на лаґеру – гвари Звонко Рац, а Владимир Олеяр наглашує: – Ми нє процив власнїка фарми и процив кравох, процив його привредзованя, алє зме процив правеня чкоди у хотаре, односно най трима фарму и статок у шоре, по предписаньох, же би нє правели чкоди.

10 РУСКЕ СЛОВО

нєй, а як гваря упутени, шицко то прето же крави нєдосц кармени, гладни, пасовиско фарми нє цалком оградзене, а дзе єст огради слупи згнїти, дрот звалєни, лєбо го анї нєт, та стада кравох часто шлєбодно блукаю по хотаре. Єст докази же уходза и до теметова, коло каплїчки, до заградох у валалє, на „Славчецов” рибалов, влєце з фарми вельки смрод, а людзе ше обаваю даякей зарази... И пред приватизованьом Комбинату там була фарма кравох, було же дакеди даєдна заблукала до хотара, алє як гваря Керестурци, проблем ескаловал аж после приватизованя фарми. Нє так же коло того нїч нє преберане – од 2013. року ше почало спозорйовац на проблем, писани петициї, на терен виходзели и ветеринарски инспекциї, порушана и гражданска инициятива и перши текст о фарми у Керестуре обявени 2014. року у „Вечернїх новосцох”, алє векшей реакциї нє було. Нєурядово дознаваме же дзепоєдни очкодовани Керестурци мали аж и физични зраженя з власнїком фарми, дзепоєдни ше ище вше и судза за надополнєнє чкоди бо, гоч є и припозната, як гваря, нє виплацена є у цалосци, и то анї нє у пенєжу, алє у гною, лєбо з кукурицу. УЖ ШЕ ДАЦО НАИСЦЕ МУШЕЛО ПОРОБИЦ Дзе би индзей – людзе ше найчастейше жаля до Месней заєднїци, а вона, з терашнїма компетенциями, жалби и петициї прешлїдзовала до Ветеринарскей инспекциї за Заходнобачки округ и як гварел предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр, по єдней такей прияви 2014. року, после виходу 10. МАРЕЦ 2017.

НАШО МЕСТА инспекциї „на терен”, до МЗ сцигнул допис же фарма кравох „Кварк” оправела ограду, набавела даскельо пси и же статок тераз нєпреривно чуваю и чуваре. Терашня явна поволанка Совиту МЗ и єй предсидателя Олеяра за помоц у ришованю проблему ушлїдзела после спознаня же крави знова по хотаре и директного одходу на фарму и коло нєй, вєдно з членом Совиту Звонком Рацом. – За Економию зме застали и других власнїкох жеми, гаос кельо крави було на полю – ґу Сопковому и Миколковому салашу на житу, жито и жедзене, и зґажене. Зявели ше о даяки час и роботнїки з фарми, а вец крави закончели у старей кукуричанки на полю просто залївней системи. З Олеяром зме ше порадзели же ше з тима кравми уж дацо муши ришиц, окреме же о даскельо днї почнє шатва, а знаме яки нєшка вельки, и за парастох чежки, укладаня до жеми – гвари Звонко Рац и толкує же ше паша фарми пресцера на Державки, а крави циркулую три километри у пречнїку – иду од овоцнїка под беґельом на Ярашу, ґу Косанчичу на Гудакову таблу, лапаю Шимкову часц и вец иду ґу Кули, та цо найду... Владимир Олеяр надпомина же МЗ з власнїком дотераз нє мала нїяки контакти, а на основи видзеного заключели же ше о кравох там нїяк нє стараю. Проблем знова виложени на схадзки Совиту МЗ 22, фебруара, та одлучене же би ше го пробовала ришовац на иншаки способ. – Нїяка то нє политика и нєт у тим нїч политичного, то чиста гражданска инициятива, хтора тирва уж роками и тераз вибухла. Догорело до нохцох – гваря обидвоме собешеднїки з МЗ, а Олеяр додава: – У тим ми вельо помогли зоз Желєнєй патроли и дали до медийох, а на основи шицкого материялу хтори сом им послал. И Желєна патрола и медиї спатрели озбильносц проблема, о чим шведочи же тих дньох найвекши писани и електронски медиї у держави информовали о тим проблему у Керестуре. Апел медийом превжати як уж тераз єдини способ виношеня того проблему до ширшей явносци, же би ше порушало його ришованє. А, випатра, и вредзело, бо ме уж волали з инспекциї з Беоґраду, думам же з Министерства польопривреди, а висшого од того нєт, та ше наздавам же ствар будзе ришена – гвари Олеяр. ШИЦКО ТО ВИДУМСТВО И ПОЛИТИКА Рушаюци шлїдом проблему, перше зме у локалней самоуправи дознали же Општина нє ма окремного ветеринарского инспектора, алє за цали Заходнобачки округ задлужена тамтейша инспекция, гоч на єй сайту єст и телефон канцелариї у Кули. Як нам поведзене у Кули, инспектор ту доходзи, на телефон у Зомборе ше нїхто нє явял, алє як гварели другим медийом – у рамикох позарядових контролох утвердзели же у смислу ветеринарско-санитарних условийох стан на фарми задоволююци. Контактовали зме и др ветерини Александра Теофанова з Равного Села, котри ше стара о кравох на фарми „Кварк” у Керестуре и котри гварел же крави у исправним здравственим стану и же тото цо винєшене до явносци шицко дезинформациї. Гладу там нє було, гварел др Теофанов, визначуюци же то видумство политики и дзепоєдних политичарох, а за фотоґрафиї загинутих кравох же су од пред даскельома роками, кед ше чекало же би пришли з кафилериї (шинтернї) у Зомборе и однєсли их. Подобно бешедує и власнїк фарми коло 700 кравох Александар Радулович, а насампредз же то „политични прици10. MАРЕЦ 2017.

сок” на ньго пре бранє державней жеми под аренду по праву першенства статкарох: – Шицко то видумство. Глупосц же крави здихаю од гладу. Прецо то праве тераз, и прецо на дружтвени мрежи и до медийох положени фотоґрафиї зоз 2014. року, кеди зме чекали же би були одвежени до кафилериї. А то длугша процедура – здиханє перше муши реґистровац ветеринар з осиґураня, бо статок осиґурани, а аж потим го одноша на знїщованє до Зомбора. А закопац нє шмем сам, аж з дошлєбодзеньом ветеринарскей инспекциї, хтора утвердзує при-

чину здохнуца, а крави ше закопує посипани з вапном – гвари Радулович, ище раз визначуюци свойо думанє же тоти напади „на политичней основи”: – Видумали их дзепоєдни локални функционере и привреднїки з кулскей општини, котри под аренду побрали шицку державну жем доокола по праву першенства статкарох, а мнє подавана жем далєй од фарми, и то вше лєм на рок. Пре тото ше и я уж нє раз жалєл до Министерства польопривреди, як и на тото же ми нєпреривно, кажди 15 днї „посилаю” рижни инспекциї – ветеринарски, польопривредни, финансийни. Я нє криминалєц, цо ви думаце, же шмем нє поступиц по налогу инспекциї? – гвари Радулович и додава же є уж коло два мешаци на фарми кажди дзень и вєдно з ище двома роботнїками, єдним з Червинки и єдним з Керестура, оправяю ограду, стараю ше о кравох. – Крави маю цо єсц, а ограду ришуєме. Перше оправяме тото цо приоритетне, коло обєкту, оправиме и од хотара, идземе шором... Мам 150 гектари паши и нє можем шицко оградзиц, насампредз и прето же ми ше жем под аренду нє дава на вецей роки, алє вше лєм на рок, так же то досц вельке укладанє. Правда, крави виходза, алє нє так часто як гуторя и нє правя таки вельки чкоди, то власнїки жеми превершую. Прешлого року сом мал 10 роботнїкох з Керестура и нїч нє робели, аж ми хибели и целята. Єст случаї же, нє знам хто, приду ґу огради та нароком, з даяку покарму прицагню крави, вони пребию ограду и виду. Гварим – тоти напади то чиста политика – визначел власнїк фарми Александар Радулович, додаваюци же такой после першого напису у державних медийох на фарми була републична, а потим и покраїнска инспекция. Углавним, проблем ше почало ришовац, алє баржей дзекуюци прициску гражданскей инициятиви як компетентних орґанох, хтори го яґда аж тераз спатраю у правим шветлє. Пошвидко ше укаже чи и будзе тирвацше ришени, алє як гварели Олеяр и Рац, кед будзе потребне – збуртаю явносц ознова.■

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ПРИЛАПЕНИ ПРОГРАМИ ДЇЛОВАНЯ ПОДПРИЄМСТВОХ На схадзки Скупштини општини Шид, хтора отримана прешлого тижня, одборнїки прилапели програми дїлованя ЯКП „Водовод”, „Стандард” и Заводу за урбанизем за 2017. рок Програму „Водовод”, одборнїком укратко представел Марко Баїч, о.д. директора, хтори гварел же продукция води зменшана зоз 230 000 кубних метерох на 180 000, алє, и попри тим, тото подприємство позитивно дїлує. Баїч визначел же акцент подприємства на вибудови водоводу у валалє Сот, а потим и у Бикичу и Привиней Ґлави. – На постояцим цивоводу поставиме пошоренє за меранє прецеку води у цивох, а у сотруднїцтве з „Водами Войводини” пануєме поставиц пречисцовач за одрутни води. Плануєме и у Шидзе предлужиц водоводну мрежу у двох нових улїцох. У нашим подприємстве у тей хвильки маме 83 стаємно заняти роботнїки и 10 по контракту на одредзени час – гварел Баїч. Позитивно дїлує и ЯКП „Стандард”, а як наглашела о.д. директора, Славица Сремац, и у 2017. року ше будзе позитивно дїловац. Кажда з роботних єдинкох у тим подприємстве достала голєм дацо од новей опреми. Тото подприємство нє планує нове кредитне задлужованє, а рахує и на донацию зоз Фонда за защиту животного штредку. Директорка Сремац гварела же од услугох цени звекшани лєм за виношенє шмеца, як и за отримованє желєних поверхносцох. СО принєсла и одлуку о преценьованю загроженосци општини од елементарних нєпогодох и других нєщесцох. Як гварела Снежана Момирски, хтора у локалней самоуправи задлужена за тоту обласц, документ порихтал Институт за

безпечносц з Беоґраду, а спрам того документа зробени шицки други документи и плани. Єдна зоз значних одлукох и же општина Шид виступела зоз проєкта по котрим одрутни одпад и транспортовало на депонию до Индїї, як першобутно було плановане, алє же би ше одношело на реґионалну депонию при Сримскей Митровици, цо вельо блїжей. Єдна з одлукох була и же би вецей Ґалерия малюнкох „Сава Шуманович” у своєй назви нє мала же то институция култури од националного значеня, бо ше тераз пременєли законски предписаня хтори реґулую тоту обласц, и назва усоглашена з новима предписанями. Одборнїки вигласали и нови Просторни план општини, як и план виробку Ґенералней реґулациї Шиду. Вл. Дї.

УТВЕРДЗОВАНЄ ЛОКАЛНЕЙ ПОРЦИЇ НА МАЄТОК У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

КВАДРАТИ ПО СТАРЕЙ ЦЕНИ Термин за першу тогорочну рату локалней порциї прешол, а порцийни обовязнїки и власнїки маєтку у шидскей општини, того року локалну порцию буду плациц по старих, прешлорочних ценох. Локална самоуправа утвердзела просекову цену квадрата нєрухомосци по хторей ше одредзує порцию. Шицки нєрухомосци на подручу општини подзелєни до трох зонох. До першей зони у самим Шидзе, будовательну жем ше обраховює 880 динари по квадрату. Квартелї ше раховало 34 000 динари по квадрату, а хижи за индивидуалне биванє 22 500 динари. Дїловни будинки ше по предписаю обраховює по 43 000 динари, и на концу, ґаражи 9 000 динари по квадратним метеру.

12 РУСКЕ СЛОВО

У другей зони, звонка подруча городу, будовательна жем преценєна на 150 динари за квадрат, польопривредна жем 37 динари, а жем под лєсом 42 динари. Квартелї ше обраховюю по 17 500 динари, хижи 13 500 динари, дїловни будинки 21 250 динари и за ґаражи 6 250 динари по квадрату. И на концу у трецей найтуньшей зони будовательну жем ше обраховює по 80 динари за квадрат, польопривредну по 28 динари, а жем под лєсом одредзена 33 динари за квадратни метер. Локална самоуправа вецей нє наплацує єдну окремну катеґорию нєрухомосци, а то була будовательна жем звонка будовательного района. По тей основи теди

власнїки мали досц звекшану порцию, та ше случовало же за гольт, або два обрабяцей жеми, плацело ше менєй як, наприклад, за пол гольта хтори мал катеґорию будовательней жеми звонка будовательного района. Власнїки таких нєрухомосцох були барз нєзадовольни пре таке предписанє, так же на концу локална самоуправа тоту катеґорию утаргла. У Локалней порцийней администрациї нам руководитель Бранислав Нонкович гварел же тогорочне опредзелєнє локалней самоуправи було же би ше нє звекшовало просеково цени по квадратним метеру нєрухомосци же би гражданє лєгчейше могли вимириц свойо порцийни обовязки пре економску кризу. Вл. Дї. 10. МАРЕЦ 2017.

НАШО МЕСТА СКУПШТИНА ДЮРДЬОВСКИХ ПЕНЗИОНЕРОХ

ЯКИ СРЕДСТВА ТАКИ И ПЛАНИ Пензионерске здруженє „Дюрдьов” прешлого тижня отримало свою порядну рочну скупштину на котрей поднєсло звит роботи и финанийни звит за прешли рок, а тиж принєсло и плани за чечуци. Як велїм пензионерским здруженьом, так и тому дюрдьовскому, найвецей трапези задаваю финансиї, та су примушени на рижни способ назберац средства и вимириц рахунки котри им сцигню каждого мешаца. – Того року за нашо активносци плануєме з проєктами конкуровац до нашей Општини и Месней заєднїци. Прешлого року на розполаганю зме мали 114 000 динари. Достали зме символични потримовки од спонзорох з валалу, од членаринох и видаваня просторийох. Найвекши трошок нам за огриванє просторийох у котрих ше два раз до

тижня през цали рок зиходзиме и дружиме. У планє нам и надалєй раз мешачнє дружиц ше з пензионерами з других општинских местох, як и

активносци женох з ручнима роботами – гварел предсидатель Месного одбору пензионерох Петро Раґаї. – У прешлим року на своїм дому зме ооправяли кров, бо ше улєгол, а крем порядних активносцох, мали зме и даскелї екскурзиї. Лєм участвованє на Спортских пензионерских бавискох у Врнячкей Банї нє

УПРАВНИ ОДБОР ДРУЖТВА ЗА РУСКИ ЯЗИК И ЛИТЕРАТУРУ

ПРОМОЦИЯ СТУДИЇ РУТЕНИКИ

Нове, 21. число зборнїку роботох „Студия Рутеника” з рускима жридловима народнима шпиванками з нотами, представене 3. марца у Руским културним центру у Новим Садзе, на схадзки Управного одобру Дружтва за руски язик, литературу и културу. Присутних привитал предсидатель УО Дружтва Владимир Салонски, а секретарка Ирина Папуґа гварела же познєйше буду орґанизовани и ширши промоциї Рутеники, зоз пригодну програму. Зборнїк под назву „Руски народни шпиванки” пририхтали др Юлиян Рамач, Михал Лїкар и Ирина Олеяр. Позитивни рецензиї того дїла, Лидиї Пашовей и Владимира Медєша, пречитала Блаженка Хома Цветкович, а заключене же добре же писнї записани, бо су так зачувани и одняти од забуца. М. Г. К.

10. MАРЕЦ 2017.

була у особним трошку. У тим нам помогла Општина Жабель. Иншак, нащивели зме Царску бару, Баню Ковилячи и Фрушку гору. Того року плануєме нащивиц пейц городи у Сербиї и Босни, баню Врдник, потим вецейдньову нащиву Яхорини у Босни, у авґусту Горнї Милановац и Ужице, а у септембру Станишич тиж у Босни... У доме котри ма вецей як сто роки, єст вецей просториї, та и простория за друженє. Прешлого року од општини достати жимжелєни древка, котри посадзели у дворе, а опрез Дома исту ноц су, на жаль, витаргнути и однєшени. Остала лєм єдна. Без огляду на чежки обставини и надалєй ше буду намагац и закладац за друженя, бо велїм то єдини виход з обисца и нагода же би им пензионерски днї були веселши и кратши. С. С.

У СЛИКИ И СЛОВОХ

БАЛ СПОРТИСТОХ И ФОДБАЛЕРОХ

Пияти бал спортистох „Червено-били вечар”, хтори орґанизує управа Фодбалского клубу „Бачка” зоз Дюрдьова отримани всоботу у просторийох КУД „Тарас Шевченко”. На балє булу коло 140 особи, найвецей Дюрдьовчанє, алє и госци зоз сушедних местох. На клавиятурох грал и шпивал Саша Симич, а попри смачней вечери, орґанизаторе пририхтали и богату томболу, дзе главни награди були телевизор, таблет, бициґла. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ У ШИДЗЕ ОТРИМАНА СКУПШТИНА ДОО РУСКИ ДВОР

ЦО СКОРЕЙ САНИРОВАЦ УТРАТИ Кед ше поздава шицки нє вимирени обовязки за прешли рок, приходзи ше до минусу у дїлованю. Прешлого року бул моцнєйши мраз, хтори очкодовал єдну часц винїци, а тиж ше зявела „пепелница”, и попри пирсканя

У

Лєтнєй владиче скей резиденциї у Шидзе, всоботу отримана Скупштина доо Руски двор, предшедовал предсидатель Мирон Сабадош, а на початку розпатрени Звит о роботи у 2016. року, хтори поднєсол Звонко Гнатко, предсидатель Управного одбору. Гнатко начишлєл активно сци ярнїх роботох, од орезованя лози и вязаня луцох, по заламованє лози, защиту од коровча и пирсканя процив хоротох, по оберачку. Як наглашел, концом априла прешлого року бул моцнєйши мраз, хтори очкодовал єдну часц винїци, а тиж ше и у сезони зявела „пепелница”, гоч ше и пирскало. Вон членох Скупштини поинформовал и о випродукованим грозну и вину, а и же випечене и 1 600 литри палєнки. – Требало би нам и одвитуюцу цистерну пре транспорт води до винїци за пирсканє, пре ефикасносц. Проблем нам и обезпечиц роботну моц за оберачку грозна, бо найчастейше на наднїцу иду старши людзе, та и оберачка вец спомалшена – гварел Гнатко. НА ПАНЕЛУ 14 600 ЛИТРИ ВИНА Члени Скупштини информовани и о финансийним стану у прешлим року. Тераз на залихох єст 14 600 литри вина. Надпомнуте и же кед ше поздава шицки нєвимирени обовязки за прешли рок, приходзи ше до минусу у дїлованю. Кед слово о плану роботох и финансийним плану за чечуци рок, Славко Рац спозорел же би требало вина-

14 РУСКЕ СЛОВО

йсц можлївосц же би ше нє громадзело длуство и залихи вина. Його предлог бул же би кажди акционер на основи основного капита лу хтори уложел, до стал спрам того „свою квоту“ вина хтору би плацел єден евро по литри, а тото вино би могол предац. Рац дума же акционерови хтори тото нє сполнї у одредзеним часу, найдлужей шейсц мешаци, же би му ше вжало од сновательного капиталу, кед же по закону можлїве. А кед нє, акционером хтори вимиря тоту обовязку би ше вец звекшовало їх сновательни капитал. Тиж бул предлог и же би ше видзело чи би акционером хтори скорей дали пожичку, ме сто врацаня пенєжох, вони були зараховани до основного капиталу. ЯК ЗМЕНШАЦ ТРОШКИ Як гварене, и материял хтори члени Скупштини до стали будзе пречисцени и вец по слати шицким членом, електронски и гевтим цо нє були на Скупштини, же би ше вияшнєли. Скупштина овласцела Управни одбор же би ше старал о купованю основних средствох, як цо то прикоч и друге. На схадзки було слова о и анґажованю фаховца енолоґа, хтори би ше старал о квалитету вина, а тиж ше бешедовало и же би требало принєсц даяки мерадла, кед слово о спонзорстве у вину, або палєнки, за нашо манифестациї. Звонко Гнатко предложел и же би члени Скупштини, кед почнє оберачка, участвовали у обераню грозна и так зашпоровали трошки, а же би гевти члени хтори то нє годни, плацели наднїцу у пенєжу. Вл. Дїтко 10. МАРЕЦ 2017.

ЕКОНОМИЯ ПОЧАЛИ ЯРНЇ РОБОТИ

ТРАКТОРИ ОЗНОВА У ХОТАРE Жима була окреме жимна и длугока, та ше и парасти у Коцуре, обаваю же як таки условия и нїзки температури буду уплївовац на пошате жито лєбо ярец Зоз дакус красшу хвилю и парасти у Коцуре запалєли свойо трактори и рушели до роботи. Юлиян Фейса гвари же парасти почали помали виходзиц до поля зоз шатвопририхтовачами и дерлячами. – Тераз ше завера бразди, а перша „операция” у року то прикармйованє жита и ярцу. У фебруару то поробене зоз уреу, дас 70 одсто, а понеже маме и ан и амосулфан, концом мешаца ше будзе прикармйовац и з нїма – гварел Фейса. За найквалитетнєйши урожай барз значне поробиц и анализу жеми.

Юлиян Фейса

– По моїм думаню, мало людзе поробели анализу своєй жеми. Парасти зоз котрима я у контаку, лєм дас пейцме то поробели, а по тих анализох видно же хиби азот. То нє вельки нєдостаток, алє є нєдоста-

НА ШИДСКИМ ПОДРУЧУ

ток и требало би до жита пододавац дас 50-60 кили чистей активней материї, же би було як треба – совитує Фейса. Цена жита прешлих рокох була нїзка, та велї парасти того року керую тоту польопривредну културу. Парасти ше тиж обавали же як моцна жима и нїзки температури буду уплївовац на жито и ярец. – У одношеню на прешли рок, того року пошате, по количествох нашого нашеня, голєм 20 одсто менєй жита як влонї. Жима, як чуєм, начкодзела, алє нє у барз велькей мири, голєм у одношеню на жито котре пошате скорей, а увидзиме яка будзе ситуация зоз житом котре познєйше пошате, понеже воно ище нє зишло и нє треба понагляц прикармиц го, алє причекац кед будзе мац голєм два три лїсточка – заключел Фейса. З. Колєсар

ПОЛЬОПРИВРЕДНИ ПОРА ДИ У КОЦУРЕ

ВРЕДНИ И ПАРАСТИ, И ОВОЦАРЕ На шидским подручу тераз найактивнєйши овоцаре хтори ше стараю орезац свойо овоцнїки и винїци и покончиц перше пирсканє овоци з бакровима препаратами. Як нам гварел дипломовани инженєр овоцарства Звонко Гнатко, у овоцнїку яблукох „Ґраничар” у Моровичу дзе є управнїк, тота важна робота уж закончена. Гнатко нам гварел же и вон тото закончел у своїм овоцнїку у Бикичу и же барз важне же би то було на час. Квалитет резаня и благочасовосц уплївую на урожай. Окрем у овоцнїкох, роботи єст и у винїци. Векшина винїцарох тоту роботу уж закончела. Як дознаваме, орезованє винїци у тим тижню почнє и у винїци Доо Руски двор на Бановини нєдалєко од Шиду. Землєдїлци ше пририхтую за ярню шатву. Поля углавним уж порихтани, купени нашеня, гной и гербициди. – Уж сом руцел штучни гной кан и уреу, плануєм и пирсканє процив коровча пред шатву. Обачел сом на полю же, без огляду же була моцна жима, єст надосц дзири од мишох, та сом купел препарат за тровенє мишох и єден дзень ше рихтам поштуряц го до дзирох. Наздавам ше же уж початком априла, кед будзе вигодна хвиля, посадзим кукурицу – гварел Никола Стоєцки. Вл. Дї. 10. МАРЕЦ 2017.

ПРЕПОДАВАНЄ О МАЛИНОХ У Ме сней заєднїци у Коцуре домашнє Здруженє малинарох „Бачки малинаре” 6. марца орґанизовало преподаванє о прикарми и защити, у першим шоре малинох, алє бешедоване и о прикармйованю и защити других польопривредних културох. Хасновите преподаванє отримал проф. Милош Стоянович з Краґуєвцу, а представел и продукти „Аґромаркету”. Преподаванє було интерактивне, та числени присутни по ставяли питаня о шицким цо им нє було ясне у вязи з продукцию и защиту малинох. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РУСКИ НАРОДНИ ТЕАТЕР „ПЕТРО РИЗНИЧ ДЯДЯ”

ДЇЛОВАНЄ ЗОЗ ЗМЕНШАНИМА СРЕДСТВАМИ Управни одбор Руского народного театра „Петро Ризнич Дядя” стреду, 1. марца, на схадзки у Руским Керестуре прилапел звити о роботи и финансийним дїлованю, вименєни дзепоєдни одредби Статуту, а принєшена и одлука о проєкту хтори ше будзе робиц у новей театралней сезони. Як поведзене у звитох, 2016. рок бул єден з финансийно найчежших у постояню РНТ, понеже главни финансиєр, Покраїнски секретарият за културу и явне информованє, одобрел лєм 550 000 динари за єден театрални проєкт, цо аж коло 70 одсто мєнєй як рок пред тим. Од снователя – Националного совиту Руснцох, достати ище 300 000 динари, так же у сезони 2015/16. заш лєм, були два премиєри представох. Праве пре нєдостаток средствох витворени и менєй госцованя з актуалнима представами РНТ – Вона нєвиновата” и „Цо видзела послуга”, а як поведзене, по терашнїх спознаньох, по покраїнским конкурсу у тим року за РНТ будзе опредзелєна ище менша сума. Пре зменшованє средствох за РНТ и його ище вше нє доконца ришени статус, бо ше го водзи як установу, а финансує як здруженє гражданох, на УО заключене же би НС Руснацох спатрел можлївосци за ришованє стату-

су нашого националного Театра, аж спомнуте и його врацанє на аматерски статус. Понеже зменшанє средствох по конкурсох з покраїнского уровню у тим року присутне и за други обласци култури и видавательну дїялносц меншинох, УО предложел же би НС Руснацох тот проблем винєсол и ришовал вєдно з другима совитами меншинох и Координацию националних совитох на уровню держави. На схадзки УО Статут РНТ ускладзени з новима одредбами Закона о култури, по хторих за директора РНТ може буц вибрана особа з високим образованьом, котра ма найменєй 5 роки роботного искуства, як и же би активно знала руски язик. Исти условия важа и за окончователя длужносци директора Театра. Гоч ище нє познате кельо средства буду опредзелєни РНТ, а пре конкурованє з проєктом на актуални конкурс, УО стреду одлучел же у новей театралней сезони на сцену постави першонаградзени текст з конкурса РНТ за нови руски драмски тексти – „Белава принцеза” Сашу Палєнкаша. М. З.

КОНЦЕРТ ШКОЛЯРОХ МУЗИЧНЕЙ ШКОЛИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

МУЗИЧНИ ДАРУНОК ЗА ШВЕТО У Хорскей сали Дома култури, 6. марца, у Руским Керестуре першираз отримани Осмомарцовски концерт школярох керестурского Оддзелєня Школи за основне музичне образованє ШОМО зоз Кули. Як наглашела директорка ШОМО Лїляна Барна Никитович, указала ше потреба и у Керестуре отримац концерт з нагоди Дня женох, як цо ше таки концерти традицийно отримує у Кули. Шицки тогорочни концерти ШОМО и у знаку акциї превентивней борби процив насилства медзи парняками, з меном „Потримай свойого товариша”. Директорка

УЧАШНЇКИ КОНЦЕРТУ

Иван Планчак, Елена Шомодї, Стефан Колошняї, Сандра Джуджар, Анита Чизмар, Петра Хрнчяр, Клара Катрина, Леон Юрич, Валентина Олеяр, Теодора Русковаки, Елеонора Дудаш, Геленка Новта, Данило Церович, Иґор Папуґа, Олеся Папуґа, Павле Венчельовски, Виктор Хрин, Михайло Рацпети, Матерй Катрина. Першираз явно наступели Ема Живкович, Алексей Роман, Яна Варґа, Марґарета Чизмар и Емина Бики з пририхтуюцих класох.

наглашела же їх форма борби то писани порученя школярох своїм товаришом, як потримовка за наступ на тих концертох. На Осмомарцовским концерту у Кере стуре, у приємней камерней атмосфери наступели 24-еро школяре од пририхтуюцей по пияту класу на инструментох хтори уча, а то клавир, тамбура прим, гармоника, тамбура басприм и кларинет. Два шпиванки одшпивал хор младших школярох, зоз провадзеньом наставнїка Ладислава Тамашия, а школярох за наступ пририхтали їх наставнїки Мирон Сивч, Геленка Гарвильчак, Славко Орос и Таня Орсаґ, док корепетиторки були наставнїци Ева Епер и Снежани Ґавранов. М. Афич

16 РУСКЕ СЛОВО

10. МАРЕЦ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ” ОТВОРИ ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ

ПРОВОКАТИВНИ И ТРАҐИЧНИ КОСТЕЛЬНИКОВ ЖИВОТ И НА СЦЕНИ У рамикох тогорочного Драмского мемориялу Петрa Ризничa Дядї, 18. марца будзе премиєра представи „Зазбероваче труплох” автора Звонимира Павловича, а у режиї Михайла Зазуляка и Славка Ороса

З

„ азбероваче труплох” историйна драма хтора ошвицує остатнї дзешец роки живота др Гавриїла Костельника, а настала после обсяжного вецейрочного авторового виглєдованя и обявена є 2012. року у часопису „Шветлосц”. То єден з ридких драмских текстох о тей значней особи за живот и национални идентитет Руснацох на тих просторох, бо знаме же Костельник зоз своїм идилским венцом „З мойого валала” дал основу за уметнїцку литературу на руским язику, кодификовал наш руски язик, бул автор першого драмского тексту на нашим язику „Єфтайова дзивка”, а його живот вообще, окреме остатнї дзешец роки, контрадикторни, провокативни и вшелїяк траґични, як є и закончени. У нашей заєднїци, окреме у театре, хибел и бул потребни и єден таки текст, и як гварели режисере – видно же Звонимир Павлович уложел вельо часу, труду и креативней енерґиї же би, на свой способ, ошвицел тот период. – През Костельников живот ше у значней мири преламує судьба людзох котри жили на просторе дзе бул, так же слово и о одредзеней файти зраженя восточней и заходней цивилизациї, православя и католїцизма. У самим тексту ше нє намага повесц конєчну правду, вироятно же останю одредзени дилеми. Повед бим же нароком остало простору най кажде на свой способ толкує цо ше до конца позбувало. Становиска нїґда нє буду єднаки, вше постоя одредзени подзелєня у думаньох о його улоги, а текст обрабя праве тот период хтори у нашим народзе бул табу-тема и досц нєпознати – толкує єден з режисерох Славко Орос. Понеже ше 2016. року наполнєли 130 роки од народзеня Гавриїла Костельника, тот проєкт и доприношенє РНТ „Петро Ризнич Дядя” означованю тей рочнїци, а як гваря режисере, „без претензийох же би ошвицел цали його живот и дїло и понукнул одвити на шицки питаня”. У представи ґлумя 15-16 особи, а понеже у ориґиналу було вецей актерох, даскелї ґлумя по два улоги. Така файта представи би мала буц свойофайтови спектакл, вимага и одредзени технїчни предусловия, медзитим, указало ше же, кед прешлого року почало пририхтованє тей представи, РНТ од финансиєра достал и найменєй средства од кеди постої. – У представи заступени рижни ґенерациї, од людзох у зениту своєй ґлумецкей креациї, по студентох, котри уж дозрели и за таки файти улогох. Длуго зме роздумовали як звесц сценоґрафски, костимоґрафски, шветло10. МАРЕЦ 2017.

сни, музични, мизансценски елементи на основни, баржей на универзалну символику, бо лєм на таки способ мож виприповедац сущносц тей приповедки – нукашню драму Костельника, його людски ламаня, одношеня, дилеми и траґику хтори доживйовал. Основа ґлумецкого ансамбла людзе котри маю уж вецейдеценийне ґлумецке и животне искуство, а окреме чежко було задумац витворенє того проєкта без Михайла Варґу, котри ґлуми Костельника. Йому барз дзекуєме, бо то огромна чежина хтору вон ноши у каждей сцени и ма специфичну улогу пренєсц тоти Костельниково нукашнї ламаня. То мушела буц иншака файта ґлуми од векшини його дотерашнїх улогох, цо Варґа успишно витворює – гваря режисере. Текст писани баржей за филм, та сцени мушели буц прилагодзени театру и хронолоґийно поскладани, а спокуса була и його скрацованє, з меркованьом на сущносц сценох и репликох. Указало ше же єдна з почежкосцох за тоту драму епохи нєдостаток потребних униформох и у велїх професийних театрох хтори контактовали, так же на концу одредзени историйни униформи буду баржей символични, алє у функциї потребней приповедки.■ Сенка Надь

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 27. ФЕСТИВАЛ НОВЕЙ РУСКЕЙ НАРОДНЕЙ ШПИВАНКИ „РУЖОВА ЗАГРАДКА”

Фото: В. Вуячич

„Я ВАНДРУЄМ” ПОБИДНЇЦКА КОМПОЗИЦИЯ

На тогорочним Фестивалу „Ружова заградка” композиция „Я вандруєм”, композиторки Татяни Колєсар Ґвоїч, на текст Татяни Беук Латяк, у аранжману Мичи Янковича, а у виводзеню Марка Радишича, преглашена з боку фахового жирия за найлєпшу. Исту шпиванку вибрала и публика у сали Студия „М” Пише Олена Планчак-Сакач

У

новосадским Студию „М” Радио-телевизиї Войводини внєдзелю, 5. марца, отримани 27. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка”, на хторим виведзени 14 нови композициї у народним духу, хтори компоновани праве за тот Фестивал. Нє першираз у историї того Фестивала же исту композицию вибрал и жири и публика, а то лєм потвердзує же вибрана композиция наисце права, побиднїцка. Тогорочни Фестивал отворел заменїк ґенералного директора Явней медийней установи РТВ Йожеф Клем, хтори, медзи иншим, визначел же уж вельо раз отверал тот фестивал, дакеди вецей формалнєйше, а тераз ше на нїм чувствує и як госц и як домашнї, руски язик уж у добрей мири позна, а отвераюци фестивал гварел: – Най нас музика повяже. ПОБИДНЇЦКИ НУМЕРИ

Фахови жири у составе: Александар Дуїн, Агнета Маслар, Мария Холошняй, Мирко Преґун и Ирина Гарди Ковачевич, оценьовал тогорчни шпиванки композиторох и текстописательох, а нагоду вибрац свойого фаворита мала и присутна публика у сали Студия „М”. Другу награду достала шпиванка „Писнї рускей”, композитора Алексея Сивча, на текст Санї Дивлякович, котра ю и одшпивала, а аранжман написал Мирон

18 РУСКЕ СЛОВО

Сивч. Трецу награду на тогорочним Фестивалє освоєла шпиванка „Дзе ше подзели нашо днї”, хтору на текст Мирослави Даждиу, котра ю и одшпивала, компоновал и аранжман написал Мирослав Пап. Награду за найлєпши тескт достала Агнета Бучко Папгаргаї, за текст шпиванки „Ей габи”, композиторки Ани Бучко, котра ю одшпивала вєдно з Гелену Ерноич; награду за найлєпши аранжман достал Мирослав Пап, за композицию „На салашу”, за хтору музику и текст написал Микола Чижмар Коле, а одшпивала ю Танита Ходак, док награду за найлєпшого интерпретатора достал Звонимир Кочиш, котри одшпивал нову шпиванку „Нє жаль ми”, композитора и автора аранжману Бранислава Тубича, а на текст Мирослави Даждиу. ТОГОРОЧНИ УЧАШНЇКИ Вельки народни оркестер РТВ, под руководительством Мичи Янковича на самим початку одграл инструментал „Ружи, червени ружи”, а вец ше чесц мала перша представиц млада интерпретаторка Ивана Чордаш зоз композицию „Шерцо мойо”, на музику и текст С. Бесерминя у аранжману Б. Ранковича. Потим наступел уж познати дует шестрох Ана Бучко и Гелена Ерноич, хтори одшпивали шпиванку „Ей, габи” на музику А. Бучко, текст А. Папгаргаї, а у аранжману Е. Малини. Компози10. МАРЕЦ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 27. ФЕСТИВАЛ НОВЕЙ РУСКЕЙ НАРОДНЕЙ ШПИВАНКИ „РУЖОВА ЗАГРАДКА” цию „Браца” одшпивал Мирослав Малацко на музику Й. Надь, на текст В. Дїтка, а у аранжману Й. М. Йовановича. Ана Римар одшпивала „Мацерову заградку” на музику Й. Надьа, текст М. Скубан Горняк у аранжману Б. Ранковича. Хлопска шпивацка ґрупа РКЦ вецейгласно одшпивала композицию „Одлєтла младосц” на музику О. Маґловския, текст за тоту композицию написал Дю. Латяк, а аранжман М. Сивч. Композицию „Даремно” одшпивала Александра Колбас на музику А. Човса, текст А. Папуґа, а у аранжману М. Папа. Борис Маґоч интерпретовал шпиванку „Позна годзина” на музику Лю. Загорянския, текст С. Сабадош, а у аранжману Дь. Планянина. Саня Полдруги одшпивала композицию „Писнї рускей” на музику А. Сивча, текст С. Дивлякович, а у аранжману М. Сивча. Ище єден дует наступел на Фестивалє, Мирела Тимко и Марко Радишич хтори одшпивали композицию „Краса любови” на музику М. Лїкара, текст Я. Грубеня, а у аранжману М. Лїкара. Михайло Будински одшпивал власну композицию „У ружовей заградки”, текст написал вєдно зоз Т. Будински, а у аранжману М. Янковича. Танита Ходак одшпивала композицию „На салашу” на музику и текст Н. Чижмара, а у аранжману М. Папа. Композицию „Дзе же ше подзели нашо днї” на музику и аранжман М. Папа, на власни текст одшпивала Мирослава Даждиу. Звонимир Кочиш одшпивал шпиванку „Нє жаль ми” на музику и аранжман Б. Тубича, а на текст М. Даждиу. Шпивачох, окрем Велького народного оркестера РТВ, провадзела и Студийна вокална ґрупа.

Госц у ревиялней часци Дюра Латяк зоз водительку Марию Тот

авторох текстох за нови композициї, нє лєм на тим Фестивалє „Ружова заградка”, алє и на „Червеней ружи”. Розгварку з нїм на гумористични способ водзела Мария Тот, редакторка култури у Рускей редакциї РТВ. З тей нагоди виведзени седем, у народзе уж познати шпиванки на його тексти, а интерпретовали их Ґрупа „Роса”, Хлопска шпивацка ґрупа РКЦ, Звонимир Кочиш, Татяна Колєсар Ґвоїч, Мирослава Даждиу, Йовґен Надь и Агнета Тимко Мудри, як солистка новосадскому Хору „Гармония”, чий член и Дюра Латяк. Медзи композициями була и найпознатша шпиванка „Тополї керестурски”, на музику Якима Сивча, як и єдна з новших – „З давен давна”, хтору компоновала Агнета Тимко Мудри, и котра му подзековала на плодним сотруднїцтве. Композитор Ондрей Маґловски тиж бешедовал о длугорочним сотруднїцтве з Латяком. Конферансу першираз вод зела млада водительска У РЕВИЯЛНЕЙ ЧАСЦИ ГОСЦ БУЛ ДЮРА ЛАТЯК пара – Ивана Ловас и Андрей Орос, а попри чи сленей публики з наших ме стох, програму Фе сти ва ла У ревиялней часци Фестивала представени писатель и провад зели и го сци з иножемства, як и чолнї ки Напублициста Дюра Латяк, єден з наших найплоднєйших ционалного совиту Руснацох, наших устано вох, ин ституцийох и здруженьох. НА ВИСТАВИ Орґ а ни затор и „КВЕЦЕ” ґенерални по кро ви Пред початком Фестивала у те ль Фе сти ва лу Ра голу Студия „М” Ирина Гарди дио-те ле ви зия Во й Ковачевич, у присустве автор- води ни, та Фе сти ки и численей публики, отворе- вал ди рект но пре ла виставу малюнкох Андєлки но ше ни пре йґ ТВ, Античевич, аматерскей маляр- ра дия и ин тер не ту, ки з Беркасова, под назву „Кве- а отри мо ва нє „За це”. Як поведзене, щешлїви то- град ки” помо гли и ти цо ше кеди-теди пренайду у на шо ин сти ту циї и краси о котрей, можебуц, анї нє при вред нї ки з на думали, або верели же их за- ших ме стох. Орґ а навше обидзе. Єдна з тих цо ни зато ре на я ве ли пренашла свой чаривни куцик же и то го ро ку буд креациї и Античевичова, народзена Балащак, нєшка пензионерка зоз Беркасова. Гарди зе обя ве ни промоКовачевичова, отвераюци виставу, окреме визначела же малюнки, кед були винєшени до тив ни ком пакт-диск двора, а понеже на малюнкох квеце, єден мотиль подумал же є праве, та злєцел на малю- зоз ком по зи ци я ми з нок. Тот мали куриозитет указує кельо тоти малюнки прешвечлїви у своїм витвореню. 27. „Ру жо вей за градки”.■ 10. МАРЕЦ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ ДЖЕЗ БАЛЕРИНУ ДИНУ МУДРОХ

КАЖДЕ ОЦЕНЮЄ ИНШЕ

Пишe: Марина БИРКАШ

Дина Мудрох зоз Нового Саду, школярка першей класи Карловацкей ґимназиї, а одмалючка тренира джез балет. Успишна є у тим танцу, уж 10 роки тренира и наступа по рижних местох у Сербиї, алє и у иножемстве. Прешлого року участвовала на фестивалу ,,Dance fest Novi Sad”, котри єден з найвекших медзинародних фестивалох у Новим Садзе и Сербиї. Ту наступала зоз соло хореоґафию, а змагала ше зоз дванацерима учашнїками зоз иножемства

жез балет, лєбо модерни танєц – то мишанїна класичного балету, хип хопа и ґимнастики. Дина гвари же пред джез балетом ходзела на ритмичну ґимнастику дзе учели танцовац хореоґрафиї, так же вона уж на даяки способ була порихтана за джез балет, и прето єй го нє було чежко звладац. – Мала сом пейц роки кед сом почала тренирац джез балет. Пайташка уж ходзела на танєц, та сом зоз ню першираз пошла на тренинґ, и такой ше ми и попачело. Тренирам у танєчним клубу „Партизан 2”, єст нас 11 дзивчата, а маме тренинґи штири раз до тижня. Пред тим як цо почнєме робиц на хореоґрафиї, мушиме направиц даяки комбинациї котри треба звладац, потим шицко тото вежбаме и робиме зоз музику. Маме надосц тренинґи на котрих ше рихтаме за змаганя, а робиме и вежби за змоцнованє цела, потим бежиме, и аж вец починаме зоз комбинациями хореоґрафийох. Треба нам дас пол годзини же бизме ше зограли за тренинґ. Хореоґрафию рихтаме дас три мешаци, звичайно од януара починаме же бизме ше порихтали за змаганє котре ше отримує у марцу або априлу, понеже ше

20 РУСКЕ СЛОВО

Фото‫ ׃‬Лав Бока

Д

теди отримую найвекши змаганя – толкує Дина.

НАЙЛЄПШЕ ПОЧАЦ ОДМАЛЮЧКА Джез балет найлєпше тренирац одмалючка, прето же го вец лєгчейше усовершиц, а и швидше ше звикнє на крочаї у танцу. Тренирац можу и старши, алє за тото потребне вельки усиловносци и порядно ходзиц на проби. У познєйших рокох професийни танєц дакус чежше учиц. Кед ше тренира одмалючка и трему ше лєгчейше превозидзе, прето же особа длугши час ма пракси, нє лєм у танцу, алє и на явним наступу. – Пред наступом нє мам трему. Дараз ю почувствуєм даяки два минути пред тим як цо видзем на сцену, алє уж сом ше звикла на тото. Накадзи видзем пред публику шицко прейдзе, на шицко забудзем, а кед ше случи же ше побунїм, наприклад, кед танцуєм соло, вец сама импровизуєм и лєм предлужим далєй. Кед сом у ґрупи попатрим на пайташку. Анї случайно ше нє шме обачиц же ши направел даяку гришку, бо жири однєє боди и кед ци ше уда ,,вицагнуц’’ зоз гришки, вец и жири толерантни – гвари Дина.

Младим танцошом важне дац нагоду наступац, путовац и преширйовац свойо горизонти през медиї танцу. Дина з ґрупу участвовала на рижних змаганьох у Сербиї и иножемстве, у Австриї, Италиї, и Горватскей. Найважнєша награда котру достала було треце место на шветовим першенстве у Горватскей кед мала лєм 10 роки, там танцовала у ґрупи зоз ище штирома дзивчатми. Єдно зоз єй милих змаганьох, то кед прешлого року танцовала соло и була друга на державним змаганю у Сербиї. Прешлого року участвовала на „Dance fest Novi Sad” на єдним з медзинародних фестивалох у Сербиї, у Новим Садзе дзе приходза танцоше з иножемства, як наприклад, хип хопере, джез балерини, а танцує ше класични балет и ище вельо файти танцу. – За мнє то було єдно фине и вельке искуство, понеже сом теди достала соло точку и танцовала сом сама на сцени процих дванацецерих змагательох. На змаганю була велька конкуренция понеже було досц людзох з иножемства. До „Ґала вечара” войду 20 хореоґрафиї, а прешлого року найвекша награда була 3 500 евра, достало ю перше место. Кажде у жирию инше 10. MАРEЦ 2017.

МОЗАЇК МЛАДЕЖСКИ БАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВЕШЕЛЇЦ ШЕ, АЛЄ И ПОМОГНУЦ По седми раз отримани Младежски бал у Руским Керестуре, всоботу 18. фебруара у ресторану „Червена ружа”. На балу було нє лєм младих зоз наших местох, алє и зоз иножемства, а шицки вони танцовали и вешелєли ше зоз бендом Мирона Сивча

Т

оценьовал: дахто випатрунок, дахто танєц а дахто технїку. На тим фестивалу сом од дванацецерих була пията – приповеда наша собешеднїца.

ТАНЦОВАНЄ ЛЄМ ГОБИ Танцоше з You Tuba на котрих ше упатра и котри єй даваю инспирацию то Briar Nolet, Lucy Valelly, прето же їх технїка безпрекорна, од нїх мож вельо того научиц, а и сами вони даваю совити другим танцошом. Дина досц вязана за танєц, и то єй облюбена файта спорту, алє вона танєц видзи лєм як гоби, бо дума же ше то, нє баш виплаци, и же нєт перспективи од нього у держави у котрей жиє. – Сцем предлужиц тренирац докля ґод можем, то часц мойого живота. Кед бим ше сцела ище озбильнєйше занїмац зоз танцом, вироятнє же бим предлужела у иножемстве, понеже у Сербиї танєц нє барз припознати. Индзей мож посцигнуц векши успих, и танєц ше баржей ценї як у нашей держави, а єст и нагоди лєпше ше усовершац – заключує Дина. ■ 10. MАРEЦ 2017.

ого року Младежски бал бул нащивенши як прешлих рокох, було вецей як 200 младих. Сали були преполни зоз младима котри пришли зоз рижних местох – зоз Нового Саду, Дюрдьова, Коцура, алє було надосц и домашнїх. – Треци раз сом на Младежским балу у Руским Керестуре. Пришол сом зоз дзивку котра праве оталь и з моїм дружтвом зоз Дюрдьова. Любим ту присц на бал, бо шицки млади, и фино ше дружиме и вешелїме. Пачи ми Фото: Лидия Костелник ше же того року уведли гранїцу младих нєт, та прето там найчастейод 17 по 35 роки. Задовольни сом ше млади иду до клубох и дискох и зоз музику, пачи ми ше же шпиваю так ше дружа и вешеля – гварела и руски и сербски писнї, и думам Дудашова. же шицки уживаю. Сиґурно На балу першираз грал бенд придзем и нарок – гварел Иван Мирона Сивча котри направел Молнар зоз Дюрдьова. праву веселу младежску атмосферу. На балу були и госци зоз иножемМлади ше нєпреривно викруцали, ства, зоз Нємецкей и Швайцарскей, могло видзиц вшелїяки крочаї, а котри нє були менєй весели як исто так и научиц нови. други, з оглядом же им то и нє Як и потераз, на балу були и два нательо блїзке. интересантни бависка, з котрима – Пришла сом зоз Швайцарскей, зоз ше млади могли крашнє забавиц и Цириху до шестринїци, алє и нашмеяц. Томболи було вецей як нащивиц бал. Други раз сом на 150, а главни були телевизор, Младежским балу и барз ми ше бициґла, телефон, таблет, и кус пачи таке збуванє. Тото вешелє ми менши котлїк, роштиль, блендер, нє таке блїзке, понеже ми у „табурети” и велї други. Швайцарскей нє маме таки подобни – Нє мож ше звикнуц на орґанизослучованя. Барз любим руску ванє, бо ше каждого року дацо меня музику и дзечнє ю и там слухам – и вше ше направи даяки менши потолковала Мелиса Фа. гришки. Алє ми ше, заш лєм, Андреа Дудаш виросла у Руским намагаме же би госцом крашнє Керестуре, алє уж штири роки жиє було на балу, же би ше цо вецей у Нємецкей, у Дармштату. танцовало и же би томболи нє брали – З Керестура ми леґинь, и на бал вельо часу – наглашел Себастиян сом пришла зоз нїм, алє и зоз Няради, єден зоз орґанизаторох. дружтвом. Першираз сом на тим На самим уходзе стала шкатула за балу и пачи ми ше же ту шицко помоц Новаковичовим шестром млади особи, наших рокох. Весела зоз Руского Керестура, и до нєй ше атмосфера, єст вельо томболи, могло пущиц пенєж. бависка. У нас таки орґанизациї за Тамара Салаґ

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: ИВАНА СКУБАН З ВЕРБАСУ

НЄТ ТЕЙ РОБОТИ ЦО НЄ ЗА НЮ

Пишe: Александра ЛЕНДЄР

Преслава 8. марца нас вше опомина же бизме нє забули на права и положенє женох, алє ше нє раз опитаме, а цо з гевтима женами хтори ше кажди дзень боря за свойо положенє у дружтве? Дзе тоти жени хтори нє вибрали буц учительки, медицински шестри, або квецарки, алє вибрали таки професиї на хтори нашо дружтво патри як на „хлопски”? Ивана Скубан, єдна з нїх. Була одправителька гайзибанох, и єдна з є ридких царинских аґенткох у Сербиї

И

вана Скубан одросла обок при вербаскей гайзибанскей станїци, тедишнєй часци Югославянских желєзнїцох. Оцец єй бул одправитель гайзибанох, мац була занята у истей фирми, та у фамелиї вше було бешеди о транспорту, станїци, гайзибанох... Теди наша собешеднїца нє любела нїч тото цо ма вязи зоз гайзибанами. Сцела буц археолоґ, лєбо професор з историї, а сон єй бул – студирац у Заґребе. Кед мала лєм тринац роки, Иванов оцец погинул на гайзибанских шинох, на роботним месце, и теди ше шицки Иваново сни о будучносци звалєли. Було их штверо дзеци у обисцу, а вона найстарша, та требало закончиц основну школу и штудирац цо и кадзи далєй. Теди основна школа мала дзешец класи, а ґимназия мала напрями хтори Ивану интересовали, медзитим, єдна нащива представительох Югославянскей желєзнїци, одлучела о єй судьби. Бешедовали з Иванову мацеру и з оглядом на траґичну шмерц їх роботнїка, а єй супруга, понукли Ивани роботу у подприємстве накадзи закончи школу. Понеже ситуация була чежка, Ивана мушела жертвовац свойо сни и рушиц на драгу на хтору ше єй нє ишло. ПЕРШИ ОДПРАВИТЕЛЄ У „ПИНКИЮ” У поради з мацеру уписала ше до Транспортней стреднєй школи „Пинки” у Новим Садзе, у хторей теди отворени перши желєзнїцки напрями. Єден з нїх – одправитель гайзибанох, прицагнул єй увагу. Од 1 500 школя-

22 РУСКЕ СЛОВО

рох, вона була медзи дзешец дзивками хтори ходзели до школи, а на вибраним напряме стредком осемдзешатих рокох було их лєм штири. Заш лєм, гвари, швидко ше зложели зоз хлапцами, и тоти друженя памета як найкрасши. – Кед сом закончела школу, шейсц мешаци сом робела як приправнїца на гайзибанскей станїци у Новим Садзе, на месце одправительох гайзибанох. Потамаль нїхто на тим месце нє видзел жену. Шицки на станїци ше чудовали же цо то за жена у „гайзибанскей” униформи. Колеґом и путнїком сом була симпатична, алє и шмишна, мала сом 45 кили, а метер и пол сом була висока. Велїм то було нєзвичайне, та и комичне кед сом така мала застановйовала гайзибани – припознава Ивана. ХЛОПСКА КАТА Преобраценє у єй кариєри, алє и живоце, була подїя кед ю єден старши машиниста пред путнїками понїжел. Нє могол поднєсц же би му жена наказовала, и розказовала кадзи ма исц и цо ма робиц, та єй гварел най идзе дому загнєсц колачи. – Путнїки ше почали шмеяц, и було ми барз нєприємно. Гварела сом му ище раз цо ма робиц, а вон ми по просто одповед... Одреаґовала сом инстинктивно, у рукох ми бул знак за застановйованє гайзибанох, та сом з нїм того челєднїка вдерела по глави. Вон спаднул на нос, зодар цалу твар... Ютредзень зме обидвойо були на ро10. МАРЕЦ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ згварки при директорови, и обидвойо були покарани – памета Ивана тот случай, а пре шицко достала и назвиско – Тайсонка. И по нєшка ю так волаю. Шефово слова же би ше преориєнтовала на другу, иншаку роботу, при Ивани виволали гнїв. Як упрекосц сцела шицким доказац же и жени можу буц добри у роботох хтори ше у дружтве третирую як „хлопски”. – Думам же жени на местох одправительох гайзибанох у 80 одсто случайох лєпши як хлопи, окреме кед слово о даякей меншей станїци. Лєпше ше стараю о станїци, и як ґаздиньом у обисцу, им то природне. Ґу тому, можебуц праве дружтвени прицисок же су нє досц добри за тоту позицию, константно их наганя же би були ище лєпши и успишнєйши – дума Скубанова. ШКОЛОВАНЄ И ФАМЕЛИЯ Ивана ришела напредовац у кариєри, та ше уписала на Висшу школу до Беоґраду. У медзичаше, 1988. року упознала свойого будуцого супруга, Любомира Скубана, гармоникаша. У юнию 1989. року народзела перше дзецко, Ирену, а у авґусту дипломовала. Од теди робела на станїци у Вербаше як шеф транспорту. Намагала ше мац добри одношеня ґу своїм колеґом и странком, алє и же би чесно и шорово робела свою роботу. Приповеда же то були чежки роки, дзеведзешати, та прициски на царини були вшелїяки. З другого боку, робела лєм у єдней змени, та мала досц часу буц з дзецми. О велї роки потим єй Любомир пошол зоз оркестром до Нємецкей и на драги дожили транспортне нєщесце. Врацел ше дому покалїчени, поламани, без гармоники, без хлєба... Дзеци були уж векши, алє праве почали до стреднєй школи. Хибело на шицки боки... – Мой колеґа Ратко Авдалович ми теди помогнул же би сом ше преруцела на лєпше плацене место, до Суботици. Була сом на шейсцмешачней обуки за царинского аґента. Влада Републики Сербиї потераз вибрала лєм дзешецерих аґентох хтори положели тот испит. Медзи нїма и я – поцешена Ивана.

КРЕВ НЄ ВОДА Любомир и Ивана нє сцели же би дзеци були обтерховани зоз їх професиями, та ше аж и потайнє наздавали же ше дзеци опредзелєля за даяке друге занїманє. Медзитим, трафело ше праве наспак. Ирена рушела по оцових крочайох. Закончела стредню балетску школу у Новим Садзе, даскельо роки робела на поставяню танцох по наших Дружтвох, а у тей хвильки роби як хореоґраф у Австриї, у Бечу. Младши Микола одмалючка гуторел же сце гонїц „локомокотиву”. Тераз є на приправнїцким стажу у подприємстве „Сербия желєзнїци” и остало му ище лєм два мешаци же би и наисце сполнєл сон з дзецинства.

Ивана одтеди роби на гайзибанскей станїци у Суботици як царинска аґентка. Гвари же робота одвичательна прето же треба провадзиц закони и предписаня кед слово о увоженю и вивоженю роби и предметох. Колектив у Суботици барз одвичательни, додава Ивана, и приємни за сотруднїцтво. У януару, спрам наявених ресистематизацийох роботних местох, у „Сербия желєзнїци” роботу добродзечнє зохабели вецей як тисяч роботнїки. Даєдни места остали нєпополнєти, та ше Ивани и ту указала можлївосц напредовац. – Колеґове предо мну коментарова ли же єст нєпополнєте ме сто за колского диспечера и же бим треба ла пойсц на обуку. Кед сом им гварела же ше приявим, дума ли же франтуєм. На тим ме сце нїґда по тераз нє була жена, алє я вше була зацикавена на тоти ме ста за хтори ше напредок зна ло же су „нє за жени”. Тота робота досц чежка прето же ше 80 одсто роботного часу препровад зує вонка, на витру, дижджу... Алє, я ше нє дам – гвари на концу Ивана, жена хтора з дзеку, и з вельку упарто сцу крача ла, и ище вше крача през живот. ■

ЛЄМ НЄ ЖЕЛЄЗНЇЧАРА Ивана була прешвечена же ше нїґда нє ода за желєзнїчара, бо памета свойо дзецинство и нїґда нє любела тоти приповедки. Задумовала свою пару, алє ше нє наздавала анї же ше єдного дня ода за гармоникаша. Медзитим, 1988. року конєчно пристала присц на сход родзини до баби, на хтори роками нє сцела пойсц и праве там, стретла Любомира. – Алє,кед судзене, та судзене. Шицка родзина була процив того же бим пошла за гудака. Гуторели ми же гудаци любя пиц, же любя люцки жени... Алє я була щешлїва, подумала сом – най будзе цо сце, добре лєм же є нє желєзнїчар! 10. МАРЕЦ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ЄЛЕНУ МУДРОГО З КОЦУРА

МАЛА СОМ ЧЕСЦ БУЦ ПАНЇМАТКА Пишe: Златко КОЛЄСАР

Кажди час ноши цошка свойо, а як ше часи меняю, так ше меняю и попатрунки на швет, на роботу, на фамелию и на шицко цо зоз собу живот приноши. Пред седемдзешат роками було цалком иншак буц панїматка у валалє як нєшка, бо и обставини були иншаки. Прето на тоту тему нєт лєпшого шведка од панїматки Єлени

Є

лена Мудрого народзена пред 93 роками, и добре памета же нє мала анї 18 роки кед ше одала ше за паноца Кирила з котрим започали заєднїцки живот. Перше жили у Горватскей, дзе були змесцени при владикови, а о даскельо роки ше преселєли до єй родного Коцура и у нїм остали по конєц паноцовей служби. Панїматка Єлена и нєшка там жиє. ЧЕЖКИ ЧАСИ ЗА ОДРАСТАНЄ – Перше зме жили у Ткалцу, дзе паноцец бул управнїк при владикови. Там бул живот барз красни, мойого супруга почитовали, алє шицко тото претаргла война пре котру зме ше врацели до Коцура, до моїх родичох. Нє мали зме нїчого цо мож було наволац „нашо”, а таки часи були же паноцец Кирил нє достал такой службу, бо було вецей паноцох котри тиж чекали свойо место и парохию. Єден час робел у општини, вец у млїну, а аж вец достал свойо место у капеланиї у Коцуре дзе зме и остали – здогадує ше панїматка перших рокох заєднїцкого живота з паноцом Кирилом, гоч и сама припознава, могло би о живоце вельо кнїжки написац. У глїбокей старосци панїматка ище вше ма моци пойсц до церкви, остарац ше коло себе, а найвекша потримовка єй наймладша дзивка Оксана, нєшка Недичова, єдина од шицких єй єденацецерих дзецох хтора остала у Коцуре. Вона зоз свою фамелию, жиє вєдно з панїматку. Нажаль, тройо Мудрого дзеци уж покойни, док други дзеци розошати ширцом по швеце. – Велька зме фамелия, и кед дзеци були мали, старши дзеци чували младши, учели ше з нїма, робели... Шиц-

И СИН И УНУК ПАНОЦОВЕ Паноцец Кирил и панїматка Єлена Мудри мали єденацецеро дзеци, од котрих єдно умарло як дзецко, двойо уж як одроснути, а осмеро жию и робя по цалим швеце. Штверо дзеци у Канади, єден син у Америки, єдна дзивка у Нємецкей, а други два у Сербиї. Син у Канади, як и унук у Петровцох, предлужели фамелийну традицию и постали паноцове.

24 РУСКЕ СЛОВО

ки були одлични школяре, гоч им нє було лєгко, окреме у комунистичних часох. Нашо дзеци теди ходзели до Вербасу до школи, понеже их у коцурскей школи учителє понїжовали, бо були зоз паноцовскей фамелиї. Мушим припознац же то були чежки часи и за церкву, и за фамелию єдного паноца и єдну мацер. Нєшка вельо вигоднєйша ситуация, голєм кед о тим слово – визначує панїматка. Єй ше, заш лєм, видзи же паноцове у народзе и медзи людзми були дакеди почитованши як нєшка, алє, як гвари, и сама церква ше строго притримовала своїх правилох. – Людзе барз любели и почитовали мойого супруга, паноца, бо велїм помагал и барз ше трудзел коло шицкого цо робел за заєднїцу. Церковни правила були вельо строгши як нєшка, и нє було тельо, най так повем, „попущованя” як нєшка – заключує панїматка. Паноцец по пензию бул капелан, а по єй словох, службовал з велїма паноцами, алє ше, заш лєм, найлєпше складал зоз паноцом Силвестером Кишом. З РАДОСЦУ ЧЕКАМЕ КАЖДЕ ЛЄТО Велька фамелия то и вельке богатство котре краши живот Єлени Мудрого, понеже кажде лєто дочекує даєдно свойо дзецко и унучата зоз далєкого швета. 10. МАРЕЦ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Барз любим кед приходза, и барз ше цешим у нїх. Мам 22 унучата, а ище вецей праунучата. Гоч их, дзекуюци технолоґиї, можем видзиц и прейґ скайпу, волїм кед приду. Мило ми же технолоґия так напредовала, бо у моєй младосци то нє мож було анї задумац. Ша лєм кед себе подумам же як я писала писма своїм родичом при швички, бо теди нє було анї струї – памета наша собешеднїца. ВЕЛЇ ЖЕМИ ВИДЗЕЛА Панїматка уж 20 роки ґдовица, а же би пополнєла тоту пражнїну и нє чувствовала осаменосц, док могла вона обиходзела свойо дзеци у далєких жемох. – Була сом у сина у Канади, потим у Америки, обишла сом дзивку у Нємецкей и шицки тоти путованя охабели на мнє красни упечатки и здогадованя. Лєм сом

Панїматка Єлена и паноцец Кирил зоз найстаршим сином Любомиром

У ФАМЕЛИЇ ШЕ ЧАСТО ШПИВАЛО З єдней нагоди, точнєйше, нащиви фамелиї Недичових и панїматки Єлени, дознали зме же док дзеци у фамелиї Мудрого одрастали, часто ше дома шпивало. Окреме було торжествено на Крачун, и за Кирбай кед ше паноцове посходзели, та кед зашпивали, чуло ше аж по Вербовец. Шпивали шицки, и о. Тимко, и о. Макаї, а окреме владика Букатко. Вец ше ґу нїм придружели и панїматки, и нє було конца края. Дзеци ше тому шпиваню радовали, бо знали же им дате на волю... Притоку и талант ґу музики нашлїдзели шицки Недичово дзеци, алє и велї други панїматково унучата и праунучата.

мала язичну бариєру, односно нє бешедовала сом по анґлийски, алє шицко ми було барз красне, вшадзи сом була барз крашнє вигосцена. Паметам же сом ище теди, док паноцец жил, и зоз нїм досц путовала. Обиходзели зме важни святи места у Европи, а боме зме ходзели и на морйо – гвари Єлена. Каждого лєта вона дочекує свойо дзеци зоз фамелию. И гоч су на розличних континентох, вони ше медзи собу радза, та каждого року вше дахто други приходзи, алє нє прейдзе лєто же би дахто нє пришол. Панїматка Єлена дожила красни роки, а тото цо мож обачиц же барз крашнє бешедує, роздумує, и дава шицко од себе же би нїкому нє була на терхи. Рецепт за глїбоку старосц, здрави розум и рухомосц, панїматка Єлена видзи у молитви, одходу до церкви и радосци своїх наймилших.■

Каждого року вше дахто з далєка придзе опатриц панїматку и цалу родзину

10. МАРЕЦ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ОЗНАЧЕНИ ШВЕТОВИ МОЛИТВОВИ ДЗЕНЬ

У НОВИМ САДЗЕ ВЄДНО ПЕЙЦ ЦЕРКВИ З нагоди означованя Шветового молитвового дня, у екуменским духу, модлєна шветочна молитва пияток, 3, марца, у францисканским манастире Св. Ивана Капистрана у Новим Садзе, на хторей медзи учашнїками рижних вирских заєднїцох були и нашо грекокатолїки, а по руски бешедовали Мария Гудак и Блаженка Хома-Цветкович. Медзи присутнима були представнїки Римокатолїцкей Церкви, Словацкей еванґелицкей АВ Церкви, Реформатскей, Методистичней и Грекокатолїцкей Церкви. Модлєло ше по сербски, горватски, мадярски, словацки и по руски. Шлїдзаци вельорочну традицию Шветового молитвового дня, того року жени зоз Филипинох здогадую шицких же би ше модлєли за правду и справедлївосц у швеце, инспировани зоз питаньом зоз Библиї „Чи сом нєсправедлїва ґу це?”. М. Г. К.

***

У БЕОҐРАДЗЕ ШТВАРТЕ СТРЕТНУЦЕ ХРИСТИЯНКОХ Вирни грекокатолїки зоз Беоґраду Шветови молитвови дзень означели у словацкей евангелицкей церкви у

Земуну, а у програми участвовали и жени зоз СПЦ з благословом патриярха Иринея, зоз Словацкей евангелицкей Церкви, Нємецкей евангелицкей Церкви, як и зоз Римокатолїцкей Церкви. Медзи представнїками тих вирских заєднїцох були протодиякон Радомир Ракич, францискан Желько Паурич, о. Иґор Дюричек, пастор Ганс Фридер Рабус, о. Владислав Варґа, монахинї милосерднїци и мали шестри, Ана Петрак Петрович, Марияна Айзенкол и Олґа Радович. Водителька програми Айзенкол здогадла же то їх штварте стретнуце у заєднїцтве у Христу, на тот завод коло теми „Чи сом нєсправедлїва ґу це”, зоз представяньом Филипинох. По сле молитви бул аґапе, на хторим ше представнїки рижних вирских заєднїцох лєпше упознали. О. Л. Р.

З НАГОДИ ЮВИЛЕЯ ШЕСТРОХ СЛУЖЕБНЇЦОХ У КОЦУРЕ

РОБОТНЯ З РИСОВАНЯ У про сторийох коцурского манастира Здруженє младих „КУМ” орґанизовало роботню з рисованя, з нагоди фото-моноґрафиї „Сто роки шестрох служебнїцох у Коцуре”, чия промоция будзе 18. марца у Месней заєднїци. На роботнї, хтору водзела Александра Самочета, були седмеро школяре, тема була назва спомнутей фото-моноґрафиї, а нарисовани роботи буду виложени на єй промоциї. Окрем тей роботнї, Здруженє кажди викенд планує орґанизовац и роботнї з вишиваня, штриканя, гекланя, русийского язика и ґлуми, а шицки заинтересовани, вецей информациї о участвованю на роботньох можу достац на число телефона 062/108 12 47. З. К.

26 РУСКЕ СЛОВО

10. МАРЕЦ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ НОВИ ВЕРБАС

У ЦЕРКОВНИМ ОДБОРЕ И ДВА ЖЕНИ У церкви Святого Владимира у Новим Вербаше вибрани нови Церковни одбор, а шлїдуюци пейц роки його члени буду: Ґриґорий Бескорвайни, Михайло Киндєр, Михайло Юрчук, Дмитро Юрчук, Йоаким Няради, и першираз у историї тей парохиї, у Одборе и два жени – Анка Петрович и София Мученский. – Нови Церковни одбор парохиї Святого Владимира потверд зени з благо словом апо столского еґзарха Владики кир Георгия Джуджара, а у нїм ше находза и два женски мена – гварел парох тей церкви о. Иґор Вовк. – Перши хтори то зробели були Петровчанє, а вец ше тота идея родзела и у нас. Кельо мнє познате, то першираз же у нашим Еґзархату жени постали члени Церковного одбору. Пре тото сом окреме щешлїви, бо жени рижни подїї и ситуациї у живоце знаю и можу злєпшац, прикрашиц... Прето думам же тото будзе позитивна ствар за парохию Святого Владимира. Познєйше ше вибере предсидателя, заменїка и да ше задлуженя и обовязки и другим членом. Члени Церковного одбору ше заклїнаю на вирносц Церкви, алє зоз тим пребераю и обовязку служиц Церкви и парохиї. – Двоме члени, Михайло и Дмитро Юрчук, були и у прешлим Одборе и сцели остац и далєй при Церкви, бо

су єй вирни, як и други члени нового Одбору. Таких людзох нєт вельо, алє су драгоцини, цо нас опомина же бизме их чували и уважовали. Шицки вони церкву Святого Владимира чувствую як свою и так ше о нєй и стараю – наглашел о. Иґор Вовк. Конситутивна схад зка нового Церковного одбору би ма ла буц отримана у марцу и теди ше буд зе знац хто предсидатель и заменїк Одбору, як и касир и туторе церкви. А. Лендєр

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРЕСЛАВА 125-РОЧНЇЦИ ШЕСТРОХ СЛУЖЕБНЇЦОХ Шестри Служебнїци 2017. року означую 125 роки од снованя, а ювилей будзе святочно означени на дзень покровителя Провинциї св. Осифа – 19. марца у Руским Керестуре. Ше стри з тей нагоди буду мац тродньову обнову, а шицких вирних поволую 19. марца на благодарну Архиєрейску Службу у катедралней церкви св. оца Миколая на 10 год зин. Окрем нашого владики Георгия, поволани ище троме владикове, ґенерална настоятелька з Риму и велї други го сци и добродїє. Буд зе шпивац домашнї хор Дома култури и катедра ли св. оца Миколая.

КАЛЕНДАР ПОДЇЙОХ

ДУХОВНА ОБНОВА У ПОСЦЕ З нагоди пририхтованя за Вельку ноц, у парохиї у Руским Керестуре, будзе Духовна обнова од 8. марца, и каждей стреди надалєй у парохийним Каритасу. Викладаня за духовне преглїбенє и пририхтованє за швето за шицких заинтересованих будзе тримац парох о. Михайло Малацко. 10. МАРЕЦ 2017.

Монахинї поволую шицких подзековац Господу Богу за дар котри за Церкву шестри Служебнїци и шицки шестри цо жили и служели на тих просторох. Най тота заєднїцка молитва будзе нашенє за нови и щири поволаня. У цер кви од 10. по 18. ма рец пред вечар шу Службу Божу на 17,15 год зин буд зе дзе вят нї ца до св. Оси фа по на ми ре ню шиц ких фа ме ли й ох ке ре стур скей па рохиї. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 17. фебруара после краткей и чежкей хороти занавше нас зохабел наш мили муж, оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 3. марца 2017. року занавше нас зохабела после длугей и чежкей хороти моя мила шестра

ФЕМКА ВИСЛАВСКИ народзена Надь ИШТВАН БОЖOKИ (1943–2017) (1943–2017) з Руского Керестура, а длуго жила у Карлсрухе (Нємецка) Нємецкей дзе була и похована Вично ожалосцени супруга Хеле- Ожалосцена шестра Мелана Фейса на, син Ґабор зоз фамелию, и син зоз Коцура зоз дзецми Мижом и НаМихал зоз фамелию тку зоз єй фамелию Най спочива у мире Божим! Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому шовґрови

ИШТВАН БОЖОКИ (1943–2017) Карлсрухе (Нємецка) Од Рацовей, Нотовей и Барновей фамелиї Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. марца наполнєли ше шейсц мешаци як вецей нє з нами наш мили брат

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 3. марца, после краткей, чеж- Дня 19. фебруара 2017. року прекей хороти, занавше нас зохабела стало дуркац шерцо милому сумоя мила шестра пругови и оцови

ФЕМКА ВИСЛАВСКИ народзена Надь (1943–2017) МИХАЙЛО БОДЯНЕЦ Ожалосцени брат Юлин, андя На(1937–2017) тала зоз дзецми Янком и Тереску з Дюрдьова и їх фамелиями Супруга Пава и син Микола Похована є у Нємецкей Спочивай и мире Божим! Най спочива у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. фебруара 2017. року нас зохабел шовґор

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 19. фебруара 2017. року занавше нас зохабел оцец и дїдо

ЯНКО ЮГАС МИХАЙЛО БОДЯНЕЦ (1955–2016) МИХАЙЛО БОДЯНЕЦ (1937–2017) з Дюрдьова (1937–2017) з Дюрдьова З любову и почитованьом памятз Дюрдьова Син Любомир, нєвеста Криста, ку на ньго чуваю шестри Фемка з Влада, Дюра и Славко Уйфалуунукове Дарко и Микола мужом и дзецми и Марча зоз шово Спочивай и мире Божим! дзецми Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. марца наполня ше пейц жалосни роки

Дня 12. марца наполня ше штири жалосни роки

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. априла 2017. року наполня ше три роки як нас занавше зохабела

як нас занавше зохабели нашо мили родичи

МАҐДАЛЕНА НЯРАДИ ДЮРА НЯРАДИ народзена Виславски (1926–2012) (1926–2013) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту вично чуваю син Яким и дзивка Меланка зоз фамелиями НА ЗДОГАДОВАНЄ

ДЮРА МОЛНАР (9. VI 1928 – 8. III 1999) з Дюрдьова Час преходзи, а Ваша мила подоба остава у наших шерцох. Памятку на Вас чуваю дзивка Геленка зоз фамелию и син Звонко зоз фамелию

28 РУСКЕ СЛОВО

СЕРАФИНА СОПКА народзена Пап (1941–2014) з Кули Памятку на єй любов и доброту навики чува супруг Владимир и син Звонимир зоз фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. марца 2017. року наполнюю ше седем роки як нє з нами наша мила супруга, мац и баба

НАТАЛИЯ НОВТА народзена Сеґеди (1943–2010) Памятку на єй любов и доброту навики чуваю супруг Янко, дзивки Весна и Таня, жецове Любо и Михал и унуки Владко, Мижо, Давид и Павле Спочивай у мире Божим!

10. МАРЕЦ 2017.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милому оцови, швекрови и дїдови

ЙОВҐЕН ЗАГОРЯНСКИ (1934–2017) з Коцура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милому братови и бачикови

ЙОВҐЕН ЗАГОРЯНСКИ (1934–2017) з Коцура

Од сина Любомира, нєвести Геленки и унукох Педї и Желька Спочивай у мире Божим!

Од брата Юлина зоз супругу Марчу и їх дзецох Валентинки и Владислава зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. фебруара 2017. року преселєл ше до вичносци мой мили и єдини дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Почитованому сватови

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. марца 2017. року наполнєли ше осем смутни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац, швекра и баба

ЙОВҐЕН ЗАГОРЯНСКИ (1934–2017) з Коцура Охабели сце ме нєпорихтаного на Ваш одход. Чежко ше мирим з спознаньом же час так швидко прелєцел, а анї сом ше вас нє налюбел. Дзекуєм Вам за шицки хвильки хтори зме вєдно препровадзели, за вашу любов, потримовку и поцешеня. Най Вам будзе вични мир и спокой медзи Ангелами. „Нолє дїду поце, Нєбесни дзвери ше Вам отворели, чекаю Вас там Вашо наймилши же би сце ше их там конєчно налюбели” Навики ожалосцени унук Роберт з маму Марию

ЙОВҐЕН ЗАГОРЯНСКИ з Коцура Памятку на Вас и Вашу доброту будземе навики чувац. Сваха Ксения Хринова зоз дзивку Олесю и єй мужом Яношом Футо и їх дзецми Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше два роки як ме зохабел мой мили супруг

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. марца наполнєли ше два жалосни роки як нас зохабела дзивка и мац дзецом

ЯНКО РАЦ (1939–2014) Час преходзи, а боль вше векши. Твою любов и доброту будзем чувац у шерцу як памятку Супруга Ружа Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. марца 2017. року наполня ше седем смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, брат, уйко, бачи и жец

ВЛАДИМИР ТАМАШ (4. IV 1949 – 18. III 2010) з Нового Саду Памятку навики буду чувац у своїх шерцох твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

10. МАРЕЦ 2017.

ИРИНА ТИРКАЙЛА народзена Надь (1954–2009) Найкрасши памятки на час препровадзени зоз Тобу навики будземе чувац у своїх шерцох. Твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

ЗДЕНКА ЧОЛАКОВ народзена Турински (1965–2015) з Нового Саду Памятку на ню чуваю дзивка Катарина, син Мирослав, мац Мелана и оцец Мирослав Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. марца 2017. року наполня ше 12 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. марца наполнєл ше жалосни рок як нас занавше зохабел наш мили брат и кум

ЯКИМ ЧИЗМАР (1935–2005) з Кули Памятку на його доброту и пожертвовносц чуваю супруга Леона, дзивка Славка, син Саша, жец Желько, нєвеста Александра, унуки Марко и Никола Най спочива у мире Божим!

МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура Найкрасши памятки на його любов и доброту буду чувац шестра Леона зоз дзецми Славку и Сашом зоз їх фамелиями Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 1. марца, у своїм 90. року, занавше нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. марца наполня ше 40 днї як ме занавше зохабел мой супруг

ИРИНА КОЧИШ (18. XII 1927 – 1. III 2017) з Руского Керестура Най спочива у мире Божим! Дзивка Ярослава, унук Владимир зоз фамелию и унука Терезия зоз фамелию

ЯНКО ДУДАШ – ДАНКОВ (1942–2017) з Руского Керестура Одпутовал на драгу зоз хторей ше нїґда вецей нє враци дому. Спочивай у мире Божим! Твоя супруга Мелания

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. марца наполня ше 40 днї як вецей нє з нами наш мили оцец и швекор

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. марца наполня ше 40 днї як ме заохабел мой мили оцец

ЯНКО ДУДАШ – ДАНКОВ (1942–2017) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю його мила дзивка Славка и жец Душко Най спочива у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 13. марца наполня ше 40 днї як вецей нє з нами наш мили дїдо

ЯНКО ДУДАШ – ДАНКОВ (1942–2017) з Руского Керестура Памятку на ньго чува його мила дзивка Веселка Най спочива у мире Божим и най го ангели чуваю! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЯНКО ДУДАШ – ДАНКОВ (1942–2017) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чуваю його любени и єдини унуки Душан и Иґор Най спочива у мире Божим и най го ангели чуваю!

30 РУСКЕ СЛОВО

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „KOLOSEUM GRADNJA” DOO, Нови Сад, Житна площа число 7, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта комплекса станїци за обезпечованє зоз горивом поверхносци П” Державна драга IБ ряду 21 Рума – Нови Сад, на катастерскей парцели число 4310/1, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РОЗПИСАНИ ПОКРАЇНСКИ КОНКУРСИ Покраїнски секретарият за културу, явне инфоморванє и одношеня зоз вирскима заєднїцами розписал 1. КОНКУРС за софинансованє проєктох зоз обласци явного информованя чувствительних ґрупох у 2017. року, конкурс наменєни медийом хтори обявюю информациї на знаковним язику лєбо Брайовим писме, лєбо на други способ, хтори оможлївює же би витворели право у явним информованю. Средства хтори ше розподзелює 2.500.000,00 динари. 2. КОНКУРС за софинансованє проєктох продукциї медийним змистох зоз обласци явного информованя у 2017. року. Средства хтори ше розпод зелюю 52. 200.000,00 динари. 1) медийни змисти на сербским язику 46.000.000,00 динари за приватни подприємства опредзелєно 43.000.000,00 динари, а за нєвладово орґанизациї 3.000.000,00 динари. 2) медийни змисти на язикох националних меншинох 6.200.000,00 динари, за приватни подприємства опредзелєно 4.200.000,00 динари а за нєвладово орґанизациї 2.000.000,00 динари. 3. КОНКУРС за унапредзенє професийних стандардох у 2017. року. Средства хтори ше розпод зелює 1.500.000,00 динари. Найменши средства хтори мож одобриц по проєкту виноша 100.000,00 динари, а найвекши срадства по проєкту 750.000,00 динари. 4. КОНКУРС за стимулованє явного информованя на сербским язику у жемох у окруженю у 2017. року. Средства хтори ше розподзелює 6.000.000,00 динари. Конкурс тирваю 30 днї од дня обявйованя, односно по 31. марец 2017. року. За шицки конкурси: Прияви (Образац 1 и Образац 2) ше пребераю зоз сайта Покраїнского секретарияту www.kultura.vojvodina.gov.rs и подноша зоз порядну пошту у 3 прикладнїкох, а другу обовязну докуменатцию ше посила у 1 прикладнїку, на адресу: Покраїнски секретарият за културу, явне инфоморванє и одношеня зоз вирскима заєднїцами, Булевар Михайла Пупина 16, 21 000 Нови Сад, муши ше наглашиц на хтори ше Конкурс одноши. Окрем наведзеного учашнїки конкурса муша конкурсну прияву (Образац 1 и Образац 2) пошлю и зоз електронску пошту на адресу mediji.psinf@gmail.com. Конкурсни материял ше нє враца. Ришенє о додзельованє средствох по розписаним конкурсу будзе обявене на интернет боку Покраїнского секретрията: www.kultura.vojvodina.gov.rs. Додатни информациї мож достац роботнима днями од 11 до 14 годзин, на телефони 021/487-4271 и 021/487-4274.

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох зоз неопрен-ґуму, процив витру и жими, галайку и праху. Правиме и кладземе ролетни и гармониково дзвери. Обявиц ше на телефони� 025/5827-710, лєбо 060/5088-433 ***

ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/10241-14. *** ОГРИВА! Предавам пелет, брикет, углє Бановичи и древо у палетох. Обявиц ше на число 064/26-83-862 (Руски Керестур). 10. МАРЕЦ 2017.

* дзе цо будзе *

У КЕРЕСТУРЕ ПРЕМИЄРА МЛА ДЕЖСКЕЙ ПРЕДСТАВИ На соботу, 11. марца, Младежска ґрупа Драмского студия „АРТ” Домa култури Руски Керестур премиєрно одбави представу, комедию М. Камoлeтия „Боинґ-Боинґ”, у режиї Владимира Надя Ачима. Премиєра будзе на 19,30 годзин у Велькей сали Домa култури, а уход 200 динари. ***

ОСМОМАРЦОВСКИ КОНЦЕРТ У ДЮРДЬОВЕ

На соботу, 11. марца 2017. року, у просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове на 16 годзин будзе отримани традицийни Осмомарцовски концерт з нагоди Дня женох. На концерту буду участвовац младши члени Дружтва, школяре зоз дюрдьовскей основней школи, Дзецинскей заградки и госцински з Руского културного Центра з Нового Саду и дзеци котри виучую руски язик у ґосподїнскей основней школи. Городска управа за защиту жи вот но го штред ку на осно ви члена 29. Закона о преценьованю вплї ву на жи вот ни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню зоз хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2039_02 НС_Нови_Сад_Йована_Дучича” Ношитель проєкта „VIP MOBILE” д.о.о., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж, поднєсол вимогу за даванє согласно сци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2039_02 НС_Но ви_Сад_Йована_Дучича”, у улїци

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „N-COPY” d.o.o., Нови Сад, Ґаврила Принципа число 22, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошореня-Роботня за рефабрикованє одрутних тонер касетох за ласерски друковачи – Маґазионованє и третман нєопасних одртукох” у улїци Ґаврила Принципа число 22, на катастерскей парцели число 7737/11, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню зоз хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта комплекса станїци за обезпечованє зоз горивом (ССҐ) „Нови Сад 3” поверхносци П” у Улїци братох Рибникар, на катастерских парцелох чс. 7804/2, 7804/3, 7804/1 и 7805, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта АД „Нафтна индустрия Сербиї” Нови Сад, улїца Народного фронта 12 Ношитель проєкта АД „Нафтна ндустрия Сербиї” Нови Сад, улїца Народного фронта 12, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта комплекса станїци за обезпечованє зоз горивом (ССҐ) „Нови Сад 3” поверхносци П” у Улїци братох Рибникар, на катастерских парцелох чс. 7804/2, 7804/3, 7804/1 и 7805, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 2. марца 2017. року принєсла ришенє число VI-501-851/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Булевар Йована Дучича 13, на ката стер скей пар це ли чи сло 7770/15 К.О.Нови Сад I, Город Нови Сад. По сле запровадзеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 1. марца 2017. року принєсла ришенє число VI-501-727/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

10. МАРЕЦ 2017.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню зоз хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов обєкта комплекса станїци за обезпечованє зоз горивом (ССҐ) „Нови Сад 11” поверхносци П” на углє Булевар цара Лазара и улїци Подчоричка, на катастерских парцелох чс. 3922/15 и 3922/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта АД „Нафтна индустрия Сербиї” Нови Сад, улїца Народного фронта 12 Ношитель проєкта АД „Нафтна ндустрия Сербиї” Нови Сад, улїца Народного фронта 12, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Ви-

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „UNIOM-MEDIC” DOO, Нови Сад, Архимандрита Йована Раїча число 2, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукция (секундарне пакованє) фармацеутских продуктох, у прижемю (у пиньвици) квартельно-роботним будинку (обєкт означени числом 1у лїстини нєрухомосци)” улїца Архимандрита Йована Раїча число 2, на катастерскей парцели число 8987, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

будов обєкта комплекса станїци за обезпечованє зоз горивом (ССҐ) „Нови Сад 11” поверхносци П” на углє Булевар цара Лазара и улїци Подчоричка, на катастерских парцелох чс. 3922/15 и 3922/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 2. марца 2017. року принєсла ришенє число VI-501-848/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

OБВИСЦЕНЄ

О принєшеним ришеню о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, Ношитель проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол тому орчану вимогу за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних одруткох” у Новим Садзе, у улїци Приморска число 86, на катастерскей парцели число 385/1 КО Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. фебруара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-12/17 о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя.

РУСКЕ СЛОВО 31

СПОРТ ФК „ИСКРА”

ВИДНО РОЗЛИКУ ДВОХ ЛИҐОХ ФК „Младосц” (Бачки Ярок) – ФК „Искра” 4:0 (3:0)

ИСКРА: Ступар, Барович, Дрляча, Юшкович, Колє- свою шансу глєдали у процивнападох. Медзитим, таке басар, Ваяґич, Ери, Малацко Николич, Дамян Ґубаш, виско оможлївело же би бависко фодбалерох Младосци, од ноги до ноги, и до двацетей минути мало резултат 3:0 за Сердар. До бависка вошли: Филеп, Дамир Ґубаш, Иван, Ма- домашнїх. Аж теди фодбалере Искри похопели же ше муша дакус отвориц и пробовац бавиц, як кед би процивнїк лїк, Дукич и Сакач. Фодбалере Искри всоботу госцовали у Бачким Ярку дзе була екипа котра ше змага на истим уровню як и Искра. Од тей хвильки и змаганє постало ровноих дочекала екипа котра прешвечлїво правнєйше, а домашнї вецей нє уходна першим месце у Войводянскей лиКОГУЦИКИ ИСКРИ ДОБРИ зели до шансох. ґи и главни фаворит за уход до СербУ СВОЄЙ ЛИҐИ Други полчас Искра такой почала скей лиґи. Нїхто нє очековал же бавиц як и у другей часци першого Искра ту може победзиц лєбо одбаЗакончена и Мини макси лиґа у фод- полчасу, та на обидвох бокох було виц нєришено, та фодбалере зоз Коцура могли одбавиц без прициску и балу котра ше тей жими отримала у красни акциї и даскельо шанси за ґол. Центру за физичну културу „Драґо Фодбалере Младосци єдну свою шануказац ше у найлєпшим шветлє. су и вихасновали, та ше змаганє заОд початку було обачлїве же до- Йовович” у Вербаше. У Лиґи бавели и пионире ФК кончело зоз резултатом 4:0. машнї вельо порихтанши, окреме на „Искра” и зазначели добри резултат. Резултат 4:0 можебуц и превисоки физичним уровню. Искра до змаганя Старши пионире, ґенерация 2006, вошла можебуц и зоз кус вецей ре- завжали високе друге место у конкурен- за указане бависко, а так дума и треспекту ґу процивнїкови як цо би то циї седем екипох, а когуцики, ґенера- нер Искри Здравко Бабич, котри задотребало. Понеже було ясне же ше у ция 2008/09, у конкуренциї дзевец еки- вольни зоз бависком и закладаньом фодбалерох своєй екипи. беганю нє можу ровнац зоз домашнї- пох завжали штварте место. З. Колєсар ма, Коцурци ше поцагли назадок и

ПРИРИХТOВАНЯ ФК „БАЧКА”

ФК „ИСКРА”

ФИНАЛИЗОВАНЄ ФОРМИ

СТАДИОН ПОРИХТАНИ ДОЧЕКА ПЕРШЕНСТВО

Пририхтованя ФК „Бачка 1923” при концу. По початок першенства маю ище два приятельски змаганя. Остатнє будзе на нєдзелю, 12. марца у Вилове зоз ФК „Обиличом” котри у лиґи нїжей. Змаганє будзе ґенерална проба пред першенством. Заплановане и витворене же би на почату пририхтованя були орґанизовани змаганя з екипами хтори у висших лиґох, та и у пиятим и шестим по шоре було з клубами з Войводянскей лиґи. Бачка од ФК „ЖСК” Жабель и ФК „Кабел” Нови Сад страцела 2:0, а победзели ФК „Єдинство” з Руменки 1:0. Потераз, як гварел Ґоран Андєлкович тренер першого тима Бачки, шицко идзе як плановане, гоч бавяче слабше тренираю пре приватни обовязки, алє то так у аматерским фодбалу. – Потераз добре бавели, були солидни, релативно сом задовольни, бо сом свидоми же можу и лєпше бавиц. На нєдзе-

32 РУСКЕ СЛОВО

лю маме финиш на котрим будземе робиц на финализованю бависка, та плануєме же би на терен вишла наймоцнєйша екипа котра потераз нє мала нагоди бавиц у прешлих змаганьох – гварел тренер Ґоран Андєлкович. На каждим змаганю циль победзиц, а стратеґию бавеня буду орґанизовац по потреби и характеристики процивнїцкого тиму. Перспектива то пласованє до висшей лиґи, алє того року реалне же би ше затримали у тим ранґу у горнєй часци табели. У найгоршим случаю, як то охарактеризовал теренер Андєлкович, останю безпечни на положеню котре обезпечели на концу єшеньскей часци кола, як шестопласовани медзи шеснац клубами у Новосадскей лиґи. Гоч им лєпше пласовани нє сцекаю вельо боди. Першенство почина 18. и 19. марца. Теди на своїм стадиону Бачка будзе бавиц зоз ОФК „Сириґ” зоз Сириґу. С. Саламун

Красна хвиля, яка була прешлого тижня, випатра шицких порушала и вигнала зоз обисца. Таку хвилю вихасновало руководство ФК „Искри” и дало ше до роботи коло ушорйованя стадиону. Главна робота и инвестиция тей яри, а вироятно и того року, кед у питаню стадион ФК „Искри” то монтиранє нових трибинох. Тот проєкт у цеку виробка и пошвидко руша и роботи. Кед уж сцигню нови трибини шор би бул же би и шицко около було ушорене.

Почала ше шориц хижка у котрей ше предаваю уходнїци и за тераз заменєни кров и черепи. Тиж так, положени красни камени чоп, офарбени ґоли и циви за ґолом и на огради, дражки, ґарадичи як и лавки за резерних бавячох. Терен ровнєйши понеже го пошулькали и коло зоблєкальньох посадзени ружи. До початку першенства плановане добудовац хижку у котрей ше буду тримац рижни реквизити и пременїц дрот за ґолом. З. Колєсар 10. МАРЕЦ 2017.

СПОРТ ПРЕД ПОЧАТКОМ ЯРНЄЙ ЧАСЦИ ПЕРШЕНСТВА

НЄРИШЕНО И ЄДНА ПОБИДА РУСИНА У двох пририхтуюцих приятельских змаганьох концом фебруара керестурски „Русин” зазначел єден нєришени резултат и єдну побиду. Всоботу, 25. фебруара, „Русин” на своїм Ярашу з екипу „Младосц-радосц” зоз Србобрану бавел нєришено 3:3, а ґоли на тим змаганю за „Русин” дали Борис Орос два и єден Неманя Тешович. У нєдзельовим змаганю, на госцованю у Кули „Русин” победзел домашнї истомени ФК зоз 3:2. Ґоли за „Русин” дали Давид Катона, Ненад Кончар и Иґор Грнчяр. – Задовольни зме зк чечу пририхтованя. Тренинґи ше отримує штири раз тижньово. Одбавели зме штири контролни змаганя. Резултати нам, з тей нагоди, нє важни, алє квалитет екипи. Затераз ше указали добре и стандардни ОСТАТНЄ ПРИРИХТУЮЦЕ ЗМАГАНЄ

УСПИШНА „ҐЕНЕРАЛКА”

ФК „Русин” – ФК „Червинка” 6:3 Стадион ФК „Русин”, патрачох 100, судия: Чапко (Руски Керестур) Ґоли за Русин дали: Б. Бранкович 3, Катона 2, Кончар 1. РУСИН: Ж. Орос, Гарди, Ивич, Кончар, Грнчяр, Павлович, Будински, Тешович, Катона, Б. Бранкович, Б. Орос. Бавели ище: Филип Тома, Голик, Орсаґ, Чизмар, Я. Кулич, Фаркаш, С. Кочиш и Матей Саянкович. Внєдзелю у Руским Керестуре, по диджу фодбалере Русина цалком надбавели фодбалерох Червинки. Навиячох Русина приємно нєсподзивало число русинових фодбалерох. Полна лавочка, а на терену як кед би було вецей Русиновцох, як Червинчанох. У екипи ше зявели и млади фодбалере Филип Тома, Матей Саянкович и Стефан Кочиш, алє и искусни Русиновци, 10. МАРЕЦ 2017.

Янко Кулич и Петро Фаркаш. Таке дацо пред „ґенералку” наявйовал и тренер Русина Златко Саянкович. Пред нєдзельовим змаганьом ше дознало же нїхто од бавячох нє напущел екипу. У пририхтованьох за нову, ярню сезону, Русин одбавел тоти контролни змаганя: Русин – Кула 1:3, Русин – Младосц (Србобран) 3:3, Кула – Русин 2:3, Русин – Текстилац 0:1 и Русин – Червинка 6:3. З оглядом на нєдзельову „ґенералку„ мож обчековац добри старт Русина у ярнєй полусезони и добри резултати. Старт у подручней фодбалскей лиґи Зомбор – Б. Паланка почина на нєдзелю. Русин перше змаганє ярнєй полусезони бави у Б. Паланки процив ФК „Крила Країни”. Змаганє почина на 14,30 годзин. В. Сеґеди

першотимци и нови бавяче. Очекуєме же форма помали придзе на свойо место на початку першенствених змаганьох и же Русин будзе бавиц добре – гварел Борис Шайтош, член управи Клубу. А. П.

РУСКИ КЕРЕСТУР

У ГАЛИ ШЕ ПРИРИХТУЄ ПРОСТОР ЗА СТОЛНОТЕНИСЕРОХ

На инициятиву предсидателя Спортского дружтва „Русин” и тренера у Столнотенисерским клубу „Русин” Драґана Ковачевича, а у поради з Месну заєднїцу Руски Керестур, прешлого тижня у Спортскей гали почало пририхтованє простору за тренинґи столнотенисерох – членох Клубу, як и рекреативцох. Понеже простория под трибинами, дзе предвидзена ґуґларня, празна и нє хаснує ше ю за даяки намени, порадзене же би ше ю пририхтало за потреби столнотенисерох. Як гварел Ковачевич, шицки роботи на пририхтованю тей сали буду поробени добродзечнє, та так керестурска „Електромонтажа” там по-

кладла неонске ошвиценє и другу електричну инсталацию, а ошвиценє достате од Школи „Петро Кузмяк”, понеже го вона вецей нє хаснує. На добродзечней основи керестурски майстрове-маляре обиля просторию, а линолеум, як подлога на бетон, будзе купени з прилогох столнотенисерох-рекреативцох. СТК „Русин” тренира и свойо службени змаганя бави у парохийней виронаучней сали, так же тренинґи и рекреативне бавенє столного тенису буду у новим просторе у Гали, а пре одредзени стандарди, змаганя ше вироятно и далєй будзе бавиц у виронаучней сали. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ НАША ТЕМА: СБ „ЯШИ БАКОВА” ПО ШЛЇДУ БАВИСКОХ „РУСКОГО СЛОВА”

ОД РОЧНОГО СТРЕТНУЦА, ПО 13 Пише: ТУРНИРИ У СЕЗОНИ Александар ПАЛАНЧАНИН Концом прешлого року у Дюрдьове означени 25 роки од перших Спортских бавискох „Яша Баков”. Пeрши бависка под тим меном отримани 1. авґуста 1992. року у Коцуре. Одбавени були турнири у малим фодбалу и шаху. Од 1970. року до того часу то були спортски бависка НВУ „Руске слово”. Причина прецо ше их престало орґанизовац под меном нашей видавательней хижи, здогадуюци ше тих часох, углавним пре тедишнї политични обставини и подли економски стан у держави хтора ше розпадла

Д

авного 1970. року, на спортских бокох „Руского слова” дакедишнї новинар и редактор Юлиян Каменїцки написал текст под насловом „Хто освої погар „Руского слова” у хторим медзи иншим пише: „Внєдзелю (28. юния 1970. року) ше у Руским Керестуре зишли представителє рускей фодбалскей репрезентациї Срима, СД „Славия” з Нового Орахова, СД „Искра” з Коцура и СД „Русин” з Руского Керестура. З тей нагоди прилапени пропозициї турнира, котри орґанизовани под покровительством „Руского слова”з Нового Саду, а у орґанизациї СД „Русин”з Орґанизацийни одбор СБ „Руске слово” Руского Керестура. Тиж вицагнути презентацию Сриму зоз резултатом 4:0 (1:0). Важне нади пари же хто з ким бави. Так на соботу (4. юлия) на 15 годзин ше стретню фод- помнуц же змаганя успишно судзели Юлин Чакан и балере керестурского Русина и ораховскей Славиї, а на Йосип Сабо зоз Кули и Никола Родич зоз Липару. Найвецей ґоли дал Стоїлькович, бавяч Славиї з Ново17 годзин бави репрезентация Срима и коцурска Искра. Внєдзелю (5. юлия) на 15 годзин буду борби за треце и го Орахова, а ґолман Русина, Томислав Регак, преглашештварте место, а на 17 годзин финалне змаганє... На ни за найлєпшого чувара ґолу, бо нє достал анї єден ґол. нєдзельовей схадзки заключене же би ше каждого року Перши погар бавискох и припознаня найлєпшей екипи и отримовал турнир на котрим би ше стретали фодбал- поєдинцом на шветочносци уручел тедишнї директор НВУ „Руске слово” Микола Москаль. ски екипи з наших местох – писал Юлиян Каменїцки. Так закончена перша спортска манифестация хтора була отримана у рамикох означованя стриберного ювилея ПЕРШИ ТРОФЕЙ ОСВОЄЛ РУСИН „Руского слова” и нашого фестивала „Червена ружа 70”. Фодбалски турнир орґанизовани на чесц 25-рочнїци Була упишна, бо шицко цо ше жадало на тим турнире, „Руского слова”, а отворел го редактор спортскей рубри- витворене – „же би ше спортисти з наших валалох раз ки Микола Каменїцки. През два днї, як призначене у рочнє стретали, же би ше упознали, сприятелєли, науче„Руским слове”, на Ярашу штири екипи одмерали свойо ли койцо єдни од других, ширели братство и єдинство, а моци и схопносци. Кажда екипа бавела анґажовано, а з часом у каждим валалє преширели спортски традициї патраче мали нагоду видзиц квалитетни и красни фод- и утвердзели фундамент физичней култури”, заключел бал. Указани рижни стили бависка, тактики, добри ин- на концу Юлиян Каменїцки. дивидуални бависка, ґолмански охрани и ефектни ґоли. ИДЕЯ БАВИСКОХ ОТРИМАНА ДВАЦЕЦ РОКИ Оценєне же турнир бул успишни, гоч финални змаганя дакус погубела хвиля, бо внєдзелю цали дзень падал – З часом ше преширйовало спорти у хторих ше змагадиждж. Перше место на турнире завжала екипа Русина, друге ли нашо спортисти. Оформйовали ше клуби по наших место освоєла екипа репрезентациї Сриму, треца була местох, та ше прето звекшовало число. Найпоряднєйши ораховска Славия, а штварта Искра з Коцура. У змагань- спорт бул шах, потим мали фодбал и фодбал, спортски ох за треце и штварте место Славия победзела Искру зоз риболов. Домашнї турнирох були, так повесц, шицки резултатом 6:3 (2:2), а у финалним Русин победзел ре- нашо места. З тим основна идея бавискох, зблїжованє

34 РУСКЕ СЛОВО

10. MАРЕЦ 2017.

СПОРТ зултати були важни, алє нє найважнєйнаших спортистох, друженє, упознаванє ши. Главне було друженє, а часто ше и, теди барз значне, ширенє братства и случовало, як и тераз, же на турнирох єдинства, було сполнєте – гварел Микола участвую и други народи и народносци. Кучмаш, дакедишнї роботнїк НВУ „Руске – У маю 1992. року на инициятиву слово”, орґанизатор бавискох и вельки Дюри Лїкара, Здравка Бабича, Звонка шахиста. Ерделя... спортистох и дїячох у спорту, Дзевяти Спортски бависка „Руского зишли зме ше у Ремеселнїцким доме у слова” отримани 1980. року. У наших Руским Керестуре. Пред тим зме вельо новнох призначене же орґанизацийни одраз бешедовали о спортских бавискох, а бор бавискох на своєй схадзки отриманей жаданє нам шицким було же би ше их нє 27. юния у Новим Садзе одредзел термипретаговало. Мушим надпомнуц же ше ни и домашнїх турнирох. У Миклошевпред тим, два-три роки так повесц, анї цох бул турнир у штреляцтве; змаганя у нє отримовало бависка. Таки були часи, малим фодбалу, фодбалу, столним тенису а мушим припознац же ше нїхто анї нє и спортским риболове отримани у Руоздзивал по питаню орґанизациї спортским Керестуре; у рукомету турнир бул у ских бавискох. Часто ше случовало же Коцуре. ше отримал лєм турнир у шаху, дзекуюТурнир у шаху у женскей и пионирскей ци шахистом у СД „Русин” и Миколи конкуренциї отримани 29. юния у ПеКучмаша. Но, потримовку зме теди дотровцох. Истого дня кед бул отримовани Янко Хома стали од шицких спортских ентузияФестивал „Петровски дзвон”. Змагали ше стох и розумлїво тедишнєй привредней штири екипи, а перше место освоєл ШК „Войводина” з Нового Саду (у женскей конкуренциї) хто- и иншей инфраструктури у Руским Керестуре – гварел Янри освоєли шицки 6 поени. У пионирскей конкуренциї ше ко Хома, хтори теди бул предсидатель СД „Русин”, а позмагали три екипи, а найлєпши бул ШК „Огньогашец” з знєйше и директор школи у Руским Керестуре. Под новим меном – „Яша Баков” почали нови часи баПетровцох, хтори освоєл штири поени. Награди найлєпшим екипом и поєдинцом награди уручел Микола Куч- вискох. Нови ентузиязем допринєсол же би бависка достамаш, хтори теди бул секретар Орґанизацийного одбору Спортских бавискох „Руского слова”. Так було по 1988. рок кед нє отримани Спортски бависка и ушлїдзел зацих на наших спортских теренох хтори тирвал штири роки. НОВИ МОЦИ Пре тедишнї чежки обставини початни ентузиязем окляпнул. Нову инициятиву порушали ентузиясти повязани зоз Спортским дружтвом „Русин” зоз Руского Керестура. Зоз исту идею же би ше шицки Руснаци хтори прихильни ґу спорту и виказованю своїх схопносцох и на тот способ зблїжовали, упознавали и дружели. Ре-

КОНКУРС ЗА ДОМАШНЇХ – Спортски бависка „Руского слова” були популарни нє лєм медзи нами, Руснацами, алє и ширше. Кед були у своїм зениту, хто будзе домашнї турнира, ше виберало так же ше заинтересовани мушели явиц на конкурс хтори розписовал Орґанизацийни одбор СБ. Потим, мушим надпомнуц же од кеди ше почало отримовац Бависка було два спортски дисциплини – фодбал и шах. З роками ше звекшовало дисциплини до конца, по 1987. рок, кед отримани остатнї, було 6–7. З оглядом на тото же я бул найвецей задлужени за турнири у шаху, случовало ше же на турнире участвовали вецей як 100 шахисти. Тиж так домашнї турнирох часто були и места, як цо Канїжа, хтори нє маю вельо вязи зоз Руснацами. То гутори яки Бависка були популарни – гварел Микола Кучмаш

10. МАРЕЦ 2017.

Микола Кучмаш уручує награди

ли прикмети медзинародних бавискох. На нїх участвовали екипи зоз Словацкей, України. Число спортох на бавискох було вше векше, а госци були и еминентни и вельки клуби як цо бул Одобйкашски клуб „Войводина”, хтора бавела на наших бавискох дзекуюци тедишньому директорови Клуба Мирославови Виславскийови. Од теди по нєшка вельо того ше пременєло. Вшелїяк на лєпше. Кед слово о найвекшим успиху бавискох, наймасовнєйши були 1998. року. Теди отримани штернац турнири у дзевец спортских конарох, у шицких катеґорийох возросту и пола. Змагали ше седемсто учашнїки зоз двацец местох. Важне надпомнуц же бависка нє були претаргнути анї под час войни 1999. року. Початна идея за отримованє наших Спортских бавискох, ентузиязем и любов ґу спорту прежили и тоту спокусу. ■

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ И КОЦУРЕ

РОК LXXIII ЧИСЛО 10 (3723) НОВИ САД, 10. МАРЕЦ 2017.

ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ЖЕНОХ

■ ЖИВОТНЕ ИСКУСТВО ПАНЇМАТКИ ЄЛЕНИ МУДРОГО

зень женох, 8. марец означени Д у керестурскей дзецинскей заградки „Цицибан” ПУ „Бамби”, а уж по традициї, наймладши Керестурци, зоз своїма виховательками, пририхтали пригодни програми на хторих зоз шпиванками, рецитациями и танцами винчовали швето и даровали дарунки хтори сами виробели. И у сали Дома култури у Коцуре школяре нїзших класох ОШ „Братствo-єдинство” отримали програму з нагоди Дня женох. Учительки зоз школярами пририхтали вецей точки, а у остатнєй шицким женом повинчовали їх швето – 8. марец. А. М./З. К.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

П

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0173N

■ „РУЖОВА ЗАГРАДКА 2017”