Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НАГРАДА ЗА НОВИНАРСТВО НА ЯЗИКОХ НАЦИОНАЛНИХ ЗАЄДНЇЦОХ

РОК LXXIII ЧИСЛО 5 (3718) НОВИ САД, 3. ФЕБРУАР 2017.

єзависне дружтво новинарох Войводини вєдно зоз тижньовима новинами на руским и словацким язику, „Руске слово” и „Глас люду”, ище прешлого року порушали инициятиву же би награду за новинарство могли доставац нє лєм тоти новинаре котри пишу по сербски, алє и тоти цо робя на язикох других заєднїцох Войводини. Того року першираз додзелєна награда Дружтва за новинарство у меншинских медийох хтору достал Иштван Божо, а лауреати рочней награди Сладяна Ґлушчевич и Рух „Потримай РТВ”. То перша така награда котру додзелює єдно новинарске здруженє з активносцами у Покраїни. Инициятиву прешлого року потримала и канцелария покраїнского Омбудсмана. Б. В.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ П НА ПРЕШЛОСЦ

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фотоґрафия: K004_0096P

Фотоґрафия: K004_0099P

Фото: Дюра Винаї

Фото: „Meдия центер Войводини”

■ НЄРИШЕНИ ПИТАНЯ: РУСКА ҐАЛЕРИЯ, БИБЛИОТЕКА, МУЗЕЙНА ЗБИРКА, АРХИВ...

■ НАГРАДА НДНВ ЗА

МУЛТИЛИНҐВАЛНЕ НОВИНАРСТВО

АНЇ „Ґ” ОД ҐАЛЕРИЇ, АНЇ „М” ОД МОНОҐРАФИЇ Пише: Силвестер Д. МАКАЇ, уметнїк и подобови педаґоґ

Прешло вецей як пол вика мойого друженя зоз подобову демски керамичар. У керамики вирабял миниятури, а зауметносцу. Пробованя були аматерски, голєм сом их так нїмал ше и зоз малярством. Звичайно мальовал вароши доживйовал, а гевти цо булї горши одо мнє, у тим видзелї зоз стилизованима будинками. Єден час викладал подоуметносц. Моя уметносц почала квитнуц кед сом упознал бове воспитанє у ОШ „Братство-єдинство” у Коцуре. академского скулптора Йовґена Кочиша, хтори бул теди Знам же за нїм остали рисунки и малюнки, алє ми нє познате дзе ше их чува. студент на штвартим року академиї у Заґребу. Уж теди, 1955. року, вон правел макети за будуци памят- Стеван Боднаров, наш уметнїк, скулптор з Ґосподїнцох, нїки после Другей шветовей войни. Часто ме волал най визначни по тим же його скоро цали опус змесцени на явму помагам розрабяц глїну за моделованє. Нє одмагал них местох. Вон уж по Другей шветовей войни бул у свосом ше, напроцив, после настави бежал сом до його ате- єй идеалней, най повем, златней уметнїцкей форми, бул лєу и такой зме ше лапали до роботи. Там ми вон припо- барз глєдани скулптор за виробок памятнїкох погинутим ведал о тайнох у уметносци, о вельких и визначних умет- борцом по Сербиї и Войводини. У Кули, у парку поставени памятнїк борцови, автонїкох; споминал ми Мера Боднарова. У його родштровича, Авґустинчича, Кочиш ше уж теди закладал же би Руснаци ним валалє, Ґосподїнцох, Лубарду, Шумановича, Бодзмогли моци створиц себе ґалерию, яку-таку, створена подобова колония нарова и други. Йовґен Коже би мали дзе викладац и чувац под назву – „Стретнуце у чиш бул мой перши учитель свойо уметнїцки дїла Боднарова”. аналитичного скулпторства, Йовґен Кочиш тиж бул, як а потим и аналитичного рисованя и мальованя. У роботи часто ми повторйовал: „Ри- и Боднаров, скулптор моцного и упечатлївого поцагу. Бул суй, вельо рисуй, бо рисунок то основа шицких основох и вон глєдани за виробок памятнїкох после Другей шветовей войни, гоч, ещи теди нє дипломовал на академиї. Здоу подобовей уметносци”. Кочиш ше уж теди закладал же би Руснаци змогли моци гадуєм ше кед робел памятнїк за Деспотово и памятнїк за створиц себе ґалерию, яку-таку, же би мали дзе викладац Руски Керестур. И так ше шоровалї памятнїки по Войвои чувац свойо уметнїцки дїла. Вироятно вон почувство- дини и Сербиї. Од 1961. року, та по свою шмерц, бул дивал таку потребу, бо було обачлїве же Стредня уметнїцка ректор Уметнїцкей ґалериї у Културно-пропаґандним ценшкола почала продуковац уметнїкох. Так ше зявела Геле- тре у Зомборе. Там у шлєбодним чаше вирабял бисти вина Сивч, Юлиян Коле сар, Владимир Коле сар и други. значних людзох. Так портретовани маляр Милан КоньоПознєйше Гелена Сивч закончела академию и по стала вич, Лаза Костич... У зомборских паркох його скулптури. академска малярка. Пе стовала нашо, руски мотиви, зви- Нажаль, за нїм осталї велї скулпторски дїла хтори препачайно валалски хтори єй булї блїзки. Технїки яки ю при- даю, бо су одляти лєм у ґипсу. Гоч бул вельки поборнїк за цаговали булї олєй на платну, акварел, а занїмала ше и з ґалерию руских уметнїкох, нажаль нє дочекал ю анї вон, таписерию. Робела и як подобови педаґоґ, викладала по- анї його дїла. Кельо ми познате, нє ма моноґрафию. Най ми будзе допущене написац даскельо слова о мнє. добове воспитанє. Дзе ше маю становиц тоти єй експонати? Уж кед нє ма- Док сом робел у школи, ми, наставнїки подобовей кулме ґалерию, голєм кед би могла видац свою моноґрафию. тури, мали по плану и програми обрабяц з дзецми нє Малї зме Руснака дипломованого архитекту и профе сора лєм подобову уметносц, гоч вона була примарна, алє и на ВПШ у Н. Садзе. Бул то архитекта Павле Жилник, по други уметно сци були голєм споминани. Ниа, на яки походзеню зоз Коцура. Вон медзи другима проєктовал и спо соб: За литературу рисованє илустрациї, за писньочслїдуюци обєкти: Студио „М” у Н. Садзе, Церкву у ки, за приповедки, за театер – виривок зоз патреного теҐосподїнцох, ОШ „Братство-єдинство” у Коцуре. У при- атралного фалата итд. Тото би мало смисла кед би нашо ватним живоце занїмал ше зоз рисованьом кроки рисун- доми култури предлужели през секциї таке пе стовац . кох. Тиж любел робиц и акварели и то успишно предїли Маме дзепоєдни дружтва дзе ше тото пе стує прейґ риприроди и подобне. Нажаль, його твори нєт хто чувац, та жних роботньох, алє маме и таки дзе ше окрем шпиваних я превжал. Кельо ми познате, думам же анї вон нє ма кох и танцох, нїч друге нє роби. На концу най повем, же би сом и особнє любел кед бизме моноґрафию. Юлиян Колесар закончел Стредню школу за применєну мали свою ґалерию. А, тиж так, бим любел мац и свою уметносц у Н. Садзе, ґрафични напрям. Бул добри рисо- моноґрафию. Свою моноґрафию сом порихтал кед сом навач, маляр и ґрафичар, путовал по Европи, бул у Бриселу, полнєл 70 роки живота и 50 роки уметнїцкей творчосци, Паризу, а 1968. року становел ше у Филаделфиї и, на кон- алє, нажаль, нє знам чи ю дочекам. Та уж кед нєт моноґцу, у Ню Йорку. Бул прави боем. Даскельо його малюнки рафия, голєм най бизме малї ґалерию, бо ґалерия то гевто, чува ше у одлоги у Дюрдьове, алє и по приватних оби- цо за кнїжки библиотека. ARS LONGA, VITA BREVIS■ сцох. Думам же анї вон нє мал свою моноґрафию. Владимир Коле сар закончел Стредню уметнїцку школу, Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово” а потим академию, та по сле студийох до стал званє ака2 РУСКЕ СЛОВО

3. ФЕБРУАР 2017.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. НДНВ додзелєло награди 7. Рочнїца Рациї у Южней Бачкей

■ Нашо места 8–9. Проблеми зоз огриву тей жими 10. Рочна скупштина КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове

■ Економия 12. Войводина и Сербия представени на Сайме у Братислави

■ Култура и просвита 14–15. O формованю руского архиву 16–21. Школска слава Святи Сава

■ Литературне слово 17–20. Тема: Конци и краї

■ Людзе, роки, живот 22–23. Наш госц – Мирон Сивч Винцриль 24–25. Стретнуце зоз Якимом и Леону Ґалусковима зоз Керестура

■ Духовни живот 27. Зоз парохиялних матрикулох

■ Информатор

28–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33. Скупштина Спортского дружтва „Русин” 34–35. Скупштина Здруженя керестурских рибарох На насловним боку – Писаца машинка Автор фотоґрафиї – Дюра Винаї

НАГРА ДА Кажда награда у професиї ма, углавним, стимулативну функцию. То нє плаца за роботу, алє є припознанє за труд и закладанє. Награда є, єдино теди, кед ма леґитимносц и конзистентносц, цо значи потримовку цильней заєднїци и кед ма традицию додзельованя. Рускоязичне новинарство ше нє може похвалїц же ма стаємну новинарску награду, а ад хок награди нє вше маю потримовку ширшей фаховей заєднїци. Подобна ситуация и зоз вецейязичнима наградами на покраїнским уровню у Войводини. Кед нє барз ясне же прецо дахто и праве тераз достал награду, вец вона траци главне – порученє же ше будуци труд и шмелосц виплаца праве през дошлїдносц у професиї. Чесц винїмком и медийним хижом котри ше намагаю возпоставиц свойо награди, дзе були наградзени и велї новинаре, або интелектуалци з рускей заєднїци, як Рамач, Канюх, Кишюгас... И еснафски новинарски здруженя додзелюю награди, алє анї єдно у новшим чаше нє додзельовало на язикох националних заєднїцох. То була и слика того як ше третировало вецейязичне новинарство, котре ше часто пежоративно наволує „меншинске”, гоч у Покраїни иснує барз вельки домашнї и странски анґажман за провадзенє и потримовку информованя на язикох националних заєднїцох. Значи, новинаре котри писали по руски, мадярски, словацки, румунски мали обовязку притримовац ше шицких страндардох, алє нє мали право на награду, як цо то було у случаю новинарох котри писали по сербски (або на БГСЧ). И цалком, вец, могло розумиц каждого „меншинского новинара”, прецо би окрем плаци дацо вецей ентузиязму укладал до професиї, кед за тото нє ма припознанє нє лєм од своєй заєднїци, алє анї од новинарох у Покраїни. Прецо же би ше новинар зоз малочисленей заєднїци у замервених родзинских, сушедских, людских одношеньох и под прициском националней, локалней и покраїнскей политики викладал гоч яким ризиком и звадзовал зоз околїском? Тото и приведло до пасивносци у вецейязичним новинарстве и його слабей интеракциї зоз новинарску заєднїцу у Войводини. Обачуюци шицки тоти проблеми у вецейязичних медийох, ище на виберанкох за Национални совити 2014. року, редакторе новинох на руским и словацким язику, „Руске слово” и „Глас люду” вєдно зоз Нєзависним дружтвом новинарох Войводини порушали инициятиву же би награду могли доставац и тоти новинаре котри пишу на язикох других заєднїцох у Войводини. Того року награда додзелєна. Остава виволанє же чи ше ю, и кому, додзелї идуцих рокох. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

3. ФЕБРУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК НЄЗАВИСНЕ ДРУЖТВО НОВИНАРОХ ВОЙВОДИНИ

МЕДИЙНИ СТАНДАРДИ ИСТИ НА ШИЦКИХ ЯЗИКОХ

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

„Медия центер Войводини”

Нєзависне дружтво новинарох Войводини (НДНВ), як нєпрофитна орґанизация, формоване у януару 1990. року. Инициятиву порушала ґрупа углядних новинарох хтори ше закладали за шлєбоду медийох, за новинарство без политичних вплївох – за професийне, квалитетне и обєктивне информованє. Тоту мисию, як и закладанє за шицки позитивни вредносци гражданского дружтва, НДНВ запроСладяна Ґлушчевич, Иштван Божо и Милица Кравич вадзує уж скоро трицец Нєзависне дружтво новинарох Войводини 27. януара означело роки. Попри началней мисиї, у рамикох тей асо27 роки роботи. З тей нагоди додзелєни традицийни новинарски цияциї новинарох шицки награди. Того року лауреат рочней награди Рух „Потримай РТВ”, члени маю нагоду хасноа першираз додзелєна награда Дружтва за новинарство вац вельо практични виу меншинских медийох хтору достал Иштван Божо годно сци – безплатну правну помоц, едукацию и потримовку у виглєдовацких проєктох, як и числени язичного подруча – мадярского. Його перша колумна, материялни олєгчаня. Кед є основане, мало 270 членох, як пише у обгрунтованю, обявена на Фейсбук боку а нєшка ма вецей як 500. У рамикох НДНВ роби и Вой- „Войводянски бордель”, а одношел ше на случованя у водянски виглєдовацко-аналитични центер (VOICE), а Народним театре у Суботици. Його оштра и арґументойого Медия центер явни простор дзе ше можу озвец и вана критика, дзе меновал одвичательних за махинациї, у тим случаю була вдеренє просто до центру. Иштван шицки тоти цо им конвенцийни медиї нєдоступни. Награди за 2016. рок достали Рух „Потримай РТВ”, Божо зоз своїма гумористично-сатиричнима замерковановинарка Сладяна Ґлушчевич, у катеґориї виглєдовац- нями дава правдиву дияґнозу о обставинох у мадярскей кого новинарства и, по перши раз, новинар меншинскей заєднїци у Войводини, як праве ошвиженє у новинарскей професиї при войводянских Мадярох. Нєшка пише заєднїци, мадярскей, Иштван Божо. Як стої у обгрунтованю, Рух „Потримай РТВ” у пре- на Фейсбуку „Алтернативна явносц” вєдно зоз колеґашлим року означел медийну сцену, нє лєм у Войводини, ми Ласлом Ванґером, Жолтом Дюлаийом и Петером алє и у Сербиї. Настал як бунт процив политичних зме- Ватащином. Свойо тексти подписує зоз псеудонимом нох редакторох и новинарох у покраїнским явним сер- Stephan Bozhen. – Текст о театре у Суботици сом обявел 2014. року, вису хтори шлїдзели после лоньских виберанкох. Рух по швидко сом зоз пайташми направел ФБ бок, бо обяєдинствени по тим же є уникатни приклад протеста нове ни текст мал вельки одгук у явносци. Од теди по нєвинарох хтори нє приставаню на потупйованє основних стандардох новинарскей професиї, браня явни сервис од шка поряднє пишем и обявюєм, а у тей роботи зме пеполитичних манипулацийох, як и право гражданох на церо анґажовани. Барз ми значи тота награда, насамобєктивне и нєпристрасне информованє. Попри масов- предз же виповедзени критики одобрує и векшинска, ней потримовки гражданох, велї учашнїки протеста сербска, заєднїца. З другого боку, тота награда потверд„Потримай РТВ” остали без роботи, лєбо су деґрадова- зує слику о нашим новинарстве и дава мотиви же бизме ни, алє Рух и далєй дїлує. Награду НДНВ у мено Руху робели ище вецей – гварел Иштван Божо. Предсидатель НДНВ, Недим Сейдинович наглашел „Потримай РТВ” прияла Милица Кравич. же на тих просторох спознаванє обставинох при других заєднїцох сущносц хтору муша провадзиц и новинаре. ДИЯҐНОЗА НЄ КАЖДОМУ ПО ДЗЕКИ – Указац на значни зявеня у дружтве, примарне за ноПершираз Иштван Божо лауреат Рочней награди винарох. Без огляду чи слово о векшинскей, чи о менНДНВ як припаднїк новинарского еснафу зоз другого шинскей заєднїци. Вшелїяк треба водзиц рахунка же би

4 РУСКЕ СЛОВО

3. ФЕБРУАР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК то нє ишло у напряме сеґреґациї. Кед слово о Иштванови Божови, хтори достал нашу рочну награду, оможлївел нам же би и шицки други були упознати зоз актуелнима обставинами у мадярскей националней заєднїци у Войводини. Вон на єден гумористични, алє и оштри способ, шицким нам приблїжел, лєбо лєпше поведзено, виоштрел слику о обставинох у суботицким театре, хтора применлїва и у цалей заєднїци войводянских Мадярох. Вшелїяк же, през информациї и други публиковани прилоги будземе провадзиц обставини у шицких други меншинох, вредновац их и наградзовац – гварел предсидатель НДНВ Недим Сейдинович. Ище прешлого року, НДНВ вєдно зоз тижньовима новинами на руским и словацким язику, „Руске слово” и „Глас люду”, порушал инициятиву же би награду могли до ставац нє лєм тоти новинаре котри пишу по сербски, алє и тоти цо робя на язикох других заєднїцох Войводини. Инициятиву прешлого року потримала и канцелария покраїнского Омбудсмана. – Новинаре котри у мултиязичней Войводини пишу на других язикох потераз нє доставали награду од новинарских здруженьох за свойо професийни закладаня. Мали зме обовязку притримовац ше шицких законох и новинарских кодексох як и сербскоязични новинаре, а нє мали зме право на награду – потолковал одвичательни редактор „Руского слова” Борис Варґа цо бул мотив же би меншински медиї участвовали у такей инициятиви. ПОМОЦ ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОМ У рамикох НДНВ иснує Войводянски виглєдовацкоаналитични центер (VOICE), хтори тиж додзелює рочни награди. По оцени Центра, Сладяна Ґлушчевич ше абсолутно видвоює од других колеґох хтори провадза

ЛАУРЕАТИ

Новинарски награди НДНВ додзелює од 2010. року. Лїстина потерашнїх лауреатох за пиху – першу награду достали Бранка Драґович Савич и Жужана Серенчеш; у 2011. року наградзени Мирко Дьордєвич, у 2012. року Наташа Крстин и Норберт Шинкович; 2013. року наградзени радийски водителє и мултимедиялни уметнїки Дашко Милинович и Младен Урдаревич, як и Миодраґ Совиль, хтори теди бул новинар Радия 021, а тераз ТВ Н1. Истого року наградзени и новинар Иґор Михалєвич, а лауреат у 2014. року бул Александар Релїч, новинар Радио телевизиї Войводини. Рок познєйше припознанє достал Теофил Панчич.

проблеми у польопривреди. Єй тексти, як пише у обгрунтованю, спозорюю на обєктивни проблеми у аґраре, а тиж так и на манипулациї компетентних, цо нє части приклад одвичательного и професийного новинарства, у тей значней обласци за Войводину. Вона уж роками пояшнює проблеми польопривреднїкох, указує на погришни поцаги и спозорює на пошлїдки. Ґу тому вона ше нє обава од рижних процискох и гроженьох хторим часто була виложена пре свойо становиска. Таки приступ профе сиї, насампредз шмели, опредзелєл Центер же би награду додзелєл Сладяни Ґлушчевич.■ 3. ФЕБРУАР 2017.

STANOVISKA

Пише: Лариса ОНОДИ новинарка

ШИЦКИ НИЯНСИ ШИВЕЙ Держава тот рок преглашела за Рок борби процив шивей економиї, та орґанизує наградне бависко за гражданох – посила ше фискални рахунки, а награди за тих котри буду мац щесца – квартель, автомобили, путованя, технїчна роба. За участвованє у наградним бависку треба назберац найменєй 10 фискални рахунки котри видати од 1. януара по 31. марец и послац у окремних ковертох, котри гражданє годни задармо достац у пошти. Кед ше то шицко спакує и пошлє, чека ше вицагованє наградох. Даскельо роки пред тим, гражданом була понукнута опция же би наволали окремне число телефона и приявели тарґовцох котри нє даваю фискални рахунок. Випатра же тото нє було досц успишне у борби процив шивей економиї, та тераз держава орґанизує бависко зоз наградами, же би, як потолковане, „гражданє почувствовали же ше пенєж зоз плаценей порциї враца – гражданом.” Тото цо би требало буц цалком узвичаєне – же гражданє за дату услугу або купену робу до станю рахунок, у нас и далєй випатра – еґзотика. У шоре, рахунок углавним до ставам у вельких предавальньох и меґамаркетох, алє у приватних ординацийох – ту почина борба. Кед нє мож сцигнуц на шор у лїкара, окреме за специялистични препатрунки або даяку дияґно стику, идзе ше приватно. И кед ме дохтор крашнє попрепатра и познїма на рендґену або маґнетней резонанци, почина проблем. И „Добри дзень” у приватней ординациї кошта, до станєце и ошмих и совит, алє рахунок – чежко. Кед питам рахунок, медицинска ше стра на шалтеру ше збури, почнє преврацац з очми, мервиц койцо. Озда себе штудира – „Будз щешлїва же ци нїч нє хиби, нач ци рахунок?”. Понеже сом упарта и питам рахунок, по сле нацагованя го до станєм, алє сом дефинитивно у меншини. Борба процив шивей економиї важна за державу, прето же кажди динар менєй у єй каси значи менєй укладаня до образованя, здравства и инфраструктури, голєм ше так тото толкує. Алє кед держава уж твардо порихтана бориц ше процив нєплаценя порциї и за транспарентносц каждого динара, думам же би ше то мушело одношиц на шицких и же би винїмки нє шмело буц. У Сербиї фискални рахунок ище вше нє мож достац на пияцу, у майстра, анї у церкви. Покля шицки нє буду мац исту обовязку – давац рахунки, держава нє годна повесц же ше наисце сце вибориц зоз шиву економию и нєлеґалну тарґовину. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

ВИЧНЕ ОПОМНУЦЕ НА ЗЛО МЕДЗИ ЛЮДЗМИ

Фото: В. Вуячич

ПРЕШЛО 75 РОКИ ОД РАЦИЇ У ЮЖНЕЙ БАЧКЕЙ

Воєно – полицийна акция окупацийних мадярских власцох процив цивилного жительства на подручу Шайкашскей, Потися и Нового Саду у хторей у януару 1942. року забити вецей тисячи особи, найвекше злодїйство хторе ше под час Другей шветовей войни случело на подручу Войводини Конкретна одвичательносц, прави мотиви а анї конєчне число жертвох вецей погромох хтори запаметани под обєдинєну назву „Рация у южней Бачкей”, анї по нєшка нє утвердзени. Документовани вецей як штири тисячи цивилни жертви, медзи хторима и жени, дзеци и стари, преважно сербскей и єврейскей национално сци, алє и зоз шорох других националних заєднїцох хтори жию у про сторе медзи Тису и Дунайом, медзи нїма и Руснаци. По других жридлох, число жертвох можебуц и два раз векше. Нїби, з намиру зламац оружийне одуперанє домицилного жительства процив мадярских окупацийних власцох, войско, полиция и жандармерия розпочали акцию ткв. „пацификациї” населєньох у Шайкашскей хтора пошвидко преросла до нєселективного насилства, забиваня и руцаня под ляд цивилох. Рация почала у Чуроґу 4. януара 1942. року, предлужела ше през валали шайкашскей, а претаргнута є у Бечею, 29. януара. У медзичаше, траґични крешендо рациї случел ше у Новим Садзе медзи 21. и 23. януаром. Найбаржей пострадал Чуроґ, а найвецей людзе забити у Новим Садзе, дзе памятнїк „Фамелия” на Кею жертвох рациї здогадує на нєвиноватих. Рация була запровадзена и у Ґосподїнцох, Дюрдьове, Жаблю, Шайкашу, Мошорину, Тителю, Локу, Ґардиновцох, Вилове, Бечею, Србобрану и Темерину. У хронолоґиї Рациї историчар Александер Велїч написал же у периодзе од 9. по 19. януар 1942. року ма-

6 РУСКЕ СЛОВО

дярске войско у Дюрдьове забило 384 идентификовани жертви, Серби, Євреє, Руснаци. Нємец Франя Епарт и його супруга Феброния, Рускиня и учителька, були перши жертви понеже ше спроцивели насилству над валалчанами. Теди млади, осемнацрочни Дюрдьовчан Дюра Чакан под час Рациї жил на салашу у Ковильским хотаре коло Дюрдьова. Гвари же до тей часци мадярски жандаре нє приходзели, та салащанох з коло петнац салашох нїхто нє рушал. Людзе верели же окупаторе нє буду рушац вредних, шорових и мирних валачанох. – Нє водзел я политику нїґда, алє як млади чули зме цо ше бешедує. А людзе медзисобно бешедовали, алє ше и мерковали. Тримали ше баржей з тима цо до нїх маю довирия. Мушело ше мерковац цо ше бешедує, бо шицки котри мали дацо процив окупатора положени на лїстини подозривих, хтори у рациї ликвидовани. Медзитим, було и таке же на дакого нєправдиво набедзели же є процив власци, алє окупаторе нєдзбали за тото и тримали ше списку. Найчежше ми було же забивали дзеци, то наисце нє шмело робиц, бо вони нїяк нє могли буц виновати нї за цо – здогадує ше Дюра Чакан на тоти страшни часи. Спомин-плоча на Рацию 1942. у Дюрдьове находзи ше на будинку валалскей основней школи. Памятнїки ширцом Шайкашскей шведоча о траґедиї. ■ С. С. / И. С. 3. ФЕБРУАР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК НАЦИОНАЛНИ СОВИТ РУСНАЦОХ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

РУСКЕ ОДДЗЕЛЄНЄ ШИЦКИМ НА ХАСЕН Представителє Националного совиту Руснацох, Подручней канцелариї у Дюрдьове и дюрдьовского КУД „Тарас Швеченко” прешлого тижня нащивели два значни институциї за пестованє култури, очуванє скарбу и образованє на руским язику у Општини Жабель Делеґация Националного совиту Руснацох у хторей були предсидатель Славко Рац, предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, член Совиту и координатор його Подручней канцелариї у Дюрдьове Мирон Сабадош и предсидатель Управного одбору КУД „Тарас Швеченко” Микола Кухар 25. януара нащивела Општину Жабель, дзе ше стретли з предсидательом Општини Чедомиром Божичом и членом Општинскей ради задлуженим за образованє Лазаром Чонкичом. ПОТРИМОВКА ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ У Општини бешедоване о дальшим сполньованю законскей обовязки о финансованю роботи националних меншинох чийо язики службени у локалней самоупраЗоз стретнуца у дюрдьовскей Основней школи „Йован ви, односно Подручней канцелариї Националного соЙованович Змай” виту у Дюрдьове, як и о Понеже спатрени терашнї финансованю роботи НЄВИГОДНИ ТРЕНДИ обставини и проблеми, преддюрдьовского Дружтва у тим року. У Предшколскей установи „Дюрдєвак” у дюрдьов- ложени вецей мири як промо– Порадзене же робота ским мишаним оддзелєню у котрим дзеци уча беше- вовац позитивни вредносци Подручней канцелариї довац по руски єст седем оводарцох, народзених школованя на мацеринским Националного совиту у 2010. року, котри ше пририхтую за упис до першей язику, цо у конкретним случаю Дюрдьове будзе финан- класи у школским 2017/2018. року. Медзи нїма ше источашнє значи и роботу у сийно потримана на лєм два фамилиї, затераз опредзелєли уписац свойо менших оддзелєньох. Заключене же пошвидко треба отриоснови одреднїцох Зако- дзеци до руского оддзелєня. мац сход з родичами котри у на о Националних совитим року маю уписац дзеци до тох, а финасованє КУД „Тарас Шевченко” будзе по проєктох з хторима будзе першей класи основней школи, дзе представителє Наапликовац за средства до Општини Жабель. Бешедова- ционалного совиту Руснацох, КУД „Тарас Швеченко” и не и о почежкосцох коло формованя руского оддзелєня Школи родичом дзецох у дюрдьовским Оддзелєню у дюрдьовскей Оосновней школи, а член Општинскей Предшколскей установи „Дюрдєвак” потолкую шицки ради за образованє Лазар Чонкичом нам обецал же о можлївосци и одредзени вигодносци хтори ше понука за тим будзе бешедовац зоз компетентима у тей школи – школованє на руским язику, як и у менших оддзелєньох, гварел предсидатель Националного совиту Руснацох у хторих ше учительки максимално можу пошвециц каСлавко Рац. Предсидатель Општини Чедомир Божич ждому дзецку. Окреме визначене же до тих активносцох гварел же Општина вше добре сотрудзовала з Нацио- буду уключени и родичи дзецох хтори уж ходза до руналним совитом Руснацох, и воно и убудуце будзе на ского оддзелєня, же би з першей руки представели шицки аспекти такого школованя. високим уровню. – Нєшкайши контакти задумани так же отворя кед тре– Очуванє националного идентитета националних заєднїцох и пестованє їх културного скарбу тирваци прио- ба нови и розробя питаня котри уж исную. Општина поритети локалней самоуправи у Жаблю – визначел Бо- тримує шицки нашо орґанизациї, нє лєм материялно, алє и зоз своїм виступом, а циль нє лєм нас Руснацох, алє и жич. Општини и Школи же би у нєй було цо вецей оддзелєня, и же би заняти нє страцели роботу або фонд годзинох. То УВАГА КАЖДОМУ ДЗЕЦКУ источашнє доприноши и отримованю рускосци у нашим После схадзки у Општини, делеґация Националного валалє, за цо ше заклада Национални совит, та ше наздасовиту нащивела Основну школу „Йован Йованович вам же ше и того року оформи руске оддзелєнє на хасен Змай” у Дюрдьове, дзе з директорку Вукицу Петрович шицких у тим штредку, та и ширше – гварел координатор бешедоване о почежкосцох у формованю руского оддзе- Подручней канцелариї Националного совиту у Дюрдьове Мирон Сабадош.■ Сандра Саламун лєня у дюрдьовскей школи. 3. ФЕБРУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПРОБЛЕМИ ЗОЗ ОГРИВУ ТЕЙ ЖИМИ

МОЦНА ЖИМА ТРОШИ РЕЗЕРВИ Пишу: Владимир ДЇТКО Дюра ВИНАЇ

После нового 2017. року Сербия яґод кед би ше претворела до змарзовача, температура и воднє и вноци нє преходзела до плусу, а пошлїдок тому то нєпреривне топенє и вельо векше трошенє огриви, як през єдну „обичну” жиму, яка була уж даскельо роки назадок

онеже ше моцна жима предлужела на три тижнї, а метеоролоґове предвидзую же ище потрима, обисца котри ше зогриваю на древо, брикети, пелети... тих дньох троша резерви, а у древарньох ознова актуалне предаванє древох як на початку жими. Пре глїбоки шнїг у лєсох, нє мож рубац древа, та робота станула. Тиж так, евидентоване вельо векше трошенє струї и ґазу, як єдних од частих енерґентох на котри ше зогриваю обисца у наших крайох. На рахунки за струю уж сцигли рекламациї пре погришне одчитованє, а мож обчековац и векши рахунки за ґаз. НАПРЕДОК РОЗПРЕДАТА ОГРИВА

У новосдадскей древари „Пеле” на Сентандрейскей драги, нам гварели же палети зоз щипанїцами котри видзиме, предани, лєм их власнїки нє однєсли. – Затераз древа нє предаваме. Нє лєм тоти палети цо видзице, алє и єден цали шлепер напредок предани. Обецали нам же до Нового Саду сцигню о два-три днї, алє анї то нє сиґурне. Прето шицко нєпознате. А цена єдней палети, у котрей єст два кубики древа, кошта 13 000 динари – гвари Бранислава Дюранович, шефица у древарнї „Пеле”. Док зме були у древарнї людзе приходзели ше питац кеди мож обчековац нови випорученя древа, понеже

8 РУСКЕ СЛОВО

шицки раховали на єдну про секову жиму, а тота вельо жимнєйша, та випражнєла ре зерви. ПРОБЛЕМ ДОЙСЦ ДО ОГРИВИ Гоч у Войводини найвекши поверхно сци под лєсами праве у шидскей општини, остатнїх дньох жителє шидскей општини, хтори пре моцну жиму потрошели огриву, чежко можу дойсц до древа прето же го нєт дзе купиц. Прето ше велї розпитую кеди буд зе древа древа на предай, свидоми же и цени буду вельо векши як цо були на початку жими. Вєшенї кубни метер щипанїцох штреднього квалитета могло купиц за 4 200 динари. Тераз тота цена буд зе звекшана за 1 000, або и 2 000 динари, цо лоґичне, маюци у огляд зе тарґовищни условия, одно сно одношенє понуканя и поглєдованя. У розгварки зоз собешеднїками, хтори нє жадаю же би ше споминало їх мено, дознаваме же ше векшина нє наздавала же жима буд зе нательо така моцна, окреме нє у януару же буду таки нїзки температури, и вноци и през дзень, та порихтали огриву як за даяки про секови рок. Но, наздаваю ше же жима попущи и же вец годно докупиц древо хторе хиби, и же зоз лєсох ознова буд зе щипанїци, а тераз, уж анї нє важне по хторей цени – найважнєйше же их буд зе. 3.ФЕБРУАР 2017.

НАШО МЕСТА Подобна ситуация и хто сце купиц углє, бо того енерґента нєт и треба го чекац на випорученє. БРИКЕТИ ШЕ ТАКОЙ ПОПРЕДА Подобно и кед у питаню понукнуце у остатнїх рокох вше глєданших брикетох хтори накеди сцигню до предавальнї такой ше их, по словох тарґовцох, попреда и вец ше чека нове випорученє. Гоч брикети нє таки тунї, дзешецкилове пакованє кошта

250 динари, кед людзе нє маю вибор, тарґовци визначую же ше нє пита за цену. Тот енерґент практични за хаснованє, пакованя вигодни за преношенє, кед треба, мож аж и на бициґли. Покля енерґенти нє сцигню, єст случаї же ше людзе знаходза, та зрубую даяке старе стебло у дворе, або у загради, же би, голєм дочасово, по служело за огриву. – Роками за зогриванє хаснуєм пиловину, и то ше указало як барз добре ришенє. Пиловина нє драга, фишек ше порихта под шопу и кладзе до пилєварнї так же то и чисти енерґент. Уж зяри купуєм пиловину за шлїдуюцу жиму и то вше так же би дацо остало и нє потрошело ше цале количе ство. Звичайно хаснуєм през дзень два фишеки, а кед температури спадню и на минус 20, вец треба и три фишеки. Алє зме ше добре зограли, и нє старам ше кельо жима будзе тирвац – гвари Никола Стоєцки зоз Шиду, и додава же тей жими, як и прешлих, нє ма бриґи кед слово о зогриваню. ВЕКШИ РАХУНКИ ЗА ҐАЗ И СТРУЮ

ПЕЙЦ ЖЕРТВИ ТЕЙ ЖИМИ Барз жимни днї тей жими однєсли пейц жертви. Перше, на югу Сербиї, у єдним валачику у општини Ґаджин Хан, страдали оцец и син. Потим, тиж так, у єдним валалчику у општини Вранє, пренайдзени змарзнути чловек, котрого виратовала медицинска екипа, алє после пар дньох умар од пошлїдкох змарзованя. У општини Медведя, страдали ище два особи. Интересантне же шицки особи були у далєй населєних местох, жили сами и були хорйовити.

3. ФЕБРУАР 2017.

Гоч рахунки за струю за децембер 2016. року, насампредз пре одчитованє, виволали вельки нєзадовольства, мож предпо ставиц же анї за януар нє буду мали, насампредз пре векше трошенє. Тиж так, и трошительох ґазу нє чека нїч лєпше. Вони ше лєм боя од рахункох котри будзе требац виплациц. Даєдни франтую, та гваря же почню топиц мебель, пато си, паркети... рубац конари по улїци. Гоч у франти – алє, нє дай боже.■

СКУПШТИНА КОНЇЦКОГО КЛУБУ „РУСИН”

МЛАДИ ВШЕ БАРЖЕЙ ЛЮБЯ КОНЇ

На порядней рочней Скупштини Конїцкого клубу „Русин” з Руского Керестура, хтора отримана прешлого пиятку у Ловарским доме, похвалєна орґанизация прешлорочних обегованьох коньох у рамикох Дньох керестурскей паприґи, а тогорочни буду 20. авґуста, тиж под час спомнутей манифестациї. Звит о лоньских обегованьох винєсол предсидатель Клубу Желько Папуґа, наглашуюци же було и надосц учашнїкох, а кажди рок єст вше вецей публики, цо доприноши и позитивному финансийному билансу Клубу. Предсидатель Папуґа подзековал шицким котри на даяки способ помогли у орґанизованю конїцких обегованьох – орґанизатором Манифе стациї „Днї паприґи”, Совиту Месней заєднїци, другим месним здруженьом, численим спонзором и приятельом з других конїцких клубох, и судийом. На Скупштини констатоване и же ше членство у КК звекшує з младшима членами, котри приходза и з Коцура и Крущичу, а єст и нових заинтере сованих. Конїцки клуб тераз ма 40 членох, а попри нїх, на Скупштини були и коло 30 госци. М. А.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА РОЧНА СКУПШТИНА КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” У ДЮРДЬОВЕ

ВЕЛЬО ВИТВОРЕНЕ, А ВЕЛЬО И ЗАПЛАНОВАНЕ

купштину водзел єй предсидатель Мирослав Чакан, котри винєсол же у прешлим року у Дружтве активно робели шицки його секциї – рецитаторска, дзецинска драмска, три фолклорни и музична (у нєй соло-шпиваче, оркестри и шпивацки ґрупи). У 2016. року мали 34 наступи и 17 у орґанизациї КУД, дзе орґанизовали концерти и театрални представи, а були домашнї 10 Дружтвом и Здруженьом. Як значнєйши проєкти у предходним року на Скупштини визначени 14. Фестивал жридлового шпиваня „Най ше нє забудзе”, преслава 110-рочнїци народзеня Яшу Бакова и 25-рочнїци Спортских бавискох з його меном. ПОСТАВЕНИ НОВИ ТАНЦИ Визначене же виводзацка фолклорна ґрупа традицийно госцовала у иножемстве, у Польскей на 19. Медзинародним фолклорним фестивалу народносцох и етнїчних меншинох „Швет под Кичеру”. У тим року планую госцованє у Словацкей або Польскей, о чим ше пошвидко будзе знац. У прешлим року поставени вецей нови танци, а уж у фебруаре заплановане же би ше поставело ище. Младши и старши члени дюрдьовского Дружтва участвовали и на других програмох Руснацох у Войводини, централней преслави Националного швета, на смотрох, та на Дньох рускей култури у Етноґрафским музею у Беоґрадзе и у емисиї „Жикова шареница” на Радио-телевизиї Сербиї дзе предствели Руске народне облєчиво и музику. После Крачунского концерту и означованя Националного швета Руснацох, тогорочни активносци буду предлужени з Балом широких сукньох (4. фебруара), а 11. марца будзе концерт з нагоди Дня женох. План активносцох у Дружтве иснує по конєц рока, а медзи нїма и активносци котри орґанизує младеж котри у прешлим року орґанизовали свой перши Бал младих. Драмска дзецинска и того року премиєрно виведзе нову представу, а Фестивал жридлового шпиваня заплановани за 20. авґуста, гварене на

10 РУСКЕ СЛОВО

У Дюрдьове оримана порядна рочна Скупштина КУД „Тарас Шевченко”, внєдзелю, 29. януара, на хторей прилапени звит о роботи и финансийни звит за прешли рок, звит Надпатраюцого одбору, як и план роботи КУД за тот рок

Скупштини. КУД у 2016. року за рижни активносци розполагал з коло милион 200 000 динари, у чим, як найвекше укладанє, коло трецина видвоєна за превоз аматерох на наступи. ТРЕБА УЛОЖИЦ ДО ИНВЕНТАРУ Того року ше обчекує звекшанє прилїву средствох за 200 000 динари. Похвалєна педантна робота касира Славомира Молнара. Скупштина поинформована же ше средства унапрямело за роботу и функционованє секцийох, алє же ше у тим року будзе мушиц вецей уложиц до инветару, обилїц просториї, пооправяц карсцелї котри ше хаснує за проби секцийох и друге. Дружтво у прешлим року вимирело шицки свойо длуства, а замерковане же ше у одношеню на шицки порядни трошки у прешлих рокох обачлїво звекшує за планованє Аґенциї котра водзи кнїжки, гоч услуга вельо туньша як цо плаца други нашо Дружтва, гварел предсидатель Управного одбору Микола Кухар. Вон тиж гварел же у 2016. року найвекшу финансийну потримовку Дружтво мало од Општини Жабель, потим Националного совиту Руснацох, Заводу за културу войводянских Руснацох и ресорних секретариятох АП Войводини. Роботу Дружтва помагали и Месна заєднїца Дюрдьов, дюрдьовска ОШ, алє и гра-

жданє, медзи котрима видвоєни Моника Брукнер и Маринко Дудаш. У мено Надпатраюцого одбору Яким Чапко похвалєл функционованє Дружтва и шицких котри ше за таке закладаю. Скупштина поинформована же означованє Националного швета нащивело красне число гражданох шицких националносцох котри жию у валалє, и у других местох општини. У дискусиї, як остатнєй точки дньового шора бешедоване о тим же ше Календар збуваньох у наших Дружтвох Националного совиту Руснацох муши баржей почитовац, бо ше премесца значни збуваня, як цо Драмски мемориял, котри того року вельо скорей заказани як цо плановане, може ощербиц наступ секцийох. Дружтво у прешлим року прияло два ансамбли з иножемства котри наступали у їх просторийох, а як проблем на Скупштини гварене же им ше нє витворело же би вони госцовали у ище даєдним нашим Дружтве, у другим месце, бо их нє могло прияц. – Задовольни сом зоз тим цо зме ше посцигли у прешлим року, шицки секциї добре робя и поряднє наступаю. Робота у Дружтве добре функционує, о тим рахунку водзи Управни одбор, котри у прешлим року отримал 49 схадзки, гварел предсидатель Управного одбору Микола Кухар.■ С. Саламун 3. ФЕБРУАР 2017.

НАШО МЕСТА ШИД

СЦИГОЛ КАМИОН ЗА ПРЕВОЗ ОДРУТНИХ ВОДОХ Дзекуюци програми Америцкей аґенциї за медзинародни розвой (USAID) и програми Зєдинєних нацийох за розвой (UNDP), пондзелок, Явно комуналне подприємство „Водовод“ зоз Шиду достало камион за превоз одрутних водох. Превозка шветочно придата у ЯКП „Стандард”, хторе з истей програми достало 10 контейнери за одпад. Як наглашене, помоц дата пре змоцньованє капацитетох локалних самоуправох у хторих змесцени миґранти. На донациї подзековал предсидатель Општини Предраґ Вукович, котри присуствовал на придаваню донациї. Вл. Дї.

ВЕЧАР РУСНАЦОХ ГОРОДУ ВУКОВАР

ДОБРЕ РОЗПОЛОЖЕНЄ И БОГАТА ПРОГРАМА Прешлей соботи КУД „Осиф Костелник” зоз Вуковару орґанизовало традицийни Вечар Руснацох городу Вуковар, односно 51. традицийни Вуковарски бал. На балу у „Святочней сали” на Саймишту, попри добрей музики за котру бул задлужени оркестер зоз Руского Керестура, богатей томболи, рижних нєсподзиваньох и доброго розположеня, госци могли видзиц и богату културно-уметнїцку програму. Бал у Вуковаре єден зоз найстарших наших руских балох. З. К.

НОЦ МУЗЕЙОХ У ПЕТРОВЦОХ

ПРЕДСТАВЕНИ МУЗИЧАР ЯНКО ЧОРДАШ У рамикох широкей културней акциї – Ноц музейох, у Петровцох прешлого пиятку отримана интересантна програма, хтору у орґанизовали Союз Русинох Републики Горватскей, КУД „Йоаким Гарди” з Петровцох и Рада рускей националней меншини Општини Боґдановци.

Програма у етно хижи у Петровцох

3. ФЕБРУАР 2017.

Тема Ноци музейох у Петровцох, отриманей у етно хижи, була музика, и з тей нагоди представени музичар Янко Чордаш з Петровцох и члени Шпивацкей ґрупи спомнутого КУД. Манифестация отримана у знаку 40рочнїци шмерци др Федора Лабоша, 90-рочнїци народзеня учительки и роботнїци у култури Вири Гудаковей и 240-рочнїци снованя Крижевского владичества. Програму отворела предсидателька Союз Русинох Горватскей Дубравка Рашлянин, о творчосци др Федора Лабоша, котри написал першу историю Руснацох, бешедовал Томислав Рац, роботу и творчосц Вири Гудаковей представел предсидатель Ради рускей националней меншини Општини Боґдановци Владимир Дудаш, а о 240рочнїци Крижевского владичества бешедовал петровски парох о. Владимир Седлак. Програму провадзели числени нащивителє, котри потим и зашпивали и потанцовали, а могли коштовац и руски традицийни єдла, пуканки, чай и варене вино. Порихтал М. З.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ВОЙВОДИНА И СЕРБИЯ ПРЕДСТАВЕНИ НА САЙМЕ У БРАТИСЛАВИ

РЕКРЕАТИВНИ И АКТИВНИ ТУРИЗЕМ Делеґация Покраїнского секретарияту за привреду и орґанизация Войводини представя туристичне понуктуризем, на чолє з ресорним секретаром Иваном Дьо- нуце Войводини през туристични орґанизациї локалковичом, у хторей бул и його помоцнїк за туризем и ре- них самоуправох и дзепоєдних кластерох, а окрем войводянских, на Сайме ше ґионално-привредне сопредставяю и туристичтруднїцтво Серґей Тани орґанизациї Сербиї, маш, присуствовала на Городу Беоґрад и Городу Медзинародним сайме Ниш. туризму „ИТФ СловакиПод час Сайму Иван атур“ у Братислави, дзе Дьокович ше стретнул з представене и туристичпредсидательом Прешовне понукнуце Сербиї и ского самоуправного Войводини. краю и народним послаСаям туризма у Братинїком Словацкей Петеслави ма коло 500 викларом Худїком, амбасадодательох и вецей як 100 ром Републики Сербиї у 000 нащивительох. Того Братислави Шанийом року акцент на погосциДермакуом, а делеґация тельним, ловним и акСекретарияту и викладативним туризму, велнес телє зоз Сербиї були и на и фитнес програмох, и приєме у Амбасади Ререкреациї. Локални самоуправи през туристични орґанизациї публики Сербиї у БратиНа точорочним Сайме у представели богати програми у туризме слави. М. З. Братислави Туристична

У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ЛИЦИТАЦИЯ ПОЛЬОПРИВРЕДНЕЙ ЖЕМИ

НЄДОСЦ ШЕ ИНТЕРЕСУЮ ЗА ДЕРЖАВНИ ПОЛЯ Чи пре очежани стан у польопривреди, чи пре нєвигодну хвилю, чи прето же би ше уж у першим кругу лицитованя „нє залєцели”, од 1 077 гектарох державней польопривредней жеми, кельо було понукнуте, вилицитоване лєм 400 гектари. Звичайно ше тоту значну роботу окончовало у сали Културно-образовного центру, медзитим, понеже нє було гужви, лицитованє отримане у сали Скупштини општини Шид. Як нам гварел Деян Вученович, предсидатель Комисиї за лицитованє, вкупно було 148 лицитованя у 15 катастерских општинох. Нє лицитоване у катастарских општинох Сот, Люба и Илинци. За лицитованє ше приявели 30 парасти, медзитим случело ше же ше дзепоєдни на лицитованю анї нє зявели. Найвекша вилицотивана цена 72 322 динари у КО Батровци, а початна цена була 37 322 динари. Кед ше опатри оглашку хтора пред тим була розписана за лицитованє, обачиц же углавним понукнути менши поверхносци, часто и менши од єдного гектара. У Адашевцох на приклад найвекша поверхносц була 39,7 гектари по початней цени 34 000 динари. У КО Бачинци понукнути поверхносци були менши од гектара, а подобне

12 РУСКЕ СЛОВО

було и у КО Беркасово. У Батровцох тиж ше понукало мали поверхносци, найвекша 23 гектари, хтори мали найвисшу цену. Найменєй понукнутей жеми було у КО Шид, лєм єдна парцела поверхносци 2,1 гектар, по початней цени 32 307 динари. После лицитованя, шлїдза законски формалносци и подписованє контракта о закупу жеми, а закуп тирва єден рок. Кеди будзе отримани други круг лицитованя, Деян Вученович затераз нє знаал прецизовац. Вл. Дї. 3. ФЕБРУАР 2017.

ЕКОНОМИЯ ОТРИМАНА РОЧНА, ВИБЕРАНКОВА СКУПШТИНА ЗДРУЖЕНЯ ПРОДУКОВАТЕЛЬОХ

ДУШИЦА ОРОС НОВА ПРЕДСИДАТЕЛЬКА ПАПРИҐАРОХ На Рочней, виберанковей скупштини Здруженя продуковательох паприґи „Capsicum anuum”, хтора у Руским Керестуре отримана всоботу, 28. януара, за нового предсидателя на штиророчни мандат вибрана Душица Орос. На своїм стретнуцу продукователє паприґи ше оглядли и на рок за собу, а за 2017. рок поставели нови приоритети

хадзку отворел тераз уж бувши предсидатель Здруженя Владимир Варґа, котри наглашел же продукция паприґи вше розширенша у Керестуре и сушедних местох, та треба глєдац нових купцох, нови тарґовища и крчац зоз часом. Найвецей слова на Скупштини було о найзначнєйшим проєкту паприґарох – манифестациї „Днї керестурскей паприґи”. Як гварела Душица Орос, за орґанизованє манифестациї Здруженє од Покраїни влонї достало 106 200 динари, по конкурсу за здруженя 80 000 динари, од Општини Кула 200 000 динари, од Месней заєднїци Руски Керестур зоз самодоприносу 60 000 динари, а найвецей од спонзорох, понеже на тот способ влонї обезпечени 300 000 динари. На схадзки бул и предсидатеь Совиту Месней заєднїци Руски Керестур Владимир Олеяр, котри гварел же зоз пенєжу зоз месного самодоприносу хтори остал, ище того року опредзе-

лєни дотациї за здруженя, та так и за Здруженє продуковательох паприґи. Понеже ше од початку фебруара вецей нє плаци месни самодопринос, Месна заєднїца пороби шицко цо у єй моци же би помогла же би функционовало Здруженє и же би ше могло орґанизовац Менифестацию хтора з рока на рок вше масовнєйша. З членарини, хтора 1 000 динари до рока, паприґаре орґанизую путованя на сайми, на днї польох, обиходза оглядни поля и подобни едукативни збуваня. На схадзки визначене же прешли рок указал же Здруженє, окрем промоциї, вецей уваги муши пошвециц и тарґовини, гоч остава проблем же є нє правна особа, та нє може саме одкупйовац паприґу. Прето шицки члени котри заинтересовани же би ше прейґ нїх дзепоєдним компанийом предавало паприґу поволани же би ше уключели, а затераз єст два таки понукнуца.

АКТИВНА ЖЕНА НА ЧОЛЄ ЗДРУЖЕНЯ Нова предсидателька Здруженя „Capsicum anuum” Душица Орос єдна з найактивнєйших членох Здруженя, а за предсидательку ю предложел Управни одбор (УО). На Скупштини одлучене же состав УО останє исти, так же, попри предсидательки, його члени и надалєй Славко Малацко, Радован Беґович, Мирко Надь, Владислав Штранґар, Ваньо Варґа, Весна Гарди, Иґор Фейди, Михайло Чижмар, як и дотерашнї предсидатель Здруженя Владимир Варґа.

Нова предсидателька Душица Орос подзековала шицким котри помогли у финансованю и реализованю Манифестациї „Днї керестурскей паприґи” – Месней заєднїци Руски Керестур, Оштини Кула, Покраїнскей влади, численим спонзором з валалу и ширше, рижним нашеньским хижом, як и здруженьом, институцийом и установох з Руского Керестура.■ Сенка Надь 3. ФЕБРУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА О ФОРМОВАНЮ РУСКОГО АРХИВУ

Фото: С. Сабадош

САМИ ШЕ МУШИМЕ ОСТАРАЦ О ДОКУМЕНТОХ ВИЗНАЧНИХ РУСНАЦОХ

Пишу: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ Мария АФИЧ

История архиву и длуга и кратка. Длуга прето же идея о снованю архивох исновала ище у Старей Греческей, а кратка прето же до Французкей буржоазней револуциї були основани лєм два архиви

НАЙСТАРША РУСКА ХИЖА Влонї купена найстарша руска хижа. Tого року Покраїнски завод за защиту памятнїкох уж опредзелєл стредства за єй реконструкцию. Тераз ше глєда зоз секретариятох и министерствох за реновиранє хижи – гварела Таня Арва Планчак

14 РУСКЕ СЛОВО

редпоставя ше же термин архив найвироятнєйше походзи од греческого слова аркеон, цо значи палата суда, маґистрат, бо перши списи хтори ше чувало були праве судски списи. Архив з єдного боку державна институция, а з другого боку културно-наукова институция. Єден зоз найстарших архивох на наших просторох, и други найстарши у швеце, то Архив у Дубровнику, хтори иснує од 1293. кед принєшени закон о його снованю и роби и нєшка. Як витвориц тото цо роками хиби рускей култури и то у чаше кед пенєжи нєт, бо Руснаци остали прикрацени за вецей институциї хтори им хибя, як цо то наприклад архив, ґалерия, етно хижа, нє маю адекватни простор за театер, або музей. Гоч иснує Руска одлога и Етно клуб “Одняте од забуца”, вони нє институционализовани, алє исную на ентузиязму поєдинцох. Покля ше сцигло од идеї о снованю нашого архиву, собешеднїки нам Таня Арва Планчак, секретар Националного совиту Руснацох и Саша Сабадош, историчарархивиста, член Националного совиту Руснацох и член у Управним одборе Заводу за културу войводянских Руснацох,

хтори гвари же иснує дзека, и же иснує и план же би ше коло архиву дацо поробело, алє за тото потребни и час и значни средства. ДЗЕ ШЕ НАХОДЗА ПИСАНИ ДОКУМЕНТИ О РУСНАЦОХ – Модус финансованя, чуваня, защити и обробку писаного богатства, то функция архиву, а ми нєшка чежко можеме повесц же дзе ше шицко находза писани документи о нас Руснацох. Вельо того ше находзи у приватних збиркох и, тото треба мац у оглядзе кед роздумуєме о формованю рускей архивней збирки, алє векша часц ше заш лєм находзи у архивних фондох державних орґанох, институцийох, установох, хтори маю комплетну документацию и историйни жридла вязани за нашу прешлосц – гвари Сабадош. Од Державней управи, та по локалну самоуправу, по архивох, гвари Сабадош, иснує розшата наша руска документация. Тиж так и у поєдиних историйних периодох, наша документация остала и находзи ше у фондох Бачко Бодрожскей жупаниї, Дунайскей бановини и Автономней Покраїни Войводини хтори ше находза у 3. ФЕБРУАР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА Архиву Войводини. Под час Другей шветовей войни у Нєзависней Держави Горватскей иснує документация по походзеню зоз Сриму, у Горватским державним архиву, хтори наисце репрезентативни, толкує Сабадош. – Од обєкта Ґимназиї ше одступело прето же то власносц АБЦ од хторого НС сцел купиц тот обєкт, вони пристали, алє глєдали 60 тисячи еври, а то велька сума, и прето ше од того одступело пред пар роками. Тераз НС идзе на вариянту же би у сотруднїцтве зоз Заводом за защиту памятнїкох, Музейом Войводини, архивами, значи з установами хтори уж постоя, же би вони водзели старосц и о вкупним нашим писаним скарбу. Окрем того, НС нє може основац анї архив, анї музей, прето же за тото

моуправа, а у дзепоєдних случайох и историйни архиви. Тераз ше роби на тим же би ше тоти матрикули врацело, гоч су нє преписани, алє зоз сучасну технїку, нєшка можу буц скенирани – гвари Сабадош.

Таня Арва Планчак

Сашо Сабадош

муша буц витворени специфични условия, иснує спецификация же хто може буц заняти, кельо занятих треба, якого фаху, так же то чежко будзе виводлїве. Влонї купена найстарша руска хижа и того року Покраїнски завод за защиту памятнїкох уж опредзелєл стредства за єй реконструкцию. Тераз ше глєда средства зоз секретариятох и министерствох за реновиранє хижи. Роби ше и на вецей других проєктох, бо ше закончує скениранє Будинскових неґативох, ту у Замку ше ма намиру ушориц Музейну збирку, приявели зме ше на конкурс за средства и увидзи ше чи будзе прилапене – гвари Таня Арва Планчак. ЦЕРКОВНА ДОКУМЕНТАЦИЯ – Цо ше дотика церковней документациї вона и нєшка з векшей часци при церквох. Матични кнїжки од 1895. року у АвстроУгорскей Монархиї почала водзиц держава. Нашо парохиялни церковни матрикули после Другей шветовей войни превжали социялистични власци дочасово, же би ше их преписало, цо углавним нє поробене. У векшини случайох тоти матрикули по нєшка нє врацени, о нїх ше стара локална са3. ФЕБРУАР 2017.

Шицки кнїжки старши од 100 рокох треба же би були дати компетентному архиву на чуванє, хтори териториялно задлужени, наприклад кнїжки зоз Дюрдьова и Коцура треба дац на чуванє до Архиву Нового Саду. Локални архиви буду примац документи на медзиопштинским уровню, потим на покраїнским. Шлїд хтори о нас, Руснацох, остал записани у церковних матрикулох по 1895. рок, ровноправни як и гевтот хтори держава водзела од 1895. року, та по нєшка. – Векшина документох хтори творели державни орґани уж придати до архивох, алє о историйней материї наших визначних поєдинцох мушиме ше сами остарац. То мож поробиц зоз скенираньом, фотоко-

СКЕНИРАНЄ ФОТОКОПИРАНЄ О историйней материї наших визначних поєдинцох мушиме ше сами остарац. То мож поробиц зоз скенираньом, фотокопираньом документох. Дума ше на документи хтори ше уж находза у архивох, же би на тот способ були доступнєйши виглєдовачом, а потим и на гевти документи цо бизме их як заєднїца сами позберали

МУЗЕЙНА ЗБИРКА – Проєктни тим Любица Отич, Миряна Дєкич, Саша Сабадош, Йоаким Стрибер и ище двоме фотоґрафове зоз Заводу участвую у проєкту под назву Музейна збирка войводянских Руснацох у Руским Керестуре. Ту будзе облапени обробок предметох на терену по файтох материялу, народне облєчиво, текстил, ствари з обисца, икони на склу, склєняни плочи, а будзе ше фотоґрафовац, каталоґийно обробйовац, компаративни виглєдованя у матичних обласцох Словацкей и Мадярскей, и публикованє. Наш Завод за културу войводянских Руснацох конкуровал зоз проєктом до Министерства култури за 2017. рок – гвари Таня Арва Планчак.

пираньом документох, дума ше на документи хтори ше уж находза у архивох, же би на тот способ були доступнєйши виглєдовачом, а потим и на гевти документи цо бизме их як заєднїца сами позберали. Кед би ше направело публикациї, збирки обявених документох, ту нє думам на моноґрафию, алє на зборнїк документох хтори преписани, обробени, преложени и чува ше як обявени, бо зоз таким обявйованьом ориґиналну документацию ше чува – визначує Сабадош.■

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ШКОЛСКА СЛАВА СВЯТИ САВА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ И ШИДУ

ПРАВДИВИ ВРЕДНОСЦИ ВШЕ ИНСПИРАТИВНИ Зоз пригодну програму хтору пририхтали школяре и наставнїки у Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” шветочно преславена Школска слава – дзень Св. Сави, хтора ше 27. януара означує у шицких школох у Републики Сербиї. Програма почала зоз обрядом ламаня славского колача хтори окончели школяре Штреднєй школи и святосавску Гимну цо ю виведлла дзивоцка шпивацка ґрупа. Потим по сербски и по руски пречитане писмо-винчованка покраїнского секретара за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци Михаля Нїлаша. З писмом секретар Нїлаш шицким школяром и просвитним роботнїком у войводянских образовних установох повинчовал Школску славу наглашуюци же то „дзень у хторим славиме прави вредносци хтори нам вельки Святи Сава зверел на чуванє од забуца”. Школску славу шицким присутним школяром и просвитним роботнїком керестурскей Школи повинчовала и директорка Хелена Пашо Павлович хтора их поволала же би шицки вєдно просвитительну мисию Св. Сави преношели на будуци ґенерациї.

На духовни живот и дїялносц велького сербского просвитителя и духовного оца Сербскей православней церкви, школяре штреднєй школи здогадли през пригодни тексти, поезию, и з музичнима точками. Того дня и у керестурскей Школи бул роботни, алє нєнаставни дзень. М. А.

ПРОСВИТИТЕЛЬОВИ НА ЧЕСЦ

У шицких школох и предшколскей установи означена шкослка слава Святи Сава з пригоднима програмами и академиями. Школяре шпивали и рецитовали на чесц прешому сербскому святительови и просвитительови Святому Сави, а швето була нагода и же би локална самоуправа, чийо представнїки були присутни на програмох, наградзели найлєпших школярох и просвитних роботнїкох. Централна шветочносц, як и каждого року, отримана у сали Културно-образовного центру у Шидзе пияток вечар. Шветочна академия почала зоз шпиванку „Ускликнимо с любавлю светителю Сави“ хтору одшпивал городски хор и учашнїки програми. У мено локалней самоуправи, швето школяром и просвитним роботнїком винчовал Предраґ Вукович, предсидатель општини, хтори наглашел же найлєпши школяре, як и их наставнїки у прешлим року, буду наградзени зоз „Святосавску повелю“. Предсидатель Вукович з тей нагоди придал вельке припознанє 17 школяром основних, штреднїх и музичней школи, а припознанє достали и шесцеро наставнїки як и Катедра за културну и явну дїялносц хтору творя штири наставнїци, як єдно припознанє.

16 РУСКЕ СЛОВО

Зоз живота Святого Сави сценски приказ порихтали и виведли школяре ОШ „ Бранко Радичевич” Подручна школа у Куковцох. Вони ше зоз добру ґлуму и костимами намагали дочаровац хвильку зоз живота Святого Сави и достали моцни аплауз публики. У уметнїцкей часци

ПРОГРАМА У БАЧИНЦОХ Дзень пред шветом, штварток вечар, у ОШ „Бранко Радичевич” Подручна школа у Бачинцох, отримана пригодна програма зоз пошвецаньм славского колача хтори пошвецел парох СПЦ Душан Данґузов и виведзена уметнїцка програма у хторей рецитовал Божидар Загорянски, школяр осмей класи. На програми були Слободан Лазаров, предсидатель Совиту МЗ Бачинци, директор школи Далибор Фарбаш, а тиж и наш грекокатолїцки парох о. Дарко Рац, а у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу з Нового Саду Ирина Папуґа.

академиї участвовали члени СКУД „Святи Сава” хтори на тот способ означели кресну славу дружтва и 22 роки иснованя. Вони ше представели з танцами зоз Сриму, Банату, околїска Беоґраду, Метохиї и другима, а наступели и вокални солисти. Була то нагода и же би ше найуспишнєйшим членом придало припознаня. Окрем фолклорних ґрупох и виводзацкого ансамбла и Народного оркестра, як госци наступел Городски хор. Представнїки локалней власци нащивели програми по школох з нагоди швета, а предсидатель општини Предраґ Вукович и його помоцнїк Ивица Йович перше нащивели ОШ „Йован Йованович Змай“ до хторей ходза школяре з окремнима потребами. З тей нагоди, предсидатель Вукович им придал дарунки. Вл. Дї. 3. ФЕБРУАР 2017.

ЯНУАР

2017. рок ЧИСЛО 1

ТЕМА: КОНЦИ И ПОЧАТКИ

Зоран ЧАПАЛИЯ

ЖИВОТ Яґод искра ше народзи, а у огню згорює, зоз щесцом приходзи, а зоз смутком одходзи.

Длугоки випатра, а кратко тирва, до трох ше словох месци, удихнї, предихнї, видихнї. прешпивал Силвестер Д. Макаї

Фотоґрафиї: А. Бесерминї

Як вик у вичносци, як капка у чечносци, преходзи, лєци и нєстава, з остатнїм видихом престава.

Гвари ше же нови рок – нова надїя, нови початок. Анализуюци прешли, задаваме себе нови цилї, а прешлосц, углавним, жадаме охабиц за собу як конєц єдней ери. Рок 2016. останє означени и по законченьох ерох вельких людзох, и на микроуровню, у нашей заєднїци, и на ґлобалним, шветовим уровню. Твори хтори обявюєме у першим числу того року одноша ше праве на початки – нови дїла хтори ище нїґдзе нє обявени, нови роман – ище вше у рукопису, на тему хтора ше у нашей заєднїци спомина лєм по кулоарох, шептаюци... Як на спомин и обовязку запаметац, обявюєме и дїла людзох хтори 2016. року пошли з того швета, а їх робота задлужела ґенерациї людзох. Мож ту найсц вшелїяки жанри, алє у гоч якей форми, вони на одредзени способ пременєли швет литератури, та на конєц каждого зоз тих уметнїкох нє положиме точку, алє три точки. Задаток ЛС указац вам шицки форми, облапиц шицки часи, каждого литературного уметнїка... Литература може буц у форми прози або поезиї. Аж и интервю або колумни можу войсц до того швета и направиц „бурю”. Литература може буц родолюбива, бунтовна, социялно анґажована, инспирована зоз природу, еротику, еманципацию... Но, прето же є иншака, нє муши нужно буц и нєквалитетна. Лєм є иншака. А вироятно же свойого читача пренайдзе, лєм треба буц достаточно отворени. Праве прето, и того року вас поволуєме же бисце нам писали и посилали шицки свойо идеї, критики, роздумованя и твори на електронску адресу ruske.literaturne@gmail.com Редакция ЛС Нашо боки отворени шицким. 3. ФЕБРУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: КОНЦИ И ПОЧАТКИ НАПУЩЕЛИ НАС У 2016. року

Aся ПАПУҐА ***

Харпер ЛИ

Леонард КОЕН (1934−2016)

ЗАЛЮБЕНИ МОНАХ Обритвел сом главу облєк сом ризи шпим у куце колїбки шейсц тисячи пейцсто метери горе на гори смутно ту єдине цо ми нє треба то гребень. (Book Of Longing, 2006, прешпивал Ваня Дула)

ЯК ЗАБИЦ ПТИЦУ ВИДРИЖНЬОВАЧКУ (виривок)

Мейкомб бул старе место, алє кед сом го упознала бул старе, розтрешене место. У дижджовних дньох, улїчки ше претваряли до червеного блата, на цегелкох росла трава, суднїца ше улївала до площи. Теди було цеплєйше, чарному псови було чежко у лєтних дньох, худи мазґи попрагани до Хуверового коча плашели мухи у спройним хладку под дубами на площи. Уштиркани хлопски ґалєри по дзевец, уж були одмекнути. Панї ше купали пред дванасту, после пополадньового одпочивку на три и до вечара би були як мегки колачи преляти зоз знойом и сладким пудером. Людзе теди крачали спомалшено. Походзковали по площи, з чежким крочайом уходзели и виходзели зоз предавальньох, шицко окончовали спомалшено. Дзень тирвал двацец штири годзини, алє випатрал длугши. Нє понагляло ше, бо нє було дзе пойсц, нє було цо купиц, нє було анї пенєжи з хторим би ше дацо купело, нє було цо видзиц звонка округа Мейкомб. Алє, за даєдних людзох, то були часи нєясного оптимизма, округу нєдавно було поведзене же ше нє ма од чого бац, окрем од самого страху. (преложела Александра Лендєр)

Умберто ЕКО

ФУКООВ ШЕЙТАЛОВ (виривок)

... А геверни туристи хтори плаца свойо дзевец франки на каси и внєдзелю уходза задармо можу, вец, подумац же стари панове зоз дзеветнастого вику, зоз браду пожовкнуту од никотину, з погужваним и змасценим ґалєром, з чарну машлю, з реденґотом хтори шмердзи на бурмут, з пальцами почарнєтима од квашнїни, з розумом спирщеним од академскей зависци, петпарачкей карикатури, хтори би єдна другу ословйовали зоз „шер метр”, тоти предмети поставели под гевтима луками лєм пре потребу же би дацо даґдзе виложели, же би задоволєли буржуйних порцийових обовязнїкох и радикалох, же би славели судьби винїмкових и напредних? Нє. Сен Мартен бул перше задумани як старшинство, а вец як револуцийни музей, як збирка окремних тайних знаньох, и тоти авиони, тоти самоходни машини, тоти електромаґнетни косцанїки стали там же би поцагли на бешеду, чия форма ми ище вше вишмикує. (преложела Александра Лендєр)

18 РУСКЕ СЛОВО

3. ФЕБРУАР 2017.

Витай! Ти, хтори так нагло, а так єдноставно и лєгко, просто лєм ту. Знова, и знова, и знова. Витай, ти, хтори так нєсцерпено береш, а так нєсебично даваш шицко свойо, шицко мойо, шицко цо сом анї нє знала же мам, же постої, же вообще можлїве... Прето же нє було препознате. Витай! Ти, чий дотик аж болї од моцносци и цеплоти, ти, пре хторого огень бовчи як нїґда, знова, и знова, и знова! Витай, ти, хтори ґаладно и галаво ґрабеш кажду часц мойого цела, а так ясно видзиш же ми праве тото и треба. Ти, хтори на щежар ошвицел тото цо нїґда нїхто нє могол, гоч ше пробоване. Витай, ти, хтори ми отворел нєчловечи апетит, ти, хторого нєзасицено жадам вше баржей знова, и знова, и знова! Ти, хтори роздзераш, хтори кусаш, хтори таргаш, хтори до креви драпеш, а так нїжно, ясно и мило видзиш, знаш и розумиш цо робиш и кого береш. Хторому першираз у живоце то безусловно допущуєм. Витай, ти чийо божески чарни власи сцем кажди вечар чувствовац на своїм хрибце, чийо вирисовани слова на плєцох сцем кажде рано перше видзиц. Витай у моїх ноцох! Витай у наших швитаньох, ти, хтори перши конєчно препознал и пренашол як преламац корч у моїм целу, ти, пре хторого ше трешем годзинами знова, и знова, и знова! Тебе даруєм кажди крик док ме наганяш же бим розтаргала гласово струни, врещаци твойо мено. Док ми допиєш, сам пойдзеш. А тераз − лєм витай! 3. ФЕБРУАР 2017.

Мини есей Мойо (нє)шлєбодне роздумованє Любица КНЕЖЕВИЧ

МОНАХ И Я (виривок з рукопису)

Дахто пойдзе на кафу, на вечеру, шейтац ше зоз любену особу, напатри ше на єй ошмих, поопатра у очох. То углавном нормални особи и робя. Е, понеже я − я, а залюбена до монаха, то вец вельо ствари меня. Верце ми, уживац у дружтву любеней особи мож и на хованю, та гоч тота особа и паноцец. Єдного пополадня, мама през бешеду спомла же маме хованє у Крущичу. Понеже сом нїґда нє була там на теметове, а часу сом мала, гварела сом же и я пойдзем. Наконцу випадло же хованє у Кули, а главни актер нормално, Монах. Кед зме сцигли до каплїчки, у преходзе сом го збачела. Гоч ше нам попатрунки заобишли, збачела сом мали ошмих на лїцу його. Знаце, кед вам любена особа нє дава вельо, праве вец ошмихи богатство цале. Хованє почало, а я цали час лєм на Монаха патрела. И на власи кратко оштригани, з питаньом чи ше дакеди пальци мойо попреплєтаю у нїх, и погласкаю ґамби його. Мушице припознац, вообще нє чисти думки на штред хованя, алє обвинїме шерцо мойо. Нє знам як вашо, алє мойо шмишне цалком и патри през шмати, ризи и просто до шерца. И мойому шерцу ше баш попачело шерцо Монахово. Уж кед ше розум умишал, и помоцнєл слику шматох його − позно було. За хованє сом ше поприберала, алє на мой способ. Вжала сом желєни старки, фармерки и вояцку кошулю котру ми тато з войни, дас пред двацец роками принєсол. Кошулю сом випейґлала и ния – порихтана, поприберана за Монаха, то єст, хованє. Можебуц и попатри на мнє. Нїґда ше нє зна. Добре же ме Ана нє видзела таку поприберану, бо би ше, прешвечена сом, барз сладко нашмеяла. Хованє у Кули, вец до Крущичу на теметов, та до Кули на обед и вец дому. Досц компликоване, алє цо длужей, то лєпше. Длужей Монах у моїм попатрунку. И конєчно, два раз попатрел на мнє. На обеду шедла сом му з хрибтом обрацена, далєй од нього. У єдней хвильки сом попатрела на ньго, а вон уж патрел на мнє. И барз ми мило було. Єден Монах, на обеду, на мнє, у облєченей старей, алє випейґланей вояцкей кошулї, патри на мнє. И шерцо мойо з радосцу полне.

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: КОНЦИ И ПОЧАТКИ НАПУЩЕЛИ НАС У 2016. року

Aся ПАПУҐА ***

Харпер ЛИ

Леонард КОЕН (1934−2016)

ЯК ЗАБИЦ ПТИЦУ ВИДРИЖНЬОВАЧКУ (виривок)

Умберто ЕКО

ФУКООВ ШЕЙТАЛОВ (виривок)

18 РУСКЕ СЛОВО

3. ФЕБРУАР 2017.

Мини есей Мойо (нє)шлєбодне роздумованє Любица КНЕЖЕВИЧ

МОНАХ И Я (виривок з рукопису)

РУСКЕ СЛОВО 19

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ, РОЗГВАРКИ...

Мирон ДЖУНЯ

Рецензия рукопису „Монах и я” Любици Кнежевич

ОДКЕДИ ШЕ ТО ВОЛА „КАФА”? лєбо − як удатно змесциц ґдовицу, монаха, кафу, пелинковец, кифлочки, Анґлийца, Даблин и Халида Бешлича, до фабули у єдним нашим валалє...

омантизована новела, о платонским одношеню валалскей младей ґдовици з локалним монахом, Любици Кнежевич „Монах и я” пригадує старшим ґенерацийом екранизовани роман „Птици умераю шпиваюци” з подобну релацию главних подобох, дзешка з початку осемдзешатих, цо сама авторка, як младша, напевно нє зна. Саму кнїжку як звишок з громади назазберованей у моєй младежскей клептоманскей фази зоз кнїжкарньох и саймох сом подаровал терашнєй єдней реализованей панїматки – ниа, най и я поконтрибууєм з власну покуту у тей щирей литературней обяви, цикавей и ориґиналней у рамику мацеринскей, нам, бешеди. Франту на бок – кед сцеме дїло положиц под скалпел – перше цо нам може буц асоциятивне то манир еволуовани зоз дакедишнїх простодушно писаних популарних любовних новелох. Пошлїдки такого єдного жанру мож обачиц у „Златих ножнїчкох” − романтизованим трилеру поведзме цо го Славица Надь обявела по сербски. Любицово писанє заш лєм идзе зоз „штредзиска збуваня”, понеже сом сам бул шведок таким табуизованим животним фабулом котри, якош, нїґда нє доходзели по литературну обяву, а хибели пре жанровске ком пле то ва нє и осучасньованє нашей прози. Та гоч слово о фикциї, лєбо модификациї реалносци, упечаток докумен тар но сци автентични, а нарация ма в и є д н ач е н и темпо од початку по конєц, цо наприклад при Шуксови знало ловґац кеди-нєкеди. Медєшия спо-

20 РУСКЕ СЛОВО

минам прето же вон зоз своїм авторским печацом представя гранїчну точку писаня по руски, цо найпрешвечлївше предлужела Сакс. Природно ше можу ту начишльовац ище даєдни мена зоз сензибилитету „гумна”, алє Кнежевичова указує свою авторску специфичносц, бо до „гумна” кельо припада, тельо и нє. Тиж, кельо то „женски” (афирмативносц теми) роман, тельо є и нє (стил), алє о тим вецей други раз. Любица наша витворена поетеса, а „Монах и я” єй перши прозни твор понукнути читательней явносци. Напевно, и прето за пошлїдок обачлїва карактеристична витхнута чи елиптична синтакса, з тенденциозним шором словох у виреченю. Лексику сом у живоце таку настрах посербену озда нїґда нє читал, алє ми ю, поправдзе, слухаме од звичайних людзох. По тим дїло феномен котри мож голєм двойнїсто спатрац: Як евиденцию о поступним траценю словнїка, а з другого боку – кед же ше затрима интеґрална верзия – як свойофайтови треш од бешеди цо, наприклад, мож паралелизовац зоз жарґоном такв. „векших” язикох. За мнє то векши грих як напр. Шуксово лаца и скандалозне споминанє ТХЦ, алє у тим случаю бим пристал на таки експеримент, бо − питанє чи би порусначованє у тим случаю нє погубело прешвечлївосц яка ше указує при читаню „сировей верзиї”. Наисце нєподзековне суґеровац тим котри буду мушиц ришовац тот аспект роботи. Руска литература после досягох у естетичних стилизованих и метафоризованих обявох потрацених „младих руских писательних надїйох” у остатнїх даскелїх деценийох ше враца до „масних” каждодньових темох звичайного чловека одкаль ше отвераю вельки животни теми. То тренд котри започати ище з андерґраунду дзе предняки були Рондо, Коле, Колби, Винаї напр. Абстрактносц постала стерилна и нє ма ширшу рецепцию, а табуизовани и соблажнююци змисти би требали буц „мосцик” медзи такв. Б-продукцию и лапаньом крочаю зоз сучаснима трендами. То думам же процес котрому шведочи и дїло о котрим слово. И прето го (з минималнима правописнима присподобйованями) щиро препоручуєм компетентним на препатрунок за явне публикованє.■ Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович Бучко, Александра Лендєр и Ваня Дула. Фотоґрафиї: Александар Бесерминї

3. ФЕБРУАР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

ШКОЛСКА СЛАВА СВЯТИ САВА У ДЮРДЬОВЕ И КОЦУРЕ

ОД ТОГО РОКУ КУМУЮ ШКОЛЯРЕ У Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, пияток 27. януара, зоз пригодну програму означена школска слава – Святи Сава. Пред програму славски колач и колїво пошвецели дюрдьовски право славни парох о. Петар Дюкич, як и грекокатолїцки дюрдьовски капелан о. Михаил Холошняй. Обряд зоз шпиваньом провадзел дюрдьовски Хор „Розанов”, котри на початку шветочней програми одшпивал Свято савску гимну. Хор и познєйше участвовал у програми, як и школяре од першей по осму класу котри по сербски, у духу швета, шпивали, читали поезию и рецитовали о живоце и дїлу св. Сави, а музична секция одграла вецей композициї. Шпивало ше сербски жридлово шпиванки, наймладши школяре рецитовали о сербскей азбуки, а солиста Валентина Салаґ, школярка дюрдьовскей школи з руского оддзелєня, зашпивала зоз Хором „Розанов” виводзаци „Величит душа моя Го спода” од Фруиза. Тогорочна пре слава була окремна, бо колач зоз священїком и директорку школи ламали школяре з дюрдьовскей школи, члени музичней секциї котри були тогорочни кумово. – Од того року кумово школскей слави буду найлєпши школяре и ґрупи школярох, а нє гражданє, як цо було дотераз. Нарок буду кумово члени Подобовей секциї, гварела директорка дюрдьовскей ОШ Вукица Петрович. По

законченю урядовей часци, школяре зоз своїма писменима роботами, котри пречитали пред шицкима присутнима, випровадзели свойого учителя Родолюба Петковича Петка до пензиї. Програму, хтору пририхтали школяре и просвитни роботнїки, у спортскей сали провадзели терашнї и бувши школяре, родичи, просвитни роботнїки и други заняти у Школи за котрих после пограми орґанизоване друженє у просторийох школи. С. С.

ВЕЦЕЙ ЗМИСТИ З НАГОДИ ШВЕТА Основна школа „Братство-єдинство” зоз Коцура школску славу, дзень Святого Сави означела зоз шветочну програму. Програма отримана пияток, 27. януара, у сали Дома култури. На початку школски хор виведол гимну св. Сави, а потим пред публику вишла директорка школи Славица Байор. Байорова похвалєла школски колектив и шицких школярох же ше стараю о правих вредносцох хтори им Святи Сава зверел на чуванє од забуца, а по законченю бешеди привитала и помоцнїцу предсидателя општини Вербас Ксению Бенце, хтора провадзела програму.

3. ФЕБРУАР 2017.

Под час програми, на бини ше зменьовали школяре од першей по осму класу, хтори зоз рецитациями и шпиванками на руским и сербским язику, велїчали того святителя. Школяре виведли и сценску точку зоз хтору приказали славски звичаї при Сербох, музични точки, а зоз танцом наступела и дзецинска танєчна ґрупа КУД „Завичайно врело”. По закончєню програми, школски колектив ше у про сторийох школи зишол на шветочним полудзенку. Теди стари кум школи Янко Русковски придал кумство новому кумови Драґанови Рашетови. Парох коцурскей право славней церкви о. Здравко Бойович медзи членами колектива пошвецал и ламал славски колач. Пред тим дзень о. Бойович у коцурскей право славней церкви одслужел Службу Божу, по сле хторей дзецом подзелєни коло штерацец свято савски пакецики. З нагоди того швета всоботу у Доме култури у Коцуре отримани Свято савски концерт у орґанизациї КУД „Завичайно врело”, на хторим попри других учашнїкох наступели и аматере КУД „Жатва”. По сле концерту було стретнуце країшских жридлових шпивацких ґрупох, а дзень закончени зоз Країшским вечаром у Пелетовей сали. Т. Х.

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШ ГОСЦ: МИРОНЬ СИВЧ ВИНЦРИЛЬ, МУЗИЧАР И ПЕДАҐОҐ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

МУЗИКА, ЗМИСТ И КРАСА ЖИВОТА

Пише: Любомир ДУДАШ

Кед би дахто сцел вимерац присуство музики под час живота, голєм у Сивчових, Винцрильових, у Керестуре би то зробел лєгко, аж барз. Музика Мироньови и його дзецом, животни цек, пулс, диханє, змист, радосц и ужиток котри повториц нє мож... Супруга, односно мац Геленка, ту найважнєйша потримовка, порозуменє и инспирация – Гваря мойо же ми дзешка ище дїдо, лєбо прадїдо грал на кларинету и тот музични ґен, очиглядно и далєй жиє, ґаздує з нами и шири ше. То озда, у шицким тим и найкрасше – почина бешеду Миронь Сивч, Винцриль, руководитель нашого Националного оркестра, наставнїк гармоники у Школи за основне музичне образованє у Кули, композитор, аранжер, дириґент и ище вельо того цо вязане за музику. – Моя мац тиж музикална, шпива у хору нашого дружтва у Кули, а и оцец там припомага, найвецей з добру дзеку – предлужує Сивч. Нужно, голєм кеди-нєкеди, запитац ше кельо труду уткане до числених композицийох за дзеци и старших, на руским лєбо сербским язику, кельо знаня, схопносци и любови треба же би у нас, на пар минути, або длужей виволали чувства задовольства. А нєт вельо того на тим швеце з чим таки чувства мож поровнац... И нє лєм тото, бо музику треба предложиц пред оркестер, каждому од инструменталистох, шпивачох... Треба ускладзиц кажди тон и ноту же би ми чули тото цо уметнїк задумал и

22 РУСКЕ СЛОВО

витворел. Чежко же одвит прости и ясно розумлїви, нам, любительом и почитовательом тей уметносци. – Двацец седем роки, менєй-вецей сом у музики и зоз музику од рана до рана, днями и ноцами. Нє лєгко, алє то наисце знам. Основну и нїзшу музичну школу сом закончел у Кули, штредню музичну, „Исидор Баїч”, у Новим Садзе. Рушело то и далєй, алє живот нє вше идзе тамаль кадзи ми сцеме – гвари Винцриль здогадуюци ше же ище як студенти вєдно з Владимиром Сивчом грали у Нємецкей, Швацарскей,... а потим и з рижнима ансамблами, найчастейше з аматерами Дома култури з Руского Керестура, нащивел велї жеми Европи. НАЙМЛАДШИХ УЧИМ ЖЕ БИ МУЗИКУ ЛЮБЕЛИ И ПОЧИТОВАЛИ – Упознал сом людзох, култури и їх обичаї, а то, у ствари, и найвекше богатство. Богатство мац велїх приятельох, а ище векше даровац шицким радосц, найкрасши дарунок за хвильки у живоце... Богатство и музично обра3. ФЕБРУАР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Винцриль провадзи зовац нови ґенерадумку, за думку як и циї, а було их надосц кед на гармоники преи ище вше доходза. плєта, лєбо з дириґУча, а я их учим же енстку палїчку рукоби любели и почитоводзи з цалим орке вали музику, без стром, малим лєбо веогляду чи ше у жильким. воце и професийно Алексей котри и опредзеля за ню. сам, алє и зоз ше стру Грал Миронь з наНиколаю уж ма за соисце велїма орке бу охабени глї бо ки страми и музичарашлїди у музики, стуми, з оркестром Радент на Музичней акадио телевизиї Войдемиї, а коло того сциводини, руковод зел гує грац зоз своїм орзоз орке стром муке стром, вшад зи дзе зичней школи у Куго волаю. Познати су ли, дзекеди и з оркепо ква литету, оцо во стром Дома култури, На лоньскей преслави Националного швета ґени, нєт цо... а по потреби и догварки зоз покойним ТАЛАНТ ТРЕБА ДОПАТРАЦ приятельом Юлином Рамачом Чамом, преберал роботу кед вон бул барз обтерховани... Сивч бул и медзи снова– Окремне задовольство ми школяре котрих паметам телями „Роси”. – Було ту и дружтва, и оркестри за шицки нагоди, од кед пришли до школи, а тераз су формовани музичаре. вешельох, прейґ свадзбох по випровадзанє колеґох му- Паметам их и по числених наградох котри заслужено зичарох... Було шицкого, и прешло. У тей хвильки, по- достали у Школи, та и у цеку дальшого школованя. То при роботи, граєм и у „Пицикато бенду”, дзе сом заме- потвердзує же им даваме добру основу. Талант мож мац, нєл сина Алексея. Дакеди анї сам нє знам же кельо то алє талант треба и допатрац, а насампредз, треба робиц годзини ма єден дзень, и як сом вшадзи постарчел – и на нїм и на власним ученю, формованю и похопйованю музики. гвари наш собешеднїк. Миронь Сивч охабел глїбоки шлїд и на „Червеней ружи”, „Ружовей заградки”. Наградзовани є и на войвоМИЛО МИ ЖЕ ТАК дянским фестивалу „Златне жице” и, прецо нє повесц, и – Мойо дзеци, Николая и Алексей уж и власни кау шицких нас зоз виртуозносцу котру лєм вон и його риєри збудовали и будую их и далєй. Леонтий школяр гармоника, лєбо схопносц руководзеня и дириґованя зоз Школи за основне музичне образованє, а кадзи го жиоркестром, охабели и ище зохабяю. вот одведзе, ище нє мож знац. Пред нїм єден рок у Пребераюци по памяткох и здогадованьох Миронь заосновней школи. стал и, а вец здихнул и гвари: Николая одата у Швайцарскей. Наздавам ше же єй – Боже, озда нє же у Школи, дзе сом их учел грац на син, а наш унук Виктор, поцагнул на нас. Час укаже, гармоники, уж прешли телї ґенерациї? А, випатра же гей! можебуц будзе и лєпши од нас – поцешени Миронь. – А и тераз паметам початки, кед анї мнє инструмент нє слухал так як сом сцел и жадал... Паметам наставнїка Шандора Шанїя, Даниша, котри на мнє охабел найвекши упечаток и скоро сиґурно и тирвацо унапрямел же бим живот препровадзел зоз гармонику, у музики и иншим... Свидоми сом лєм же сом цали потерашнї живот других розвешельовал, грал шицким и своїм и другим, шпивал им... Тераз, а вше частейше, гвари Миронь, зоз задовольством и найвекшу радосцу и потїху слухам кед младши Сивчово, Винцрильово, зашпиваю и заграю мнє и суОдмалючка у музики: Николая, Алексей и Леонтий пруги Геленки.■ 3. ФЕБРУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ ЯКИМОМ И ЛЕОНУ ҐАЛУСКОВИМА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

КЕД ВЕЛЬКА ФАМЕЛИЯ И РА ДОСЦ ВЕЛЬКА Пише: Сенка НАДЬ

Малженска пара Яким и Леона Фа, лєбо по керестурски – Ґалусково, того року преславюю 70 роки малженства, през хтори створели вельку фамелию и зоз тим себе обезпечели красну старосц. Длуге малженство, то и красни и менєй красни памятки, алє вшелїяк вельо порозуменя и любови РОБЕЛО ШЕ И ЖИЛО... Леона була ґаздиня, варела, дочековала, випровадзала. Кед будовали хижу, робели вєдно. Яким ставал на штири рано и правел блато, а вец Леона з нього правела вальки. Вельо ше робело, алє ше и крашнє, на мире жило

ким и Леона ше упознали у ґаздинї, так як и велї у тот час, и були єдни з младших парох... – Вжиме зме кажди вечар ход зели до ґаздинї, дзивчата предли, а хлапци ше карта ли. Дакеди давно ше млади сход зели по вецей ґаздиньох, у зависно сци од старо сци – увод за нас Ґалусково до приповедки о живоце, о тим як ше упозна ли, о фамелиї и подїйох хтори дожили за живота. У РОБОТОХ ШЕ НАДОПОЛНЬОВАЛИ Побрали ше кед Яким мал 19, а Леона 17 роки, цо за тот час було цалком нормалне. Такой потим Яким пошол служиц до войска, а кед ше врацел, почал правиц хижу у хторей жию и нєшка. Вон цали живот у будовательстве. После основней школи пошол за шеґерта, а як гвари, участвовал у вибудови велїх хижох у валалє ище у чаше кед ше их масовно правело 50-их, 60-их и 70-их рокох прешлого вику.

24 РУСКЕ СЛОВО

– Теди сом мал вельо роботи, людзе ґаздовали и „дзвигали” хижи. Нєшка мало хто будує, углавним ше купи хижу и преправя ше ю спрам потребох и смаку. То и нє подло, понеже стари хижи квалитетни – твердзи Яким. Леона и Яким походза зоз церковних фамелийох и якош вше мали дотику зоз Церкву. Якимов оцец бул дзвонар, та одмалючка ходзел помагац му одметац шнїг коло церкви, пораїц ковруши, а шестра му була часна шестра. Леонов брат бул дзияк, та так Яким часто помагал и бул активни у роботох коло церкви, а як гвари, найбаржей ше цеши же вибудовал пещеру зоз каменя у керестурским манастире, и участвовал у адаптованю турнї и просторийох у Водици. Леона була ґаздиня, цо и теди була велька и значна робота. Варела, дочековала, випровадзала.., а у роботох ше надополньовали. Леона люби квеце, хторе им вше украшовало двор. Кед будовали хижу, робели вєдно. Яким ставал на штири рано и правел блато, а вец 3. ФЕБРУАР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Леона з нього правела вальки. Вельо ше робело, алє ше и крашнє, на мире жило – гваря вони. – Мали зме жеми, та зме ше занїмали и зоз польопривреду, сад зели зме углавним кукурицу, бо ше жита теди нє так садзело. Тераз машини заменєли чловека, вони поробя, та ше чловек нє муши трапиц як ми дакеди. Алє, крашнє ше жило. Було на хлєб, швиню заклац... и до пеца натопиц – то бул живот. Можебуц було лєпше як тераз. Людзе були скромнєйши, нє глєдали вельо и були задовольни зоз тим цо маю. Теди зме мали кеди, док нєшка кажде лєм бежи – бешедую нашо собешеднїки. Од домашнєй поживи нє одуставаю анї тераз, та гоч нє можу сами, на яр заплаца дакому най им порихта жем у загради, а потим посадза желєняву же би мали швижу поживу. ПАМЕТАЮ И ВОЄНИ ЧАСИ Леона мала двох братох, а Яким зоз векшей фамелиї, дзе их було седмеро дзеци. Леона ма 87 роки, а Яким 89, и як гваря, и фамелиї им з векшого длуго жию, окрем єдного случая. Якимов брат, котри бул вояк у Другей шветовей войни, умар млади кед Руси бомбардовали Пешту. За телї роки Ґалусково прежили вельо того. – Паметам авиони хтори лєцели бомбардовац до Пешти, а бомби падали аж и до Керестура. Кед єдна спадла до нашей улїци, така була моцна и велька же аж долїну справела и громаду глїни вируцала. Я ше зберал до церкви, кед раз, глїна ми вдерела

3. ФЕБРУАР 2017.

до твари! Пошол сом до заднього двора, а там фалати од бомби – бешедує Яким яке було страшне и збунююце. КАЖДЕ ЛЄТО ЧЕКАЮ Ґалусково маю двойо дзеци, Меланку и Михала, шесцеро унуки и штернацецеро праунуки. Шицки су у Канади, окрем єдного унука котри зоз фамелию жиє у Керестуре, а и вон єден час жил у Канади. Понеже су уж стари, барз им мило же маю унука Славка и його супругу Монику, котри им велька помоц и потримовка. Живот ше так обраца же перше баба и дїдо помагаю младим, а вец ше млади стараю о нїх... Леона и Яким нїґда нє були у Канади, нїґда их нє цагало. Зоз дзецми и унуками ше чую прейґ телефона раз до тижня, лєбо раз у двох, а їх дзивка кажде лєто приходзи и остава даскельо мешаци. – Каждого року нам дахто придзе, а дзецом вше интересантни стари ствари хтори маме дома, або даяка робота. Пред даскелїма роками, кед була унука Любка зоз своїма дзецми, паметам же нє знали лупац кукурицу на столчку, та сом их учел, а им то було барз интересантне – през шмих ше здогадує Яким. Гоч су физично нє блїзко, велька фамелия за нїх велька радосц, бо вше маю о ким штудирац и чого ше здогадовац. ■

Ґалускова фамелия ше давно висликовала. Яким (горе, други по шоре) и Леона (у штредку, у хусточки)

ЛЄМ УНУК ТУ ОСТАЛ Ґалусково маю двойо дзеци, Меланку и Михала, шесцеро унуки и штернацецеро праунуки. Шицки су у Канади, окрем унука Славка котри зоз фамелию жиє у Керестуре. И вон єден час жил у Канади.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ ДЗЕЦИНСКИ ТИДЗЕНЬ КАРИТАСУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ДУМКИ ЗОЗ КОЦКИ ЛЮБОВИ

Коло штерацецеро дзеци участвовали на Дзецинским викенду, хтори за нїх од пиятку, 27. януара, по вчера орґанизовали волонтере у Каритасу у Руским Керестуре. Учашнїки, углавним дзеци младшого возросту, ше три днї вєдно бавели, танцовали, мальовали, бавели столни тенис и на таки способ ше медзи собу баржей поупознавали. Кажде друженє починало з кратку молитву и руцаньом ткв. „Коцки любови” з поруками з Євангелиї. „Вицагнуте” виреченє ше шицки учашнїки намагали применїц (любиц шицких, пребачиц…) и приповедали як ше им то удало. Пияток и всоботу друженя отримани од 18 до 21 годзин и на нїх, окрем спомнутого, була и роботня о нєприкладних змистох и опасносцох на интернету, а пияток бул маскенбал. После сходу на 10 годзин, внєдзелю дзеци, їх родичи и волонтере були на Дзецинскей Служби Божей (на 11,30 г.), а по Служби була закуска, хтору дзеци з волонтерами сами пририхтали. После друженя, Дзецински викенд у Каритасу, закончени внєдзелю на 14 годзин.

Дзецински викенд отримани место традицийного Куцику, хтори Каритас орґанизує през жимски розпуст, а того року пре моцну жиму бул одказани. С. Н.

КАРИТАС ДОНИРАЛ ОПРЕМУ ДОМУ ЗДРАВЯ У ШИДЗЕ

ПОМОЦ И ЖИТЕЛЬОМ, И МИҐРАНТОМ Медзи донаторами Дома здравя у Шидзе од прешлого тижня и Каритас за Срим, хтори донирал опрему за кардиолоґийни потреби у сотруднїцтве зоз Каритасом Нємецкей, (ЕКҐ, дефибрилатор и друге), чия вредносц 8 000 евра. Придал ю о. Йозо Дуспара, директор Каритасу за Срим, и наглашел же Каристас од самого початку миґрантскей кризи уключени до помоци зоз поживу, гиґиєнскима средствами, обую и шматами. – Од самомого початку зме помагали нє лєм миґрантом, алє и локалному жительству. Помагали зме и кед 2014. року були вилїви кед зме помоц приношели до Ямени, а локалному жительству зме помагали и зоз ваучерами з хторима куповали поживу, як и ваучерами за потреби польопривреди. Назберали зме и пенєж за помоц после трешеня жеми у Италиї. Наша длужносц же бизме помагали там дзе єст потреби и людзом хторим помоц потребна – гварел директор Критасу за Срим о. Йозо Дуспара.

26 РУСКЕ СЛОВО

Дуспара наглашел же Каритас уж длуго роки присутни на подручу општини Шид, дзе активни тим хижного допатраня хорих. На тот способ ше помага старим и хорим особом хтори нє маю ближнїх же би им ше оможлївело основну здравствену контролу (меранє кревового прициску, уровню цукру у креви и подобне), а тиж и помоц у обисцу. Петар Дуїч, координатор Каритасу за Срим гварел же Каритас помагал од початку миґрантскей кризи, кед миґранти даскельо мешаци були у транзиту, а помоц предлужена и кед ше околносци пременєли и вони ше затримали у прилапних центрох. – Углавним зме були задлужени за обезпечованє фриштику и у 2016. року зме подзелєли 255 000 фриштики. Тиж зме обезпечовали и гиґиєнски средства за жени и дзеци, а єден час и лїки. Маме добре сотруднїцтво зоз Червеним крижом у Шидзе. Як цо директор о. Дуспара гварел, наша помоц унапрямена и на локалне жительство – гварел Петар Дуїч. На вредней донациї подзековал др Крсто Куреш, директор Дома здравя хтори гварел же кажда помоц вихаснована цалком. – Опрема за кардиолоґийни потреби, понеже є рухома, будзе ше хасновац и швидкей помоци, а тиж и за потреби миґрантох. У трох прилапних центрох у шидскей општини маме аж 2 042 миґрантох и кажда помоц ше зда. Вшелїяк, же кед у питаню таке число людзох, каждодньово єст потреби и за здравственима услугами за хтори ше стараме – гварел др Крсто Куреш, директор Дома здравя и главни координатор здравствених службох за миґрантох. Вл. Дї. 3. ФЕБРУАР 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЗОЗ ПАРОХИЯЛНИХ МАТРИКУЛОХ ПО НАШИХ МЕСТОХ

И ДАЛЄЙ НEҐАТИВНА СТАТИСТИКА Статистика народзених, винчаних и умартих у наших парохийох за прешли 2016. рок, подобна як и роками пред тим – неґативна. Неґативни тренди, и сучасни дружтвени тренди у швеце, та, и у Сербиї, очиглядно, уплївую и на пременки демоґрафскей слики у наших пароийох. У парохийох у нашим Еґзархату, прешлого року було коло 139 кресценя, а предпрешлого за седем менєй – 130. То би и могло буц дакус оптимистичне, алє уж такой менєй повинчани – 45, а предпрешлого було 50. Исто так, 2016. и вецей поховани – 294, док 2015. року було 280. Тоти податки ше з рока на рок лєм кус меняю, або на горе або на долу, алє, у сущносци, неґативни тренд ше нє меня. Гоч ше нєпреривно операме на Нови Сад, же вон постава нашо найвекше место до котрого приходза млади Руснаци, та би ту требали буц и найвецей повинчани и народзени, вон нє сполнєл нашо обчекованя. И далєй у нїм найвецей умарти – 25, покресцени, односно народзени 12, и повинчани лєм 6 пари. Одприлики така ситуация и у наших парохийох за Дунайом, у Миклошевцох и Петровцох. Дю. В.

ПОДАТКИ ЗОЗ НАШИХ ПАРОХИЙОХ ПАРОХИЇ У 2016. РОКУ

ПОКРЕСЦЕНИ ПОХОВАНИ ВИНЧАНИ

РУСКИ КЕРЕСТУР

КОЦУР

ДЮРДЬОВ

НОВИ САД

СТАРИ ВЕРБАС

НОВИ ВЕРБАС

БЕОҐРАД

ШИД

БЕРКАСОВО

БИКИЧ

БАЧИНЦИ

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ИНДЇЯ

ҐОСПОДЇНЦИ

КУЛА

НОВЕ ОРАХОВО

ВКУПНО

139

299

У ЦЕРКВОХ ШИРЦОМ ШВЕТА

МОЛИТВИ ЗА ЄДИНСТВО ХРИСТИЯНОХ Найменєй раз у року християнє у цалим швеце ше здогадую молитви Исуса Христа и преглашую молитвени тидзень. Того року бул у тижню медзи 18. и 25. януаром. Тема за Тидзень молитви того року глашела „Помиренє – любов Христова нас обовязує”, а инспироавана є зоз стихами другей посланїци Коринтяном. Крев мученїка драгоцина за нашлїдство шицких нас, и благо нашей

3. ФЕБРУАР 2016.

церкви. Вона указує на драгу ґу єдинству и плодне нашенє єдинства християнох. Як цо ше нєпреривно наглашує на шицких сходох, християнох роздвоюю лєм даскельо розлики у похопйованю вири, односно у толкованю Святого писма. Векша векшина их злучує и твори єдно, та би ше нє требали правиц таки вельки розлики, як цо то часто випатра. На таких сходох ше звичайно читаю виривки зоз Святого писма, толкує його значенє, котре, так повесц за шицких, ма исту поруку и исте значенє: „Же би и вони були єдно, же би ше и швет верел рушал за нїм”. Так, як цо и його апопстоли ишли за нїм и провадзели го. Так, поведзме у Требиню, у православней церкви Цвятого благовищеня герцвеґовацки владика Григорий и дуборвацки владика Мато Узинич служели молебен за єдинство християнох. Двоме вирски високоположнїки визначели важносц екуменского дилога и порихтаносц на єдинство, без огляду на дньову политику котра обтерховює тоти намаганя. Дю. В.

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. януара 2017. року занавше нас напущела супруга и мама

СЛАВИЦА ВИНАЇ (1950–2017) з Дюрдьова Супруг Янко, син Бориша, дзивка Марча и жец Рада

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. януара 2017. року престало дуркац шерцо

СЛАВИЦА ВИНАЇ (1950–2017) з Дюрдьова Памятку чуваю сушеди Дюра и Славко Уйфалуши

НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли жалосни 40 днї од шмерци моєй мацери

МАРИЯ НАДЬ народзена Макаї (1927–2017) з Нового Саду Син Славко, нєвеста Ружица, унуки Снежана и Ивана зоз фамелиями СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара наполнєло ше три роки як ше упокоєла моя мац, баба и прабаба

Нашей милей нини

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МАРЧИ ГАРГАЇ народзена Кочиш (15. IX 1931 – 25. I 2017) з Нового Саду Од фамелиї Копчански и Венчельовски НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешли жалосни 40 днї од шмерци моєй мацери

МАРИЯ НАДЬ народзена Макаї (1927–2017) з Нового Саду Дзивка Вера, унука Таня Наташа зоз фамелиями

Наполнєли ше 40 смутни днї як вецей нє зо мну моя мила шестра

КСЕНИЯ ЧИНКО народзена Буша (1936–2016) з Коцура Гоч вецей нє увидзим твою подобу, и нє учуєм бешеду, памятки останю шведочиц о хвилькох и хтори зме прежили вєдно. Шестра Ана Ходак зоз фамелию

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. фебруара наполнї ше жалосни рок як нє з нами наша мила

ИРИНА ШАНТА (1924–2014) Мила моя и наша! Час преходзи, алє нє и смуток за тобу. Вон жиє у наших думкох и шерцу и здогадує нас на твою доброту и племенїту душу. Твой наймилши син Славе и твойо наймилши це нїґда нє препуща забуцу. Спочивай на мире и у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Преходза чежки и жалосни роки як вецей нє з нами нашо мили родичи

МАРИЯ КОВАЧ народзена Рацмишка (1951–2016) з Руского Керестура ЮЛИЯН КИШЮГАС (1930–2002)

з Коцура

МАРИЯ КИШЮГАС народзена Мудри (1937–2012)

Ви у наших думкох занавше оставаце. Памятку на їх любов и доброту вично чуваю дзивки Наталия и Амалия з фамелиями Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

У своїх шерцох чуваме найкрасши памятки на шицко цо ши нам з любову подаровала. Твойо: супруг Владо, син Дарко и Бояна Спочивай у мире Божим!

3.ФЕБРУАР 2017.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Занавше нас, барз жалосних, зохабел наш мили оцец, брат и бачи

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня, 4. фебруара наполєли ше два роки як нас нєсподзивано зохабел наш супруг, оцец, швекор и дїдо

МИРОСЛАВ ПАПУҐА (1944–2015) (народзени у Бачинцох) з Руского Керестура

ДЮРА ПАПУҐА (1938–2017) З вельку любову и почитованьом це будземе ношиц у своїх шерцох, бо ши нам бул єдина велька потримовка и помоц у шицким. Твойо наймилши дзивка Таня, шестра Фемка и братов син Зденко зоз маму Олґицу Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара наполнєли ше шейсц смутни и жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ПАВЛЕ ФАРКАШ (1946–2016) з Коцура Днї преходза, а боль и смуток навики оставаю. Зоз любову и почитованьом памятки на ньго чуваю дзивка Цилика, жец Силвестер, унука Силвия, унук Борис зоз супругу Кристину и праунука Саня Спочивайце у мире Божим!

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

о принєшеним ришеню зоз хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2033_01 НС_Желєзнїцка_станїца” Подприємство „KODAR INŽENJERING” DOO зоз Беоґраду, по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” д.о.о., Младежских бриґадох 21, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2033_01 НС_Желєзнїцка_станїца”, Булевар ошлєбодзеня чсило 1, на катастерскей парцели число 4694/2 К.О.Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-782/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ КОЦУРЦОМ Од 1. фебруара 2017. року дописователька новинох „Руске слово” за Коцур и Вербас будзе новинарка, мастер професорка руского язика и литератури Александра Лендєр (069673313) з Вербасу, место Танити Ходак, хтора одходзи на другу роботу. Посмертни оглашки и оглашки за новини „Руске слово” мож дац одвичательним редактором у НВУ „Руске слово” Миколови Шантови и Миколови Цапови, кажди роботни дзень од 16 по 18 годзин, у їх обисцох, або по поради. З нїма мож контактовац на телефони и у їх обисцох: Микола Шанта (069673317), Петефи Шандора 47, Коцур и Микола Цап (069673326), Дюри Бильнї 11, Коцур За шицки информациї мож ше опитац на телефон 021 6613697, або на мейл адресу НВУ „Руске слово”: office@ruskeslovo.com, ruske.redakcija@gmail.com

3. ФЕБРУАР 2017.

Анї два роки, хтори прешли без це, нє можу висцерац жаль же ши вецей нє з нами. Шицко ище вше здогадує на час кед зме були цала фамелия, хтора вецей нє тота хтора була док ши бул єй часц. Навше ши у наших шерцох и думкох. Спочивай у мире Божим! З почитованьом, у шерцох це чуваю супруга Етела, син Мирослав, дзивки Олена и Терезия, нєвеста Светлана, унуки Микола и Силвия, шестра Иринка

* дзе цо будзе *

ВИСТАВА СИЛВЕСТЕРА МАКАЯ У КУЛИ Дня 8. фебруара 2017. року на 19 годзин у Кули у ґалериї будзе отворена вистава скулптурох и малюнкох автора Силвестера Макая. Виставу отвори академска малярка Лидия Барна.

*** „ЖАТВОВ” БАЛ Кул т у р н о - у м е т н ї ц к е дружтво „Жатва” з Коцура и того року орґанизує „Жатвов бал”, хтори будзе 4. фебруара у Пелетовей сали у Коцуре. Попри смачней вечери, орґанизаторе понукню и богату томболу, буду орґанизовани танєчни бависка, а госцох буду забавяц „Коцурски бетяре”. Уходнїца за бал кошта 800 динари (нє ураховани напой), а мож ю заручиц при Желькови Фаркашови на телефон 062/52-17-29 и при Якимови Бесерминьови на тел. 062/18-82-466, лєбо их особнє купиц кажди пияток од 8 до 11 годзин у Доме култури у Коцуре, а пополадню у Ресторанє „Бачки полудзенок”. ***

БАЛ КПД „КАРПАТИ” ВЕРБАС КПД „Карпати” Вербас орґанизує Бал у ресторану „Код Чава” 11. фебруара 2017. року на 20 годзин.

Очекує вас богата вечера, томбола, нєсподзиваня. Грає оркестер „Стари Вербас”. Уходнїци 1 000 динари и мож их купиц у просторийох КПД „Карпати”, Нєґошева 21. Информациї на телефон 021/706-257 роботним дньом 18-22 годзин.

*** БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ На соботу, 4. фебруара у Дюрдьове будзе отримани Бал широки сукньох у просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове. Карту од 1 200 динари мож резервовац при Миколови Кухарови на 065/838-60-44 и Звонкови Салаґови 064/35321-19. Дзивки и жени облєчени до святочней рускей шмати нє плаца карту. Очекує вас смачна вечера и богата томбола. Грац будзе „Микс бенд” зоз Руского Керестура. ***

БАЛ У РКЦ На соботу, 11. фебруара 2017. року, будзе бал РКЦ (Руского културного центру), у Новим Садзе, у наших просторийох, Йована Суботича 8. Попри вечери и музики, будзе и богата томбола. За добре розположенє будзе задлужени оркестер Владимира Сивча. Уходнїца 1 000 динари. Резервациї на телефон 062/41-66-40.

РУСКЕ СЛОВО 29

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох зоз неопрен-ґуму, процив витру и жими, галайку и праху. Правиме и кладземе ролетни и гармониково дзвери. Обявиц ше на телефони꞉ 025/5827-710, лєбо 060/5088-433 ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. ОГРИВА ПРЕДАВАМ букови пелет зоз 90% букви и 10% ядлїну, букови брикет (1 тона меня 4 метери дре-

ва) пакованє 10 килограми 210 динари, як и брикет зоз сушеного угля (1 тона меня 4 тони угля) 12 килограми 230 динари. Пакуєме! Понукам и „бановичи” углє у джамбо мехох, пакованє 1 тона. Обявиц ше на число 064/26-83 862. *** ПРЕДАВАМ древо у палетох од двох кубикох. Превожим и на адресу. Обявиц ше на число 064/26-83-862.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o приношеню ришеня у поступку ажурированя Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Надпатраюци орґан обвисцує явносц же 23. 01. 2017. року принєсло Ришенє зоз хторим принєшена одлука же ношитель Реґионална депония д.о.о. зоз Суботици, улїца Площа Лазара Нешича чс. 1, у обвязки же ажурира иснуюцу Студию о преценьованю вплїву на животни штредок Проєкта Вибудов реґионални депониї у Суботици, на катастерскей парцели чс. 2635 КО Биково СО Суботица. Ришенє мож достац на увид роботни днї д 10 г до 14 г просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшенє ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС – Лази Нанчича” НС138, НСУ138, НСЛ138 Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта –базней станїци мобилней телефониї „НС – Лази Нанчича” НС138, НСУ138, НСЛ138 у улїци Лази Нанчича 47, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3129/1 К.О.Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-659/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2253_02 НС_Нови_Сад_Базар” Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2253_02 НС_Нови_Сад_Базар” у улїци Булевар Михайла Пупина 1, на катастерскей парцели число 223/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 31. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-720/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2090_01 НС_Петроварадин_2” Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2090_01 НС_Петроварадин_2” у улїци Кости Надя 21, у Пдетроварадину, на катастерскей парцели число 341/1, К.О. Петроварадин, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 31. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-809/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2187_01 НС_Нови_Сад_Новосадски_саям_2”, у улїци Гайдук Веєлькова число 11, на катастерскей парцели число 7540/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 31. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-808/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар Деспота Стефана” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Булевар Деспота Стефана” у улїци Булевар Деспота Стефана 9, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 7322, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-815/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим, орґану.

30 РУСКЕ СЛОВО

3. ФЕБРУАР 2017.

ИНФОРМАТОР На основи члена 3. Правилнїка o додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини–национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктури установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини („Службени новини АПВ“, число 4/17), а у вязи зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок („Службени новини АПВ“, число 69/16), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини–национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият), розписує

КОНКУРС ЗА ФИНАНСОВАНЄ И СОФИНАНСОВАНЄ ВИРОБКУ ТЕХНЇЧНЕЙ ДОКУМЕНТАЦИЇ ЗА ПОТРЕБИ УСТАНОВОХ ОСНОВНОГО И ШТРЕДНЬОГО ОБРАЗОВАНЯ И ВОСПИТАНЯ И ШКОЛЯРСКОГО СТАНДАРДУ НА ТЕРИТОРИЇ AВТОНОМНЕЙ ПОКРАЇНИ ВОЙВОДИНИ ЗА 2017. РОК Конкурс ше розписує на суму средствох яки обезпечени зоз Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок („Службени новини АПВ“, число 69/16)и то: за финансованє виробку технїчней документациї за потреби установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї Автономней Покраїни Войводини, у вкупней суми 45.275.000,00 динари (на уровню основного образованя и воспитаня 27.125.000,00 динари, на уровню штреднього образованя и воспитаня 16.150.000,00 динари, за установи школярского стандарду 2.000.000,00 динари). Под виробком технїчней документациї ше подрозумює виробок тей технїчней документациї яка, у складзе зоз позитивнима правнима предписанями з якима ше реґулує обласц планованя и вибудови, нєобходна за видаванє акта компетентного орґана з яким ше одобрує будованє нових обєктох або виводзенє роботох на постояцих обєктох хтори хасную установи основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини, односно: – Идейне ришенє; – Идейни проєкт з припадаюцима елаборатами (за потреби видаваня ришеня о одобреню за виводзенє роботох – реконструкцию, адаптацию, санацию); – Проєкт за будовательну дозволу з припадаюцима елаборатами; – Проєкт за виводзенє з припадаюцима елаборатами; – Проєкт виведзеного обєкту з припадаюцима елаборатами; – Технїчни опис и попис роботох за виводзенє роботох на инвестицийним отримованю; – Инша технїчна документация яка, у складзе з позитивнима правнима предписанями з якима ше реґулує обласц планованя и вибудови, потребна за реализацию планованого проєкту. Финансийни обовязки ше будзе реализовац у складзе з ликвиднима можлївосцами буджету Автономней Покраїни Войводини за 2017. рок. УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє вимаганя Хаснователє хтори маю право участвовац у розподзельованю средствох то школи за основне образованє и воспитанє, школи за штреднє образованє и воспитанє и установи школярского стандарду на териториї Автономней Покраїни Войводини чий снователь Република Сербия, АП Войводина и єдинка локалней самоуправи. 2. Критериюми за розподзельованє средствох Критериюми за розподзельованє средствох по Правилнїку

3. ФЕБРУАР 2017.

о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу, национални меншини–национални заєднїци за финансованє и софинансованє модернизациї инфраструктри установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини тоти: 1. значносц реализациї проєкта у одношеню на безпечносц школярох, наставнїкох и занятих хтори хасную обєкти, 2. значносц реализациї проєкта у одношеню на обезпеченє квалитетних условийох за отримованє воспитно-образовней роботи, 3. финансийна оправданосц проєкта, 4. отримуюцосц проєкта, 5. локална, односно реґионална значносц проєкта, 6. активносци яки подняти з цильом реализациї проєкта, 7. обезпечени жридла средствох за реализацию проєкта. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМАГАНЯ Вимаганя за додзельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту. Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 25. януара 2017. року на web адре си Секретарияту www.puma.vojvodina.gov.rs. Вимаганя ше доручує по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини–национални заєднїци, з назначеньом „За конкурс – за финансованє виробку технїчней документациї за потреби установох основного и штреднього образованя и воспитаня и школярского стандарду на териториї АП Войводини за 2017. рок“, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемюбудинку Покраїнскей влади). Ґу прияви на конкурс ше подноши проєктни задаток, одлуку школского/управного одбору о порушованю активносцох у вязи зоз реализацию проєкта, понукнуцепредрахунок за виробок технїчней документациї (обезпечени од привредного дружтва, другей правней особи, односно поднїмателя, хтори уписани до Реґистру привредних субєктох), потерашню розполагаюцу документацию за реализацию планованого проєкта (кедєст такей документациї) и фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє установи образованя. Термин за подношенє приявох на Конкурс то 27. фебруар 2017. року. Секретарият затримує право, по потреби, од подношителя вимаганя питац додатну документацию и информациї, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє потребних условийох. Комисия нє будзе розпатрац: – нєподполни прияви, – нєблагочасни прияви (прияви хтори послати после термину яки означени як остатнї дзень конкурса), – нєдошлєбодзени прияви (прияви хтори поднєсли нєовласцени особи и субєкти хтори нє предвидзени з конкурсом), – прияви хтори ше нє одноша на з конкурсом предвидзени наменки, – прияви хасновательох хтори у предходним периодзе нє оправдали средства яки им додзелєни зоз покраїнского буджету прейґ финансийних и наративних звитох. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. Заинтересовани особи додатни информациї у вязи зоз реализацию Конкурса можу достац у Секретарияту на телефон 021/48746 14, 487 43 48, 487 43 36. Покраїнски секретар, Михаль Нїлаш

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР/СПОРТ

ВИШОЛ ПЕРШИ ТОГОРОЧНИ МАК У першим тогорочним чишлє „У фокусу” нова екипа „Емисиї за младих” Радио Нового Саду, як и упечатки з Литературного вечарa младих у Дюрдьове. „МАК-ов колаж” представя Наталию Лазор з Коцура, котра ше занїма з гекланьом, а рубрика „Спорт и рекреация” перспективного рукометаша Филипа Ороса з Руского Керестура. Од того року МАК ма и даскельо нови рубрики – сатиричну „Дньова доза Руснацох”, як и „Швет науки и технолоґиї”, у хторей у тим чишлє пише о применьованю ориґамия у математики и о купованю прейґ интернетa. Тиж так, нова рубрика то и „Драга по здравє” Александри Дудаш, точнєйше блоґ у МАК-у, хтори будзе виходзиц у каждим другим чишлє, а з нагоди МАКовей 45-рочнїци, часопис цали тот рок будзе обявйовац рубрику „З МАК-овей архиви”. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву застатого стану и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС57, НСХ57, НСУ57, НСЛ57, НС-Клиса” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС57, НСХ57, НСУ57, НСЛ57, НС-Клиса” у улїци Приморска число 5, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1792/5 К.О.Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. януара 2017. року принєсла ришенє число VI501-843/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим, орґану.

32 РУСКЕ СЛОВО

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „ЕУРКОНАТ” DOO Нови Сад, Суботицка число 6, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Пошоренє за маґазионованє и третман власних и других пластичних одруткох” у продукцийним обєкту за продукцию кант тракох за древову индустрию, у улїци Руменацка драга число 52б, на катастерскей парцели число 2394/3, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 24. януара 2017. року принєсла ришенє число VI501-799/16 же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Заинтересована явносц мож виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

СЕЛЕКЦИЯ КОГУЦИКОХ ФК „РУСИН”

СОЛИДНИ РЕЗУЛТАТИ У МИНИ-МАКСИ ЛИҐИ Наймладши фодбалере кере стурского Русина през жиму нє одпочиваю, алє участвую у мини-макси лиґи хтора ше отримує у Оджаку. То ґенерация хлапцох народзених 2006–2007. року. – Лиґа почала концом новем бра прешлого року, а будзе тирвац до конца фебруара 2017. Змаганя ше бави у Спортским центру у Оджаку у спортскей гали. Углавним ше бави през викенд, а през розпуст зме бавели и у тиженю.У тим возро сту у лиґи участвую два екипи зоз Оджаку, (ОФК „Оджак–червени” и ОФК „Оджак–били”), Тврдява зоз Бачу, Кулпин, Крила Країне зоз Бачкей Паланки, Славия зоз Пиньвиц и Русин. У Русиновей екипи: Тони Виславски, Стефан Сарич, Теодор Фаркаш, Ацо Драґо савлєвич, Сте фан Колошняї, Марко Колошняї, Владо Кочиш, Андрей Шайтош, Же-

лько Шомодї, Марко Ковачевич, Виктор Надь. Резултат нам нє у першим планє, алє екипа. Затераз солидно бавя, та и резултати вше лєпши. Родичи дзецох плаца шицки трошки, а то одход на змаганя, як и котизация хтора за лиґу виноши 12. 000 динари – гварел Борис Шайтош, тренер когуцикох ФК „Русин”. Нажаль, як надпомнул Шайтош, затераз то єдини спо соб же би ФК „Русин” мал будучносц, бо без тренинґу и таких змаганьох познєйше барз чежко направиц екипу. По конєц 2016. року когуцики тренирали у спортскей гали, алє тренинґи претаргнути пре нїзки температури, бо ше галу нє зогрива. Млади фодбалере ше наздавю же хвиля и температура воздуху пошвидко дошлєбодзи отримованє порядних тренинґох, а потим приду и лєпши резултати. А. П.

РУСКИ КЕРЕСТУР

ФОДБАЛЕРЕ „РУСИНА” ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ Фодбалере керестурского Русина внєдзелю, 29. януара, почали пририхтованя за ярню часц першенства у Подручней фодбалскей лиґи Зомбор–Бачка Паланка, хтора почнє 12, лєбо 19. марца. Пририхтованя, односно тренинґи, затераз отримую у Спортскей гали. Як гварел тренер першей екипи Русина Златко Саянкович, тренирац почали коло 20 бавяче, приключа ше ґу нїм ище троме, а можлїве же у другей часци першенства за першу екипу буду бавиц и двоме–троме русиновци з младшей селекциї.

У термину за преходзенє до Русина ше после рока враца Боян Бранкович, котри бавел за Сербски Милетич, а екипа достава ище єдно помоцнєнє, понеже за Русин будзе бавиц Неманя Тешович з Кули, котри бавел за Липар. З Русина ше до Червинки врацел Неманя Ивич. У пририхтуюцим периодзе заплановане одбавиц и пейц приятельски змаганя, а перше будзе 12. фабруара з кулским „Гайдук юниором”, у Керестуре. Єшеньску часц першенства Русин закончел на шестим месце. М. З. 3. ФЕБРУАР 2017.

СПОРТ РОЧНА И ВИБЕРАНКОВА СКУПШТИНА СД „РУСИН”

ПРЕДСИДАТЕЛЬ ОСТАВА ИСТИ

Прешлей нєдзелї, 29. януара, у просторийох Спортского дружтва „Русин” отримана порядна рочна Скупштина Дружтва. Понеже мандат потерашньому руководству вишол, то була и виберанкова скупштина. У тим мандату предсидатель будзе Драґан Ковачевич, хтори на тей длужносци бул и потераз. На схадзки вибрани члени Управного и Надпатраюцого одбор СД „Русин”, а пречитани и Звит о роботи у прешлим року, як и финансийни звит

а дньовим шоре виберанковей Скупштини СД „Русин” було седем точки. Найзначнєйши були тоти хтори ше одношели на Звит о роботи и финансийни звит. Як медзи иншим надпомнул предсидатель СД „Русин” Драґан Ковачевич, задовольни є зоз посцигнутима резултатами. Насампредз кед ше вежнє до огляду материялни обставини хтори очежовали роботу спортских клубох у Руским Керестуре. – Скромно поведзено, задовольни сом зоз посцигнутим у прешлим року. Фодбалере у висшим ранґу ше успишно змагаю, Карате клуб предлужел серию добрих успихох на числених турнирох и змаганьох дзе участвовали. Освоєли аж 65 медалї. Удало нам ше виратовац Женски рукометни клуб од гашеня. У тей хвильки на тренинґи тераз ходза вецей як трицец млади рукометаше и рукометашки. Ожила и активносц Шаховского клубу. З другого боку прецо сом нєзадовольни то финансиї. Кед би нє було средства хтори зме достали од Месней заєднїци, зоз месного самодоприносу, СД „Русин” би нє обстал. Максимално нам помагали и прето зме им подзековни – гварел предсидатель СД „Русин” Драґан Ковачевич. ФИНАСИЇ БОЛЯЦА РАНА Гоч прешли рок, кед слово о финасийох, бул подли, конєчни салдо на рахунку СД „Русин” позитивни. – Наш цали приход у прешлим року бул 196 053,00 динари. Як уж поведзене, найвецей зме достали зоз средствох месного самодоприносу и од локалней самоуправи. За орґанизованє турнирох достали зме средства и од Спортских бавискох „Яша Баков”. То би бул наш цали бок приходох на билансу. Кед слово о трошкох за числени аґенцийни трошки, телефонски и рахунки за стурю, канцеларийни материял, часц спортскей опреми... и подобне, потрошене шицко вєдно 193 698,00 динари. Так

РОК ПРЕШОЛ БЕЗ АТЛЕТИЧАРОХ У дискусиї найвецей слова було о нєсполньованю обовязкох Атлетского клубу. У прешлим року тот Клуб у фамелиї СД „Русин” нє сполньовал основни функциї. Нє одходзели на змаганя зоз хторих скорейших рокох приношели вельо награди, припознаня и радосц до валалу и вообще нашей заєднїци. Робота окляпла, як и позитивни амбицї за вибудов правого атлетского терену за хтори уж були найдзени средства.

3. ФЕБРУАР 2017.

виходзи же зме вецей як 2 000 динари у плусу, цо нам остава за идуци рок – гварел Борис Шайтош, дотерашнї заступнїк СД „Русин”. На схадзки поведзене же ше и того року дїялносц Дружтва будзе з векшей часци финансовац зоз средствох Месней заєднїци. Пенєжи за порядну дїялносц достанє кажди клуб хтори сполнєл свой основни задаток и хтори робел. Спортска гала хтора отворена за спортски активносци пред вецей як роком, дава одлични условия спортским клубом Дружтва. Затераз трошки отримованя виплацує буджет Општини Кула, а дзекуюци предсидательови СД „Русин” шицки просториї ище вше випатраю як нови. У тим року у општинским буджету буду видвоєни средства за вибудов зогриваня на ґаз, зоз чим би обєкт бул закончени. ВИБРАНИ НОВИ ЦЕЛА ДРУЖТВА З єдногласну одлуку за предсидателя у новим мандату вибрани Драґан Ковачевич, хтори на тей функциї бул и у прешлих штирох рокох. До Управного одбору Дружтва вибрани: Борис Шайтош, Желько Орос, Звонко Планчак, Владислав Салак, Яни Хома, Михайло Орос, Славко Ґовля, Владимир Олеяр и Драґан Ковачевич. До Надпатраюцого одбору вибрани: Йоаким Грубеня (предсидатель), Янко Пастернак и Михал Канюх. Функцию потерашнього заступнїка СД „Русин”, хтору окончовал Борис Шайтош, у наиходзацим периодзе буду окончовац Драґан Ковачевич и Владислав Салак. На схадзки поведзене же СД „Русин” пошвидко пременї адресу, односно будзе преселєне. Нови просториї достати у спортскей гали. СД „Русин” за порядни спортски активносц, як поведзене на схадзки, може раховац на исти пенєжни средства як и прешлого року.■ Александар Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СКУПШТИНА ЗДРУЖЕНЯ РУСКОКЕРЕСТУРСКИХ РИБАРОХ

ОТРИМАЛИ ШЕ И РОБЯ ДАЛЄЙ

На порядней Скупштини Здруженя спортских рибарох „Коляк” як найзначнєйше визначене же ше пребродзело одредзену кризу у роботи, так же Здруженє тераз ма скоро 130 активних членох рижних ґенерацийох. И надалєй найвекши проблем рибаром, алє и шицким Керестурцом, то заґадзованє водох, позарастани беґель и коло нього, и вше присутна крадза риби Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

а Скупштини, хтора внєдзелю, 29. януара отримана на Чарди „Лонґов”, присуствовало наисце вельке число членох Здруженя рибарох, а звит о роботи у прешлим року поднєсол предсидатель Здруженя Михайло Пашо, у хторим на концу висловел и вельке подзекованє членом Управного одбору Здруженя котри му помогли знайсц ше на новей функциї (од початку 2016. року) и, вообще, предлужиц роботу Здруженя, хторе у Керестуре постої од 1948. року. Як гварел, у 2016. року отримане змаганє у лапаню риби за членох Здруженя, рибаре були соорґанизаторе змаганя у лапаню риби у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков”, участвовали на змаганю у Миклошевцох, у Горватскей, орґанизовали свою традицийну „Чукияду” з нагоди Дня ошлєбодзеня Керестура, а мали и вецей ро-

ЄДЕН РИБОЧУВАР ОД ЗОМБОРА ПО ТУРИЮ Як после скупштини за нашо новини гварел керестурски беґеляр и член УО Здруженя рибарох Юлин Винаї, рибочуварска служба роби при „Водох Войводини”, медзитим, по його спознаню, чувар за Керестур, односно лєм єдна особа задлужена за барз вельки простор – за беґель од Зомбора по Турию, Надаль, аж и за дзепоєдни озера. Рибочувар з Кули, а предпоставя ше же дакеди ма и помоц з Бачу, Зомбора, дакеди бул рибочувар и у Оджаку. Як гвари Винаї, рибочувар нєпреривно обиходзи терен, вжиме то и очежане, алє факт же то барз вельки простор за єдну особу, цо идзе на руку рибокрадошом. Од нього дознаваме же ше за крадзу риби на приватних озерох, рибаловох, пише виновну прияву, алє нє и кед рибокрадоша влапя на явних беґельох. Прияву нє може написац сам рибочувар, алє то муши у присустве полициї (и наспак), а єст же дахто и оштрейше покарани, окреме тоти котри влапени вецей раз. Но, сущне же за зоперанє крадзи риби потребни вименки закона о водох, же би то були нє лєм мандатни, алє за шицких виновни кари. Понеже крадзу риби (з часци) може зопрец лєм з приявйованьом, у керестурским Здруженю роздумую же би за тото було єдно окремне число телефона, о чим явносц будзе упозната.

34 РУСКЕ СЛОВО

ботни акциї на полєшованю базена, його ушореню и отримованю, як и свойого окремного простору на базену. Так члени Здруженя, у сотруднїцтве з другима, влонї посадзели коло 400 древка, хтори познєйше и отримовали, а у роботних акцийох, лєбо у роботи Здруженя помагали Ме сна заєднїца, ЯКП „Руском”, подприємства „Комфорт”, „Тина ентериєри”, „Фреш маркет”, „Електромонтажа”, на чим им Пашо подзековал. О консолидованю роботи Здруженя шведочи и финансийно позитивно закончени прешли рок, понеже на рахунку остало 42 939 динари. Цалосни приход у 2016. року бул 110 903 динари, а гоч до Општини Кула конкуровали зоз штирома проєктами (дзе и за садзенє древкох), достали лєм 25 000 динари, цо у ствари пенєж з дотациї Месней заєднїци зоз самодоприносу. „ЧУКИЯДА” И „ТЕРПЕШИЯДА” ЯК ТУРИСТИЧНЕ ПОНУКНУЦЕ План роботи за тот рок подобни як и прешлорочни, визначуюци же на кажде змаганє рибарох можу присц шицки заинтере совани, а на Скупштини прилапене предкладанє члена УО Юлина Виная же би ше, попри уж традицийней „Чукияди”, орґанизовало и змаганє у лапаню терпешох – „Терпешияду”, нє лєм за домашнїх, алє и за рибарох з других местох. Як поведзене, тото змаганє би, з добру рекламу, постало и свойофайтове туристичне понукнуце рибарох и Керестура, а Здруженю принєше и одредзени финансийни хасен. У тим напряме периодично будзе орґанизоване и варенє рибового паприґашу, лєбо праженє риби, на комерциялней основи, цо би ше предавало членом Здруженя и шицким заинтересованим гражданом. Буду орґанизовани и роботни акциї на полєшованю, бо то у интересу нє лєм рибарох, алє и цалого валалу, з роботну акцию планую ушориц бент од базена по мост, 3. ФЕБРУАР 2017.

СПОРТ отримовац свой простор под закрицом на базену. Понеже ше нарок наполня 70 роки од снованя Здруженя, член УО Владимир Дудаш предложел же би ше роздумовало о пририхтованю и видаваню моноґрафиї о Здруженю, та поволал шицких котри маю даяки стари фотоґрафиї же би их дали за тоту намену. ОД „ВОДОХ ВОЙВОДИНИ” ВИМАГАЦ РИШОВАНЄ ЗАҐАДЗОВАНЯ БЕҐЕЛЮ Бешедуюци о вецейрочним присутним проблему заґадзованя беґельчику КЦ-3 (з нього и других водох и беґелю), за цо рибаре насампредз обвинюю Фабрику „АБЦ фуд” же там пуща одрутни води, на Скупштини одлучене же би ше пре ришованє того проблему послало допис до ЯВП „Води ПРИПОЗНАНЯ Войводини”, а кед будзе потребне, и до компетентних ресорних министерствох. Як поведзене, На схадзки Скупштини додзелєни и пригодни припознаня – на терен нє раз виходзели и инспекциї, цо затераз найстаршому присутному членови Здруженя Велькови Петринє дало векши резултати. З тим очкодована нє лєм чичови (1940) и Янкови Джуджарови Цукийови, котри 10 роки риба, алє ше заґадзена вода вилївала и до польох, бул на чолє Здруженя рибарох. За добре сотруднїцтво зоз Здруколо беґельчику кадзи преходзи през валал нєпри- женьом, припознанє будзе уручене и предсидательови Совиту ємни пахи, так же то проблем нє лєм Здруженя, Месней заєднїци Руски Керестур Владимирови Олеярови. алє цалого валалу, гваря рибаре. Пошведочене же кед ше длугши час нє заґадзує, живот у беґельчику и самоорґанизовац ше и зоперац крадошох, може єдино других водох ожиє и прето, як визначели, значне же би приявйовац и, як гварене – „припатрац ше”. Крадошом ше применьовало законски предписаня вязани за заґад- суд враца мрежи, бо су приватни, аж чежко и доказац же дахто краднє рибу, бо ридко кого у тим влапя „на води”. зованє водох. Попри тим, од „Водох Войводини” ше будзе вимагац и У тим напряме потребни и вецей рибочуваре, а ище барже би вичисцело беґель и коло нього, цо остатнї роки ви- жей пременка законских предписаньох, бо з терашнїма остало. У води єст вельо дикиню и наду, бент зароснути тому проблему „нє годно стануц на карк”.. На схадзки на вецей заводи було спомнуте и порибоваз коровчом, ґу води нє мож дойсц, та ше з „Водами Войнє водох, медзитим, поставене питанє чи воно ма смисла водини” буду радзиц же би єдну часц вичисцела за оду за ґадзеней и нєвичисценей води... редзену писту за лапенє риби. Бо, предпоставка же ше з Гоч тото цо поведзене звучи досц песимистично, ридрагу риболовну дозволу плаци нє лєм право на лапанє риби, алє и за обезпечованє условийох за тото, односно баре заш лєм задовольни з тим цо поробене у прешлим року, бо попри 114 сениорских дозволох за лапанє риби, за вичисцованє и отримованє беґелю. На зменшованє рибового фонду уплївує и крадза риби, були предати и 15 пионирски, а предаванє дозволох за хтора присутна нєпреривно, аж и тераз вжиме, бо нєдав- тот рок почнє на нєдзелю, 5. фебруара, у просторийох но пре крадзу на беґелю направени и вецей дзири на ля- Здруженя у Старей школи. Дозволи годно купиц и при ду. Як и прешли крадзи, так и тота тераз приявена рибо- предсидательови Здруженя у „Пашопринту”, а цена иста чуварови котри, вєдно з полицию, єдини компетентни як и прешлого року – за сениорох 6 000 дин., за пензиолапац крадошох и писац прияви. Здруженє нє ма право нерох 3 000, а за пионирох 100 динари. З купованьом дозволи обовязне и плаценє членарини, хтора 500 динари, а дозволи ше плаци нараз, нє на рати. Тих дньох будзе випитане и же за хтори води важи дозвола керестурского рибара, а купованє дозволох представя и одредзене финансованє Здруженя, бо ше з предатей сениорскей Здруженю враца 300, а з туньшей 150 динари по дозволи. Же у керестурских водох заш лєм єст и векши риби, гутори факт же прешлого року влапени и три векши – од 17 до 23 кили, поведзене на Скупштини Як зачувац керестурски беґелї од крадошох Здруженя рибарох „Коляк”.■ 3. ФЕБУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НАГРАДА ЗА НОВИНАРСТВО НА ЯЗИКОХ НАЦИОНАЛНИХ ЗАЄДНЇЦОХ

РОК LXXIII ЧИСЛО 5 (3718) НОВИ САД, 3. ФЕБРУАР 2017.

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ П НА ПРЕШЛОСЦ

Фотоґрафия: K004_0096P

Фотоґрафия: K004_0099P

Фото: Дюра Винаї

Фото: „Meдия центер Войводини”

■ НЄРИШЕНИ ПИТАНЯ: РУСКА ҐАЛЕРИЯ, БИБЛИОТЕКА, МУЗЕЙНА ЗБИРКА, АРХИВ...

■ НАГРАДА НДНВ ЗА

МУЛТИЛИНҐВАЛНЕ НОВИНАРСТВО