Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 5 (3822) НОВИ САД, 1. ФЕБРУАР 2019.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Шветочна церемония отвераня Младежскей престолнїци Европи Нови Сад 2019. отримана всоботу, 26. януара, од 18 годзин у новосадскей Синаґоґи зоз мултимедиялним спектаклом. На подїї присуствовал политични верх Сербиї, Покраїни, Городу, младежски делеґати зоз цалей Европи и числени европски урядово особи. Преслава предлужена зоз безплатним концертом на Спенсу на хторим наступели шветово, реґионални и домашнї музични гвизди.

ОГЛЯД НУ ЦЕ НА ПРЕ ШЛОСЦ оволуєме читачох новинох П „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: 0417P

Фото: Вероника Вуячич

Нови Сад до 2019. року вошол як Младежска престолнїца Европи, то титула хтору додзелює European Youth Forum.

Фото: www.facebook.com/EuropeanYouthCapital2019

ОТВОРЕНА МЛАДЕЖСКА ПРЕСТОЛНЇЦА ЕВРОПИ ЗА 2019. РОК

■ ОДБОРИ И РОБОТНИ ЦЕЛА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ЯКЕ РУСНАЦТВО ЖА ДАМЕ? Пише: Микола ШАНТА, предсидатель КУД „Жатва” з Коцура

Яке руснацство ми у Коцуре жадаме? Цо за нас у ка- Бе шеду й ме те раз о обра зо ва ню. До бре би було кед

би се бе то ти ско рей по ста ве ни пи та ня по ста ве ли и но ши те лє на шо го обра зо ва ня, а то про свит ни ро бот нї ки. Шко ла на й моц нє й ша „фирма” у Ко цу ре. За по шлює на й век ше чи сло ро бот нї кох. На шо про Хтошка мудро гуторел: кед сцеш знїщиц єден народ свит ни ро бот нї ки, без огля ду цо пре пода ваю, чи по знїщ му фамелию, образованє и почитованє авторите- ру ски чи по серб ски, за ня ти у шко ли пре два при тох. Пробуйме анализовац дзе нам нєшка фамелия и чи ни. Же за кон че ли од ви ту ю ци фа кул тет, и же су цо наша фамелия роби по питаню розвиваня рускей Ру сна ци, од но сно же знаю бе ше до вац, чи тац и пи националней свидомо сци. Я лєм по ставим питаня, а сац по ру ски. Кед би нє було то го дру го го кри те ри ю ма, век ши на би ту нє ро най кажде себе дома, у своєй бе ли, алє би ро бе ли про фамелиї, у своїм шерцу и роЦо за нас у каждодньовим живоце значи свит ни ро бот нї ки зоз окол зуме да одвити. буц Руснак або Рускиня? них ме стох. Кед нє буд зе ме Чи бешедуєме дома по руНолє, розпатриме тот наш каждодньови мац школ ство по ру ски, то ски, та гоч зме и у мишаних так и буд зе. Чи се бе про живот и нашо руснацтво. малженствох? Вше єст з ким свит ни ро бот нї ки по ста вяю Хтошка мудро гуторел: кед сцеш знїщиц мож бешедовац, кед нє з друпи та нє чи досц ро бя на тим єден народ знїщ му фамелию, образованє гима, воно з малима дзецми, же би ше школ ство по ру и почитованє авторитетох. або унучатми. ски затри ма ло у Ко цу ре? Пробуйме анализовац дзе нам нєшка Чи читаме дома „Руске слофамелия и цо наша фамелия роби по И на концу, побешедуйме даво”, Заградку, часопис за кулпитаню розвиваня рускей националней кус о наших руских авторитетуру Шветлосц, Руски хрисвидомосци. Я лєм поставим питаня, тох? Кого ми почитуєме? Костиянски календар, або даєдго уважуєме? Чи тих цо нам а най кажде себе дома, у своєй фамелиї, ну кнїжку по руски? гуторя правду, чи тих цо о у своїм шерцу нєй нє бешедую? Хторого пии ро зу ме да од ви ти Ч и патри ме на те ле ви зиї сате ля почи ту є ме, хто ро го програми по руски? свя щ е нї ка, хто ро го лї ка ра, Чи слухаме руски радио, голєм внєдзелю коло полад- адвоката, наставнїка, хторого ґазду у валалє, хторого ня, або рано пред одходом на роботу? уметнїка, хтору фамелию... и чом их почитуєме? Ч и ход зи ме до на шей цер кви и чи ше модлї ме по Чи знаме любиц и почитовац и других, чи любиме лєм на шим, цер ков но сла вян ски, або по ру ски? Па но - себе? Кеди зме своїм дзецом гуторели же то наш члоцец Ку хар раз гу то рел: „Бог нє да най пре пад нє век хтори завредзує почитованє. Тоти людзе хтори даязик на хто рим ше люд зе модля”. Модлї ме ше по цо створели у своїм живоце отримую до стоїнство нана шим у на шей цер кви же би нам ше язик и на род шого народу. Чи будземе завидни же вони то зробели, отри ма ли. чи им укажеме почитованє? Чи по силаме дзеци до руского културно-уметнїцкого У тей святочней хвильки кед означуєме Дзень Руснадружтва же би бешедовали по руски, учели нашо шпи- цох, нашо швето, по ставме себе таки питаня. Горки, ванки, нашо танци, думац по руски? алє кажди лїк горки. Лєм ше дзецом пакує до сладкого Ч и са ми на да я ки спо соб до при но ши ме ру скей кул - сирупу. А чом означуєме праве 17. януар як Дзень Руснацох, пречитаце у новинох, одпатрице на телевизиї, ту ри? або одслухаце на радию. То їх робота же би нам то поЦо знаме о рускей историї и рускей култури? толковали. А нашо ту же бизме ше здогадли присловМи Руснаци нє по власней волї, алє по Божей. Треба ки – пать о себе будзе з тебе! Бо наисце, шицко завипочитовац Божу волю и препознавац ю. Нєпочитованє ши лєм од нас самих.■ Божей волї нє приноши щесце у живоце. Бешеда на означованю На ци о нал ного швета Руснацох Руснацох у Коцуре нє „знїща” други народи, алє наша у Коцуре 2019. року нєдзбалосц за свойо, одсуство до стоїнства, нєпознаванє нашей култури и историї и єден зоз найвекших гриСтановиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє хох – зависц. вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” ждодньовим живоце значи буц Руснак, або Рускиня? Нолє, розпатриме тот наш каждодньови живот и нашо руснацтво.

2 РУСКЕ СЛОВО

1. ФЕБРУАР 2019.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Треца схадзка Националного совиту Руснацох

■ Нашо места 8. Конститутивна схадзка СО Кула

■ Економия 12. Жимски преподаваня за польопривреднїкох

■ Култура и просвита 16–17. Рочна скупштина КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова

■Литературне слово 22. О кнїжки „Дуга над Дунайом” Михала Рамача

■ Мозаїк 24–25. Младежски подїї у 2018. року

■ Людзе, роки, живот 26–27. Наш госц: Мирослав Цирба зоз Шиду

■ Духовни живот 30. Кнїжка о нашей церкви у Сримскей Митровици

■ Информатор 32–37. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 38–39. Ловарске здруженє „Ярабица” у Руским Керестуре На насловним боку: Зоз схадзки Националного совиту Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

СТАРОСЦ О „РУСКИМ БРЕНДУ” Зоз формованьом орґанох, одборох и роботних целох Националного совиту Руснацох, и менованьом їх членства, цо була главна робота на його пондзелковей схадзки, скоро же тото вершинске цело културней автономиї Руснацох може почац робиц у полним капацитету – остало ище лєм урядово конституовац спомнути одбори и роботни цела. Коло задаткох и компетенцийох одборох нєт дилеми, анї превельо простору за маневрованє бо ту ясни и предписаня, и єст здобуте искуство зоз предходней пракси. Кед, медзитим, слово о роботних целох, Национални совит ше може баржей „розмахац” и пробовац розшириц рамики своїх компетенцийох у обласци сполньованя меншинских културних правох, вшелїяк, покля ше трима гранїцох хтори виписал закон. Кельо мож нагаднуц з принєшених одлукох, випатра наисце и єст така намира. Попри роботних целох чийо значенє уж потвердзене у предходних рокох – за младих, за науку, и за спорт, пияти Национални совит формовал ище три: за нєрухомосци, за медзинародни одношеня и традицию, и за проєкти, односно Проєктни биро. Заплановане ище и Роботне цело за демоґрафию. Роботне цело за нєрухомосци ма прецизни задаток: отримац континуитет у компликованих и длуготирвацих маєтно-правних роботох коло руского маєтку у Новим Садзе, покля ше воно нє риши на способ хтори будзе и интересу и на хасен заєднїци. Проєктни биро тиж розумлїви – роками ше нєпреривно бешедує о проєктним финансованю, конкурсох, фондох и апликованю, а збирни резултати и рейтинґ рускей заєднїци, окрем даскельо винїмкох, на тим полю досц скромни. З потримовку и инфраструктуру Националного совиту за собу и квалитетом хтори без сумнїву маю вибрани члени того цела, наздавайме ше же будзе и резултати. Медзитим, найориґиналнєйша задумка, а потим и одлука Совиту то формованє Роботного цела за медзинародни одношеня и традицию. Споза покус замолгавеней назви, тото цело обгрунтоване як тото хторе би мало водзиц старосц о тим же хто, дзе и як може представяц Руснацох дома и у иножемстве, а же би то бул уровень хтори репрезентує наш Национални совит и заєднїцу хтору вон заступа. Ту спомнути и активносци коло обдуманого и зровноваженого способу на хтори ше будзе чувац наш скарб, традицию и памятку на визначни особи и подїї з рускей заєднїци, як и промововац Руснацох у контактох з окруженьом, ту, лєбо у старих крайох. З єдним словом, тото роботне цело ма водзиц старосц, розвиц и чувац „руски бренд”. Оправдани обаваня чи тот нови приступ сам годзен витвориц затераз вибрани состав того цела, алє простору за уключованє и других компетентних поєдинцох єст. Вшелїяк, вредзи пробовац.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe – Славица Фейса, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Олена Планчак-Сакач, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Ана Маркович, Сандра Саламун, Златко Колєсар, Марина Джуджар * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Д ру ку є Д ру ка р н я graf” П е т р о ва р а д и н * ”Maxima E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

1. ФЕБРУАР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ТРЕЦА СХАДЗКА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

ФОРМОВАНИ ОРҐАНИ, ОДБОРИ И РОБОТНИ ЦЕЛА

Фото: В. Вуячич

Пише: Иван САБАДОШ

Национални совит Руснацох на трецей порядней схадзки формовал орґани, одбори и фахово роботни цела и меновал їх членох. Далєй на шоре конститутивни схадзки одборох и роботних целох, и вец Совит годзен почац робиц у полним капацитету

реца схадзка Националного совиту отримана пондзелок, 28. януара, у Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе. Присутни були 17 од 19 членох, а водзел ю предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. На схадзки меновани подпредсидателє Совиту, предсидатель и члени Вивершного одбору, секретар, як и предсидателє и члени одборох за образованє, културу, информованє и службене хаснованє язика и писма. Ґу тому, Национални совит формовал и шейсц роботни цела и меновал їх предсидательох и членство. Попри окремних роботних целох за младих, спорт и науку, хтори мал и предходни Совит, пияте зволанє формовало и три нови роботни цела: за нєрухомосци, за медзинародни одношеня и традицию, и за проєкти, односно Проєктни биро. Формованє планованого Роботного цела за демоґрафию пролонґоване за познєйше. За подпредсидательох Националного совиту з векшину гласох вибрани Йоаким Рац (Руски Керестур) хтори будзе и заменїк предсидателя Совиту, Зденко Лазор (Бикич) и Весна Раґаї-Цап (Коцур). За предсидателя седемчленого (предсидатель и шейсц члени) Вивершного одбору вибрани Желько Ковач (Руски Керестур), а до членства Миломир Шайтош (Нови Сад), Микола Кухар (Дюрдьов), Стеван Самочета (Коцур), Марина Дудаш (Руски Керестур), як и Йоаким Рац и Весна Раґаї-Цап. Так, од шейсцох виберанкових лїстинох хтори вошли до пиятого зволаня Националного совиту, у Вивершним одборе заступени штири. По Статуту, члени Вивершного одбору Националного совиту нє можу источашнє буц и предсидателє його одборох и роботних целох.

4 РУСКЕ СЛОВО

За секретара Националного совиту як єдина кандидатка и єдногласно вибрана Таня Арва-Планчак, хтора тото задлуженє окончовала и у предходним зволаню Совиту. ОБОВЯЗКА ЧЛЕНОХ Спрам начала хторе тото зволанє Националноґо совиту промововало уж на конституованю, шицки члени Совиту обовязни участвовац и у роботи його одборох и роботних целох. О їх членстве у конкретних целох ше нє гласало, алє су по автоматизме уключени до ресорох за хтори ше приявели. Далєй, одбори до полного обсягу хтори дефиновани зоз Статутом пополнєни з гласаньом за кандидатох зоз лїстини, а хторих у предходним периоду могли предкладац шицки члени Националного совиту. Подобно формовани и роботни цела, з розлику же їх обсяг нє конєчни. Як вецей раз визначене на схадзки, шицки спомнути особи пристали буц члени одборох и роботних целох Националного совиту Руснацох, а ми обявюєме так як Совит вигласал. За предсидателя Одбору за културу хтори ма єденац членох (предсидатель и 10 члени) вибрани Микола Шанта (Коцур), а до членства Деян Загорянски (Вербас), Ґабриєла Саянкович (Руски Керестур), Владимир Балащак (Сримска Митровица), Микола Хромиш (Дюрдьов), Аранка Медєши (Коцур), Кристина Афич, Сашо Палєнкаш (Руски Керестур), Ирина Гарди Ковачевич, Мария Тот (Нови Сад) и Мирослав Ковач (Вербас). Узвичаєно, найвекши Одбор за образованє хтори ма 13 членох, а за предсидательку вибрана Мелания Римар (Петроварадин). За членох вибрани Олена Папуґа, Єлена Сивч, 1. ФЕБРУАР 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Любица Няради, Емилия Костич и Каролина Папуґа (Руски Керестур), потим Ана-Мария Рац, Ксения Уйфалуши и Ксения Бенце (Коцур), Мария Самарджич (Дюрдьов), Гелена Папуґа (Вербас), Сенка Бенчик (Нове Орахово) и Нада Хромиш Аничич (Шид). У дискусиї о членстве того одбору окреме инсистоване же би уключени були особи з шицких уровньох образованя по руски (предшколске, основношколске, штредньошколске и факултативне). Одбор за информованє хтори ма дзевец членох, водзиц будзе предсидатель Яким Винаї (Руски Керестур), а члени Дюра Винаї (Нови Сад), Мартица Тамаш (Вербас), Ясмина Дюранїн (Сримска Каменїца), Златко Рамач (Нови Сад), Мая Зазуляк Гарди (Руски Керестур), Владимир Дїтко (Шид), Сандра Саламун (Дюрдьов), и Микола М. Цап (Коцур). За предсидателя Одбору за службене хаснованє язика и писма хтори тиж будзе мац дзевец членох вибрани Звонко Сабо (Вербас), а члени буду Мирон Рамач, Владимир Олеяр, Владислав Салак и Мария Дорошки (Руски Керестур), Тарас Чапко, Ивана Тиркайла (Дюрдьов) и Борис Надь (Бачинци), а єдно место у тим одборе затераз остало нєпополнєте.

стве, а же би то бул уровень хтори репрезентує наш Национални совит и заєднїцу хтору вон заступа. За предсидателя трочленого Роботного цела за нєрухомосци вибрани Йовґен Мудри (Нови Сад), и Аня Делач (Нови Сад), и Марияна Колошняи (Вербас) як члени. Тото цело по мандату дочасове, робота у цесней вязи з „Фондацию Рутенорум”, а главни му задаток довесц до конца розпочати маєтно-правни и пошлїдково будовательни роботи хтори ше одноша на будуци просториї Заводу за културу . Роботне цело за проєкти, односно Проєктни биро будзе мац седем членох а його предсидатель будзе Михайло Киш (Коцур). У членстве и Елемир Джуджар (Кула), Ани-

ПРЕШИРЕНЄ ПОЛЯ РОБОТИ На схадзки Совиту одлучене же Роботне цело за младих будзе мац дзевец членох (предсидатель и осем члени), за предсидателя вибрани Иван Канюх (Нови Сад), а за членох Борис Фейди (Коцур), Соня Гудак (Нови Сад), Мелания Мали, Емилия Чизмар, Любомир Медєши (Коцур), Тамара Салаґ (Дюрдьов), Андрей Орос (Руски Керестур), и Далибор Болдиш (Шид). Кед слово о тим Роботним целу, упечаток же млади „плацели цену” опредзелєня Совиту же за ефикасну роботу лєпша вариянта малих ґрупох: од 15 кандидованих, до составу вибрани лєм седмеро. Як и дотераз, Совит одлучел же би члени Роботного цела за спорт були особи хтори насампредз члени Управного одбору Спортских бавискох „Яша Баков”. На чолє пейцчленого Роботного цела за науку будзе др Янко Рамач, шеф Одсека за русинистику, а за членох вибрани др Дюра Гарди, др Алексей Кишюгас (Нови Сад), др Йоаким Стрибер (Беоґрад) и др Юлиян Тамаш (Вербас). Совит потримал и план же би ше и у тим зволаню формовало Роботне цело за демоґрафию, хторе, би ше мало „старац о руским поколєню хторе приходзи” у партнерстве з нашима парохиями и шицкима институциями, алє одлучене же то будзе поробене познєйше, же би ше у медзичаше анґажовала ширша палета компетентних особох. Кед слово о нових целох, за предсидательку Роботного цела за медзинародни одношеня и традицию вибрана Моника Гарди (Коцур), а будзе мац ище трох членох. То Еуфемия Планкош (Руски Керестур), Владо Няради (Вербас) и Тарас Чапко (Дюрдьов). Як потолковал предсидатель Националного совиту, тото цело мало би ше старац хто, дзе и як може представяц Руснацох дома и у иножем-

СОВИТ У ПОЛНИМ СОСТАВЕ Републична виберанкова комисия 22. януара принєсла ришенє о додзельованю мандату у Националним совиту Руснацох Михайлови Пашови (1981), ґрафичному технїчарови зоз Руского Керестура. Вон мандат достал як шлїдуюци кандидат на лїстини „Руснаци вєдно”, понеже предходна кандидатка з тей лїстини, Марина Джуджар, задзековала на членство у Националним совиту Руснацох такой после його конституованя.

1. ФЕБРУАР 2019.

та Ґовля, Єлена Перкович, Ясна Ковач, Соня Гудак (Нови Сад), и Иван Дудаш ((Руски Керестур). По тим як є представени, биро би мал консултативну, едукативну и продуктивну функцию: помагац нашим здруженьом коло писаня проєктох, обучовац заинтересованих за тоту роботу, алє и писац кровни проєкти у мено Совиту и других руских институцийох за домашнї и медзинародни конкурси. Коло снованя спомнутих роботних целох на схадзки Совиту водзена обширна дискусия, на моменти и у оштрим полемичним тону, насампредз пре їх нєдостаточно ясни и прецизни овласценя и задатки. Медзитим, надпомнуте же на конститутивних схадзкох тих целох буду принєшени дїловнїки о роботи дзе шицко цо тераз дискутабилне, будзе прецизно формуловане. Национални совит принєсол и одлуку о роботним анґажованю предсидателя Совиту Бориса Сакача, цо значи же под час мандату будзе заняти у тей рускей институциї з правами и обовязками хтори припадаю тому статусу. Як потолковане, у складзе з предписанями, за тото опредзелєна плаца у нето виносу од 76 тисячи динари. Попри комплетованя структури Совиту и його целох, на тей схадзки Национални совит тиж давал думанє о дзепоєдних питаньох з компетенцийох хтори шлїдза з статусу рускей националней меншини у дзепоєдних єдинкох локалней самоуправи на подручу АП Войводини. Дате позитивне думанє о кандидатови за директора ОШ „Бранко Радичевич” у Савиним Селу (Рахман Тиґань), позитивне думанє о назви парку у Шидзе (Парк капитана першей класи Крунослава Иванковича), як и позитивне думанє о Предлогу одлуки о мрежи явних основних школох на териториї Городу Нового Саду. Совит тиж прилапел одлуку орґанох Заводу за културу войводянских Руснацох хтора формалней природи, а одноши ше на пренос буджетских средствох з 2018. до 2019. року. Далєй, предсидатель Совиту Борис Сакач, Желько Ковач и Миломир Шайтош членство поинформовали о активносцох Совиту медзи двома зашеданями, а ознова було бешеди о можлївосцох и препреченьох же би була формована Подручна канцелария Совиту у Бачинцох, цо уж длугши час вимога рускей заєднїци з того валалу.■

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК УКРАЇНА БУДЗЕ ФИНАНСОВАЦ ВИДАНЯ „РУСКОГО СЛОВА”

ПОМОЦ ЗА ПУБЛИЦИСТИКУ И ИЛУСТРОВАНИ БУКВАР ЗА ДЗЕЦИ Министерство вонкашнїх дїлох України того року потрима три кнїжки у виданю НВУ „Руске слово”. За тото видавательна дїялносц тей установи достанє 2 600 америцки долари, сообщели представнїки Амбасади України у Републики Сербиї Aмбасадор України у Републики Сербиї Олександер Александрович, вєдно зоз своїма помоцнїцами Наталию Маркевич и Дарю Гариб, прешлого тижня нащивели НВУ „Руске слово” у Новим Садзе. Пан Александрович поинформовал директора Установи др Бориса Варґу о тим же держава Україна порихтана и далєй потримовац НВУ „Руске слово”. – Здобули ше условия же би держава Україна вецей финансийно потримовала нє лєм културни, алє и други проєкти своєй заєднїци у иножемстве, нє лєм у Сербиї. У прешлим року опредзелєни вецей средства за културноуметнїцки манифестациї, як и дзепоєдни други проєкти, а у тим року средства буду унапрямени на видаванє кнїжкох – виявел пан Александрович.

Як на своїм официйним боку на дружтвеней мрежи Фейсбук визначене, финансийна потримовка нї зоз чим нє условена. Вона лєм доказ же Україна сполнює свойо обовязки ґу дияспори и потримує ю, гоч у самей держави чежко. НВУ „Руске слово” концом 2018. року конкуровало за средства до Министерства вонкашнїх дїлох України, наглашуюци же Установа преходзи през вельки финансийни почежкосци, окреме у видавательстве. Кнїжки чийо ше видаванє оможлїви дзекуюци тим средством то кнїжка поезиї „Одняти од псох” керестурского автора з Канади Славка Романа Ронду, други том кнїжки „Руснаци” Дюри Латяка, як и Илустровани буквар за дзеци.

На стретнуцу зоз представнїками Амбасади України були присутни представнїца Управного одбору Блажена Хома Цветкович, редакторка онлайн виданьох Ясмина Дюранїн, редактор часописа „Шветлосц” Микола Цап и редактор видавательней дїялносци Микола Шанта. Окрем того, на стретнуцу бешедоване о можївосцох заєднїцкого сотруднїцтва, окреме о заєднїцким виходу на сайми кнїжкох у Сербиї, потримовки прекладох на вецей язики, як и орґанизованє других збуваньох од заєднїцкого интересу. Перши средства на рахунок НВУ „Руске слово” наявени за марец, док друга часц будзе уплацена по децембер. Я. Дю.

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ

ИНИЦИЯТИВА ЖЕ БИ ШЕ ЦЕНТРАЛНУ ПРЕСЛАВУ ОТРИМОВАЛО У НОВИМ САДЗЕ Централна шветочносц Националного швета Руснацох хтора отримана у Руским Керестуре 19. януара затримала високи уровень квалитету, заключене на схадзки Орґанизацийного одбору у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, отриманей тидзень познєйше, 25. януара, кед окончена евалуация, насампредз Централней шветочносци и рижних єй аспектох. Як пренєсла Руска редакция Радио-телевизиї Войводини, то заключенє шицких членох Орґанизацийного одбору хтори були на схадзки, на хторей розпатрани и даєдни зауваги, насампредз протоколарного и технїчного характеру.

6 РУСКЕ СЛОВО

Медзитим, подцагнуте же, и попри краткого часу у хторим є пририхтована, и дилемох дзе будзе отримана, Централна преслава Националного швета Руснацох у Руским Керестуре затримала високи уровень квалитету у змистовим, алє и у шицких других – технїчних, просторних и визуалних аспектох яки така програма подрозумює. На истей схадзки догварене и же би ше Управному одбору Заводу и Националному совиту препоручело же би убудуце централни шветочносци були отримовани у Новим Садзе, з тим же би кажди рок акцент програми бул на даєдним месце дзе жию Руснаци. Рутенпрес/РТВ 1. ФЕБРУАР 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

НАГРА ДИ НЄЗАВИСНОГО ДРУЖТВА НОВИНАРОХ ВОЙВОДИНИ (НДНВ)

МЕДЗИ НАГРАДЗЕНИМА И ДР БОРИС ВАРҐА

На Рочней скупштини найстаршого здруженя новинарох на простору бувшей Югославиї – Нєзависного дружтва новинарох Войводини (НДНВ) отриманей пияток, 25. януара, за новинара рока преглашена Мая Ледєнац, а награди достали и др Борис Варґа и Младен Саватович. Мая Ледєнац новинарка Новинскей аґенциї „Бета”, Радия „Шлєбодна Европа”, алє пише и за други аґенциї и портали, як цо Автономия, БИРН и VOICE. Як гварела предсидателька Вивершнпого одбору НДНВ Бранка Драґович, Ледєнцова представнїца младей ґенерациї новинарох и новинаркох, хтора у роботи хаснує мултимедиялни приступ нєобходни у сучасним информованю и новинарстве. Млади новинар Младен Саватович добитнїк награди Войводянского виглєдовацкоаналитичного центру (VOICE) за вершинске доприношенє виглєдовацкому и аналитичному новинарству. Квалитет його роботи насампредз у тим же нє вибера лєм „вельки”, ґлобални, алє и о локалних темох пише єднак одвичательно и витирвало.

Новинар, политиколоґ и публициста др Борис Варґа, директор НВУ „Руске слово” достал награду НДНВ за винїмково резултати у информованю на язикох националних меншинох и промоцию интеркултуралносци. Як визначене у обгрунтованю награди, окрем 20-рочней новинарскей роботи на трох язикох (руски, сербски и українски) у хторей витворел препознатлїви авторски печац у реґиону, , Бориса Варґу за припознанє квалификує и инсистованє на демократских, гражданских и либералних вредносцох, и робота на розвою професийних и етичних стандардох у вецейязичних и меншинских медийох у Войводини. Борис Варґа у кариєри, окрем у „Руским слове”, робел за ББЦ на українским язику, писал за „Време”, сотрудзує на „Автономиї” и пише колумни на „Ал Джазири Балкан”, а автор є и вецей публикацийох з обласци ґеополитики и политиколоґиї . – Дзекуєм Вам на тей награди за интеркултуралносц. То велька потримовка професийному самодовирию, бо робиц и твориц медзи вецей културами и язиками, часто значи буц на марґинох главного цеку новинарства. Медзитим, то заправо позиция з хторей часто лєгчейше обачиц аналоґиї и розлики, замерковац контрасти и ниянси. Повед бим, лєгчейше обачиц тоти „грабелки” на хтори кажда держава и народ у тей нашей часци Европи, випатра муша наґажиц вецей раз за шором – гварел др Борис Варґа дзекуюци на достатей награди. Нєзависне дружтво новинарох Войводини основане 17. януара 1990. року у Новим Садзе. Рутенпрес / Автономия 1. ФЕБРУАР 2019.

STANOVISKA Пише: Mирон ДЖУНЯ, публициста

ЦО/ДЗЕ РОБИЦЕ? „Нє була вона такой така подла (у своєй роботи)” – гинто зме ше раз пригадовали з колеґом нашей (уж длужей усопшей) шефовици на Мултирадию – Енике Галас ше волала, за котру зме вовремя-оно вєдно робели. „Главна/основна хиба єй була же фаворизовала полтронох наспрам роботнїкох”, доложел мудро колеґа, а мнє ше тот заключок нєраз гнєтка потим врацал з паметаня. И най лєм доложим слова єдней персони з фамелийного сениорату, ещи з часу „транзицийних” дзеведзешатих; „Шицки би тарґовиц, а нєт хто продуковац”. Патрим та думам, як раз хтошка зоз заєднїци зґодно формуловал тоту конструкцию, парафразуєм – Но та, покля би була гранїца отримуюцо сци такого єдного (полтронского) баласту цо паразитує на рахунок обезправеней (без) роботней векшини. Бо, як ше ми видзи, а до процивного ме нїхто вецей нє може прешвечиц, думам же помали приходзи чорт по свойо; улїжнїцтво по стало модел за подмасцованє там дзе подруци звичайно профе сийна компетенция, напр. антикоруптивни державни мири подруцели цалком, зна ше констатовац з велїх явних ме стох и форумох фаху. Прирва медзи политичну праксу и реално сцу як таку вше очигляднєйша. Яки ви маце, кед вообще же маце евакуацийни план, чи уж вам будзе (лєпше) як будзе? Кед же дакому нєясне о чим я то, но, га, патрим на конкурси за койяке вонкашнє сотруд зованє за одрабянє роботох у подприємствох дзе привилеґовани заняти, пать чуда! – якош траца профе сийну компетенцию. Алє, гей, синекури стаємней занято сци то цошка без чого нє мож. Таки модел дружтвеного функционованя характеристични за жеми трецого швета, з хторого ше держава нам котрей припадаме, якбачу анї нїґда нє позбула. Наприклад – Културни центер Нового Саду (най обкеруєм чувствительни терен заєднїци, а спомнєм цошка безпечнєйше, а особнє оджите). Дакедишня аванґардна Трибина младих, по стала филияла Бешеди, гей, гевтей ортодоксней, а буквално. Боїм ше же то покалїчени модел як ше здраве зна зашнїциц, а ми вец з нїм реґре сивно правиме колективни даскельо крочаї назад. Перспектива сербского дружтва нау-а-дейз... Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА КОНСТИТУТИВНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

ВИБРАНЕ НОВЕ РУКОВОДСТВО За предсидателя Општини вибрани Дамян Милянич, а за предсидателя СО Велибор Милоїчич. Формована и Општинска рада, а медзи членами и Йоаким Надь з Руского Керестура

осле локалних виберанкох котри у Општини Кула були отримани 16. децембра 2018. року, конститутивна схадзка Скупштини општини Кула отримана о нєполни шейсц тижнї, а потамаль зоз Општину руководзел Дочасови орґан. Kонститутивна схадзка Скупштини општини (СО) Кула отримана 24. януара, кед потвердзени мандати одборнїком и вибране нове руководство Општини. МИЛОЇЧИЧ ПРЕДСИДАТЕЛЬ СО Зоз першу схадзку, по вибор руководства СО, предшедовал найстарши одборнїк Слободан Раячич зоз лїстини Ґрупи гражданох „Критична маса”, потим предсидателька Општинскей виберанковей комисиї Невенка Рабренович представела резултати локалних виберанкох котри отримани 16. децембра 2018. року. По виборних резултатох, спомедзи 37 мандатох, найвецей освоєла коалицийна лїстина Сербскей напредней странки и Союзу войводянских Мадярох „Александар Вучич − прето же любиме Кулу”, 26 мандати. Пейц одборнїцки места припадли лїстини „Социялистична партия Сербиї − Ивица Дачич”, штирох представнїкох ма лїстина Ґрупи гражданох „Критична маса”, а лїстина „Рух

8 РУСКЕ СЛОВО

за обнову кральовини Сербиї” у општинским парламенту ма двох одборнїкох. Верификацийни одбор представел звит по котрим потвердзени шицки мандати. Потим ше предлужело зоз вибором руководства СО, за предсидателя вибрани Велибор Милоїчич, на функцию його заменїци Зорица Демкович, а за секретара СО Милорад Вуксан. Тиж вибрани и члени Комисиї за мандатно-имунитетни питаня, як и Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня СО Кула. МИЛЯНИЧ ПРЕДСИДАТЕЛЬ ОПШТИНИ Дамян Милянич (1972) дипломовани економиста, дотерашнї директор ЯКП „Комуналєц” Кула, а други на лїстини СНС-СВМ, вигласани за предсидателя Општини Кула, котрого предложел предсидатель СО, а Кароль Валка за заменїка, котрого по закону предклада сам предсидатель. Источашнє, на предклад Милянича формована и Општинска рада, у котрей Милош Данилович, Душко Кончар, Милорад Томич, Ливия Козма, Смиляна Вукелич, Наташа Станоєвич, Йоаким Надь, и по функциї предсидатель и заменїк Општини. У складзе з тим, престал важиц мандат Дочасовому

орґану Општини Кула, котри руководзел з Општину одкеди розписани виберанки, а на чиїм чолє бул Милоїчич. Зоз ступаньом на функциї, одборнїцки мандат престал важиц Дамянови Миляничови и Карольови Валкови, а на мандат задзековали Марко Пешич на початку схадзки и Никола Жежель на концу схадзки, шицки зоз лїстини „Александар Вучич − прето же любиме Кулу”. З оглядом на таки обставини, на идуцей схадзки би требали буц потвердзени мандати новим штиром одборнїком з тей лїстини. Под час паузи схадзки СО, отримана и перша кратка схадзка Општинскей ради, на котрей утвердзене, а потим прилапене и у парламенту, же место окончователя длужносци директора ЯКП „Комуналєц” зоз Кули будзе окончовац Марко Пешич. Гражданох Руского Керестура у локалним парламенту представяю тройо одборнїки, зоз лїстини „Александар Вучич − прето же любиме Кулу” − Мария Шепински и Владимир Олеяр, и Весна Макаї зоз лїстини „Социялистична партия Сербиї − Ивица Дачич”. Пре задзекованє штирох одборнїкох, найвироятнєйше же ище єден Керестурец будзе член локалного парламенту.■ М. Джуджар

1. ФЕБРУАР 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ШИД: ЯВНА ДЕБАТА О ЛОКАЛНИМ АНТИКОРУПЦИЙНИМ ПЛАНУ

КОНТРОЛА ЯВНИХ ФИНАНСИЙОХ З цильом змоцньованя антикорупцийних мирох и реґулованя контролованя можлївих ризикох, у општини Шид отримана явна дебата о будуцим Локалним антикорупцийним плану (ЛАП), хтори, як визначене, значни и за поглавє 23 у предприступних розгваркох Сербиї и Европскей униї. Як гварене на дебати, були формовани роботни ґрупи за виробок плану по моделу хтори до стати од Аґенциї за борбу процив корупциї у Сербиї. Циль такого плана звекшованє транспарентно сци и од вичательно сци у роботи локалней самоуправи и векша учасц гражданох у по ступку контролованя. Ми ли ца Дре но вац, ру ко води те ль ка Од дзе лє ня за общу управу, гварела же явна розправа тирва ла 30 днї и же план бул до ступни на општинским са йту, як и на огласней табли. Документ зоз одредзенима предкладанями будзе доручени Општинскей ради, хтора утвердзи Нарис документа и пошлє го на схадзку Скупштини општини же би ше одборнїки о нїм вияшнєли. Кед го вигласа СО, документ ше по сила Аґенциї за борбу процив корупциї.

ВАЖНА УЛОГА ГРАЖДАНОХ Же би ше корупцию зопарло, або зменшало, гражданє тиж буду мац значну улогу. Кед су подозриви, наприклад, у вязи зоз хаснованьом средствох з буджета або явних набавкох, вони можу контактовац и о тих подозривосцох обвисциц компетентну комисию хтора ше будзе старац о запровадзованю ЛАП.

– ЛАП ше приноши на период од пейц роки. Будзе формована и окремна комисия хтора запровадзи явни конкурс за вибор окремного цела хторе будзе меновац СО и хторе будзе надпатрац обласци можлївей корупциї – наглашела Милица Дреновац. Локални антикорупцийни план ше со стої зоз 12 обласцох, од контроли буджета, та аж по кодекс справованя. Окремна значносц того документа то подзвигованє свидомо сци гражданох же би участвовали у таких значних одлукох. Як приклад у явних набавкох, окреме дефиновани по ступок нагло сци. Милана Момчилович Свилокос, секретарка СО Шид, гварела же буду дефиновани одредзени по ступки же би ше лєгчейше препознало ризики. Слово о превентивних мирох у по ступку приношеня одлукох, або их запровадзованю. Окреме значна обласц то и питаня у вязи зоз хаснованьом средствох зоз буджета або донацийох. Вл. Дї.

КОЦУРСКИ ОГНЬОГАСЦИ НАЩИВЕЛИ ОВОДУ

ОДТЕРАЗ РОЗДУМУЮ ХТО ИХ НАШЛЇДЗИ Добродзечне огньогасне дружтво у Коцуре єдно зоз найактивнєйших и найорґанизованших у околїску, а єдна зоз причинох прецо заслужую тоти епитети то пожертвовносц и велька увага на младих и дзеци, котрих на вшелїяки способи жадаю анимировац и заинтересовац

1. ФЕБРУАР 2019.

за свой фах, же би єдного дня предлужели їх роботу. Члени коцурского Добродзечного огньогасного дружтва на чолє зоз командиром огньогасней єдинки Сашом Тодичом, штредком януара нащивели дзеци у Предшколскей установи „Герлїчка” и подаровали им бависка котри их асоцирую на огньогасцох, односно огньогасни камиони же би ше дзеци у коцурскей дзецинскей заградки през бависко упознали зоз роботу огньогасцох. Огньогасци до оводи принєсли пейц огньогасни камиони так же кажда учальня достала по єден. Циль акциї бул же би ше дзеци заинтересовали за огньогасне дружтво, за таку файту акцийох и же би ше у будучносци уключели до коцурского ДОД. З. К.

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА ОПШТИНСКИ ШТАБ ЗА ПОЗАРЯДОВО СИТУАЦИЇ У ЖАБЛЮ

ВЕЦЕЙ РОБОТИ ЯК ПРЕШЛИХ РОКОХ У прешлим року Штаб за позарядово ситуациї Општини Жабель отримал штири порядни схадзки на котрих принєшени одредзени препорученя, заключеня и розкази. Бешедоване о проблемох, анализовани стан и орґанизация защити и ратованя, а предкладани и мири за лєпше функционованє. Специфичне за тоту жиму, поровнуюци зоз прешлима, же падало досц шнїгу, алє и же прето нє було окремни почежкосци. У прешлим року Штаб прилапел Оперативни план одбрани од вилївох за води другого шора, а запровадзени и План защити урожаю од огня у двох часцох рока, под час жатви жита и сої. У новембре бешедоване о Оперативним плану за жимску службу за период од 15. новембра по 31. марец 2019. року. Компетентна за єй виробок ЯКП „Чистота” Жабель, котре за розчисцованє шнїгу и того року анґажовало ДОО „Тадис” зоз Ґосподїнцох. Медзитим, случовало ше же гражданє нєзадовольни же драги шлїзки, а спомнуте подприємство у општинских ме стох розчисцує лєм другорядни улїци, одно сно општиниски. – Тей жими зме розчисцовали и реґионални драги же би були преходнєйши, нє чекали зме же би то окончело державне подприємство котре за тото задлужене, бо им наша, жабельска општина треца по приоритету. Шнїг розчисцуєме накадзи напада вецей як 10 центриметри, алє було ситуациї кед зме скорей почали, бо нєпреривно вяло. Тота жима специфична по тим же було вецей и длугши паданя шнїгу – гварел Дарко Йованович, задлужени за жимску службу у ДОО „Тадис” зоз Ґосподїнцох. Општински Штаб за позарядово ситуациї роби и зашеда през цали рок. Предсидатель општини Чедомир Божич

командант Штабу, його заменїк Момир Мандич, котри у општинскей управи заменїк предсидателя Општини. Начальнїк Штабу Драґан Ивкович, полицийни инспектор МУП Нови Сад. Штаб ма осемнац членох, занятих у явних институцийох и општинскей управи, полициї, одредзних ЯКП котри значни у позарядових ситуацийох, а то и огньогасци, здравстени роботнїки, як и предсидателє совитох месних заєднїцох у општинских местох. Штаб поряднє менує поверенїкох цивилней защити на териториї Општини Жабель. За Дюрдьов поверенїки – Александар Голуб, секретар МЗ Дюрдьов, Мирослав Такач, Владислав Бандюр, Михайло Джуджар и Леона Виславски. У Ґосподїнцох – Ґоран Бубало, дакедишнї предсидатель МЗ Ґосподїнци, Станко Миланов, Александар Дрлич и Йован Майорош. С. С.

ПЛАН МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ ҐОСПОДЇНЦИ

ФОКУС НА ТРОХ ВАЖНИХ ПРОЄКТОХ

У Ґосподїнцох єст ме ста на котрих ше мож рекреировац и одпочинуц у природи, а то и вше частейше потреба сучасного спо соба живота, о хторей роздумую у Ме сней заєднїци. На Єґричкей мож лапац риби, купац ше и рекреировац на писку, а дружиц ше и роштильовац мож у ушореним парку „Авионске кридло” дзе ше и дзеци можу бавицу на рижних справох. Од пред даскельома роками Ґосподїнчанє маю нови трибини и надкрице на стадиону Фодбалского клуба „Єдинство”, а змаганя крашнє нащивени. Шицки спомнути и други рекреативни места ше нєпреривно злєпшує дзекуюци сотруднїцтве медзи добродзечнима акциями, рижнима здруженями и закладаньом Совиту МЗ Ґосподїнци.

10 РУСКЕ СЛОВО

Окрем порядних дїялносцох ушореня простору у валалє, як цо ожелєньованє явних поверхносцох, ушорйованє дражкох, отримованє будинку МЗ и реґулованє атмосферских водох, Совит МЗ Ґосподїнци у тим року планує и реконструовац, добудовац и отримовац дзецински парк у центре валала и при авионским кридлу. Потим ше сце ушориц Желєзнїцки парк и простор опрез обєкта и стадиона ФК „Єдинства”, як и вибудовац паркинґ места у центре валала у улїци Краля Петра Першого, просто школского парку. Тиж, плановане положиц лавки и канти за одрутки у паркох и на драги на теметов. – Фокус нам на тих трох проєктох. У прешлим року зме почали ушорйовац биоскопску салу котра у власнїцтве Православней Церкви. Вона нам

важна, бо одвитує за отримованє културних манифестацийох. Значни средства уложи Општина, як и Церква по конкурсох. Плануєме додатно ушориц парк при авионским кридлу, того лєта означиц сторочнїцу од снованя Фодбалсого клуба „Єдинство” – гварел Борис Страживук, предсидатель Совиту Месней заєднїци Ґосподїнци. Ґосподїнчанє препознатлїви и у промовованю здравого способу живота и друженю, на котрих присутне вельке число гражданох и з околних местох. Так и у тим року Совит МЗ у сотруднїцтве зоз локалнима здруженями планує орґанизовац потераз успишни и барз нащивени Турнир улїцох у малим фодбалу, помогнуц орґанизовац Мото стретнуца Мото клуба „Ескадрила”, як и Подобову колонию „Стретнуце у Боднарова”. С. С. 1. ФЕБРУАР 2019.

mesta@ruskeslovo.com

ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ШИД

ОДЛУКИ ЗА ВИБЕРАНКИ У МЗ Схадзка Скупштини општини Шид отримана штредком януара, по швидким поступку, на хторей вигласани одлуки о Месних заєднїцох на подручу општини Шид и формована Комисия за запровадзованє поступку виберанкох за Совити Месних заєднїцох, як и другоступньова комисия. Одлуки вигласани без розправи, алє на одлуку о Месних заєднїцох Боян Бибич, шеф одборнїцкей ґрупи СНС поднєсол амандман же би у МЗ Люба и Бинґула, место першобутно преложеного числа з трох членох Совиту у спомнутих месних заєдїцох були пейц члени. Одборнїки з гласаньом прилапели амандман, а потим вигласали и одлуку у цалосци. Тиж формована и Комисия хтора ше будзе старац о запровадзованю виберанкох за совити МЗ чий предсидатель Ромко Папуґа, заменїк начальнїка Општинскей управи, а формована и другоступньова комисия хтора будзе ришовац по жалбох першоступньовей комисиї и за предсидательку вибрана Снежана Бунич, дипломована правнїца. Спомнути одлуки буду обявени у Службеним глашнїку општини Шид и ступя на моц осмого дня, односно 24. яну-

ПРЕМЕНКИ МЗ Бикич у ґрупи МЗ хтори убудуце буду мац три место пейц членох Совиту, Бачинци и Беркасово буду мац по пейц членох, а у Шидзе остава же би Совит МЗ мал дзевец члени. Тиж пременки обачлїви и у виборним поступку, односно предкладаню кандидатох. Наприклад у Бикичу и Беркасове будзе достаточно 10 подписи жительох предкладачох, за єдного кандидата у Бачинцох 20 подписи, а лєм у Ердевику и Шидзе будзе требац 30 подписи. Тиж по нових предписаньох оверйованє подписох од тераз можлїве лєм у новтаруша и кандидат зноши троки оверйованя подписох.

ара кед ше обчекує же предсидатель СО Шид розпише виберанки за совити месних заєднїцох хтори би мали буц отримани у периодзе од 30 по 45 днї. Нагадує ше же би ше опредзелєло праве за предписани найменєй 30 днї, та би вец виберанки були отримани 24. фебруара. После приношеня вименкох Статута општини, СО принєсла и тоти значни одлуки, з хторима будзе запровадзене отримованє виберанкох за Совити МЗ у складзе зоз новима законскима предписанями. Як потолковал Ромко Папуґа, у Одлуки о МЗ прецизовани права и обовязки МЗ, хтора вецей нє годна мац власни маєток, алє лєм з маєтком розполагац, предписани орґани и цела МЗ, можлївосц запровадзованя самодоприносу, отримованя збору гражданох, отримованє референдума о значних питаньох, а надпатранє над роботу МЗ окончує Општинска рада. После отримованя виберанкох и конституованя нових совитох, вони длужни о 30 днї принєсц нови статут МЗ. Папуґа далєй наводзи же ше виберанки скорей отримовало спрам статутох МЗ, а по новим спрам принєшеней општинскей Одлуки о Месних заєднїцох. Тиж предвидзени и пременки, односно зменшанє числа членох у совитох МЗ пре векшу ефикасносц. Вл. Дї.

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАЩИВЕНИ И ВЕСЕЛИ МАЙСТОРСКИ БАЛ

У Руским Керестуре, всоботу, 26. януара, отримани Майсторски бал, з найдлугшу традицию у валалє и з богату томболу, а хтори з рока на рок ознова ма вше вецей нащивительох. Бал орґанизовало Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох з Руского Керестура.

Фото: М. Семан

1. ФЕБРУАР 2019.

Було 180 госцох рижних ґенерацийох, цо вецей як влонї, а попри Керестурцох, були и їх госци з Коцура, Лалитю, Кули або з других местох одкаль єст и роботнїкох у керестурских приватнїкох. Орґанизатор ше остарал за богати томболи, вкупно у вредносци вецей як 200 000 динари, хтори даровали члени Здруженя и други, попри домашнїх и зоз Коцура. Найвреднєйша награда бул телевизор хтори обезпечело Майсторске здруженє, а другу и трецу награду зоз тапетарских мигельох обезпечели тапетарнї „Комфорд” Иґора Раца и „Евро” Тихомира Медича. Шицки три награди достали госци з валалу. На балу була барз приємна и весела атмосфера, чому допринєсли и забавни бависка, а поготов рулет-танєц з елементами старих ремеслох, а за добре розположенє и розвагу, хтора тирвала до ранших годзинох, заслужни и „Пицикато-бенд”. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ У КЕРЕСТУРЕ ПОЧАЛИ ЖИМСКИ ВИКЛА ДАНЯ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ

СОВИТИ ФАХОВЦОХ МОЖ ЧУЦ СКОРО КАЖДИ ДЗЕНЬ „Жимска паприґарска школа” почала вовторок, 22. януара, викладаня у єй рамикох буду тирвац аж по 19. фебруар, а орґанизаторе апеловали на присутних же би активно участвовали, черали искуства и озвали ше за шицко цо их интересує. Тиж, викладаня орґанизую ище два подприємства з валалу, „Аґрохома” и „НС Аґро-инґ”

и кла да ня у ра ми кох „Жимскей паприґарскей школи” ше буду отримовац каждого вовторку и штвартку, з початком на 17 годзин у ре сто ра ну „Чер ве на ружа”. Орґанизатор тих викладаньох уж осми рок за шором Здруже нє проду ко вате ль ох папри ґи „Кап си кум анум”. Медзи викладачами буду поль о при вред ни фа хо во служби и рижни компаниї котри насампредз рекламую свойо продукти, алє викладаче фахово особи з обласци польопривреди, цо значи же вредзи по слухац и їх думаня, а ище баржей ше интере совац за шицко цо цикави параста.

„Аґрохома”, їх Жим ска школа почала 21. януара. Викладаня ше отримую по ряд нє ка ждо го пондзелку и пиятку з початком на 11 годзин у ре стора ну „Чер ве на ружа”, а виклада ше под’єднак и на теми заградкарства и теми землєдїлства. Ту и пред стАв нї ки на ше нь ских хижох котри у валалє прешлого року ма ли оглядни поля, як и други фаховци котри буду бешедовац о конвенцийней польопривреди, алє и о за-

ВИКЛАДАНЯ ЛЄМ О ПАРАСЦЕНЮ Першираз того року, по розпорядку нє будзе презентована анї єдна осиґуруюца хижа, анї банка котра понука кредити, алє лєм компаниї котри ше занїмаю зоз защиту и прикармйованьом рошлїнох, нашеньски хижи и фаховци зоз Польопривредней фаховей служби з Вербасу и Польопривредней фаховей служби зоз Зомбора. Предсидателька Здруженя, Душица Оро сова потолковала же ше зоз тима презентациями намагаю положиц до фокусу паприґу, злєпшац спо соб продукциї и винайсц ришеня за проблеми з котрима ше стретаю кере стурски паприґаре. − Обчекуєм интере сантни викладаня, а окреме од компаниї котра ше занїма зоз анализу жеми. Вони вєшенї однєсли прикладнїки на анализу до Шпаниї, та нам буду бешедовац о системи продукциї на такей жеми, конкретно, на основи прикладнїкох хтори зме дали на анализу − гвари Оро сова. ТЕМАТИКА ШИЦКИМ ПРИСПОДОБЕНА Викладаня за парастох и стретнуца зоз польопривред ни ма фа хов ца ми орґ а ни зує и под при єм ство

12 РУСКЕ СЛОВО

провадзованю новших модернєйших ришеньох у польопривреди, насампредз з применьованьом микробиолоґийних препаратох. Зоз подобну тематику, викладаня орґанизує и подприємство „НС Аґро-инґ”, тиж з окремним огляднуцом на потреби и интере сованя кере стурских парастох, одно сно културох котри ше пе стую у нашим хотаре. Фаховцох котри до валалу приду у їх орґанизациї годно по слухац каждей стреди, од 6. фебруара, од 11 годзин у ре сторану „Червена ружа”. Преподаваня буду нагода кере стурским парастом же би пред ярню шатву принєсли одлуки же котри файти гибридних нашеньох буду хасновац тей сезони, и з якима средствами буду знїщовац коровача и инсектициди, як и за котри фунґициди ше опредзеля.Треба надпомнуц же шицки викладаня отвореного типу и же може присуствовац кажде хто заинтере совани. ■ М. Джуджар 1. ФЕБРУАР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАРИЯТ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДУ И ПОЛЬОПРИВРЕДНИ ФАКУЛТЕТ ПОДПИСАЛИ ПРОТОКОЛ О СОТРУДНЇЦТВЕ

„ДОБРИ ДЗЕНЬ, ҐАЗДО” У СЕДЕМ МЕСТОХ Совитованє за польопривреднїкох „Добри дзень, ґаздо” будзе орґанизоване у седем местох Войводини: у Сенти, Сримскей Митровици, Новим Садзе, Банатским Новим Селу, Кляїчеву и Билей Церкви

ауково-фахове совитованє „Добри дзень, ґаздо” будзе у фебруару и у марцу того року, а нове же ше отрима аж у седем населєньох у Войводини, же би ше найновши знаня зоз польопривреди приблїжело подєднак цо векшому числу землєдїлцох. Орґанизаторе того проєкта, Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство и Польопривредни факултет, хтори пияток 25. януара, на Польопривредним факултету у Новим Садзе подписали Протокол о сотруднїцтве, же би обезпечели цо лєпши условия за отримованє того совитованя. Протокол подписали покраїнски секретар за польопривреду, водопривреду и лєсарство Вук Радоєвич и декан Польопривредного факултета у Новим Садзе проф. др Неделько Тица. Вони з тей нагоди гварели же потерашнє добре сотруднїцтво будзе ище успишнєйше и оможлїви квалитетнєйше преношенє фахових знаньох до пракси. Протокол подписани у присустве директорки Департмана за землєдїлство и заградарство проф. др Даґани Латкович. Секретар Радоєвич гварел же ресорни секретарият и Польопривредни факултет квалитетно сотрудзую и же би з тим сотруднїцтвом сцели оможлївиц трансфер знаня ґу польопривреднїком. – Континуована едукация у польопривреди нєобходна. Прето потримовка науково-фаховому совитованю „Добри дзень, ґаздо” прави модел трансфера знаня ґу нашим польопривреднїком, зоз цильом применьованя нових технолоґийох, унапредзеня и дальшого розвою польопривредней продукциї – гварел Радоєвич.

1. ФЕБРУАР 2019.

Др Вук Радоєвич, др Неделько Тица и др Драґана Латкович

НЄОБХОДНА ЕДУКАЦИЯ Совитованє буд зе: 6. фебруара у Сенти, 8. фебруара у Сримскей Митровици, 20. фебруара у Новим Садзе, 5. марца у Банатским Новим Селу, 27. фебруара у Кляїчеву, и у Билей Церкви, за хторе ше познєйше утвердзи датум. Тото совитованє за польопривреднїкох ма длугу традицию, а почало пред дзешец роками у Новим Садзе.

Вон додал же ше даскельо децениї нє уклада ло у тей обласци и же у остатнїх два и пол рокох зоз здруже ни ма сред ства ми По кра їн ско го се кре та ри я ту за поль о при вреду и Польопривредного факултету ку пена на й су ча снє й ша опре ма, хто ра допринєше ква литетнєйшому образо ва ню буду цих аґро ном ских и аґро економских фаховцох. Радоєвич гварел и же орґа ни зо ванє таких сходох нагода же би ше у ди рект ним кон так ту з по ль о при вреднїками вичера ло идеї и ин формациї, як и же би ше продуко вательох благочасово упозна ло зоз ми рами аґрарней политики у 2019. ро ку. Проф. др Неделько Тица гварел же у ре а лизованю совитованя „До бри дзень, ґаздо”, Польопри вредни факултет од того року ма и барз моцну потримовку По країн ского секретарията за польо при вреду, поль о при вред них со ви тодавних службох и локалних самоуправох. – Од того року буд земе ше намагац нашим польопривредним продуковательом пренєсц знанє у їх местох там дзе жию. Додатни квалитет и тот же польопривреднїки сами можу виберац теми хтори их интересую – гварел Тица.■ М. Тамаш

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ У ШИДЗЕ ЛИЦИТОВАНА ДЕРЖАВНА ПОЛЬОПРИВРЕДНА ЖЕМ

ЗАИНТЕРЕСОВАНИ МЛАДШИ ПАРАСТИ У Шидзе прешлого тижня отримане лицитованє за даванє под аренду державней польопривредней жеми по програми зоз 2018. року. Лицитованє польопривредних поверхносцох тирвало три днї, а як нам гварел Деян Вученович, предсидатель Комисиї за лицитованє, вкупно вилицитоване 593 гектари. Просекова цена аренди виношела 26 974 динари по гектаре, цо коло 30 одсто вецей у одношеню на початну цену. Понукало ше коло 2000 гектари. – Отримани 57 явни лицитованя,а найвисша цена хтора витворена була 79462 динари по гектаре за поверхносц од 1,6 гектари у КО Батровци. Лицитованє отримане за польопривредну жем у 13 катастерских општинох,а найвецей у Ямени, дзе за лицитованє понукнути 209 гектари.Зоз достатих средствох 40 одсто ше уплацує до буджета општини,а по 30 одсто доставаю Покраїна и Република – надпомина Деян Вученович. Початни цени за лицитованє ше рушали од 18000 по 24000 динари. Парасти ше опредзельовали за поля хтори им найвецей одвитовали, так же першого дня лицитованя глєдани поля у КО Батровци и цени звекшани у одношеню на початни. У тей катастерскей општини понукало ше 30 гектари. У Шидзе ше понукало 65 гектари,а у Моловину 13. У Соту було понукнуте лєм 3,5 гектари.

Жем ше дава под аренду на рок, а чи будзе и други круг лицитованя, вияшнї ше Министерство польопривреди.Деян Вученович нам гварел же є задовольни як прешол поступок лицитованя. На лицитациї, на тот завод, углавним участвовали младши парасти. За орґанизатора лицитациї, локалну самоуправу, значни средства од аренди за державну жем буду уплацени до општинского буджета. Вл. Дї.

НА ЕВИДЕНЦИЇ СЛУЖБИ ЗА ОБЕЗПЕЧОВАНЄ РОБОТИ У ШИДЗЕ

НАЙГЛЄДАНШИ ВОЖАЧЕ На подручу општини Шид на концу прешлого 2018. року, по найновших урядових податкох, було 2 767 нєзаняти особи. Поровнуюци зоз предходнима роками то зменшанє, бо було роки кед на евиденциї Националней слуби за обезпечованє роботи було и вецей як 3 500 особи. Шицки тоти особи хтори пошли на дочасову роботу до иножемства нє евидентовани же там робя, та праве прето число нєзанятих найвироятнєйше вельо менше. Як дознаваме од Влайка Манойловича, координатора Филияли НСЗОР у Шидзе, найвецей нєзанятих маю лєм основну школу. Таки особи єст аж 1 002, а од того 512 жени. Зоз трецим ступньом их єст 612, од того 306 жени. Зоз подполну штредню школу, або штвартим ступньом образованя єст 722 нєзаняти особи, а 402 жени, и зоз шестим ступньом єст 124 нєзаняти. Кед слово о високообразовних особох, зоз факултетску диплому, єст их на евиденциї 133, а з того 77 жени. Найвецей єст нєзанятих економистох и правнїкох. Роботни места з часу на час годно достац у месних индустрийох „Биґ Бул” у Бачинцох и „Аґро Папук” у Куковцох, бо глєдани месаре. Хлопи годни роботу достац и у фабрики инсталацийох за авта „Шумер” у Адашевцох, у фабрики фарбох „Евроюґ” у Шид-

14 РУСКЕ СЛОВО

зе. Дознаваме и же подприємство „Интеґрал инженєринґ” уж длугши час глєда вожачох камионох, понеже тото подприємство наяр будзе участвовац у ревитализациї асфалту авто-драги од гранїчного преходу Батровци по место Кузмин на автодраги Беоґрад – Заґреб. Як гварене, слово о сучасних камионох, та вожаче хтори вожели камиони пред 20 або вецей роками нє маю шансу достац роботу за корманьом сучасних камионох, окрем кед би закончели додатне едукованє, хторе нє предвидзене. Тиж за роботи ревитализациї авто драги буду потребни и будовательни роботнїки. Зоз локалней самоуправи нависцую же би уж у марцу пришол єден иножемни инвеститор до индустрийней зони при Адашевцох и же би роботу могли достац коло 50 роботнїки, алє потераз нє гварене яка би мала буц дїялносц будуцого инвеститора. Старши особи хтори ше нє опредзелєли пойсц на роботу до иножемства найвецей робя у польопривреди, насампредз у овоцарстве и винїцарстве. Обаванє власнїкох овоцнїкох и винїцох же можебуц будзе хибиц роботна моц и чи постарча закончиц шицки роботи, та найвироятнєйше буду мушиц звекшац наднїци хтори тераз коло 1 500 динари. Вл. Дї. 1. ФЕБРУАР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

СЕРБИЯ ОЗНОВА СОТРУДЗУЄ ЗОЗ ЄГИПТОМ

БУДЗЕ ШЕ ВИВОЖИЦ ЖИТО Министер польопривреди, водопривреди и лєсарства Бранислав Недимович пребувал у першей половки януара у дводньовей нащиви Арабскей Републики Єгипет, дзе ше зишол зоз колеґами, министром польопривреди и мелиорациї Езалдином Омар Абустит и министром подмирйованя и вонкашнєй тарґовини Алиом Ал Саед Али Ал Муселхи. На схадзки министра Недимовича зоз двома єгипетскима колеґами догварени початок вивозу жита зоз Сербиї до Єгипту, найвекшого купца жита у швеце. – Република Сербия ознова сце пласовац свойо продукти на тарґовище Єгипта, хторе ма вецей як 100 милиони жительох. Терашня черанка з Єгиптом у обласци польопривреди виноши 26 милиони долари, а после реализованя догварки о вивозу жита, будзе штири раз векша, цо значи же будзе коло 100 милиони долари – гутори министер Недимович.

Шицки административни условия сполнєти, а догварене и законченє процедури коло вивозу говедзинового меса, слунечнїку, кукурици и других польопривредних продуктох зоз Сербиї. О важносци нащиви указує и факт же од розпадованя СФРЮ нє було директни контакти представнїкох державней администрациї Сербиї и Єгипту у обласци польопривреди. Сербия, як держава, достала сертификат за вивоз жита до Єгипту, так же у тим року, после 30 рокох павзи, ознова почнє вивожиц. Контракти за вивоз жита до Єгипту конкретни резултат заєднїцкого проєкта Здруженя „Жита Сербиї”, Европскей банки за обнову и розвой, Орґанизациї за поживу и польопривреду Зєдинєних нацийох (ФАО) и Министерства польопривреди. М. Т.

ОТРИМАНЕ ПЕРШЕ ПРЕПОДАВАНЄ КОЦУРСКИМ ПАРАСТОМ

О ЗАЩИТНИХ СРЕДСТВОХ И ПОЛЬОПРИВРЕДНИХ МАШИНОХ Преподаваня за парастох, котри ше каждого року орґанизує пред сезону польопривредних роботох, у Коцуре почали прешлей стреди, 23. януара. Перше преподаванє у Велькей сали Месней заєднїци отримала Польопривредна фахова служба (ПФС) зоз Вербасу и мож повесц же на нїм було красне число заинтересованих польопривреднїкох. Коцурски парасти, од совитнїка у ПФС Вербас, дипл. инженєра защити рошлїнох Катарини Радонич, дознали на котри способ найлєпше защициц польопривредни култури од коровчох, понеже коровча зменшую урожай шицких польопривредних културох. Вона парастом препоручела и гербициди котри найлєпше хасновац. Фахови совитнїк у ПФС Вербас дипл. инж. польопривреди Владимир Ранков польопривреднїком бешедовал о прикармйованю зашатих културох, упознал парастох о структури

1. ФЕБРУАР 2019.

жеми у коцурским хотаре, бо ПФС Вербас достала проєкт по котрим може робиц анализу польопривредней жеми. Ранков визначел яке би требало буц одношенє азоту, фосфору, калиюму и других микроелементох у жеми и цо ше случує кед даєдного елементу єст вецей, або кед хиби. Окрем того, парасти од дипл. инж. Милана Косовца могли дознац на котри способ треба отримовац польопривредну механїзацию и як мож звекшац ефикасносц дзепоєдних машинох. Йосип Петреш, зоз подприємства „Биофор систем” присутним бешедовал о продуктох свойого подприємства и назначел же микробиолоґийни гної котри продукує „Биофор систем” швидше розпущую остатки котри остали после жатви и звекшую количество орґанскей материї, односно гумусу у жеми. Остатнї преподавач бул дипл. инж. польопривреди Милан Трбоєвич зоз подприємства „Ґаленика”. Вон найвецей бешедовал о защити кукурици, сої и слунечнїку и на котри способ мож препознац рижни файти хоротох на спомнутих културох. На преподаваню требало буц бешеди и о конкурсох за польопривредних продуковательох, медзитим, конкурси на уровню Покраїни ище нє обявени, та о тей теми будзе бешеди у даєдним од наиходзацих преподаваньох. У наиходзацим периодзе у Коцуре буду орґанизовани ище даскельо подобни преподаваня на котрих свойо продукти буду представяц подприємства хтори предаваю хемийни защитни средства и фирми котри продукую рижни гибриди польопривредних културох. З. К

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА РОЧНА СКУПШТИНА КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ДЮРДЬОВ

НА ЛЄТО ДО СЛОВАЦКЕЙ

Пише: Сандра САЛАМУН

Уж по традициї остатнього тижня у януару и того року, внєдзелю 27. януара, у дюрдьовским КУД „Тарас Шевченко” отримана порядна рочна Скупштина. У прешлим року шицки секциї робели поряднє, мали вельо наступи, зоз чим ознова оправдали епитет успишного Дружтва

а Дньовим шоре були дзевец точки о котрих детально бешедоване, а потим явно дискутоване. Прилапени звит о роботи и финансийни звит Дружтва за 2018. рок. У прешлим року шицки уметнїцки руководителє поряднє робели у своїх секцийох, цо резултовало з велїма виступами, госцованями и наградами. Робели шицки фолклорни и музични секциї, оркестер, шпивацки ґрупи и соло шпиваче, потим драмска и рецитаторска секция. Поставени нови танци, научени нови шпиванки, рецитациї и мелодиї, а Мирон Герман зоз України поставел танєц у виводзацкей фолклорней ґрупи. Робота дружтва и прешлого року почала з традицийним Крачунским концертом, а потим преславйовене Националне швето Руснацох. Прешлого року отримани седемнасти Бал широких сукньох у дюрдьовских просторийох и шейснасти Фестивал Жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе”. Дружтво мало представительох и учашнїкох на шицких наших менифестацийох, на Мемориялє, манифестацийох и фестивалох у Войводини, алє и на Манифестациї „Петровски дзвон” у Петровцох у Републики Горватскей. У априлу отримани традицийни Вельконоцни рочни концерт, а пред тим Осмомарцовски концерт. Члени вецей секцийох представяли руски шмати и традицию на „Сайме гортикултури и ручних роботох” у Ґосподїнцох, Гуманитарним концерту КУД „Бранислав Нушич” у Дюрдьове, „Беби Еґзиту” у

16 РУСКЕ СЛОВО

Петроварадину, на Манифестациї „Розлличносци нас злучую” у Шайкашу, Фестивалє „Националних меншинох” у Беоґрадзе и велїх других. Члени рецитаторскей секциї, Иван Молнар и Милица Михальовски ше пласовали на Покраїнску смотру. Дюрдьовске Дружтво вигосцело ґлумцох зоз представами зоз КУД „Жатва” зоз Коцура и РНТ „Петро Ризнич Дядя” зоз Руского Керестура. Орґанизовали литературни вечари, стретнуца зоз нашима поетами и промоциї кнїжкох. Дружтво було активне през цали рок и цо барз значне, мала вельку потримовку патрачох. МИКОЛА БАРНА НОВИ ЧЛЕН УПРАВНОГО ОДБОРУ Же робота Управного одбору окончована совисно на Скупштини потвердзел и Яким Чапко, предсидатель Надпатруюцого одбору Дружтва. Вон гуторел о роботи и дїлованю УО КУД. Зауваги нє мал, бо як спомнул, Управни одбор роби одвичательно, а тото цо подняте у прешлим року було у складзе зоз потребами и можлївосцами котри вше на хасен шицких членох. На Скупштини прилапени финансийни звит и план роботи за чечуци рок, дзекуюци котрим ше и надалєй буду намагац же би фахово руководителє поряднє робели и мали добри условия за роботу. 1. ФЕБРУАР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

Роботу Дружтва и у прешлим року найвецей потримовала Општина Жабель, потим наш Национални совит, секретарияти Автономней покраїни Войводини, Завод за културу Войводянских Руснацох и Українска амбасада у Републики Сербиї. У тим року заплановане же би шицки секциї робели поряднє, же би ше робело на афирмованю и уключованю шицких котри почитую и жадаю пе стовац нашу културу и традицию и давац потримовку младежи з Дружтва же би и надалєй участвовала у роботи Дружтва. Вони у прешлим року орґанизовали Бал младих, „Алоха самер” журку и Литературни вечар младих, а за тот рок планую орґанизовац, попри наведзеного, и креативни роботнї и Квиз знаня котри першираз орґанизовали 2017. року. УО заплановал же би представителє Дружтва на лєто наступели у Словацкей. Тото би требало буц витворене, бо Боґдан Виславски, предсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї на схадзки гварел же ше будзе за таке закладац. Же ше УО нєпреривно заклада за лєпши условия роботи, указує и факт же ше каждого року уложи да дачого цо значне за розвиванє и потреби у Дружтве. Так у тим року планую купиц електрични клавир за роботу зоз секциями.

за рижни питаня. Медзи иншим дискутоване и о обовязкох ґу держави шицких орґанизацийох, без огляду же су нєпрофитабилни и же дїлую на волонтеризме, та барз нєвигодне же нє маю фахову помоц.

ТРАДИЦИЙНИ ДИСНОВТОР На Скуштини було красне число гражданох з Дюрдьова, з Нового Саду, Петроварадину и Вербасу, котри после урядовей схадзки уж традицийно мали нагоду покоштовац рижни домашнї продукти зоз меса зоз тогорочних забивачкох. Принєсли их шицки котри жадали. Понукнути швижи гурки, колбаси, сланїна, кулен, та и швижи шкварки, як и домашнї напой. Деґустация такого дава порив за бешеду о тим же на яки способ мож и треба помогнуц Дружтву.

ПЛАНУЄ ШЕ КУПИЦ ЕЛЕКТРИЧНИ КЛАВИР – Плани нам вше таки же бизме запровадзовали и презентовали роботу шицких секцийох. У тим року плануєме купиц електрични клавир котри, як гварели уметнїцки руководителє з музичних секцийох, будзе на вельки хасен. През рок нам вше важне обезпечиц средства за зогриванє сали и шицкого цо потребне же би ше поряднє отримовало проби, купело потребни реквизити, народне облєчиво, инструменти, алє и наступи членох, з чим их наградзуєме за труд. Вони афирмую Руснацох и Дружтво. Прешлого року нам ше удали поставиц надкрице у дворе, цо нам помага у вецей сеґментох, гварел Мирослав Чакан предсидатель Скупштини Културно-уметнїцкого Дружтва „Тарас Шевченко” котри водзел Скупштину. Остатня точка дньового шора була наменєна

1. ФЕБРУАР 2019.

– Законски предписаня ше муши випочитовац. У процивним, кара вше векша од рочного буджета средствох наших орґанизацийох. Предложел сом же би нашим орґанизацийом помогнул наш Национални совит зоз фахову помоцу, з толкованьом того цо держава глєда и напрямками цо нам треба кончим, бо гоч жадаме покончиц часто ше стретаме зоз терминолоґию котра за нас страна – гварел Иван Папуґа зоз Вербасу, член дюрдьовского Дружтва, чия инициятива прилапена. Геленка Корпаш вецей нє член Надпатраюцого одбору, а на єй место поставени Влада Тимко котри бул член Управного одбору Дружтва, а на його место вибрани нови член УО Мирослав Барна зоз Дюрдьова.■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ШКОЛСКА СЛАВА СВЯТИ САВА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ШВЕТО ЗОЗ СЛАВСКИМ ОБРЯДОМ З нагоди Школскей слави дня Св. Сави, хтора того року пада внєд зелю, 27. януара, шветочна програма отримана пияток 25. януара у голу Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”. На початку обряду пошвецаня славского колача першираз окончели священїки Сербскей православней церкви зоз парохиї у Кули, о. Борислав Тошич, о. Владислав Паїч и диякон Петар Николич, а кумове слави були троме школяре матуранти з трох оддзелєньох Штреднєй школи. На програми бул присутни и парох грекокатолїцкей парохиї у Кере стуре о. Миха й ло Ма лацко, наставнїки школи и школя ре, хтори потим провад зели и шветочну програму котра поча ла зоз Свято савску гимну. У програми на руским и сербским язику, школяре основней и штреднєй школи представели найважнєйши подїї зоз живота св. Сави як снователя самостойней сербскей Церкви, держави и велького просвитителя и святителя, през пригодни тексти, рецитал, познати леґенди и анеґдоти.

У музичней часци наступели шпивачки матурантки з руского оддзелєня Ґимназиї як и мали оркестер школярох на гармоникох и тамбурох з керестурского оддзелєня Школи за основне музичне образованє зоз Кули, хтори виведли венчик наших колядох. Шицких учашнїкох пририхтали їх наставнїки, а координаторка програми Невенка Пєщич. М. А.

У ДЮРДЬОВЕ

НА ЧЕСЦ ПРОСВИТИТЕЛЬОВИ У Основней школи „Йован Йованович Змай”, внєдзелю 27. януара, зоз шветочну програму означена школска слава Святи Сави. Пред початком програми у голу школи, як и каждого року при швички и колїву пошвецена школска икона, як и славски поґач котри потим преламали кумове. Обряд пошвецаня служел дюрдьовски право славни парох

18 РУСКЕ СЛОВО

о. Петар Дюкич, после чого прешлорочни кумово члени Школскей новинарскей секциї придал кумство новим кумовим, членом Школскей литературней секциї. У програми хтору пририхтал школски колектив зоз школярами присутних здогадли на живот св. Сави, зоз шпиванку, його и стихами о нїм. У програми участвовала и шпивацка ґрупа КУД „Бранислав Нушич”. Цала програма виведзена на сербским язику. Под концом програми придати дипломи и погари найлєпшим бавячом на першим Святосавским турниру у столним тенису котри отримани пияток, 25. януара, на инициятиву о. Петра Дюкича, котри виражел жаданє же би тот турнир постал традиция. У програми школску славу шицким повинчовала директорка Школи Вукица Петрович. Присутни на програми були дзеци, їх родичи и заняти у школи, як и Радован Чолич, предсидатель СО Жабель, Лазар Чонкич, член Општинскей ради задлужени за образованє и Душанка Джамбас, предсидателька Совиту МЗ Дюрдьов. Пред шветочну програму школяром бул орґанизовани одход до православней церкви дзе отримана Служба з нагоди того швета. С. С. 1. ФЕБРУАР 2019.

ЯНУАР

2019. рок ЧИСЛО 1

Сашо САБАДОШ

БЕЗПЕРСПЕКТИВНА ЛЮБОВ Док крачам по оклеветаней пражнїни, з надприродну интервенцию ноци нараз захладнутим Байским шорику, з праву руку моцно сом сциснул струянє воздуху, задумуюци ценки, длуговасти и блядей фарби пальци цо ше у тей фантазиї придаваю тому моцному сциснуцу. Потирвало лєм даскельо секунди. Рушел сом потим у своїх думкох интензивно яґод якишик розбешнєти пшиско квилїц себе самого же з нєоправданима фантазиями о безперспективней любови губим идеални момент. Момент кед ши сам у найкрасшей улїчки свойого городу, док шпя и найгорши варошски манияки нє подло би було похасновац за койяки дзецом свойствени шалєнства, а нє за роздумованє о власней будучносци. Лєгчейше бегац доокола яґод кед биш мал дванац роки и пущац койяки нєартикуловани звуки, як одроснуц, конєчно и иреверзибилно одроснуц!

1. ФЕБРУАР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

Жарко ОСТОЇЧ

ЗЛАТНА Розєдзени и у гнїву думки ми ше роя. Думки хтори єдну цалком лоґичну цалосц творя. Думки хтори правдиви, алє ше нє дознаю. Превельо гнїву, бридкосци, алє и правди маю. Златна. Алє цалком друга ниянса. У глави, з думками, моя приватна сеанса. Златна. Алє вельо блядша. Скоро же є била. Подобна як Слунко, розжирячена, алє очом мила. Як стари маґарец плуг цагам, прето же якешик ришенє вимагам. Глєдам драгу до щиросци словох твоїх, Алє сам нє можем. То драга за двоїх.

Дамир МАЛЕШЕВ Дамир Малешев народзени 1968. року у Новим Садзе. Роби як професор филозофиї у новосадскей Ґимназиї „Исидора Секулич”. Обявйовал писнї, поетски преклади, есеї и ґрафични роботи у рижних часописох. Обявел два збирки поезиї „Раст”/„Рост” и „Време одбране”/„Час одбрани” и два кнїжки поетских прекладох (корейскей поезиї „Камена оґрада”/„Каменьова ограда”, як и антолоґию поезиї Битлсох „Ка друґой страни васионе”/„Ґу другей страни вселени”.

МАЛИ ПРИНЦ братови Ґоранови У єдней пустинї фарби меду Под єдну гвизду нашмеяну Пренашол сом студню правди И опатрел ше у нєй

СПОМИН НА ОЦА Нє обачели сце, дзеци, як у остатнїм чаше мой рукопис вше баржей здабе на оцов? (Контури його одсуства як кед би були живи под нанєшенїском каждодньовосци дзе цихо бриня скрити.) Нє обачели сце, дзеци, як ми нїжно однїма право на рочни часци, на нєспанє и надихнуца? Як ми зблажує горчину питкей дунайскей води хтору (нє зна ше як) зачувал з дзецинства? Видзице, мили дзеци, тераз його одсутносц лєм ище єдна писня, на нєпрекладаним язику снох и дньових привидзеньох; остатня нєдоповедзена писня на задуманим стредку медзи памятками и надїю.

20 РУСКЕ СЛОВО

Бул сом одсутни роками Док сом нє сцигол до дна своєй подоби И научел ше єдней мудросци Я одвичательни за це ружо Ружо зоз церньом у моїм шерцу

ПЕТРОВАРАДИНСКА ТВЕРДИНЯ Чийо слово одомкнє скарб цудзого паметаня, Чия шмерц заслужи пророковане спашенє, Зоз хтору слизу прелєє косци безменни и рострешени, Бидни лаца на язикох дотирвалого царства? Роки помали руйную запошеднути простор Охабяюци шлїди на спражених тварох цегли; На нових крижних драгох витрох укрижую ше порученя И любовнїки трепеца шлєпи за присутносц шмерци. Ту, у мено поети, дописуєм завитованє Носталґию будуцих мостох, Плач лїтописца над заглавком мертвонародзеного часу. 1. ФЕБРУАР 2019.

Ратуєм и тото кус цо мам. Ратуєм го як найлєпше можем и знам. Ратуєм, бо нє сцем же бизме були оцудзени. Ратуєм, гоч и до конца живота на цаганє плуга будзем осудзени.

ЧОМ НЄ МОЖЕШ БУЦ МОЯ Чом нє можеш буц моя днями кед ше на нєбе хмари створя, и кед ми нїч од рук нє идзе, та тот ошмих як лїк най ми придзе? Та з жимним витром у власох, док швички горя по терасох понаглям там дзе ме чекаш ти най ме привиташ и сполнїш ми сни. Та ме ошлєбодзиш з гарешту думкох и з швета нєщесца и койяких рахункох. И вец найдзем свой мир у очку твоїм док патрим як лєжиш на плєцу моїм. Алє ти греєш цудзи плєца, та нєт мира, анї причини мойого щесца. Но, та, цо шерцо прекляте зна? О чом... Чом нє можеш буц моя? 1. ФЕБРУАР 2019..

БОЛЯЦЕ ЧУВСТВО

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

После рокох телїх, и после борбох велїх першираз сом дознал же яке то боляце чувство хторе сом нє познал. Чи прето диждж пада бо тераз страцена надїя, чи прето же мойо шерцо то нє жада най любов моя ґу тебе страда. Дакеди ше того здогаднєш кед тайни прешлосци одгаднєш, алє, тото цо раз страцене нїѓда нє може буц врацене. Остала у мнє лєм искра єдна, и гоч моя воля тварда як камень вона и пребарз вредна, бо досц лєм искра най ше ознова зяви пламень.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

Жарко ОСТОЇЧ

20 РУСКЕ СЛОВО

БОЛЯЦЕ ЧУВСТВО

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА * ЛИТЕРАТУРНА КРИТИКА

ШВЕТ СЛОВОХ ЙОГО ПОЛЬО (Михал Рамач, „Дуга над Дунайом”, писнї, „Руске слово”, Нови Сад, 2018)

оз сентенцу Alea iactа est символично почина перши стих новей кнїжки поезиї автора Михала Рамача Дуга над Дунайом. Кед же чловек насправди може принєсц одлуку хтора одредзи його власну судьбу, поета, литерата, новинар, историчар, ерудита и насампредз чловек, Михал Рамач свою коцку давно руцел у напряме блїску белавидла и уметносци слова. Вибрал же би швет словох постал його польо, а пирко оштри плуг на животней драги. Знаюци же „хлєба нє да польо нєзоране”, Михал Рамач на тей драги бул витирвали, о чим шведоча його потерашнї твори. У найновшим, хтори тераз стої пред нами, поета вибрал направиц малу рекапитулацию свойого итинерара, даруюци читачови власне искуство о универзалних животних темох, правдох и спокусох хтори дотикаю каждого з нас. Кнїжка Михала Рамача подзелєна на штири поетски цалосци. Краша ю авторов препознатлїви поетски стих и форма, розкошне, виртуозне богатство язика и мелодичносц, по чим Рамач можебуц и єдинствени творитель у модерней рускей литератури. Першу цалосц детерминує автобиоґрафска нїтка хтора читача враца до швета поетового дзецинства и архетипскей слики фамилиї, валала и швета, хтори одцека и нєстава як Гераклитова рика преходносци. Наслови писньох Мацерина молитва, Ей нє видно тот мой валал, Паньска карчма превжати зоз скарбу народней литератури, же би лєм символично змоцнєли вязу зоз традицию и прешлосцу хтора ше гаши и вимера, зоз шицкима своїма добрима прикметами и слабосцами. Чувство смутку, спокойного смутку, за тим нєповторлївим шветом присутне скоро у каждей писнї. Локална гайзибанска драга, у своєй дакедишнєй слави постава висушене корито рики преходносци. „И вик ше одкотулял як бависко”, сообщує нам поета, док є источашнє у тим кругу и шапутрак и дїдо. И док нас зоз сентиментом Володимира Гнатюка, застарано водзи по шорох свойого валала. У другей по шоре цалосци, нє напущуюци свой препознатлїви поетски ритем, Михал Рамач нас затримує у терашньосци, алє тей хтору нєсвидомо чи нєдзечнє жиєме осудзени буц на марґини дружтва. Рамачова писня Ранша програма одкрива новинара у поетови, и поету у новинарови. Повесц „нє” баналней каждодньовосци заглупйованя и подзвигнуц глас процив нєправди, чи войни – то ношаца думка авторового вислову у шейсцох писньох. Рондьош пияц парадиґма нашей стварносци, дзе па-

нує правило „лєм вер до чудох, а док тарґуєш нє вер ту нїкому”. Чи мож витримац у тим швеце мимикриї и фалшивосци а нє вистац и одступиц, на концу ше пита сам поета. Писнї трецей цалосци мож заокружено читац и як Рамачову сентименталну, типску повист историї чловечества. Вон на тот завод през поетску форму виступа як историчар, док мотиви зоз Святого писма нє лєм ту, алє през цалу збирку його нєзаобиходна тема инспирациї. „А и наш вик лєм хвилька у вичносци”, судзи поета у писнї Панонски музей, пошвеценей Авґустиновей идеї преходносци у историї. Писнї Фарисеє, Пилат и Єретик – мож читац як цалосц. Пилат и Фарисеє персонификую нєчесни алє универзални тип людзох и ремесло. Наспрам нїх стої їх антипод Єретик, чесни интелектуалєц – спаля го вєдно з науку и його писнями. Припознанє нє за живота достанє. Медзитим, за потїху, хто „куколь шал, та куколь жнє”. Штварта, закончуюца часц кнїжки почина з двома писнями хтори Михал Рамач пошвецує своїм интелектуалним и моралним прикладом, писательови Михайлови Ковачови и науковцови Миколови Мушинкови. То два антолоґийни писнї вишпивани на чесц вельким творительом нашого народу. Єдному з нїх поета епски, нєґошовски поручує: „бо знаш же нє мож писац на клєчаци”, думаюци ту на идеал шицких шлєбодних литератох того швета. Конєчно, шлїдзи писня, односно, главни поетски циклус у цалей збирки, насловени Овидий. Поета виписує посланїцу и водзи диялоґ з римским поетом Овидийом. Глєдаюци одвити, у прервох, шпива и о рики Дунаю. Гоч их роздвоюю двацец сторочя, їх судьба иста. Осудзени су на вигнанство, шицки хтори нє були порихтани „славословиц тираном”. Чи вец вигнанство друге, красше мено за правдолюбивосц и чесноту? Чи ше Овидий може одбранїц од преходносци и забуца? Чи вигнанство старосц од хторей ше треба бац? Поета цеши Овидия и самого себе: „Гришни Овидию… ти ище вше наївни маш надїю…. Док дихаш, пиш. Лєм пиш”. Символика моцна. То диялоґ поети зоз своїм другим „я”. За обидвох спашенє Дунай. Дунай вични, вон инспирация, ерос и потїха. Тайна вичносци у кнїжкох, лєм ю потребне одкриц и спознац. Вичносц творя хвильки, краса живота у хвилькох, як дуга над Дунайом, поручує Овидийови поета Рамач. др Дюра Гарди

Число ушорела Олена Планчак-Сакач, подобово прилоги Иґор Обровски

22 РУСКЕ СЛОВО

1. ФЕБРУАР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ШКОЛСКА СЛАВА СВЯТИ САВА У КОЦУРЕ

НА ДВА ЗАВОДИ З БОГАТУ ПРОГРАМУ У коцурскей ОШ „Братство єдинство” школске швето Святи Сава означене на два заводи з богату програму котру пририхтала школа

а саме швето, 27. януара, у школи православни паноцец пошвецел школу, славски колач и варене жито-колїво, а ютредзень, односно пондзелок у коцурскиим Доме култури отримана програма на котрей участвовали школяре од першей по осму класу. Як и каждого року, школски колектив ше зишол на шветочним полудзенку, на котрим православни паноцец о. Здравко Бойович пошвецел славски колач и поламал го зоз кумом школи Драґаном Рашетом. На святочносци Драґан Рашета придал кумство новому кумови, Драґанови Дакичови, котри у тим року будзе школски кум. Познєйше истого дня у православней церкви Успения Пресвятей Богородици отримана и Служба Божа на котрей православни паноцец дзецом подзелєл пакецики. Ютредзень, у сали Дома култури отримана школска програма, та на початку школяре одшпивали гимСВЯТОСАВСКИ КОНЦЕРТ ну Святому Савови, а потим директорка ОШ Всоботу, 26. януара, КУД „Завичайне врело” отри„Братство єдинство” Сла- мало VI Святосавски концерт у сали Домa култури у вица Байор повинчовала Коцуре з нагоди означованя школского швета Дня школске швето школяром Святого Сави. Програма почала зоз Святосавску и шицким занятим у шко- гимну и пригодну бешеду дзе була наглашена значли, а числену публику, ко- носц Святого Сави за сербску православну церкву, тра з тей нагоди виполнє- литературу и образованє у Сербиї. На програми учала коцурски Дом култури ствовали країшски шпивацки ґрупи зоз Младенова и здогадла на вредносци ко- Футоґу, КУД „Завичайне врело” и рецитаторска сектри нам на чуванє охабел ция ОШ „Братство єдинство”, а числена публика моСвяти Сава и яку улогу гла уживац у танєчних точкох, рецитацийох и країшмал у розвою школства и ских писньох. Орґанизацию концерта помогли Општина Вербас, МЗ Коцур, ДОД Коцур, Млїн Коцур, образованя у Сербиї. Байорова похвалєла Пекарня „Тарча” Савине Село, як и велї други пришколярох котри зазначо- вреднїки зоз Коцура и Вербасу. По законченю шветочного концерта друженє предлужене у Пелетовей вали успихи на школских и сали дзе бул орґанизовани 19. Країшски вечар на звонка школских змаганьох, котрим уживали числени Коцурци. О. Р. учительки и наставнїци

котри пририхтовали школярох за рижни змаганя. Наставнїци сербского язика Ясминки Олич Илчешин уручене святосавске подзекованє за потерашнї успихи у своєй просвитней роботи. Наставнїцу Ясминку Олич Илчешин Видавательна хижа „Клет” вибрала же би водзела едукациї о електронских учебнїкох у шицких школох у општини Вербас и на таки способ єй указали же наисце ценя єй закладанє и пожертвованосц у роботи. Окрем того директорка Славица Байор присутних здогадла на факт же ОШ „Братство єдинство” перша школа у општини Вербас котра вошла до проєкту електронского дньовнїка, єдина школа у општини Вербас котра ма пейц наставнїкох у проєкту „2000 диґитални учальнї”. Програма була попреплєтана зоз шпиванками, рецитациями и драмскима точками котри школяре зоз своїма учительками и наставнїцами пририхтали на тему живота и дїла Святого Сави. Програму з дзецми за тоту пригоду порихтали наставнїци и учительки Ясминка Олич Илчешин, Бояна Петрович, Ґабриєла Ковач, Мария Полдруги, Славица Чельовски, Виолета Рашета, як и вироучительки Ксения Бесерминї и Александра Дубак.■ З. Колєсар

1. ФЕБРУАР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 23

PREGLYD 2018

МОЗАЇК ПОДЇЇ РОКА

МЛАДИ МАЮ И ДЗЕКИ, И ЕНЕРҐИЇ Кед слово о младих Руснацох, 2018. рок при нїх бул интересантни. Окрем подїйох хтори поряднє орґанизую, влонї порушани и дзепоєдни нови, а обачлїву потримовку достали и од руских институцийох

едзи велїма подїями хтори у 2018. року орґанизовали млади зоз рускей заєднїци, лєбо су орґанизовани за нїх, окреме интересантни случовали ше концом рока, вєшенї и вжиме

РОБОТНЯ ЗА ШТРЕДНЬОШКОЛЦОХ У просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, 10. и 11. новембра першираз отримани роботнї хтори орґанизовани у проєкту ,,Културне нашлїдство през обєктив”. У дводньових социолоґийних роботньох на тему идентитета у мултинационалним и мултикултуралним штредку участвовали штредньошколци, припаднїки шейсцох националних заєднїцох – влашскей, ческей, бунєвацкей, сербскей, ромскей и рускей. Штредньошколци у креативних роботньох, мали нагоду опробовац свойо шлєбодне и креативне виражованє през сучасни медий хтори им блїзки, а то фотоґрафия. У вкупним виражованю, мали потримовку од Мирослава Кевеждия, Сонї Гудак, др Миряни Дєкич и Єлени Перкович, хтори и тримали тоти роботнї.

апаратох и швидкого приступу интернету. Здогадла ше же найлєпша идея будзе кед дацо зоз виртуелного швета преруци до реалносци. – Требало вельо часу виглєдац як ше таке даяке бависко креирує, а потим и уруциц елементи зоз нашей култури до проблемох, т.є. задаткох хтори треба ришиц, а же би було смисла и нє було барз чежке, бо поента була розвага. Часц бависка були и математични проблеми, алє чийо ришеня були даєдни важни датуми зоз нашей историї. Попри того були и назви кнїжкох по руски, фестивали, особи як цо Костельник, Биндас, Мудри... – толкує Анамария.

ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР У ДЮРДЬОВЕ

Виреализованому проєкту, з боку Заводу, потримовку дала и Фондация ,,Нови Сад 2021. Европска престолнїца култури”, хторого орґанизовали прейґ конкурса ,,Публика у фокосу”.

У Дюрдьове 15. децембра отримани 8. по шоре Литературни вечар младих у орґанизациї младих зоз КУД „Тарас Шевченко”. Одволали ше млади зоз Руского Керестура, Коцура, Зомбора, Дюрдьова хтори ше представели зоз свою творчосцу по руски, стенд-ап комедию, през авдио-визуелну презентацию до музичних точкох, а була и вистава фотоґрафийох чия авторка Наташа Хромиш зоз Дюрдьова. Литературни вечар потримало и Роботне цело за младеж Националного совита Руснацох.

,,СЦЕКНЇ ЗОЗ ЗАВОДУ” Тиж у Заводу за културу, 27. октобра у рамикох означованя 10-рочнїци тей рускей институциї, першираз отримане бависко ,,Escape game”, по руски пригодно накресцене „Сцекнї зоз Заводу” Таке бависко хторому циль бул сцекнуц зоз Заводу з помоцу ришованя рижних задаткох, успишно одбавене. Креаторка бависка и директорка Заводу за културу войводянских Руснацох, Анамария Ранкович, пришла на тоту идею так же сцела младши ґенерациї упознац зоз рускима институциями, же би ше закладали у розвиваню и доприношеню рускей култури у будучносци. Як и сама гварела, роздумовала на яки способ треба презентовац ґенерацийом хтори ше нє здогадую часох без „мудрих”

24 РУСКЕ СЛОВО

1. ФЕБРУАР 2019.

mozajik@ruskeslovo.com – Приявених учашнїкох того року було єденац зоз Наташу Хромишову, од хторих нє шицки пришли, нажаль, пре хвилю и други причини, док зме даєдних даяк иншак приказали. Задовольни зме зоз цалим вечаром як прешол. Кажди Литературни вечар на свой способ добри, иншаки и розликую ше по тим же з каждим доставаме нових учашнїкох – заключела єдна зоз орґанизаторох Тамара Салаґ.

ПЕРША ,,РУСКА ПО ЖУРКИ” ,,Руска по журки“ першираз отримана 13. октобра 2018. року у ,,Мензи РК“ у Руским Керестуре у орґанизациї младежского здруженя ,,Pact Ruthenorum“. На тим збуваню млади мали нагоду чуц стари и нови руски забавни шпиванки, вецей жанрох, як и обробки даєдних народних мелодийох. Тот вечар почал зоз документарнима филмами Славка Виная зоз сериялу ,,Рокенрол у Керестуре“, а потим ше предлужел зоз музичну часцу, дзе ше представели Александра Русковски, бенд котри ище вше нє ма мено, а у котрим солистка Кристина Афич и музичаре Павле Рац, Жарко Остоїч и Михаїл Римар. Главни бенд того вечара бул ,,Crazy Cousins“, чийо члени ше представели публики зоз своїма вельочисленима авторскима шпиванками, як и з даєднима обробками. Младежске здруженє ,,Pact Ruthenorum“ 2018. року орґанизовало даскельо збуваня за младих, алє векшина з нїх пре подлу хвилю, нє прешла так як було плановане. Прето ше двоєли и за ,,Руску по журки“, алє нє побановали.

– Идея нам пришла, прето же зме видзели же млади ридко кеди слухаю руску музику, а знаме же маме квалитетни шпиванки, та ше их можебуц и мотивує же би ю предлужели слухац – гварела предсидателька ,,Пакту“ Ясна Медєши. ,,Руску по журки“ софинансовало Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох.

ВИТИРВАЛА ,,ДНЬОВКА” Мултимедиялна манифестация младих ,,Дньовка”, 21. по шоре, була отримана 17. новембра 2018. року у Велькей сали Дома култури у Руским Керестуре. Интересантне же лєм єдна музична точка була инструментална интерпретация бенду котри твори на анґлийским язику, а шицки други точки були праве на руским язику. З тим же ше ,,Дньовка” можебуц врацела на свою першобутну форму. Орґанизаторе манифестациї було Здруженє младих ,,Pact Ruthenorum“, а терашньому „Пактовому” руководству то була перша самостойна орґанизация, та нє було лєгко. Упечатки вшелїяк були позитивни и гоч чежко було назберац учашнїкох, нє одустаню так лєгко од орґанизациї ,,Дньовки”, потвердзела

и предсидателька Ясна Медєши. У рамикох 21. ,,Дньовки” после прешлорочней паузи пре нєзаинтересованосц викладачох отримана и вистава фотоґрафийох. Тема вистави була ,,Вода”, на конкурс сцигло вельке число фотоґрафийох, а до узшого кругу вибрани 25 котри и були виложени у голу Дома култури. Перше место достала авторка Ивана Медєши, друге Кристина Медєши, а треце Иґор Маньош, шицки тройо Керестурци. Фахови жири за вибор фотоґрафийох була Биляна Роман Чурни. У голу попри фотоґрафийох з конкурса були виложени и ,,Квитки мудросци” з Инстаґрам профилу под исту назву, як и малюнки уметнїка Ратка Торму з Беркасова, а як и каждого року нащивителє на уходзе до сали могли вжац и безплатни прикладнїк часопису МАК. ,,Дньовку” финансийно потримало Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох, а то була и закончуюца програма 25. Културней манифестациї ,,Костельникова єшень”. ■

Пририхтали: Тамара САЛАҐ и Лидия КОСТЕЛНИК

У ЗАВОДЗЕ З МАЮ ОРИХАН Завод за културу войводянских Руснацох пияток, 1. фебруара, орґанизує стретнуце зоз Маю Ориханову з Коцура, у шветлє титули Младежскей престолнїци Европи котру того року ноши Нови Сад. Мая Орихан, медзи иншим, и млада шветова путнїца, та з тей нагоди будзе бешедовац о своїх путованьох на котрих направела упечатлїви фотоґрафиї, а потолкує и як почала путовац, кадзи планує далєй, алє и як кажде може почац свою шветову авантуру. Стретнуце у Заводзе почнє на 17 годзин. Рутенпрес 1. ФЕБРУАР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИРОСЛАВ ЦИРБА, НОВИНАР У ПЕНЗИЇ ЗОЗ ШИДУ

КРАСНИ ПАМЯТКИ НА НОВИНАРСКИ ДНЇ

Пише: Владимир ДЇТКО

Мирослав Цирба медиї провадзи як и велї други гражданє у Шидзе, а дакеди бул вон тот хтори давал информациї, призначовал рижни подїї, одходзел на терени... Ридко хто нє знал же хто Мирослав Цирба, нєшка пензионовани новинар „Руского слова” уж полни 19 роки

обре розположени Миро слав нас привитал у своїм обисцу и дзечнє ше здогаднул на свою новинарску кариєру хтора наисце була богата. Правда же у младо сци дипломовал биолоґию, и то у Беоґрадзе, алє и сам припознава же озда у його живоце мушело буц так же профе сийну кариєру витворел у новинарстве. РОБОТА У РАДИЮ

Од самого снованя Радио Шиду – 6. децембра 1969. року, як гонорарни сотруднїк почал робиц руски емисиї у тим локалним медию вєдно зоз Владимиром Бе -

З колеґом на терену

26 РУСКЕ СЛОВО

серминьом и спикерку Олю Бе серминї. Були то емисиї о визначних Руснацох зоз Шиду, алє и ширше, провадзели значни подїї на рижни теми. По сле кратшого часу пошол до Беоґраду и робел у Природняцким музею, а вец нєодлуга, 1973. року пошол до войска до Охриду. Медзитим, по сле войска до стал поволанку од Божи Башича, тедишнього секретара Општинского комитету СК же би ознова робел у Радио Шидзе и то у програмох и на сербским, и на руским язику. – Теди ше три раз до тижня рихтало пентнацминутово емисиї по ру ски, а внєдзелю то була полгодзинова емисия. Пошвидко до Радия пришол и новинар Стева Бобаль з Бикичу, а я добре знам же сом робел по штредок марца 1977. року кед сом до стал поволанку зоз НВУ „Руске слово” же чи бим там нє робел. Теди у „Руским” бул директор Дюра Когут, а плаца була два раз векша яку сом мал у Радио Шидзе, та сом таке понукнуце нє могол одбиц. Робел сом як новинар у редакциї за рубрику „Нашо места”, а тиж вєдно зоз Михалом Рамачом и хронїки местох дзе жию Руснаци. Теди ше одходзело на терени, писац и сликовац и случело ше 1. ФЕБРУАР 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

раз же сом у єдним дню прешол аж 500 километри на авту, бо сом перше ишол до Суботици провадзиц младежску роботну акцию на Паличу, а потим сом ше врацел до Нового Саду, а вец по задатку мушел пойсц на Летенку на Фрушку гору. После законченей роботи врацел сом ше на авту до Шиду. Таки статус роботи у редакциї сом мал по початок войни у крайох бувшей Югославиї, а кед почала инфлация, нє виплацело ше ми путовац пре драгово трошки и вец сом робел як дописователь. Писал сом з дому, односно зоз Сриму – приповеда Мирослав Цирба. РОБЕЛО ШЕ, ПУТОВАЛО, А И БУЛО З ЧОГО

– Кед сом пришол до „Руского слова” и кед сом видзел у текстох кельо мам виправки, похопел сом же нє знам добре по руски, та сом до рукох вжал словнїк. Нє сцел сом ше ганьбиц, и видзи ше ми же сом о єден час вельо лєпше и бешедовал, и писал без гришкох. Алє найбаржей паметам же то були красни часи, бо зме ше у Редакциї шицки крашнє складали, а и пенєжи було. До ставало ше 13 плацу, цепли оброк и реґрес, одходзело на путованя... На два заводи сом подзвигнул и кредит, перше за адаптованє старей хижи хтору сом о даскельо роки звалєл и ознова подзвигнул кредит на 30 роки, тераз за нову жижу. А вец пришла инфлация и „жедла” длуство – памета Миро слав. Наш собешеднїк ше оженєл 1978. року и вєдно зоз супругу Гелену створели фамелию. Перше ше народзел син Миро слав, а потим и дзивка Наташа. Приповеда наш собешеднїк и колеґа о тим як го нащивюю дзеци и унучата у хтори ше наисце цеши. Супруга, нажаль, пред даскельома роками умарла. Вироятно би ище длуго писал и информовал Руснацох, алє ше Миро слав, наПочал у Радио Шидзе жаль, у януару 1999. року похорел, та о рок у фебруаре 2000. року пошол до пензиї. Гоч є пензионер, провадзи шицко цо ше случує у медийох, окреме збуваня у шидскей општини. Гвари же без того нє може, за телї роки роботи ше новинарство, єдно ставно уцагло под скору. И з „Руским словом” ше дружи, чита цо пишу тоти цо предлужели там дзе вон станул пред двоРобело ше алє було часу и за друженє ма децениями.■ (Цирба, Бучко, Гарди и Колєсар)

Велї знали же Цирба провадзел шицки теми дружтвено-политичного живота у Сриме, же писал аналитични тексти, а як и сам гвари, кед требало дацо оправдано критиковац, тото и робел у своїх текстох. У тедишнїх часох кед виходзел „Делеґатски глашнїк” и там робел тото цо требало. Писал фельтони о КПД „Дюра Киш”, а потим и о Сримским фронту, сериял текстох под назву „Медзи стварно сцу и леґенду” о леґендох зоз сримского подруча.

1. ФЕБРУАР 2019.

МАЛЬОВАНЄ РАТОВАЛО НОВИНАРСТВО Ище од дзецинства Цирба любел мальовац, та мальовал у Ґимназиї, а потим и вєдно зоз старшим братом Йовґеном. – Анї у новинарстве нє було лєгко прежиц, окреме на початку дзеведзешатих рокох прешлого вику кед позната гиперинфлация раз-два „жедла” плацу. Теди ше ми барз здало тото же сом знал мальовац. Мальовал сом конки и доокола кладол венчики. Людзе то любели, а то ми оможлївело заробиц ище додатни динарчок. Бул сом теди и новинар, и маляр – гвари на концу Мирослав Цирба.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЗДОГА ДОВАНЯ НА ДАКЕДИШНЬОГО КЕРЕСТУРСКОГО ҐАЗДУ МИХАЛА ШИМКА

Пише: Мария АФИЧ

БУЛ И ОСТАЛ ҐАЗДА Нєдавна преслава Националного швета вше нагода поздогадац ше и на наших давних предкох. З тей нагоди дознали зме дацо вецей о дакедишньому напредному ґаздови Михалови Шимкови, младшому, (1877-1969) хтори у чаше другей децениї двацетого вику, як маєтни землєдїлец, бул уплївни член општинского поглаварства Руского Керестура

ПОТОМСТВО МИХАЛА ШИМКА Михал Шимко младши, (1876-1969) бул оженєти з Ану Джуджар (1877-1968). Мали двойо дзеци, сина Михала хтори погинул у Першей шветовей войни, и дзивку Мелану хтора ше одала за Емила Стрибера до Коцура. Мелана мала тройо дзеци – Гафку млада умарла, Славку и сина Михала. Славка ше одала за Юлина Джуню зоз хторим мали Юлина, (нашого собешеднїка), Аґафию-Силвию и Мирона. Синове остали на жеми у Керестуре и обидвоме маю по двойо дзеци, док Силвия одата Макайова у Кули, ма сина и дзивку. Меланов син Михал жил у Новим Садзе, ма єдну дзивку, а шицки спомнути дзеци уж маю свойо фамелиї.

28 РУСКЕ СЛОВО

елї интересантносци записани и у валалских хронїкох хтори публиковани у моноґрафиї „Лїтопис и история Руски Керестур 1745-1991, автора Юлияна Тамаша, а ми ше на дїда Шимка здогаднєме и зоз памяткох його праунука Юлина Джуню, хтори роснул коло нього. За дїда Шимка нєшка знаю и младши Керестурци, даєдни по його мену на каменим крижу хтори дакеди стал на штред валала, а тераз є опрез церковней бул и найпознатши од штирох братох одн. порти. Старши паметаю и же найвецей же- провадзел нє лєм зоз своїм маєтком алє и ми и салаш мал на Билей и на Державки зоз валалом, у тедишнєй керестурскей Опдзе свойо дєпи наводньовал з першим ви- штини, а бул член и других одборох, школтерняком у валалє. Нє велї знаю же и нє- ского, церковного... шка найкрасша хижа на Вельким шоре у центре валала, хтора ма и балкон од улїци, МИХАЛ МЛАДШИ БУЛ СПОСОБНИ тиж дакеди була Михала Шимка. Но, аж од Юлина Джуню зме дознали же ту бешеда Старши Михал Шимко зохабел маєток о оцови и синови з своїм дзецом, а вони ше поприистим меном. Одже, становяни далєй старали. Син Михал Шимко, старМихал, по паметаню свойого праши, (1848-1935) бул унука Юлина, кед ше оженєл, зоз оженєти зоз Марию супругу почали ґаздовац зоз пейГудак зоз хтору мали цома ланцами жеми. штирох синох и два – Знам же отворел и древару дзивки. Тот Михал там дзе нєшка Гафичова хижа на старши, поставел криж Вельким шоре, и тарґовел з дрена штред валала, а вом. Мал и пилану при беґелю єден з його синох бул и под аренду. Робота му ишла, та Михал, прадїдо нашопочал куповац жеми. Древару го собешеднїка, хтори предал шовґрови Макайови, хтонаводньовал свойо дєри бивал там дзе тераз „Руском” – пи на Билей и бивал у приповеда нам Михалов праунук найкрасшей хижи хтоЮлин. ру випатра нашлїдзел – Нє знам кельо точно мал жеод оца. Михал младши Юлин Джуня ми, но знам же за нїм остало коло 1. ФЕБРУАР 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

сто гольти од чого дас 61 гольт орачей, и 40 гольти дєпу. Алє сиґурно мал и вельо вецей, бо лєм моєй мацери Слави хтора му була унука, купел 32 гольти, а 41. року на тей жеми, на Билей, и салаш справени. Мал тройо унуки. Знам же накуповал и гевтим, уж кельо точно нє знам. И понеже му дзивка була одата у Коцуре, у Стрибера, о якиш час пришли жиц до Керестура. Помогол им справиц хижу, и купиц жеми на кулянским дзе справел салаш – шведочи Юлин. И по тих податкох, а и у розгварки з Юлином дознаваме и заключуєме же Михал Шимко младши бул способни и напредни ґазда, а тиж окреме точни у роботи и обрабяню жеми. Його точносц на своєй скори дожил и його праунук Юлин хтори з нїм ходзел грабац шено, або пресцерац порвисла кед ше кошело. – Дїдо вельо жеми накуповал и векшином унуком, а то була жем першей класи, а себе зохабел слабшу. СПРАВЕЛ И ХУДОБИНЮ Михал Шимко, як зазначене у спомнутей кнїжки, у чаше Австроугорскей окреме бул активни у провадзеню зоз валалску општину од 1911. року, та кажди шлїдуюци, стої же прилапене даєдно його предкладанє, або нєскладанє з предложеним. И у Кральовини 1919. є меновани до Народного одбору, 1930. року є на слики як одборнїк зоз валалскима предняками, а остатнї раз му мено спомнуте за 1945. року, медзи особами хторим предложене одберанє права гласа. Як памета наш собешеднїк Юлин, дїдо Михал у тот час мал и свой власни авто, и дума же му го 1941. Мадяре вжали. – Можем повесц же помог шицким и подавал вельо того. Дїдо направел и єдну хижу з двома уходами хтору волали худобиня, и у нєй бивали два худобни фамелиї цо нє мали нїч, то ше

Михал Шимко (старши) зоз свою фамелию

находзело на Вашарскей улїци. Нє знам як ше то закончело, чи то вон на остатку предал, чи нє... Вец, кед мал трешку, єдному роботнїкови однєсло руку дїдо му дал порту на хторей себе хижу справел. Сиґурно же вельо помагал и нашу церкву и Просвиту и Водицу – памета Юлин. Кед 1945. року пришла нова власц и Михал Шимко прешол як и други тедишнї маєтнїки котрому шицко побрали. Гоч нє було лєгко, фамелия ше знаходзела, дїдо Михал бул по словох його унука стабилни чловек хтори ше нє сцел вельо процивиц. Обидвойо зоз супругу дожили глїбоку старосц и умарли у своєй унуки Слави Джуньовей, а їх хижа предата.■

Син Михала Шимка мал древару, а бивал у хижи хтора нєшка так випатра

1. ФЕБРУАР 2019.

НЄТ ПИСАНИ ШЛЇДИ Приповедало ше по валалє же гайзибанска драга през Керестур нє справена бо дїдо Шимко нє дал свою жем, цо присутне прешвеченє у валалє. – И я ше о тим презнавал при мойому оцови. Вон точно нє знал, алє препатраюци лїтопис дознаваме же гайзибанска драга през Керестур споминана на два заводи, 1898. о вибудови драги Червинка, Керестур, Лалить, Оджак цо би Керестур коштало 80 000 коруни. На други завод 1914. спомина ше гайзибанску драгу Оджак–Пиньвиц– Темерин, же би прешла на штири километри од Бачкерестура коло беґелю, за цо би Керестур мал плациц 200 000 коруни. Причини прецо то нє реализоване нє зазначени.

РУСКЕ СЛОВО 29

ДУХОВНИ ЖИВОТ НОВА КНЇЖКА О. ВЛА ДИСЛАВА ВАРҐИ О ЦЕРКВИ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ЖРИДЛО НА ДИХНУЦА БУДУЦИМ ҐЕНЕРАЦИЙОМ Штредком януара видрукована кнїжка „З историї грекокатолїцкей церкви у Сримскей Митровици”, котру преглядно написал и з документацийнима материялами подкрипел протоєрей ставрофор о. Владислав Варґа, беоґрадско-банатски декан и парох у Беоґрадзе и Сримскей Митровици. Кнїжка вишла з нагоди 130рочнїци снованя грекокатолїцкей парохиї и 110-рочнїци вибудови церкви Вознесения Господнього у Сримскей Митровици. Попри красних и богатих илустрацийох, кнїжка и информативна, наприклад, мож пречитац хтори парохове служели у Митровици – од Максимилияна Релича по нєшкайшого о. Владислава Варґу.

З огляднуцом на кратку историю Сримскей Митровици, начишлєни и церковни кнїжки, молитвенїки и икони котри ше находза у тей парохиї, лєбо у приватним власнїцтве, презвиска Руснацох грекокатолїкох у Митровици и околїску, и Руснаци и Українци котри допринєсли културному добру того места. У своїм слове на початку, владика кир Георгий Джуджар посовитовал: – Най тота кнїжка войдзе до каждого обисца парохиї Сримскей Митровици, нє лєм же би завжала место на полїчки медзи другима кнїжками, алє же би нас здогадовала на тих хтори жили и творели пред нами, и же би указовала напраям по хторей драги треба исц далєй, най будзе жридло надихнуца тарашнїм и будуцим поколєньом – драгоказ християнского живота и любови ґу Богу и ближньому же бизме нє заблукали. Я. Дю./М. Г. К.

У КОЦУРЕ

У ПАРОХИЇ СВ. ЙОСАФАТА У КУЛИ

ГУМАНИТАРНА АКЦИЯ ЄВАНГЕЛСКЕЙ ЦЕРКВИ

ПО БОГОЯВЛЄНЮ ПОШВЕЦАНЄ ОБИСЦОХ

Євангелска Церква у Коцуре и у тим року предлужела гуманитарну роботу по котрей є уж роками позната, та так єй члени вєдно з лаїцким пастором Александром Суботином тих дньох розношели гуманитарну помоц худобним людзом у потреби у Коцуре и по других местох. На тот завод волонтере Євангелскей Церкви подаровали хасновану ґардеробу, средства за гиґиєну, як и други ствари нєобходни за каждодньови живот. Тоту помоц достали особи у потреби у Коцуре, Руским Керестуре, Вербаше, Дюрдьове, Товаришеве, Селенчи, Кулпину, Змаєве и Равним Селу. Камион гумантарней помоци котра роздзелєна, Євангелска Церква достала як донацию зоз Голандиї концом прешлого року, а єдну часц до єй просторийох принєсли и милосердни людзе. З. К.

30 РУСКЕ СЛОВО

У грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, потим як преславене швето Богоявнєня Господнього, 19. януара почало и пошвецанє коло 700 обисцох у Кули и околних местох. На дзень Богоявлєня, попри Служби Божей у Кули хтору служел капелан о. Платон Салак ЧСВВ, парох Дамян Кича ЧСВВ служел Литургию у Крущичу дзе филияла кулскей парохиї. Обидвоме священїки наказовали о значносци того найстаршого християнского швета и його значеня за живот каждого християна. По Службох пошвецена и богоявлєньска вода, зоз хтору священїки почали и пошвецанє вирних грекокатолїкох. Парох такой того дня у Крущичу пошвецел 30 доми, капелан коло 10 доми на Новей Кули, а пошвецени буду доми вирних у самей Кули, як и у Червинки и у єй населєньох Романия и Зеленґора. Пошвецанє домох, кед слово о термину, священїки окончую у поради з домашнїма так же точни час и покля воно будзе тирвац, чежко одредзиц. Пошвецанє домох и їх бивательох нагода же би ше священїки стретли и баржей упознали зоз своїма парохиянами. М. А. 1. ФЕБРУАР 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ГУМАНИТАРНИ АКЦИЇ ПАРОХИЇ И КАРИТАСУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПОМОЦ ЗАГРОЖЕНИМ И ЕДЕЛИНСКОВИМ Парохия св. оца Миколая и єй парохийни Каритас тих дньох порушали Кере стурцох на гуманитарни акциї – зберац помоц у поживи и средствох за гиґиєну за загрожени фамелиї, а тиж и пенєжну помоц Еделинсковей фамелиї зоз Петроварадину, котра нєдавно барз настрадала од огня. Як уж даскельо роки пред тим замерковане у валалє, початок рока найчежши за велїх, а поготов за найзагроженши фамелиї. Прето Каритас и того року порушал акциї збераня поживових продуктох, як и средствох за гиґиєну. Хто жада и може помогнуц свой дарунок може однєсц до парохийного уряду, кажди дзень и всоботу од 8,30 по 12 годзин, або ше явиц волонтером Каритасу. Нова можлївосц даровац будзе и у двох кере стурских самовислугох, алє лєм продукти хтори там и купени. То самовислуга „Фреш” хтора ше находзи на Вельким шоре у дакедишнїм „Юарбису” и самовислуга „Тренд би” хтора на Новим населєню. Кере стурска парохия поруша ла и акцию зоз хтору би треба ло финансийно помогнуц Еделинсковей фамелиї зоз Петроварадину, котра нєдавно настрада ла од велького огня. Як визначене, Еделинсково познати

потим же роками помага ли нашо руски, та и кере стурски манифе стациї, а тераз би крашнє було голєм часточно им врациц за тото зоз нашу помоцу. Свой пенєжни прилог парохиянє можу дац до окремней шкатули у штред Катедралней церкви, або однєсц на парохийни уряд. М. А.

ЗАКОНЧЕНЕ ПОШВЕЦАНЄ ОБИСЦОХ У ПАРОХИЙОХ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

БЛАГОСЛОВ И СТРЕТНУЦЕ З ПАНОЦОМ После шейсц дньох, закончене пошвецанє обисцох у парохиї у Шидзе, хторе тирвало од пондзелку по соботу. После пошвецаня води на швето Богоявлєнє, о. Михайло Режак, парох у Шидзе почал благослов обисцох од улїци Цара Лазара, у народзе познатшей як Вельки шор, а вец кажди дзень по утвердзеним розпорядку. Вкупно пошвецене коло 120 обисца.

Пошвецанє обисца Далибора Гнатка у Шидзе

1. ФЕБРУАР 2019.

Нажаль, каждого року по даєдно обисце останє празне, бо вирни хтори ту жил умар, алє ше случує же єст и гевтих хтори першираз пошвецаю свойо обисце. Як визначел о. Михайло Режак, окрем благослова обисца, У Кривошийових у Бачинцох то и нагода же би ше стретнул зоз цалу фамелию голєм раз рочно, а вирни щиро побешедовали зоз парохом, як цо и на нашей фотоґрафиї у фамелиї Далибора Гнатка. И у нашей парохиї у Бачинцох, парох о. Дарко Рац пошвецел коло 70 обисца и то тиж була нагода стретнуц ше зоз фамелиями вирних, як то и видно на слики у фамелиї Кривошийових. Паноцец Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, пошвецел 53 обисца у тим нашим валалє, а у Бикичу пошвецени 45 обисца. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела и преселєла ше до вичносци моя супруга

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара, после краткей и чежкей хороти, преселєла ше до вичносци моя мила мац

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура

З надїю до воскреснуца, памятку на це чува супруг Дюра Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела наша мила и нїґда прежалєна мац

З любову и почитованьом, у своїм шерцу це чува син Деян Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара преселєла ше до вичносци наша мила мац

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура Мамо, будзеш хибиц! Твой син Желько зоз супругу Ванесу, и мили унучата Филип и Антония Спочивай у мире Божим!

У думкох и шерцох це будземе чувац, а у молитвох споминац. Твой син Дзвонко зоз супругу Марину Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела наша андя

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела наша мила

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович народзена Павлович (1963–2019) (1963–2019) з Ру ско го Керестура з Руского Керестура З любову и почитованьом памят- У красних памяткох це чуваю куЗ любову и почитованьом памятку на ню буду чувац Леона и Дюра ку на ню будзе чувац Владо Ликов мово Нїрчаково зоз дзецми и їх фамелиями Саболово зоз синами Дюром и Дзвоном зоз фамелию Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела наша мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. януара занавше нас зохабела наша мила

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович народзена Павлович (1963–2019) (1963–2019) з Руского Керестура з Руского Керестура У красних памяткох навики це бу- У красних памяткох навики це буду чувац и споминац сватово Гар- ду чувац и споминац сватово Джуджарово дийово Спочивай у мире Божим! Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ИРИНА ШАНТА (1924–2014) Мамо моя! Дня 29. януара наполнєло ше 5 роки як без твойого гласа смутни у цихосци жиєм док ти иснуєш у моїм нєзабуцу и найкрасшей памятки хтору зоз слизу у молитви залївам. Спочивай у мире Божим мила моя! Твой жалосни син Славе и твойо найблїзши

1. ФЕБРУАР 2019.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 26. януара занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ТОМИСЛАВ НОВАКОВИЧ (1944–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом, у красних памяткох Вас буду чувац супруга Солунка, син Драґан зоз супругу Лїляну, дзивка Саня зоз супругом Владимиром, та унуки Марко, Милица, Никола и Стефан Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. фебруара 2019. року наполня ше шейсц мешаци як ши зохабел свойо обисце и пошол на вичне спочиванє

ЙОАКИМ БУЧКО (1941–2018) з Руского Керестура

З любову и почитованьом памятку на це чуваю супруга Натала и син Кимо зоз фамелию Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. януара 2019. року Дня 4. авґуста 2019. року наполнєли ше 5 роки наполня ше 5 роки

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. фебруара 2019. року наполня ше 40 жалосни днї як нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. фебруара 2019. року наполня ше 2 роки як нас зохабела наша мила мац

МАРИЯ ВАРҐА нарoдзена Рускаї (1938–2018) ШТЕФКА НАДЬ з Руского Керестура (1937–2017) Памятки на ню буду чувац син Влаз Руского Керестура димир, дзивка Мария, унук Влади- З любову и почитованьом памятку мир зоз супругу Геленку и їх дзецми на тебе вично чуваю твойо дзивки и унука Валерия Марча и Ганча Вичная памят! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. фебруара 2019. року наполня ше 2 роки як нас зохабела наша мила баба

НА ЗДОГАДОВАНЄ

ШТЕФКА НАДЬ народзена Репчак (1937–2017) з Руского Керестура У красних памяткох Вас чуваю унук Бранко зоз супругу Сандру Спочивайце у мире Божим!

БОРКА КИРДА народзена Ґовля (1920–2007) з Руского Керестура Памятки на ню чуваю єй наймилши и найблїзши Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. фебруара наполня ше штири роки як нас нєсподзивано зохабел наш супруг, оцец, швекор и дїдо

як нє з нами нашо мили родичи

МИРОСЛАВ ПАПУҐА (1944–2015) (народзени у Бачинцох) з Руского Керестура

ЙОВҐЕН ВИСЛАВСКИ МАРИЯ ВИСЛАВСКИ (1929–2014) (1928–2014) з Руского Керестура Памятку на нїх чуваю синове Йовґен, Любо и Ярослав зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2019. року наполнєли ше єденац смутни роки як нє з нами наша наймилша

ТАМАРА ПАП (1979–2008) з Нового Саду Кажди дзень зоз нами у молитви у наших шерцох, думкох и споминаню... З любову, Твойо наймилши

1. ФЕБРУАР 2019.

Роки преходза, алє вони нє можу висцерац жаль. Шицко ище вше здогадує на час кед зме були цала фамелия, цо вецей нє тота хтора була док ши бул єй часц. Навше ши у наших шерцох и думкох. З почитованьом, у шерцох це чуваю супруга Етела, син Мирослав, дзивки Олена и Терезия, нєвеста Светлана, унуки Микола и Силвия, шестра Иринка Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. фебруара 2019. року наполня ше 15 смутни роки як нас зохабел мили супруг, оцец и дїдо

ЛЮБОМИР БУЇЛА (1940–2004) з Дюрдьова Занавше останєш у наших думкох. Супруга Ганча, син Янко зоз супругу и дзецми, и дзивка Зденка зоз супругом и дзецми Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. януара 2019. року упокоєла ше наша мила мац Йоска

ЙОЗЕФИНА ЯКИМ (1943–2019) з Руского Керестура

Памятку на ню будзе чувац дзивка Оленка зоз фамелию Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. януара 2019. року упокоєла ше наша мила мац Йоска

ЙОЗЕФИНА ЯКИМ (1943–2019) з Руского Керестура Памятку на ню будзе чувац дзивка Люпка зоз фамелию Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. януара 2019. року упокоєла ше наша мила шестра Йоска

ЙОЗЕФИНА ЯКИМ (1943–2019) з Руского Керестура

Памятку на ню будзе чувац шестра Люпка зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com лєбо ruske.redakcija@gmail i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.

34 РУСКЕ СЛОВО

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 27. януара 2018. року, у своїм 60. року живота, престало дуркац вельке и добре шерцо нашому милому супругови, оцови и любеному дїдови

СТАНИСЛАВОВИ ДЮРАНЇНОВИ (1959–2019) з Дюрдьова Жил ши так же бизме це вично паметали! Твоя супруга Ружа, син Деян зоз супругу Златку и унука Кристина Спокойно спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 27. януара 2018. року, занавше ше преселєл до вичносци наш

МИША СТАНИСЛАВ ДЮРАНЇН (1959–2019) з Дюрдьова Час нє висцера памятки на твою доброту, вше красни и цепли слова. Дюранїново зоз Сримскей Каменїци Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 24. януара занавше нас зохабела наша мила шестринїца и тета

ЙОЗЕФИНА ЯКИМ народзена Роман (1943–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом, памятку на ню вично буду чувац Романово Славо и Ирина зоз дзецми, Ґено и Рашида Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. фебруара 2019. року наполня ше три смутни роки як нє з нами моя мила супруга, наша мац, швекра и баба

НАТАЛИЯ РЕГАК народзена Ґовля (1947–2016) з Вербасу Мила моя Нато! Роки преходза, лєм жаль вични остава. Ми, твойо наймилши, будземе ше здогадовац на твою доброту котру ши нам за живота давала. Дзекуєме ци на шицким, ми вично ожалосцени: твой супруг Яким, синове Звонко и Златко, нєвеста Лепосава и унуки Дарко, Марина, Даниєла и Никола Спочивай у мире Божим!

1. ФЕБРУАР 2019.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 7. януара пошол до вичносци наш мили супруг, брат и братняк

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок

Прешли два роки

як нє з нами нашо родичи

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ЛЮБОМИР СОПКА МАРИЯ СОПКА (1939–2017) (1940–2018) з Руского Керестура Вше сце нам у думкох, здогадованьох и приповедкох. Вашо дзеци зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ253, НСЛ253, НС ПАРТИЗАНСКА” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта - базней станїци мобилней телефониї „НСУ253, НСЛ253, НС ПАРТИЗАНСКА” на иснуюцим обєкту у улїци Сентандрейска драга, Нови Сад на катастерскей парцели число 3343/6, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комиси, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2019. року принєсла ришенє число VI-501-725/18 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710 065/5088-433

1. ФЕБРУАР 2019.

ЛЮБОМИР НАДЬ (1945–2019) з Ковилю Ожалосцена супруга София, шестри Маря и Натала зоз фамелиями, шестринїци Мелана и Амалка зоз фамелиями, андя Гелена, и шицка родзина Спочивай у мире Божим!

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ МИНИСТЕРСТВО ЗАЩИТИ ЖИВОТНОГО ШТРЕДКУ На основи чл. 14 пасус 4, а у вязи зоз чл. 29. пасус 1. и 3. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Сл. Глашнїк Р. Сербиї” 135/04, 36/09) дава шлїдуюце

ОБВИСЦЕНЄ Обвисцує ше явносц и заинтересовани орґани и орґанизациї же тот орґан принєсол Ришенє з хторим ше одредзує обсяг и змист Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта маґистралного ґазоводу – интерконектора, гранїца Болгарскей – гранїца Мадярскей, на териториї Републики Сербиї, и то за Студию хтора ше одноши Фалат 2, Жабари – Ковин, длужини сса 48 км, и Студиї хтора ше приноши на Фалат 3 Ковин – Ґосподїнци, длужни сса112 км, дня 28. януара 2019. року, хтора заведзена под числом 353-02-2381/2018-03. Увид до принєшеного Ришеня мож окончиц у просторийох Министерства защити животного штредку, Младежских бриґадох 1, канцелария 428, як и кажди роботни дзень од 11-14 годзин у чаше од 10 днї од дня обявйованя того обвисценя. Заинтерсована явносц и ношитель проєкта мож виявиц жалбу Влади Сербиї на предметне Ришенє, прейґ тог орґану, у чаше од 15 днї од дня обявйованя оглашки.

МАЛИ ОГЛАШКИ НА ПРЕДАЙ ЖЕМ у Руским Керестуре, потес Лалицке. Поверхносц 3,77 гектари, жем першей класи. Волац роботни дзень од пондзелку по пияток од 8 по 16 годзин на телефон 025/703-223. *** НА ПРЕДАЙ ПОРТА у Руским Керестуре у улїци Маршала Тита 78 Цена 25 000 еври. Волац роботни дзень од пондзелку по пияток од 8 по 16 годзин на телефон 025/703-223. *** НА ПРЕДАЙ ХИЖА у Руским Керестуре на адреси Бориса Кидрича 98. Обявиц ше на телефон 064/800-1935.

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Димитрия Аврамовича – НСУ 254, НСЛ 254” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Димитрия Аврамовича – НСУ 254, НСЛ 254” у Улїци Димитрия Аврамовича 10, на катастерскей парцели число 6917/3, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2019. року принєсла ришенє число VI-501-726/18 з хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

РУСКЕ СЛОВО 35

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ

ВИШЛО ЯНУАРСКЕ ЧИСЛО „ЗАГРАДКИ”

На соботу, 2. фебруара, у Дюрдьове у просторийох КУД „Тарас Шевченко” на 20 годзин будзе отримани Бал широких сукньох. Грац будзе „Микс бенд” з Руского Керестура. Орґанизаторе обезпеча смачну вечеру и, як и вше потераз, богату томболу. Карта 1 200 динари, а дзивки и жени опасани до святочней рускей сукнї ю нє плаца. Карти мож резервовац при Миколови Кухарови, на тел. 065/838-60-44 и при Звонкови Салаґови 064/353-211-9. Од пондзелку 21. януара по пияток 1. фебруара од 19 по 20 годзин мож их превжац у просторийох Дружтва. ***

НА НЄДЗЕЛЮ У ЗАВОДЗЕ ПОСЛЕ ВИДЕО ПРИПОВЕДКИ БУДЗЕ РОБОТНЯ

Промоция другей видео приповедки Шарла Пероа „Ґаравка”, хтору преприповедала Саня Дивлякович, будзе отримана у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох на нєдзелю, 3. фебруара, у термину од 12 до 14 годзин. После премиєрного емитованя видео приповедки будзе орґанизована роботня и друженє за дзеци. Проєкт видео приповeдкох „Учме вєдно руски язик: Читай ми”, перши такей форми у рускей заєднїци. Реализую го авторки Александра Бучко и Саня Дивлякович. Ношитель проєкта Новинарска асоцияция Руснацох, а финансийну потримовку дал Завод за културу войводянских Руснацох. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

На рамику януарского числа „Заградки” препознаю ше дзеци хтори на швето св. Миколая у грекокатолїцких церквох у Старим и Новим Вербаше достали дарунки, а у рубрики „Фото памятки” наймладши, предшколски дзеци у Коцуре и Руским Керестуре з новорочнима пакециками. Крачунско-новорочней програми новосадских школярох „Пахулька” пошвецени цали 18. бок, а и литературни и подобово роботи на бокох „Школяре авторе” инспировани зоз веселима жимскима шветами. З нагоди швета Святого Сави у тим чишлє часописа представени три кратки приповедки о тому Святительови, а нашо писателє – Микола М. Кочиш, Михайло Ковач, Серафина Макаї, Мелания Павлович и Василь Мудри читачом дарую писнї и приповедки о жими, санканю и Дїдох Шнїжнїкох. У рубрики „Облачок до швета” представена Антолоґия приповедкох за дзеци „Драга до швета”. Як мож вираховац старосц древа у загради лєбо у лєше, опатьце на 19. боку, а кед любице рисовац, нє прескочце Забавни боки. M. Р.

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта ЯКП „Водовод и канализация” Нови Сад, Масарикова число 17, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Станїца за дохлорованє води за пице населєня Ковиль”, на катастерскей парцели 3734 Ковиль, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 a, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

36 РУСКЕ СЛОВО

ПОТРЕБНА ПЕНЄЖНА ПОМОЦ У огню хтори вибухнул у ноци з пондзелка на вовторок, з 24. на 25. децембер у обисцу фамелиї Юлияна Еделинского з Петроварадину, спричинєна барз велька материялна чкода. Як цо велї нашо читаче знаю, члени фамелиї пана Юлияна Еделинского познати добродїї и роками помагаю отримованє наших културних манифестацийох. Як помоц потераз орґанизовани добродзечни роботни акциї на погоренїску, медзитим, за санированє велькей чкоди потребна и швидка финансийна потримовка. Людзе добрей дзеки хтори можу помогнуц, пенєжни прилог можу уплациц на жиро-рахунки фамелиї Еделински у Ерсте банки: 340 32038521 18 (динарски рахунок) и 340 76413702 88 (девизни рахунок). 1. ФЕБРУАР 2019.

ИНФОРМАТОР

ОДВИТИ, РЕАҐОВАНЯ И ПИСМ@

ДИПЛОМАТИЯ ПО РУСКИ Пише: Михайло КАТОНА, дипл. инж.

ПОВОЛАНКА НА ДРАМСКИ МЕМОРИЯЛ

Обвисцуєме Вас жe тогорочни, 51. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї будзе отримани од 22. по 31. марец. Пре увид до роботи, односно реализациї проєктох по наших местох, як и пре реализованє рижних технїчних аспектох тогорочного Меморияла, модлїме Вас же бисце нас поинформовали о вашим участвованю на тогорочним Мемориялу, а, кед же рихтаце даяки театрални фалат, познєйше Вам доручиме и прияву за участвованє на тогорочним Мемориялу. Потребни нам шлїдуюци информациї: 1. Чи рихтаце даяки театрални фалат и чи з нїм жадаце виступиц на Мемориялу Кед же гей, вец нам доручце шлїдуюци податки: 1. Автор 2. Наслов 3. Режисер 4. За яки возрост представа (за дзеци, лєбо за старших) 5. Контакт особа, число телефона и/лєбо число мобилного телефона Модлїме Вас же бисце нам тоти податки доручели по 5. фебруар 2019. року. O шицких питаньох вязаних за тогорочни Мемориял можеце контактовац зоз орґанизатором Михайлом Бодянцом на телефон: 025-703-357, 025703-032 мобилни: 064-46-42987, лєбо е-mail: dk.kerestur@gmail.com Очекуюци Вашо участвованє на тогорочним Драмским мемориялу Петра Ризнича Дядї, сердечно Вас поздравяме. Орґанизатор Михайло Бодянец 1. ФЕБРУАР 2019.

Централна преслава Дня Руснацох у Руским Кере стуре дзеветнастого януара того року була и прешла. Кед ше емоциї и еуфоричне родолюбиє сцихшали, остава же бизме на мире и трезбей глави, анализовали тото цо ше случовало у Руским Керестуре. Провадзаци манифестациї ше одбували по плану и були масовно нащивени. Портрети священїкох и владикох були приємне нєсподзиванє за шицких. Намальовани мотиви Руского Керестура тиж так. Керестурцом по сле того вироятно останє горки смак у устох прето же до тераз финансовали рижни подобово колониї, а зоз нїх практично нє маю нїч. Прето би, очиглядно, убудуце Керестур требал орґанизовац свойо колониї и поступнє формовац фонд малюнкох за свойо вистави и свойо обєкти. Поцерпаня же чи зме и тераз годни Централну манифестацию направиц на високим уровню ше указали нєоправдани. Гоч мож було замерковац же було почежкосци при пополньованю хлопскей часци керестурского Хора, цала програма заш лєм була на уровню за хтори би ше нє мушели ганьбиц и вельо векши заєднїци як цо руска заєднїца у Сербиї. Национални оркестер и дзивоцка шпивацка ґрупа виволали френетични аплауз преполней сали керестурского Дома култури. Як ше и обчековало, велька сала Дома култури була мала же би прияла шицких заинтересованих. Пре оправдану бриґу за госцох, хтори у вельким чишлє пришли озда зоз шицких штредкох у котрих Руснаци жию, страдали Керестурци. Без местох у сали остало и добре число тих цо нє шмели остац на драже, без огляду же су нє порихтани дриляц ше. На програми було и вельке число високих и других госцох. Гоч знаме же Керестурци маю искуства у приманю и найвисших госцох, на тот завод, випатра, искуство положене на бок, та ше менєй искусни орґанизаторе нє преславели. Конферанса нє привитала предсидателя Дочасового орґану општини Кула по мену, а познєй-

ше го волали на бину же би привитал сход. Кед ше, медзи иншим, ма на розуме кельо општина Кула финансовала тоту преславу, таке дацо ше нїяким концом нє шмело случиц. На Централней манифестациї були присутни и урядово представителє трох державох у хторих жию Руснаци. Присутни дознали же у сали Амбасадор України, Конзул Републики Горватскей и хтошка зоз Рускей Федерациї. Автор тих шорикох, як и шицки присутни у сали анї нєшка нє знаю хто бул урядови представитель Русиї на централней преслави у Руским Керестуре. Чи то бул Перши секретар Амбасади Рускей Федерациї у Беоґраду, як зме чули з єдней нагоди, чи Аташе за културу тей истей амбасади, як зме чули з другей нагоди, чи вони обидвоме, чи даєдни други представителє тей амбасади, як зме чули зоз трецей нагоди. Орґанизацийному одбору Централней святочносци, авторови конферанси и водительом програми муши буц ясне же таке замишательство нєдопущуюце и же є на гранїци дипломатского скандалу. На страну же зме ше представели як людзе и як штредок без елементарней дипломатскей култури. На шветочней академиї присутним бешеду отримал Амбасадор України у Сербиї. Понеже уж вецей як 50 роки участвуєм у явним живоце Руского Керестура нє познате ми же би ту дакеди Амбасадор України бешедовал на явней манифестациї. Треба поставиц питанє орґанизатором нашей пре слави же цо ше то з Руснацами у Войводини и Сербиї случело, же би ше одразу Амбасадора України почало поволовац же би нам тримал бешеду о було чим. Чи то нови Национални совит на свою руку уводзи нову праксу, чи то нови предсидатель Националного совиту свою приватну ориєнтацию жада указац на дїлу, чи цо? Наводно, Завод за културу и Национални совит нє знали до остатнього моменту же Амбасадор України будзе бешедовац. Хто же, вец, так одлучел? Руска явносц заслужує одвит на тото питанє.

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 37

СПОРТ ЛОВАРСКЕ ЗДРУЖЕНЄ „ЯРАБИЦА” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЖИМУ ДОЧЕКАЛИ ПОРИХТАНИ Пише: Марина ДЖУДЖАР

Керестурски ловаре окреме активни кед жима и кед треба увагу пошвециц и карменю дзивини, понеже тераз хотар пусти. Попри тим, водза рахунку и о природней ровноваги, императивно ше муши одштрелїц чкодлївцох, а осторожно з другима животинями

ЦИЛЬ: СТАБИЛИЗОВАЦ ЛОВАРСКИ ФОНД У маю прешлого року заштрелєни сарняк на териториї їх ловиска котри одценєти зоз 140 поенами, цо наисце красни прикладнїк яки ище нє заштрелєни. Вредносц такого сарняка коло 2 000 еври, а єден зоз факторох котри вплївує на цену, то квалитет и велькосц рогох. По оновних правилох лову, шицка вредносц котра винєшена зоз ловиска, треба же би була и врацена назад. У складзе з тим, ловаре ше назадаваю же ше им уда стабилизовац ловарски фонд у хотаре.

38 РУСКЕ СЛОВО

о жимским ловарским розпорядку, з почитованьом ловарского закону и правилнїку о лову, керестурски ловаре поряднє каждей нєдзелї одходза на терен, насампредз иду ловиц чкодлївцох – лїшки, шакалох або язавци. Тоту розгаварку, предсидатель Здруженя ловарох „Ярабица” з Руского Керестура, Златимир Рамач, почал зоз словами же лов то насампредз прикармйованє и чуванє дзвини, потим заштрельованє чкодлївцох, и аж вец озаштрельованє фазана, заяца, сарнї. Жиму дочекали порихтани, на час поставени валовки за карменє дзивини (кармилки), а обезпечене и достаточне количество кукурици. – Дзивину кармиме поряднє, понеже маме власней жеми котру даваме под аренду, за цо доставаме зарно за покарму дзивини. У зависносци од терену, кажди два до три тижнї ношиме єдзенє до хотара. Даґдзе треба частейше, даґдзе ридше, завиши кельо єст дзивни. Маме и каменей солї за формованє рогох при сарнякох, алє на нашим терену нє треба, понеже ту на пажицох преважно рошню слани трави – гвари Златимир Рамач. ЧИСЛО ЗАЯЦОХ СПОД МИНИМУМА Фонд дзивих животиньох на ловиску котре припада керестурским ловаром, барз зменшани, найзагроженши заяци, а причини зменшаня рижни – нєодвичательне трованє чкодлївцох, хаснованє отровох у польопривреди, як и нєдопущени лов.

– Остатнї роки, нам заяц спод биолоґийного минимуму, 6-7 заяци на 100 гектари то минимум, а по наших резултатох читаня ми пред штирома роками мали 2,1 заяца на 100 гектари. Тераз ше ситуация дакус злєпшує, заяц ше зявює з яри, алє проблем же нам страда, по наших преценьованьох, од тоталних гербицидох у юнию, юлию як ше опирскаю сцерянки. Нажаль, велька чкода настава и од нєодвичательного справованя парастох котри трую чкодлївцох у хотаре. Єст случаї же ше зоз пентоном розруцує отровне жито од мишох и других глодарох, а треба надпомнуц же то строго каребне дїло. Людзе ище вше нє свидоми цо ше роби, кари за таке наисце вельки, минимални 200 000 динари – наглашує Златимир, ловочувар и управнїк ловиска зоз лиценцу. Ловочуваре на своїх едукацийох вельо подознаваю, а єдно зоз понукнутих ришеньох то же найважнєйше провадзиц ситуацию на терену. У случаю же ше найдзе здохнутого заяца, треба го однєсц на институт на випитованє и зазначиц число парцели на котрей є найдзени. Миши и других глодарох ше трує по строгих правилох, насампредз зоз реґистрованима родентицидами, так же ше отров насипе до дзирох котри ше потим загребе, односно завре. ТУ И СЕКЦИЯ ЗА ПОДМЛАДОК Секцию за младих ловарох водзи Владислав Рамач, дзе єст порядних дзевец хлапцох 1. ФЕБРУАР 2019.

sport@ruskeslovo.com

рижних возростох. Активносци на секциї облапяю основни закони лову, а найпоряднєйши буду ошлєбодзени од плаценя уписнїни, док постаню порядни ловаре. – Дзеци дзечнє участвую, приходза од возроста висших класох основней школи, та по штредньошколцох. Подмладок ше рихта на уровню цалей општини, алє ше вшелїяк стретаме и зоз рижнима администрацийнима проблемами чийо ришованє ше нє стої на нас – потолковал нам Владислав Рамач. Члени ловарскей секциї активно участвую у роботи на Фазанериї котра нєдавно направена, участвую на роботних акцийох – правели валовки за карменє, иду на терен кармиц. – Важне же би тот млади ловар научел же тоту дзивину треба и одховац, а нє лєм виловиц. Секция би требала освидомиц подмладок же треба позберац и ранєтого фазана, а ми старши ловаре ту же бизме були потримовка, понеже нє потрафи кажде хто штреля. Нормалне же млади иду на терен без оружия – надпомина Златимир Рамач. Нєдавно на ловиско пущени млади фазани котри одховани на новей Фазанериї. – По приоритету ловиме чкодлївцох, у каждих ловох одштрелїме голєм єдну лїшку, єдного шакала. Шакал ше преширел на нашо терени, можем повесц же го єст по цалей Войводини. Маме надосц язавци, аж и вецей як лїшки. Пре язавца котри нє вибера цо поє, кукурицу, жито, та и вайца, очежано одховац ярабицу у природи. Фонд ярабици зменшани и пре прейґмирне хаснованє инсектицидох, понеже ше вона карми зоз „бубами” – толковал Златимир. ЗАТЕРАЗ БЕЗ ЛОВНОГО ТУРИЗМА Руски Керестур пред вецей роками дочековал пасионованих ловарох, як з нашей держави, так и з иножемства. Гоч ше ловиско у Руским Керестуре пресцера на поверхносц коло 5 000 гектари, затераз нєт условия же би бул ознова на шветовей мапи туристичного лову. – Пришло же нє маме госцох, понеже заяци скоро анї нє маме, а як госци можу нам присц тоти цо сцу ловиц, купиц и плациц сарняка. Госцох и пайташох маю шицки. Можу з нами присц на рибняк, ловиц качку и лиску. Нєт условия за озбильнєйши туристични лов, єдино вяри на сарняка. Тераз ловиме селективно слабши и старши єдинки сарньох, же би зме направели ровновагу.■ 1. ФЕБРУАР 2019.

ПОРЯДНА РОЧНА СКУПШТИНА ЗСР „КОЛЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СТАРАЮ ШЕ О БЕҐЕЛЮ И ЧИСТИМ ОКОЛЇСКУ

На порядней Рочней скупштини ЗСР ,,Колякˮ отриманей у Руским Керестуре на Лонґове прешлого тижня, прилапени звит о активносцох у прешлим року и план за тот рок, як и финансийни звит з 2018. На Скупштини предсидатель ЗСР ,,Колякˮ Михайло Пашо наглашел же Здруженє ма 125 членох – сениорох, ветеранох и инвалидох, як и 50 членох пионирох, чийо число того року двараз векше як влонї. Уключованє младих пионирох им будзе приоритет и у дальшєй роботи, а за пионирох и у тим року буду безплани членски карти. Попри числених членох, на Скупштини присуствовали, Владимир Олеяр предсидатель Совиту Месней заєднїци (МЗ), директор ЯКП ,,Рускомˮ Иґор Фейди и числени спонзоре котри помагаю Здруженю, векшином з валалу. Од активносцох у прешлим року визначени Еко проєкт з котрим конкуровали до Општини Кула, та розчисцовали нєлеґалне шмециско при теметове и направени рампи за огранїчованє преходу векших превозкох. Робело ше на лєтнїковцу на базену, орґанизовало и малу школу рибарства за наймладших, Михайло Костелник и Мирко Фекете викладали о файтох риби у наших водох, дипл. еколоґ Светлана Няради викладала о очуваню околїска, а припознаня достали шицки пионире. Рибаре участвовали и на манифестациї „Днї керестурскей паприґи”, дзе пририхтали даскелї рибово єдзеня и на роботней акциї ушорйованя теметова, хтора орґанизована на уровню цалого валала. Попри тих числених активносцох, ЗСР „Коляк” у прешлим року орґанизовало два змаганя – „Лапанє на дуґов” у юнию и традицийну „Чукияду” у октобру, з нагоди Дня ошлєбодзеня Керестура од фашизму. Були орґанизаторе змаганя у вареню рибового паприґашу, дзе участвовали 14 екипи, а планую им же би то постала традиция. Члени ЗСР „Коляк” участвовали на змаганю у Миклошевцох, и у Дюрдьове на змаганю у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”. Пред сам конєц рока, у децем-

бру, порибели беґель зоз 700 кг младей риби, у рамикох порибйованя котре орґанизовало ЯП „Води Войводини”. Предсидатель Здруженя Михайло Пашо визначел скромни, алє позитивни финансийни план, та добре сотруднїцтво зоз шицкима здруженями у валалє. У планє орґанизовац и участвовац на змаганьох, пойсц на кампованє на Дунай, представиц ше на манифестациї „Днї керестурскей паприґи” зоз єдлами з риби. У планє написац и проєкт за полєшованє керестурского лєшика, котри буду защитни пас валала од витру и участвованє на шицких волонтерских акцийох котри буду орґанизовани у валалє. Предсидатель ЗСР „Коляк” Михайло Пашо подзековал Управному одбору на добрим сотруднїцтве и потримовки, як и валалским здруженьом – Конїцкому клубу „Русин”, Здруженю продуковательох паприґи „Капсикум анум” и Добродзечному здруженю огньогасцох. Як шицким котри допринєсли їх активносцом и котри их потримали финансийно, медзи нїма Општина Кула, Месна заєднїца Руски Керестур, ЯКП „Руском”, тапетариї „Комфорт” и „Тина ентериєри”, подприємство „Електромонтажа”, „Фреш маркет”, предавальня рибарскей опреми „Тадич” з Кули, рибалови „Русин” и „Еделински”, Членарина у Здруженю и надалєй остала иста − 500 динари, а безплатна є за пионирох. Цени риболовних дозволох звекшани − 7 000 порядне, а 3 500 динари пензионерске. Членарину и дозволи мож уплациц нєдзелями од 10 по 12 годзин у просторийох ЗСР, як пондзелками од 10 годзин у друкарнї „Пашо принт”. По законченю урядовей часци Скупштини, за шицких присутних була орґанизована вечера. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 5 (3822) НОВИ САД, 1. ФЕБРУАР 2019.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фотоґрафия: 0417P

Фото: Вероника Вуячич

Нови Сад до 2019. року вошол як Младежска престолнїца Европи, то титула хтору додзелює European Youth Forum.

Фото: www.facebook.com/EuropeanYouthCapital2019

ОТВОРЕНА МЛАДЕЖСКА ПРЕСТОЛНЇЦА ЕВРОПИ ЗА 2019. РОК

■ ОДБОРИ И РОБОТНИ ЦЕЛА НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ