Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИД ЗЕ

РОК LXXVI ЧИСЛО 4 (3873) НОВИ САД, 24. ЯНУАР 2020.

ТРАДИЦИЙНИ РУСКИ ЄДЛА НА ЕТНО СТОЛЄ ■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ: У ВОСПИТАНЮ ПОТРЕБНИ И ЛЮБОВ И ДИСЦИПЛИНА

Провадзаци змист програми означованя Националного швета Руснацох бул и Етно стол хтори порихтани у Руским доме, односно у сали КПД „Дюра Киш”. Рижни традицийни руски єдла и специялитети порихтали жени зоз Здруженя женох „Маря”, хторе роби у рамикох КПД „Дюра Киш”. Череґи, бобальки, сладки и слани печива и овоц прикрашели вельки стол у сали, а госци и нащивителє мали нагоду покоштовац тоти смачни єдзеня. В. Дїтко

У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,

часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.

Фото: Вероника Вуячич

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Фотоґрафия: 0081P

Фотоґрафия: 0065P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ПРЕСЛАВЕНЕ У ШИДЗЕ

СТАНОВИСКА ЧЛЕНОХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

„КОЦУРСКА ВИРА” Пише: Микола ШАНТА, предсидатель Одбору за културу Националного совиту Руснацох, предсидатель КУД „Жатва”

Єст цошка цо ше у живоце, та и у филозофиї наволує – при- Паноца Романа Миза, длугорочного ново садского пароха рода стварох. Же то цошка нормалне. Же то так треба, бо то вироятнє велї паметаю, та виприповедам єдну анегдоту преверене през искуство старших, тих цо уж прешли тоту драгу. на рахунок нашого коцурского „викривеного” менталитету Праве дзекуюци такому приступу животу, почитуюци таку хтори присутни медзи нами. Правда, присутни у валалє и природу стварох, нас Руснацох ище вше єст на тих просторох. гевтот мента литет з хто рим ше це шиме, кед Коцурци Чловек зложене єство, нє лєм биолоґийно, алє и психично. У гу то ре ли же „даю и остат ню ко шулю зоз се бе же би його психи постоя вецей идентитети. Так наприклад, я мам зачували руску школу”, кед ше твардо тримали свойого. идентитет родителя, бо мам двойо вельки дзеци, мам у себе То прикмети Коцурцох з хторима ше пишиме и цешиме. идентитет дзецка, бо ми родичи ище живи, мам идентитет и Но, та, пофрантуйме дакус на власни рахунок, на рахунок дїда, бо мам унучата, мам идентитет писателя, бо пишем тих викривених видзеньох стварох. Гуторя психолоґове кнїжки, идентитет пчолара, бо тримам пчоли, идентитет супруга, же то здраве франтовац на свой рахунок. бо мам малженску пару, идентитет Бул так єден челєднїк, Коцурец у християна, бо сом свидоми же моя душа Новим Садзе, хтори пошол до варошу Вшелїяк же у тей нагоди, припада Богу, мам идентитет Русина, пре лєпши живот, а ґу своїм Руснацом кед означуєме Дзень Руснацох, бо припадам заєднїци з хтору дзелїм барз ридко ходзел бо нє мал кеди, яґод жадам акцентовац гевтот одредзени вредносци, мам и полиже шицки други цо ше сходза и отритични идентитет, бо мам политичне идентитет хтори ше вола – руски. мую руску културу маю кеди, нє маю становиско, итд, итд. Тот наш идентитет од Бога дати цо инше робиц, а лєм вон нє ма кеди, Суґеруєм же би кажде себе вианалибо є барз завжати, бо вон роби „барз и ма право на живот. зовал, цо вон, цо його идентитети. важну” роботу. Но та, так, до того Интимно у нашей души, Так можеме себе упознац. Кажди з нашого челєднїка пришол паноцец у фамелиї, у нашим валалє, тих идентитетох ма потребу жиц. Миз пошвециц обисце, обисц свойого у ширшей заєднїци, у держави, И то гевта наймоцнєйша сила цо парохияна, дзешка у тим жимским у Европи, на кулї Жемовей постої на тим швеце, а то сила живота, чаше, после Болоявлєня, та дакус и нє лєм биолоґийного, живота ґенох, побешедовали, та о чим би, кед нє о алє и живота идеї, менталитета, вереня, идентитета и шицких календарох и хтори календар лєпши – стари, чи нови. А то така других поривох хтори творя чловеков живот. приповедка яґод гевта – чи старше курче, чи вайцо. А вец, друга Чловек щешлїви теди кед тоти сеґменти його єства ускладзени нєзаобиходна тема, чи ми як грекокатолїки баржей католїки, чи медзи собу. Кажди нови идентитет збогацує чловека и вон з православни? Паноцец Миз сцерпено толкує тому нашому челєднїкови, як ствари стоя, алє йому ше то нє любело, та нїм постава лєпши. гуторел: „Нє паноцец, я нє католїк, моя вира нє католїцка”. „А Вшелїяк же у тей нагоди, кед означуєме Дзень Руснацох, вец тримаце же сце православни”, пита ше му паноцец. „Га нє! жадам акцентовац гевтот идентитет хтори ше вола – руски. Я нє православней вири”. Бул упарти челєднїк. „А якей вец ви Тот наш идентитет од Бога дати и ма право на живот. Интимно вири?”, пита ше му паноцец. Челєднїк ше задумал, та одвитоу нашей души, у фамелиї, у нашим валалє, у ширшей заєднїци, вал зоз сиґурносцу до себе: „Я коцурскей вири!” у держави, у Европи, на кулї Жемовей. о, та, так то и ми, кед сцеме нє буц у складзе зоз природу стваА кед є дати од Бога, а вон одлучовал хтора душа будзе руска, Н рох, алє цошка понад того, а о себе, о историї свойого народу, а хтора нє, вон вец спада до домену гевтого цо наволуєме Божа воля. Нє сполньовац Божу волю, то нє добре. Єст єдна своєй вири, нє вельо знаме, бо нє маме кеди научиц дацо о себе, красна присловка, глїбоко правдива, хтора гутори: Божи та нє маме цо анї свойо дзеци научиц, та их анї нє научиме млїн помали мелє, алє на дробно. Божа воля ше до конца мацерински язик, основи нашей вири, нє научиме их любиц вше витвори, чи по єдней, чи по другей драги. Значи, можеме свойо, голєм тельо кельо любя цудзе. Ми теди, вец поставаме ше ми спроцивйовац дачому, нє буц тото цо зме по тим припаднїки тей коцурскей вири як и тот челєднїк зоз анеґдоти. идентитету од Бога датого, нє буц у складзе зоз природу А єст таких „вирнїкох” у каждим руским валалє, нє лєм у Коцуре. стварох, мудровац же зме заостати кед зме Руснаци, або же Же би ше то нє случело, заходзме до Руского дому, ту ше вше зме менєй вредни з тим, або водзени зоз хто зна яким ира- побешедує о тих темох, та и о коцурскей вири, уписуйме дзеци ционалним поривом жадаме висц зоз тей Божей волї, а вец до рускей класи, учительки их там науча думац по руски и нас, у одредзеним периодзе живота то дочека и видзиме же бешедовац, путуйме до старих крайох, шпивайме руски писнї. у нашим живоце коцочки нє найлєпше поскладани, цошка Алє, нє лєм ту и явно, алє, насампредз, дома у фамелиї. нам хиби, цошка зме глїбоко нєзадовольни. Занєдзбали зме Пестуйме тот наш важни идентитет у нашей души. Почитуйме цошка цо важна часц нашого нукашнього єства. А нєзадо- природу стварох, або Божу волю. Щешлївши будземе. вольни зме теди кед нє почитуєме природу стварох, Божу Щешлїви нам Дзень Руснацох! волю, кед сцеме буц понад того, бо, як би то наш писатель (Бешеда вигварена у Руским доме, 17. януара 2020. року Дюра Папгаргаї у франти гуторел – „яй, Боже, яке я то вельке”, на означованю Националного швета Руснацох.) та можем упрекосциц шицким коло себе, та и самому себе, бо гат, з тим я виражуєм свою гордосц, та нє будзем песто- Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вац тот руски идентитет у себе. вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

24. ЯНУАР 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–6. Порученя зоз Централней шветочносци Националного швета Руснацох

■ Нашо места 8–13. Дзень Руснацох означени у шицких наших штредкох

■ Духовни живот 15. Пошвецанє обисцох у Коцуре

■ Култура и просвита 16–17. Шветочна академия у Шидзе

■ Дом и фамелия 19–21. Воспитанє дзецох у предшколским возросту

■ Економия 24–25. Ювилей керестурского подприємства „Изґлед”

■ Людзе, роки, живот 28–29. Стретнуце: Оливера Сапаньош зоз Дюрдьова

■ Информатор

32–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Ловаре, чуваре природи и околїска

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок: Старша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

ЧУВАРЕ ОГНЇСКА Ище єдно Националне швето Руснацох остава за нами. Означене є у шицких наших местох, а централна шветочносц отримана у Шидзе. Гоч нїч нове нє повем, алє Шидянє наисце були добри домашнї численим госцом хтори у штред януара, по жими и молги пришли до їх городу возвелїчац и дожиц Национални дзень Руснацох. Привитали нас щиро и сердечно, вигосцели богато, по сримски... Медзитим, и шицко друге коло преслави вишло и прешло аж и лєпше як цо ше могло обчековац и можебуц ше обавац, кед ше зна яка ситуация на терену и проблеми з хторима ше тота наша заєднїца зочує, аж и баржей як цо то индзей. Пошлїдки дзеведзешатих, еґзистенциялни обставини, нєвигодна демоґрафия, миґрациї за роботу, асимилацийни процеси, а шицко вєдно ма єден пошлїдок, же ше тота заєднїца осипує. А, заш лєм, змогла моци же би Централна преслава наисце була швето – радоснєйши, розкошнєйши, богатши и безбрижнєйши дзень як цо то други днї. Гоч ту барз значна и щедра потримовка локалней самоуправи општини Шид з тей шветочней нагоди, и тераз уж богате практичне искуство наших институцийох хтори тото орґанизую, верим же наисце и праве ентузиязем наших людзох у Сриме тото цо прави розлику и дава моци прекрочиц власни можлївосци. Кельо могли, допринєсли же би шицко прешло як ше спада – и привит, и орґанизация, и шветочна Академия, и госцина пред тим, и коктел по тим... Таки ентузиязем наших людзох, на локалу жиє скоро вшадзи дзе єст голєм як-так орґанизовани народни и дружтвени живот Руснацох, та гоч яки да су малочислени. У тих аматерских валалских КУД-ох чува ше огнїско руснацтва, а тота дзека и дух то основа и за шицко през цо ше виражуєме и иснуєме як национална заєднїца, так як цо з нашенька ключка корень, а на концу настава узрети плод. Медзитим, шицко тото часто ше забува, або просто подрозумює же то так. Прето барз важне голєм дараз, кед же нє конкретно помогнуц, вец гоч лєм щиро подзековац тим нашим чуваром огнїска, а нєт лєпшей нагоди и поводу як цо то Дзень Руснацох.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИД ЗЕ ПОРУЧЕНЯ ЗОЗ ЦЕНТРАЛНЕЙ ШВЕТОЧНОСЦИ

РУСНАЦИ, НИЯНСА У БОГАТИМ СПЕКТРУ РОЗЛИЧНОСЦОХ

Фото: В. Вуячич

Пише: Aлександар ПАЛАНЧАНИН

Одкеди 17. януар установени и прилапени як Националне швето Руснацох у Сербиї, того року по тринасти раз здогадли зме ше на скоро три столїтия живота Руснацох на тих просторох. На шветочней академиї у Шидзе з тей нагоди бешедовали предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, епарх кир Георгий Джуджар и предсидатель Покраїнскей Влади Иґор Мирович

зе нь На ци о нал но го шве та Ру сна цох здо га дує нас на 17. яну ар 1751. ро ку кед ад мин стратор Кра ль ов ско го дер жав но го Бач ко го ди стрик ту у Зом бо ре Франц Йозеф де Редл под пи сал до ку мент, кон тракт о на се ль о ва ню два сто ру ских гре ко като лїц ких фа ме ли й ох на те ди шню пу ста ру Ве ль ки Ке ре стур. То го ро ку дома шнї Цен трал ней пре сла ви На ци о нал но го шве та Ру сна цох у Сер биї бул Шид дзе всо боту, 18. януа ра, отри ма на Шве точ на ака де мия и дру ги подїї з на годи Дня Ру сна цох. Шве точ носц ма ла и юви ле й ни ха рактер, бо то го ро ку означе на и 100-роч нї ца орґ а ни зо ва но го кул тур но-про свит но го жи вота Ру сна цох у Шид зе, почи на ю ци од Ру скей чи та ль нї по нє шка й ше КПД „Дю ра Киш”. Почи на ю ци од Цен трал ней шве точ но сци На ци о нал но го шве та Ру сна цох, през ца ли рок буд зе означо ва на тота

4 РУСКЕ СЛОВО

роч нї ца, а єй ко ру на и тир ва ци шлїд буд зе мо но ґ ра фия на те му кул тур но-обра зов но го жи вота Ру сна цох у Шид зе. ВЄДНО ВИТВОРИМЕ ЗАЄДНЇЦКИ ЦИЛЇ Руснаци од теди по нєшка чуваю свой язик, скарб, виру, идентитет, традицию и културу. На тоти факти кажде зоз свойого аспекту, здогадли шицки бешеднїки на Шветочней академиї отриманей у сали шидского Културно-образовного центра. Числених присутних на акдемиї перши привитал предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. – Насампредз, жадам вам шицким повинчовац нашо швето, прето же тринасти раз шветочно пре славюєме Националне швето Руснацох у Сербиї. Сцем ви значиц и нєшка повесц, же нас, Руснацох, єст ри жних. 24. ЯНУАР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

Фото: Н. Илич

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИД ЗЕ

Борислав Сакач

кир Георгий Джуджар

Єст нас хтори зме грекокатолїки, католїки, право славней вири, єст и таких хтори атеисти. Розлични зме и по политичних опцийох. Но, вшелїяк без огляду на розлики, шицки вєдно, як єдно єство, треба же бизме робели на тим же бизме як Руснаци були вєдно. Наш Национални совит ма институцийни и правни можлїво сци, правни полуги моци хтори можеме хасновац же бизме ше и да лєй отрима ли и розвива ли. Маме можлївосц през сотруднїцтво зоз шицкима покраїнскима компетентнима секретариятами, институциями локалней самоуправи и другима державнима институциями витвориц нашо намаганя и потреби. У каждим погляд зе, з потримовку спомнутих, маме нагоду як Руснаци витвориц шицки нашо важни цилї значни за наш живот и обставанє на тих прео сторох – гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. ПОУКИ З ПРЕШЛОСЦИ ЗА БУДУЧНОСЦ Вельке швето Руснацом у Сербиї зоз пригодну бешеду повинчовал и владика, епарх кир Георгий Джуджар.

Иґор Мирович

– Од приселєня Руснацох до тих крайох прешло 269 роки. Чи нам треба Национални дзень? Национални дзень, националне швето нам треба, бо ми теди похопюєме, утвердзуєме свидомосц о нашей националней и духовней припадносци. Националне швето треба нє лєм преславиц, алє треба же би нам воно помогло, же би нам указало одкадз зме, хто зме. Кед то зрозумиме и похопиме, будземе знац кадзи исц, як исц и цо далєй робиц. Национална и духовна припадносц нам дата як дар од Господа Бога. Прето наша судьба, национална, духовна, и културна, у наших рукох, у наших схопносцох. У нашей одвичательносци, и завиши од нас. Прето поучени зоз прешлосцу, алє запатрени до будучносци, старайме ше тераз и далєй исц по тей драги хтору нам указали нашо предки. Старйме ше обрабяц польо нашого националного и духовного живота. Шац, садзиц, залївац, а Господь Бог нам поможе же би тото росло. Винчуєме Националне швето шицким нам ту присутним, тим хтори розошати по ца лим шве це, ка ждому при пад нї ко ви на шей за єд нї ци, нашого народу и нашей Церкви. Же би зме наисце зрозумели и похопели тото цо за нас найважнєйше у тим чаше. Най националне швето за нас будзе жридло нєвичерпней сили за очуванє, за пестованє и утвердзенє националней и духовней свидомосци, припадносци и културного нашлїдства – гварел епарх кир Георгий Джуджар. ЗАЧУВАНИ СКАРБ, ТРАДИЦИЯ И КУЛТУРА Предсидатель Покраїнскей влади АП Войводини Иґор Мирович винчовал Националне швето Руснацох, и акцентовал значенє рускей заєднїци за богатство нашого заєднїцкого простора. – Мам вельку чесц же вам шицким можем у мено Покраїнскей влади повинчовац Националне швето, дзень кед ше здогадуєме початкох насельованя Руснацох на тоти простори.

24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО

ГОСЦИ НА ШВЕТОЧНОСЦИ На Шветочней академиї у Шидзе, були велї уважени госци з републичних, и покраїнских институцийох, локалних самоуправох, представителє дипломатского ко ру, сонароднїкох з иножем ства, мен шин ских заєднїцох з хторима сотруд зу є ме, член ство Националного совиту Руснацох и його целох, представителє Цер кви, руских КУД, ме ди й ох и ин сти ту ци й ох рускей заєднїци... Медзи нїма були народна посланїца Олена Папуґа, представитель Управи за сотруднїцтво зоз церквами и вир ски ма за єд нї ца ми Ґаври ло Ґр бан, за ме нїк Покраїнского секретара за образованє, предписаня, управу и национални меншини Милан Ковачевич, заменїк Покраїнского секретара за туризем и реґионал не–при вред не со труд нїц тво Се рґ ей Та маш, помоцнїк Покраїнского секретара за общи и правни дїла Славолюб Арсениєвич, помоцнїца ґенералного секретара защитнїка гражданох Ябланка Тамаш, амбасадор України Олександр Александрович и треци секретар за протокол, културу, дияспору и контакти зоз медиями Дарина Ґариб, одправнїк роботох амбасади Словацкей Иґор Венцел, аташе за кул ту ру ам ба са ди Русиї Де нис Кру ґ лов, кон зул першого шора Горватскей Хрвоє Вукович, представителька Националного совиту Мадярох др Аґота Виткаи Кучера и велї други.

швечени же то так и останє. Горди зме же сце у шицких сеґментох живота зачували свой идентитет и же го далєй розвиваце. Ту, насампредз, думам на вертикалу образованя на вашей мацеринскей бешеди, систему явного информованя по руски, Завод за културу войводянских Руснацох хтора закрице на будинку вашей култури. Злєпшанє условийох у хторих спомнути и нєсопомнути институциї робя, єден з наших найважнєйших задаткох. То опредзелєнє хторе нїч нє може пременїц – заключел предсидатель Покраїнскей влади Иґор Мирович.■

6 РУСКЕ СЛОВО

ПРИВИТУЄME ШИЦКИХ ДОБРИХ ЛЮДЗОХ Националне швето Руснацох у Сербиї у Новим Садзе зоз пригодну програму означенe пияток, 17. януара, у просторийох Руского културного центра. Як визначене, новосадска Матка нє лєм же значно доприноши квалитету и уровню вкупней рускей култури на тих просторох, алє є и место дзе у пракси жиє мултикултурализем найвекшого городу Войводини

ельочислених госцох на преслави Дня Руснацох у Новим Садзе спред домашнїх, привитал предсидатель Управного одбору Руского културного центра Славко Винаї. З тей шветочней нагоди вон надпомнул же ше здогадуєме на дзень кед 17. януара давного 1751. року совитнїк царици Мариї Терезиї и администратор Кральовского державного Бачкого дистрикту у Зомборе Франц де Редл подписал перши урядови документ о насельованю 200 руских грекокатолїцких фамелийох на тедишню пустару Вельки Керестур. – Три столїтия познєйше, привитуєме вас у просторийох Руского културного центра у Новим Садзе, месце дзе ше през писню, танєц и драму чува наш язик, скарб, традицию и културу. По нєурядових податкох, Нови Сад друге место у Сербиї по числу Руснацох. У наших просторийох ше сходза млади хтори ше до Нового Саду пришли школовац зоз шицких руских местох. Медзитим, Матка достаточно велька же би привитала шицких добрих людзох з хторима вєдно жиєме и робиме – гварел медзи иншим Славко Винаї. Присутних на шветочносци привитал и предсидатель Националного совиту Руснацох, Борислав Сакач.

Фото: В. Вуячич

Тиж сцем шицких здогаднуц же з одлуку Покраїнскей влади и Скупштини АП Войводини, од 17. януара 2018. року тот дзень ма Покраїнске значенє. То нашо заєднїцке швето. Од 17. януара 1751. року, кед вашо предки пришли на тот заєднїцки простор, прешло скоро 270 роки. Єдней, по числу малей, националней заєднїци, яка ваша, сиґурно нє було лєгко прейсц през бурйовити историйни часи и пременки, и одупрец ше шицким спокусом у морю других народох хтори ту жили, и зачувац и розвивац свою традицию, културу и свой идентитет. Ви у тих намаганьох були успишни, дзекуюци прихильносци ґу своїм кореньом, вредней роботи, образованю, и прето нєшка Руснаци творя єдну з найкрасших ниянсох розкошного спектра нашей етнїчней, културней и конфесийней розличносци. Очуванє того богатого спектру розличносцох, у хторим Руснаци маю важне место, єден з найзначнєйших приоритетох Покраїнскей влади и держави Сербиї. Будзце пре-

24. ЯНУАР 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

У НОВИМ СА Д ЗЕ – За нє пол ни три сто ро ки кельо жиє ме на тих про сторох, пу щ е ли зме глї бо ки ко ре нї хтори ше за тельо часу попреплєта ли зоз другима народами хтори ту жию. По ста ли зме часц и со стойни елемент мултикултурално сци нашей ровнїни. Будинок Центра уж сто ро ки на тим ме сце, и вше мал одхилєни дзвери

шиц ким хтори почитую и жадаю чувац маєток и скарб хтори зме нашлїд зели од наших дїдох – гва рел мед зи иншим предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. Помоцнїк городоначалнїка Нового Саду Алексан дар Пе тро вич, з на годи пре сла ви на шо го велько го швета надпомнул же початок рока зоз пре славу Националного швета Руснцох нє могол буц лєпши. – Випровад зели зме 2019. рок, кед Нови Сад бул пристол нїца младих, а дочекуєме 2021. рок кед Нови Сад буд зе Европска пристолнїца култури. То роки хтори буду записани у ана лох Городу як заєднїцки успих шицких нас хтори жиєме у на шим Новим Сад зе – гварел помоцнїк городоначалнїка Нового Саду Александар Петрович. У пригодней програми з нагоди Дня Руснацох участвова ли Хор „Гармония” зоз Нового Саду хтори по одшпиваних гимнох Републики Сербиї и на шей шветоч ней шпиванки, одшпива ли писнї „Би ли орґони” и „З давен давна”. Потим на клави ру наступел Саша Загорянски, школяр штреднєй музич ней школи у Новим Сад зе и єден з най перспективнє йших членох РКЦ. На концу публику розвешелє ли члени го сцинского дзецинского ансамблу „Кринїченка” зоз Иршави, ме ста блїзко при Мукачеве у України. Нарок, централна преслава Националного швета Руснацох будзе отримана у Новим Садзе, кед тот город будзе Европска престолнїца култури.■ А. П. 24. ЯНУАР 2020.

STANOVISKA Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

МОЛГА

Но, добре же ше уж раз и тота молгиска розишла, та знова як чловек мож патриц през облак цо єст вонка. Даскельо остатнї тижнї чежко було витримац. Стара франта хтора ше роками приповедала за Панчевцох же вони голєм видза цо дихаю, случела ше и нам. И такой є вецей анї нє духовита, анї нє шмишна. Поправдзе, ми видзели лєм молгу, а нє воздух хтори дихаме, алє нє знам хтора вариянта лєпша, а хтора горша. На концу, анї никотински овиснїки у диме циґаретли нє видза кажди деталь хтори филтрую през власни плюца. Гоч тот наш случай, то якеш куренє на висшим уровню, бо зме з каждим удихнуцом воздуха хтори мал и фарбу и пах, кед же мож повесц же пахнул, колективно постали пасивни куряче. Нє знам як було индзей, алє за Нови Сад шведочим. Но, та, одкаль вец одразу тото силне заґадзенє? Як го дотераз нє було? По истей наруби лоґики, як и тота же ше до лїкара нє идзе кед ши нє хори. Та ше вец, кед хтошка одразу пойдзе, сушедство чудує як ше то случело, а чловек бул тварди як кощак, за живота у дохтора нє бул... У мобилним уж дас пол рока мам програмчок хто ри опатрам кажде рано пред тим як вид зем з обисца, аж и частейше як апликацию же яка ма буц хвиля. Сло во о програму „Air Vizual” хтори укаюує квалитет воздуху на локалу. Но, та, знам же одкеди сом го активовал, Нови Сад, односно голєм часц варошу дзе Руменацка улїца, частейше у червеней як у желєней зони. Предпоставям же вам ясне хтора алармантна... Праве док тото пишем, дисплей конєчно указує желєне, скоро же би зачувац скриншот, на памятку. Зоз спомнутей апликациї дознал сом и за тоти микро и наночасточки PM 2,5 и PM 10, хтори удихуєме дзекуюци авспухом, топеню койчого до пецох, индустриї и иншого ґаду. Мож коло того почитац и цо шицко спричинюю тоти микроскопски часточки, од широкого дияпазону проблемох з диханьом, по кардиоваскуларни охореня од хторих за велї єст лєм „Конєчни лїк”. Заш лєм, кед ше мож ровнац по гевтим же „цо це нє забиє, змоцнює це”, можебуц ше и ми шицки з роками очелїчели. Окреме же ше, после прежитих войнох, гиперинфлацийох, санкцийох и подобних кризох, озда нє подаме якимшик там микрочасточком... Будзе же, як сом нєдавно чул, за заґадзенє наисце виновати рост стандарду. Нє знам цо повесц, окрем же бим наисце нє любел виберац медзи шмерцу од гладу и шмерцу од лєпшого живота. Опатрал сом тих дньох яки квалитет воздуху у скандинавских жемох – мераня указую же є скоро идеални. Скоро би сановац тих сеґинь и бидних Скандинавцох, алє бим ше з нїма дзечнє очерал. Бо, їх молги якошик чистейши и нє таки густи як наша. А дзе єст, ту ше и розсипує. Прето нам озда телї и предаваю молгу. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ РУСКИ КЕРЕСТУР

Локална преслава Националного швета Руснацох 17. януара преславена у нашим найвекшим месце Руским Керестуре, зоз шветочну програму у велькей сали Дома култури. Програма почала зоз державну гимну „Боже правде” и шветочну писню Руснацох у Сербиї „Браца Русини” хтори виведол домашнї Мишани хор Дома култури и катедрали св. оца Миколая з провадзеньом Велького народного оркестра. У мено Националного совиту (НС) Руснацох швето шицким присутним повинчовал заменїк предсидателя Йоаким Рац и заменїк предсидателя Општини Кула и єй Совиту за национални меншини Кароль Валка. У першей часци културно-уметнїцкей програми потим наступели домашнї – Мишани хор под руководством Лидиї Пашо, одшпивал коляду „Єрусалимски дзвони” зоз солистку Кристину Афич и народну шпиванку „Ша ми тадзи преходзели”. Потим солиста Мирослав Малацко провадзени з оркестром, одшпивал „Писня Рускому Керестуру” и „Шицким добре”. Мишани оркестер тиж и зоз шпиваньом, под руководзеньом мр Мирка Преґуна виведол два композициї „Ой, то там на гори” и „Кед сом вчера вечар”. У другей часци ше публики представели госци – КУД „Иван Сенюк” зоз Кули з українскима танцами и писнями, цо по концепцийним опредзелєню уж други рок же Руснацом їх швето возвелїчаю припаднїки вше другей националней заєднїци з општини Кула. Танєчникох пририхтала Таня Летвенчук, шпивачох Надїя Воротняк, а

Фото Лю. Дудаш

ПО ДРАГИ СЛУЖБИ БОГУ И НАРОДУ

оркестер Михайло Летвенчук. Присутни були и предсидатель и заступнїк Дружтва Иван Кузма и Филип Пронек. На програми були представителє Грекокатолїцкей Церкви, валалскей власци, институцийох и здруженьох, школяре и просвитни роботнїки керестурскей Школи „Петро Кузмяк” и други Керестурци. Надихнуту конферансу зоз порученями наших визначних преднякох – чувац свой язик, виру и традицию „по драги служби Богу и народу” зложела Мария Стрибер, а водзела ю Адриана Надь облєчена у народним облєчиве. Шветочну програму орґанизовала Служба нашого Националного совиту и Дом култури. М. А.

БЕОҐРАД

ЗАЦИКАВЕНИ ЗА СВОЮ ИСТОРИЮ После благодарней Служби Божей у церкви Христа Краля, внєдзелю беоґрадски Руснаци ше нашли у церковней сали и означели свойо националне швето з акцентом на 90-рочнїцу од снованя парохиї у Беоґрадзе. У

8 РУСКЕ СЛОВО

програми студент медицини Александер Планкош пречитал историю од присельованя пред 270 роками, а вец домашнї парох о. Владислав Варґа визначел важносц першого пароха Янка Будинския котри од 1930. до 1936. року формовал беоґрадску парохию. Потим, др Йоаким Стрибер ше огляднул на владику др Нярадия котри основал беоґрадску парохию, алє и одбавел вельку улогу у нашим народзе. Инжинєр Йовґен Лендєр пречитал писню Михала Ковача о важносци почитованя мацеринского язика, а Александар Планкош писню Михала Рамача „Чежко свойому зоз своїма”. У полней сали ше зишли числени Беоґрадянє котри були окреме зацикавени за свою руску прешлосц, як парохиї, так и Руснацох вообще. Домашнї порихтали богати етно стол, а друженє ше предлужело до позних годзинох. О. Р. Л. 24. ЯНУАР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ КОЦУР

ПЕСТУЙМЕ НАШ ИНДЕНТИТЕТ

У просторийох Руского дому у Коцуре, у орґанизациї Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Коцуре и КУД „Жатва” 17. януара, зоз пригодну програму, означене Националне швето Руснацох. Официйна програма почала зоз гимну держави Сербиї, а шлїдзела и святочна писня Руснацох ,,Браца Русини”. Потим наступели школяре нїзших класох Основней школи ,,Братство єдинство” хтори рецитовали, шпивали и танцовали. Пририхтали их їх учительки Славица Чельовски, Валерия Папуґа, Лидия Будински и Славка Хромиш. Численей публики у полним Руским доме ше представели и дзеци сербских оддзелєньох котри уча руски язик з елементами националней култури зоз писнями и танцами, а пририхтала их учителька Єлена Буила. У другей часци програми Мария Горняк одрецитовала писнї наших писательох, а Славомир Шанта пречитал писнї зоз свойого богатого опусу. Микола Шанта, котри и водзел програму, пречитал пригодну бешеду о значносци пестованя руского идентитету у нашей души, у нашим доме и фамелиї. – У тей нагоди, кед означуєме Дзень Руснацох, жадам акцентовац наш нукашнї идентитет котри ше вола руски. Тот наш идентитет од Бога дати и ма право на живот. Интимно у нашей души, у фамелиї, у нашим валалє, у ширшей заєднїци, у держави, у Европи, на кулї Жемовей. Прето, заходзме до Руского дому, ту ше вше побешедує о тих темох, уписуйме дзеци до рускей класи, учительки их там науча думац по руски и бешедовац, путуйме до старих крайох,

шпивайме руски писнї. Алє, нє лєм ту, алє насампредз дома, у фамелиї. Пестуйме тот наш важни идентитет у нашей души и почитуйме природу, або Божу волю – визначел Шанта. Цала програма була прикрашена зоз музику и писнями котри на ґитари одграл и одшпивал Михайло Будински. На означованю Националного швета Руснацох були директорка Основней школи Сенка Мученски, як и члени Националного совиту Руснацох Весна Раґаї-Цап, Яким Винаї и Михайло Киш. Означиц Дзень Руснацох пришли велї валалчанє, а кажда точка була наградзена з моцним аплаузом. По законченей програми пририхтани коктел дзе шицки присутни уживали у рускей музики, писнї, бешеди и друженю. О. Р.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

УКАЗАЛИ СВОЙО ВЕЛЇ АКТИВНОСЦИ

У Сримскей Митровици пияток, у Ґалериї „Лазар Возаревич” отримана програма з нагоди преслави Националного швета Руснацох у Србиї. Зоз програму Руснаци жадали указац часц своїх активносцох у року хтори прешол. На початку програми першираз ше чуло поетски текст о упечаткох на приселєнє Руснацох до тих крайох. Текст гуторел Звонко Беднар. Дзеци хтори маю годзини ученя руского язика и култури у ОШ „Йован Попович” одрецитовали и одшпивали даскельо дзецински писнї. Порихтала их професорка у пензиї Нада Адамович.

24. ЯНУАР 2020.

Першираз на „Пупчецу” вивед зену композицию „Ошмих за цали швет” чули зме од Надї Каурин. Шпивацка група „Руски зарї” одшпивала старши и новши писнї зоз свойого репертоару, зоз провадзеньом оркестра „Ходоба и приятелє”. Шпивачох и оркестер порихтала музични педаґоґ Даниєла Горняк. Школяре Музичней школи „Петар Кранчевич” Леа Недимович, Исидора Козлина и Никола Теодорович одграли даскельо композициї, а тиж и професор Александар Цундра. Поетеса Ясна Арбанас пречитала свою писню „Сримец”. Програму водзели, а тиж и рецитовали Ивана Богич и Владимир Костич. На концу представена вистава фотографийох Заводу за културу войводянских Руснацох, хтора отворена 15. януара, до 25. януара у просторийох Ґалериї, кажди дзень од 17 – 20 годзин. Програму порихтали члени Подручней канцелариї НС у Сримскей Митровици, професоре и дзеци Музичней школи „Петар Кранчевич” зоз технїчну потримовку Историйного архива Сриму. Д. К.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ВЕРБАС

ПРОГРАМА У КПД „КАРПАТИ” У Вербаше, у Културно-про свитним дружтве „Карпати”, зоз пригодну програму 16. януара вечар означене Националне швето Руснацох. Членох „Карпатох” и госцох на програми привитал предсидатель того Дружтва Славко Барановски, а о присельованю Руснацох зоз сиверовосточних жупанийох тедишнєй Угорскей до Керестура, а вец и до других наших местох, на основи контракта хтори подписани 17. януара 1751. року у Зомборе, бешедовала Славка Тамаш. Хор КПД „Карпати”, под руководзеньом дириґентки Надїї Воротняк одшпивал святочну писню „Браца Русини”, „Многая лїта” и вецей познати руски шпиванки. У програми наступели и шпивацка ґрупа „Карпати”, хтору пририхтала Славка Тамаш и дует Янко Сеґеди и Ириней Дротар, як и Янко Сеґеди як солиста, з провадзеньом шпивацкей ґрупи, а цалу музичну програму провадзел Тамбурови оркестер хтори водзи Микола Коле Чизмар.

У мено Националного совиту рускей националней меншини на програми були члени Совиту Мартица Тамаш, Михайло Киш и Стеван Самочета. О. Р.

ҐОСПОДЇНЦИ

НАСТУПЕЛИ ДОМАШНЇ ДЗЕЦИ Ше сти рок за шором, Националне швето Руснацох у Сербиї пре славене и у Ґосподїнцох у святочней сали Ме сней заєднїци, а тогорочна програма збогацена зоз участвованьом домашнїх дзецох, зоз Основней школи котри уча руски язик и членами КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. Вони рецитовали на руским язику и визначели важни податки за Руснацох, а потим Яким Гарди, ґлумец дюрдьовского Дружтва, пречитал реферат о историї Руснацох. – Важне же чуваме нашу традицию руского язика, же то пе стуєме през факултативне ученє у Ґосподїнцох. Наздаваме ше же зме у наиходзацим периодзе

10 РУСКЕ СЛОВО

годни поробиц вецей, и же би ше и ви, Ґосподїнчанє, злагод зели же бизме основали културно-уметнїцке дружтво котре би робело през цали рок, же би шицки, младши и старши, могли робиц у нїм, а ми то потримаме през роботу Подручних канцеларийох – гварел предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач. – Шицки тоти роки, тоту святочносц у Ґосподїнцох орґанизує ше дзекуюци доброму сотруднїцтву координаторох подручней канцелариї и Владимира Салонския зоз Ґосподїнцох. Мило ми же того року у програми участвовали и дзеци зоз того ме ста, та ше наздаваме же так будзе и убудуце – гварел Микола Кухар, координатор Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Дюрдьове. Вон привитал шицких присутних, медзи котрима були и член Општинскей ради задлужени за социялни питаня Ивица Саламун, предсидатель Совиту Ме сней заєднїци Ґосподїнци Борис Страживук, о. Михаил Холошняй и шицки вони присутним винчовали тото Швето, вєдно з Владимиром Салонсковим у мено Дружтва за руски язик, литературу и културу, котре було домашнї пре слави. Орґанизацию означованя Дня Руснацох у Ґосподїнцох и того року помогла Подручна канцелария Националного совиту Руснацох зоз шедзиском у Дюрдьове. С. С. 24. ЯНУАР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ БАЧИНЦИ

ЗАЧУВАЛИ СВОЙО ПОХОДЗЕНЄ

Подручна канцелария Националного совиту Руснацох, хтора у Бачинцох отворена штредком децембра прешлого року и КПД „Драґутин Драґен Колєсар”, пияток у Подручней школи ОШ „Бранко Радичевич” отримали шветочну програму з нагоди означованя националного швета Руснацох. Програму отворела шпивацка ґрупа Дружтва, хтору провадзел оркестер КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, зоз державну гимну „Боже правди” и шветочну шпиванку „Браца Русини”. – Чувайме виру, свой мацерински язик, обичаї, традицию, шицко цо нас вяже. У Бачинцох 2019. року отворена Подручна канцелария Националного совиту Руснацох цо вельки крочай ґу повязованю шицких наших местох – гварел Зденко Лазор винчуюци швето у мено Националного совиту. Отец Дарко Рац, парох у Бачинцох бешедовал о вирским живоце у тим сримским валалє. После Шиду парохия Святого Луки була друга по старосци насельованя Руснацох у Сриме од 1846. року. Тиж здогаднул же тедишнї бачински парох о. Кирил Дрогобецки, 1919. року участвовал у снованю РНПД. – Од Владислава Папуґи, координатора Подручней канцелариї обчекуєм сотруднїцтво зоз Церкву. Дзе зме ше церкви тримали, було нас и напредовали зме. Воспитайме свойо дзеци же би знали основни правди своєй вири и язика – гварел, медзи иншим, о. Дарко. Привитуюци присутних, медзи хторима була и народна посланїца Олена Папуґа, у мено локалней самоуправи у Шидзе Ромко Папуґа, заменїк секретара Скупшти-

ни Општини Шид, гварел же велька чесц буц на єдней такей програми у Бачинцох хтора ше першираз орґанизує з нагоди Националного швета и виражел наздаванє же ше будзе преславйовац ище велї роки. О историйних подїйох вязаних за насельованє и живот Руснацох у Бачинцох бешедовал и Александар Радин, професор историї, а Ирина Папуґа о просвитним живоце. Рецитовали Карло, Анамария и Андрей Рацово, хторих порихтала наставнїца Златка Сивч Здравич, а Ирина Папуґа им подаровала кнїжки, як и другим заслужним поєдинцом. У уметнїцкей програми, шпивацка ґрупа КПД „Драґутин Драґен Колєсар” ше представела зоз рускима народнима шпиванками, а Зденко Лазор рецитовал свою писню „Мойо гори”. Вл. Дї.

БИКИЧ

ВЕНЧИКИ РУСКИХ ШПИВАНКОХ Подручна канцелария Националного совиту Руснацох и КПД „Иван Котляревски” штварток у Доме култури отримали програму з нагоди означованя Националного швета Руснацох.

24. ЯНУАР 2020.

Програму отворела Женска жридлова шпивацка ґрупа КПД „Иван Котляревски” зоз шветочну писню „Браца Русини”. Предсидатель спомнутого Дружтва и Совиту МЗ Бикич Деян Бобаль з тей нагоди здогаднул на историйну подїю подписованя контракту 1751. року о насельованю Руснацох на тоти простори, а окреме о їх насельованю на подруче Сриму. Шпивацка ґрупа „Бикичанки” з тей шветочней нагоди представела ше и зоз венчиком колядох. На програми були и подпредсидатель Националного совиту Руснацох Зденко Лазор, парох у Шидзе и декан сримски о. Михайло Режак, у мено Општини Шид Зоран Видович и други валалчанє. После програми у крашнє прикрашеней сали отримани коктел дзе предлужене друженє присутних. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ДЮРДЬОВ

МЕДЗИ ТРОМА ЗАСТАВАМИ И РУСКА З ГЕРБОМ

Националне швето Руснацох у Републики Сербиї ше того року означело тринасти раз, а тельо раз ше тото Швето означело и у дюрдьовским Културно-уметнїцким дружтве „Тарас Шевченко”, зоз традицийну святочну програму

оз уж узвичаєним поставяньом трох заставох – Републики Сербиї, Автономней покраїни Войводини и рускей застави зоз гербом на три будинки у центре Дюрдьова, на будинок Општини Жабель, Рускей школи и КУД „Тарас Шевченко”, почало означованє Националного швета Руснацох у Републики Сербиї у Дюрдьове. По поставяню заставох, на котрим каждого року єст вше вецей гражданох, у просторийох КУД „Тарас Шевченко” отримана пригодна програма. На початку оркестер Дружтва одграл Гимну Републики Сербиї и святочну писню Руснацох у Републики Сербиї. Потим координатор Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Дюрдьове Микола Кухар привитал госцох.

тот дзень окреме визначує зоз традицийну програму у Дружтве. Исти дзень дополадня зме були и у валалскей Основней школи, дзе нам школяре пририхтали интересантну програму, котра дакус нєзвичайна, алє треба мац у оглядзе же жиєме у двацец першим вику – гварел предсидатель Сакач. Потим у святочней програми участвовали члени секцийох Дружтва котри читали и рецитовали стихи наших поетох, оркестер одграл вецей руски народни шпиванки, а Яким Гарди пречитал реферат о историї Руснацох, о їх приселєню, значних подїйох и датумох.

ОПШТИНА ПОМАГА У АКТИВНОСЦОХ

На програми були присутни и помоцнїк предсидателя Општини Жабель Ново Доведан, предсидателька Одбору за образованє НСР Мелания Римар, предсидатель Совиту за медзинационални одношеня Општини Жабель Мирослав Чакан, предсидатель КУД „Тарас Шевченко” Мирослав Такач, дюрдьовски грекокатолїцки священїк о. Михаил Холошняй, о. д. директорки дюрдьовскей Основней школи Любица Клепич, представнїки Совиту Месней заєднїци Дюрдьов, Церковного одбору дюрдьовскей грекокатолїцкей церкви, учительки, наставнїци и школяре руских оддзелєньох валалскей ОШ и велї други. Означованє швета предлужене на коктелу на котрим понукнути велї руски народни єдла котри пририхтали одборнїки, їх супруги и членїци Женскей жридловей ґрупи Дружтва. Националне швето у Дюрдьове орґанизова ла Подручна канцелария Националного совиту Руснацох Дюрдьов.■ С. Саламун

Медзи нїма були предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач и предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич, котри шицким присутним винчовали Националне швето. – Чесц ми и задовольство же сом нєшка з вами, осми рок за шором. Винчуєм вам Националне швето. Општина Жабель ше намага же би максимално унапредзела положенє Руснацох, а то, медзи иншим, мож видзиц у помоци за роботу Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” и Дружтва за руски язик, литературу и културу, як и роботу Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох у Дюрдьове. Намагаме ше за каждого видвоїц средства за їх активносци, а наздавам ше же у наиходзацим периодзе вони буду звекшани – гварел предсидатель Божич. – Тото швето найзначнєйше за нас Руснацох котри жиєме у Републики Сербиї и мило ми же ше у Дюрдьове

12 РУСКЕ СЛОВО

ПРЕДСТАВЕЛИ ШЕ СЕКЦИЇ КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО”

24. ЯНУАР 2020.

mesta@ruskeslovo.com

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ КУЛА

„БЕЛАВА ПРИНЦЕЗА” ЗБОГАЦЕЛА ШВЕТОЧНОСЦ Националне швето Руснацох, 17. януара означе не у Кул тур ним центру у Кули зоз премиєрним вивод зе нь ом дра ми „Бе ла ва прин це заˮ по тексту Саши Палєнкаша, у режиї Янка Лендєра, а у копродукциї РКУД „Гавриїл Ко стельникˮ з Кули и РНТ „Петро Ризнич Дядяˮ зоз Руского Кере стура. У мено домашнїх, шицких присутних у Културним центру привитал предсидатель РКУД „Гавриїл Костельникˮ Владимир Бучко, хтори з тей нагоди визначел же зоз премиєру „Белава принцезаˮ кус вименєни концепт дотедишнєй преслави Националного швета Руснацох у Кули, а то и добра нагода указац резултат роботи Дружтва. Бучко тиж поручел же би ше шицки Руснаци требали намагац у своїм штредку означиц тото националне швето з рока на рок на цо висшим уровню. У представи „Белава принцезаˮ главну улогу бавел Мирослав Стричко, провадзаци улоги – Дияна Канюґа, Весна Вонич, Лїляна Кнежевичи Емилиян Няради, а старшу и искуснєйшу ґлумецку екипу творели Александер Мудри, Амалия Ковач, Ярослав Ковач и Янко Ленєр. Приповедка змесцена до криминалистичного жанру, а писана є у форми монолоґу и бавеней структурип през дзевец дїї. Монолоґи представяю заглїбйованє до людскей души, дзе совисц гутори як би морално требало

жиц, а през бавену структуру дознаваме же таки способ живот нє лєгко витвориц. – Мило ми же нам ше удало дац премиєру праве за руске националне Швето и думам же кажде од присутних, окреме младих, през руску бешеду и рухи на сцени, почувствовал гордосц же на таки спо соб допринєсол збогацованю шветочно сци того вечара. – гварел Лендєр и додал же зоз представу „Белава принце за” у планє обисц руски ме ста дзе ше укаже нагода, а шлїдуюце приказованє представи заплановане на Драмским мемориялу „Петра Ризнича Дядї” у Руским Кере стуре. На шветочносци, попри членох Дружтва були и представителє кулского КУД „Дурмитор”, директор РНТ „Петро Ризнич Дядяˮ Славко Орос, як и велї други госци. После премиєри, друженє присутних було предлужене у клубу Културного центра. Ан. М.

НОВЕ ОРАХОВО

КУЛТУРНЕ СТРЕТНУЦЕ Националне швето Руснацох у Сербиї Руснаци у Новим Орахове пре славели у Руским доме, а окрем велїх валалчанох, швето з нїма пришол пре славиц и руски кантавтор Сашо Палєнкаш. У програма участвовали члени Литературней секциї и орке стер Дружтва, а потим и госц. По законченю урядовей часци програми, домашнї шицких присутних понукли з капущанїками и вечеру. Я. Дю. 24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ АРХИЄРЕЙСКА БЛАГОДАРНА СЛУЖБА БОЖА У ШИДЗЕ

МОДЛЇМЕ СИЛИ ЗА ДАЛЄЙ своєй казанї на шветочней Служби Божей, владика кир Георгий Джуджар гварел же Националне швето нам потребне же би ше утвердзело свидомосц националней и духовней припадносци. – Тото швето треба же би нам дацо дало, охабело, указало одкадз зме и хто зме. Вец знаме як далєй, цо робиц. На благодарней Служби Божей дзекуєме Богу за старанє и благослов. Дзекуєме за нашлїдство од предкох. Модлїме сили за далєй и за потомкох. Тераз наша судьба у наших рукох. Завиши од нас, од наших схопно сцох и пожертвовно сци, од щирей и побожней молитви. Модлїме ше за шицких учашнїкох тей преслави и за наших у цалим швеце, же бизме

Фото: В. Вуячич

Централна преслава Националного швета Руснацох у Сербиї почала з Архиєрейску благодарну Службу Божу у полней Церкви Преображеня Господнього у Шидзе, хтору предводзел епарх Епархиї Св. Миколая кир Георгий Джуджар

– Дух Святи очисцує од грихох. За тото треба виру и треба ше покаяц. Господь, вец, пребачує шицки потупеня. Духовни родичи на кресценю обецую же поуча у вири того кого ше кресци. Треба знац же ше прейґ кресценя злучуєме зоз Господом Исусом Христом. Модлїме же би наша вира була жива и правдива и же би националне швецо було жридло националней и духовней свидомосци и културного нашлїдства – заключел владика кир Георгий Джуджар.

ЦЕРКВА БУЛА ПОЛНА

прошвицени зоз Божу мудросцу знали цо найлєпше за нас – наглашел епарх кир Георгий Джуджар.

БЕЗ ПОКАЯНЯ ШЕ НЄ МОЖ СПАШИЦ По епархових словох, Богоявлєнє цесно повязане зоз рождеством Исуса Христа. Бог ше обявел над Йорданом у трох особох – як Оцец, Син и Дух Святи. Наш огранїчени розум нє може розумиц таїнство єдного Бога у трох особох. Так як цо Авґустин видзел хлапца хтори сцел пречерпац морйо до писку, так чловек зоз своїм розумом сце розумиц Пресвяту Тройцу, алє нє може. На Богоявлєнє Йоан покресцел Исуса. Людзе ше каяли за грихи и Йоан их умивал з воду. Исус нє мал грих, алє пришол ґу Йоанови же би го покресцел, же би нам указал драгу до спашеня. Без покаяня ше нє мож спашиц.

14 РУСКЕ СЛОВО

На шветочним Богослуженю сослужели о. Владислав Варґа, о. Михайло Режак, о. Юлиян Рац, хтори читал Євангелию, о. Дарко Рац, о. Владимир Еделински Миколка, хтори читал Апостол и о. Алексий Гудак, а шпивали вирни з рижних местох у полней церкви. На Служби Божей були представнїки держави, институцийох, установох и орґанизацийох. Медзи нїма були амбасадор України у Републики Сербиї Олександр Александрович, предсидатель Националного совиту Руснацох Борислав Сакач, народна посланїца у Скупштини Сербиї Олена Папуґа, представнїки зоз Управи за сотруднїцтво зоз Церквами и вирскима заєднїцами у Министерстве правди, посланїца у Скупштини АП Войводини Деяна Крсманович, помоцнїк за туризем и реґионалне-привредне сотруднїцтво у Покраїнским секретарияту за привреду и туризем Серґей Тамаш, заменїк секретара Скупштини општини Шид Ромко Папуґа, член Општинскей ради Тихомир Стаменкович и директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа. ■ М. Горняк Кухар 24. ЯНУАР 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ У КАРИТАСУ

ЕДУКАТИВНИ ДЗЕЦИНСКИ КУЦИК И того року през жимски одпочивок Каритас орґанизовал Дзецински куцик на котрим од 8–11. януара отримани рижни роботнї зоз бависками. На роботньох ше дзеци дружели, бавели рижни дружтвени бависка, танцовали, алє Куцик бул и едукативни. Єдну роботню пририхтала профе сорка зоз студия анґлийского азика „Анґлиа Плус” зоз Кули Теодора Вранєш, котра прейґ лаптопа и интерактивного бависка була повязана зоз мобилнима телефонами котри мали дзеци. Теодора задавала поняца, а дзеци прейґ мобилних учели рижни поняца зоз английского язика. Другу роботню пририхтала волонтерка Каритасу и психолоґ Соня Виславски, на котрей дзеци мушели постац маскирани детективи и розришовали єдно збуванє. Були им задати задатки и зоз ришованьом поєдинєчних задаткох, ришовали цали „случай” – пренашли „украднути” скрити пенєж у єдней просториї Каритасу. Хлапци котри баржей заинтересовани за спорт участвовали на турниру у столним тенису котри водзел Звонимир Малацко. Всоботу, остатнього дня Куцик зоз свою програму пришвечел мадїоничар Карло Вельки зоз, дзецом интересантнима загадками, од котрих найинтересантнєйши були нєсподзиваня – голуб и заяц. После програми мадїоничара отримани маскенбал, на котрим ше зявели рижнородни маскирани дзеци, а найлєпше маскирани достали награди. Награди достали и тоти цо були найлєше на турниру у столним тенису.

Отримани и диско за шицких учашнїкох Куцика на котрим дзеци танцовали и забавяли ше, а з окремним задовольством одшпивали шпиванку котру Марина Романова шпива зоз ґрупу С.А.Р.С. „Любце ше людзе”. Того року госци на остатнїм вечаре були и шесцеро виронаучни дзеци зоз шестру Михаїлу Воротняк зоз Кули. Шестра жадала кулским дзецом приблїжиц як ше мож дружиц у парохиї, плануюци можлїве друженє у Кули, на хторе мали намиру поволац и дзеци зоз других местох. Як визначела Ясмина Надьова, єдна зоз волонтеркох Каритасу и з орґанизаторкох Дзецинского куцика, каджого дня на роботньох було коло трицец пецеро дзеци, а на представи мадїоничара Карла Велького и маскенбалу коло пейдзешацецеро дзеци, зоз госцами з Кули. Жимски розпуст дзецом у Каритасу прешол интересантно, едукативно и весело. Ол. Ж.

ПОШВЕЦАНЄ ОБИСЦОХ У КОЦУРЕ

ЗА ЗДРАВЄ, ЗЛАГОДУ И ЛЮБОВ Обичай пошвецаня обисцох уж длуго познати у Коцуре, а и у других наших местох. Так и того року коцурски парохиянє чекаю паноцох же би их привитали у своїх домох. Пошвецанє обисцох почало по пошвецаню води на швето Богоявлєня, а будзе тирвац покля паноцове нє нащивя цали валал. Пошвецац у Коцуре буду парох коцурски о. Владислав Рац и капелан о. Данил Задрепко. У каждим обисцу котре нащивя, модлї ше за здравє, злагоду и любов. З богоявлєнску швецену воду паноцове преноша Божи благослов на животни простор, на фамелийни дом и на його членох. Пошвецанє почало од просторийох Каритасу ,,Марийов дом” дзе о. Задрепка дочекали волонтере Каритасу на чолє зоз його координатором Янком Салонтайом. Пошвецанє ше будзе одвивац по одредзеним розпорядку котри виложени на огласних таблох коло церкви, як и на вецей местох по валалє. О. Р. 24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИДЗЕ

ТВАРДИ ФУНДАМЕНТ РУСНАЦОХ У СРИМЕ

Шветочна академия з нагоди 13. преслави Националного швета Руснацох у Републики Сербиї, отримана всоботу у преполней сали Културно-образовного центра у Шидзе и була у знаку велького ювилея домашнїх, 100-рочнїци од орґанизованого културного живота у тим месце

веточна програма почала зоз державну гимну „Боже правде” и шветочну писню „Браца Русини” у виводзеню Мишаного хора Руского културно центру Нови Сад и Националного оркестра, под руководством Борута Павлича и Мирона Сивча. Швето була нагода ознова ше здогаднуц на историйну подїю, 17. януар 1751. року, кед совитнїк царици Мариї Терезиї и администратор Кальовско державного Бачкого дистрикту у Зомборе Франц Йозеф де Редл подписал перши урядови документ, контракт о насельованю двасто руских грекокатолїцких фамелийох на тедишню пустару Вельки Керестур. Од теди по нєшка Руснаци на тих просторох чуваю свой язик, културу, традицию и обичаї. А праве у Шидзе уж 100 роки Руснаци орґанизовано през свою Руску читальню, а познєйше Дружтво, чуваю язик, културу и обичаї. Наполнєло ше 100 роки як тедишнї парох у Шидзе о. Дюра Бесерминї мотивовани зоз снованьом Руского народного просвитного дружтва у Новим Садзе иницировал снованє Рускей читальнї у Шидзе 1920. року хтора була у старим будинку Рускей школи, а 1924. року порушани Месни одбор РНПД и почал ше розвивац културно-просвитни живот Руснацох у Шидзе, а два роки познєйше основане Руске просвитне

16 РУСКЕ СЛОВО

дружтво. Тота дїялносц нєпреривно функционує по нєшкайши днї у рамикох КПД „Дюра Киш”, а Дружтво достало мено после Другей шветовей войни по борцови Дюрови Кишови хтори погинул у Народноошлєбодительней войни. До календара манифестацийох од националного значеня вошол фестивал народних тамбурових оркестрох „Мелодиї Руского двору”, хторе Дружтво орґанизує. Праве зоз тоту Шветочну академию и почало означованє велького ювилея хторе будзе предлужене през цали 2020. рок, а коруна будзе концом рока кед будзе отримани Рочни концерт Дружтва и з друку видзе Моноґрафия Дружтва. Домашнї праве мали и чесц отвориц уметнїцку часц шветочносци и то Старша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” под руководством Снежани Лазич зоз композицию „Плїва хмарка”. Слова за тоту шпиванку написал Михайло Ковач, хтори пред 110 роками народзени у Шидзе, а автор є и писнї „Бешедо моя” хтору потим интерпретовал Мирослав Малацко з Руского Керестура. Потим шпиванку „Явор, явор” одшпивала Младша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш” под руководством Наташи Еделински Миколка. У КПД „Дюра Киш” после Другей шветовей войни предлужена робота драмскей секциї, а познєйше и робота 24. ЯНУАР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИДЗЕ фолклорней и музичней секциї. У драмским сеґменту найвекши успих бул 1977. року и то пласман на републичну смотру аматерских театрох Сербиї. Фолклорна секция тиж мала успихи на числених манифе стацийох и фе стивалох, а 2003. року освоєла стриберну плакету на Покраїнскей смотри фолклору. Успих призначела и Младша шпивацка ґрупа 2018. року кед ше пласовала на републичну смотру народней творчосци. Уметнцки блок домашнїх завар Драґан Макивич хтори одшпивал шпиванку „Моя заградка” автора Славка Загорянского и хтора виведзена на „Ружовей заградки” 2004. року. Макивича провад зел Национални оркестер. Новосадянє,

ПОМОЦ ЗА ОРҐАНИЗАЦИЮ Вельке доприношенє у орґанизованю централней шветочносци мали и члени зоз Управного одбору Заводу за културу войводянских Руснацох на чолє зоз предсидательом Миломиром Шайтошом, потим КПД „Дюра Киш” и Национални совит Руснацох. Финансийно помогли Покраїнски секретатряит за културу, явне информованє и одношенє з вирскима заєднїцами, Општина Шид, а технїчну потримовку дали Радио Телевизия Войводини и Музична школа „Филип Вишнїч” у Шидзе.

24. ЯНУАР 2020.

и то Хлопска шпивацка ґрупа ше потим представели зоз шпиванку „Желєнєє жито”, а млада интерпретаторка и кантавторка Марина Роман з Руского Кере стура, хтора 2018. року на „Червеней ружи” достала награду за найлєпшу композоцию, одшивалка шпиванку „Ой, врац ше мили мой врац”, автор тексту Михайло Ковач, музику компоновал Яким Сивч, а аранжман зробел Мирослав Пап. Музична часц академиї предлужена з Националним оркестром хтори иснує єденац роки, а з тей нагоди ше представел зоз трома инструменталнима композициями. „Осамени пастир” од Джеймса Ласта, „На красним, белавим Дунаю” од Йохана Штрауса и „Шнїжну олую” од Ґеорґия Свиридова. Обробки за нумери зробел Мирон Сивч хтори бул и руководитель оркестри. Национални оркєстер мал чесц и закончиц уметнїцку часц програми зоз композицию „З давен давна”, хтору интерпретовал Мишани хор РКЦ з Нового Саду. Же би шицко було добре порихтане и виведзене, остарал ше Орґанизацийни одбор централней шветочносци. За музичну час були задлужени Лїляна Барна Никитович, Мирослав Пап и Мирон Сивч. За виставу малюнкох и фотоґрафийох була задлужена Олґа Карлаварис, з орґанизацию руководзели Далибор Болдиш, Желько Ковач и Анамариая Ранкович на чолє зоз предсидательку Олену Планчак-Сакач.■ Владимир Дїтко Фото: Вероника Вуячич

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИДЗЕ

КРАСА МАЛЮНКОХ ЗОЗ КОЛОНИЙОХ „РУСКИ ДВОР”

Єдна з провадзацих програмох централней шветочносци преслави Националного швета Руснацох у Шидзе була и вистава малюнкох и фотоґрафийох у голу Општини Шид под назву „Шидянски фарби и форми”

тей нагоди виложени 20 малюнки зоз потерашнїх подобових колонийох „Руски двор” хтори седем роки вєдно орґанизовали Парохия Преображеня Го споднього и КПД „Дюра Киш”. Найкрасши ма люнки вибра ла Олґа Карлаварис. З тей нагоди тиж виложени и 15 фотоґрафиї Ивони Торма Джамич. Отвераюци виставу Ирина Гарди Ковачевич наглашела же ше на шветох означованя Дня Руснацох ортимую вистави малюнкох и же обачлїви рост квалитета малюнкох насампредз у идейох и виразу малярох. З богатого фонду од 156 малюнкох, направени вибор за тоту шветочносц. На колонийох творели маляре розличних уметнїцких вокацийох, а найвецей доминує природа, а менєй портрети и абстракция. Шид познати надалєко у швеце по малярови Сави Шумановичови хтори мальовал и портрети Рускиньох, а скарбнїца малюнкох зоз подобових колонийох „Руски двор” тиж богаство нє лєм за Руснацох, алє и за саму Општину Шид. Ковачевичова тиж наглашела и же Иво-

18 РУСКЕ СЛОВО

на Торма Джамич през свою уметнїцку роботу з фотоґрафию представела руски дзивки и леґиньох у дакедишнїм облєчиве кед ше рихтали шветочно облєкац з нагоди швета и Кирбайох, або кед ходзели на танци. Тор мо ва ди пломо ва ла на Ви со кей тех нїч ней школи, ґрафични оддїл, напрям применєна фото ґрафия у Новим Сзад зе, а потим ше уписа ла и на спе ци я ли стич ни студиї на истим напря ме. Сотруд зова ла у „Руским слове” и младежским часо пи су МАК. Виставу хтора була досц нащивена, провадзи и каталоґ за хтори текст написала Ирина Гарди Ковачевич. Анамария Ранкович, директорка Заводу за културу войводянских Руснацох препоручела опатриц виставу и тим хтори у тей хвильки нє могли буц там док ше виставу отверало. Прето вистава будзе виложена седем днї од 9 до 15 годзин.■ Вл. Дї. 24. ЯНУАР 2020.

РОК XIX ЧИСЛО 1 Число ушорела: Мартица ТАМАШ

ЯК ВОСПИТАЦ ДЗЕЦКО ЖЕ БИ БУЛО:

САМОСТОЙНА, ЗДРАВА И СТАБИЛНА ОСОБА Циль каждого родителя же би його дзецко постало самостойна, здрава и стабилна особа и за витворенє того циля применює ше вецей технїки, од потримовки, суптилного унапрямованя, прейґ стимулациї, награди, критики, по кару

ови часи принєсли нови феномени: родичох хтори барз попущую и защицую, алє и гевтих хтори вельо глєдаю, диктую и огранїчую. Mедзитим, анї єдно екстремне ришенє нє добре. Виглєдованя указую же у жемох у хторих родичох „прицискаю” же би були „мегки”, настала епидемия „родичох без авторитета” и їх продукту „розмазаних дзецох”. О тим кеди почац воспитовац дзецко гутори мастер педаґоґ Наташа Колєсар, хтора роби як преподавач „НТЦ Системи ученя” у Новим Садзе, з дзецми предшколского возросту. – Воспитанє дзецка то нє подїя за чийо уводзенє треба чекац одвитуюцу хвильку у його одрастаню. Як єден од ключних факторох у розвиваню особи, воспитанє то континуовани процес хтори уткани до каждодньових активносцох у животу дзецка од самого початку. У вчасним дзецинстве воспитованє ше одвива паралелно зоз допатраньом дзецка. Перши и примарни воспитаче то вшелїяк родичи. Способ на хтори ше вони одноша ґу сиґналом хторе дзецко посила (шмих, плач, мимика, рух), препознаванє и одвитуюце реаґованє на його физиолоґийни потреби, заинтересованосц за нови форми справованя хторе указує, доприноша нє лєм физичному здравю, алє и же би дзецко мало емоцийну сиґурносц и могло поставиц добру подлогу за його дальши розвой – гутори Колєсарова. По єй словох, дзецко сиґурне теди кед позна гра нї ци до пу щ е но го и при лапе но го справованя. – „Сиґурне” нє значи же будзе вше и задовольне у хвильки кед му тоту гранїцу поставяце. Напроцив. Цалком похоплїве же у ситуациї кед му одлука одроснутого нє одвитує, укаже процивенє (плач, молбу, бунт...) и пробує випитац одлучносц и упартосц тих цо му гранїци поставяю. Ключне же би родичи у таких одлукох вєдно витирвали и ускладзели свойо поступки, цо на длугорочним плану будзе дзецку на хасен – гутори Наташа Колєсар. 24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ДЗЕЦКУ ПОТРЕБНИ ЛЮБОВ И ДИСЦИПЛИНА Фаховци твердза же дзецку потребни и любов, и дисциплина. Любов, бо вона дзецку посила порученє же вредзи, и так воно розвива самодовириє, почитованє и любов ґу себе. Дисциплина же би научело цо добре а цо нє добре, же би здобуло роботни звикнуца и самодисциплину, хтори потребни за успих и задовольство у живоце Пише: Мартица ТАМАШ

– Же би ше дзецко з часом оспособело и осамостоєло, у предшколскей, а потим и школскей установи нє шме треба го уключовац до каждодньових активносцох одма- буц замена за воспитанє у фамелиї и нє ошлєбодзує родичох лючка (од збераня бавискох, шматох, вязаня шнуркох, по- од обовязки воспитованя своїх дзецох. моци коло и обисцу...). У таких активносцох важне дзецом ТРЕБА БУЦ ОД СЛОВА дац часу же би задату активносц пробовали цо самостойнєйше одробиц и дац нагоду же би ше чувствовали успишно, Вельку улогу у воспитаню дзецох уж од їх другого рока, бо успих сам по себе найлєпши порушовач за далєй. Часто накеди ше мацери после положнїцкого одсуодроснути швидко припомогню, же би ошлєства маю врациц на роботу, маю виховательки бодзели дзецко од фрустрациї, або зато же у предшколских установох, бо дзеци там пребудзе швидше кед то вони поробя, алє треба провадзую вецей од осем годзини дньово. знац же нє кажда помоц дзецкухаснує – гутоВиховательки Мария Вадаски Сушич, Мария ри Колєсарова. Хромиш и Ива Букатка Горняк робя у ПредПо єй словох, нє шицко єдно хтори воспитшколскей установа „Speak Up” ни стил ше хаснує, бо кажди од нїх ма инша(www.speakup.rs) у Новим Садзе, хтора од ки ефекти на дзецко и ма важну улогу у емо1992. року роби и як школа анґлийского язика цийним, социялним и коґнитивним розвою и ма лиценцу Покраїнского секретарияту за дзецка. образованє. Воспитанє дзецох їх каждодньо– Виглєдованя указую же ше найлєпши ва любов и робота. ефекти на психо-социялни розвой дзецка поВихователька Ива Букатка Горняк гвари же сцигую з авторитативним стилом воспитованя дзецко пред яшельками, дома, треба же би на– лєпши успих у школи, у социялних одношеучело жувац єдзенє, хторе нє виблендиране, ньох, чувство особней вредносци, позитивна же би ше му розвили мускули за жуванє. Кед слика о себе, ридше приходзи до девиянтного мож, дзецко треба же би самостойно ходзело, справованя у одношеню на ефекти других же би родичи були дошлїдни совитом медивоспитних стилох. У условийох у хторих чувНаташа Колєсар цинскей шестри и воспитача, же би адаптоваствує же є любене, уважене, прилапене, алє тиж так зна же постоя одредзени правила хторих ше муши нє на яшелька було цо лєгчейше. – У яшелькох ше розвива гиґиєнско-физиолоґийни звикпритримовац, дзецко розвива здраву и складну слику о себе и своїм окруженю. Нє єднака воспитна моц фамелиї и дру- нуца, умиванє рукох, престава ше ношиц пелюхи, одвикує гих институцийох до хторих ше дзецко уключує. Воспитанє ше од фляшочки и дуди. Тиж так ше роби на розвиваню моторики и ритмики през моторични и музични активносци, як и розвой сензорней перцепциї – хтора у тим возросту барз важна, як и подобове виражованє през оцисок лєбо рисованє з пальцами и каждодньове бависко – гутори вихователька Ива Букатка Горняк. Виховательки Мария Сушич и Мария Хромиш гваря же як у живоце, так и зоз дзецми, треба мац ясне становиско и през догварку вєдно зоз дзецми одлучовац и на тот способ дац каждому дзецку на значносци и так стимуловац розвой його самодовирия. – Дзеци треба учиц цо добре за нїх у живоце и треба правиц ситуациї през хтори вони сами заключа цо добре, а цо нє. Зоз дзецми треба буц од слова, цо значи же треба витвориц тото цо зме им обецали и нє обецовац им дацо цо ше нє може витвориц. Укажце дзецку же є важне, уважуйце го и вец и воно вас будзе ценїц. Дзецко анї у єдним случаю нє треба пребарз защицовац и нє треба правиц идеални условия у хторим им нїч нє будзе хибиц, бо ше вец єд-

20 РУСКЕ СЛОВО

24. ЯНУАР 2020.

ного дня, кед постаню свидоми стварносци, розчарую до реалного живота и будзе им чежко. На дзецко треба патриц як на формовану особу, як на вельке, уводзиц го до животних ситуацийох и рутинох, алє и свойо очекованя уклопиц до дзецкового возросту. Анї случайно дзецко нє треба вишмейовац, словнїк комуникациї зоз дзецком треМария Хромиш, Мария Вадаски Сушич и Ива Букатка Горняк ба же би бул коректни, бо дзецко розвива свою бешеду так же шицко упива. З дзецком и дома треба бешедовац правилно, розумлїво, бо праве родитель модел класц го до ситуацийох у хторих ше вон нє чувствує приємсвойому дзецку! – гуторя виховательки Мария Вадаски но. Ганьблїви дзеци маю мало самодовирия и такому дзецку треба указац же ше вери до його способносцох и дац му заСушич и Мария Хромиш. датки, або правиц ситуациї у хторих ше вон будзе чувствовац значни. Указац му же ше вери до ньго и же воно то моБАВИСКО И ПОХВАЛА БАРЗ ВАЖНИ же – гуторя виховательки Мария Сушич и Мария Хромиш. Виховательки гваря же у дзецинстве найглавнєйша ствар З „ДЗЕЦИНСКОГО МЕМОРАНДУМА” то бависко! Дзецку треба оможлївиц же би ше бавело у каждей ситуациї, бо так дзеци найбаржей уча. – За воспитанє дзецка, же би було самостойне, сиґурне – Треба ослуховац їх бависко и на тот способ ше одгаднє цо дзецко найбаржей интересує и треба збогацовац таке ба- и особне же би ше лєгко уклопело до ґрупи у дзецинскей виско. Важне нє претарговац их, алє пущиц их най розви- заградки, а вец у школи и у живоце похасновали зме думки з Дзецинского Меморандума”, ваю мрию. За дзецко найважнєйше же ” хтори виложени у нашим роботним би було физично активне и же би цо вепросторе – гваря виховательки Суцей було на швижим воздуху. Може ше шич, Хромиш и Горняк: * Нє губ ме, бавиц и нука и на шедзаци, бо то розвива знам же нє мушим мац шицко цо сцерпенє, концентрацию, прецизносц, глєдам, лєм це преверюєм. * Нє обеґрафомоторику... Каждому дзецку похвацуй, можебуц ши нє годзен виполла барз значи! У каждей нагоди дзецко нїц, и то погуби мойо довириє хторе треба похвалїц, гоч ше даєдни ситуациї и мам до тебе. * Нє хаснуй силу проподрозумює... нпр. „Браво же ши умил цив, бо ме так учиш же сила то єдируки пред полудзенком!” За дзеци хтори не цо ше рахує. * Нє глєдай толковаше аґресивно справую, треба мац вельо нє за мойо подле справованє, дакеди сцерпеня и побешедовац о каждей аґресправди нє знам прецо сом дацо сивней ситуациї, як ше дзецко чувствує, зробел. * Нє защицуй ме од пошлїдпрецо то роби... У векшини случайох ше кох, мушим учиц зоз искуства. * Нє случує же праве на таки способ аґресиввиправяй ме пред другима, вецей ми не дзецко виполнює свойо нєзадовольбудзе значиц кед то зробиш кед зме ство пре дацо. Найчастейше то скрита сами. * Нє старай ше же мало часу любомора, або прицагованє уваги на сепрепровадзуєме вєдно, важне як ше бе. Вшелїяк, треба пренайсц ситуациї кего препровадзує. * Справуй ше ґу ди го мож похвалїц, пробовац пренайсц мнє як ґу приятельови. Вец и я будпод час єдного дня цо вецей ситуациї за зем твой приятель. Запаметай, вехтори го мож похвалїц, а зменшац крицей ше учи на прикладох як од критики. Йому то будзе барз значиц и на тот тики. * И попри шицкого, я це барз способ му ше помогнє. Зоз ганьблївим любим, модлїм це врац ми то з людзецком треба иншак, нє треба го форсибову.■ рац же би меновал свойо чувства и нє 24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

20 РУСКЕ СЛОВО

24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

Гваря же Карпати прекрасни. Лєта, а окреме жими, пажици, лєси, бистри потоки, швижи воздух... Аж ми покус звучи идилично. Будзем мушиц раз там пойсц! Чкода же дахто зоз того краю нє написал идилски венєц! Алє живот у таких условийох мал буц чежки – блатняви, влажни, худобни... Там чловек з природу жил – єден на єден. И озда му прешедло. Озда думал же кед ше спущи нїжей, та будзе лєгчейше. Бо, людзе нє мали нїякого вибору – лєбо вони подредза природу себе, лєбо ше дармо руша на драгу. А можем задумац у якей були розпуки – чи остац, чи пойсц? Ей, кед би знали же ми,

photofunia

БО ПУСТАРА ПРЕСТАЛА БУЦ ПУСТАРА

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

статнїх рокох, коло Националного швета, вше частейше роздумуєм о наших людзох хтори зоз зайдами рушели на юг. Задумуєм их як складали до своїх зайдох тото найнужнєйше, бо драга длугока, алє надїя до лєпшого живота ошлєбодзує кажди крочай у старих древянкох.

22 РУСКЕ СЛОВО

їх потомки, котри тераз ту жиєме, славиме дзень кед принєсли можебуц и найчежшу и найважнєйшу одлуку у своїм живоце... Тото нє шмеме забуц! Щесце же царица Мария Терезия наисце надумала култивовац Панонски мочар. Уж першим шлїдуюцим ґенерацийом приселєнцох було дакус лєгчейше. А як би и нє було, кед нєодлуга по приходу вибудовал церкву и школу, и дакус лєпши условия за живот. То их отримало у чежких часох хоротох и войнох. И остатнїх рокох велї фамелиї одселєли зоз наших крайох и верим же двоєня яки мали нашо предки, трапели и їх. Без огляду на прерву од скоро 270 роки. Єдина розлика була лєм у тим же нашо стари нє могли шеднуц до авиона и занавше пойсц. Ми, їх потомки, можебуц треба же бизме ше задумали цо було з тима Руснацами цо остали, чи ше и им удало зачувац свой язик и виру, як тим цо пришли до Долнєй жеми? Односно, и у нєшкайшим чаше миґрацийох, чи и ми, и попри тим же нас єст вше менєй, зачуваме свойо традицийни особено сци? Чи то у нєшкайших дружтвених обставинох лєгчейше, чи чежше, и чи маме дзеку отримац ше як нашо предки? Думам же ту нє питанє чи єст дзеки, бо ношиме у себе, як хтошка гварел, ґен за преживйованьом, за отриманьом. Тот ґен нам уткани пред 269 роками, кед ше нашо предки надумали влапиц до тей пустари и подаровац своїм потомкох красше место за живот. Озда тот ґен будзе жиц и у наших потомкох! Най би нам було щешлїве кажде Националне швето Руснацох!■☺ 24. ЯНУАР 2020.

kultura@ruskeslovo.com

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ОЗНАЧЕНЕ И У ОБРАЗОВНИХ УСТАНОВОХ

КВИЗ ЗНАНЯ О РУСКЕЙ КУЛТУРИ Националне швето Руснацох у Републики Сербиї, пияток, 17. януара, у Дюрдьове почало зоз програму школярох зоз Основней школи „Йован Йованович Змай” и дзецми зоз Предшколскей установи „Дюрдєвак” у голу ОШ. После Гимни Републики Сербиї и святочней писнї Руснацох о. д. директорка дюрдьовскей ОШ Любица Клепич шицких присутних привитала на руским язику. У програми предшколски дзеци и школяре основней школи танцовали руски танци, рецитовали и шпивали на руским язику, а потим ше змагали у интересантним Квизу знаня о рускей култури, традициї и историї котри бул свойофайтове представянє Руснацох присутним на програми. Змагали ше три екипи, а победзела екипа у котрей були Никола Чакан, Педя Давидов, Катарина Дюкич и Ива Радишич. У програми участвовали дзеци зоз Мишаней ґрупи ПУ, як и школяре зоз руских оддзелєньох и школяре котри факултативно уча руски язик у Школи. На програми були предсидатель Националного совиту рускей националней меншини Борислав Сакач, предсидателька Одбору за образованє НСР Мелания Римар, ко-

ординатор Подрученй канцелариї НСР у Дюрдьове Микола Кухар, предсидатель КУД „Тарас Шевченко” Мирослав Такач, предсидатель Совиту за медзинационални одношеня Општини Жабель Мирослав Чакан, православни дюрдьовски священїк о. Патра Дюкич, спред Дружтва за руски язик, литературу и културу Владимир Салонски, представнїки Совиту Месней заєднїци Дюрдьов и локалней самоуправи. С. С.

ЗДОГАДОВАНЄ НА ИСТОРИЮ

Националне швето Руснацох нєшка означене и у рускокерестурских образовних установох у Школи „Петро Кузмяк” и Дзецинскей заградки „Цицибан”, ПУ „Бамби” з Кули. У Школи швето означене зоз виставу малюнкох з Подобовей колониї „Руски Керестур 2019” хтору орґанизовала Руска матка. Виставу у школским голу пред школярами основней школи и руских оддзелєньох Ґимназиї и просвитнима роботнїками отворел предсидатель Рускей Матки Дюра Папуґа. Вон представел першираз отриману Колонию и єй 14 учашнїкох найвецей малярох з Керестура, алє и з Вербасу и Кули. Вистава уж була представена 28. децембра тиж у Керестуре, а будзе у марцу госцовац и у Кули, та у Сримскей Митровици.

24. ЯНУАР 2020.

О Националним швету з тей нагоди бешедовала и директорка Школи Хелена Пашо Павлович. Вона ше оглядла и здогадла и на историйни факти, та 270рочну традицию образованя Руснацох у тих крайох, по нєшкайшу образовну вертикалу на руским язику. Школяре з нагоди швета пририхтали и окремни панои на тоту тему з наставнїцу подобового воспитаня Маю Колошняї, а у шицких оддзелєньох пречитани и пригоди текст о Руснацох у Сербиї. Основношколци з наставнїками и штредньошколци з руских оддзелєньох були и на шветочней академиї локалней преслави Националного швета у Доме културу. Дзень Руснацох традицийно означени и у Дзецинскей заградки „Цицибан” дзе виховательки у шицких воспитних ґрупох, прикладно возросту дзецох, бешедовали о руских обичайох, културним и литературним скарбу и историї. Ґрупа предшколских дзецох з виховательку Емилию Костич нащивели з тей нагоди и музейну збирку у Замку. М. А.

ДЗЕНЬ ПОШВЕЦЕНИ РУСНАЦОМ Основна школа ,,Братство єдинство” у Коцуре 17. януара означела Националне швето Руснацох зоз своїма школярами. Учительки у руских оддзелєньох зоз школярами бешедовали о историї Руснацох и приблїжели им руски обичаї. И школяром сербских оддзелєньох на першей годзини бул читани пригодни текст о Националним дню Руснацох и його значносци. З нагоди того швета, школяре направели и панои котри облапяли фотоґрафиї и рисунки зоз рускей прешлосци, зоз руского фолклору, з мотивами зоз живота Руснацох. На одпочивкох ше прейґ розгласу пущало руски дзецински и народни шпиванки. На таки способ цали дзень у Школи бул пошвецени рускому народу. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЕКОНОМИЯ РОЗГВАРКА ЗОЗ ЧИЗМАРОВИМА З РУСКОГО КЕРЕСТУРА З НАГОДИ 25 РОКОХ ИСНОВАНЯ ЇХ ФИРМИ „ИЗҐЛЕД”

СТРИБЕРНИ ЮВИЛЕЙ УСПИШНОГО ДЇЛОВАНЯ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Чизмарова фамелия зоз Руского Керестура, у 2019. року означела 25 роки успишного дїлованя своєй фирми „Изґледˮ. З тей нагоди, виприповедали нам як ше им удало нє лєм витирвац телї роки и найсц свойо место у привреди, алє и з рока на рок напредовац и преширйовац понукнуца у вецей привредних дїялносцох

ознате же за кажди дїловни поцаг нєобходна добра идея и ясна визия, а праве з тим до початного „бизнисуˮ вошол Йоаким Чизмар, супруг и оцец, а по фаху будовательни инжинєр. Теди, ‘94. року, кед тапетария, а и продукция паприґи були главни жридла приходох векшини Керестурцом, Чизмарово ше одлучели отвориц тапетарску роботню у дїловним просторе у хторим ше и нєшка находза. Чизмарово у „Изґледˮ-у теди мали пейцох роботнїкох, а нєшка тота фирма ма ровно 40 занятих, салон меблю у Керестуре, Србобрану, Кули, а од прешлого року и у Оджаку, а окончую и одкуп паприґи, карфиолу и броколия. О самих початкох дїлованя, Еуфемия Чизмар приповеда: – Тоту фирму основал мой супруг Кимо , 94. року, и з початку, перши двацец роки, робели зме лєм продукцию зоз плочастого материялу (кухнї, дзецински хижи, дньови хижи итд). Потим и син Владимир почал робиц у тей фирми як и я, а кед пришла и наша дзивка Мая до фирми, уведли зме и нову дїялносц – тапетарску продукцию. З оглядом на тото же Керестур уж вецей децениї познати по вельким чишлє тапетарских роботньох, приходзели велї купци до Кересту-

24 РУСКЕ СЛОВО

ра, и одлучели зме отвориц салон меблю. З отвераньом салону зявела ше и потреба за вельким числом тапетарских продуктох, та зме теди преширели и продукцию – здогадує ше початкох Еуфемия Чизмарова. ВАЖНИ И КВАЛИТЕТ И РЕКЛАМА През 25 роки иснованя, фирма „Изґледˮ напредовала як кадровски так и технолоґийно, преширйовали свойо капацитети, а од самого початку затримали тото по чим су и нєшка познати, а то квалитет материялу и финалного обробку, як и класични и сучасни дизайн. – Мой супруг, будовательни инжинєр и од самого початку барз водзел рахунку о квалитету и виробку. Шицко мушело буц поробене барз добре, так як фах и вимага. Тот добри квалитет меблю зме затримали и по нєшка, и думам же то наш главни адут. Намагаме ше понукнуц и цо векши вибор, алє тиж вислухац идеї и предкладаня купцох. Продукуєме шицко цо єст у єдним обисцу, окрем столох и карсцельох. Маме каталоґи у хторих ше находза продукти хтори продукуєме типски, односно, по одвитуюцих стандардох. 24. ЯНУАР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

Поведзме, за одредзени кавч зоз каталоґу, купец може виберац штоф, алє робиме и по мери, цо значи же купец сам дава предклад як би жадал же би, поведзме, його кухня випатрала. Наш главни майстор направи скицу того жаданого продукта, вєдно зоз купцом одредзую димензиї, випатрунок, и шицко друге по жаданю муштериї, а ми вец прейґ тродимензийней компютерскей програми купцови укажеме як би тот мебель випатрал. Кед муштерия вибера дизайн меблю, то вец дакус драгше, а маме и тот общи мебель хтори туньши, прилагодзени каждому. Вельку увагу придаваме и добрей реклами и маркетинґу, продукти предаваме и прейґ сайту и прейґ дружтвених мрежох. У каждим случаю, вельо труду укладаме до того же бизме каждого клиєнта максимално випочитовали, бо задовольни купец найлєпша реклама – бешедує наша собешеднїца Чизмарова и предлужує о можлївосци вивозу до других державох. – Робели зме продукцию за єден тарґовински ланєц – „Алди”, за вивоз до Нємецкей и Австриї. За вивоз ше роби прейґ аґентох хтори дошли як до нас, так и до других Керестурцох. Роби ше продукция у вельких количествох. Поведзме, єден продукт зме робели 500 фалати. Цена тих продуктох нїзша алє кед робиш на количество, вец и продуктивносц лєпша. Можебуц то кус монотонша робота бо ше роби по истим моделу и з истих штофох, алє така робота вельо швидше идзе, бо нєт затримованя коло вельо розличних димензийох – толкує Еуфемия. ВЄДНО СУЧАСНИ ТЕХНОЛОҐИЇ И ИСКУСТВО Без огляду на проблеми и почежкосци хтори ноши кажда робота, у Чизмаровей фамелиї обовязки добре орґанизовани, так же би могли робиц нєзависно и ускладзено. – Дзивка Мая найвецей задлужена за дизайн меблю, вона ма чувство ґу естети-

24. ЯНУАР 2020.

ки, часто дава муштерийом предкладаня, алє и муштериї приходза зоз своїма идеями. Син вецей задлужени за продукованє од плочастого материялу. У роботи участвує цала фамелия, справуєме ше опущенше бо зме свойо, та нам прето и лєгчейше робиц. Кажди рок идземе крочай по крочай ґу лєпшому, провадзиме нову технолоґию – без того нє мож, шицко робиме систематично, озбильно, добре зме орґанизовани, нє залєцуєме ше и вше добре роздумаме скорей як цо принєшеме даяку одлуку. Супруг и я маме нє лєм животне искуство, алє и роботне, а дзеци маю сучснєйши похопеня и приступ ґу роботи, а практичнєйши и су. Вшелїяк же тото злученє младо сци и искуства давало дотераз добри резултати. Вельку заслугу у успишним дїлованю фирми, Чизмарово придаваю и своїм роботнїком зоз хторима, як гваря, маю барз добри одношеня, а 25 роки иснованя фирми преславели прешлого року. У новим 2020. року, Еуфемия гвари же би любели злєпшац условия одкупу паприґи: – У 2019. року зме преславели 25 роки иснованя фирми. Сцели зме означиц иснованє штварцини вика, и пре роботнїкох, и пре наших купцох, сотруднїкох, и пре нас самих. Роботнїки хтори з нами робя вельо допринєсли тей фирми. Прешлого року у маю зме отворели и салон меблю у Оджаку, понеже зме мали досц муштериї отамаль, та зме почувствовали же постої потреба за озбильнєйшим салоном. Цо ше планох за нови 2020. рок дотика, любели бизме злєпшац условия коло одкупу паприґи. Кажди рок плануєме уложиц до дачого нового, алє и зоз укладаньом треба осторожно. Дакеди треба основни средства, дакеди вецей роботнїкох, дакеди обрацаюци средства, и кед до того укладаш, отвераю ше можлївосци за преширйованє. У роботи давам шицко од себе, бо ми обидвойо дзеци ту робя, та патрим допринєсц тей фирими цо вецей, док ище можем – закончує Еуфемия. ■

НЄ УПУЩОВАЦ ШЕ ДО ВЕЛЬКИХ РИЗИКОХ – Мой супруг гвари же нїґда вецей як 10 одсто свойого капиталу нє треба задлужовац. Кед робота нє пойдзе по плану, и кед ше муши предац 10 одсто од власного капиталу, то нє таке страшне, алє вецей од того нє. Ми ше нїґда кредитно нє задлужовали, и прето думам же лєпше исц крочай по крочай, та гоч ше по драги успиху будзе исц и вельо помалши – совитує Чизмарова.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЕКОНОМИЯ MAНИФЕСТАЦИЇ И ТУРИЗЕМ ПРИ РУСНАЦОХ (I)

ДНЇ КЕРЕСТУРСКЕЙ ПАПРИҐИ ЗА ЦАЛИ РЕҐИОН Пише: Яким ВИНАЇ

МЕДЗИНАРОДНИ ПРОЄКТ Кельо паприґа ма перспективу як желєнява, єдзенє, доказує и то же керестурске Здруженє паприґарох участвовало и у медзинародним „Interreg IPA” проєкту вєдно зоз Мадярским културних центром „Непкер” зоз Кули и мадярским варошом Калоча, а проєкт ше волал праве „Паприґа”. Зоз тим проєктом були облапени три манифестациї: „Днї паприґи” у Руским Керестуре, „Днї традициї” у Кули и „Фестивал паприґи” у Калочи, у Мадярскей. Тот проєкт достал буджет коло 10 милиони динари, од теди уведзене и змаганє у вареню айвару, концерт у Керестур отримал познати „Ґарави сокак”, а купена и рижна опрема як цо то штанди, шатри и подобне за шицки манифестациї у кулскей Општини.

26 РУСКЕ СЛОВО

Манифестация „Днї керестурскей паприґи” першираз отримана у октобру 2011. року, а орґанизаторе були Здруженє паприґарох „Капсикум анум” вєдно зоз Здруженьом женох „Байка” и Здруженьом ремеселнїкох зоз Руского Керестура

Здруженю паприґарох гваря же ше на идею пришло так же видзели же Покраїна розписала конкурс за манифестациї, вони конкуровали и достали одредзени средства. З оглядом на тото же Манифестация отримана у октобру, кед оберачка була готова и кед уж скоро паприґи анї нє було, орґанизация була скромна, алє одволанє заинтересованих викладательох и нащивительох було барз вельке, цо нагадло же простору за напредованє єст. Такой шлїдуюцого року, Манифестация премесцена за авґуст, у предсезони паприґи, а през телї роки, та по нєшкайши дзень, преросла до туристично-привредно-културней манифестациї. За розлику од першей, нєшкайши Днї паприґи маю барз вельку нащивеносц, даєдни ю аж и поровную зоз Кирбайом, такв. валалским шветом. Перша Манифестация орґанизована, як уж спомнуте, лєм зоз проєкту Покраїни зоз суму од 200 тисячи динари. ВАЛАЛСКИ БРЕНД Од теди, та по нєшка, од Покраїни прейґ проєктох вше достати даяки пенєж, лєм вон обратно пропорцийни звекшованю и напредованю самей Манифестациї, та так

перши рок достате 200 тисячи, а потим ше тота сума зменшовала по прешлорочни 80 тисячи динари. Кед слово о Општини Кула, вона потераз вше видвойовала коло 200 тисячи динари прейґ проєкту, а од того року „Днї керестурскей паприґи” положени до буджету репрезентативних манифестацийох, цо значи же буду мац 400 тисячи динари заґарантовани. Тиж так, як визначую у Здруженю, маю барз вельку помоц и потримовку од локалних здруженьох, приватних поднїмательох и спонзорох, осиґуруюцих дружтвох, нашеньових хижох итд. Паприґа вше була бренд Руского Керестура, алє ше за ню нє чуло барз далєко. Одкеди Манифестация настала, до Руского Керестура пре паприґу почали приходзиц нє лєм зоз нам далєких крайох Сербиї як цо то Парачин, Петровец на Млави, Брус и Рашка, алє и зоз сушедних жемох, Горватскей, Мадярскей и Босней и Герцеґовини. Таке повязованє и черанє искуствийох продуковательох зоз рижних местох и у рижних условийох може буц лєм на хасен шицким хтори ше занїмаю зоз польодїлством. Интересантне, поведзме, же ше „долу” у Сербиї паприґа садзи на малих парцелох од 10, 15 або 20 арох, а єден гольт ма 57,55 ари. И вец хтошка хто продукує паприґу на 1/3 гольта при24. ЯНУАР 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

дзе до Руского Керестура опатриц єдну парцелу од поведзме 5 гольти под паприґу. И то у єдного паприґара. А єст и тих хтори маю и вельо вецей. Вкупно под паприґу у Руским Керестуре каждого року єст коло 350 до 400 гектари жеми.

або о политичних становискох, алє о тим же кед нас нє видно, та ше за нас анї нє зна. Мушиме хасновац кажду нагоду за промоцию, гоч яка вона мала, або велька. Паприґаром то отвера тарґовище, а шицким Руснацом нагоду же би ше о нас чуло.

УЧАСТВУЮ ШИЦКИ ЗДРУЖЕНЯ З КЕРЕСТУРА

ДЇЛОВНИ, ПОЛЬОПРИВРЕДНИ И КУЛТУРНИ КАРНЕВАЛ

Окрем паприґарох, польопривреднїкох, погосцительох и здруженьох, на Дньох паприґи участвую и Дом култури зоз културно-уметнїцку програму и иножемнима госцами, Предшколска установа „Бамби” зоз програму и маскенбалом за наймладших, Конїцки клуб „Русин” зоз параднима запрагами, Здруженє женох „Байка”, Туристичне здруженє Руски Керестур, Здруженє ремеселнїкох и велї други. Значи, маме шицки релевантни дружтва и здруженя у єдней манифестациї, хтора попри паприґи и польопривреди може понукнуц ище вельо змисти, окреме кед промоция Руснацох и туризем у питаню. „Днї паприґи” заокружена цалосц у хторей себе кажде може найсц цошка цо му по смаку. А зоз шицкого хасну найвецей можу и требали би мац керестурски паприґаре и Руснаци вообще. Кого интересує паприґа и польопривреда, кед придзе на Манифестацию дозна и за Керестур и за Руснацох. Кого интересую Руснаци и наша култура, може дознац вельо вецей и о култури, обичайох, та и ґастрономиї. А кед маме явну манифестацию препознату и финансовану з боку висших институцийох, ту нагода и за промоцию валалу, Месней заєднїци, та и Општини. Кельо нашо „предняки” порихтани за таку файту промовованя найлєпше описує єден приклад дочеку наших паприґарох у Дреновцу при Парачину, дзе делеґацию керестурских паприґарох дочекали домашнї на найвисшим уровню. Дочекал их предсидатель Општини, предсидатель МЗ и цала локална самоуправа, а кед нашо паприґаре дочекали госцох зоз истого места, нє привитал их нїхто анї зоз Месней заєднїци, анї зоз Општини. На таке би, заш лєм, требало обрациц увагу. Друге, питанє же кельо Руснаци/Керестурци порихтани „отвориц ше” кед у питаню промоция. Понеже робим як новинар и сам сом мал нагоду прешвечиц ше же зме нє вше дзечни дзелїц искуства и становиска. Най пояшнїм... Шицки зме мали нагоду нє раз на телевизиї патриц, напр. малинарох, як ше поносую, або хваля, алє ясно и гласно. У Руским Керестуре таке нєт. Нє слово ту о виправяню „кривих дринох”,

Кельо уж по тераз поробене на промоциї паприґи, гутори и виреченє же „док керестурска паприґа нє прейдзе, аж потим ше предава шицка друга” думаюци на квалитет и капацитет. А кельо Манифестация дїловни польопривредни карневал, або културна манифестация, я би повед же и єдно и друге, и то найлєпше зоз єдного и зоз другого. Прето же зоз злучованьом дїловней польопривредней часци и културно-забавней часци шицки маю хасен. Парасти можу черац искуствия, достац совити од фаховцох, контрачиц одкупи, контрачиц нашенє, а з другого боку, и тоти хторих польопривреда або паприґарство вообще нє интересую можу дознац вецей о Руснацох, о Руским Керестуре, опатриц Музейну збирку, пробовац локалну ґастрономию и друге. Днї паприґи у Руским Керестуре de facto у тей хвильки єдина права туристична манифестация хтора окрем паприґарох и польопривреднїкох прицагує и шицких других, без огляду яке їх занїманє. Источашнє, зоз представяньом того по чим Керестур познати, а то паприґа, тиж так ше представя и валал у хторим жиє найвекше число Руснацох у Сербиї. Треба похвалїц орґанизаторох же єдно нє виключує друге, напроцив! А же би ше тота Манифестация подзвигла на ище висши уровень треба же би ше вецей робело на промоциї, а тиж потребна и векша потримовка локалней самоуправи, та потим и лобиранє ґу висшим орґаном власци за векши финансийни средства и потримовку. Идеї и простору за злєпшованє и звекшованє Манифестациї єст вецей, а на першим месце вшелїяк треба же би була стара руска хижа у Керестуре, медзитим як ше будзе звекшовац туристичне понуканє у валалє, будзе ше мушиц дацо зробиц и на тим цо иножемни туристи очекую и найвецей ценя – а то змесценє, гиґиєна и костиранє. Праве зоз таку Манифестацию отвореного типу ше може суптилно представиц руску културу, обичаї, специфична ґастрономия и история. ■ (Предлужи ше) Текст пририхтани у рамикох 3. Конференциї о меншинских и локалних медийох, хтора отримана у Новим Садзе 28. и 29. новембра

24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ: ОЛИВЕРА САПАНЬОШ З ДЮРДЬОВА

ПРЕ ТОТО ЦО РОБИ, НЄ КРИЄ ОШМИХ НА ТВАРИ Пише: Сандра САЛАМУН

Нєшка, кед ше велї поносую же нє маю часу, окреме за себе и власни потреби, вше приємно стретнуц млади особи котри нєпреривно надбудовюю свойо таланти. Медзи нїма Оливера Сапаньош зоз Дюрдьова, психолоґиня, шпивачка, фотоґрафка, руководителька, и цо шицко нє

ливера Сапаньош зоз Дюрдьова по законченю ґимназиї мала вецей жаданя кадзи далєй, понеже люби природни науки и язик. Пред роком дипломовала на Филозофским факултету у Новим Садзе, на напряме – психолоґия, и уписала ше на мастер студиї индустрийна и орґанизацийна психолоґия, з людскима ресурсами. Найволєла би робиц у фаху, а потамаль, нє престава робиц на себе. За єдно од шмелших „виглєдованьох” и роботи на себе, Оливера ше опредзелєла пред трома роками дзекуюци шветовей Опр интернет програми. Тота програма оможлївює младим же би єден час жили у иножемстве, у фамелиї, и углавним чували дзеци. Обезпечене змесценє, костиранє, дакеди и даяки динарчок, а понеже шпански язик полюбела ище на факултету, сцела го усовершиц у природним околїску. ВРЕДЗЕЛО ШЕ ОДШМЕЛЇЦ Пошвидко одпутовала до Шпаниї, нєдалєко од Барселони, дзе шейсц тижнї жила у єденей фамелиї. Обавязка и робота у, так повесц, новей и дочасовей фамелиї єй була чувац Лолу котра мала шейсц роки, Макса од дзешец и Ким, хтора мала дванац роки. Оливера их медзи иншим учела по анґлийски, а з їх родичами ше порадзела же буду бешедовац на шпанским язику.

28 РУСКЕ СЛОВО

– Єст вельо понукнуца, и нормалне же аж после вецей розгваркох вибереце фамелию котра вам одвитує. Мала сом щесца, бо ше часто случує же нє пойдзе шицко так як сце обечковали. Нє исте бешедовац на дружтвених мрежох и з даским жиц. Но, тоту фамелию сом вибрала бо ми ше попачели дзеци, мали красни и щири ошмих, а було ми виволанє чувац их шицких троїх – гвари Сапаньошова, хтора припознава же ище нє була так длуго одсутна з власного обисца у Дюрдьове, нє путовала так далєко, а першираз лєцела и на авиону. Шицко тото цо дожила, гвари, було виволанє и спознаванє самей себе. После першого тижня пребуваня у Шпаниї, єй худобнєйши фонд словох постал збогаценши. Тому допринєсла и жена хтора у истим обисцу помагала, а була зоз Арґентини. Бешедовала лєм на каталонским, шпанским язику. Як Оливера гвари, то була одлична комбинация за ефикаснєйше и пошвидшане ученє. Дому ше врацела зоз прекраснима памятками, богатим искуством, понеже жила у нєпознатим околїску, у жеми дзе ше иншак жиє, хаснує иншаки явни превозни средства, та и диялект и ище вельо того иншаке. ШПИВАЦКА ҐРУПА „ВАСИЛИС” По приходу зоз Шпаниї зоз товаришками, любителями музики, основала Етно 24. ЯНУАР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

ґрупу „Василис”, котри у октобре того року зоз святочним концертом и го сцами означели рок иснованя. У ґрупи пе стую жридлову музику зоз призвуком сучасного. – Моя покойна мац часто шпивала, а дома зме часто аж и вєдно шпивали. Вона тота котра у мнє препознала музикалносц и упутела ме же бим уписала основну музичну школу. Моя мац длуго шпивала у Шпивацкей ґрупи „Дюрдєвак” и було природне же им ше и я раз приключим. Була сом перши подмладок, було ми крашнє з нїма шпивац, алє пришол час кед ше нам, младшим, „звекшали апетити”, жадали зме учиц и спознац инше, иншаке. Так зме офрмели нашу шпивацку ґрупу – гвари Оливера. У Етно ґрупи „Василис” є на длужносци уметнїцкей руководительки. Кажда проба за ню нове стретнуце котре препровадзи зоз особами котри исте любя. Як руководителька гвари же ше нє може так часто опущиц, бо, заш лєм, тота функция вимага озбильни приступ у дружтве єй товаришох и товаришкох. – Нас злучує позитивна енерґия, а думам же значне робиц на ґрупней кохезиї, одношеньох медзи шпивачами, бо то динамична ґрупа пре котру чувствуєм вецейнїсте виволанє у роботи. Ту злучени вецей особи и характери, та прето шицко интересантне. Шицки у ґрупи маю слуха, алє нє и музичне обарзованє, та ми интересантне преношиц им свойо знанє – гвари Оливера котра у тей, алє и у других своїх активносцох часто нєосвидомо применює елементи свойого фаху. ФОТОҐРАФИЯ – ВЕЛЬКА ЛЮБОВ Окрем психолоґиї, язикох и музики, єй велька любов и фотоґрафия. Перши, кус лєпши фотоапарат, до стала од тваришох

24. ЯНУАР 2020.

за полнолїцтво, а пошвидко по сле того, кед оцец обачел єй потенциял, до стала и профе сийни фотоапарат. – Ище у штреднєй школи сом видзела же музика, як и фотоґрафия тото у чим уживам. То мойо прибижище – гвари наша собешеднїца и предлужує о тим цо найволї сликовац. – Менши пре слави, понеже су интимнєйши, та и атмосфера опущенша – гвари вона. Пошвидко похопела же люби сликовац дзецински портрети, тото ше рефлектовало и на єй анализованє и роздумованє як психолоґинї. Од теди ю цикави розвойна психолоґия и робота з дзецми, як и єй нєпреривни порив анализовац ситуациї и характери, находзиц ришеня як ше дацо у розвою особи могло предочиц, або застановиц. Паралелно з тима думками и жаданями, Оливера однєдавна и з дому роби як виртуални асистент у фирми у Дубаию, котра роби з видео продукцию и медиями. – Пред собу нє заверам, алє отверам можлїво сци, а робим на тим цо ме цикави. Ище вше пренаходзим себе, нє знам цо буд зем робиц наютре, анї яки будзем мац понукнуца, анї цо ме будзе интере совац – гвари Оливера Сапаньош. Тото цо потераз од себе давала и за цо ше закладала, нє було краткорочна потреба, алє потреба за витвореньом. Гвари же нє планує меняц свой животни цек, алє му ше активно препущи.■

Оливера, перша з правого боку, медзи пайташками у етно ґрупи

РУСКЕ СЛОВО 29

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОН ЖИРОШ: ПРИВРЕДНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ (XXIX)

ЗАНЇМАНЄ ЖИТЕЛЬСТВА У СРИМСКИХ ВАЛАЛОХ Пририхтал: Микола ШАНТА

Бачинци и Беркасово ше вельо помалши розвивали од Шиду, а кед слово о занїманю жительства, преовладує польопривредна дїялносц. У Бачинцоx ше 1900. року зоз польопривреду занїмали 85,84 одсто жителє, а 1910. року 86,50 одсто. У Беркасове приблїжне число польопривреднїкоx як и у Бачинцоx. У нїм од польопривреди 1910. року жиє 84,05 одсто жительства, а 1910. року 86,97. У Бачинцоx 1910. року єст 41 активни ремеселнїк и осем тарґовцоx, док у Беркасове 38 ремеселнїки и 17 тарґовци

рускиx валалоx у Бачкей, Дюрдьове и Ґосподїнцоx ремеселнїцтво баржей розвите як у сримскиx валалоx Бачинцоx и Беркасове. У Дюрдьове єст 170 особи заняти у ремеселнїцтве (майстрове и калфове), а у Бачинцоx лєм 19 майстрове, нєт анї єден калфа. У Дюрдьове єст 46 калфоx и 16 шеґертоx, а у Бачинцоx єст лєм єден шеґерт. И Беркасово розвитше од Бачинцоx. У нїм єст 20 майстроx, штирме калфове и троме шеґерти. И у Бачинцоx и Беркасове у роботньоx робя сами майстрове. У Петровцоx 1900. року од польопривредней дїялносци жило 90,51 одсто жительства, а од ремеселнїцтва и тарґовини 5,12. У Дюрдьове тот процент виноши 83,78 од польопривреди, а од ремеселнїцтва и тарґовини 10,19 одсто, док у Керестуре од польопривредней дїялносци жию 73,71 жительства, а од ремеселнїцтва и тарґовини 10,67. Нови Вербас у одношеню на други места у кулянским и жабельским срезу ма найрозвитше и найрижнороднєйше ремеселнїцтво.

30 РУСКЕ СЛОВО

24. ЯНУАР 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

У Новим Вербаше од польопривредней дїялносци жию 38,31 одсто жительства, а од ремеселнїцтва и тарґовини 37,65. Успишнєйше салашске ґаздованє и материялне поднїманє остатнього дзешецроча 19. вику оможлївює, алє и вимага, векше просвищованє землєдїлцох. Року 1866. у Ужгородзе основане Общество св. Василия Велького з цильом же би видавало кнїжки и часописи и помагало грекокатолїцкей младежи у школованю. Нашим учительом и священїком була позната робота Общества, були його члени, сотрудзовали зоз нїм и под його вплївом ширя просвиту и у наших местох. Нєодлуга основани читальня и шпор каса у Керестуре 1876. року, а у Коцуре 1878. Людзе ше уча ґаздовац и прейґ кнїжкох, фахових преподаваньох, чита ше и сербска и преса за Русинох котра виходзи у Бечу, Ужгородзе... З Горнїци приходза вишколовани священїки и учителє, оживюю културни контакти. Михайло Врабель 1890. року обявює „Руского соловея”, збирку писньох, а 1897. року коло три мешаци у Бачки пребува Володимир Гнатюк, записує народну духовну творчосц, шветовни и духовни писнї, приповедки, хронїки... Польопривредна продукция була и остала длуготирваца дїялносц наших людзох. То ше обачує и зоз статистичних податкох з пописох жительства од 1900. року по 2002. рок. Прецо то так – нє чежко одгаднуц. Спомнєме же єдна з причинох то чежке здобуванє жеми у нових крайох до котрих ше нашо предки приселєли пред 250–260 роками. Жем здобували з вельку трапезу велї ґенерациї, так же у чаше кед ю „требало” напущиц, охабяна є з вельким больом, а прилапйовало ше другу роботу. Интензивнєйше на нови роботи звонка

24. ЯНУАР 2020.

польопривреди одходзи од 1961. року срозмирно вельке число младих, а у польопривреди углавним оставаю старши людзе и єдно число людзох стреднїх рокох. Младих правих польопривреднїкох єст вше менєй. Новши час приноши и велї пременки у польопривредним ґаздованю. Медзи нашима польопривреднїками єст велїх вельких робних продуковательох, а мало єст тих цо продукую лєм за свойо минимални потреби. Медзитим, дзе зме у польопривредней продукциї були пред сто и двасто роками, як ше наша продукция рушала, окреме при продукованю житаркох, меса и млєка, будземе мац можлївосци дознац зоз другей, трецей и штвартей часци тей кнїжки. Наших людзох у прещлосци, як и нєшка, крашела и краши позитивна прикмета – роботносц. Роботносц зоз шпоровносцу оможлївйовала швидше ґаздованє у вигодних условийох. Зоз „Историї Русинох” др Федора Лабоша дознаваме же у першей половки XVII стороча на Горнїци економски обставини вигодни, цо ше обачує у триманю велького числа статку. Медзитим, познєйше пре нєвигодни обставини, окреме войни на Горнїци медзи Габзбурґами и ердельскима князами окреме Ференцом I Ракоци, Имреом Текелойом и Ференцом II Ракоци, а и по австрийским пустошеню Горнїци (сцеканьом аж по Дебрецин и приходом до южних крайох), число статку нагло зменшане. Ту, у южних крайох ше предлужує традицию у статкарстве, же би ше поступнє унапредзовало и звекшовало польодїлство, алє же би и триманє статку була стаємна дїялносц наших людзох.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 20. януара 2020. нас зохабела наша мила

ЗЛАТА ХОМА БУДИНСКИ народзена 23. фебруара 1972. року Найкрасши хвильки препровадзени зоз тобу, будземе ношиц у наших шерцох и нїґда це нє забудземе. Твойо наймилши: супруг Мирослав, дзивка Надя, оцец Петро, мац Еуфемия, шестри Олеся и Оксана зоз фамелиями, швекра Еуфемия и Боян зоз фамелию СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. януара наполнї ше смутни рок як нас занавше зохабела наша мила супруга, мац и баба

МЕЛАНИЯ ЛИКОВ народзена Павлович (1963–2019) з Руского Керестура Красни памятки на це чуваме у своїх шерцох и думкох – супруг Дюра, син Звонимир з фамелию, син Деяан и син Желько з фамелию Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. децембра 2019. ро- Дня 11. януара наполнєли ку наполнєли ше штири ше три роки як нас занавроки як нас зохабела наша ше зохабел наш мили дїдо и прадїдо мила баба и прабаба

ХЕЛЕНА ПАВЛОВИЧ ЛЮБОМИР ПАВЛОВИЧ народзена Барна (1931–2017) (1937–2015) з Руского Керестура

У красних памяткох з любову и почитованьом на вас чуваю вашо наймилши – унукове Звонимир з фамелию, Деян и Желько з фамелию и жец Дюра Спочивайце у мире Божим! 24. ЯНУАР 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. януара занавше нас зохабела наша мила мама

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. януара 2020. року занавше нас зохабела

ВЕРА ПОЛЯК народзена Ґаїн (1947–2020) зоз Задру, з Републики Горватскей Ожалосцени Боґдан и Владо Виславски зоз фамилиями. Спочивайце у миру Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполня ше два жалосни роки як ше упокоєла моя мила супруга

АНА НАДЬ народзена Любичич (1954–2020) з Руского Керестура

ИРИНА ЦАП народзена Уйфалуши (1939–2018) з Вербасу

Лєм найкрасши памятки на ню, на єй любов, пожертвовносц и хвильки препровадзени зоз ню чуваю дзивка Мая и дзивка Сенка зоз заручнїком Златком. Най спочива у мире Божим!

Барз ми хибиш. Красни памятки на це чувам. Кеди ґод пойдзем ґу тебе дзе одпочиваш, вше це волам дому, алє ше врацам без одвиту. Супруг Яким Спочивай у мире, най це ангели чуваю!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара наполнюю ше два роки як нас зохабела наша мила супруга, мама и баба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполня ше два смутни роки як нас занавше охабела наша мила мама и баба

ИРИНА ЦАП народзена Уйфалуши (1939–2018) з Вербасу Тирва твой широки ошмих, цеплота и мир. Твойо слова, благосц и доброта. Шицко ту, лєм хибиш ти. З любову це чуваме у шерцу. Дзивка Таня, жец Юлин, Ваня и Федя Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполня ше два роки як нє з нами наша мила мама, баба и швекра

РУЖА НАДЬ народзена Здравкович (1951–2018) з Руского Керестура Барз нам хибиш, а ище баржей твойо совити. Кажди дзень ши у наших думкох и вше це будземе паметац. Навики ожалосцени – супруг Славко, синове Златко, Саша и Зоран зоз супругу Ларису, як и унукове Елияс и Самуел зоз Нємецкей Спочивай у мире Божим! 24. ЯНУАР 2020.

ИРИНА ЦАП (1939–2018) з Вербасу У своїх шерцох и молитвох памятку на ню чуваю син Борис зоз супругу Маряну и унуку Ларису Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. януара 2020. року наполнї ше рок як ше занавше од нас одпитал, рушаюци на драгу до вичносци, наш мили супруг, оцец и мили дїдо

СТАНИСЛАВ ДЮРАНЇН (1959–2019) з Дюрдьова Нїхто нє може знац яки нам смуток остал у шерцох после твойого одходу. Твоя супруга Ружа, син Деян зоз супругу Златку и унука Кристина Спокойно спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. януара 2020. року наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили

СТАНИСЛАВ ДЮРАНЇН (1959–2019) з Дюрдьова Нїґда це нє забуду Дюранїново зоз Сримскей Каменїци Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара 2020. року наполнєли ше штири роки як нас занавше зохабел наш мили

САШО ПАП (1982–2016) Роки преходза, а жаль и смутки занавше оставаю. З любову и почитованьом твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2020. року наполня ше дванац смутни роки як нє з нами наша наймилша

ТАМАРА ПАП (1979–2008) з Нового Саду Кажди дзень є зоз нами у молитви у наших шерцох, думкох и споминаню... З любову, Твойо наймилши Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o приношеню ришеня о обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку дя 10. януара 2020. року, принєсол ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за Проєкт „Вибудов обєкта за преточованє камионских и ваґон цистерньох, на катастерских парцелох чс. 2556/1, 2556/2, 2556/3 и 2555/16 КО Нови Сад III на Терминалу за претоварйованє и одкладанє нафтових дериватох Нови Сад. Ношитель проєкта НИС а. д. Нови Сад зоз Нового Саду,Улїца Народного фронта чс.12. Ришенє о обсягу и змисту Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за проєктмож видзиц роботни днї од 10 до 14 годзин у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ґс. 39). Заинтересована явносц ше може жалїц на принєшене ришенє у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. януара наполня ше 6 смутни роки як нас зохабел наш Мирко. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

МИРКО МОЛНАР (1950–2014) з Дюрдьова Час преходзи а любов и найкрасши памятки на тебе занавше оставаю у наших шерцох. Твойо Мара, Влада и Сенка зоз Вельком НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. януара 2020. року наполня ше шейсц смутни роки як пошол на вични одпочивок наш мили и добри оцец, дїдо и прадїдо

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС167, НСУ167, НСЛ167 НСО167 НС – Лиман 4” Нови Сад Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „ НС167, НСУ167, НСЛ167 НСО167 НС – Лиман 4 ” Нови Сад, у Улїци Балзакова 64, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/9, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. януара 2020. року принєсла ришенє число VI-501-711/19 же потребне превценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня його обявйованя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДЮРА РАМАЧ (1931–2014) з Руского Керестура Час чече, алє найкрасши памятки нє блядню. Жию у шерцох, у думкох и молитвох його дзецох и їх фамелийох Ангелски хори най вам шпиваю!

34 РУСКЕ СЛОВО

ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433 24. ЯНУАР 2020.

informator@ruskeslovo.com

ВИШОЛ РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР ЗА 2020. РОК Найпопуларнєйша руска кнїжка – РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2020 видрукована и тих дньох будзе доступна читачом. И того року, Календар ше зявює як заєднїцке виданє НВУ „Руске слово” и Християнского часопису „Дзвони”. Обсяг му 264 боки. Змистово є богати, зоз фотоґрафиями и шицок є у фарбох. Понука репрезентативни вибор авторох и темох зоз рижних обласцох нашого духовного, културного и дружтвеного живота, як и красней литератури, социолоґиї, психолоґиї, историї, животу младих, спорту и гумору. Календар по цени од 500 динари мож купиц у НВУ „Руске слово” у Новим Садзе, як и при заступнїкох „Руского слова”. У Руским Керестуре у дописовательстве и при Ксениї Макаї Орос (Иву Лоли Рибара 148/а, 025/703-757 и 064 0666 884); у Коцуре при Милки Фейсовей, (062 8510341), у кнїжкарнї; у Дюрдьове при Звонкови Салаґови (Светозара Милетича 25, 021 27-027-55); у Вербаше при Миронови Нярадийови (Сивч Йовґена 86, 064/120-2607); у Кули при Елемирови Мудрого (Блок 6/а, 025/721-404); у Шидзе (Беркасово, Бачинци, Бикич Дол) при Владимирови Гарвильчакови (Сави Шумановича 129/а, 062/440-974) у Петровцох, при Желькови Гаргайови (Матиї Ґубца 1, 99385-32-554-152).

И ДАЛЄЙ ВАРИМЕ ВЄДНО Понеже сце рубрику „Горуци тепши” крашнє прилапели, вона будзе и надалєй состойна часц наших новинох. Поволуєме вас же бисце и далєй зоз читачами „Руского слова” подзелєли рецепти, дали поради коло вареня, як лєгчейше и швидше увариц полудзенок, упечиц колачи и справиц даяки интересантни єдла. Пишце нам на адресу – РУСКЕ СЛОВО (ЗА РУСМАК), Булевар ошлєбодзеня 81, Нови Сад 21000, лєбо на емаил rusmak.ruske@gmail.com. Можеме сотрудзовац и пейґ Вайберу 069 67 33 15. Пошлїце нам идеї и висликуйце свой стол, окреме кед є креативни, бо зоз тим, єдни другим даме дзеку и вариц, и аранжирац.

най ишце нам и п , е м й у з д тру Ище раз, со нам з горуцминхо пахнє! рт приє тепшох фу

* дзе цо будзе * дзе цо будзе *

ПОЧАЛИ ПРЕПОДАВАНЯ ЖИМСКЕЙ ШКОЛИ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ У Руским Керестуре почали преподаваня за польопривреднїкох у рамикох Жимскей школи хтору орґанизує Здруженє „Капсикум анум”, а хтори буду отримовани кажди вовторок и штварток по 13. фебруар, на 17 годзин у Ресторану „Червена ружа”. Подприємство „Аґрохома” з Руского Керестура тиж орґанизує преподаваня у рамикох Жимскей школи, за шицких заинтересованих парастох и своїх кооперантох. Презентациї ше будзе отримовац кажди пондзелок и пияток по 20. фебруар, з тим же винїмок остатнї тидзень у януару од 27. по 31. кед презентациї нє буду. Кажда презентация хтору орґанизує подприємство „Аґрохома” будзе у Ресторану „Червена ружа” на 11 годзин. На преподаваньох, свойо продукти понукню нашеньски хижи, подприємства з обласци хемийней защити рошлїнох, подприємства котри предаваю штучни гної, як и велї други. Ан. М. ***

РОЧНА СКУПШТИНА КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” ДЮРДЬОВ На нєдзелю, 26. януара, у Дюрдьове будзе отримана Рочна скупштина Културно-уметнїкого дружтва „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. Скупштина почнє на 18 годзин у просторийох Дружтва. Поволани шицки цо заинтересовани же би чули цо дюрдьовске Дружтво поребело за єден рок, яки маю плани за тот рок, алє и же би присутни дали свойо думанє и суґестиї. По урядовей часци будзе друженє за шицких и деґустация домашнїх дисновторских продуктох, та домашнї поволую же би кажде хто ма жаданє у тим участвовал. ***

ДЮРДЬОВСКИ БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ Традицийни дюрдьовски Бал широких сукньох и того року будзе у першим тижню фебруара, на соботу, 1. фебруара. Карта 1 200 динари, дзивки и жени опасани до святочней рускей сукнї достаню ю безплатно. Купиц их годно у остатнїм тижню януара, од 27. по 31. януар при Мирославови Барновому на тел. 064/33-85-267 и при Владимирови Балїнтовому 064/27-80-235. Тоти пейц днї карти годно превжац у просторийох КУД „Тарас Шевченко” од 19 по 20 годзин. Балованє почнє на 20 годзин у просторийох Дружтва. Грац будзе бенд „Коцурски бетяре” зоз Коцура, орґанизаторе обезпеча смачну вечеру, лакотки и кафу и як и вше потераз, богату томболу по котрей тот дюрдьовски Бал препознатлїви. ***

БАЛ У НОВИМ САДЗЕ

На соботу 22. 02. 2020. року у Руским културним центру у Новим Садзе отрима ше бал Дружтва. Уходнїца 1 200 динари и у нєй урахована вечера. На балу бузе грац „ПИЦИКАТО БЕНД”. Карти мож купиц у РКЦ, тел. 021/529-626, у Заводу за културу тел. 021/548-421, и на тел. 064/613-1958 и 064/166-9896 24. ЯНУАР 2020.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ЛОВАРСКЕ ДРУЖТВО „ДЮРДЬОВ” З ДЮРДЬОВА

САРНЯЧАТА ВРАЦЕНИ ДО ХОТАРА

Два сарнячата котри єдну часц лєта и єшень препровадзели у Дюрдьове врацени до свойого природного околїска, до дюрдьовского хотара. О тим же би ше там врацели остарали ше ловаре зоз Ловарского дружтва „Дюрдьов” зоз Дюрдьова котри поручую же по закону забранєне заверац дзивину и же кари барз вельки Пише: Сандра САЛАМУН

озно влєце у Дюрдьове ше пречули приповедки же хтошка у валалє завар дзиви сарнячата. Предпоставело ше же пришли сами под час тлачидби жита за комбайном, або же их дахто од польопривреднїкох нароком приведол до валалу и завар. Кед тото чуло валалски ловаре котри ше стараю о дзивини у нашим хотаре, такой ше почали розпитовац и презнавац. О даяки час на Девеню на валаских заградох нашли обидва сарнячата, нєдалєко єдно од другого, єдно хлопске сарняче и єдно женске. Найвироятнєйше же су брат и шестра и же их сарня, мац зохабела, бо ше злєкла, та сцекла.

ЛОВАРЕ – ЧУВАРЕ ПРИРОДИ И ОКОЛЇСКА – Ослуховали зме цо ше случує чим зме дознали же ше сарнячата находза у валалє. Понеже зме нє мали условия викармиц их нєпреривно зме провадзели ситуацию до часу кед их требало пущиц. Нє шмели зме их такой врациц до хотара понеже би их сарня, мац одруцела, сами би ше нє знашли, а предаторе би их найвироятнєйше звладали. Вони, кед таки манди як цо були тоти двойо, безпомоцни. Були зме сцерпе злїви, чекали же би виросли, змоцнєли, же би були саВладимир Остоїн мостойни вибориц ше за свойо место у природи. Пошвидко зме их нашли на валалских заградох – гварел Владимир Остоїн, предсидатель Ловарского дружтва „Дюрдьов” зоз Дюрдьова. Тото цо ше предсидательови Остоїинови окреме нє пачело же начул же сарнячата, гоч урядово нє знаю хто их завар, тото, випатра зробели валалски ловаре, цо окреме поражуюце. Поручел же кед ше таке ознова случи буду иншак реаґовац, бо ловаре и чуваре природи, и околїска.

ЛОВОКРАДЗА КАРЕБНЕ ДЇЛО – Нє першираз ратуєме дзиви животинї зоз валалу од людзох, гоч по закону забранєне же би ше дзвину тримало заварту. Заварти шму буц лєм у азилу, або зоолоґийней загради. Апелуєме же би ше таке нє робело. За таке иснує динарска кара и за физични и правни особи и то у милионских сумох. Дзива животиня у завартим простору лєм церпи и смуткує, чежко напредує, часто пошвидко и здохнє. Думам же основ за таку процивзаконїту роботу пожива. Алє дзивина анї нє може напредовац як домашня животиня, бо су иншаки – гварел предсидатель Остоїн.

36 РУСКЕ СЛОВО

Сарнячата пошвидко по лапаню пущени до часци хотара дзе ловаре знаю же єст чупори сарньох ґу котрим ше можу приключиц, а тота часц добре очисцена од предатора цо, тиж, важне. Дзивину кед ше завре постава звикнута на людзох, вец ше єй дава покарму та кед ше враци до природи треба єй часу, даскельо днї, же би преробел инкстинкт за преживйованє, же муши сама найсц поживу и же у природи нє исте як у завартим просторе и же у природи єст и опасносци. Ловокрадзи єст у цалей Сербиї, та и у Дюрдьове, дзе ше з хотара до обисцох, живу дзивину приноши, нажаль, як єдну файту трофею, углавним сарнячата, бо други дзиви животинї, або чежше лапиц, або су опасни.

ЛОВИ НА ЗАЯЦИ РЕСТРИКТИВНИ Главна ловна сезона при дюрдьовских ловарох у валалским хотаре почала штредком октобра, односно 19. октобра, а пред тим дзень отримана схадзка зоз ловарами на котрей представени календар найновшей ловней сезони. Ловна сезона почина у априлу и закончує ше по конєц януара того року, а на предаторох тирва цали рок, так же ше лови як ше ловаре порадза, алє по предписаньох за лов одредзеней дзивей животинї. На основи остатнього читаня дзивини у хотаре, котре ше окончує каждого року з яри, формую предклад одредзеней популациї дзивини за лов и посилаю до Ловарского союзу Войводини котре им одобри, або кориґує предложене число. У прешлим року мали корекциї з боку Союзу, понеже теди зменшана популация заяца та бул забранєни лов на ньго у цалей Сербиї. У тей ловней сезони, тей жими буду два або три лови на заяца, а кед будзе як треба предлужени будзе по конєц януара. – Новосц же ознова мож видзиц заяци у хотаре. Даскельо роки число заяцох на териториї цалей општини було барз зменшане, а у Жаблю их нє ловя уж даскелї роки. Таки стан у цалей Вайводини, та и у реґиону. Алє тото цо видзиме факт же ше їх популация звекшує. У лову на 24. ЯНУАР 2020.

sport@ruskeslovo.com

ТЕЙ ЖИМИ И У КУЛИ БЕЗПЛАТНЕ ШЛЇЗКАНЄ

ШЛЇЗКАЛЇЩЕ МАКСИМАЛНО ВИХАСНОВАНЕ

БАЛ ЛОВАРОХ БУДЗЕ У ФЕБРУАРУ У марцу, як и вше потераз будзе Скупштина дружтва, а пред тим у фебруару ма буц Ловарски бал. Потамаль планую ище укладац до їх обєкта котри з нука цалком реновирани у прешлим року зоз чим ше барз цеша и ловаре, и валалчанє.

заяца, у двох або трох виходох облапиме седемсто або осемсто гектари, а нашо подруче осем тисячи гектари, цо дзешец одсто терену. У першим лову зме послали прикладнїки до Институту же би ше видзело прирост младих и старшей популациї, бо так доставме число кельо ше шме одштрелїц – гварел Владимир Остоїн, предсидатель Ловарского дружтва „Дюрдьов” зоз Дюрдьова. Пред тим, три тижнї бул лов на фазана, два у октобру и єден у новембру зоз природи, понеже теди ище нє пущени викармени фазани зоз фазанериї, бо их єст достаточно у природи. Ґу тому, викармени нє можу длуго жиц. Периодично их од новембра випущовали, а так же би були репродуктивни у природи.

СПРАВЕНИ „ЧЕКИ” ЗА ДЗИВУ ШВИНЮ Пред вецей як роком у дюрдьовским хотаре заштрелєни вецей шакали, цо було позрядове, од теди таке вецей нє було, а ище длужей од того нє заштрелєна анї дзива швиня, бо за таке вецей нєт анї заинтересованих ловарох. – Дзива швиня ше у нас лови у Риту на жеми котра нєвигодна, влєце єст вельо суньоґи, а кед жимно єст вельо блата, та рушанє очежане. Справели зме три „чеки” за їх лов котри маме поставиц, та можебуц будзе вецей заинтересованих за лов на дзиви швинї – гварел предсидатель Остоїн. Ловаре порихтано вошли и до тей жими. Купели надосц потребней прикарами за дзивину котру поряднє и по потреби кармя. И того року купели гималайску соль котра ше помалши розклада и на моцних температурох, по диджу и жими, калоричнєйша є од класичней статковей солї. Потребна є шицкей дзивини, а окреме є значна за напредованє сарнї, понеже од солї достава чежину на основи чого ше достава трофеї за одштрелєну дзивину. ■ 24. ЯНУАР 2020.

У Кули, того року першираз, општина Кула обезпечела вше популарнєйше шлїзкалїще на теренох у ОШ „Иса Баїч” хторе безплатно доступне шицким гражданом. Хаснованє терену почало од 10. януара, а будзе тирвац по 15. фебруар. Ище вше тирва Школка корчоляня за дзеци пред поладньом, вечаром од 16 годзин ше можу шлїзкац шицки гражданє, а вноци од 21 на ляду бавя и тренираю Гокеяшски клуб „Русин” зоз Руского Керестура. Школка корчоляня за дзеци од малючка по 18-рочних, почала 10. януара, а инструктор Славко Пап, професор физичного воспитаня у керестурскей школи и дакедишнї югославянски репрезентативец у биатлону (жимским спорту обегованя на скийох) хтори тиж и тренер Гокеяшского клубу „Русин”. У Школки корчоляня участвую коло 40 дзеци хтори орґанизовани у двох ґрупох, а вежбаю у чаше од 10–11,30 годзин. Школка безплатна, як и пожичованє корчольох, нє лєм за дзеци, алє и за шицких хтори ше ходза шлїзкац.

Од пиятку, 10. Януара, на тим лядовим терену почали тренирац и члени Гокеяшского клубу „Русин” з Руского Керстура хтори тиж водзи Славко Пап. По його словох, пре слабу жиму того року лєм даскельо днї могли тренирац на домашнїм терену на Данчовей долїни, а тераз у Кули можу тренирац кажди дзень, (цо компензация за його анґажованє у Школки). Русиновци источашнє и промовую Кулянцом тот жимски спорт, та и керестурски гокей хтори ту орґанизовал Яша Баков и нєшка ма уж пейдзешатрочну традицию. Прешлей соботи, 18. Янура, на шлїзкалїщу одбавене и гокеяшске змаганє медзи Русином и Гокеяшким клубом „Алиґатор” зоз Зомбора. Бавели мишани ґрупи 3+1 и такволани „дзиви гокей”, а резултат бул на хасен Керестурцох котри победзели з резултатом 9:3. Як дознаваме од тренера Папа, реванш змаганє будзе у Зомборе на штварток, 23. януара, док на нєдзелю зомборчанє приду до Керестура та у Спортскей гали процив домашнїх буду бавиц фодбал. Шлїзкалїще у Кули обезпечела Општина Кула та и безплатне хаснованє як терену так и корчольох, и Школки корчоляня хтору орґанизує општинска Канцелария за младих. Школка корчоляня будзе тирвац ище дас дзешец днї, а шлїзкалїще будзе отворене по 15. фебруар. М. Афич фото кула.рс

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ од Блажени Хомa-Цветкович

Капусна мачанка з колбасу

То стародавне єдло хторе нашо предки правели углавним вжиме, кед було квашеней капусти и куреней колбаси. Давно ґаздинї пекли мачанку у пецу, на роботни дзень. Нєшка ю печеме у релни.

У глїбшим палачинкару, або векшей шерпенки направиц запражку. До того уляц помишану капусну юшку и воду и вариц док дакус нє загушнє. Опробовац и кед є барз квашна ище кус уляц води, помишац и зохабиц най превре.

Потребне: ■ 8 деци капусней юшки ■ 2-3 деци води ■ 4-5 фалатки куреней колбаси ■ 5-6 варешки верхом муки

Кед мачанка наполи уварена, усипац ю до тепшички и покласц тельо фалатки колбаси кельо будзе за столом особи (може и даєден фалаток вецей). Положиц най ше пече на 180 ступнї ище дас пол годзини. Кед є готова, положиц ю на стол и мачац до нєй фалатки хлєба.

Зоз Сучасней рускей кухарки

Пасуля Гарсц пасулї ше добре пребере и премиє, положи до сланей води котрей єст 3 раз вецей як пасулї и доложи ше до нєй желєняви: мархву, петрушку, цибулю. Кед шицко готове (желєняву ше додава познєйше кед ше пасулю нє намочело), направи ше подбивку з варешку муки розмишаней у кус води. Же би пасуля з подбивку мала фарбу, дода ше и кус мелкей паприґи и парадичанки. Иншак, пасуля смачна и зоз запражку на олєю. Запражка: на ложки масци попражи ше на червено з ложку муки з нашеканим цеском и мелку паприґу. Розправену запражку ше усипе до пасулї и вєдно ище раз шицко муши преврец. Нє шка, на исти способ так мож по рих тац и шиц ко на раз мож положиц до шер пе нї такв. крч ка” у хто рим ше на ци хим огню ува ри па ” суля.

38 РУСКЕ СЛОВО

24. ЯНУАР 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ од Ясмини Дюранїн

Запечени кромплї зоз розмарию

Тоти кромплї барз смачни. У нашей фамелиї шицким шлїни чуря кед их рихтаме за полудзенок. Правда, нє ми видумали рецепт, алє зме видзели як их пририхтує Джейми Оливер, та зме випробовали – и одушевели ше! Тераз на вас шор! Кед кромплї пририхтуєме на тот способ, звичайно то як прилог ґу печеному месу. Медзитим, хто веґетариянєц, шлєбодно их може пририхтац и як окремне єдло. Понеже ми нєдзелями вариме так же би нам остало полудзенку и за пондзелок, по особи одредзиме 4 кромплї, два за нєдзелю, два за пондзелок. Тото цо супер то же тоти кромплї добри и ютредзень, лєм ше их муши зограц. За початок треба вибрац кромплї подєднакей велькосци. Потим их треба очисциц и наполи увариц у сланей води. Дакеди призабудзем на нїх, та су и

мегчейши, алє патрим же би ше нє розпадовали, бо нам их треба у цалє. Кед су готови, треба их поскладац до тепши (мож положиц и на папер за печенє, и хто як сце...)

Потребне: ■ кромплї ■ розмариї ■ олєю ■ присмачки: соль, попер, цеснок, сок зоз лимуна

Тепшу положиц до цеплей релни и печиц док ше на нїх нє почнє лапац скорка. Вец мушиме виняц тепшу и зоз тоту направу цо джамиме кромплї на пире, помали прицишнєме кажду кромплю (прето нам ту важне же би ше нє розпадовала). У окремней мисочки розмишаме олєй, соль, попер, нашекани на барз дробно цеснок (лєбо зджамени), дацо квашне (лимунов сок, ачето балзамико, есенц) и нашекаме швижей розмариї (нє сануйце). Вшелїяк же покоштуєме тот прелїв и додаме кед дацо треба по смаку. З тим прелївом премасциме кажду кромплю и врациме до релни най ше запече. Кед розмария фина, хрупкаца, а кромпля запечена, тепшу винєме з релни и можеме покрадзме поєсц розмарию цо попадала з кромпльох. ☺ Од розмариї ше нє треба бац! Чкода же ше ю вецей нє хаснує у нашей кухнї, бо ю ма скоро кажде обисце. Вона ше барз склада зоз швиньским месом, а кед ше запече на тих кромпльох, нє лєм же є барз смачна, алє пахнє цале обисце! Смачного!

Зоз Сучасней рускей кухарки

Капуста квашна

24. ЯНУАР 2020.

Пририхталa: Лю. Цвеїч

Килу квашеней капусти положиц до гарчка, наляц з воду, додац єй 2-3 главки на дробно пошеканей цибулї и положиц най ше вари. Кед капуста одмекнє, направиц таку запражку: у векшей шерпенї попражиц 5-6 главки пошеканей цибулї, а кед вона почервенї, додац 2-3 варешки муки, а дакус познєйше и кущичко червеней паприґи. На готову запражку усипе ше уварену капусту, премиша, по потреби, посолї и охаби ище даяки час най сциха вре. Пред єдзеньом ю мож преляц и зоз шметанку.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У ШИД ЗЕ

РОК LXXVI ЧИСЛО 4 (3873) НОВИ САД, 24. ЯНУАР 2020.

ТРАДИЦИЙНИ РУСКИ ЄДЛА НА ЕТНО СТОЛЄ ■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ: У ВОСПИТАНЮ ПОТРЕБНИ И ЛЮБОВ И ДИСЦИПЛИНА

Фото: Вероника Вуячич

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

Фотоґрафия: 0081P

Фотоґрафия: 0065P

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

■ НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ПРЕСЛАВЕНЕ У ШИДЗЕ