ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ
У ШИДЗЕ ОТРИМАНА „СРИМСКА ЗАБИВАЧКА И КОЛБАСИЯДА”
РОК LXXIV ЧИСЛО 7 (3772) НОВИ САД, 16. ФЕБРУАР 2018.
уристично-привредна манифестация T „Сримска забивачка и колбасияда” отримана у Шидзе, а на нєй орґанизовани и ве-
■ РУСКЕ СЛОВЕЧКО: ПРИПОВЕДАМЕ О ЯЗИКУ
цей змаганя. Учашнїки ше змагали у швидким фаластованю швинї, а найлєпша була екипа „Митин млин” зоз Шиду. У змаганю хто найшвидше поє найвецей упечени колбаси було осем змагательох, а победзел Божидар Ковачевич з Биєлїни. У продукциї швижей колбаси, змагали ше 16 екипи, а перше место завжала екипа „Златна шайба” зоз Самобору. Отримане и змаганє за найлєпшу суху колбасу, а награду достал Момчило Лемаич зоз Шиду.
Манифестацию провадзели штанди на хторих ше предавало колбаси, шкварки и други продукти з меса, а манифестация закончена внєдзелю вечар на шветочней вечери дзе госцох забавял оркестер „Зоруле”.
Фото: Владимир Дїтко
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
Фото: В. Дїтко
ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
П
Фотоґрафия: 0680P
■ ПРОДУКЦИЯ ЖЕЛЄНЯВИ ЗОЗ ПЛАСТЕНЇКОХ И НА ПОЛЬО, И НА ПИЯЦ
КОЦОЧКИ У МОЗАЇКУ „КУЛТУРИ ПАМЕТАНЯ” Пише: Єлена ПЕРКОВИЧ, проєкт „Руски портал култури”
Новинарска асоцияция Руснацох (НАР) за осем роки свойого иснованя участвовала на вецей як 20 конкурсох од чого половка проєктох з хторима зме конкуровали достала потримовку, цо у статистичним смислу, солидни успих.
рускей заєднїци. На тот способ, и резултат проєкту „Руски портал култури” бул би лєм часточни.
Дзепоєдни мена уж блядню з нашого колективного паметаня. Мойо научене знанє, а и професийне искуство гвари, же у останїх сто рокох на тим простору у историПроєкти були розлични, мали добри приєм и у рускей и йним паметаню скапали мена велїх значних творительширшей заєднїци, цо нє значи же нє було зауваги и реак- ох и интелектуалцох лєм прето же заспали у єдней, а циї явносци, окреме на гевти котри ше нєпоштредно до- пребудзели ше у другей держави. У блїзкей прешлосци тикали рускей заєднїци. Проєктни тим НАР рационално мали зме ище єдну габу таких пременкох. Же бим була прилапює таки зауваги, яснєйша, питанє (мено бо вони нєкеди знаю буц Проєкт „Руски портал култури” ма за циль у тей споминам лєм як параинспиративни за глїбше диґму) глаши: дзе и коетапи призначиц 80 биоґрафиї особох котри зоз трим Руснацом єдного похопйованє поставених цильох. Як одвичательна звоїм анґажманом у остатнїх сто рокох допринє- дня будзе припадац посли у будованю рускей и ширшей заєднїци и то особа за проєкт „Руски ете са Агнета Бучко през шицки обласци живота портал култури” котри Папгаргаї? ище у фази реализациї, у Проєкт „Руски портал мено тиму и сотруднїкох кул ту ри” ма за ци ль у тей ета пи при значиц 80 биоґрафиї до чиєй компетенциї нє мам нїяки дилеми, жадам потолосо бох ко три зоз зво їм анґ а жма ном у остатнїх сто роковац дзепоєдни отворени питаня. Такой треба визначиц кох до при нє сли у бу до ва ню ру скей и ширшей заєднїци же циль проєкта нє правенє лїстини, алє бази податкох о и то през шиц ки об ла сци жи во та. Як цо замерковане, акособох хтори задлужели руску културу, а котра будзе доту ал ни спо соб фи нан со ва ня вон ка ин сти туцийного проступна цалому швету, 24 годзини дньово. Амбиция нє сто ру кул ту ри и у век шин скей и у мен шин ских заєднїбула направиц енциклопедию на диґиталней платформи, цох, фак тор ко три зна зо прец у пол дра ги реализацию алє указац же хтори то особи на котрих будовани истодо брей за дум ки, або, з дру го го бо ку, по три мац идею корийни и духовни континутет Руснацох у тей часци Патра у су щно сци нє ре флек тує яв ни ин те рес. Осемд зешат нонскей нїжини. биоґрафиї то найменєй осемдзешат боки по руски, осемУ бази податкох нашли ше биоґрафиї сонароднїкох ко- дзешат боки прекладу на сербски, виглєдованє интернет трим би по дзепоєдних нєшкайших критериюмох (дер- одреднїцох, начишлєни библиоґрафски єдинки. жавни гранїци, часова дистанца и подобне), можебуц ту нє требало буц место. Медзитим, векшина сучасней Прешвечена сом же тота база, „Руски портал култури”, ґенерациї (нє лєм рускей) забува же лєм пред сто рока- будзе коректна основа за каждого хто ше интересує за ми, простор на котрим тераз жиєме у державно политич- историю и културу рускей заєднїци, гоч такой надпоминим, та и културолоґийним смислу припадал Австро- нам же 80 биоґрафски єдинки по процени тима, лєм єдУгорскей, цо значи же значне число Руснацох теди жили на трецина од того цо би требало поробиц. Прето, отвоу истей держави. Кед ше ґу тому доложи и факт о про- рена поволанка за сотруднїцтво же би ше базу далєй свитительней мисиї грекокатолїцкей церкви, критерию- преширйовало (Опатриц у рубрики Култура и просвита ми за вибор биоґрафских єдинкох до бази податкох нє – Ред.) З тей нагоди жадам у мено проєктного тиму подупитни. Кед тото знаме, резон ше опера на становиско зековац шицким котри помогли на тим проєкту, насамже заобиходзенє особох котри дали доприношенє у по- предз зоз писаньом власних биоґрафских єдинкох, або з рушованю дефинованя националного идентитету Русна- написами о особох котри заслужую же би їх мено и цох у политичним и териториялним просторе уж спом- творчосц були зазначени як важна коцочка у руским монутей Австро-Угорскей з конца 19. и початку 20. вику би заїку „култури паметаня”. У мозаїку нє шицки коцочки було нєкоректне. И спрам заєднїци, бо би були вихабени златни, алє, заш лєм, кажда ма свою функционалну улофакти важни за ґенезу спомнутого процесу а и спрам гу у його цалосней композициї и естетики.■ особох, без огляду на їх националносц, котри уткали Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє свою енерґию и креативносц до будзеня и орґанизованя вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”
2 РУСКЕ СЛОВО
16. ФЕБРУАР 2018.
ЗМИСТ
УВОДНЇК Пише: Борис ВАРҐА, заменїк главного одвичательного редактора
■ Тижньовнїк 6–7. Водица и капацитети вирского туризма
■ Нашо места 8. Роботи жабельского ЯКП „Чистота” 10. Широка гуманитарна акция за Наташу Ґайдош
■ Економия 13. Продукция желєняви у Соту при Шидзе
■ Мозаїк 14–15. Нови албум „Крейзи Казансох”
■ Култура и просвита 16. Нови кнїжки: „Руснаци” Дюру Латяка
■ Руске словечко 20–21. Богатство мацеринского язика
■ Людзе, роки, живот 22–23. Наш госц: Михал Рац зоз Руского Керестура
■ Духовни живот 28–29. Подїї у вирским живоце наших парохийох
■ Информатор
30–35. Мали оглашки и In memoriam
■ Спорт 36. Вербаски ЦФК порихтани за спортску сезону Насловни бок: Продукция желєняви у пластенїкох Автор фотоґрафиї: Владимир Дїтко
ИНСТАНТ СЛАВА – САМИ СЕБЕ ЗА ЖИВОТА На сайту Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР – https://nar.org.rs/portfolio-item/edukacija/), у катеґориї „Нашо проєкти” – „Руски вертикали” – „Руски портал култури”, нєдавно ше зявел список вецей дзешатки менох и їх биоґрафийох по сербски. Окрем того же долу наведзена ище єдна катеґория – „Визначни Руснаци” и же у уводу пише хто и за чийо средства ше реализує тот проєкт, остава заш лєм нє цалком транспарентне и ясне по яких критериюмох тот список биоґрафийох направени, односно – як и хто го направел (комисия, поєдинци)? Тот список вошол и до фокусу стаємних колумнох, „Становиска”. О нїм у 5. чишлє „Руского слова” писал Мирон Джуня, а у тим реаґує Михал Рамач. Тема вироятно порушала Єлену Перкович, котра пише текст за колумну „Анатомия” (опать на 2. боку). Ширше патрено, случай „список” порушал єден проблем котри системно потрафя рускоязичну заєднїцу, окреме кед слово о визначованю и наградзованю. Перше – без ясних критериюмох грамоти у рускей заєднїци додзелюю велї. Национални совит Руснацох у двох габох так подзелєл припознаня, Дружтво за руски язик то роби частейше и масовнєйше, „Руске слово” з часу на час и без стаємних правилох. За младих було и припознанє „Най Руснак”... Кед слово о етики, на тим сайту такой пада до оч же два особи, котри наведзени як учашнїки тима на спомнутим проєкту, источашнє и на списку „Визначних Руснацох”. О синдрому зраженя интересох у рускей заєднїци сом тельо писал же сом уж сам себе допил. Прето, нє верим же ту „нєвидлїва комисия” будзе обєктивна. Друге, олєгко себе дзепоєдни даваю за право людзох з меном и презвиском (живих, або покойних) национално етикетизовац. Кажде визначованє, або наградзованє особох треба же би указовало на тото за яки ше дружтвени и културни вредносци одредзена заєднїца заклада. Єдни ше трапя: чи глєдац „визначних Руснацох” котри дали свойо доприношнє рускей и ширшей заєднїци, чи визначиц поєдинцох зоз ширшей заєднїци (поведзме з Прибалтику, Шкотскей, або Япону) цо допринєсли рускей култури? Док други до своєй правоти нє маю дилеми: так єден професор з рускей заєднїци прейґ орґанизациї, котру тиж очолює, 2011. видал мурови календар. На нїм вон положел фотоґрафиї визначних Руснацох – себе, Костельника, Духновича, Воргола... Нє шмишне, бо и НАР шицким, окреме младим, понука шансу же би ше им мено нашло на списку коло Духновичового, або Ворголового з отворену поволанку за посиланє биоґрафийох котра ше находзи у тим чишлє на 17. боку.
* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe Борис Варґа, Ясмина Дюранїн * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ана Маркович * новинарке/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * язична редакторка – Блажена ХомаЦветкович * технїчна редакторка – Люпка Цвеїч * редакторки фото и компютерского обробку – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 1600050870024999-53 * Р у ко п и с и ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *
Директорка МАРТИЦА ТАМАШ *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ
16. ФЕБРУАР 2018.
РУСКЕ СЛОВО 3
ТИЖНЬОВНЇК ПРИРИХТОВАНЯ ЗА НОВИ МЕДИЙ ПО РУСКИ
У Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе 7. фебруара отримана Скупштина Здруженя гражданох „Ruthenradio”. Схадзку водзел предсидатель Скупштини Славко Рац, котри бул и представнїк спред Националного совиту Руснацох. На схадзки була присутна векшина представнїкох шицких штирох сновательох „Рутенрадия”, котри правни особи, а то попри Националного совиту, Новинарска асоцияция Руснацох, Радио „Мария” и Аґробизнис инкубатор (дакедишнї власнїк Радия „Руски Керестур”). На схадзки порушана инициятива за формованє „Рутенрадия”, котри би требал буц трансловани на интернету, алє и на жемней фреквенциї. Предсидатель Скупштини Славко Рац потвердзел идею, возпоставену ище од снованя Здруженя гражданох „Рутенрадио” 2012. року, же би тот нови медий на єдней фреквенциї требал обєдинїц шицки програми, котри ше випродукую у радио студийох по руски у Войводини, а окреме же би покрил локални уровень информованя по руски, котри у велїх местох после приватизациї, ослабени. Наглашене же тот радио будзе реализовац и свою окремну програму по проєктох, окреме на тих цо на конкурсох предвидзени за медиї националних заєднїцох.
Фото: В. В.
СКУПШТИНА „РУТЕНРАДИЯ”
Новинар Яким Винаї на тей схадзки бул вибрани за одвичательну особу Здруженя гражданох „Рутенрадия” и представел елаборат, студию нєобходних крочайох, за порушованє того медия. Спред Одбору за информованє Националного совиту Руснацох бешедовала єй предсидателька Єлена Перкович, котра спозорела на нєобходносц доброго обдумованя и планованя проєктох на „Рутенрадию” пре озбильну конкуренцию котра ше бори за финансийни средства. Тот Одбор у наиходзацим чаше тиж отрима схадзку пошвецену потримовки „Рутенрадию”. Заключене же би ше почало зоз конкретну реализацию реґистрованя „Рутенрадия”, як медия, у Аґеницї за припредни реґистри и у шицких републичних целох, од котрих нєобходно достац дозволу за емитованє. Б. Варґа
КООРДИНАЦИЯ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ
МЕНШИНИ УКЛЮЧИЦ ДО ОРҐАНОХ ЯВНЕЙ ВЛАСЦИ Перша тогорочна схадзка Координациї националних совитох националних меншинох у Сербиї отримана 7. фебруара у Палати Сербиї у Беоґрадзе. На схадзки присуствовали предсидателє, лєбо представителє 17 од 21 Националного совита, котри члени Координациї. На тим зашеданю спред НСР бул предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, а найвецей бешедоване о напредованю виглєдовацкого проєкту о заступеносци националних меншинох у роботи орґанох власци и явних службох, а розправяне и о темох и терминох з обласци образованя. На схадзки поднєшени звит виглєдовацкого проєкту, котри заєднїцки витворюю Центер за виглєдованє ентитетох, Министерство державней управи и локалней самоуправи и Координациї националних совитох националних меншинох под назву „Дїлотворна заступеносц националних меншинох у роботи орґанох власци и явних службох”. – Уж длугши час ше бешедує о тим же у локалних самоуправох дзе язик националней меншини у урядовим хаснованю нєт достаточне число занятих припаднїкох националних меншинох. Слово о установох и институцийох чий снователь локална смоуправа, а нє Република, або Покраїна. На уключованю припаднїкох
4 РУСКЕ СЛОВО
националних меншинох до роботи локалней самоуправи ше будзе робиц, формує ше Комисию котра будзе спатрац подробнєйше тоту ситуацию, а будзе составена з представнїкох Министерства за локалану самоуправу – толкує Ковач. У звиту Центра за виглєдованє ентитетох наглашене же припаднїки националних меншинох у достаточним чишлє заступени у роботи АП Войводини и лєм дзепоєдних локалних самоуправох, а же у велїх ше нє водзи рахунку о їх участвованю у роботи орґанох явней власци. Совитодавни комитет за применьованє „Рамиковей конвенциї за защиту националних меншинох” упутел Сербиї препорученє з котрим ше наклада преберанє енерґичних мирох з цильом ришованя нєдостаточней заступеносци националних меншинох у явней управи, окреме на державним уровню. О истим проблему указал и Защитнїк гражданох ище 2009. року з препоруками котри нє запровадзени. З Центру поволали учашнїкох Координациї же би з указованьом на таки проблеми и предкладами за їх ришенє допринєсли компетентносци проєкту и реализациї того права – гварел Ковач. Предсидателька Одбору за образованє при Координациї Светлана Золнян поднєсла Звит о активносцох у прешлим ро-
ку, а представени и плани за тот рок. У роботи одбору активно участвую 6 од 8 Националних совитох, чий язик ше хаснує у порядней настави, и 13 од 16, чий язик ше виучує з елементами националней култури у настави як виборни. – По основи уж подписаного тройного спорозуменя медзи Министерством просвити як финансиєром, Заводом за видаванє учебнїкох як видавательом и софинансиєром и Националнима совитами хтори длужни обезпечиц квалитетни рукописи, преклади, авторох и лекторох за учебнїки, о видаваню учебнїкох на язикох националних меншинох, плани з тей обласци ше сполнює по плану, велї уж и сполнєни. Медзитим, и того року треба предлужиц роботу на тим плану, цо будзе реґуловане з подписованьом анекса контракту – гварел Ковач, та дополнєл же Золнянова апеловала на активне уключованє до тей роботи, понеже то у интересу каждей националней меншини. На схадзки координациї евалуовани и прешлорочни Саям националних меншинох отримани у Беоґрадзе 10. децембра, анализовани препущеня, та предложене же би ше убудуце орґанизация Сайму препущела одбором у Координациї. М. Джуджар 16. ФЕБРУАР 2018.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
ПРОГРАМА „ЗМОЦНЬОВАНЄ ЖЕНОХ МИҐРАНТОХ“ У ШИДЗЕ
ФАХОВО ЕДУКАЦИЇ И УПОЗНАВАНЄ СЕРБИЇ Червени криж у Шидзе, у сотруднїцтве зоз Червеним крижом Сербиї и компанию „Кока-кола”, од януара витворюю проєкт под назву „Змоцньованє женох миґрантох”, хтори будзе тирвац през цали рок
Д
о проєкту уключени особи зоз Червеного крижу у Шидзе и преподаваче зоз Центра за културу и образованє „Божидарац“ з Беоґраду, хтори преподаваю анґлийски язик. През рок, по потреби, як ше будзе облапяц одвитуюци други теми по утвердзеней програми, буду участвовац фаховци и з других обласцох. Як нам на початку предствяня проєкта наглашела координаторка Ядранка Брчкалович и едукаторки Миряна Радека и Йована Кляїч, до проєкта уключени коло 60 жени, возосту од 16 рокох живота и старши, у обидвох прилапююцих центрох у „Адашевцох“ и „Принциповцу“. – Од самого початку на преподаваньох жени уча анґлийски язик и после законченей едукациї вони достаню сертификат. То им поможе далєй у їх живоце, кед, можебуц, пойду до державох заходней Европи, цо им жаданє. Тиж зме почали отримовац и роботнї на хторих их упознаваме зоз Сербию. Хаснуєме проєктори и ґеоґрафски мапи же би знали дзе ше Сербия находзи у Европи, хтори держави доокола, а тиж и же би представели сербски народ, меншини и їх обичаї – гвари нам Ядранка Брчкалович. Наша собешеднїца додава же до проєкту уключени жени зоз Авґанистану, Ираку и Ирану, котри просеково 30 роки. Специфичносц же и преподаваче лєм жени и преподаваня им ше преклада на їх фарси язик. Потераз миґрантки мали можлївосц упознац свадзебни обичаї, винчаня и кресценя, як и специфичну за Сербох – кресну славу. Отримана з тей нагоди и етно презентация, у хторей участвовали и членїци СКУД „Святи Сава“ у народних облєчивох, з традицийним привитом зоз поґачом и солю. – Значни сеґмент преподаваньох хтори заплановани з обласци здравства, насампредз гиґиєни, потим репродуктивного здравя, вец з обласци педиятриї, односно здравствене допатранє малих дзецох, вакцинованє и друге. Тиж заплановани и преподаваня о борби процих хоротох зависноци, як и зоперанє тарґовини з людзми. Будзе-
УПОЗНАЛИ И РУСНАЦОХ Миґрантки, окрем же найвецей дознали о Сербох, мали нагоду дознац же у Войводини, а окреме у шидскей општини жию и други национални меншини, та так упознали и Руснацох дзекуюци Здруженю женох „Бикичанки“ з Бикичу. – Ми ше одволали же бизме участвовали у стретнуцу зоз женами хтори пришли як миґрантки, сцели зме представиц хто Руснаци. Зробели зме тото през друженя у Пасторалним центре, през шпиванку, бешеду и нашо традицийни єдла, хтори вони мали нагоду коштовац. Им ше попачело як зме их вигосцели – гвари Невенка Бобаль, предсидателька Здруженя женох „Бикичанки“.
16. ФЕБРУАР 2018.
ме мац и преподаваня о менталним здравю и зочованє зоз стресом и як го превозисц, потим теми зоз першей помоци и подобне... Тоти едукациї потримало Министерство здрвя Републики Сербиї – наводзи Брчкаловичова. Як нам далєй толкує, шицки роботнї интерактивни, так же жени нє лєм же слухаю, алє можу поставяц и питаня. Тиж окремносц и тото же вони виноша власни приклади кед, на приклад, слово о даяких обичайох у фамелиї, як у їх народзе випатра свадзба, винчанє, або як ше означує даєдно швето. Жени хтори ходза на едукациї по фаху наставнїци, або обични роботнїци. Єдна з нїх, цо дакус и нєзвичайне за їх обставини, вожела автобус у своєй держави, а єст и тоти хтори закончели факултети. Як ше приблїжує лєто буду запровадзени роботнї креативно-едукативного характеру, як цо то штриканє, плєценє, гекланє и упознаванє технїки декупаж, цо шицко ма назву „роботна терапия“. А хто зосце, може научиц и роботи коло фризираня и шминканя женох, педикир и маникир. Кед звладаю тоти схопносци, достаню одвитуюци сертификат, цо им годно помогнуц же би у будучносци нашли роботу. Душица Полетан, секретарка Червеного крижа у Шидзе, гвари же тота гуманитарна орґанизация од самого початку миґрантскей кризи на тих просторох уключена до роботи з миґрантама. – Перши мешаци було найвецей роботи коло їх змесцованя до прилапююцих центрох, обезбечиц им костиранє, шмати, обуй и здравствене допатранє. Як час преходзел, число миґрантох ше зменшовало, а нашо активносци преунапрямени на едукациї миґрантох, упознаванє штредку у хторим су тераз же би хасновито препровадзели час и здобули нови знаня хтори им вшелїяк буду од хасну – гвари Душица Полетан.■ В. Дїтко
РУСКЕ СЛОВО 5
ТИЖНЬОВНЇК ТУРИСТИЧНИ ЛОКАЛИТЕТ МАРИЙОВОГО СВЯТИЛЇЩА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
КОМПЛЕКС ВОДИЦА ШЕ РИХТА ЗА НОВИ ЗМИСТИ Пише: Мария АФИЧ
У Водици ше планує вибудовац салу за стретнуца за 200 особи и кухню, а над тим и ноцнїк капацитету за 60 особи. Його намена, условно поведзено, за вирски туризем, а бул би уцагнути глїбше и физично оддзелєни од самого святилїща
Т
их дньох Марийово святилїще Водица зоз черанку, доокола достало кус вецей як 6 гольти жеми. СО Кула концом рока прилапела виробени План детальней реґулациї туристичного локалитету Водица, хтори и финансовала. Гоч идея о вибудови новей сали и ноцнїка у єй комплексу нє прешла на прейґранїчним проєкту, од того ше нє одустава. Но, ище вше нє одлучене на яки способ ше почнє вибудов, потвердзел парох керестурски о. Михайло Малацко. По його словох, тих дньох и формално закончена черанка вецей парцелох жеми доокола Водици зоз їх власнїками, так же би доокола Водици була водицова, односно церковна, парохиялна. Значи, церква св. оца Миколая, цо мала свою врацену жем, єдну часц зачерала з власнїками, же би достала тоту жем доокола Водици, та заменєни коло 7 гольти кед урахована и Водица, одн. заменєни кус вецей як 6 гольти. НЄ МЕҐАЛОМАНСТВО, АЛЄ ПОТРЕБА – То шицко и пре будуци плани за преширенє змистох коло Водици за цо зме влонї конкуровали до европских фондох у прейґранїчним сотруднїцтве з гракокатолїцкима парохиями з Калочи и Сеґедину у Мадярскей, зоз хторима маме подписане сотруднїцтво. Нажаль, тот проєкт нє прешол, алє ми нє одступаме од тей идеї. Тото конкурованє нам голєм помогло спатриц шицки можлївосци и думаме же би барз було хасновите мац таке дацо, гоч правда же проблем пенєж – визначел парох о. Малацко.
6 РУСКЕ СЛОВО
– Порихтани зме сами рушиц до того подняца, з тим же чуєм же вец трациме право конкуровац, бо европски фондациї сцу финансовац проєкти лєм од початку, а нє войсц до дачого цо уж започате. Прето думам же можеме причекац ище рок, два, и у медзичаше ознова конкуровац. А кед нє, вец войсц сами до реализациї, бо уж маме прилапени идейни проєкт хтори потримала СО Кула, шицки условия будовательни порихтани, та бизме могли почац робиц фазу по фазу. Думам же би то нє були таки вельки потребни средства кед би ше уключели и други парохиї, так як дараз було же до Водици укладали и други, а нє лєм керестурска парохия, як цо остатнї час – заключел о. Малацко. Яке його искуство и кед ше нєдавно робело фасаду на Катедрали, та кед на початку нє було анї блїзко досц потребного пенєжу, з часом ше зявели и нови донаторе. – Нашо людзе, углавним, и так реаґую кед видза цо ше конкретно витворює, баржей су готови дац свойо доприношенє тому. Можебуц би так було и з тим цо зме задумали у нашей Водици – гвари парох. МЕНО БУДУЦЕЙ САЛИ „ЕМАУС” Най здогаднєме, у комплексу Водици плановане вибудовац салу за стретнуца за 200 особи, и кухню, а над тим и ноцнїк капацитету за 60 особи. Тот комплекс наменєни, условно поведзене, за вирски туризем, бул би уцагнути глїбше и физично оддзелєни од самого святилїща. Тераз з нови16. ФЕБРУАР 2018.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com ма парцелами жеми за тото уж витворени условия. Так би нє завадзало єдно другому, кед би ше у новей сали отримовали рижни стретнуца, як наших вирних, та ширше и других заинтересованих за духовни стретнуца. Ноцнїк би могол буц на розполаганю и шицким госцом и туристом, цо пре рижни нагоди, як цо нашо фестивали и подобне, през цали рок приходза до Керестура. У проєкту сала достала мено „Емаус”, як символика на стретнуце Исуса и двох ученїкох после його воскрешеня. Нови парцели коло Водици оможлївя вибудов и нових паркинґох и шицкого цо там ище будзе потребне. – Думам же кед будземе о тим приповедац, и кед то воля Божа, бо то нє меґаломанство даяке, алє велька потреба, та же зме то годни и витвориц – заключел парох о. Малацко. АКТИВНОСЦИ НОВОГО ОДБОРУ И нови Церковни одбор, односно його члени хтори пришагали початком септембра, уж мали одредзени активносци и коло Водици. Як дознаваме од одборнїка и водицового тутора Владимира Чизмара, тих дньох анґажовали трох поєдинцох хтори орезую конари на древох коло водицовей драги. Нови одбор ше ище у октобру прешлого року анґажовал же би ше докончело оправянє драги до Водици, цо и витворене 9. новембра. Теди за-
ШПOРОВАНЄ ПРЕЙҐ ВОЛОНТЕРИЗМА Єдна з векших инвестицийох у Водици була вибудов окремного будинку за санитарни просториї и туши, цо поробене у сезони 2012/13. року, а чия вредносц прерахована на коло 20 000 еври. Од тей суми половку пошло за материял, а друга половка за роботу. Но, тот пенєж зашпоровани, понеже роботу добродзечнє поробели члени тедишнього Церковного одбору и други волонтере. ляти вельки дзири на драги нєдалєко од Лонґова, оправени мосцик просто дакедишнього Чаканового салашу, а остало ище заляц драгу на єдним складу, цо би мало буц поробене на яр. Роботи финансовала општина Кула, а окончело их Подприємство „Драги Войводини”. Най здогаднєме, драга до Водици була на даскелїх местох барз очкодована од терховних камионох хтори тадзи преходзели кед превожели цвиклу скорейших рокох. На инициятиву керестурскей парохиї Општина Кула ше початком 2017. року обовязала же тоти 100 метери драги буду оправена пред теди наиходзацим водицовим ювилейом, 200-рочнїци од перших указаньох, цо ше преславело на Завитни дзень. Роботи розпочати, алє су, на жаль, по саму преславу ювилею нє докончени, та то поробене аж прешлого новембра. Як визначел водицов тутор Чизмар, инициятиву Одбору же би ше драгу конєчно оправело потримала Месна заєднїца, однонсо єй секретар Михайло Сабадош и предсидатель Совиту Владимир Олеяр, хтори ше и анґажовали на тим у локалней самоуправи. Цо ше дотика планох за Водицу, Церковни одбор уж одлучел же би сам поробел знїманє банкинох на цалей длужини водицовей драги, а у самим святилїщу указала ше потреба оправиц закрице на хижи за домара. Закрице досц премака, та ше тих дньох правя предрахунки за потребни роботи.■ 16. ФЕБРУАР 2018.
STANOVISKA REA]OVANW
Пише: Михал РАМАЧ, новинар и писатель
ХТО СЦЕРА ПРЕШЛОСЦ, СЦЕРА БУДУЧНОСЦ
Нє член сом Новинарскей асоцияциї Руснацох (НАР), нє мам ю прецо бранїц. Почитуєм людзох котри робя цошка добре и хасновите. Мирон Джуня, подписани як „публициста” (у „Руским слове” 2. фебруара 2018), ма пригварки на список визначних културних дїячох котри зложела спомнута асоцияция. Нє стретал сом мено того автора у дньових и тижньових новинох котри читам („Данас”, „Дневник”, „Блиц”, „Политика”, „Курир”, „Време”, НИН, „Нови маґазин”...), та нє знам на основи чого ше трима же є публициста – явна особа котра явно сообщує свойо становиска. Новинаре длужни почитовац закон и Кодекс новинарох. Науковци длужни притримовац ше науково преверених фактох. Публицисти можу як сцу. Публициста Мирон Джуня ше заклада за „етнїчне розгранїчованє” у рускей култури. Марк Твен би то наволал дакус иншак: „витресанє жита зоз куколю”. После искуства зоз Сталїном и Гитлером нєшка ше то вола ище иншак: „етнїчне чисценє”. Хтошка одредзи гранїцу и вец – нашо на єден, нє нашо на други бок. Публициста Мирон Джуня могол мац найчеснєйши намири кед пописал Врабеля, Фирака, Кузмяка, Гнатюка, Ризнича, Духновича, Храниловича, Давосирову... Можебуц лєм жадал же би ше розтерховали школски програми. Нє предложел менованих анї за лаґер, анї за штрелянє. Вон ше лєм чудує цо вони сцели медзи Руснацами. Цо вецей, вон ше заклада за общи консензус. У прекладзе на руски – общи консензус то кед Милошевич, або Туджман отрима бешеду и одредзи гранїцу. Векшина кляпка, а меншина котра ше нє склада цихо шедзи дома, бо ше бої. После того ше, на основи консензусу, виселя шицки Муслиманє, Серби, Горвати, Руснаци... Кажда явна дїялносц подложна явней критики. Там дзе роботу аґрономох оценюю фодбалисти, а роботу лїкарох шпивачки, нєт анї хлєба, анї здравя. Кед би историю култури писали особи котри нє познаю творчосц и дїла предкох, нє розумя их и нє ценя, була би то история трох валалских карчмох. Правенє спискох ше вше закончує на исти способ. Знам як то буц на списку, од рускословского з дзеведзешатих рокох надалєй. Анї кус нє забавне. Перше висцераю паноцох, вецка дзияцох, вец учительки и апатикарки, на концу тих цо маю, або нє маю баюси. Вец висцераю и тих цо почали правиц списки. Останю, повед би Костельник, лєм целята з Батога. Кед би ше, з консензусом, прилапело понукнути список, ютре би даяки нєуки мудри глави дописали Бакова, Жилника, Стрибера, шицких Кочишох, Солонарову, Болхорвеса, шицких на -ич и -ач, и так до остатнєй Рускинї и остатнього Руснака. Образовани и воспитани Руснаци почитую и чествую шицких котри робели и творели на хасен роду и отечеству. Гоч ше нє будзеце процивиц нєдобрей роботи – тоти цо правя списки вас нє буду сановац. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”
РУСКЕ СЛОВО 7
НАШО МЕСТА ЯКП „ЧИСТОТА” ЖАБЕЛЬ
ДРАГИ НАМ ВШЕ ПОДЛЄЙШИ
Гражданє Дюрдьова нє паметаю подлєйши драги як тераз. Таки драги и на главней и у побочних улїчкох. Дзири и дзириска вше векши, а гонїц бициґлу по нїх вельки ризик, а на авту и вельке виволанє
О
бачлїво, з роками, драги у Дюрдьове вше швидше препадаю, цо припознаваю и компетентни. Виляти су пред вецей децениями за лєгчейши превозки як цо по нїх преходза. Дзири ше на нїх вше частейше керпи з найтуньшу вариянту, без векшого пририхтованя за платанє, бо средства за їх квалитетнєйше керпенє нїґда нєт досц. Прето закерпена дзира уж о даскельо мешаци ознова дзира, плата ше их вше позно вєшенї, а уж на початку нового рока, после мразох вони ознова исти яки були – дзири. Таке, найтуньше керпенє, без векшого пририхтованя дзирох за платанє по местох општини розпочате у децембру, а штредком януара и на реґионалней, главней, драги котра преходзи през центер Дюрдьова, Жаблю и Ґосподїнцох.
вони нє виновати за дзири и попукани часци драги, як и улєгнуца жеми дзе копане – гварел директор ЯКП „Чистота” Радомир Злоколица. КЕРПИЦ БИ ТРЕБАЛО ВЯРИ
У Дюрдьове ше остатнї даскельо роки драги преважно ушорйовало у октобру. Директорови Злоколицови ше видзи же би ше их требало керпиц вяри и по закончєню сезони камапанї у жабельскей цукровнї. – Свидоми сом же дзири кажди дзень єст вше вецей. Кельо маме средства, тельо поробиме, а вибрали зме найтуньшу вариянту же би були пополнєти Директор Р. Злоколица – Ришенє подлих драгох у явно- цо вецей дзири – гварел директор ЯКП приватним партнерстве „Чистота” Радомир Злоколица. Ришенє подлей ситуациї драгох и малого буджета за їх оправку ше нагадує у явно-приватним ХТО ВИНОВАТИ партнерстве, односно з истим таким з яким окончена роНа шицких драгох у Дюрдьове, на главних и побочних бота з явним ошвиценьом у општинских местох. Таке парбуло вельо дзири, алє и дзириска широки и по пол метера, тнерство подрозумює подписованє контракту општини на глїбоки и до дзешец центиметри, а часто єдна при другей. длугши период з приватнїком котри би за одредзене надоТаки драги випатраю през цали рок и так уж роками. У полнєнє отримовал драги. Гражданє Дюрдьова обачлїво и обисцох опрез котрих єст дзири на драги, а окреме на оправдано нагнївани же ше дзири нє завера лєпше. Тота тема барз актуална медзи жителями, а окреме од главней драги трешенє лустерох, „черканє” погарох у витрини, як и шерпенкох у кухнї каждодньовосц. Яку чкоду кеди почало керпенє дзирох на драгих у валалє. Єден з правя фундаментом и муром тих обисцох, мож лєм нагад- жительох Дюрдьова нагнївано гварел, же порция за отримованє драгох вше наплацена алє нє и вихаснована дзе то нуц. – Драги нам вше подлєйши, маме їх реґистер по катеґо- инаисце потребне. Тиж так, шицки валалчанє можу порийох, нових и старих дзирох, алє нє маме досц средства шведочиц же єст дзири котри закерпени пред мешацом, а же бизме их квалитетно поплатали и ушорели. Ґу тому, у уж су таки як цо и були. За керпенє општинских драгох з улїцох у котрих поставена канализация направени ище буджета видвоєне коло 5 милиони динари. Директор Зловекши проблем на драгох як цо були. У улїцох дзе ше бу- колица гварел же ше буду закладац же би ше на яр ознова дує канализацию, драги подлєши як пред початком будо- покерпело дзири у местох општини, та би ше кельо-тельо ваня. Виводзаче роботох на канализациї ше правдаю же застановело наставанє нових. ЯКП „Драги Сербиї” у тим року заплановало коплетно драги уж були подли, та з тим и пред законом доказали же преблєчиц драгу од семафора у центре Жаблю по нови кружни цек. Треба наглашиц же тота часц драги єдна з лєпших на уровню цалей општини, у одношеню на шицки други драги – реґионални и локални. Нажаль, таки плани нєт и за часц реґионалней драги, главней драги у Дюрдьове котра у найподлєшим стану у општини. Окреме од грекокатолїцкей церкви у напряме ґу Шайкашу. Винїмково подла драга медзи Дюрдьовом и Шайкашом на котрей знїщени банкини, та два камиони анї нє можу прейсц єден коло другого, а да нє зиду зоз драги■. С. Саламун
8 РУСКЕ СЛОВО
16. ФЕБРУАР 2018.
mesta@ruskeslovo.com
ДОМ ЗДРАВЯ ЖАБЕЛЬ
ПРЕВЕНЦИЯ БАРЗ ЗНАЧНА Дом здарвя Жабель у сотруднїцтве зоз Општину Жабель, пре звекшане число женох хорих од карциномa гарлочка плоднїци запровадзела акцию безплатного препатрунку за вчасне одкриванє тей хороти Директор жабельского Домa здравя, др Никола Дукич гварел же превенция барз значна и вельки крочай у борби процив малиґних хоротох. Окрем женох котри ше сами явели на препатрунок, Дом здравя контактовал жени котри там маю здравствени картон, алє нє були на препатрунку остатнї три роки. – На тот способ ше предупредює превенция наставаня карциномa и подзвигує свидомосц женох о потреби за порядни ґинеколошки препатрунок – гварел директор др Никола Дукич. З тей нагоди обявена и статистика же у прешлим року препатрени 540 гарлочка плоднїци, одгаднути нови охореня при 5 женох зоз розвитим садиюмом карциному, при 43 женох зоз цервикалну дисплазию, цо значи – премен-
ИЩЕ ТРИ НОВИ АПАРАТИ У СЛУЖБИ ГРАЖАДНОХ Од першого фебруара у Доме здравя Жабель почали робиц два нови апарати. Висококвалитетни интраорални РТҐ апарат, з хторим годно знїмац зуби, а таки апарат у Доме нє исновал барз длуго. Знїманє ше наплацує 30 динари по зубу, а безплатно годни знїмац гевти котрим таке шлїдзи по закону. Окрем того, однєдавна у служби пациєнтох з Општини Жабель и Апекс локатор за стоматолоґийну службу, з котрим ше унапредзує дияґностику и лїченє при пациєнтох. З трецим, тиж новим апаратом мож окончиц ЕМНҐ препатрунок з котрим ше препатра стан нервох и мускулох. Препатрунки ше будзе окончовац соботами од 7.30 годзин, а заказац и вецей информациї мож достац на 069 119 66 06.
Ґинеколоґ Синиша Куруца – при 43 женох пренайдзена цервикална дисплазия
ка на гарлочки плоднїци зоз котрей ше после даякого часу настанє карцином. Пре таки стан дирекор Дукич наглашел же, кажде вчасне одкриванє карцинома або цервикалней дисплазиї скоро 100 одсто мож вилїчиц. Алє и же як хорота напредує процент можлївосци вилїченя ше зменшує. За акцию, котра тирвала тидзень, а од 29. януара по 5. фебруара нє була потребна здравствена кнїжочка, анї упут од дохтора. Медзитим, уж даскельо днї по початку запровадзованя препатрункох термини по конєц акциї, уж шицки були резервовани. Препатрени 70 жени зоз општинии за тельо достата финансийна потримовка од општини. Заплановане же би ше таки акциї и надалєй орґанизовало, алє и акциї у котрих би ше едуковали гражданє, а цильом дзвиганя свидомосци о власним здравю. Информациї о безплатних препатрункох мож провадзиц на урядовим сайту Дома здравя Жабель http://www.dzzabalj.rs. С. Саламун
ЯКП „СТАНДАРД” ВЕРБАС
ВИБЕРАЮ НАЙУШОРЕНШИ УХОД Явне комуналне подприємство „Стандард” порушало Конкурс за найушоренши уход до будинку колективного биваня у Вербаше, зоз цильом же би ше отримало унапредзенє стандард биваня у квартельних будинкох. Право участвовац маю шицки будинки, односно уходи, колективного биваня у хторих постоя реґистровани скупштини, совити квартельошох и кед су у системи далїнского зогриваня ЯКП „Стандард”. 16. ФЕБРУАР 2018.
Конкурс отворени од 5. фебруара по 9. марец 2018. после чого комисия ЯКП „Стандард” преглаши побиднїка конкурса, а найушоренши будинок достанє плакету и други награди. Предсидателє совитох скупштинох квартельошох можу ше и сами явиц на конкурс, на число телефона 064 847 43 49, або у просторийох подприємства у улїчки Пиятей пролетерскей бриґади 1 у Вербаше. А. М.
РУСКЕ СЛОВО 9
НАШО МЕСТА ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ
ПОМОЦ ЗА НАТАШУ ҐАЙДОШ У Коцуре ше, нажаль, вше частейше муши орґанизовац гуманитарни акциї же би ше дакому помогло и олєгчало у нєщесцу, а було би вельо лєпше кед би нє було потреби за орґанизованьом таких акцийох. З другого боку, тоти акциї указую же Коцурци зложни кед чежко и же маю дзеку помогнуц кед дакому найчежше. Нєдавно у валалє орґанизована ище єдна гуманитарна акция за младу дзивку Наташу Ґайдош, школярку штвартей класи Стреднєй школи „4. юлий” зоз Вербасу, котра чежко покалїчена у транспортним нєщесцу 17. януара Наташу Ґайдош чежко покалїчел подпити вожач кед гонєла бицґлу у пополадньових годзинох у Коцуре. Млада дзивка после того нєщесца остала без шлїжинки, оперовани єй клуб и рука, а найчежше од шицкого же пре чежке покалїченє остала без лївей ноги, котру дохторе нє виратовали. Вожач котри покалїчел Наташу находзи ше у гарешту у Зомборе дзе чека судзенє, бо потупел Закон о безпечносци у транспорту и ма одвитовац за чежке дїло процив безпечносци у транспорту. Пред Наташу длугоке прездравенє и купованє квалитетней протези за ногу же би могла предлужиц яки–таки нормални живот и дружиц ше зоз своїма парняками. Наташи и єй родичом у тих чежких хвилькох вельо помогли сушедово и коцурске подприємство „Супермикс” дзе заняти Славко, Наташов оцец. До акциї ше уключели коцурски КУД „Жатва”, ОШ „Братство єдинство” зоз Коцура и Школа зоз домом школярох „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура, як и стредня фахова школа „4. юлий” до котрей ходзи Наташа. У коцурских предавальньох „Маркет С” и СТР „Любоєвич” поставени шкатули до котрих гражданє можу дац гумантарну пенєжну помоц. ГУМАНИТАРНА ЖУРКА, КОНЦЕРТ И ПОМОЦ ЗОЗ ИНОЖЕМСТВА ОШ „Братство єдинство” 14. янаура, на швето Святого Валентина орґанизовала гуманитарну журку за школярох висших класох, а школяре нїзших класох своїм учительком приноша пенєжну помоц кельо можу. КУД „Завичайне врело” концом фебруара-початком
РАХУНОК ЗА УПЛАТУ Ка жде хто жа да по мог нуц мо же и упла циц пе нєж Ната шо вей ма це ри Ве сни Ґайдош, улї ца Му че ни ка Па пу ґе 76, 21466 Ко цур, на ра ху нок 160 5800100827500 51 Бан ка Ин те за.
10 РУСКЕ СЛОВО
марца планує орґанизовац гуманитарни концерт на котрим шицки назберани средства буду наменєни за рехабилитацию Наташи Ґайдош. Лаицки пастор євангелскей церкви у Коцуре, Александар Суботин ше остарал же би Наташа достала инвалидни кочик, а за акцию ше чуло и у иножемстве, та Наташа достала пенєжну помоц и од фамелийох зоз Нємецкей и Канади. Здруженє инвалидох роботи зоз Вербасу планує орґанизовац гуманитарни турнир у кошарки зоз котрого би средства були наменєни за Наташову дальшу рехабилитацию и окрипенє. Нєзвичайну акцию за Наташу орґанизовал и медицински технїчар Миленко Теґелтия зоз Футоґу, котри заняти у шпиталю у котрим була Наташа по нєщесцу. Вон порушал акцию же би ше Наташовей фамелиї купело авто котри им нєобходни же би ю лєгчейше вожели на терапиї и авто им будзе придати на соботу у Футоґу. ПОТРИМОВКА З КЕРЕСТУРА И ЗОЗ ВЕРБАСУ Тота гуманитарна акция вишла зоз рамикох валалу, та ше и у Руским Керестуре, точнєйше у основней и стреднєй школи „Петро Кузмяк” зберала помоц за Наташу. Школа на рахунок Наташовей мацери уплацела 33 700 динари. По словох педаґоґа Школи Мариї Шанти, Школа подаровала пенєж хтори заняти и школяре назберали на Новорочним вашаре котри орґанизовани концом прешлого року и чий ше приход дарує за актуални гуманитарни потреби. Тогорочна помоц по одлуки Школярского парламенту уплацена Наташи Ґайдош. До акциї збераня пенєжу за Наташу Ґайдош, уключела ше и нововербаска парохия Св. Владимира. Як визначел парох о. Иґор Вовк, заинтересовани парохиянє свой добродзечни прилог, односно пенєжни средства як помоц Наташи, можу приношиц и до тей парохиї. Средства мож приношиц каждого тижня, после нєдзельовей литурґиї. ■ З. Колєсар 16. ФЕБРУАР 2018.
mesta@ruskeslovo.com
ОПШТИНА ЖАБЕЛЬ
СТИПЕНДИЇ И РЕФУНДОВАНЄ ДРАГОВИХ ТРОШКОХ Општина Жабель и того року з буджета видвоєла средства з котрима помогнє найвреднєйшим студентом, алє и стредньошколцом котри ше опредзелєли уписац до даєдиней штреднєй школи у општини
Предсидатель Скупштини Општини Жабель Радован Чолич прешлого тижня уручел контракти о стипендованю студентох зоз општини котри по конкурсу и думаню Комисиї за дзельованє стипендийох виполнєли шицки потребни условия. Чолич теди гварел же образованє слуп функционованя єдного дружтва и же значнє робиц на себе и усовершовац ше. – З тим рухом жадаме же би млади знали же маю потримовку за професийне усовершованє. Општина ше будзе закладац витвориц проєкти котри буду унапрямени ґу социялним схопносцом, бо вони найпотребнєйши у нєшкайших часох – гварел Чолич. Стипендию достали седмеро студенти, а студентка першого року радиолоґиї на Медицинским факултету у Новим Садзе, Деяна Ковачевич, гварела же за ню тота стипендия вельки финансийни додаток, а одлуку општини оценєла як барз позитивну, бо ше наградзує особи котри ше намагаю посцигнуц добри резултати.
Студентом винчовал и Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель, котри гварел же млади треба же би ше унапрямовали ґу меняню своєй особносци, ґу прилапйованю одредзених змистох котри им помогню же би ше на прави способ витворели у дїялносци у котрей ше усовершую. Алє и же ше општина и надалєй буд зе намагац помагац младим котри у будучносци буду робиц на унапред зеню и розвою општини. Општина помага младих у образованю Студенти буду доставац дзевец мешаци по седем типлатни превоз, односно рефундовани сячи динари, перши мешац ше рахує им драгово трошки за автобусу за одоктобер у прешлим року. ход до Штреднєй школи „22. октоОкрем вредних студентох, з одлуку бер” у Жаблю, а достали пейцсто СО Жабель општина помага и штред- штерацец осем школяре. За тото з ньошколци з пребуваньом у Чуроґу, буджета општини видвоєне коло триҐосподїнцох и Дюрдьове котри од по- нац милиони пейцсто осемдзешат тичатку школского року достали без- сячи. С. Саламун
НАРОДНА ОПШТИНСКА БИБИЛОТЕКА „ВЕЛЬКО ПЕТРОВИЧ” ЖАБЕЛЬ
БЕЗПЛАТНИ КУРС НЄМЕЦКОГО ЯЗИКА И ОБУКА ЗА ҐЕРОНТОҐАЗДИНЇ Народна општинска библиотека „Велько Петрович” за своїх членох, без огляду на возрост, орґанизує безплатну обуку основного уровня нємецкого язика и обуку за ґеронтоґаздинї. Обука нємецкого язика и теорийна настава за ґеронтоґаздинї ше будзе отримовац у просторийох будинку Народней општинскей библиотеки у Жаблю, а преподаваня буду тримац компетентни и обучени особи. Практична часц настави за ґеронтоґаздинї будзе у Доме за душевно хори особи у Чуроґу. Предвидзене же би обука нємецкого язика тирвала три мешаци, а за ґеронтоґаздинї у зависносци од числа заинтересованих, найвецей пре практичну часц обуки. По законченє 16. ФЕБРУАР 2018.
обукох будзе ше покладац тест знаня, котри ше будзе состояц зоз писменей и усменей часци. Особи котри буду ходзиц на обуку за ґеронтоґаздинї каждодньово буду випольньовац дньовнїк, тиж буду робиц тест усменого знаня, а пректичну часц буду покладац у Дому у Чурогу. Приявиц ше мож по 6. марец з основнима особнима податками на маил адресу Народна општинска библиотека „Велько Петрович” onbveljkopetrovic@gmail.com або особнє у було котрей НОБ у местох општини. Обуки найвироватнєйше почню пошвидко после завераня конкурса. С. Саламун
РУСКЕ СЛОВО 11
ЕКОНОМИЯ НАУКОВО-ФАХОВИ СХОД И СОВИТОВАНЄ ЗА ЗАГРАДКАРОХ У НОВИМ САДЗЕ
ВИХАСНОВАЦ ИСКУСТВА И ЗНАНЄ ФАХОВЦОХ Науково-фахово сходи и совитованя праве тото цо потребне парастом, бо звикнуце же би ше як заградкарска так и польодїлска продукция одвивала по формули и так як ше то робело пред дзешец-двацец роками, вецей нє мож применїц. Заградкарство окреме вимага применьованє нових технолоґийох, котри обичному парастови нє таки блїзки
Д
зеветнасти по шоре науково-фахови сход „Сучасна продукция желєняви” отримани у Новим Садзе у Мастер центру ново садского Сайма. Орґанизаторе сови тованя були Войводянске дружтво заградкарох (ВДЗ), Одбор за валал Сербскей академиї наукох и уметно сцох (САНУ) и Конґре сни Мастер центер Ново садского сайму, а перши таки сход иницировали сами заградкаре. Роки прешли, а сход вше нащивенши, та як роснул, так меняни и простор його отримованя. То фахове совитованє за аґрономох, фахову и наукову явносц, а окреме за продуковательох желєняви котри ше каждей сезони стретаю з новима спокусами у тей роботи. КЛИМАТСКИ ПРЕМЕНКИ И ЇХ МАНИФЕСТАЦИЯ У голу Мастер центру новосадского Сайма були виложени числени штанди на котрих хемийни хижи, осиґуруюци дружтва, компаниї котри предаваю репроматериял за продукцию, одкупйоваче и дзепоєдни продукователє желєняви представели свойо продукти. Здруженє паприґарох з Керестура того року нє мало свой штанд. Науково викладаня и совитованя були у велькей сали, викладали числени аґрономи и фаховци, а у фокусу були климатски пременки котри ше манифестую з екстремно високима температурами и можлївосцами їх зменшованя з помоцу пресцераня слами и шена, а представени и резултати тих оглядних польох, цо пробоване першираз, а резултовало зоз зменшаньом темератури жеми коло 6 ступнї Целзиюсовей скали. Попри тим, фаховци спозорйовали на експанзию чкодлївцох як цо то трипси и рошлїнски уши котри преноша шицки хороти, а як найопаснєйши були видзелєни нєвилїчиви вируси.
ЗАКОНЧЕНА И ЖИМСКА ПАПРИҐАРСКА ШКОЛА Вовторок, 13. фебруара, закончена и Жимска паприґарска школа котру по седми рок орґанизовало рускокерестурске Здруженє паприґарох „Капсикум анум”. Викладаня тирвали пейц тижнї, а попри числених компанийох котри промовали свойо продукти и їх успихи, фахово викладаня отримали и як нєзависни без понуканя своїх препаратох викладали и Владимир Сабадош з Польопривредней фаховей служби зоз Зомбора, проф. Петар Митрович з Польопривредного факултету у Новим Садзе, та фаховци з Проґнозно-звитней служби и Польопривредней фаховей служби з Вербасу. Вшелїяк же викладаня хасновали парастом, а того року були найнащивенши.
12 РУСКЕ СЛОВО
Єдна часц викладаньох була о новей ПРП технолоґиї биолоґийних активаторох жеми и физиолоґийних стимулаторох рошлїнох, цо ше у пракси указало як добре, понеже на тот способ зменшане хаснованє релативно часте хаснованє аґресивних хемийних препаратох, и зменшане зявйованє охореньох. Рошлїни одпорнєйши на хороти, а микроелементи зоз жеми меняю форму, та су на тот способ приступнєйши рошлїни. ДОБРИ ВИБОР СОРТОХ И ГИБРИДОХ БАРЗ ВАЖНИ Фаховци бешедовали у широким обсягу о заградкарских културох, а дзечнє одвитовали и на шицки питаня з публики. Попри проблемох у продукциї, представени и приклади добрей пракси продукциї и рекордни приноси. Циль отримованя такого сходу бул же би ше унапредзело заградкарску продукцию з правилним вибором найпродуктивнєйших сортох и гибридох желєняви, а же би ше з адекватним благочасовим залїваньом и запровадзованьом мирох защити зачувало заградкарски култури од хоротох, чкодлївцох и коровча. У мено орґанизатора викладал проф. др Жарко Илин, предсидатель ВДЗ, а присуствовал и академик Драґан Шкорич, предсидатель Одбору за валал САНУ. Окрем нїх викладали Владимир Сабадош и Даниєла Доротич з Польопривредней фаховей служби зоз Зомбора, Драґица Янкович з Покраїнского центру Проґнозно-звитней служби, Йованка Петрович з хемийней хижи „Аґросава”, Єлена Перенчевич з Польопривредней совитодавней служби АП Войводини, Слободан Влаїч з Польопривредного факултету у Новим Садзе.■ Марина Джуджар 16. ФЕБРУАР 2018.
ekonomija@ruskeslovo.com
ОЛУЇЧОВА ФАМЕЛИЯ ЗОЗ СОТУ ПОЗНАТА ПО ЗАГРАДКАРСКЕЙ ПРОДУКЦИЇ
НЄ МОЖ „ЗГАРНУЦ” ПЕНЄЖ, АЛЄ МОЖ ЖИЦ Малженска пара Ґоран и Снєжана Олуїч зоз Соту при Шиду добре познати заградкаре хтори свойо продукти уж роками предаваю на пияцу у Шидзе. Дзеведзешатих рокох, пре войну, зоз Далмациї пришли до Сриму, до валалу Сот, и предлужели заградкарску продукцию з хторей дакеди и там жили. Лєм же тераз рушели од початку У загради коло хижи маю два вельки пластенїки велькосци 30 зоз 8 метери и ище єден менши у хторим продукую пресаду: шалати, парадичи и капусти. Такой на початку розгварки нам гваря же тоти пластенїки, як и продукцию давно порушали з власнима средствами. – Тото цо зме робели у нашим дакедишнїм доме у Далмациї, исте зме предлужели и ту у Сриме. Нє лєгко було на самим початку, алє зме вредно робели, бо ше з дачого мушело жиц. Коло хижи маме вельку заграду и так зме започали продукцию – приповедаю Ґоран и Снєжана. У валалє нє було водоводней мрежи, аж по прешли рок кед ше их обисце перше приключело на нову водоводну мрежу, а з тей нагоди их нащивел Вук Радоєвич, покраїнски секретар за польопривреду, лєсарство и водопривреду и руководзаци шидскей општини, бо слово о капиталним проєкту хтори витворени з финансийну помоцу ресорного Покраїнского секретарияту и локалней самоуправи у Шидзе. Роками Олуїчово рошлїни у пластенїкох залївали з воду зоз студнї. Гваря же прешлого року пре моцни горучави и сушу и води у студнї було вше менєй, цо очежавало залїванє. – Тераз кед зме достали приключок на водоводну мрежу, знаме же нам олєгча продукцию. Найвецей продукуєме шалату, парадичи и капусту. Тераз то сучасна про-
дукция, желєнява защицена од вонкашнїх уплївох и можлївого заґадзованя як кед би була без пластенїка, а благочасово понукаме нашо продукти на пияцу у Шидзе. Понеже зме у зградкарстве роками, маме стаємни муштериї на пияцу хтори маю довириє до того цо випродукуєме. У заградкарстве єст надосц роботи и ту ше „нє згарта” пенєж, алє мож з того добре жиц – гварели нам на концу Ґоран и Снєжана Олуїчово. Вл. Дїтко
У КОЦУРЕ ОРҐАНИЗОВАНЕ ПРЕПОДАВАНЄ
ПАРАСТИ ЛЮБЯ ЧУЦ ЦО ЄСТ НОВОГО Прешлого пиятку, 9. фебруара у велькей сали Месней заєднїци у Коцуре, Институт за польодїлство и заградкарство орґанизовал презентацию НС сортименту кукурици, слунечнїку и статкового гращку. Инжинєр польопривреди Синиша Яковлєв упознал присутних зоз свою предпоставку же яки годзен буц рок и як ше годни розвивац нашеня, односно, як така блага жима 16. ФЕБРУАР 2018.
вплїує на польопривредни култури. Окрем того парастом представени гибриди кукурици, слунечнїку, сої и статкового гращку котри продукує „НС семе”, подприємство у котрим вон заняти, за бешедовал и о предносцох котри маю дзепоєдни гибридни култури. Даниєла Радуйков, инжинєр польопривреди, представела защитни продукти „Аґромаркету”, бешедовала о отровох котри би требало ха-
сновац при одредзених културох, а Милош Бубнєвич, тиж зоз „Аґромаркету” преставел „фитоферт”, фолиярни гної за прикармйованє рижних културох хтори ше у води розпущую. Нащивеносц коцурских парастох потвердзує факт же су заинтересовани чуц новосци у польопривреди и применїц иновациї же би мали цо лєпши урожай. З. К.
РУСКЕ СЛОВО 13
МОЗАЇК КЕРЕСТУРСКИ БЕНД НЄ ТРАЦИ ЧАС
Пишe: Лидия КОСТЕЛНИК
„К
рейзи Казанс”-и керестурски бенд, основани 2005. року на єдним родзинским родзеним дню. Родзиновим пришла идея же би основали бенд хторому перша постава нє була як терашня. На ґитарох грали Дориан Чизмар и Иван Симунович, на буґнох Андрей Симунович а на бас ґитари Желько Паланчаї. Шпиваче були Дориан и Желько. На початку нє мали анї инструменти, алє зоз часом покуповали найосновнєйше и почали озбильно робиц на тим плану.
14 РУСКЕ СЛОВО
Други албум по шоре ,,Пратки зоз шалєну родзину” видати у сотруднїцстве зоз часописом ,,Мак”. На нїм ше находза пейц писнї, даєдни цалком нови, а даєдни ше уж виводзело ПЕРШИ И НАЙВАЖНЄЙШИ НАСТУП Казанси першираз наступели 2006. року на ,,Дньовки” цо им бул и єден зоз важнєйших наступох, понеже бул перши. Публика их теди перши раз могла видзиц на бини дзе наступели Дориан, Иван и Андрей, и як гваря, цалком их прилапели и потримали. 2007. року до бенду ше приключел и Алексей Макаї на бас ґитари пред першу ,,Водова фест”-у дзе зоз нїм и наступели. Одтеди наисце мали вельочислени наступи, як у нашей держави так и у иножемстве.
– Наступели зме на каждей ,,Водовафести” зоз чим ше и цешиме прето же зме кажди раз представяли домашнїх и мали нагоду грац зоз найвекшима бендами у реґиону як цо то ,,Дубиоза колектив”, ,,Хладно пиво”, ,,Рамбо Амадеус” и други – гвари фронтмен ґрупи Дориан.
,,ПРАТКИ ЗОЗ ШАЛЄНУ РОДЗИНУ” Нови албум Казансох, ґрупа хтора уж роками у истим составе Дориан Чизмар – фронтмен ґрупи,
16. ФЕБРУАР 2018.
mozajik@ruskeslovo.com Андрей Симунович, Иван Симунович и Алексей Макаї видали нови пейц писнї. Як гваря, даєдни уж виводзени на наступох пред тим, як цо ,,За це” и ,,1. април”, а писнї ,,Досц”, ,,Ошмих”, ,,Ирски сон” нїґдзе нє виводзени. За шицки писнї текст и музику писал Дориан Чизмар, а аранжмани робел цали бенд, окрем писнї ,,1. април” дзе музику и текст писал Мирко Горняк-Коле. По тераз видали два албуми и даскельо синґли. Перши албум ,,Панк рок Сифон и я” видати 2009. року, други албум под назву ,,Пратки зоз шалєну родзину” видати 2017. року, обидва албуми видати зоз часописом ,,Мак”. У медзичаше, Казанси вредно робели и знїмали познати синґли як цо то ,,Дай палєнки”, ,,Шор на шоре”, ,,Лузерска” и ,,Валалска бараба”. Шицки писнї зняти у ,,Радио-Телевизиї Войводини”, окрем єдней писнї хтора знята у єдним новосадским студию. – Писнї правиме так же дахто направи мелодию писнї и вец розробюєме кажду часц окреме, углавном кажде здумує за свой инструмент, алє ше консултуєме и вибераме найлєпши здумани часци – толкує Дориан.
ПУБЛИКА ИХ ЛЮБИ На наступох граю рижнородни репертоар, алє то найвецей панк обробки познатих гитох, як и їх авторски писнї. – Найлєпше прилапени писнї у публики, думаме же то ,,Дай палєнки” и ,,Канада”. У остатнї час нє вельо наступаме пре приватни обовязки, алє ше вше намагаме наступиц влєце на
,,Пакт Он” журки же бизме отримали свирку у Руским Керестуре прето же ше слабо случую даяки збуваня у валалє и нєт вельо понуканя валала, так же то людзох наводзи же би слухали тото цо ше им сервира. Сиґурно то єдна од причинох прецо рокенрол менєй заступенши у руских местох за розлику од прешлих часох – припознава Дориан. ■
НАШО МАСТЕРАНТИ
Мено и презвиско: Тамара Сеґеди Датум народзеня и место одрастаня: 26. 10. 1993. , Дюрдьов Здобути ступень образованя, напрям, обласц: Мастер туризмолоґ – Орґанизатор готелиєрскей дїялносци Тема мастер роботи и датум мастерованя: Економски уплїв на конзумованє догану у погосцительних обєктох Нового Саду, 31. 10. 2017. Основни студиї (Факултет, Универзитет): Дипломирани туризмолоґ – Орґанизатор ґастрономскей дїялносци; Природно-математични факултет, Нови Сад Штредня школа: Ґимназия Исидора Секулич, Нови Сад Роботне место: MK Group, готел ,,Sheraton”, Нови Сад Язики: Анґлийски, шпански, нємецки Интересованя и гобиї: Ґастрономия рижних народох и здумованє нових рецептурох. Плани за будучносц: Дальше усовершованє и напредованє у обласци готелиєрства. 16. ФЕБРУАР 2018.
РУСКЕ СЛОВО 15
КУЛТУРА И ПРОСВИТА НОВИ КНЇЖКИ
О КУЛТУРНО-ПРОСВИТНИМ РОСТУ РУСНАЦОХ
(Дюра Латяк, „Руснаци”, перши том, вибрани сообщеня и огляди, НВУ „Руске слово”, Нови Сад, 2017)
К
онцом прешлого року зоз друку вишла кнїжка „Руснаци” (перши том) автора Дюри Латяка, котра у поднаслове глаши „Вибрани сообщеня и огляди”. Дюра Латяк єден зоз найпознатших руских публицистох, руских дїячох у култури, хтори окрем же ше интензивно интересує и провадзи руску културу и єй историю, тиж є и єй главни учашнїк през велї роки, понеже бул новинар, редактор и директор у НВУ „Руске слово”, та вельо того и памета през власне присуство и искуство. Кнїжка писана на интересантни, питки и популарни спосб, зоз наукову апаратуру у цитированю жридлох, а ту и богати и вичерпни фусноти. През огляди и сообщеня читатель ма нагоду на єдним месце дознац вельо о културним будзеню руского народу, о нормованю рускей бешеди войводянских Руснацох до наймладшого славянского язика, хтори ше нєшка виучує на Новосадским универзитету на Оддзелєню за русинистику, як и у славистичних кругох швета, та по руске видавательство и орґанизацию културного живота Руснацох у Бачкей, Сриме и Славониї. Автор пише о влїх руских преднякох, заслужних же зме ище вше ту у Бачкей зачували свой руски/русински идентитет, а тому допринєсло и формованє РНПД (Руского народного-просвитного дружтва) у Новим Садзе 1919. року на инициятиву о. Дюри Биндаса, зоз потримовку священства и рускей интелиґенциї зоз чийого ядра виросла руска видавательна дїялносц, як и новинарска, а предлужена традиция хорского и драмского дїйствованя, орґанизовани библиотеки и културно-уметнїцки дружтва по местох дзе жили Руснаци. РНПД заступало тезу же без язика и писаного слова як народ нє зачуваме свой руски идентитет, та ше опредзелєло за прилапйованє живого, народного язика, хтори шицки знали и хасновали, за литературни язик, а за цо ше окреме закладал о. Михайло Мудри зоз твардима и прешвечлївима арґументами. Тото привитал и потримал и Гавриїл Ко стельник, котри уж теди бул доктор филозофиї и перши нормовал наш язик зоз Ґраматику 1923. року. Латяк през тоту кнїжку пише о початкох нашей литературней творчо сци, пише о Михайлови Врабельови и Володимирови Гнатюкови як о найзаслужнєйших за очуванє нашей бешеди през позберани народни скарб. Гнатюк поможе и коло друкованя першей ориґиналней
16 РУСКЕ СЛОВО
кнїжки на руским язику войводянских Руснацох Идилского венца „З мойого валала” Гавриїла Ко стельника, теди ище лєм школяра ґимназиї, хтори тот твор вишпивал на свойо лєм 17 роки. Потримовку Гнатюк до станє и од академика Алексея Шахматова зоз познєйшим финансийним надополнєнь ом Пе тер бу рґ скей академиї наукох, а кнїжка обявена у манастирскей друкарнї у Жовкви у 500 при клад нї кох. Тота перша кнїжка до стала и ве цей до бри кри ти ки, а перша була Гнатюкова. Автор у тей кнїжки пише о заслужних интелектуалцох, котри утка ли свою творчу енерґию и дзеку на освидомйованю нашого жительства, та так ту плеяда наших ру ских пред ня кох од Врабеля, Гнатюка, Духновича, о. Ко стельника, о. Биндаса, о. Мудрия, о. Са ламона, та по Шереґия, Ризнича, Дуличенка, українских класикох и наших писательох. Латяк пише о руским питаню нєострасцено, арґументовано, зоз наукову апаратуру у цитированю жридлох, хтори указую на шлїди и опсервациї тей проблематики. Як гвари автор у тей кнїжки исную голєм три ґрупациї Руснацох/Русинох хтори язично нє гмоґени, а то Руснаци Лемки у Польскей, Руснаци/Русини у Восточней Словацкей и Руснаци у Войводини. Їх интеґративни можлївосци би могли буц през українски язик, хтори би их єдини могол обєдинїц, бо кажда тота ґрупация розвила свой окремни руски язик, хтори нєшка уж чежко обєдинїц до єдного, пре полонизми и словакизми яки уж зажили у язику, а українски язик уж кодификовани и як таки би могол буц кохезийни фактор. Шицким нам познате же нашо походзенє зоз восточнославянского пняка. Кнїжка по змисту барз интересантна, пояшнює велї процеси хтори ше одбували у 19. и 20. вику нашого орґанизованя ту, на долнєй жеми, у Войводини. Автор на концу заключи же лєм од нас будзе завишиц кельо ше ище отримаме и зачуваме од асимилациї, а дава и конкретни предкладаня як тот процес мож спомалшиц, нєнадрилююцо, нє ултимативно, алє вибалансовано и арґументовано. Ище стари Латинє гварели же история учителька живота, та хто з нас сце знац о своїх кореньох и културним росту свойого народу дзечнє му препоручуєме тоту кнїжку.■ Олена Планчак-Сакач 16. ФЕБРУАР 2018.
kultura@ruskeslovo.com
НОВИНАРСКА АСОЦИЯЦИЯ РУСНАЦОХ
ПОЕТСКИ ВЕЧАР ЗА ДЗЕНЬ ЗАЛЮБЕНИХ
ОТВОРЕНА ПОВОЛАНКА Новинарска асоцияция Руснацох НАР поволує Руснацох и Рускинї котри жию у Сербиї и на других дестинацийох же би написали свойо биоґрафиї котри буду у бази податкох Руского порталу култури у секциї Руски вертикали. Очекуєме одволанє шицких тих котри визначели успихи у литератури, театру, новинарстве, спорту, малярстве, очуваню рускей традициї на було яки способ. Окреме очекуєме одволанє Руснацох и Рускиньох котри здобули високи академски титули у гоч котрей обласци науки. Тиж так, окреме би нам значело кед бизме достали цо векше число биоґрафийох од младих успишних особох. Текст биоґрафиї нє треба же би бул длугши од єдного бока (опатриц сайт https://nar.org.rs/). Треба же би бул написани по руски и по власних можлївосцох и преложени на сербски язик. У биоґрафиї треба же би були шлїдуюци податки: место и датум народзеня, место школованя и ступень школскей приготовки, напредованє у професиї, награди и припознаня, написани кнїжки, фахово роботи, публикациї, вистави, участвованє на високим уровню змаганя. Фотоґрафия по можлївосци, по власней дзеки контакт (мейл). Биоґрафиї посилац на мейл адресу: novinarskaasocijacijarusina@gmail.com Є. П.
О ЛЮБОВИ З ПОЕЗИЮ И МУЗИКУ Дзень залюбених, 14. фебруар, традицийно означени и у Основней и штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура. З тей нагоди вечар, 13. фебруара у Доме школярох отримани Поетски вечар наволани „О любови з поетом и з музику”. Штредньошколцом з интернату и з руских оддзелєньох Ґимназиї представел ше поет Ґоран Блаґоєвич зоз Србоврану. Вон наисце упечатлїво и харизматично интерпретовал любовну поезию Мики Антича, Йована Дучича, Єсенїна и других, а представел ше и зоз власнима любовнима стихами. У музичней часци наступели дзивоцка ґрупа трецей класи руского оддзелєня Ґимназиї. Як воспитну активносц Дома школярох вечар орґанизовала педаґоґиня Школи Любица Няради зоз професорку руского язика Люпку Малацко. М. А.
IN MEMORIAM
АМАЛИЯ ГАРДИ (1947–2018)
Пондзелок, 12. фебруара, на керестурским теметове похована Амалия Гарди длугорочна наставнїца биолоґиї у Основней школи „Петро Кузмяк”, дзе препровадзела свой роботни вик, а була активна и у валалских здруженьох „Желєни персцень” и „Байка”. Амалия Гарди ше после краткей, алє чежкей хороти, упокоєла всоботу, 10. фебруара. Народзена є як Гардийова 17. септембра 1947. року у Руским Кестуре, дзе закончела основну школу, а штредньошколске образованє у Ґимназиї у Суботици и Србобрану док Висшу педаґоґийну школу, напрям биолоґиї закончела у Зренянину. Цали роботни вик, од 1973. року, препровадзела у керестурскей Школи дзе велї роки викладала биолоґию, потим даскельо роки робела у рахунководстве, же би ше знова врацела до настави, одкаль пошла и до пензиї 2005. року. Попри настави наставнїца Амалка вельо робела на полєшованю школи у рамикох школскей секциї Горякох, вєдно з наставнїком Славком Папом, а з колеґинями Марию Бодвайову и Ирину Варґову, вредно ше 16. ФЕБРУАР 2018.
анґажовала на вельким проєкту ожелєньованя и украшованя двох школских будинкох, од учальньох, голох по двори, за цо єден рок Школа достала першу награду од Покраїнского секретарияту за очуванє животного штредку. З тоту екипу и школярами посадзели познати лєшик на концу валала, дзе роками було красне место за школски и вилєти шицких валалчанох. Свойо еколоґийне анґажованє предлужела и у валалским Еколоґийним руху „Желєни персцень”, дзе скоро 20 роки була активни член, єден час и член Управного одбору, член його секциї Квецаркох, а з колеґом Папом провадзела ожелєньованє гиподрому. Гардийова остатнї роки постала членїца и Здруженя женох „Байка” дзе була єдна з найактивнєйших, вше з новима идеями, а окреме ше визначела у правеню гекланих писанкох и сувенирох у чим свойо знанє преношела и другим. И ту ше указала єй прикмета доброго педаґоґа, а при велїх ґенерацийох керестурских школярох останє запаметана як добра наставнїца, а зоз супругом виховала и своїх дзивку и сина. М. Афич
РУСКЕ СЛОВО 17
КУЛТУРА И ПРОСВИТА
ЗОЗ СХАДЗКИ ОРҐАНИЗАЦИЙНОГО ОДБОРУ 50. ДРАМСКОГО МЕМОРИЯЛУ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ
ЦО ТРЕБА РИШИЦ ЗА ЮВИЛЕЙ На схадзки Орґанизацийного одбору ювилейного 50. Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї, констатоване же ище вельо того цо плановане нє цалком сиґурне, насампредз пре финансиї на хтори у тей часци рока нє мож сиґурно раховац. Як присутних членох Одбору поинформовал його предсидатель Йоаким Рац, число представох на Мемориялє ище вше цалком нє утвердзене, а конча ше догварки о госцованю представи з иножемства, зоз Словацкей и професийней зоз Сербского народного театра. Затераз сиґурне же буду виведзени 5 представи за старших на руским язику, и єдна монодрама, од чого два з Руского Керестура, єдна з Драмского студия Арт, а друга з РНТ „Петро Ризнич Дядя”. Виведзена будзе и представа хтору пририхтує Руски културни центер з Нового Саду и зоз руского дружтва у Петровцох (Горватска), а сиґурне и участвованє єдней представи з општини Кула, як и єдней монодрами РКПД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули. Можлїви ище два представи, о котрих ше тиж догваря. Сиґурне и же на 50. Мемориялу буду виведзени аж 7 представи за дзеци, цо векше число як ше обчековало, а представи ше пририхтую три у Коцуре, и по єдна у Керестуре, Кули, Дюрдьове и Шидзе.
Пре нєсиґурни финансиї и планована пригодна публикация з нагоди ювилея Мемориялу, нє годна буц готова по саме отримованє, хторе будзе од 16. по 25. марец, алє орґанизатор дава шицко од себе же би вона гоч як була реализована. На схад зки Орґ а ни за ци й ни од бор утверд зел и це ну уход нї цох, та за стар ших то буд зе 100 ди на ри, док ком плет уход нї цох за шиц ки дзе цин ски пред ста ви 200 ди на ри. Було бешеди и о других провадзацих змистох Мемориялу як цо то вистава и видео ретроспектива потерашнїх мемориялох хтори ше пририхтує. Одбор похвалєл же у „Руским слове” уж виходзи фельтон пошвецени 50. Мемориялу, а свойо доприношенє його промоциї пририхтую и руски редакциї Радия и ТВ Войводини як и кулска КУ-медиа. Шлїдуюца схадзка Одбору з новима информациями заказана за 22. фебруар у Хорскей сали орґанизатора Мемориялу, керестурского Дома култури, а час отримованя схадзки будзе накнадно явени. М. Афич
КОЦУРЦИ ПРИРИХТУЮ ДЗЕЦИНСКУ ПРЕДСТАВУ
ШКОЛЯРЕ ШЕ ОПРОБУЮ ЯК ҐЛУМЦИ
У коцурским Доме култури Етно клуб „Одняте од забуца” почал пририхтовац нову дзецинску театралну представу у котрей участвую школяре по осму класу зоз Коцура. Режисерка Татяна Бркич зоз ґлумцами пририхтує представу „Дзивчатко и жобрак”. Бркичовей то друга дзецинска представа на руским язику, после успишней представи „Лєнїва Марча” предлужує сотруднїцтво зоз дзецми на новей представи котру роби по тексту Людмили Шандаловей зоз Свиднїку, а на руски язик преложели ю и адаптовали Моника Гарди и Аранка Медєши, нашо искусни ґлумици и културни дїячки.
18 РУСКЕ СЛОВО
– После успишней представи котру Етно клуб „Одняте од забуца” реализовал нєдавно надумали зме знова позберац дзеци коло новей представи, понеже наисце єст заинтересованих, а и ми любиме робиц зоз дзецми. „Дзивчатко и жобрак” красна приповедка у трох дїйох у котрей интересантни улоги и дзеци наисце буду уживац – и тоти цо ґлумя и тоти цо буду патриц. Влєце зме од авторки тексту Людмили Шандаловей достали текст котри моя дзивка Моника и я преробели и предложели зме Татяни же би ю режирала. Вона прилапела, алє ше и ми трудзиме же бизме єй помогли кельо можеме – гвари Аранка Медєши, предсидателька Етно клубу „Одняте од забуца”. „Дзивчатко и жобрак” дзецинска представа у котрей участвую дзеци од предшколского возросту по осму класу и вкупно єст 14 улоги. Сценоґрафию и костими за представу роби Снежана Радошевич зоз Коцура, а тонски ефекти Славко Вулин. Етно клуб за представу „Дзивчатко и жобрак” часц средствох достал по конкурсу котри розписал Национални совит Руснацох, а з часци помогло и подприємство Саши Медєша „Скло рам” зоз Коцура. Проби за представу тирваю и публика ю премиєрно увидзи на Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї котри будзе у Руским Керестуре 16. марца, а предпремиєра планована за початок марца пред домашню публику у Коцуре. З. Колєсар 16. ФЕБРУАР 2018.
kultura@ruskeslovo.com
28. ФЕСТИВАЛ НОВЕЙ РУСКЕЙ НАРОДНЕЙ ШПИВАНКИ
„РУЖОВА ЗАГРАДКА” ШТВАРТОГО МАРЦА
Фестивал новей рускей народней шпиванки отвера фестивалску сезону у култури Руснацох и того року ше отрима першей нєдзелї у марцу, 4. марца, пре директне ТВ преношенє у рамикох термина нашого Маґазину и Широкого плану, а традицийно ше отримує у Студию „М” у Новим Садзе. На конкурс сцигли 26 композициї од котрих за Фестивал вибрани 16 нови композициї у народним духу. Пририхтованя за Фестивал у полним розмаху, а од 5. фебруара ше отримую и шпиваци проби. Шпивачох провадзи Вельки народни оркестер Радия Нового Саду по дириґентску палїчку маестра Мичи Янковича. Як нам гварела помоцнїк главного и одвичательного редактора трецей мрежи Радио Нового Саду Златица Няради, предсидателька Орґанизацийного одбору Фестивала, Явна медийна установа Радио Нови Сад прилапела финансийни план и
потримал тот Фестивал, бо без финансийного плану ше нє руша до реализациї, а того року вон ше отрима по 28. раз. Музични редакторки того Фестивала Агнета Тимко Мудри и Татяна Колєсар Ґвоїч, а шпивачох будзе провадзиц Дзивоцка шпивацка ґрупа. Наступя углавним солисти и єден квартет, того року, понеже Фестивал змагательного характера, додзеля ше и пейц награди: перше, друге и треце место за композицию, потим награда за аранжман, интерпретацию и текст, як и стаємна награда публики, а оценьовац и виберац будзе фахови жири. Виставу за тоту нагоду пририхтує Олґа Карлаварис, а представи ше млада малярка зоз Суботици Андрея Палатинус, котра тераз жиє и роби у Паризу. Єй роботи були виложени и на вистави у Суботици з нагоди нашого Националного швета Руснацох. Уж порихтани и провадзаци материял як цо то поволанки, каталоґ за
виставу, гласацки лїстки, у цеку и знїманє КД зоз новима шпиванками. Ревиялна часц тогорочней „Ружовей заградки” будзе пошвецена текстописательови Михайлови Зазулякови, хтори роками посилал свойо стихи за композициї на тот Фестивал, а хтори ше, нажаль вчас упокоєл, прешлого року пре хороту. Тот Фестивал роками указує завидни уровень як по квалитету, так и по орґанизациї, а понеже го директно преноши Руска редакция ТВ Войводини, вон вше злучує шицких Руснацох швета, дзе ґод вони жию. О. П-С.
НОВА ПРЕДСТАВА ЗА ДЗЕЦИ У КУД „ЖАТВИ”
ПЕС ЧЕКА СВОЙОГО ҐАЗДУ Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” почало пририхтованє новей дзецинскей представи под назву „Кудлик пудлик чека ґазду” у котрей участвую школяре котри активни у КУД „Жатви”. Представу „Кудлик пудлик чека ґазду” режира предсидатель КУД „Жатви” Микола Шанта, котри приповедку Штефана Гудака преширел и збогацел зоз драмскима сеґментами, алє ше тримал Гудакових ключних улогох и мотивох. – Представа бешедує о вирносци пса котри, гоч и одруцени, заш лєм чека свойого ґазду. Дїя представи же єст даєдни вредносци у живоце котри нєпреривно тирваю и ту су, гоч зме их и нє заслужели. Я од тей припо-
16. ФЕБРУАР 2018.
ведки котра ма 2 боки написал драму котра тераз ма 22 боки. Здумал сом нови улоги, алє сом охабел и стари ключни улоги котри мал и Штефан Гудак – гварел режисер представи Микола Шанта, котри и сам ма єдну зоз улогох. Дзеци котри участвую у представи маю шлєбоду вєдно зоз автором и режисером Миколом Шантом креировац представу, суґеровац и предкладац свойо идеї и вименки у тексту. – Длуго сом анализовал тоти дзеци котри сом поупознавал ту у КУД „Жатви” и роздумовал же хто би ту могол ґлумиц и так ше констелация створела же ше сами дзеци зявйовали, поуключовали и вони просто уживаю у поставяню тей драми, цо ми окреме мило –- визначел Шанта. У представи ґлумя дзеци од трецей по осму класу, а єдну улогу, найчежшу будзе ґлумиц праве автор Микола Шанта. Сценоґрафию за представу будзе робиц Єлена Дудаш, котра ше сама понукла же би помогла и була часц того проєкту. Представа „Кудлик пудлик чека ґазду” ше роби по проєкту котри одобрени з боку Националного совиту Руснацох и будзе представена на Драмским мемориялу у Руским Керестуре, та прето драма мушии буц готова до марца. Премиєра планована же би була у Коцуре концом фебруара, початком марца. З. Колєсар
РУСКЕ СЛОВО 19
Число 7 Ушорела: Мелания Римар
МИХАЙЛО КОВАЧ
Т
Древо – Ивана Будински, VIII Руски Керестур
РЕЙТЕШИ
ота ше ми пригода случела ище теди кед ме мац шора нє научела. Теди кед я преставал буц мали, кед ми родителє перши надрачки дали. Пришол я раз так з бависка дому, а у нас родзини полна хижа. Я ше позберал та пошол до сушедового Мижа. Кед я до нїх, а вон и його браца страх як ше цеша, бо им мац напекла рейтеша. Було го там вшелїякого: и зоз сиром сированого и зоз маком макованого. На столє полна миска тих рейтешох стала, та Мижова мац и мнє з рейтешами понукала. Я перше нє сцел, а вецка сом аж три фалати змасцел. Кед ми и штварти хлапци давали, я вжал и вишол на двор задком, задком и то помали. Становел сом ше перше на шоре, а вецка у нашим дворе. У дворе ме чекали когут Ферко и пшичок Бурко. Бурко з хвостом покивовал и аж главу прекривйовал. Думал озда же я рейтеш принєсол йому. Вец ше ту нашол и Микола. Ходзел коло мнє доокола, почал ше и вон улїзовац. Видзим, и Микола би сцел рейтеша коштовац.
Алє я ше ту медзи нїма до глїбокого штудираня дал же як би то крашнє було кед би я вше вельо рейтеша мал. И так у тим штудираню пришло ми на розум на остатку же ми дома маме малу заградку. Мац у тей заградки садзи малюнду цибулю, а вец зоз нєй достава таку вельку як кулю. Мац до заградки посадзи маґочки з бундави, а вец зоз тих маґочкох вирошню таки бундави як коньски глави.. – А кед би ше там посадзело рейтеши – подумал я себе – там годни вироснуц тепши, а у тепшох, розуми ше, вшелїяки рейтеши. И так я принєс алат зоз шопи, та ше дал до роботи. Вигребал сом глїну и справел нєвельку долїну. До долїнки я спущел рейтеш зоз сиром сировани, зоз цукром цукровани. Док сом го нука кладол, мнє аж чурели шлїни, та требало на ньго цо скорей наруцац глїни. Ище сом го и позалївал и зоз церньом поприкривал. – Алє уж и мешац преходзи, а мой рейтеш нє сходзи. Кед бим теди тот розум мал, та би я тото сходзенє рейтешово анї нє чекал.
НАРОДНИ ПРИСЛОВКИ ЦО ЯНИ НЄ НАУЧЕЛ, ТОТО АНЇ ЯНКО НЄ БУДЗЕ ЗНАЦ!
Илустрациї Лю.Сопка обявене 2013
ЗЛОЖНИ БРАЦА НОВУ ХИЖУ ПРАВЯ, А НЄЗЛОЖНИ И СТАРУ ВАЛЯЮ! ХТО ШЕ ВЛЄЦЕ НЄ ЗНОЇ, ОД ЖИМИ ШЕ БОЇ! ХТО ДРУГОМУ ДЗИРУ КОПЕ, САМ ДО НЄЙ ПАДА! 20 РУСКЕ СЛОВО
16. ФЕБРУАР 2018.
slovecko@ruskeslovo.com
ТРУДЗИМ ШЕ ПОРОЗУМИЦ СТАРШИХ
яї VIII я Колошн Дуга – Ма ерестур Руски К
Старши думаю же вше маю право. Поставяю условия. Ридко кеди нас розумя. Алє, чи ми их розумиме? Лєдво чекам одроснуц. Тераз ходзим до осмей класи. Родичи ме часто опоминаю. Поставяю ми вшелїяки питаня: Цо робим? Дзе идзем? Кеди ше врацим? Зоз ким ше дружим? Знам же ше стараю, алє нє можем зрозумиц таку вельку застараносц за мнє. Нєдзечнє им давам одвити, та гваря же треба зо мнє вицаговац як зоз клїщами. Наисце ше трудзим розумиц, алє кед ми гваря най облєчем триков, обуєм на ноги зокни лєбо най вежнєм лайбик, вец думам же су допити, гоч знам же ше стараю най ше нє прехладзим. При наставнїкох ми завадза же нас часто обвиня за дацо зо зме нє зробели. Знам же нє маю часу вше виглєдовац и буц судийове. Дакеди думам же маю право, бо нас сцу добре научиц, а ми ше виплєтаме и нє слухаме их. Верим же док будзем старши, будзем их баржей розумиц. Андрей Русковски, VIII Коцур
НЄ ДЗБАМЕ БУЛИ ЗМЕ У ГОСЦОХ Внєдзелю зме були у тетки у госцох, бо єй бул родєндан.
ТАК ПРИПОВЕДАМЕ КЕД О ЯЗИКУ
Тетка нас барз угосцела. Наварела юшки, меса, сос од вишньох, сарми, а було и печеней прасетини. Тетков син, а мой брат поєдол аж три бубци и два батаки. Колачи нє могол анї пробовац, так ше оєдол.
ДЗБАМЕ БУЛИ ЗМЕ НА ГОСЦИНИ Внєдзелю зме були у нини на госцини, бо єй бул родзени дзень.
Нина нас барз погосцела (вигосцела). Наварела юшки, меса, вишньовей мачанки, сарми, а було и печеней прашецини. Нинов син, а мой братняк поєдол аж три пупорки и два сцегна. Колачи нє могол анї коштовац, так ше оєдол.
Таки бул сити, же аж колутал з очми як ше лакомел.
Таки бул сити, же аж преврацал з очми як ше пажерел.
Моя шестра виберала лєм ролат од кокосу и чоколадни куґлици.
Моя шестра виберала лєм кокосов ролат и чоколадово кульки.
Теча гварел же би могол поєсц ище даскельо крофни з маджуном. После ручка ми, дзеци, бавели иґрици на компютеру, а старши часкали. 16. ФЕБРУАР 2018.
Шовґор гварел же би могол да поє ище даскельо бухти з маджуном. По полудзенку ми, дзеци, бавели бависка на компютеру, а старши приповедали.
РУСКЕ СЛОВО 21
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИХАЛ РАЦ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА
ПОСТАРЧЕЛ НА СТО СТРАНИ
Пише: Любомир ДУДАШ
Знайсц ше у Керестуре, глєдаюци дакого, нє лєгко анї кус кед же нє знаце старше презвиско (принєшене з Горнїх крайох), назвиско, лєбо цалком сиґурно адресу обисца у котрим биваю тоти котрих глєдаце. Попробуйце ше дакому опитац дзе бива Михал Кренїцкого, та гоч и Рац... Таких єст скоро на каждим шоре. Алє, кед ше гоч кому опитаце дзе бива Михал Фунзи, одвит ту и такой
кадз тото Фунзи? А –одОцов брат, дакеди
ТО ЦИ РА ДОСЦ Михалова супруга Мария пожила тельо же дочекала тройо унучата, тераз су уж штверо, двойо од дзивки Снежани у Кули, унук од сина Владу и наймладша, унучка од дзивки Маї, ту у валалє. – Зоз наймладшима и найвецей радосци, гвари Михал. Тоти у Кули ше дакус и на дїда удали, вше вецей участвую у културних активносцох и Дружтве „Др Гавриїл Костельник”, младши ище маю часу.
22 РУСКЕ СЛОВО
давно патрел якиш путуюци Театер. Представу ше то теди волало – забава, бавена у карчми, „Надьордьовей”, на Вельким шоре. Давно анї карчми, а анї бачика мойого – гвари Михал. – Нїч би то нє було кед би хтошка з присутних нє препомнул, думаюци праве на мойого власного бачика, оцового брата, же є исти Фунзи, исти як єден з го сцуюцого ансамблу... Ту почало, а нє закончене є анї нєшка. Шицки Кренїцкого, перше бачи, та вец и мой оцец, а нє зао стали анї мой брат Кимо, та анї я, од те-
ди Фунзийово. Кренїцкого уж лєм хто добре и вельо памета, а Рац стої лєм у документох. ҐЛУМЕЛ З ВЕЛЬКИМА ҐЛУМЦАМИ Михала у валалє, та и гет далєй, познаю хто уж по чим. Кере стурци го паметаю як тамбураша, коло пейц роки у орке стру Дома култури, шпивача у хору „Красавци” исто скоро тельо роки, доброго ґлумца у нашим Те атру вецей як дзешец роки...
16. ФЕБРУАР 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
Єдни го паметаю як огньогасца, як предсидателя Добродзечних огньогасцох, други по тим же є и по другираз за шором член Церковного одбору у валалє, треци, алє и тоти муша добре паметац, же є озда єдини у валалє котри залєзнул зоз малим Ферґусоном, сам на дильове, а часу нє було за траценє... Вон зишол з трактора, лапел го, преме сцел зоз коляйох и предлужел по своєй роботи... Ошмихнул ше и Михал, алє праве озда прето уж роками муши добре роздумац цо за дзвиганє, а цо нє... Сцигли рахунки за плаценє... – Та, старчело ше теди вшадзи, вше з дзеку и нїґда нє було чежко, враца Михал памятки на дакедишнї обовязки и активно сци... У Култури нас було громада, у каждей про сториї иншака проба, галайк, алє и радосц по сле наступох, чи з єдним, другим, лєбо було котрим ансамблом лєбо дружтвом. Грало ше вшадзи, на наступох, концертох, змаганьох... Цо нє було у култури, було у огньогасцох. Театер паметам по озда двох медзи найлєпшима пред ста ва ми на Ке ре стур скей сце ни „Опера за три ґроши” и „Поп Чира и поп Спира”, а було их и вецей хтори остали запаметани. Зоз „Оперу” котру на сцену по ставел Драґен Колєсар зме закончели медзи найлєпшима од найлєпших на Союзним фе стивалу у Требиню, у тедишнєй нам велькей держави. То була представа котру ше и нєшка памета. А екипа ґлумцох антолоґийна: Витомир, Скубан, Стрибер, Гафка, Ганча, Юлин Мишка, Блаженка, Сенка, Йоска... Чежко ше и здогаднуц шицких менох, бо роки прешли. Вредзело то шицко и проби и часу и путованя, таке ше нє забува, забудзе ше лєм мена а и вони вше менєй ту, медзи нами... ХЛОПИНА АЖ И НА ТО Польопривреда провадзела Михала одмалючка, од вше аж по нєшка. Озбильно ше до па растскей ро боти влапел од осемдзешат ше стого, гевтого вика, кед зоха бел да рем ну ро боту як портир у Хладзальнї.
16. ФЕБРУАР 2018.
– Оцец мед зи пер ши ма у ва ла лє ку пел ве ль ку лу пач ку за ку ку ри цу, ке ше я на род зел, а и те раз и я и син Вла до зоз ко трим вєд но ма ме ре ґ и стро ва не по ль о при вред не ґаздов ство, кон чи ме зоз лу па нь ом. Окрем то го и ко ши ме, ла ме ме ку ку ри цу и хто би знал цо ище шиц ко, а старчи ме ище вше. Ро бо ти єст и буд зе єй. Сво єй же ми нє ве льо, пер ше було обез печиц шиц ку ме ха нї за цию, и то те раз у шо ре. Те раз шор обез печиц ве цей вла сней же ми. У ґара жи, га нґ а ру, шти ри трак то ри, ком ба йн, при ко ли ци... Хлапцох з боку вше анґажує кед роботи єдна другей по петох саваю, а добри су и вредни. Така екипа и єдина у валалє, од нїх ше анї єдна робота нє одорвала. – Тераз у Церковним одборе єст вельо роботи, а дакеди и нє було. Я задлужени за теметов, тутор сом. И ту єст роботи котру люд зе нє вид за, а кнїжки муша буц у шоре же би ше зна ло хто и дзе и кеди з наших поховани, чи шицко чисте, а нє так вше, чи ограда у шоре чи... Зоз Доброд зечним огньогасним дружтвом Михал Рац Кренїцкого Фунзи, уж о пар роки пре слави дзеведзешат роки кере стурских огньогасцох, а сам є у нїм од кеди зна за себе, активно од законченя основней школи. Пре шол час кон тра ба су, прешло и активне бавенє у Театру. Та заш лєм, зохабело и глїбоки шлїд. Мало єст збуваня у валалє котри Михал нє попровадзи, а вец ознова час врациц ше роботом и радо сцом зоз унучатми.■
З ДЗЕКУ НЇЧ НЄ ЧЕЖКО У Култури нас було громада, у каждей просториї иншака проба, галайк, алє и радосц после наступох, чи з єдним, другим, лєбо було котрим ансамблом лєбо дружтвом. Грало ше вшадзи, на наступох, концертох, змаганьох... Цо нє було у култури, було у огньогасцох.
РУСКЕ СЛОВО 23
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З ВЛА ДИСЛАВОМ ДЖУДЖАРОМ ЗОЗ ШИДУ
ПО ЕВРОПИ ЗА КОРМАНЬОМ
Пише: Владимир ДЇТКО
Кед вецей нє видзел перспективу технолоґа у месней индустриї, Владислав Джуджар цалком пременєл фах и постал вожач вельких камионох. Надосц часу препровадзує у драже, и вельо роби, алє заш лєм, нє банує же пременєл роботу
Н
оворочни и крачунски швета Владислав Джуджар зоз Шиду вихасновал за одпочивок у родним краю з фамелию, так же каждодньово роботни обовязки у Европи, голєм на кратши час, заменєл з одпочивком. Була то нагода и же би Владислав за „Руске слово” виприповедал же як ше становел у камиону. – Вожач сом вельких камионох, такволаних шлеперох у подприємстве „Имиспед” у месце Жилина у Словацкей Републики – почина наш собешеднїк, чия роботна драга на самим початку була цалком иншака. Гвари же 1999. року у Зренянину закончел
Предносц вожачом же можу обисц велї европски метрополи
24 РУСКЕ СЛОВО
Висшу технїчну школу, на напряме – конзервована пожива, на одсеку поживовей технолоґиї, и постал технолоґ. НЄСУДЗЕНИ МЕСАР – После законченей школи сом почал робиц у клальнї „Биґ Бул” у Бачинцох. Спочатку було добре, а потим ше вше частейше чувствовало економску кризу. На концу сом после 10 рокох роботи одлучел поглєдац нове роботне место. Пошол сом до Нового Саду, до єдней познатей клальнї и индустриї меса, и там сом робел три роки. Медзитим, анї там нє було лєпше, бо ше наисце барз вельо робело, и думам же сом нє бул адекватно плацени. Ришел сом пременїц и тоту фирму, и нє глєдац роботу у фаху, алє дацо цалком инше – щири Владислав Джуджар. Глєдал по интернету тот цо би могол робиц и на концу ше опредзелєл же будзе вожач камионох у иножемстве, и то нє у нас, алє у Словацкей Републики. Пред трома роками пошол до Кошицох до подприємства „Стил транс”, а добре тото же мал по16. ФЕБРУАР 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
ложене за Ц и Е катеґорию превозкох, як и медзинародну дозволу за вожачох у шпедициї такволани КОД 95. ПО РУСКИ ШЕ МОГОЛ ЗГВАРИЦ Перши три мешаци бул на пробней роботи. Добре памета же му контакт особа була Хелена за хтору гвари же є Рускиня (Русинка), та му було лєгчейше ше згвариц. Накадзи ше звикнул на нову роботу, Джуджар одходзи до подприємстав „Имиспед” у Жилини, хторе ма коло 180 вожачох зоз Словацкей, Сербиї, Чарней Гори, Босни и Герцеґовини и України. – Нєшка на шлеперу превожим авта и часци за камиони до державох Европи, найчастейше до Нємецкей и Швайцарскей. Кед рушим на драгу, случує ше же сом и мешац одсутни, точнєйше на Так як дакеди, оцец порихтал и колбаси и кулени драги, и кед єдну робу випоручим, такой диспечер дава налоґ дзе мам далєй вожиц и превожиц комуникуєм и по анґлийски. Раз ми на драги у Французцо треба. Научел сом и по словацки, а кед сом на драже, кей нє було добре док сом гонєл, озда пре вистатосц, та сом паркирал шлепер. Обачела то єдна французка фамелия, та ше такой пришли опитац же цо ми, и кед зме ше РОБОТА МА И СВОЙ КРАСШИ БОК якошик згварели, поволали швидку помоц хтора ме одвезла до шпиталю. Кед видзели же шицко у шоре, аж Владислав Джуджар гвари же тота робота добра и вец сом предлужел далєй – приповеда Джуджар. прето же мож упознац велї держави, алє и людзох. У Робота вожача нє лєгка, бо треба буц нєпреривно сконпаметаню му попатрунок над Монте Карлом, дзе ше центровани, провадзиц навиґацию як и транспортни прешейтал з колеґом з Мадярскей. Направел и фотоознаки коло драги. На таких путованьох треба ше знаґрафиї з того познатого шветового туристичного меходзиц (цо єсц, дзе ше ошвижиц и витуширац), алє то ста. Но, до ресторану нє шедал, бо гвари же там шицко барз драге за нашо условия. Бул и у Стразбуру и у уж проблем и шицких других вожачох, без огляду зоз велїх менших варошох европских державох. хторей держави приходза.
ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ Джуджар гвари же у заходних жемох у роботи на першим ме сце роботносц и одвичательносц. – Там ше шицко патри и провад зи. Наприклад, як ше дахто одноши ґу диспечерови, другим колеґом вожачом и вообще ґу подприємству у хторим роби. Обовязки ше муша окончовац так як треба и на час, и наисце ше нїкому нє патри „през пальци” – гвари Владислав.
Владислава у Шидзе дочекали оцец и син
16. ФЕБРУАР 2018.
Понеже у Словацкей роби зоз шицкима потребнима паперами, ма шицки права з роботного одношеня. Идзе му стаж и ма право на 21 роботни дзень одпочивку до рока. Прето и вихасновал праве жимски перид присц до Шиду ґу синови Лукови и оцови Миронови, поробиц дацо по обисцу...Правда, забивачка уж була покончена, оцец Мирон уж повишал колбаси... Цали час док бул дома на одпочивку, и його шлепер одпочивал и чекал же би ше врацел до Словацкей и ознова шеднул за кормань. – Нє побановал сом же сом вибрал тоту роботу и задовольни сом. Слухам же велї млади зоз шидскей општини пошли до Словацкей робиц. Мойо порученє би було же лєм муша вредно робиц и нє обчековац прейґ ноци вельки заробок, бо з того нєт нїч. Помали, шицко ше на концу зложи так як треба – совитує Владислав.■
РУСКЕ СЛОВО 25
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐУ 50. ДРАМСКОМУ МЕМОРИЯЛУ ПЕТРА РИЗНИЧА ДЯДЇ (V)
ЗЛАТНИ РОКИ Пише: Дюра ЛАТЯК
Мемориял мал постац єдинствена традицийна манифестация и стретнуце квалитетного драмского аматеризма, а источасно мал представяц и фестивал досцигнуцох драмских секцийох наших културно-просвитних дружтвох и аматерских театрох. Чи задумане и витворене?
П
ерши дзешец роки отримованя Драмского меморияла Петра Ризнича Дядї нам можу послужиц як основа за прировнованє витвореного зоз задуманим. Насампредз, здогаднєме ше же як задумана концепция тей манифестациї. Зоз информациї Ивана Бесерминя, обявеней у „Руским слове” число 13 од 28. марца 1969. року, же би Мемориял мал постац єдинствена традицийна манифестация и стретнуце квалитетного драмского аматеризма, а источасно Ґоґольова „Женїдба” у виводзеню Шидянох то би представяло и фестивал досцигнуцох драмских секцийох наших кул- два професионалних драмских колективох витворели жадани циль. А кельо витворена задумка же би Меморитурно-просвитних дружтвох и аматерских театрох. Папгаргаї уж по законченю Першого меморияла у ял представял миниятурни фестивал, смотру наших „Руским слове” (число 18 од 2. мая 1969. року) обявел драмских колективох? Ту би ше у подполносци нє могла свой коментар, з котрого видно як ше почала реализо- дац така оцена. Три колективи (од котрих два з Руского Керестура) нє можу буц указатель масовносци драмсковац задумана концепция. Вон констатує: „Мож повесц же по задуманей концепциї, же би то бу- го живота по наших местох.” Тот Папгаргайов коментар наишол на позитивни одгук ло стретнуце аматеризма з професионализмом, посцигнути подполни успих. Штири представи аматерских и медзи нашима любителями драмского аматеризма и уж на слїдующим Мемориялу ше почина звекшовац число наших драмских колективох. Окреме то обачлїве по наСНТ З НОВОГО САДУ ступох на Трецим и Штвартим мемориялу, та и надалєй. БУЛ НАЙЧАСТЕЙШИ ГОСЦ Зоз трох руских аматерских колективох и єдного госцуюцого (на сербским язику), котри наступели на Першим Найчастейши госци-аматере у перших дзешец ромемориялу, на Другим мемориялу число руских колеккох отримованя Драмского меморияла Петра Ризнитивох звекшане на 5, на Трецим на 7, же би ше даскельо ча Дядї були члени Аматерского театра зоз Кули роки стабилизовало на 8 (цо би, по нашим думаню пред(штити раз) и Червинки (три раз). По два раз участавяло оптимум у наших условийох). Максимум поствовали члени КУД „Слобода” зоз Кули и КУД „Брисцигнути на Дзешатим, ювилейним, мемориялу, кед на ле” зоз Беочину, а по єден наступ мали аматере зоз нїм участвовали аж 10 нашо драмски колективи! Зоз Николинцох, Сивцу, Старей Пазови, Вербасу и Бачтрома наступел АРТ „Дядя”, а зоз по єдним КМД „Яким кого Петровца. Гарди” з Петровцох, КМД „Яким Ґовля” з МиклошевКед слово о професийних ансамблох, Сербски нацох, Дом култури Коцур, КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, родни театер з Нового Саду бул найчастейши госц. Участвовал аж на седем Мемориялох. Штири раз КПД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова, Руска драма участвовал Народни театер зоз Сомбора, а раз и Урапри Доме култури з Вербасу и Українска драма Културїнски народни театер зоз Пряшова (Словацка). ного центра зоз Кули.
26 РУСКЕ СЛОВО
16. ФЕБРУАР 2018.
ljudze@ruskeslovo.com
Статистични податки о тей нашей театралней манифестациї у перших дзешец рокох єй иснованя, значни медзитим, вельо значнєйши гевти податки котри ше одноша на квалитативни досцигнуца наших аматерских колективох, у першим шоре Аматерского руского театра „Дядя”. Вон уж у першим року свойого иснованя, гоч ище нє бул анї формално-правно реґистровани, посцигнул таки успих, якому ше теди нїхто нє наздавал. Тот успих найлєпше илустровал Иван Бесерминї у Народним календаре за 1971. рок (бок 73), зоз словами: „Найвекши успих, успих у югославянских рамиох, посцигнул Аматерски театер „Дядя”, дзе новосадска сцена зоз драму „Полицає” Славомира Мрожека завжала перше место на ХІV югославянским драмским аматерским фестивалє на Хваре.” БОГАТА ДРАМСКА ДЇЯЛНОСЦ Драмска активносц наших културно-просвитних дружтвох уж традицийна и без огляду яки секциї дружтва пестую, вони каждого року пририхтую голєм єден театрални фалат. Медзитим, як формовани наш Аматерски театер „Дядя” и як ше установел Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї у Руским Керестуре, наша драмска активносц почала у роботи вимагац нє лєм квантитет, алє и квалитет. Пребиц ше през рижни фурми аматерского драмского змаганя и дойсц ґу лєпшим драмским ґрупом, мож лєм зоз квалитетом. Таки квалитет, котри бул нє лєм поровновани, алє и виєдначовани з професионалним уровньом, посцигнул прешлого року Аматерски театер „Дядя” – сцена з Ного Саду зоз драму „Полицає” од Славомира Мрожека цо режирал Иван Иванчо, режисер Українского народного театра з Пряшова у ЧССР. Премиєра тей драми одушевела патрачох у Новим Садзе, на Фестивалє малих и експерименталних сценох у Панчеве, „Полицає” достали визу за Фестивал югославянскей аматерскей драми на Хваре, а наступи у Беоґрадзе на БРАМС-у, у Кикинди и на Валєвских стретнуцох аматерох „Абрашевич” у Валєве, лєм потвердзели посцигнути успих. Наступ наших драмских аматерох на Фестивалє югославянскей аматерскей драми на Хваре, войдзе до аналох наших найвекших драмских успихох. Колектив „Полицає” на тим фестиванє преглашени за найлєпши драмски колектив у Югославиї за 1970. рок. Йому припадла златна плакета Фестивала, а Дюра Папгаргаї за успишно одбавену улогу полицая провокатора, преглашени за найлєпшого ґлумца аматера у жеми. После тей представи, мало познати Аматерски театер „Дядя”, постал найпознатши театер у жеми, тот його успих зазначели, озда, шицки новини и радио-станїци у Югославиї. Участвованє членох АРТ „Дядя” на Покраїнским, Републичним и Союзним фестивалу аматерских театрох позитивно дїйствовало и на провадзаци змисти на нашим Драмским мемориялу. По угляду на спомнути фестивали, уж од 1972. року почина ше видавац Билтен Меморияла, а теди ше почало орґанизовано водзиц и розгварки о виведзених представох. Звити зоз тих розгваркох представяли и главни змист Билтена. На тот способ 16. ФЕБРУАР 2018.
зачувани автентични документи о виведзених представох и актерох у нїх. Бо, од давен-давна познате же кед о даєдней подїї нє останє записани шлїд – то таке як кед би єй анї нє було! Уж 1972. року под час Меморияла отримани и семинар за руководительох драмских секцийох. То барз позитивно дїйствовало на дальши розвой театралного аматеризма по наших местох и його афирмацию у стредкох дзе мал нагоду виступац. Окреме потвердзує приклад театралней ґрупи КПД „Дюра Киш” зоз Шиду. После виступу на Дзешатим драмским мемориялу ушлїдзела им тота винчованка (обявена у „Руским слове” ч. 8 од 24: фебруара 1978. року, бок 12.): „Попри награди котру достала Драмска секция Културно-просвитного дружтва „Дюра Киш” зоз Шиду на Х Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї у Руским Керестуре и винчованкох з нагоди додзельованя наградох, шидски аматере тих дньох достали и внчованку з Покраїнского секретарията за образованє, науку и културу котру подписали Йованка Теодоровичова, помоцнїк покраїнского секретара за образованє, науку и културу, Ирина Папуґова, тиж помоцнїк покраїнского секретара за образованє, науку и културу, и Вера Милосавлєвичова, член Секретарията Предсидательства Покраїнскей конференциї ССРН Войводини, хтори патрели представу шидских аматерох на Мемориялу. У винчованки ше, медзи иншим, гвари: „Було праве задовольство присуствовац вашому вивдзеню Ґоґольовей „Женїдби” на Х мемориялу Петра Ризнича Дядї. Ентузиязм и узретосц виводзеня одражую анґажованє вашого Дружтва у цалосци и каждого поєдинца у нїм. Примце нашо щири товаришски винчованки за посцигнути успих и жаданя же би сце и надалєй були ношителє ширеня културних вредносцох и у тим посциговали добри резултати” После успиху на Мемориялу у тей сезони Шидянє планую зоз тоту представу госцовац по наших местох з оглядом же прешлого року, пре участвованє на смотрох, за тото нє було нагоди. Планує ше тиж госцованє у Прняворе при Банялуки и участвованє на смотри аматерских театрох з подруча Медзирепубличней заєднїци култури Сава у Лозници початком априла.” „ПОЛИЦАЄ” ШЕ ВРАЦЕЛИ ЗОЗ ЗЛАТНУ ПЛАКЕТУ Михайло Василєвич, режисер и секретар Союзу аматерских театрох Войводини, успих представи „Полицає”, так прекоментаровал: „Бул сом прешвечени, а и тераз знова гварим же „Полицає” дефинитивне театерске оформенє и же ше такому резултату нє ма анї цо додац, анї одвжац. На ХІV хварским фестивалє, Руснаци нє мали озбильнєйшей конкуренциї, гоч поправдзе поведзене, на нїм анї нє було вельо таких цо би ше по високим квалитету могли змагац за награди. Но, то нє значи же „Полицає”, котрим нїхто анї на хвильку нє одрекал перше место, мали щесце пре слабу конкуренцию! Можебуц би було лєм вецей дискусиї о їх пласманє, а так єй того року, як и о улоги Дюри Папгаргая, скоро анї нє було. Златна плакета им єдногласно додзелєна”. ■ (Предлужи ше)
РУСКЕ СЛОВО 27
ДУХОВНИ ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ БОГУ ПОШВЕЦЕНИХ ОСОБОХ У БЕОҐРАДЗЕ
ВИРНОСЦ ДАРОВАНЯ И ШВЕДОЧЕНЯ
Фото: Роберт Зайц
На швето Стритениє Господнє, 2. фебруара, кед свой дзень означую Богу пошвецени особи отримане стретнуце за монахох и монахинї и Богу пошвецени особи з Беоґрадского владичества, а на нїм з нашого Еґзархату участвовали и шестри Служебнїци НДМ зоз Кули и Руского Керестура. Стретнуце почало у церкви Христа Царя зоз Службу Божу хтору предводзел беоґрадски архиепископ Станислав Хочевар (иншак и монах салезиянєц), а присутни були монахинї рижних чинох у заходней Церкви, и Богу пошвецени особи як цо фоколарини и фоколаринки. У казанї монс. Хочевар пожадал присутним най их тото швето хторе повязує два найвекши тайни християнскта: оцелотворенє Божого сина и пасхални мистерий, виполнї з новима спознанями, нову волю и нову апостолску силу. Стретнуце предлужене у доме Надвладичества у сали Европа, дзе монс. Хочевар мал викладанє о улоги и посланю Богу пошвецених особох у Беоґрадским надвладичестве и вообще у нєшкайшим швеце. —
Нєшка жадаме знова и моцнєйше одкриц же дарованє нас самих Богу централне место шведоченя, обявйованя и нависцованя Исуса Христа нєшкайшому швету — заключел архиепископ Хочевар. На концу стретнуца пришол и апостолски нунций у Републики Сербиї, монс. Лучияно Сурияни же би присутним висловел свою блїзкосц, молитви и подзековносц за їх присуtносц и шведоченє. М. А.
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛА ДУХОВНА ОБНОВА ЗА СТАРШИХ
ШВЕТЛО НАДЇЇ ШЕ НЄ ШМЕ ЗАГАШИЦ У орґанизациї Шестрох Служебнїцох у манастире у Руским Керестуре, отримана перша од трох єднодньових Духовних обновох за старших од 35 рокох. Присутна була 21 жена найвецей з Керестура и Коцура и по єдна з Червинки и Крущичу. Тема першей Духовней обнови у духу пририхтованя до швета Стритениє Господнє була „Видзели очи мойо спашенє твойо.” (Лк.2.30). Катехезу у духу теми з насловом „Шветлосц” хтору презентовала ш. Михаила Воротняк. Наглашка у єй викладаню була же Исус шветло и вон уходзи до нашого живота и прошвицує шицко цо у нас и добре и нє добре, же бизме так спознали стан своєй души. А на
28 РУСКЕ СЛОВО
тоту тему були и особне роздумованє, медитация „Шветло надїї ше нє шме загашиц” и заєднїцке черанє духовних искуствох и молитвох. Интересантна була и роботня за спознанє своїх емоцийох, а барз упечатлїве и видео-шведоченє єдного священїка о його животней
драги од навраценого леґиня по священство. Як дознаваме од шестри Мариї, єдней з орґанизаторкох, шестри таки обнови орґанизую уж вецей роки у духу своєй харизми, а прето же ше за нїх указала потреба. Так пошведочели и дзепоєдни з учашнїцох, же им таки стретнуца барз хасновити за духовне преглїбенє и каждодньови живот. Тогорочна Духовна обнова будзе отримана у трох терминох, та други термин 3. марец, а треци будзе у маю и накнадно будзе явени термин отримованя. За идуци духовни обнови можу ше приявиц и особи хтори нє участвовали на першей. М. А. 16. ФЕБРУАР 2018.
duhovni@ruskeslovo.com
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ КИРБАЙ ЛУРДЕСКЕЙ МАРИЇ
У КОЦУРЕ
ОТЕЦ ЗАДРЕПКО НОВИ КАПЕЛАН
МАРИЯ НАС УТВЕРДЗУЄ У ВИРИ И СВОЇМ ЗАСТУПНЇЦТВЕ У каплїци пошвеценей Лурдескей Мариї Шестрох служебнїцох на Капущаним шоре у Руским Керестуре, всоботу 10. фебруара преславене нєзаповедане швето пошвецене Лудескому указаню хторе пада 11. фебруара, а тиж преславени и кирбай тей каплїци. Того дня були три Служби Божо, вельо вирних и кирбайски одпуст. Служби Божо були на 8, 10 и 17 годзин, а служели их священїки госци о. Мартин Дретвич, францискан з Винковцох, парохове з Бачинцох о. Дарко Рац, з Кули о. Дамян Кича и зоз Старого Вербасу о. Алексий Гудак, як и домашнї парох о. Михайло Малацко и капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта. Того дня понеже кирбай велї вирни вихасновали и нагоду приступиц до св. Тайни Споведзи кед ше достава и полни одпуст.
У шицких Службох наказовали священїки госци, а казанї були пригодни швету Лурдескей Мариї т. є. порученьом єй указаня 1858. року, тиж и молитви Ружанцу, молитви хтору Богородица у своїх указаньох препоручує вирним як моцне духовне оружиє. Як наглашене, Мария зоз своїма указанями утвердзує виру и потвердзує свойо заступнїцтво. Казань у вечаршей Служби була акцентована и на молитви за души у митарстве (чистилїщу) о хторих як визначел о. Гудак, Мария тиж надпомина же су єдна з основних длужносцох християнох – модлїц ше за тоти покойни души, поготов за таких за хторих ше нїхто нє модлї. По Службох служени и Молебени до Богородици, а пред Службами вирни вєдно модлєли молитву пацеркох – Ружанєц. М. Афич
Коцурска грекокатолїцка парохия од 4. фебруара официйно достала нового капелана о. Данила Задрепка зоз Дюрдьова котрому коренї зоз Коцура. Свою першу Службу Божу як нови капелан одслужел внєдзелю рано, дзе го у Малей Служби Божей привитали парох о. Владислав Рац и парохиянє. Отец Данил Задрепко до Коцура пришол зоз панїматку Олю и буду бивац у парохийним доме при гракокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици.
Нови коцурски капелан о. Данил Задрепко ма 33 роки и за паноца є пошвецени прешлого року на дюрдьовски кирбай 21. септембра, а пред службованьом у Коцуре окончовал функцию капелана у Ґосподїнцох. З. К.
У КОЦУРЕ
ЗАКОНЧЕНА ДЗЕВЯТНЇЦА ЛУРДЕСКЕЙ МАРИЇ Всоботу, 10. фебруара, у Коцуре закончена дзевятнїца Лурдескей Мариї. Дзевятнїца ше почала модлїц 2. фебруара у церковней сали нашей грекокатолїцкей церкви. Як и каждого року, так и того, церковна сала кажди вечар була полна зоз вирнима котри ше приходзели модлїц Лурдескей Мариї. Тота дзевятнїца ше модлї на здогадованє на 11. фебруар, дзень кед ше у Лурду указала Мария Бернадети. З. К. 16. ФЕБРУАР 2018.
РУСКЕ СЛОВО 29
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара занавше нас зохабела наша мила шестра и нина
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей мацери и супруги
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура Красни памятки на це навики будзе чувац шестра Сена зоз супругом Бошком, дзивку Весну и сином Зораном зоз фамелиями Сппочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара занавше нас зохабела наша мила шестра и андя
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура З почитованьом вше будземе чувац у красних памяткох єй доброту и пожертвовносц, а навики нам останє єй щира любов котру нам нєсебично давала. Супруг Яким, син Иван и дзивка Сенка зоз супругом Миодраґом Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара упокоєла ше
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара занавше ме зохабела шестринїца
АМАЛКА ГАРДИ АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) (1947–2018) з Руского Керестура з Руского Керестура Памятку на ню буду чувац сватово Памятку на ню вично будзе чувац Пракатурово шестринїца Сенка Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебрура 2018. року упокоєла ше наша мила кума
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура Нашей добрей и милей куми од куми Гелени и єй дзецох Наташи и Сонї зоз їх фамелиями Спочивай у мире Божим!
30 РУСКЕ СЛОВО
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура Памятку у своїх шерцох навики буду чувац брат Янко зоз супругу Фемку Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара занавше нас зохабела андя
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура Памятку на ню вично буду чувац Мирко, Ацка, Ганча и Александра Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ
ФЕБРОНА КОЗАР (1924–2002)
ДЮРА КОЗАР (1922–1998) з Нового Орахова
АНА СИМИЧ народзена Козар (1944–2015) зоз Шайкашу
Памятку на вас чуваю вашо наймилши
16. ФЕБРУАР 2018.
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара занавше нас зохабела наша мила
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. фебруара занавше престало дуркац шерцо нашей милей мацери, швекри, баби и прабаби
АМАЛИЯ ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура Памятку на єй доброту, любов и пожертвовносц буду чувац андя Ирина Медєшова, братняк Мирон, Медєшово зоз Нового Саду, Папуґово и Кишово зоз Вербасу Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара преселєла ше до вичносци наша мила
АМАЛКА ГАРДИ (1947–2018) з Руского Керестура
Памятку на єй милу подобу, любов, доброту и красни слова занавше буду чувац у своїх шерцох Ґреґор, Соня и Иґор Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. фебруара 2018. року занавше нас зохабела наша мила сушеда
АМАЛИЯ ГАРДИ народзена Гарди (1947–2018) з Руского Керестура
МАРИЯ ВИСЛАВСКИ народзена Чижмар (1929–2018) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на це занавше буду чувац син Яким, нєвеста Мария, унуки Сашо, Мирко, Мирослав, Владимир и Весна зоз супругом Мирком и праунуки Дарко и Марко Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. фебруара упокоєла ше
OGLA[OVANW
Памятку на тебе будземе вично чувац. Жиц без тебе, а зоз тобу у думкох. Твойо сушеди зоз улїци Сивч Йовґена и Ярашу Спочивай у мире Божим!
МАРИЯ ВИСЛАВСКИ народзена Чижмар (1929–2018) з Руского Керестура Од Марчи Преґуновей и Дюру Провчийового зоз фамелиями з Австралиї Спочивайце у мире Божим!
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. фебруара 2018. року, наполнєли ше дзешец роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. фебруара наполня ше 24 роки як нас занавше зохабела наша мила дзивочка и шестра
ЯНКО БЕСЕРМЕНЇ (1945–2008) з Бачкей Тополї Памятку на ньго чуваю супруга Маря, дзивка Весна, жец Роберт и унуки Дуня и Маша Спочивай у мире Божим!
16. ФЕБРУАР 2018.
021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com
ЯСМИНКА ОРОС (1974–1994) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на тебе вично чуваю мац, оцец и шестра Биляна зоз фамелию Спочивай у мире Божим!
РУСКЕ СЛОВО 31
informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. фебруара 2018. року наполнєли ше 40 днї як нас занавше зохабел наш мили супруг. оцец, швекор и дїдо
ДЮРА ЛЇКАР (1941–2018) з Миклошевцох Днї преходза, а нам вше баржей хиби твоя доброта, любов, ошмих и поради. Памятки на це у своїх думкох и шерцох буду чувац супруга Сенка, син Желько, дзивка Тат’яна, нєвеста Сенка, жец Янко, унуки Иван, Анамария, Антонио и Александар Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. фебруара наполня ше шейсц мешаци як ме занавше зохабел мой мили супруг
ПАВЛЕ ПАЛАНЧАЇ (1966–2017) з Руского Керестура Час преходзи, алє боль и смуток занавше останє у моїх думкох. Памятку на твою любов и доброту будзе чувац у шерцу твоя супруга Сладяна Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. фебруара наполнєли ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел наш мили жец и шовґор
ПАВЛЕ ПАЛАНЧАЇ (1966–2017) з Руского Керестура
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше штерацец жалосни днї як ме занавше напущел мили супруг
ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятки на тебе будзе чувац твоя супруга Веруна Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше штерацец жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо
ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура Памятку на його доброту, любов и заєднїцки препровадзени час у своїх шерцох навики чуваю дзивка Златка зоз супругом Дюром, унуки Таня, Желько зоз супругу Тамару, праунуки Виктор, Валентина и Иванко Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше штерацец жалосни днї як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо
ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура
Навики будзеш з нами у наших думкох и здогадованьох. Памятку на тебе буду чувац мац Ирина, оцец Душан, як и Синиша зоз супругу Билю, та їх дзеци Неманя, Марко и Лена Ковачевичово Спочивай у мире Божим!
Памятку на його доброту, любов и заєднїцки препровадзени час, у своїх шерцо навики чуваю дзивка Сенка зоз супругом Славком и унукове Славко и Златко зоз заручнїцу Тияну Спочивай у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. фебруара наполнєли ше Дня 10. децембра 2017. року на18 роки як нє з нами наш оцец, полнєли ше два мешаци як нє з дїдо и прадїдо нами наша мац, баба и прабаба
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. фебруара наполнєли ше 25 роки, а 2. априла наполня ше 22 роки як вецей нє з нами нашо
МЕЛАНА СИВЧ (1937–2017)
МИХАЙЛО СИВЧ Митрово (1939–2000) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на вас чуваю дзивка Амалка, унук Мирослав зоз супругу Таню, праунука Теа, и унук Златко Спочивайце у мире Божим!
32 РУСКЕ СЛОВО
МЕЛАНИЯ ПАПУҐА народзена Балїнт (1917–1993)
ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1914-1996) з Руского Керестура З любову и почитованьом, памятку на нїх буду чувац синове Владо и Юлин зоз фамелиями и дзивки Сена и Мария зоз фамелиями Вичная памят!
16. ФЕБРУАР 2018.
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. фебруара наполнєли ше 40 днї як вецей нє знами наш добри и почитовани шовґор
* дзе цо будзе *
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
НА СОБОТУ ЛОВАРСКИ БАЛ
ОБВИСЦЕНЄ
ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ (1937–2018) з Руского Керестура Чуваме памятку на вашу доброту, щиросц и розуменє. Нина Левона Хомова и Блаженка з фамелию Най вас ангели чуваю!
На соботу, 17. фебрауара Ловарске Дружтво „Дюрдьов” орґанизує Ловарски бал. Попри богатей и специфичней вечери спонзоре порихатали и богату томболу. Карта була 1 500 динари, алє вецей нєт за предай. Бал ше отрима у просторийох „Тарас Шевченко” у Дюрдьове а почнє на 19 годзин. ***
о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта ЗАЄДНЇЦКА АДВОКАТСКА КАНЦЕЛАРИЯ АЛЕКСИЧ зоз сотруднїками, Нови Сад, Улїца Ґрчкошколска 1, по овласценю ношителя проєкта ЯКП „ЧИСТОЧА” Нови Сад, Сентандрейска драга 3, поднєсла вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Рециклажни двор зоз провадзацу инфраструктуру”, на катастерскей парцели число 113/1, К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.
У БИКИЧУ БУДЗЕ ТРА ДИЦИЙНИ БАЛ
На соботу у Доме култури будзе отримани традицийни 23. по шоре бал у орґанизациї КПД „Иван Котляревски”. Госцом будзе порихтана богата вечера и томбола, а за забаву будзе задлужени „Микс бенд” зоз Руского Керестура. Бал почнє на 19 годзин, а уходнїца кошта 1 000 динари по oсоби.
MALI OGLA[KI
ПАЛОМНЇЦТВО ДО ЛУРДУ
ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє „бановичи”, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени.Руски Керестур, 064/268-38-62. *** ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох з неопрен ґуму. Щици од витру, жими, праху и шпорує на греяню. Монтираме и оправяме ролетни, гармониково дзвери, пантлїково фиронґи, мрежи од суньоґох. 060/5088-433 025/5827-710 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.
Парохия св. оца Миколая з Руского Керестура после длугшого часу орґанизує паломнїцтво до Лурду од 27. априла по 4. май. Паломнїцтво ше орґанизує за вирнїкох зоз шицких наших парохийох. Три днї паломнїки препровадза у Лурду, а попри тим планована нащива Падови и Верони, Каркасону и Авиньону и Милану. Цена паломнїцтва 350 еври, а шицки заинтересовани треба же би ше приявели цо скорей пре орґанизацию. До цени ураховани превоз, три ноцованя у Лурду и по єдно у местох Сан Бартоломео и Аква Терме. Приявиц ше мож на парохиї св. оца Миколая на телефонске число 025/703-836, лєбо при Иванови Гардийови на имейл hardi.ivan@gmail.com або на 063/88-96-467.
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ o явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС229, НСУ229, НСЛ229, НСО229 НС-ПМФ” у улїци Площа Доситея Обрадовича 3, Нови Сад, на катастерскей парцели число 3660/6 КО Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, роботни днї од 10 по 15 годзин по 13. марец 2018. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 14. марца 2018. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110A, Нови Сад, на 11 годзин.
16. ФЕБРУАР 2018.
Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює
ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „НАФТНА ИНДУСТРИЯ СЕРБИЇ” АД Нови Сад, улїца Народного фронта число 12, прейґ овласценого подприємства, Будовательни биро „AXIS” ДОО, Нови Сад, Шумадийска число 21, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Децентрализация цеплотних жрислох у комплєксу Рафинериї Нови Сад”, у Новим Садзе, Драга Шайкашского одряду число 4, на катастерских парцелох число 255/14, 2498/18, 2556/3 и 860/10 КО Нови Сад III, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 12. фебруара 2018. року принєсла ришенє число VI-501-35/18 же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
РУСКЕ СЛОВО 33
informator@ruskeslovo.com На основи члена 5. Покраїнскей скупштинскей одлуки о дод зельованю буджетних средствох за финансованє и софинансованє програмних активносцох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини („Службени новини АПВ”, число 14/15 и 10/17) и члена 24. пасус 2. Покраїнскей скупштинскей одлуки о покраїнскей управи („Службени новини АП Войводини”, число 37/2014, 54/2014 – др. одлука, 37/16 и 29/17) покраїнски секретар, розписує
КОНКУРС
ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ У ОБЛАСЦИ ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ У 2018. РОКУ Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), у складзе зоз Финансийним планом за 2018. рок, видвоює 23.307.500,00 динари за програми и проєкти у обласци образованя у АП Войводини и то за: ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ У ОБЛАСЦИ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ У АП ВОЙВОДИНИ У 2018. РОКУ Средства хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за финансованє и софинансованє програмох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя у АП Войводини у 2018. року виноша 14.497.500,00 динари. РОЗПОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ а) за установи основного и штреднього образованя и реґионални центри за професионални розвой занятих у образованю ■ за програми и проєкти основного образованя – 5.540.000,00 динари, ■ за програми и проєкти штреднього образованя – 3.645.000,00 динари, б) за здруженя ■ за програми и проєкти на уровню основного образованя – 2.552.500,00 динари, ■ за програми и проєкти на уровню штреднього образованя –2.760.000,00 динари. Право участвовац на Конкурсу маю установи основного и штреднього образованя на териториї АП Войводини, чий снователь Република Сербия, автономна покраїна або єдинка локалней самоуправи и реґионални центри за професионални розвой занятих у образованю зоз шедзиском на териториї АП Войводини як и здруженя зоз шедзиском на териториї АП Войводини хтори як єден з цильох здружованя зоз статутом предвидзели активносци у обласци образованя. Наведзени средства наменєни за тоти приоритети: Модернизацию образовно-воспитней роботи 1а) осучасньованє наставного процесу прейґ иновативносци и креативносци шицких учашнїкох, 1б) фахове усовершованє наставного кадру (за нєрозвити и винїмково нєрозвити єдинки локалней самоуправи по єдинственей лїстини розвитосци реґионох и єдинкох локалних самоуправох хтору ше утвердзує за кажди рок и обявює у „Службеним глашнїку РС”), 1в) медийну популаризацию образованя пре визначованє добрих прикладох з пракси и сучасних трендох у образованю. ■ Усоглашованє образованя з потребами тарґовища роботи ■ унапред зенє поднїмательного духу, розвой практичних и животних схопносцох, професионална ориєнтация и кариєрне водзенє, дзвиганє квалитету фаховей пракси. ■ Пестованє мултикултуралносци/интеркултуралносци и традициї, мацеринского язика припаднїкох националних меншинох – националних заєднїцох ■ творенє условийох за школярох припаднїкох рижних националних заєднїцох же би ше медзисобно лєпше упознали як и же би здобули додатни знаня о историї, култури и других важних фактох о соживоту, моцнєнє медзинационалного довирия. ■ Потримовка инклузивному образованю и превенция од вчасного напущованя формалного образованя
34 РУСКЕ СЛОВО
4а) дружтвене уключованє и напредованє школярох (зоз завадзанями у розвою, специфичнима чежкосцами у ученю и школярох з дружтвено чувствительних ґрупох), як и превенция од вчасного напущованя формалного образованя, 4б) потримовка школяром з винїмковима способносцами, розвой талантох у складзе з їх образовновоспитнима потребами (зоз присподобйованьом способу и условийох роботи, збогацованьом и преширйованьом наставних змистох, змаганями школярох хтори нє у орґанизациї Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою/медзиреґионални, медзинародни). ■ Стимулованє звонканаставних активносцох ■ орґанизовани и фахово водзени шлєбодни час школярох у звонканаставним периодзе и под час школских розспустох прейґ едукативних кампох, стретнуцох школярох, секцийох, спортских, науково-технїчних, културних и других змистох. КРИТЕРИЮМИ ЗА РОЗПОД ЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ При одредзованю висини средствох за додзельованє ше применює тоти критериюми: ■ одвит на тему програми/проєкта, ■ уплїв предложеней програми/проєкта, ■ компетентносц предкладача и потерашнє искуство. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияву ше подноши у писаней форми, на єдинственим формуларе хтори мож найсц на интернетбоку Секретарияту. Єдна правна особа може поднєсц найвецей два прияви. Ґу прияви на Конкурс ше подноши тоту документацию: ■ фотокопию ришеня о упису до реґистру при Аґенциї за привредни реґистри за здруженя, ■ фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє, ■ фотокопию виводу зоз Статута здруженя або сновательного акту (у хторим утвердзене же ше цилї здруженя витворює у обласци хтора предвидзена зоз конкурсом), хтори оверело здруженє. Комисия нє будзе розпатрац: нєподполни прияви, нєблагочасни прияви, нєдошлєбодзени прияви (прияви хтори поднєсли особи хтори нєовласцени и субєкти хтори нє предвидзени з конкурсом), прияви хтори ше нє одноша на з конкурсом предвидзени наменки, прияви хасновательох хтори у предходним периодзе нє оправдали додзелєни средства прейґ финансийних и наративних звитох, програми односно проєкти хтори нє мож преважно реализовац у цеку чечуцого буджетного року. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса мож достац на телефон: 021/487-4867 и 021/487-4183. ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРАМНИХ АКТИВНОСЦОХ И ПРОЄКТОХ ЗА ДЗВИГАНЄ КВАЛИТЕТУ ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ У АП ВОЙВОДИНИ У 2018. РОКУ Средства хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за финансованє и софинансованє програмних активносцох и проєктох за дзвиганє квалитету школярского стандарду у АП Войводини у 2018. року виноша 1.900.000,00 динари. Право участвовац на Конкурсу маю установи школярского стандарду – доми школярох штреднїх школох, школи з домом школярох, специялни школи з домом школярох, школярски центри, школярски одпочивалїща и школярски културни центри на териториї АП Войводини чий снователь Република Сербия, односно АП Войводина. Наведзени средства наменєни за: ■ орґанизованє стретнуцох домох школярох у АП Войводини, ■ реализацию програмох и проєктох з обласци образованя и воспитаня, култури, уметносци, спорта, ■ реализацию рижних манифестацийох, ■ уводзенє и отримованє HACCP и ISO стандардох у установох школярского стандарду и ■ витворйованє других програмних активносцох и проєктох у функциї дзвиганя уровня школярского стандарду. КРИТЕРИЮМИ ЗА РОЗПОД ЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Розподзельованє средствох ше окончує на основи тих критериюмох: ■ значносц пограмних активносцох, односно проєктох за розвой школярского стандарду у АП Войводини,
■ число учашнїкох у програмних активносцох и проєктох, ■ ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй ше териториї находзи установа школярского стандарду, ■ други жридла финансованя програмних активносцох, односно проєктох, ■ успишна реализация додзелєних средствох з буджету АП Войводини зоз предходних рокох з дорученим звитом и доказами о наменковим и законїтим хаснованю буджетних средствох, ■же програмну активносц и проєкт мож преважно реализовац у чечуцим буджетним року. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияву ше подноши у писаней форми, на єдинственим формуларе хтори ше обявює на интернетбоку Секретарияту. Єдна установа подноши лєм єдну прияву. Ґу прияви на Конкурс ше подноши тоту документацию: ■ фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє. Нє будзе ше розпатрац нєподполни и нєблагочасни прияви. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса мож достац на телефон: 021/487-4609 и 021/487-4502. СОФИНАНСОВАНЄ ПРОГРАМОХ И ПРОЄКТОХ У ОБЛАСЦИ МОЦНЄНЯ ЯЗИЧНИХ КОМПЕТЕНЦИЙОХ ШКОЛЯРОХ ОСНОВНИХ И ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ У АП ВОЙВОДИНИ У 2018. РОКУ Сред ства хто ри обез пече ни зоз По кра їн ску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за софинансованє програмох и проєктох у обласци моцнєня язичних компетенцийох школярох основних и штреднїх школох у АП Войводини у 2018. року виноша 450.000,00 динари и то 350.000,00 динари за урове нь основ но го обра зо ва ня и вос пи та ня и 100.000,00 динари за уровень штреднього образованя и воспитаня. Право участвовац на Конкурсу маю основни и штреднї школи, домашнї на змаганьох, зоз шедзиском на териториї АП Войводини и то за орґанизованє и реализацию окружних и медзиокружних змаганьох зоз знаня язика (мадярски, румунски, словацки, руски и горватски) и язичней култури за школярох основних и штреднїх школох хтори ше образую на мацеринским язику. Средства ше додзелює за софинансованє програмох и проєктох у обласци моцнєня язичних компетенцийох школярох основних и штреднїх школох у АП Войводини хтори наменєни окреме за: ■ орґанизованє и реализацию окружних и медзиокружних змаганьох зоз знаня язика (мадярски, румунски, словацки, руски и горватски) и язичней култури за школярох основних школох хтори ше образую на мацеринским язику у складзе зоз Календаром змаганьох и смотрох школярох основних и штреднїх школох хтори приноши Министерство про свити, науки и технолоґийного розвою Републики Сербиї. КРИТЕРИЮМИ ЗА РОЗПОД ЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ При одлучованю о додзельованю средствох ше будзе до огляду брац тоти критериюми: ■ одвит на тему проєкта, ■ уплїв предложеного проєкта, ■ компетентносц предкладача и потерашнє искуство. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияву ше подноши у писаней форми, на єдинственим формуларе хтори ше обявює на интернетбоку Секретарияту. Ґу прияви на Конкурс ше подноши тоту документацию: фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє. Комисия нє будзе розпатрац нєподполни и нєблагочасни прияви, нєдошлєбодзени прияви, прияви хтори ше нє одноша на з конкурсом предвидзени наменки и прияви хасновательох хтори у предходним период зе нє оправда ли дод зелєни средства прейґ финансийних и наративних звитох. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса мож достац на телефон: 021/487-4183 и 021/487-4867. ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ НАБАВКИ ОПРЕМИ ЗА ОСНОВНИ ШКОЛИ ХТОРИ МАЮ СТАТУС ЯВНО ПРИПОЗНАТИХ
16. ФЕБРУАР 2018.
informator@ruskeslovo.com ОРҐАНИЗАТОРОХ АКТИВНОСЦОХ ФОРМАЛНОГО ОСНОВНОГО ОБРАЗОВАНЯ ОДРОСНУТИХ НА ТЕРИТОРИЇ АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК Средства хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за финансованє и софинансованє набавки опреми за основни школи хтори маю статус явно припознатих орґанизаторох активносцох формалного основного образованя одроснутих на териториї АП Войводини за 2018. рок виноша 1.900.000,00 динари. Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то основни школи на териториї АП Войводини чий снователь Република Сербия, АП Войводина и єдинка локалнeй самоуправи и хтори маю статус явно припознатих орґанизаторох активносцох формалного основного образованя одроснутих, односно маю ришенє Секретарияту о виполньованю предписаних условийох за окончованє дїялносци формалного основного образованя одроснутих. Хаснователь може конкуровац найвецей до 120.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох. КРИТЕРИЮМИ ЗА РОЗПОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Критериюми розподзельованя средствох тоти: Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса мож достац на телефон: 021/487-4183 и 021/487-4867. ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ НАБАВКИ ОПРЕМИ ЗА ОСНОВНИ ШКОЛИ ХТОРИ МАЮ СТАТУС ЯВНО ПРИПОЗНАТИХ ОРҐАНИЗАТОРОХ АКТИВНОСЦОХ ФОРМАЛНОГО ОСНОВНОГО ОБРАЗОВАНЯ ОДРОСНУТИХ НА ТЕРИТОРИЇ АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК Средства хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за финансованє и софинансованє набавки опреми за основни школи хтори маю статус явно припознатих орґанизаторох активносцох формалного основного образованя одроснутих на териториї АП Войводини за 2018. рок виноша 1.900.000,00 динари. ■ значносц планованого укладаня до опреми пре дзвиганє квалитету и модернизацию окончованя настави, ■ нєобходносц опреми за орґанизованє окончованя настави, ■ число нащивительох у школи – число остатнїх хасновательох, ■ ступень розвитосци єдинки локалней самоуправи на чиєй ше териториї находзи установа образованя, ■ други жридла финансованя набавки опреми, ■ набавка опреми хтору преважно мож реализовац у чечуцим буджетним року. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияву ше подноши у писаней форми на єдинственим формуларе хтори ше обявює на интернетбоку Секретарияту. Єдна установа подноши лєм єден конкурсни формулар. Ґу прияви на Конкурс ше подноши тоту документацию: ■ фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє и ■ нєвязане понукнуце-предрахунок за набавку опреми (калкулацию набавки опреми). Нєблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса мож достац на телефон: 021/487-4035 и 021/487-4609. ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ОСНОВНИХ И ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ У АП ВОЙВОДИНИ ХТОРИ РЕАЛИЗУЮ ДВОЯЗИЧНУ НАСТАВУ У 2018. РОКУ Средства хтори обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок за финансованє и софинансованє основних и штреднїх школох у АПВ хтори реализую двоязичну наставу у 2018. року (у дальшим тексту: двоязични школи) виноша 4.560.000,00 динари и то: ■ за основне образованє ■ програмни трошки у функциї реализациї двоязичней настави (финансованє окончовательох хтори реализую двоязичну наставу, трошки за материя-
16. ФЕБРУАР 2018.
ли за образованє, фахове усовершованє занятих – обучованє наставного кадру у жеми и иножемстве, трошки набавки фаховей литератури и дидактичного материялу, як и за шицки други трошки у функциї реализациї двоязичней настави 1.235.000,00 динари, ■ набавку опреми у функциї реализациї двоязичней настави 950.000,00 динари, ■ за штреднє образованє ■ програмни трошки у функциї реализациї двоязичней настави (финансованє окончовательох хтори реализую двоязичну наставу, трошки за материяли за образованє, фахове усовершованє занятих – обучованє наставного кадру у жеми и иножемстве, трошки набавки фаховей литератури и дидактичного материялу, рочни членарини за лиценцу Кембридж центру и членарини за медзинародну матуру – ИБ, як и за шицки други трошки у функциї реализациї двоязичней настави 1.805.000,00 динари, ■ набавку опреми у функциї реализациї двоязичней настави 570.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки услугох и опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох („Службени глашнїк РС”, число 124/12, 14/15 и 68/15). Право на додзельованє средствох маю установи основного и штреднього образованя хтори достали согласносц Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою (у дальшим тексту: Министерство) за окончованє двоязичней настави. КРИТЕРИЮМИ ЗА РОЗПОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ При одредзованю висини средствох за програмни трошки у функциї реализациї двоязичней настави ше применює тоти критериюми: ■ число наставнїкох хтори участвую у двоязичней настави, ■ число школярох у двоязичней настави, ■ оправданосц у смислу дальшого розвиваня двоязичней настави. При одредзованю висини средствох за набавку опреми у функциї реализациї двоязичней настави ше применює тоти критериюми: ■ число двоязичних оддзелєньох и ■ число наставних предметох хтори ше виклада двоязично. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Вимаганя за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту. Ґу прияви на Конкурс ше подноши тоту документацию: ■ фотокопию акта з яким ше доказує согласносц Министерства, ■ нєвязане понукнуце-предрахунок за програмни трошки, набавку опреми (калкулацию трошкох). Нєблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Додатни информациї у вязи зоз Конкурсом мож достац на телефон: 021/487 4157, 487 4512, 487 4819, 487 4262. ЗАЄДНЇЦКИ УСЛОВИЯ ЗА ШИЦКИ ПРОГРАМИ И ПРОЄКТИ О додзельованю средствох хасновательом одлучує покраїнски секретар хтори компетентни за роботи образованя на предкладанє Комисиї за запровадзованє конкурса хтора розпатра прияви цо сцигли. Комисия затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Кед прияву подписує особа хтора ма овласценє, нєобходне приложиц и документ о овласценю за подписованє хтори у складзе зоз предписанями. Резултати Конкурса ше обявює на интернет-боку Секретарияту. Термин за подношенє приявох то 9. марец 2018. року. Прияви ше доручує особнє з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади), або ше их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, 21 000 Нови Сад, Булевар Михайла Пупина 16, з назначеньом назви конкурса/програми и проєкта. Формулар питалнїка з прилогами мож превжац од 12. фебруара 2018. року на урядовей Web-презентациї Секретарияту: www.puma.vojvodina.gov.rs. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш
На основи члена 5. Покраїнскей скупштинскей одлуки о додзельованю буджетних средствох за финансованє и софинансованє програмних активносцох и проєктох у обласци основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду у Автономней Покраїни Войводини („Службени новини АПВ”, число 14/15 и 10/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок („Службени новини АПВ”, число 57/17), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує
КОНКУРС
ЗА РЕҐРЕСОВАНЄ ПРЕВОЖЕНЯ ШКОЛЯРОХ ШТРЕДНЇХ ШКОЛОХ НА ТЕРИТОРИЇ АП ВОЙВОДИНИ ЗА 2018. РОК Конкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2018. рок на окремним роздїлу Секретарияту за реґресованє превоженя школярох штреднїх школох у АП Войводини за 2018. рок 182.000.000,00 динари. Средства наменєни за трошки превоженя школярох штреднїх школох хтори каждодньово путую од места биваня по школу и назад. УСЛОВИЯ КОНКУРСА ■ Подношителє прияви Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то општини и городи на териториї Автономней Покраїни Войводини. ■ Критериюми розподзельованя средствох Критериюми розподзельованя средствох по Правилнїку о условийох реґресованя превоженя школярох штреднїх школох у АП Войводини тоти: ■ число школярох штреднїх школох зоз подруча општини або городу хтори каждодньово путую од места биваня по школу, ■ релациї путованя, ■ ступень розвитосци општини або городу у Автономней Покраїни Войводини яки утвердзени з актом Влади Републики Сербиї и ■ можлївосци финансованя з општинского/городского буджету. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМАГАНЯ Прияви за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту (з прилогами). Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 12. фебруара 2018. року на web-адреси Секретарияту: www.puma.vojvodina.gov.rs. Подношитель прияви, ґу Прияви, треба же би приложел: ■ Прилог число 1 и 1а – Таблїчки о калкулацийох трошкох превоженя школярох штреднїх школох з ценовнїками мешачних школярских картох, ■ Прилог число 2 – Таблїчку з основнима податками у вязи зоз реґресованьом превоженя школярох штреднїх школох, ■ Прилог число 3 – Список школярох-путнїкох штреднїх школох у медзигородским транспорту у школским 2017/2018. року на подручу општини/городу, ■ Прилог число 4 – Финансийни план реґресованя превоженя школярох штреднїх школох у општини/городзе (прецену потребних средствох за 2018. рок) и ■ Прилог число 5 – Фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє. Прияви ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, з назначеньом: „За конкурс – реґресованє превоженя школярох штреднїх школох”, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Термин за подношенє приявох на Конкурс то 9. марец 2018 року. Секретарият затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Нєблагочасни або нєподполни прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати Конкурса ше обявює на интернет-боку Секретарияту. Додатни информациї у вязи зоз Конкурсом мож достац у Секретарияту на телефон: 021/487 42 62 и 487 46 02. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш
РУСКЕ СЛОВО 35
СПОРТ ШКОЛСКЕ ЗМАГАНЄ У ШАХУ У КОЦУРСКЕЙ ШКОЛИ
УЧАСТВОВАЛИ 25 ШКОЛЯРЕ У Сербиї остатнїх рокох порушана акция врацаня шаху до школох и з тей нагоди ше вше частейше орґанизує и школски шаховски турнири. Найнїзши уровень таких турнирох то школски шаховски змаганя на котрих можу участвовац шицки школяре котри то жадаю Школске шаховске змаганє коцурскей ОШ „Братство єдинство” прешлей стреди, 13. Фебруара, отримане у просторийох ШК „Омладинєц” у Коцуре. На турниру участвовали вкупно 25 школяре од пиятей по осму класу, та школяре каждей ґенерациї бавели медзисобно. Бавело ше у хлопскей и женскей конкуренциї, а найлєпши пецеро зоз каждей ґенерациї ше пласовали на Општнске змаганє котре будзе отримане 3. и 4. марца у Вербаше. Шаховску секцию у ОШ „Братство єдинство” у Коцуре трима Мирон Рамач, наставнїк историї, а змаганє провадзели и Александар Бабич, координатор за школски шах Општини Вербас и предсидатель ШК „Вербас”, як и Томислав Навратил, предсидатель Шаховского союзу Вербас.
Важне визначиц же дипломи котри школяре освоя на општинских и зонских змаганьох ноша одредзене число бодох за упис до стреднєй школи. З. Колєсар
ПРИРИХТОВАНЄ ФК „БАЧКА 1923”
ДВА ЗМАГАНЯ – ДВА ПОБИДИ На початку пририхтуюцей часци пред початок сезони першенства перши тим Дюрдьовского Фодбалского клуба „Бачка 1923” почал зазначовац прешвечлїви побиди на приятельских змаганьох. На двох змаганьох дали 5 ґоли, а анї єден нє достали. Прешлого тижня отримани два приятельски змаганя, на першим були домашнї дзе побили ФК „Обилич” зоз Вилова котри ранґ нїжей. Змаганє закончене зоз 4 ґоли у процивнїцкей мрежи госцуюцого тиму. Ґол дали: Лю.Тривунович, Павлов, Ґелич и Маркович. Друге змагнє отримане у Лукичеву дзе Бачкових фодбалерох привитала екипа ФК „Младосц”, з истого су ранґу. И на тим змаганю победзели Дюрдьовчанє, посцигли єден ґол, дал го Радин хтори нови бавяч у тиму. – Бависко задоволюце, ище вше робиме на пририхтованю за першенство, пририхтуюци змаганя идеални за убавйованє и медзисобне упознаванє бавячох у екипи. Бавяче нє маю векши покалїченя, троме маю стари пока-
36 РУСКЕ СЛОВО
лїченя, алє ше наздавам же шицки будзе як треба по початок прешенства – гварел Раденко Шарович, нови тренер першого тиму ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова. Тренер Шарович надпомнул же у бависку обачел же вецей бавячох може бавиц вецей позициї, зоз чим є задивольни окреме прето же Бачка у ранґу дзе єст углавним єст медзи 20 и 25 бавячох та схопносц бавячох на вецей позицийох позитивне за тим. Тренинґи, як приятельски змаганя ше отримую на помоцним терену котри нє у найлєпшим стану за бависко, а додатно очежує нєвигодна хвиля, диждж и шнїг. Шлїдуюце змаганє будзе на стадиону у Дюрдьове, на нєдзелю, 18. Фебруара, на 14 годзин з ФК „Милетич” з Мошорину котри у раґну нїжей, а на стреду, 21. Фебруара, найвироятнєйше на 14.30 годзин буду госцовац „Младосц” Бачки Ярак котри у вишим ранґу, у Сербскей лиґи Войводини. С. Саламун 16. ФЕБРУАР 2018.
sport@ruskeslovo.com
ВЕРБАСКИ ЦЕНТЕР ЗА ФИЗИЧНУ КУЛТУРУ
ПОРИХТАНИ ЗА НАИХОДЗАЦИ СПОРТСКИ РОК
На сайту Центра за физичну културу „Драґо Йовович” з Вербасу, обявени резултати шицких проєктох ушореня обєктох хтори тота установа витворела под час 2017. року. Реконструкция Центра окончена з власнима средствами, а векшу часц роботох поробели заняти
П
зоз барз вельку нащивеносцу тей жирез фотоґрафиї и кратки толкоми. Намагаме ше сотрудзовац и зоз ваня, представени реконструкрижнима здруженями у городзе, хтоция сали за столни тенис и терховари маю свойо термини, або хасную льнї, санация розпукнуцох стредньобазен без пенєжного надополнєня и го базену, реконструкция лєтнєй теподобне – визначела директорка Шераси, поставянє нових чопох, шорекарич и додала же маю барз добре сонє теренох за мали фодбал, реконтруднїцтво и потримовку локалней струкция повали на уходзе за публисамоуправи, алє и Покраїни. ку, трим кабинету, тоалетох, канцеТого року у планє ушориц и кафеларийского блоку, поставени нови бар на теренох коло часци за змесцешедзиска у ґуґлани, и ушорени друнє спортистох и госцох, а то би бул и ги часци Центру. крочай напредок кед слово о катеґоЯк визначела директорка ЦФК ризациї тей часци обєкта. З другима Мирославка Шекарич, роботи порословами вон би могол достац катеґобели зоз власних средствох, а векширию готелу. Окрем того, по стої и ну будовательних роботох окончели озбильни план вязани за НИС-ову заняти у тей установи, зоз чим и вартанїну термалней води хтора ше значно зашпороване и остало проМирославка Шекарич находзи у рамикох комплексу, цо ище стору за нови укладаня. вецей дзвигнє спортски и туристични – Окрем реновираня и санациї значних часцох обєкту удало нам ше уложиц и до апаратох, потенциял Центру за физичну културу. Попри тим, часц за змесценє госцох и спортистох Ценопреми и других средствох котри нам важни у роботу – тру за физичну културу того року наградзене за закладавизначела директорка Шекарич. На жимским базену пред двома роками пременєна нє, любезносц и квалитет обезпечених услугох з боку конструкция закрица зоз вентилацию и ошвиценьом, а у госцох хтори до того обєкту пришли прейґ Booking.com, медзичаше тей установи одобрени и додатни 5 милиони хтори водзаца шветова компания за online путованя. динари од ИПА фондох, прейґ републичного Министерства за спорт. То будзе друга фаза проєкту ушореня конструкциї закрица, односно у наступним периодзе будзе пременєни комплетни плехово елемнети на жимским базену. – Тоти роботи нам предстоя у наступним периодзе, а дотерашнї роботи на жимским базену резултовали
Слово о оцени 8,3 на драбинки од 1 по 10 за квалитет обезпечених услугох. – И до часци за смеценє наших услугох уложене вельо. Хижи модерно ушорени и опремени зоз потребну технолоґию, интернетом, а госци можу хасновац и други змисти. Окрем того, и наш ресторан ма добри оцени, а барз значна ствар же ше шицки заняти намагаю же би госцом пребуванє у нас було вигоднєйше – гварела Шекарич. ■ А. Маркович 16. ФЕБРУАР 2018.
РУСКЕ СЛОВО 37
СПОРТ ПРИРИХТУЮЦИ ЗМАГАНЯ РУСИНА
„ЦЕНКА ЛАВКА”– АЛЄ ДОБРИ РЕЗУЛТАТ ФК „Кула” – ФК „Русин” 0:2 (0:1)
Фодбалере Русина у приятельским змаганю, звладали екипу Кули зоз 2:0 а обидва ґоли посцигнул Стефан Кочиш. За Русин на тим змаганю наступели: на ґолу бул Живко, а попри нього ище бавели Саянкович, А. Кочиш, Яким Гарди, Малацко, Б. Орос, Грнчяр, Будински, С. Кочиш, Дюканович, Денис Гарди, а у другим полчасу до бависка вошли Боднар, Желько Орос и Барна. На тим змаганю тренер Маливук нє могол раховац на даскелїх бавячох пре рижни причини, та Русинова лавочка була дакус ,,ценша“ у одношеню на змаганє процив екипи ФК „Задруґар”. Попри тих двох ґолох, Русиново бавяче препущели ище седем-осем нагоди за ґол. У приятельских змаганьох найважнєйше же би бавяче вибегали свой час на терену, же би ше нє покалїчели, же би ше убавйовали, же би тренер здобул праву слику о екипи, бо до Русина пришол нови тренер, и помали правел екипу хтора започнє першенство. Нажаль, попри Бранковича хтори прешол бавиц до
Текстилцу, на тренинґох нєт анї двох одличних бавячох, Голика и Павловича, хтори були вєшенї стандардни першотимци. На соботу, Русин будзе госц у Коцуре процив екипи Искри. Я. Виславски
ФК „ИСКРА”
УСПИШНЕ ПЕРШЕ ПРИРИХТУЮЦЕ ЗМАГАНЄ ФК „Искра” – ФК „Червинка” 2:0
Фодбалере коцурскей Искри внєдзелю, 11. фебруара, одбавели перше пририхтуюце змаганє за ярню часц сезони у Подручней лиґи Суботица котра почина идуцого мешаца Искра на домашнїм терену привитала екипу ФК „Червинка” зоз истоменного места и победзела ю зоз резултатом 2:0. Ґоли за Искру дали Предраґ Перович и Зоран Сердар. Управа коцурского Фодбалского клуба „Искра” ма абицию пробовац затримац перше место на таблїчки и войсц до Войводянскей лиґи, та з тей нагоди приведли и три помоцнєня и тренинґи почали концом януара же би
38 РУСКЕ СЛОВО
екипа була цо порихтанша зазначовац побиди. Цо ше дотика першого, пририхтуюцого змаганя, тренер Искри, Боривоє Абрамушич дал нагоду же би бавели шицки бавяче на котрих рахує и котри були на розполаганю за тото змаганє. Змаганє була права слика же як треба же би ше бавело кед ше сце бориц за верх таблїки, понеже Коцурци у подполносци надбавели госцох котри ше змагаю у истим ранґу, лєм у другим округу, односно у Подручней лиґи Зомбор, у котрей су єден з главих кандидатох за перше место и уход до Войводянскей лиґи. У бависку було дробни гришки котри нормални у тей фази пририхтованя, алє мотивация, закладанє и справованє були на високим уровню, та попри двох датих ґолох фодбалере Искри мали ище даскельо барз добри шанси за ґоли и резултат могол буц ище прешвечлївши. Перше змаганє улїва оптимизем и Управи и бавячом, алє и навиячом котри у єшеньскей часци наисце були права потримовка екипи, нє лєм у Коцуре, алє и на госцуюцих теренох на котрих Искра нє раз мала и вецей як 100 навиячох зоз Коцура. По конєц пририхтованьох Искра ма у плану одбавиц ище 5 змаганя, а шлїдуюце на програми на нєдзелю у Руским Керестуре процив екипи ФК „Русин”. З. Колєсар 16. ФЕБРУАР 2018.
sport@ruskeslovo.com
ВИБРАНИ НАЙЛЄПШИ СПОРТИСТИ ОПШТИНИ ОДЖАК
МЕДЗИ НАЙЛЄПШИМА И КЕРЕСТУРЦИ На традицийней шветочносци Спортского союзу општини Оджак, хтори отримани 2. фебруара, у рамикох манифестациї Днї спорта, медзи найлєпшима спортистами и Керестурци – рукометашка Николина Зорич, екипа рукометного тренера Славка Надя и екипа у хторей и млади керестурски рукометашки. Найлєпши параспортиста рибар Желько Колошняї зоз Сербского Милетичу Николина Зорич вибрана за єдну з трох провадзачкох найлєпшей спортисткинї Општини рукометашки Ани Чуїч, а Зоричова членїца ЖРК „Деронє” тренера Славка Надя хтора вибрана як найлєпши женски колектив у прешлим року, пре историйне посцигнуте пласованє до першей лиґи Сербиї – сивер. За найперспективнєйшу екипу у Општини у прешлим року вибрана Женска рукометна екипа „Оджак” хтори ше змагаю у Супер лиґи младих катеґорийох Войводини два роки за шором. Єден з тренерох тей екипи тиж и Славко Надь, а у тей екипи бавя и млади рукометашки з Керестура Геленка Новта, Емина Симич, Єлена Фейди и Емина Няради. За найлєпшого параспортисту општини Оджак преглашени Желько Колошняї, хтори по походзеню з Керестура. Припознанє достал як успишни у дисциплини спортского
Желько Колошняї
Николина Зорич
риболову за инвалидох, понеже прешлого року бул и член шейцчленей репрезентациї Сербиї на шветовим першенстве хторе отримане у нашей жеми. М. Афич
РОЧНА СКУПШТИНА КОНЇЦКОГО КЛУБУ „РУСИН”
ДРИНҐАЦКИ ОБЕГОВАНЯ БУДУ 8. ЮЛИЯ Тогорочни Дринґацки обегованя коньох буду 8. юлия, а пре збиванє терминох з другима манифестациями, нє у рамикох Дньох керестурскей паприґи, гварене на Скупштини Конїцкого клубу (КК) „Русин” всоботу 10. фебруара, у ресторану Лонґов, на хторей поднєшени звити о прешлорочней роботи и плани за тот рок
Звити o єднорочней роботи поднєсол предсидатель КК „Русин” Желько Папуґа и визначел же влонї длугорочно ришени проблем парцелох коло гиподрому, хтори од општини достати на безплатне хаснованє. Конїцки клуб и влонї участвовал у рижних манифестацийох у валалє, як и знїманю двох ТВ емисийох „Кухня мойого краю” и „Од злата ябука” хтори емитовани на явним сервису Сербиї. Конїцки клуб и влонї успишнє орґанизовал свою манифестацию Дринґацки ревиялни обегованя хтори були у рамикох Дньох керестурскей паприґи. И попри тим же им при концу завадзал диждж, обегованя призначели барз вельке число нащивительох, цо помогло же би ше и финансийно покрила, нє мали средства коло 250 тисячи динари. Як наглашел предсидатель Папуґа, гоч того року муша самостойно орґанизовац обегованя, порихтани су участвовац у шветочним дефилеу на Дньох паприґи, а сотруднїцтво з тоту валалску манифестацию жадаю предлужиц и у наступних рокох. Вон тиж визначел же того року буду ажурнєйши у конкурованю за средства у општини, а же им у тим поможе и Месна заєднїца, явно обецал предсидатель Совиту Владимир Олеяр. 16. ФЕБРУАР 2018.
Єдна з перших активносцох у тим року будзе предлужене ожелєньованє гиподрому, а садзенє древкох ше окончи у сотруднїцтве зоз валалским Здруженьом рибарох „Коляк”, хтори помогнє у набавяню саднїцох. Папуґа привитал шицких и подзековал на сотруднїцтве и за вельку потримовку пристуним представительом и числених валалских здруженьох з хторима Клуб сотрудзує, як и госцом з Пачиру, Орому, и своїм членом, хторих єст 41, з Керестура, а поєдинцох и з околних местох. М. Афич
РУСКЕ СЛОВО 39
ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ
У ШИДЗЕ ОТРИМАНА „СРИМСКА ЗАБИВАЧКА И КОЛБАСИЯДА”
РОК LXXIV ЧИСЛО 7 (3772) НОВИ САД, 16. ФЕБРУАР 2018.
уристично-привредна манифестация T „Сримска забивачка и колбасияда” отримана у Шидзе, а на нєй орґанизовани и ве-
■ РУСКЕ СЛОВЕЧКО: ПРИПОВЕДАМЕ О ЯЗИКУ
цей змаганя. Учашнїки ше змагали у швидким фаластованю швинї, а найлєпша була екипа „Митин млин” зоз Шиду. У змаганю хто найшвидше поє найвецей упечени колбаси було осем змагательох, а победзел Божидар Ковачевич з Биєлїни. У продукциї швижей колбаси, змагали ше 16 екипи, а перше место завжала екипа „Златна шайба” зоз Самобору. Отримане и змаганє за найлєпшу суху колбасу, а награду достал Момчило Лемаич зоз Шиду.
Манифестацию провадзели штанди на хторих ше предавало колбаси, шкварки и други продукти з меса, а манифестация закончена внєдзелю вечар на шветочней вечери дзе госцох забавял оркестер „Зоруле”.
Фото: Владимир Дїтко
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
Фото: В. Дїтко
ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.
П
Фотоґрафия: 0680P
■ ПРОДУКЦИЯ ЖЕЛЄНЯВИ ЗОЗ ПЛАСТЕНЇКОХ И НА ПОЛЬО, И НА ПИЯЦ